Wikipedia
astwiki
https://ast.wikipedia.org/wiki/Portada
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Medios
Especial
Alderique
Usuariu
Usuariu alderique
Wikipedia
Wikipedia alderique
Ficheru
Ficheru alderique
MediaWiki
MediaWiki alderique
Plantía
Plantía alderique
Ayuda
Ayuda alderique
Categoría
Categoría alderique
TimedText
TimedText talk
Módulu
Módulu alderique
Event
Event talk
23 de xineru
0
865
4490015
4459554
2026-05-02T18:14:38Z
Mistico Dois
69055
4490015
wikitext
text/x-wiki
{{Xineru}}
'''Abreviatures'''
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
== Fechos ==
* [[1556]] - El [[terremotu]] más mortíferu de la historia mata en [[China]] a unes 830.000 persones.
* [[1608]] - Róblase'l [[Tratáu de L'Haya (1608)|tratáu de L'Haya]], una alianza defensiva ente [[Francia]] y les [[Provincies Xuníes de los Países Baxos]].
* [[1942]] - [[Segunda Guerra Mundial]]: comieza la [[batalla de Rabaul]], pol control del territoriu de [[Nueva Guinea]].
* [[1945]] - Segunda Guerra Mundial: l'almirante [[Karl Dönitz]] llanza la [[operación Hannibal]].
* [[1960]] - El [[batiscafu]] ''[[USS Trieste]]'' llega a la fondura récor de 10.750 [[metru|metros]] nel [[océanu Pacíficu]].
* [[1978]] - [[Suecia]] ye'l primer país en prohibir los espráis d'aerosol que dañen la [[capa d'ozonu]].
== Nacencies ==
* [[1783]] - [[Stendhal]], escritor francés († [[1842]]).
* [[1870]] - [[Manuel Vigil Montoto]], políticu asturianu († [[31 d'avientu]] de [[1961]]).
* [[1832]] - [[Édouard Manet]], pintor francés († [[1883]]).
* [[1872]] - [[Mario Gómez Gómez]], médicu, militar y escritor asturianu.
* [[1876]] - [[Otto Paul Hermann Diels]], químicu alemán, [[Premiu Nobel]] († [[1954]]).
* [[1898]] - Riga (Letonia): [[Serguéi Eisenstein]], cineasta soviéticu († [[11 de febreru]] de [[1948]]).
* 1898 - [[Randolph Scott]], actor d'Estaos Xuníos († [[1987]])
* [[1907]] - [[Hideki Yukawa]], físicu xaponés, [[Premiu Nobel]] († [[1981]])
* [[1910]] - [[Django Reinhardt]], músicu belxicanu († [[1953]])
* [[1918]] - [[Gertrude B. Elion]], científica d'[[Estaos Xuníos]], [[Premiu Nobel]] († [[1999]])
* [[1928]] - [[Jeanne Moreau]], actriz francesa († [[2017]])
* [[1929]] - [[John Charles Polanyi]], químicu canadianu, [[Premiu Nobel]]
* [[1930]] - [[Derek Walcott]], escritor de Santa Llucía, [[Premiu Nobel]]
* [[1938]] - [[Georg Baselitz]], pintor y escultor alemán († [[2026]])
* [[1944]] - [[Rutger Hauer]], actor neerlandés († [[2019]])
* [[1946]] - [[Arnoldo Alemán]], presidente de Nicaragua
* [[1947]] - [[Megawati Sukarnoputri]], presidente d'Indonesia
* [[1948]] - [[Yosi Domínguez|Yosi]], cantante, compositor y guitarrista español.
* [[1953]] - [[Pavlo Lazarenko]], primer ministru d'Ucraína
* [[1964]] - [[Bharrat Jagdeo]], presidente de Guyana
* [[1965]] - [[Armen Darbinyan]], primer ministru d'Armenia
== Muertes ==
* [[667]] - [[Ildefonso de Toledo]], santu católicu (º [[607]]).
* [[1789]] - [[Jafar Khan]], rei persa (º ?).
* [[1806]] - [[William Pitt, el mozu]], primer ministru del [[Reinu Xuníu]] (º [[1759]]).
* [[1883]] - [[Gustave Doré]], ilustrador y pintor francés (° [[6 de xineru]] de [[1832]]).
* [[1944]] - [[Edvard Munch]], pintor noruegu (º [[1863]]).
* [[1953]] - [[Andreu de Segurola]], cantante d'ópera catalán (º [[1874]]).
* [[1989]] - [[Salvador Dalí]], pintor catalán (º [[1904]]).
* [[2018]] - [[Nicanor Parra]], [[Poesía|poeta]] [[Chile|chilenu]]<ref>[https://www.infolibre.es/noticias/cultura/2018/01/23/muere_los_103_anos_poeta_chileno_nicanor_parra_74420_1026.html Muere a los 103 años el poeta chileno Nicanor Parra, Premiu Cervantes] infolibre.com consultao'l 24.01.2018</ref>
* [[2021]]
** [[Hal Holbrook]], actor d'Estaos Xuníos (º [[1925]]).
** [[Larry King]] (º [[1933]]).
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Xineru|23]]
kyovn3hucmrholh29z8uu01h24jye3c
30 d'abril
0
964
4490018
4489759
2026-05-02T18:17:39Z
Mistico Dois
69055
4490018
wikitext
text/x-wiki
{{Abril}}
'''Abreviatures'''
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
== Fechos ==
* [[2013]] – Abdicación de la reina [[Beatriz I de los Países Baxos|Beatriz I]] de los Países Baxos, y ascensión al tronu del so herederu, [[Guillermu IV de los Países Baxos|Guillermu-Alexandru]].
== Nacencies ==
* [[1777]] – [[Carl Friedrich Gauss]], físicu, matemáticu y astrónomu [[Alemaña|alemán]] († [[23 de febreru]] de [[1855]]).
* [[1883]]
** [[Uviéu]]: [[Indalecio Prieto]], políticu socialista asturianu († [[11 de febreru]] de [[1962]]).
** [[Jaroslav Hašek]], escritor satíricu checu († [[3 de xineru]] de [[1923]]).
* 1909 – [[Xuliana de los Paises Baxos|Xuliana]], reina de los [[Países Baxos]] († [[20 de marzu]] de [[2004]]).
* [[1973]] – [[Caco Morán]], futbolista asturianu.
* [[1982]] – [[Kirsten Dunst]], actriz, modelu y cantante americano-alemana.
* [[1985]] – [[Gal Gadot]], actriz y modelu israelina.
* [[1986]] – [[Dianna Agron]], actriz, cantante y baillarina d'Estaos Xuníos.
== Muertes ==
* [[2011]] – [[Ernesto Sábato]], escritor arxentín (n. [[1911]])
* [[2015]] – [[Ben E. King]], cantante [[Estaos Xuníos|americanu]] (n. [[1938]])<ref>[https://www.lne.es/sociedad-cultura/2015/05/01/muere-ben-e-king-interprete/1749951.html Muere Ben E. King, intérprete del famoso ''Stand by me''] La Nueva España, consultao'l 02.05.2015</ref>
* [[2026]] - [[Georg Baselitz]], pintor y escultor alemán (n. [[1938]])
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Abril|30]]
hgbz5wx4kf5j5cibk9zmsro4089hdj7
1938
0
1278
4490016
4449419
2026-05-02T18:15:49Z
Mistico Dois
69055
4490016
wikitext
text/x-wiki
{{añu}}
'''Abreviatures'''
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
== Fechos ==
*[[1 de xineru]] - [[Brasil]]. Entama, de la mano del presidente [[Getúlio Vargas]], el nomáu ''Estado Novo'', de corte fascista.
*[[4 de febreru]] - [[Alemaña]]. [[Adolf Hitler|Hitler]] autoproclámase comandante supremu de les fuercies armaes.
*[[10 de febreru]] - [[Rumanía]]. Entama la dictadura del rei [[Carol II de Rumanía|Carol II]].
*[[16 de febreru]] - [[Austria]]. El canciller federal Kurt Schuschnigg fai una reforma del gobiernu que coloca al nazi [[Arthur Seyß-Inquart]] como ministru del Interior.
*[[16 de febreru]] - [[Irán]]. Prohíbese, per una orden gubernamental, l'usu del idioma [[iraní]], faláu o escritu, en toles estayes de la vida pública.
*[[20 de febreru]] - [[Reinu Xuníu]]. Dimite [[Anthony Eden]] del cargu de ministru d'Asuntos Esteriores. Ha sucedelu [[Edward Halifax]].
*[[23 de febreru]] - [[Nueva York]]. El boxeador norteamericanu [[Joe Louis]] revalida'l so títulu de campeón mundial del pesu pesáu tres ganar per KO nel tercer asaltu a Nathan Mann.
*[[24 de febreru]] - Arlington, [[Nueva Jersey]] ([[Estaos Xuníos]]) - La empresa [[Dupont]] entama a fabricar el primer productu de [[nilón]] que se va vender al públicu: un cepillu dientes.
*[[12 de marzu]] - Alemaña invade Austria. Hitler proclama el ''Anschluss'' o anexón.
*[[27 de marzu]] - [[Uruguái]]. Alfredo Baldomir gana les eleiciones, les primeres nes que pueden votar les muyeres.
*[[1 d'abril]] - [[Suiza]]. Créase la fábrica de café instantáneu Nescafé.
*[[25 de mayu]] - [[Arxentina]]. Inaugúrase l'estadiu Monumental, que con una capacidá de 130.000 espectadores foi'l mayor del país naquella dómina. El titular del estadiu, el Club Atlético [[River Plate]], ganó al [[Peñarol]] uruguayu por 3-1 el partíu amistosu col que se celebró l'apertura del estadiu.
*[[15 de xunu]] - [[Budapest]] ([[Hungría]]). Ladislao Biró patenta'l bolígrafu.
*[[19 de xunu]] - Final del segundu Campeonatu Mundial de Fútbol. [[Italia]] gana na final 4-2 a Hungría y consigue así el segundu títulu na so historia.
*[[20 de xunu]] - Espublízase'l primer númberu de la revista ''Action Comics''. Nella aparez, por primer vegada, el personaxe de [[Supermán]], de Jerry Siegel y Joe Schuster.
*[[24 de xunetu]] - [[Nestlé]] patenta'l café instantaneu.
*[[7 d'agostu]] - Austria. Los nazis piesllen el Departamentu de Teoloxía de la Universidá d'[[Innsbruck]].
*30 d'ochobre - Estaos Xuníos. La tresmisión per radio de ''La guerra los mundos'', de Herbert George Wells, provoca la llercia en delles ciudaes.
*[[9 de payares]] - Alemaña. Demientres la nueche del 9 al 10, que pasó a ser conocida dende entós como la "Nueche los cristales rotos", los nazis destrúin tiendes y otros negocios que yeren propiedá de xudíos.
*[[22 d'avientu]] - [[Berlín]] (Alemaña). Otto Hahn, direutor de química del Institutu Kaiser Wilhelm, y el so equipu consiguen la primer fisión nuclear de la historia.
'''[[Guerra civil española]]'''
*[[15 de xineru]] - L'aviación nacional bombardia [[Barcelona]].
*[[30 de xineru]] - Fórmase en Burgos el Primer Gobiernu nacional d'España (1938-1939). Nelli [[Francisco Franco]] asume oficialmente los cargos de Xefe del Estáu y del Gobiernu.
*[[2 de febreru]] - Los militares rebeldes tomen como emblemes l'escudu y la corona imperial de los [[Reis Católicos]].
*[[22 de febreru]] - Les tropes nacionalistes de [[Juan Yagüe]] y José Enrique Varela conquisten, tres de dos díes de llucha, la ciudá de [[Teruel]], faciendo 14.500 prisioneros.
*[[16 de marzu]] - Entamen trés díes de bombardeos de los nacionales sobro Barcelona, que han causar más de mil muertos.
*[[3 d'abril]] - Les tropes nacionales del xeneral Franco consiguen cortar en dos la zona dominada polos republicanos.
*[[13 de mayu]] - El gobiernu nacional crea la figura de la Maxistratura de Trabayu col enfotu de que les rellaciones llaborales tuvieren al cargu d'una autoridá xudicial especializada y independiente del poder políticu.
*[[25 de mayu]] - [[Alicante]] sufre'l bombardéu más importante de tolos que ha padecer na guerra. Morrieron 313 persones.
*[[23 de xunetu]] - La 112 División, mandada pol xeneral Queipo de Llano, conquista [[Castuera]] ([[Provincia de Badajoz|Badajoz]]).
*[[24 de xunetu]] - L'Exércitu Popular de la República entama la Ofensiva del Ebro.
*[[26 de payares]] - Fina la [[Batalla del Ebro]]. L'exércitu republicanu se retira.
== Nacencies ==
*[[1 de xineru]] - [[Frank Langella]], actor norteamericanu.
*[[2 de xineru]] - [[Hans Herbjørnsrud]], escritor noruegu
*[[5 de xineru]] - [[Xuan Carlos I d'España]], rei d'España.
*[[6 de xineru]] - [[Adriano Celentano]], cantante italianu.
*[[11 de xineru]] - [[Josep María Flotats]], actor y direutor teatral español.
*[[18 de xineru]] - [[Anthony Giddens]], sociólogu británicu.
*[[23 de xineru]] - [[Georg Baselitz]], pintor y escultor alemán.
*[[13 de febreru]] - [[Oliver Reed]], actor británicu.
*[[18 de febreru]] - [[Istvan Szabo]], direutor de cine húngaru.
*[[2 de marzu]] - [[Ricardo Lagos Escobar]], políticu chilenu, presidente del país de [[2000]] a [[2006]].
*[[17 de marzu]] - [[Rudolf Nureyev]], baillarín rusu, nacionalizáu austriacu (†[[6 de xineru]] de [[1993]]).
*[[10 d'abril]] - [[Viktor Chernomyrdin]], políticu rusu.
*[[15 d'abril]] - [[Claudia Cardinale]], actriz italiana (nacida en [[Tunicia]]).
*[[22 d'abril]] - [[Issey Miyake]], diseñador de moda xaponés.
*[[8 de mayu]] - [[Jean Giraud]], dibuxante y guionista [[Francia|francés]] de [[cómic]].
*[[25 de mayu]] - [[Raymond Carver]], escritor norteamericanu.
*[[30 de xunu]] - [[Pedro Olea]], direutor de cine español.
*[[20 de xunetu]] - [[Natalie Wood]], actriz norteamericana.
*[[28 de xunetu]] - [[Albertu Fujimori]], políticu peruanu, presidente del país de [[1990]] a 2000.
*[[28 de xunetu]] - [[Luis Aragonés]], futbolista y entrenador de fútbol español.
*[[25 d'agostu]] - [[Frederic Forsyth]], escritor británicu.
*[[10 de setiembre]] - [[Karl Lagerfeld]], diseñador de moda y fotógrafu alemán.
*[[23 de setiembre]] - [[Romy Schneider]], actriz austriaca.
*23 de setiembre - [[Manuel Calvo Pumpido]], empresariu español.
*[[14 d'ochobre]] - [[Farah Diba]], emperatriz iranina.
*[[22 d'ochobre]] - [[Derek Jacobi]], actor británicu.
*[[28 d'ochobre]] - [[Anne Perry]], escritora inglesa.
*[[29 d'ochobre]] - [[Ellen Johnson-Sirleaf]], política liberiana, presidenta del país dende [[2005]].
*[[2 de payares]] - [[Sofía de Borbón]], reina d'España.
*[[13 de payares]] - [[Jean Seberg]], actriz norteamericana.
*[[19 de payares]] - [[Ted Turner]], empresariu norteamericanu.
*[[30 de payares]] - [[Margarita Salas]], bioquímica.
*[[14 d'avientu]] - [[Leonardo Boff]], teólogu brasilanu.
*[[16 d'avientu]] - [[Liv Ullman]], actriz, escritora y direutora de cine noruega.
*[[29 d'avientu]] - [[Jon Voight]], actor norteamericanu.
== Muertes ==
*[[21 de xineru]] - [[Georges Méliès]], direutor de cine francés.
*[[7 de febreru]] - [[Harvey Firestone]], empresariu norteamericanu.
*[[1 de marzu]] - [[Gabriele D'Annunzio]], novelista, poeta y dramaturgu italianu.
*[[6 de marzu]] - [[Pachín de Melás]], escritor asturianu (º [[6 d'ochobre]] de [[1877]]).
*[[13 de marzu]] - [[Nikolai Ivanovich Bukharin]], políticu soviéticu.
*[[27 de marzu]] - [[Avelino González Mallada]], sindicalista anarquista y alcalde de [[Xixón]] demientres la [[Guerra Civil Española]] (º [[7 d'agostu]] de [[1894]]).
*[[15 d'abril]] - [[César Vallejo]], poeta peruanu (º [[16 de marzu]] de [[1892]]).
*[[4 de mayu]] - [[Carl von Ossietzky]], escritor y pacifista alemán, [[premiu Nobel de la Paz]] en [[1935]].
*[[15 de xunu]] - [[Ernst Ludwig Kirchner]], pintor alemán.
*[[29 d'agostu]] - [[Béla Kun]], políticu húngaru, líder del Partíu Comunista Húngaru.
*[[8 de setiembre]] - [[Agustín Magaldi]], cantante arxentín.
*[[10 de payares]] - [[Mustafá Kemal Atatürk]], políticu y militar turcu, presidente del país ente 1923 y 1938.
[[Categoría:Sieglu XX]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:1938]]
q4t2a5g5yhp2yd0bz0txoohvul83aqw
Navarra
0
4917
4490078
4340063
2026-05-03T08:09:16Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Ver tamién */
4490078
wikitext
text/x-wiki
{{correxir}}
{{wikificar}}
{{rexón
| estatutu= [[16 d'agostu]] de [[1982]]
| congresu= 5
| senáu= 4
}}
'''Navarra'''<ref>{{DALLA|navarru|34447}}</ref>{{exonimia}} o '''Nafarroa''', oficialmente '''Comunidá Foral de Navarra''' (en [[Idioma vascu|vascu]]: ''Nafarroako Foru Komunitatea''), ye una [[comunidá autónoma|comunidá foral]] d'[[España]], asitiada al noreste, llendando con [[Francia]] al norte, [[Aragón]] al este, [[La Rioxa]] al sur y el [[País Vascu]] al oeste. Tien una población de {{persones}} y la so capital ye [[Pamplona]], onde vive casi un terciu de la población de la Comunidá ({{población de|Pamplona}} habitantes).
== Cultura ==
Ta considerada como una de les siete provincies en que se divide [[País Vascu (rexón histórica)|Euskal Herria)]]. Dende dellos postuláos{{ensin referencies}}, tiende a xuntase Navarra (Nafarroa) cola Baxa Navarra (Nafarroa Behera), que formaríen una única provincia Nafarroa.
Nel territoriu empleguen dos llingues principalmente el euskera y el castellán . Guei ta dividida en diferentes zones llinguistiques
La zona vascófonoa que corresponde col norte de la Comunidá, onde la llingua vasca ye oficial , la zona mixta na que atopamos la so capital Pamplona(Iruña), na que tan reconocíos dellos drechos, y la zona no vascófona que nun fa la reconocencia de nengún drechu al euskera. El castellán, a diferencia del euskera, ye oficial en tol territoriu.
No que fa referencia a los "euskalki"s ( diferentes dialectos del euskera, en Nafarroa danse cuatro dialectos del euskera navarru( en euskera: nafarrera , navarru-labortanu( nafar-lapurtera), navarru del este( ekialdeko nafarrera) y nel oeste ,cercanu a la zona de Guipúzcoa tamién encontramos el guipuzcoano
Navarra ( Nafarroa) ye pensada como un de los llugares onde pudo nacer el euskera, nestes tierres llegó a falase na totalidá del territoriu, anque en zones del sur perdióse mui rápidu. El siglo XVIII, foi un sieglu de muncha pérdida de los sos falantes.
Según los datos fechos nel 2011, casi el 14% de Navarra( Nafarroa) ye billingue( destes dos llingues) y el otro 10% sería quien a entendelu..
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Nacionalismu navarru]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{CCAA_España}}
{{Provincies d'España}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Navarra|*]]
efgttxb3a35sn8lm4u3o3xn5puxfhxa
Teléfonu
0
8263
4490023
4369265
2026-05-02T18:36:51Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490023
wikitext
text/x-wiki
{{1000}}
{{ficha de ferramienta}}
El '''teléfonu''' (pallabra que vien del [[idioma griegu|griegu]] {{lang|grc|τῆλε}}, {{transl|grc|tēle}}, ''lloñe'' y {{lang|grc|φωνή}}, {{transl|grc|phōnē}}, ''falar'') ye un aparatu que val pa tresmitir y recibir a distancia'l [[soníu]], tando especializáu en tresmitir el soníu de la voz. Normalmente, cola pallabra teléfonu faise referencia concretamente a los que tresmiten señales [[Lletricidá|llétriques]] por redes de teléfonu y que permiten a ún falar con cualquier otru usuariu de la red.
Dende siempres se dixo que'l so inventor fuera [[Alexander Graham Bell]], que fizo'l que se consideraba'l primer teléfonu en [[Boston]] en [[1876]].<ref name="WDL">{{cita web |url = http://www.wdl.org/en/item/11375/ |títulu = Alexander Graham Bell Laboratory Notebook, 1875-1876 |website = [[World Digital Library]] |date = 1875-1876 |fechaaccesu = 2013-07-23 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150203003124/http://www.wdl.org/en/item/11375/ |fechaarchivu = 2015-02-03 }}</ref> Pero dende hai un tiempu sábese que'l verdaderu inventor ye l'italianu [[Antonio Meucci]], que fixera un teléfonu mecánicu en [[1854]] llamandoy [[teletrófono]].
== Ver tamién ==
* [[Teléfonu móvil]]
* [[Teléfonu intelixente]]
* [[Teléfonu coloráu]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{entamu}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Telefonía]]
o9dl7qt0dzv689iwt17yjkutoxs43jr
Nacionalismu vascu
0
14033
4490080
4377481
2026-05-03T08:10:53Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Fuercies polítiques nacionalistes vasques */
4490080
wikitext
text/x-wiki
[[Imaxe:GernikakoArbola.jpg|thumb|220px|L'arbol de Guernika ye un símbolu de les llibertaes vasques.]]
El '''nacionalismu vascu''' xurde no cabero del [[sieglu XIX]], tres la [[Tercer Guerra Carlista]] y la casi supresión dafecu de los [[fueros]] (lleis propies). El primer partíu políticu abiertamente nacionalista ye'l [[Partíu Republicanu Navarru]], que converxe cola organización vizcaína de [[Sabino Arana Goiri]] pa formar el Partíu Nacionalista Vascu (EAJ-PNV), nun contesto de la corriente del [[Romanticismu]].
== Orixe ==
No cabero del [[sieglu XIX]] apaecen nel país vascu unes corrientes defensores de la llingua y cultura vasques, los llamaos “euskeros”, que reaicionan contra la perda de valores prevocada pola fuerte inmigración pola creciente industrialización del país. [[Sabino Arana Goiri]], consideráu'l creador del nacionalismu vascu xunta'l so hermanu [[Luis Arana Goiri]], llimitóse a recoyer toes estes idees presentes na sociedá vasca.. Amas do [[EAJ-PNV]] que fundo y lideró, ye'l creador de dalgunos signos de la [[identidá vasca]]: La “[[Ikurriña]]” y el sostantivu ''Euzkadi'' ( qu'anguañu suel escribise como Euskadi, anque munchos prefieren emplegar el más xenuín [[Euskal Herria]].
== Partíu Nacionalista Vascu ==
''Ver articulu principal [[Partido Nacionalista Vasco]]''
El PNV apaez como ún de los primeros partíos [[Democracia cristiana|democristianos]] d'[[Europa]], oscilando siempre ente los sos principios independentistes y el so prgamatismu pactista. Tien sio en tolos periodos democráticos d'España la fuercia política principal del País Vascu. En Navarra, tien tamién una importante presencia hasta los años 80, nos que os ''jeltzales'' navarros e gran parte de los guipuzcoanos escindiéronse pa formar [[Eusko Alkartasuna]].
== República, Guerra Civil y Dictadura ==
El primer nacionalismu vascu d'izquierdes ye [[Aición Nacionalista Vasca]] ([[EAE-ANV]]), con ciertu pesu nel periodu republicanu. Nesta dómina, les demandes nacionalistes d'[[autonomía]] reconoceránse cuando'l güelpe d'estáu de [[1936]] cuadno se firmará'l [[Estatutu d'Estella]] pal [[País Vascu]]. Cola cayía de [[Vizcya]] en [[1937]] y la rendición de les [[milicies vasques]] en [[Santoña]] ([[Pactu de Santoña]]), fina esti breve periodu d' autonomía moderna. Mientres la primer fase del franquismu la parte sur del [[País Vascu]] viviu algunos episodios de guerrilla (o [[maquis]]). En [[1959]] xurde [[ETA]], que escomencipiará la so actividá armada de magar [[1968]]. Nesti periodu, ente otros atentaos, [[ETA]] asesinó a [[Carrero Blanco]], consideráu como'l posible continuador del réxime dictatorial.
==Fechos recientes==
*ETA declara por primer vegada na so historia una tregua indefinida y los distintos partíos nacionalistes ([[PNV]], [[EA]], [[Batasuna]]) y [[Ezker Batua]]-[[Izquierda Unida]] (EB-IU) o [Partíu Carlista]], xunto a otros axentes sociales, firmen el [[Pactu de Lizarra]] (o d'Estella) comprometiéndose en que son los propios cidadanos vascos los que deben decidir el futuru d'Euskal Herria y buscar el fin de la violencia.
*Illegalízase [[Batasuna]], aplicando una nueva llei de partíos creada al efeutu. Mentres tanto, el [[lehendakari]] [[Juan José Ibarretxe Markuartu]] (PNV) propunxo un nuevu estatutu pa la Comunidá Autónoma Vasca, que ye conocíu como [[Plan Ibarretxe]]. L'estatutu incluyía a celebración dun [[referendu]] sobre la soberanía pa los habitantes de la [[Comunidá Autónoma Vasca]].
== Fuercies polítiques nacionalistes vasques ==
*[[Partido Nacionalista Vasco]]
*[[Eusko Alkartasuna]]
*[[Batasuna]] (illegalizáu) anteriormente [[Herri Batasuna]] (HB) y [[Euskal Herritarrok]] (EH)
*[[Nafarroa Bai]]
*[[Aralar]]
== Ver tamién ==
* [[Nacionalismu navarru]]
[[Categoría:Nacionalismu]]
[[Categoría:Nacionalismu vascu]]
[[Categoría:País Vascu]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos ensin plantía llistaref]]
p5ggi79sfh8j6w1946wwuvr2qputm7y
Teletrófonu
0
22545
4490021
4398686
2026-05-02T18:24:12Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490021
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de ferramienta}}
El '''teletrófonu''' ye'l nome que-y dio l'inventor [[Italia|italianu]] [[Antonio Meucci]] a la so versión del [[teléfonu]] en [[1870]], anque yá en [[1856]] construyere'l primer teléfonu [[electromagnetismu|electromagnéticu]].
[[Alexander Graham Bell]] foi'l primeru en patentalu en [[1876]], a diferencia de Meucci, que nun tuvo los recursos pa facelo ante la Oficina de Patentes de EE.XX., y que sólo pudo, en [[1871]], presentar una breve descripción, pero nun formalizar la patente.<ref name="WDL">{{cita web |url = http://www.wdl.org/en/item/11375/ |títulu = Alexander Graham Bell Laboratory Notebook, 1875-1876 |website = [[World Digital Library]] |date = 1875-1876 |fechaaccesu = 2013-07-23 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150203003124/http://www.wdl.org/en/item/11375/ |fechaarchivu = 2015-02-03 }}</ref>
El [[11 de xunu]] de [[2002]] el Congresu d'[[Estaos Xuníos d'América]] aprobó la resolución 269, pola que reconocía que l'inventor del teléfonu fuere Meucci y non Bell.
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:Telefonía]]
ce2x2fypfpkds5k9k2w0tvqwq10unka
Toyota
0
28059
4490093
4488314
2026-05-03T10:37:35Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 10 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490093
wikitext
text/x-wiki
{{Organización|nome=Toyota Motor Corporation}}
'''Toyota Motor Corporation''' (en [[Idioma xaponés|xaponés]]: トヨタ自動車株式会社, ''Toyota Jidosha Kabushiki-gaisha''), ye un [[fabricante d'automóviles]] xaponés con sede en [[Toyota (Aichi)]], [[Xapón]]. Toyota foi'l mayor [[fabricante d'automóviles]] en 2012 (por producción) per delantre del [[Grupu Volkswagen]] y [[General Motors]],<ref name="OICA2012">{{cita web|url=http://www.oica.net/wp-content/uploads/2013/03/ranking-2012.pdf|títulu=World motor vehicle production OICA correspondants survey without double counts world ranking of manufacturers year 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924055508/http://www.oica.net/wp-content/uploads/2013/03/ranking-2012.pdf|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref> y tuvo ventes mundiales averaes de 9,98 millones de [[vehículos]] en [[2013]].<ref>{{cita web|url=http://www.motorpasion.com/industria/ventes-mundiales-2013-toyota-lidero-el mercáu-vag-puede-adelantrar--a-gm|títulu=Ventes mundiales 2013: Toyota lideró'l mercáu, VAG puede adelantrar a GM|obra=Motorpasión|fecha=24 de xineru de 2014|fechaaccesu=18 d'ochobre de 2015}}</ref> Toyota foi nomada como la marca de coches más pervalible en [[2017]] con un valor de marca de 28.700 millones de dólares d'Estaos Xuníos.<ref>{{cita web|url=http://www.es.kantar.com/empresas/marques/2017/xunu-2017-ranking-brandz-de-les marques-m%C3%A1s-pervalibles-de-coches-en-2017/|títulu=Kantar - Ranking de les marques de coches más pervalibles en 2017|fechaaccesu=23 d'agostu de 2017|sitiuweb=www.es.kantar.com|idioma=es}}</ref>
Ye una de les "trés grandes" empreses automovilístiques xaponeses desafiando a los fabricantes d'automóviles d'Estaos Xuníos que tamién inclúi [[Nissan|Nissan Motors]] y [[Honda Motor Co., Ltd.|Honda Motor]] con gran ésitu. Produz [[automóvil|automóviles]], [[camión|camiones]], [[autobús|autobuses]] y [[robot]]s (non pa la venta al públicu); ye la quinta empresa más grande del mundu. La sede de la empresa atopar en [[Toyota (Aichi)|Toyota]], [[Prefeutura d'Aichi|Aichi]], y [[Bunkyō (Tokiu)|Bunkyō]], [[Tokiu]] (Xapón) con fábriques y oficines alredor de tol mundu. La empresa foi fundada en [[1933]] por [[Kiichiro Toyoda]].
Apurre servicios financieros al traviés del so subsidiaria [[Toyota Financial Services]] y participa n'otres llinies de negociu. Fabrica vehículos so les marques de Toyota, Scion y [[Lexus]], tamién tien grandes inversiones en [[Daihatsu]] y [[Hino Motors, Ltd.|Hino]], y un 8,7% de [[Fuji Heavy Industries]], que fabrica vehículos [[Subaru]]. Toyota tien una amplia cuota de [[mercáu]] nos [[Estaos Xuníos]], [[Europa]] y [[África]] y ye'l líder del mercáu n'[[Australia]]. Tamién tien cuotes de mercáu significatives en dellos países del [[Sureste Asiáticu]] d'alta crecedera.<ref>''Toyota's plan for Lexus is a reminder of its real goal'' (August 1 2005). Financial Times, p. 16.</ref>
== Informaciones varies ==
'''Toyota''' [https://web.archive.org/web/20150420062216/http://fuerzatoyota.blogspot.com/2015/04/modelos-toyota.html] convirtióse nuna de les empreses xaponeses más rentables y con más ésitu y una de les corporaciones líderes na industria del automóvil presentando'l primer automáticu na industria disponible comercialmente (Advanced Parking Guidance System), una caxa de cambeos automática d'ocho velocidaes, guía de [[Información de tráficu|tráficu]] en tiempu real con reasignación de ruta dinámica y un control climáticu de cuatro zones con teunoloxía d'[[Radiación infrarroxo|infrarroxos]] nos sos modelos de la división [[Lexus]] {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1= |2=http://gadgets.autoblog.com/2006/10/26/lexus-ls460-with-agps-look-ma-non-hands-do-not-publish-do-not/ |date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot }}. Ye tamién una de les poques empreses d'automóviles que produció estensamente y promocionó automóviles basaos nuna teunoloxía de combustible [[vehículu híbridu|híbrida]] como nel modelu [[Prius]], Toyota ya inclusive na división d'automóviles de luxu Lexus. Toyota consistentemente figura como fabricante d'unu de los automóviles más fiables del mundu [http://www.msnbc.msn.com/id/15638076/] según encuestes y analises, Toyota tamién anguaño quedárase ensin xefe de diseñu fixu, especifícamente 18 meses, pero agora Tokuo Fukuichi (con 38 años d'esperiencia en diseñu), afirma qu'hai qu'anovar l'actual diseñu de Toyota, por otru más anováu según lo que l'específica. Yá a los principales centros de diseñu de la marca unviáronse-yos nueves formes de diseñu, estos centros son: ED2 en [[Francia]] y Calty en California. TOKIO según diz quier da-y al diseñu más calter yá formó'l 86 GT, nuevu modelu nel cual les sos lluces traseres tán inspiraes nel llexendariu modelu 2000GT del '67, pero tamién les lluces del mesmu proveníen de los autobuses de la dómina. Tamién se tán faciendo conceutos de posible salida al mercáu como'l FT-86 G SPORTS concept7/6/2012.
== Historia ==
Toyota Motor Corporation foi fundada'l 23 de setiembre de [[1933]] cuando Toyoda Automatic Loom creó una nueva división dedicada a la producción d'[[automóvil|automóviles]] so la direición del fíu del fundador, [[Kiichiro Toyoda]]. Poco dempués, la división produció'l so primera motor tipu A en [[1934]], que foi usáu nel primer modelu A1 en mayu de [[1935]] y el camión G1 n'agostu de 1935. La producción del modelu AA empezó en [[1936]].
Anque'l grupu Toyota ye más conocíu anguaño polos sos automóviles, entá ta presente nos negocios [[Industria testil|testiles]] y siguen fabricando [[telar]]es automáticos y [[máquina de coser|máquines de coser]] llétriques que tán disponibles mundialmente.
Toyota Motor Co. foi establecida como una empresa independiente en 1937. Anque l'apellíu de la familia fundadora ye Toyoda (豊田), el nome de la empresa camudar pa significar la vida llaboral de los fundadores de la vida familiar, simplificar la pronunciación, y pa dar a la empresa un empiezu feliz. ''Toyota'' (トヨタ) ta consideráu más afortunáu que ''Toyoda'' (豊田) en Xapón, onde se considera al ocho como un númberu de la suerte, y ocho ye'l númberu de trazos necesarios pa escribir ''Toyota'' en [[Katakana]]. En [[idioma chinu|chinu]] la empresa y los sos vehículos siguen refiriéndose polos calteres equivalentes ([[Chinu tradicional]]: 豐田; [[Chinu simplificáu]]: 丰田), con llectura china.
Mientres la [[Segunda Guerra Mundial]] la empresa dedicar a la producción de camiones pal [[Exércitu Imperial Xaponés]]. Por causa de la severa escasez en [[Xapón]], los camiones militares fueron fabricaos lo más simple posible. Por casu, los camiones teníen namái un faru nel centru del capó. La guerra acabó poco primero de un bombardéu aliáu programáu nes fábriques de Toyota n'[[Prefeutura d'Aichi|Aichi]].
La producción d'automóviles comerciales empezó en 1947 col modelu SA. En 1950 una empresa de ventes separada, Toyota Motor Sales Co. foi creada (duró hasta xunetu de 1982). En mayu de 1953, 5 Land Cruiser fueron esportaos a [[El Salvador]], convirtiéndose nos primeres Toyota n'aportar al continente americanu.<ref name="test">[http://www.elsalvador.com/noticias/2003/04/03/negocios/negoc2.html 50 aniversariu de TOYOTA n'El Salvador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919154755/http://www.elsalvador.com/noticias/2003/04/03/negocios/negoc2.html |date=2012-09-19 }}, .</ref> N'abril de 1956 la cadena comerciante Toyopet foi establecida. El siguiente añu, el [[Toyota Crown]] convertir nel primer automóvil xaponés esportáu a los [[Estaos Xuníos]] y les divisiones de Toyota d'Estaos Xuníos (''Toyota Motor Sales Inc.'') y [[brasil]]anas (''Toyota do Brazil S.A.'') fueron establecíes.
Toyota empezó a espandise nos años 1960 con una nueva instalación d'investigación y desenvolvimientu, en [[Tailandia]] una división foi establecida, el modelu diezmillonésimu foi producíu, un [[Premiu Deming]] y asociaciones con [[Hino Motors, Ltd.|Hino Motors]] y [[Daihatsu]] fueron tamién establecíes. A la fin de la década, Toyota estableciera una presencia mundial, una y bones la empresa esportara la so millonésima unidá.
La espansión siguió a lo llargo de los años 1970. Dióse-y a la empresa'l so primer Control calidable xaponés a principios de la década y establecióse una presencia en [[automovilismu]].
En [[1982]], Toyota Motor Company y Toyota Motor Sales fundir nuna empresa, la Toyota Motor Corporation. Dos años dempués, Toyota xunir a [[NUMMI]], la ''New United Motor Manufacturing, Inc''. Toyota entós empezó a establecer nueves marques a finales de los años 1980, col llanzamientu de la so marca de luxu [[Lexus]] en [[1989]].
Con una importante presencia n'[[Europa]], debíu al ésitu de [[Toyota Team Europe]], la corporación decidió crear [[Toyota Motor Europe|TMME]], ''Toyota Motor Europe Marketing & Engineering'', p'ayudar a vender vehículos nel continente. Dos años dempués, Toyota creó una base nel [[Reinu Xuníu]], ''[[TMUK]]'', una y bones los automóviles de la empresa convirtiérense en bien populares ente los conductores británicos. Tamién se crearon bases en [[Indiana]], [[Virxinia]] y [[Tianjin]]. En 1999, la empresa decidió cotizar na [[New York Stock Exchange|Bolsa de Nueva York]] y [[London Stock Exchange|Londres]].
En [[2001]], el [[Toyo Trust and Banking]] de Toyota fundir con otros dos bancos pa formar el [[UFJ Bank]], que foi acusáu de corrupción pol gobiernu por faer malos préstamos a la mafia [[Yakuza]].<ref>{{cita publicación |apellíos=McCurry|nome=Justin|títulu=Japan's three biggest banks face yakuza links inquiry|url=https://www.theguardian.com/world/2013/oct/30/japan-three-biggest-banks-yakuza-links-inquiry|fecha=30 d'ochobre de 2013|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2018|periódicu=The Guardian|allugamientu=|páxina=|númberu=}}</ref> La UFJ convertir nuna de les peores corporaciones con perdes de dineru nel mundu, col presidente de Toyota ocupando'l cargu de direutor.{{demostrar}} Nesi tiempu, el UFJ foi unu de los mayores accionistas de Toyota. Como resultáu de la crisis de banca de Xapón, la UFJ fundir col Bank of Tokyo-Mitsubishi pa convertise nel [[Mitsubishi UFJ Financial Group]].
En [[2002]], Toyota consiguió entrar nun equipu de [[Fórmula 1]] y establecer ''joint ventures'' coles empreses automovilístiques [[Francia|franceses]] [[Citroën]] y [[Peugeot]], esto estableció un añu dempués de que Toyota empezó a producir automóviles en Francia.
Según el [[Fortune Global 500]] de 2008, Toyota ye la quinta empresa más grande del mundu. Nel Forbes Global 2000 de 2006 ye la docena empresa más grande del mundu. Tuvo consistentemente ganando cuota de mercáu nos Estaos Xuníos, mientres encoyíen les ventes de Ford y General Motors nos Estaos Xuníos.
En marzu de [[2009]], Toyota retayó la so producción en más de 50%, p'amenorgar los sos inventarios y enfrentar la cayida de les ventes.<ref>{{cita web |url=http://online.wsj.com/article/SB120933848102148321.html?mod=2_1362_middlebox|títulu=What's New|fechaaccesu=24 d'abril de 2 009|fecha=24 d'abril de 2 009|editorial=[[The Wall Street Journal]]}}</ref>
== Llamaes a revisión ==
En xineru de 2010 Toyota tuvo que faer una llamada a revisión a 2,3 millones d'automóviles nos Estaos Xuníos casi coles mesmes que la [[NHTSA]] echaba voz de que nun podía vender más estos automóviles nos Estaos Xuníos por cuenta de l'aceleración bonal que presentaben distintos modelos, defectu que podría ser el causante de más de 12 muertes de los sos veceros nos Estaos Xuníos. Revisiones similares llevar a cabu n'Europa. Nun se sabe qué aiciones tomaron n'otros continentes onde los consumidores tán menos protexíos. Finalmente súpose que los automóviles fabricaos pola marca nipona nun teníen nengún fallu y que yeren les mesmes víctimes les que provocaben l'aceleración repentina al equivocar de pedal.<ref>[http://www.autobild.es/noticias/llamaes-revision-mas-grandes-historia-246761]</ref>
Los modelos que Toyota llamó a revisión son los [[Toyota Avalon|Avalon]], [[Toyota Camry|Camry]], [[Toyota Corolla|Corolla]], [[Toyota RAV4|RAV4]], [[Toyota Matrix|Matrix]], [[Toyota Sequoia|Sequoia]], [[Toyota Highlander|Highlander]], [[Toyota Tundra|Tundra]]. Los años de producción d'estos vehículos varien dende'l [[2007]] hasta'l [[2010]].
== Marketing ==
Al ser una compañía presente nos cinco continentes utilizó [[eslogan]]es heteroxéneos afechos a los distintos mercaos. Esisten países por contra nos que non se utilizaria
Dalgunos [[eslogan]]es históricos que s'utilizaron fueron ''Moving forward'' (''Moviéndose escontra alantre'')<ref>http://www.marketingdirecto.com/actualidad/anunciantes/moving-forward-toyota-camuda-la so-lema/</ref> o ''It's time to move forward'' (''Ye hora de dir alantre'') y ''Avanza Confiáu'' (pa la comunidá hispana) nos [[Estaos Xuníos]] y en dellos países del mundu. En Méxicu emplegóse ''Siempres más allá'', en Guatemala, Ecuador y Colombia utilizóse ''Toyota ye Toyota'' y ''Toyota, moviendo a los ecuatorianos / colombianos'' y en Perú ''Una vida d'enfotu'' (añu 2000). N'[[Europa]] se estandarizó ''Today. Tomorrow. Toyota'' (''Güei. Mañana. Toyota''). Finalmente n'[[Australia]] emplegábase'l eslogan ''Oh, what a feeling!'' (''¡Oh, qué sensación!'') que foi l'[[eslogan]] de Toyota nos Estaos Xuníos mientres los años 1980.
En [[2016]] los eslóganes de Toyota n'[[Estaos Xuníos]] son ''Let's go places''<ref>http://www.marketingdirecto.com/actualidad/anunciantes/toyota-camuda-la so-lema-en-eeuu-por-lets-go-places-invitandonos-a-participar-en-el futuru-de-la marca/</ref> y ''Vaigamos xuntos'' n'español [http://www.toyota.com]. En [[Méxicu]] ''Meyores momentos''[http://www.toyota.mx]. N'Europa utilízase ''Always a better way''<ref>http://www.marketingmagazine.co.uk/article/1130761/toyota-brings-always-better-way-global-positioning-uk</ref> en países como Reinu Uníu [http://www.toyota.co.uk] o Italia [http://www.toyota.it], magar ta traducíu a otros idiomes como ''Siempres meyor'' n'España[http://www.toyota.es] o ''Sempre um melhor caminho'' en Portugal [http://www.toyota.pt].
== Presencia mundial ==
[[Ficheru:Toyota Headquarter Toyota City.jpg|thumb|200px|La sede de Toyota en Toyota City, Xapón.]]
Toyota tien fábriques alredor del mundu, manufactura o ensambla vehículos pa mercaos locales, incluyendo'l [[Toyota Corolla|Corolla]]. Toyota tien plantes de fabricación o ensamble nos [[Estaos Xuníos]], [[Colombia]], [[Ecuador]], [[Xapón]], [[Australia]], [[Canadá]], [[Indonesia]], [[Polonia]], [[Sudáfrica]], [[Turquía]], el [[Reinu Xuníu]], [[Francia]], [[Brasil]], [[Paquistán]], [[India]], [[Arxentina]], [[República Checa]], [[Méxicu]], [[Malasia]], [[Tailandia]], [[China]], [[Venezuela]] y [[Filipines]].
El primer Toyota fabricáu fora de Xapón foi un Land Cruiser FJ-251, construyíu en [[São Paulo]] ([[Brasil]]) en mayu de 1959.
Toyota invierte una gran cantidá de recursos n'investigaciones de vehículos de combustión más llimpia como'l [[Toyota Prius]], basaos en teunoloxía como'l [[Hybrid Synergy Drive]], anque los costos añadíos de la teunoloxía híbrida nun suponen nengún aforru de costos mientres munchos años.{{demostrar}} En 2002, Toyota probó con ésitu en carretera una nueva versión del RAV4 que funcionaba con una [[célula de combustible]] d'hidróxenu. ''[[Scientific American]]'' nomó a la empresa la so ''Business Leader of the Year'' en 2003 por comercializar un [[vehículu híbridu]] algamadizu.
En 2003, Toyota llevó dos de los sos automóviles más populares dende [[Xapón]] (incluyendo'l [[Toyota bB|bB]]) a América, y creó una nueva marca, llamada [[Scion]], significando un descendiente o herederu. Estos automóviles tán empobinaos a los mozos y los mozos de corazón. Tán destinaos a ser personalizaos o usaos como simples automóviles de carretera. Dambos modelos, el xA (conocíu en Xapón como [[Toyota Ist]]) y xB (conocíu en Xapón como [[Toyota bB]]) tán propulsados por un motor 1.5L DOHC I4. Un tercer modelu, el [[Scion tC]], foi introducíu en 2004. Toos tienen típicamente un preciu baxo y algamadizo. En cuenta de importar un modelu esistente de Xapón como se fixo col xA y xB, el tC foi diseñáu específicamente pal mercáu norteamericanu como un reemplazu pal [[Toyota Celica]], usando'l motor de cuatro cilindros y los cambeos del [[Toyota Camry]], y el xasis básicu del européu [[Toyota Avensis]].
Toyota ye tamién famosa na industria pola so filosofía de fabricación, llamada'l [[Sistema de producción Toyota]]. El sistema foi adoptáu por delles empreses nel mundu darréu.
En 2005, Toyota foi la cuarta mayor empresa d'automóviles nel mundu en términos de ventes con $135.820 millones—tres General Motors con $185.520 millones, Ford con $164.200 millones y DaimlerChrysler con $157.130 millones. En mayu de 2006, Toyota algamó a [[DaimlerChrysler]] pola tercer plaza en ventes totales nos Estaos Xuníos. En xunetu de 2006, Toyota pasó a [[Ford Motor Company]] en términos de ventes totales de vehículos nos Estaos Xuníos,<ref>{{cita web |url=http://www.nytimes.com/2006/08/01/business/01cnd-auto.html?_r=0|títulu=Toyota Surpasses Ford as Non. 2 Carmaker in U.S.|obra=The New York Times|idioma=inglés|fecha=1 d'agostu de 2006|fechaaccesu=18 d'ochobre de 2015}}</ref> anque Ford recuperó la so posición a Toyota nel siguiente mes para de nuevu perdela por cuenta d'altos precios de la gasolina. Nel primer trimestre del 2007 Toyota arrampuñó-y el primer llugar mundial a l'americana General Motors.
Esti lideralgu duró hasta'l segundu semestre del añu 2011, cuando por causa de la recesión industrial asocedida como productu del terremotu del 11 de marzu d'esi añu, qu'afectó prinicipalmente al [[Xapón]], Toyota reculó al tercer puestu, dexando'l lideralgu ante la mesma [[General Motors]] y ante [[Volkswagen]] qu'ocupó'l segundu llugar.<ref>{{Cita web |url=http://www.portalcoches.net/Toyota-pierde-el |títulu=lideralgu mundial/5255.html Toyota pierde'l lideralgu mundial |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210616023042/http://www.portalcoches.net/Toyota-pierde-el |fechaarchivu=2021-06-16 }}</ref> Les perdes sufríes pola firma nipona, ronden aproximao los 1714 millones d'euros, siendo este un equivalente al 29,9% de la so producción nel añu 2010. Sicasí, en 2012 Toyota volvió asitiase como primer fabricante mundial de coches por ventes.<ref>{{cita web |url=http://www.motorpasion.com/industria/ventes-mundiales-2012-toyota-vence-y-gm-supera-al grupu-vag |títulu=Ventes mundiales 2012: Toyota vence y GM supera al Grupu VAG |fechaaccesu=19 de marzu de 2014 |fecha=15 de xineru de 2013 |obra=Motorpasión }}</ref>
== Marques ==
=== Lexus ===
[[Ficheru:Lexus IS-F Ultrasonic Blue Metallic.jpg|thumb|right|310px|Lexus IS-F.]]
{{AP|Lexus}}
[[Lexus]] ye la [[marca]] de Toyota pa la so división d'[[automóvil de luxu automóviles de luxu]], según [[Audi]] lo ye para [[Volkswagen]] o [[Infiniti]] lo ye para [[Nissan]]. Los vehículos [[Lexus]] vender n'[[América del Norte]], [[Oriente Mediu]], [[Europa]], [[África]], [[América Llatina]], [[Asia]] y [[Oceanía]]; nos Estaos Xuníos, Lexus ye la marca d'automóviles de luxu más vendida. Hasta 2005, los vehículos Lexus yeren vendíos so la marca Toyota en [[Xapón]], pero a partir d'entós la marca Lexus foi introducida.
Dende'l so debú en 1989, Lexus desenvolvió una reputación pola [[fiabilidá]] de los sos vehículos y la calidá de la so [[serviciu al veceru]]. En 2001, la firma de valoraciones de los veceros J.D. Power nomó a Lexus la marca más fiable nos Estaos Xuníos basáu na so encuesta sobre fiabilidá de vehículos, una midida de más de 47.000 propietarios de vehículos y los problemes qu'esperimentaron nos primeros trés años de propiedá del vehículu. Foi'l docenu añu consecutivu que Lexus consiguió la máxima posición.<ref>[https://web.archive.org/web/20060829152732/http://www.jdpower.com/corporate/news/releases/pressrelease.asp?ID=2006133 Lexus and Toyota Models Rank Highest]</ref> Esi mesmu añu, Consumer Reports tamién nomó a Lexus la marca más fiable na so encuesta añal de fiabilidá d'automóviles de más d'un millón de vehículos a escala nacional.<ref>[https://web.archive.org/web/20070313105607/http://www.consumerreports.org/cro/cu-press-room/pressroom/eng0604rel.htm Lexus Ranked First in Predicted Reliability for 2006 Models]</ref> Amás, Lexus asitiar en posiciones altes n'encuestes sobre la esperiencia del serviciu nos concesionarios.
Modelos de Lexus:
* [[Lexus IS|IS]] - [[automóvil de turismu|turismu]] del [[segmentu D]]
* [[Lexus ES|ES]] - turismu del [[segmentu E]]
* [[Lexus GS|GS]] - turismu del [[segmentu E]]
* [[Lexus LS|LS]] - turismu del [[segmentu F]]
* [[Lexus CT|CT]] - turismu híbridu del [[segmentu C]]
* [[Lexus RX|RX]] - [[vehículu deportivu utilitariu]] del segmentu E *
[[Lexus GX|GX]] - [[automóvil touterrén|touterrén]] del segmentu E *
[[Lexus SC|SC]] - automóvil deportivu
=== Scion ===
[[Ficheru:2008-Scion-tC.jpg|thumb|right|310px|Scion tC.]]
{{AP|Scion}}
Scion ye una división de Toyota qu'opera namái n'[[Estaos Xuníos]] fundada en [[2003]]. Tamién ye una [[marca]] de Toyota Motor Sales, USA, Inc. Anguaño tien 5 modelos: el [[Scion xA]], el [[Scion xB|xB]] (dambos automóviles del mercáu [[Xapón|xaponés]] renomaos, llamaos [[Toyota Ist|Ist]] y [[Toyota bB|bB]], respeutivamente), el [[Scion tC|tC]] (un nuevu diseñu basáu nel [[Toyota Avensis]] del mercáu européu), y los apocayá introducíos [[iQ]] y el deportivu [[Scion FR-S|FR-S]]. L'oxetivu al llargu plazu de Scion ye atraer a la veceres de la [[Xeneración Y]], esperando que empequeñezca el tamañu de mercáu de la [[Xeneración X]] pal [[2020]]. Scion nació del Proyeutu Genesis de Toyota, un esfuerciu fallíu p'atraer a compradores nuevos a la marca Toyota nos Estaos Xuníos. Scion ye la marca de nivel d'entrada de Toyota, asitiándose debaxo de Toyota na llinia. Anguaño Scion viende los sos vehículos nos [[Estaos Xuníos]], [[Canadá]], [[Guam]] y [[Puertu Ricu]], quedando la posibilidá d'espandise a más mercaos.
Modelos de Scion:
* [[Scion iQ|iQ]]
* [[Scion xA|xA]]
* [[Scion xB|xB]]
* [[Scion xD|xD]]
* [[Scion tC|tC]]
* [[Scion Bb|Bb]]
* [[Scion Hako|Hako]]
* [[Scion Rs-R tc|Rs-R tc]]
* [[Scion FR-S|FR-S]]
* [[Scion Sage|Sage]]
* [[Scion¡Exile|Exile]]
=== Daihatsu ===
[[Ficheru:Daihatsu OFC-1.jpg|thumb|right|310px|Daihatsu OFC-1 (prototipu).]]
{{AP|Daihatsu}}
Daihatsu (ダイハツ) ye un fabricante d'automóviles pequeños, especialmente de los segmentos [[segmentu A|A]] y [[segmentu B|B]].
Modelos de Daihatsu:
* Applause
* Charmant
* Charade
* Charade Giro *
Cuore
* Max Cuore
* Compagno
* [[Daihatsu Acopen]]
* Consorte
* Fellow Max
* Midget (tamién conocíu como Bajaj)
* Mira (tamién conocíu como Cuore)
* Move
* Naked
* Rocky
* Taft (LF20)
* F10
* [[Daihatsu Sirion|Sirion]]
* [[Daihatsu Terios|Terios]]
* [[Feroza]]
* [[Daihatsu Delta|Delta]]
=== Toyota ===
<!-- Por orde alfabéticu de modelu -->
[[Ficheru:Toyota Avensis front 20090814.jpg|thumb|250px|Toyota Avensis.]]
[[Ficheru:2011 Toyota Avalon -- 06-16-2010.jpg|thumb|250px|Toyota Avalon.]]
[[Ficheru:07-Toyota-Yaris-Base-sedan.jpg|thumb|250px|Toyota Yaris.]]
[[Ficheru:2007-Toyota-Tundra-Crew-Max.jpg|thumb|250px|Toyota Tundra.]]
[[Ficheru:1998 Toyota Altezza 01.jpg|thumb|250px|Toyota Altezza.]]
[[Ficheru:2009 Toyota Corolla LE.jpg|thumb|250px|Toyota Corolla.]]
[[Ficheru:2007 Toyota Camry (ACV40R) Sportivo sedan (2007-10-12) 01.jpg|thumb|250px|Toyota Camry.]]
[[Ficheru:2009 Toyota Prius 01.jpg|thumb|250px|Toyota Prius.]]
[[Ficheru:2008 Toyota Sequoia SR5 -- NHTSA.jpg|thumb|250px|Toyota Sequoia.]]
[[Ficheru:2008 Toyota Land Cruiser.jpg|thumb|250px|Toyota Land Cruiser.]]
[[Ficheru:2009 Toyota Land Cruiser-Prado 01.jpg|thumb|250px|Toyota Land Cruiser Prau.]]
[[Ficheru:2010 Toyota 4Runner SR5 -- NHTSA 2.jpg|thumb|250px|Toyota 4Runner.]]
[[Ficheru:Toyota Hilux 2012 2.5 TD Crew Cab.jpg|thumb|250px|Toyota Hilux.]]
[[Ficheru:LANDCRUISER70-2009.JPG|thumb|250px|Toyota Land Cruiser 70.]]
Modelos de Toyota:
[[Ficheru:Toyota FJ Cruiser.jpg|thumb|250px|Toyota FJ Cruiser.]]
[[Ficheru:FortunerKUN60GTRDSportivo.jpg|thumb|250px|Toyota Fortuner.]]
* [[Toyota Sprinter|Sprinter]]
[[Ficheru:Toyota Hiace H200 511.JPG|thumb|250px|Toyota Hiace.]]
* [[Toyota Yaris|Yaris]]
* [[Toyota Yaris|Soluna]]
* [[Toyota Yaris|Vitz]]
* [[Toyota Yaris|Echo]]
* [[Toyota Yaris|Platz]]
* [[Toyota Yaris|Belta]]
* [[Toyota Probox|Probox]]
* [[Toyota Auris|Auris]]
* [[Toyota Corolla|Corolla]]
* [[Toyota Corolla|Altis]]
* [[Toyota Corolla Versu|Corolla Versu]]
* [[Toyota AE86|Corolla Levin]]
* [[Toyota Corolla|Corolla Fielder]]
* [[Toyota Aurion|Aurion]]
* [[Toyota Avalon|Avalon]]
* [[Toyota Prius|Prius]]
* [[Toyota C-HR|C-HR]]
* [[Toyota Allion|Allion]]
* [[Toyota Avensis|Avensis]]
* [[Toyota Caldina|Caldina]]
* [[Toyota Camry|Camry]]
* [[Toyota Camry|Solara]]
* [[Toyota Progres|Progres]]
* [[Toyota Mark X|Mark X]]
* [[Toyota Sequoia|Sequoia]]
* [[Toyota Crown|Crown]]
* [[Toyota Avalon|Avalon]]
* [[Toyota Century|Century]]
* [[Toyota Matrix|Matrix]]
* [[Toyota RAV4|RAV4]]
* [[Toyota GT86|GT86]]
* [[Venza]]
* [[Urban Cruiser]]
* [[Daihatsu Terios|Rush]]
* [[Toyota Highlander|Highlander]]
* [[Toyota iQ|iQ]], competidor del [[Smart Fortwo]], pero pa cuatro pasaxeros<ref>{{cita web |url=http://www.cochesyconcesionarios.com/novedades/noticias/Toyota/11-2008-958.html|títulu=El Toyota iQ, pa primavera <!--Xeneráu por Muriu Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantiya-->|fechaaccesu=2009}}</ref>
* [[Toyota 4Runner|4Runner]]
* [[Toyota Sequoia|Sequoia]]
* [[Toyota FJ Cruiser|FJ Cruiser]]
* [[Toyota Land Cruiser|Land Cruiser]]
* [[Toyota Sienta|Sienta]]
* [[Toyota Wish|Wish]]
* [[Toyota Ipsum|Ipsum]]
* [[Toyota Sienna|Sienna]]
* [[Toyota Envalora|Estima]]
* [[Toyota Envalora|Tarago]]
* [[Toyota Estima|Previa]]
* [[Toyota Alphard|Alphard]]
* [[Toyota Hilux|Hilux]]
* [[Toyota Tacoma|Tacoma]]
* [[Toyota Tundra|Tundra]]
* [[Toyota Hiace|Hiace]]
* [[Toyota Dyna|Dyna]]
* [[Toyota Coaster|Coaster]]
* [[Toyota Tercel|Tercel]]
* [[Toyota Cressida|Cressida]]
* [[Toyota Starlet|Starlet]]
Llinia de vehículos IMV (principalmente pal sureste asiáticu)
* [[Toyota Fortuner|Fortuner]]
* [[Toyota Fortuner|Hilux SW4]]
* [[Toyota Hilux|Hilux]]
* [[Toyota Hiace|Hiace]]
* [[Toyota Anueva|Anueva]]
* [[Toyota Avanza|Avanza]]
=== Modelos históricos ===
'''Marca Toyota'''
* [[Toyota Land Cruiser|Land Cruiser]]
* [[Toyota Altezza|Altezza]]
* [[Toyota 2000GT|2000GT]]
* [[Toyota Celica|Celica]]
* [[Toyota Starlet|Starlet]]
* [[Toyota AE86|AE86]]
* [[Toyota Corolla|Corolla]]
* Corona y Carina (asocedíu por Altezza, Allion, Avensis)
* Carina Y (Corona Europa)
* Mark II (asocedíu por Mark X), Chaser y Cresta
* Cressida (asocedíu por Avalon)
* [[Toyota Supra|Supra]]
* Town Ace (asocedíos por Noah/Voxy)
* Lite Ace
* Paséu (1991-1998)
* Cynos
* Tercel (1978-1999)
* Stout (asocedíu por Dyna)
* [[Toyota MR2|MR2]]
* Revo (asocedíos por Anueva, vendíu como Kijang Anueva n'Indonesia)
* Kijang
* Unser
* Z-Ace
* Qualis
== Llinia de productos ==
=== Vehículos actuales ===
{{ap|Modelos de Toyota}}
=== Vehículos d'hidróxenu ===
El [[Toyota Mirai]] ye'l segundu vehículu comercial propulsado por Hidróxenu y piles de combustible.
=== Teunoloxía llétrica ===
[[Ficheru:2009 Toyota Prius 01.jpg|right|thumb|[[Toyota Prius]], flagship of Toyota's hybrid technology, and the best selling hybrid car in the world]]
==== Vehículos híbridos llétricos ====
{{AP|Toyota Prius|Hybrid Synergy Drive|Vehículu híbridu llétricu}}
En [[2016]] Toyota comercializa n'[[España]] cinco automóviles con teunoloxía híbrida:<ref>{{cita web |url=http://www.toyotaprensa.es/evento/gama-hibrida-toyota |títulu=Gama híbrida Toyota |fechaaccesu=5 de xineru de 2016 |apellíu= |nome= |fecha= |sitiuweb=www.toyotaprensa.es |editorial= |idioma= |cita= }}</ref> [[Toyota Yaris hybrid]], [[Toyota Auris hybrid]], [[Toyota Prius]], [[Toyota Prius Plug-in]] y [[Toyota Prius+]]. Toyota España anunció'l 1 de xineru de 2016 nos sos perfiles sociales la comercialización del [[Toyota Rav4 hybrid]].<ref>{{cita web |url=http://www.toyota.es/coches/rav4/index.json?WT.mc_id=Facebook&WT.tsrc=owned |títulu=Toyota Rav4 hybrid |fechaaccesu=5 de xineru de 2016 |apellíu= |nome= |fecha= |sitiuweb=www.toyota.es |editorial= |idioma= |cita= }}</ref> La compañía comercializa n'otros mercaos más automóviles que fornen teunoloxía híbrida como'l Corolla, Highlander, Camry, Sienna, Estima o Alphard. El plan de Toyota ye tener en toles llinies d'automóviles, camiones y SUVs una opción híbrida en [[2030]].
Pela so parte tola gama d'automóviles Lexus que se comercializa n'[[España]] en [[2016]] ye híbrida:<ref>{{Cita web |url=http://www.lexusauto.es/hybrid |títulu=Gama híbrida Lexus |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190209025708/https://www.lexusauto.es/hybrid/ |fechaarchivu=2019-02-09 }}</ref> [[Lexus CT 200h]], [[Lexus IS 300h]], [[Lexus GS 300h]], [[Lexus GS 450h]], [[Lexus NX 300h]], [[Lexus RC 300h]], [[Lexus RX 450h]], [[Lexus LS 600h]] y [[Lexus LS 600h L]].
==== Híbridos enchufables ====
[[Ficheru:11-09-04-iaa-by-RalfR-111.jpg|thumb|Production version of the 2012 [[Toyota Prius Plug-in Hybrid]].]]
{{AP|Toyota Prius Plug-in Hybrid}}
==== Vehículos tou llétricos ====
[[Ficheru:Toyota RAV4 EV WAS 2012 0759.JPG|thumb|Primer xeneración del [[Toyota RAV4 EV]]]]
[[Ficheru:I-road - Grenoble.JPG|thumb|250px|Toyota i-road (Grenoble)]]
{{VT|Toyota RAV4 EV|Toyota iQ EV}}
Dientro d'[[Toyota Hai:mo|Hai:mo]], ''Harmonious Mobility Network'', Toyota ta promocionando'l [[Toyota i-ROAD]], un vehículu tou-llétricu que combina'l potencial tantu de los coches como de les motos<ref>[http://www.toyota-global.com/innovation/personal_mobility/i-road/ TOYOTA i-ROAD]</ref>
<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=_VwuWWK2dZo .Inside Hai:mo, Toyota's Optimized Urban Transport System]</ref><ref>[http://es.engadget.com/2014/09/13/toyota-i-road-electrico-grenoble-serviciu/ Toyota pon la so monoplaza llétricu al serviciu de los franceses (video)]</ref>
== Plantes de fabricación ==
[[Australia]]
* [[Melbourne]] - [[Toyota Camry|Camry]] y [[Toyota Aurion|Aurion]] (d'antiguo [[Toyota Avalon|Avalon]]). 409.222 vehículos y 285.769 motores en 2005 ye la fábrica más avanzada del mundu, dempués de la de Tokiu.
[[Arxentina]]
* Zárate - Toyota Arxentina SA- Fundada en 1996 pa la fabricación de la [[Toyota Hilux]] y a empiezos del 2006 la SW4 pal [[Mercosur]].
[[Brasil]]
* [[São Paulo]] - [[Toyota Do Brasil]]. Primer planta de Toyota fora de Xapón.
[[Canadá]]
* Toyota Motor Manufacturing Canadá, [[Cambridge (Ontario)|Cambridge]] ([[Ontario]]) - Motores de 1,8L, [[Toyota Corolla|Corolla]], [[Toyota Matrix|Matrix]], [[Toyota Harrier|Lexus RX]] y a partir de 2008 [[Toyota RAV4|RAV4]].<ref>[http://www.toyota.ca/cgi-bin/WebObjects/WWW.woa/15/wo/Home.TMMC-m4bOLNuN7TaDekaZEbE9Zg/0.13?t121000y%2ehtml]</ref>
[[Venezuela]]
* Toyota De Venezuela C.A, [[Cumaná]] ([[Sucre (Venezuela)|Sucre]]). Dende 1981 Toyota produz llocalmente na so planta d'ensamblaxe los modelos: [[Toyota Corolla|Corolla]], [[Toyota Fortuner|Fortuner]], [[Toyota Hilux|Hilux]] y [[Daihatsu Terios|Terios]] (modelu [[Daihatsu]]).
[[Colombia]]
* [[PRACO Didacol|Hino Motor Manufacturing Colombia]], [[Cota (Cundinamarca)|Cota]], [[Cundinamarca]], ensamblaxe de camiones medios y pesaos de la marca [[Hino Motors|Hino Motor Corporation]].
[[Costa Rica]]
* Purdy Motor, Ciudá Toyota, [[San Xosé (Costa Rica)|San Xosé]], [[Costa Rica]]
Ensamblaxe de camiones Toyota Dyna
[[Estaos Xuníos]]
* Toyota Motor Manufacturing Kentucky, [[Georgetown (Kentucky)|Georgetown]] ([[Kentucky]]) - [[Toyota Camry|Camry]] y [[Toyota Avalon|Avalon]].
* Toyota Motor Manufacturing Indiana, [[Princeton (Indiana)|Princeton]] ([[Indiana]]) - [[Toyota Tundra|Tundra]], [[Toyota Sequoia|Sequoia]] y [[Toyota Sienna|Sienna]]. 364.983 vehículos producíos en 2005 (127.431 Tundra, 44.852 Sequoia y 192.700 Sienna).
* Toyota Motor Manufacturing Texas, [[San Antonio (Texas)|San Antonio]] ([[Texas]]) - [[Toyota Tundra|Tundra]]. Capacidá añal de 200.000 furgonetes. N'agostu de 2008 la planta cerró por 3 meses por cuenta de les baxes ventes pola medría de la gasolina, al igual que cola planta asitiada n'Indiana.
[[Francia]]
* Valenciennes - [[Toyota Yaris]]
[[Méxicu]]
* Toyota Motor Manufacturing de Baxa California, [[Baxa California]] - [[Toyota Tacoma|Tacoma]]<ref>[http://www.parentesis.com/autos/noticias/2015_ye_el_meyor_anu_pa_Toyota_en_Mexico Paréntesis (2015 ye'l meyor añu pa Toyota en Méxicu)]</ref>
[[Reinu Xuníu]]
* Burnaston, [[Derbyshire]] - [[Toyota Avensis|Avensis]], [[Toyota Corolla|Corolla]] y [[Toyota Auris|Auris]]
[[Turquía]]
* Arifiye, [[Sakarya]]<ref name="Toyota Motor Manufacturing Turkey">{{cita web |nome1=Toyota Motor Manufacturing Turkey|url=http://www.toyotatr.com|fecha=5 de xineru de 2016}}</ref> - [[Toyota Corolla|Corolla]], [[Toyota Auris|Auris]], [[Toyota Corolla Versu|Corolla Versu]], [[Toyota Trato|Versu]] y [[C-HR]]
=== Fábriques contrataes, llicenciaes y empreses conxuntes ===
[[Colombia]]
* [[Sofasa|Sofasa Toyota]]: ensamblaxe de vehículos de Daihatsu y Toyota (Toyota Land Cruiser Prau, Daihatsu Delta), pal grupu andín dende Colombia. La planta ta allugada en [[Envigado]] [[Antioquia]].
* A partir de finales del añu 2009, Sofasa dexó de ensamblar modelos de Toyota, dende esta fecha toes los vehículos son importaos, la distribución asumir Distoyota o Toyota de Colombia, la Hilux, vienen de les plantes n'Arxentina, Brasil o Tailandia, el restu de modelos son importaos de Xapón.
* instálose la unica planta de producción de camiones [[Hino Motors]] como plataforma pa latinoamerica
[[Ecuador]]
* Toyota n'Ecuador cunta con una facilidá de producción na ciudá de [[Guayaquil]].<ref>{{Cita web |url=http://www.toyocosta.com/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181105152239/http://www.toyocosta.com/ |fechaarchivu=2018-11-05 }}</ref>
[[Estaos Xuníos]]
* NUMMI ([[empresa conxunta]] con [[General Motors|GM]]), [[Fremont (California)|Fremont]] ([[California]]) - [[Toyota Corolla|Corolla]] y [[Toyota Tacoma|Tacoma]]
* Subaru of Indiana Automotive, Inc. (fábrica contratada, empezando en primavera de 2007), [[Lafayette (Indiana)|Lafayette]] ([[Indiana]]) - [[Toyota Camry|Camry]]
[[Xapón]]
* Toyota Industries, Xapón (fábrica contratada) - [[Toyota Vitz|Vitz/Yaris]] y [[Toyota RAV4|RAV4]]
[[Tailandia]]
* Fortune Parts Industries Public Co. Ltd, Tailandia (fábrica contratada) - [[Toyota VIGO/HILUX/FORTUNER|VIGO/HILUX/FORTUNER]] y [[Toyota COROLLA/CAMRY/YARIS|COROLLA/CAMRY/YARIS]]
[[República Checa]]
* [[Toyota Peugeot Citroën Automobile|Toyota Peugeot Citroën Automobile Czech s.r.o. (TPCA)]] (''empresa conxunta'' con [[Grupu PSA]]), [[Kolín]], [[República Checa]] - [[Toyota Aygo|Aygo]]
== Historia automovilística ==
=== Rally ===
{{AP|Toyota Castrol Team}}
La presencia de Toyota nel automovilismu remontar a principios de los años 1970, cuando'l conductor [[Suecia|suecu]] [[Ove Andersson]] condució pa Toyota mientres el RAC Rally de Gran Bretaña. Mientres l'iviernu de 1972, Andersson formó ''Andersson Motorsport'' nel so país natal y empezó a crear un programa de rallyes pa Toyota. El movimientu nun resultó práuticu y trés años dempués d'establecer el so equipu, Andersson movió la so base de Suecia a [[Bruxeles]] en [[Bélxica]]. A partir d'entós l'equipu foi renomáu a ''Toyota Team Europe''.<ref>[http://www.juwra.com/tte.html Web con información (inglés).]</ref>
[[Ficheru:Toyota Monte-Carlo 1999.jpg|thumb|250px|El [[Toyota Corolla]] WRC de [[Carlos Sainz]] mientres el [[Rally de Montecarlu]] de 1999.]]
La primer victoria de Toyota nel automovilismu llegó nel [[Rally de los 1000 llagos]] de [[Finlandia]] de 1975, cuando [[Hannu Mikkola]] y el so copilotu, Atso Aho, ganaron l'eventu nun [[Toyota Corolla]]. Tres años dempués, l'equipu mover a una nueva base en [[Colonia (Alemaña)|Colonia]], n'[[Alemaña]] occidental. Nun foi hasta los años 1980 cuando Toyota empezó a llograr ésitos significativos, especialmente nos rallyes [[África|africanos]], onde [[Bjorn Waldegaard]] y [[Juha Kankkunen]] taben de normal a la cabeza de les clasificaciones. L'equipu entós estableció la so instalación automovilística multipropósito en Colonia tres años dempués, que sigue usándose anguaño.
En 1990, [[Carlos Sainz]] dio a Toyota la so primer victoria nun Campeonatu nun [[Toyota Celica]] con [[tracción a los cuatro ruedes]] y repitió la fazaña 2 años dempués. En 1993, Toyota mercó l'equipu de Andersson y nomar ''Toyota Motorsport GmbH'', nel mesmu añu [[Juha Kankkunen]] ganó'l títulu de WRC y Toyota ganó'l Campeonatu de Constructores, convirtiéndose nel primer fabricante xaponés en faelo. Esti ésitu foi repitíu un añu dempués pero esta vegada pol [[Francia|francés]] [[Didier Auriol]].
[[Ficheru:Saxony rally racing Toyota Corolla WRC 02 (aka).jpg|thumb|250px|A pesar de la salida de Toyota de los rallies en 1999, los automóviles de la empresa, concretamente'l [[Toyota Celica|Celica]] y [[Toyota Corolla|Corolla]] (''na imaxe''), son entá una eleición popular ente los conductores de rallies.]]
El 1995 resultó un añu difícil pa Toyota, una y bones l'equipu foi pilláu usando [[turbocompresor]]es illegales y la [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] inhabilitó-yos mientres 12 meses. La empresa volvió a los rallies en 1996, pero los sos competidores, notablemente [[Mitsubishi]] y [[Subaru]], teníen una clara ventaya sobre los sos coches.
1997 resultaría ser otru añu pocu competitivu pa Toyota, col equipu inda por detrás del so compatriotes xaponeses, Subaru y Mitsubishi, y Carlos Sainz el conductor de Toyota cola posición más elevada quedando terceru nel Campeonatu de Conductores, 11 puntos detrás del campeón [[Tommi Mäkinen]]. Sainz quedar a 1 puntu del títulu de 1998, cuando'l so Corolla sufrió un fallu nel motor nel tramu final del postreru rally en [[Reinu Uníu|Gran Bretaña]], mientres Toyota tuvo a 6 puntos del Campeonatu de Constructores, muncha xente culpen la eleición de Toyota del belga Freddy Loix como unu de los conductores puntuadores del equipu nel Rally d'España en vegada del conductor habitual Didier Auriol, porque Auriol consiguió ganar l'eventu per delantre de la segunda plaza de Loix.
Toyota decidió dexar de participar nel WRC a la fin de la temporada de 1999, citando que "tolo que puede consiguise consiguióse". L'equipu consiguió asegurar el títulu de Fabricantes na so última temporada, 18 puntos per delantre del so rival más cercanu Subaru, mientres Didier Auriol quedó a 10 puntos del títulu de Conductores.
Toyota va tornar al [[Campeonatu Mundial de Rally]] na temporada 2017 pa competir con un Toyota Yaris WRC.<ref>[http://www.motorsport.com/wrc/news/toyota-confirms-world-rallying-comeback Toyota confirms World Rallying comeback] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125105131/http://www.motorsport.com/wrc/news/toyota-confirms-world-rallying-comeback |date=2015-11-25 }}, motorsport.com, 30 de xineru de 2015</ref>
=== CART ===
Toyota compitió na [[Champ Car|CART]] de 1996 a 2002. Los primeros años na serie tuvieron marcaos por dificultaes. Los automóviles Toyota, propulsando a los equipos All-American Racers y [[PPI Motorsports|Arciero-Wells]], sufrieron a la fin de la parrilla, lentos y pocu fiables. Escontra fines de la década de 1990, Toyota empezó a ver ameyorar la so suerte. [[Alex Barron]] lideró 12 vueltes del [[Gran Premiu de Vancouver]] de 1998 conduciendo una monoplaza con motor Toyota. Na última carrera de la temporada 1999 nel [[California Speedway]], [[Scott Pruett]] llogró la pole position.
L'añu siguiente, [[Juan Pablo Montoya]] dio a Toyota la so primer victoria en CART nel [[Milwaukee Mile]], la primera de les cinco carreres ganaes esi añu polos motores Toyota. Toyota ganó seis carreres en 2001. En 2002, l'últimu añu de Toyota nel campeonatu, dio una vuelta dafechu del so mal debú. Toyota ganó'l campeonatu de fabricantes, 10 carreres y [[Cristianu da Matta]] llevó'l motor Toyota al campeonatu de conductores, con [[Bruno Junqueira]], tamién con motor Toyota, acabando segundu.
=== IndyCar Series ===
Toyota mover de la CART a la [[IndyCar Series]] en 2003 y apurrió soporte de fábrica a los antiguos equipos CART [[Penske Racing]] y [[Chip Ganassi Racing]] según a otros equipos. Fueron unu de los meyores motores nel so primer añu, ganando les [[500 milles d'Indianapolis]] con [[Gil de Ferran]] y el campeonatu con [[Scott Dixon]]. Sicasí, 2004 y 2005 nun fueron tan bonos y les victories fueron poques y distantes. Dempués de la temporada de 2005, los equipos de Penske y Ganassi anunciaron que camudaríen a los motores d'[[Honda Motor Co., Ltd.|Honda]], dexando a Toyota ensin participantes nel campeonatu. Como resultáu d'esto y el so intentu de redestinar recursos pal NASCAR, Toyota anunció fora de temporada que dexaríen les series.
=== Resistencia ===
Na década de 1980 Toyota participaron con distintos sport prototipos de la [[Grupu C]] en distintos campeonatos. L'equipu oficial de la marca, [[TOM'S]] compitió nel [[Campeonatu Mundial de Resistencia]] y nes [[24 Hores de Le Mans]] hasta 1994, con resultancies variables; llogró un segundu llugar nes 24 Hores de Le Mans de 1992 con un [[Toyota TS010]] pilotáu por [[Masanori Sekiya]], [[Pierre-Henri Raphanel]], y [[Kenny Acheson]].
Coles mesmes la marca apostó'l [[Campeonatu IMSA GT]]; primero con un [[Toyota Celica]] na clase GTU, y depués acomuñóse con [[All American Racers]] pa competir na clase GTP, con sport prototipos como'l [[Eagle MkIII]] con motor Toyota, que llogró los títulos de pilotos en 1992 y 1993 llograos por [[Juan Manuel Fangio II]], según los títulos de constructores en dambos años.
En 1997, Toyota empezó contratando personal pa participar de [[24 hores de Le Mans]], coles mires d'empezar un equipu de [[Fórmula 1]]. Los esfuercios de Toyota por un automóvil para Le Mans dieron como resultancia al [[Toyota GT-One]], que foi conducíu por ex-pilotos de Fórmula 1: [[Martin Brundle]], [[Thierry Boutsen]] y [[Ukyō Katayama]]. Los GT-One de doble turbocompresor y 3,6 llitros fueron batíos en 1998 y 1999 pero tuvieron cerca de la victoria, averiándose más tarde na carrera. Sicasí, el GT-One caltuvo'l récor de vuelta pal Circuitu de la Sarthe hasta 2006.
Toyota tornó a les carreres de resistencia en 2012, col [[Toyota TS030 Hybrid]] de la clase LMP1. Forníu con un sistema de propulsión híbridu llétricu, llogró cinco victories en 14 carreres apostaes nel [[Campeonatu Mundial de Resistencia]] (anque nenguna en Le Mans) y llogró dos subcampeonatos de marques de clase en 2012 y 2013. Pa 2014, la marca compitió col [[Toyota TS040 Hybrid]] nel Mundial de Resistencia; a pesar de nun consiguir la victoria en Le Mans, el sport prototipu socesor de TS030 llogró cinco victories nes 8 feches del campeonatu, llogrando'l títulu de pilotos absolutu con [[Sebastien Buemi]] y [[Anthony Davidson]], y el títulu de marques de la clase LMP1.
=== Fórmula 1 ===
{{AP|Toyota Racing|l1=Toyota Racing}}
[[Ficheru:Kamui Kobayashi (Toyota TF109) on Sunday at 2009 Abu Dhabi Grand Prix.jpg|miniaturadeimagen|250x250px|[[Toyota TF109]] de [[Kamui Kobayashi]] ({{F1|2009}}).]]
En 2002 Toyota empezó a participar en Fórmula 1 col Toyota Team Europe, basáu en [[Colonia (Alemaña)|Colonia]] ([[Alemaña]]). A pesar una enorme inversión, l'equipu caltener na metá de allunar.
En 2004, el diseñador [[Mike Gascoyne]] foi contratáu, y dexó l'equipu a metá de camín de la [[Temporada 2006 de Fórmula 1|temporada de 2006]]; dende 2005 l'equipu avanzara dende la zona media a les posiciones delanteres. [[Jarno Trulli]] consiguió dos segundes places y una tercer plaza nes primeres cinco carreres de la temporada, ayudando al equipu a caltener la segunda posición nel Campeonatu de Constructores mientres delles carreres.
En [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]], Toyota suministró motores al equipu [[Williams F1|Williams]], quien consiguieron como meyor posición un tercer puestu en Canadá, ensin dexar de competir col so propiu equipu. Esta temporada supunxo un retrasu, pos l'equipu volvió a la parte Entemedia de la parrilla, solo dalgunes de les bones y habituales clasificaciones de [[Jarno Trulli]] maquillar. Llueu se fadría evidente que taben perdiendo dineru constantemente y que precisaben una victoria llueu.
En [[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]], el Toyota ye más competitivu y vuelve a les posiciones ''más o menos'' delantreres, consiguieron 2 podios, Trulli en Francia y Glock n'Hungría.
Williams-Toyota consiguió tamién 2 podios, dambos de Rosberg, pero ambos en carreres caótiques, demostrando que'l Williams yera peor que'l Toyota.
En [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]] el Toyota sigue evolucionando meyor y nes 4 primeres carreres nun abandonen los puntos, amás xuben al podiu 3 d'eses 4 vegaes y asítiense 3ºs na clasificación. Trulli consiguió ponese 3º na clasificación n'Australia y Glock en China. Tres esti prometedor empiezu de 2009, les coses nun salen como s'esperaben, y yá nun puntúen con tanta frecuencia. Pero en Singapur, Glock consigue un podiu y Trulli otru en Xapón, Nesa carrera Glock mancóse y a partir d'ellí sustituyólu Kobayashi, amosándose bien competitivu y siendo un rival correosu. Esti debutante llogró 3 puntos.
Esi añu, Williams, sería'l postreru qu'usaría motores Toyota. Amosó ser el 4º meyor coche a principiu de temporada, sicasí nun consiguió nengún podiu, siendo la 2ª vegada que pasa eso, amás Nakajima nun consiguió nin un solu puntu frente a los 35,5 de Rosberg, quien tuvo a puntu de ganar la carrera de Malasia, que pudo ser la primer victoria pa un motor Toyota, yá que lideraba hasta la llegada de les caótiques paraes.
Esi añu Toyota abandonaría tres nun consiguir victories y cayer en bancarrota.
=== NASCAR ===
Toyota ye la primer marca non norteamericana en participar nes categoríes nacionales de la [[NASCAR]]. Compite col [[Toyota Tundra]] na [[NASCAR Truck Series]] y col [[Toyota Camry]] na [[NASCAR Cup Series]] y la [[Busch Series]].
=== Toyota Gazoo Racing ===
{{AP|Toyota Gazoo Racing}}
Toyota Gazoo Racing, ye'l nome col que se conoz a partir del añu [[2015]] al brazu deportivu de Toyota. El mesmu, ye una estructura encargada de la representación de la marca xaponesa a nivel global nes distintes disciplines del deporte motor nes que la marca participa. Internamente, cuenta con distintes divisiones qu'asumen la responsabilidá de llevar alantre'l nome, la imaxe y l'atención de los equipos que representen a Toyota en cada categoría, que son identificaes coles sigles de les categoríes nes que participen (a nivel mundial), o bien del país del que son orixinaries (nivel llocal o internacional).
== TRD ==
Toyota Racing Development (tamién conocíu pola so sigla TRD) ye'l tuning shop na casa de tolos Toyota, Lexus y Scion. TRD ye responsable tantu de la meyora de los coches de cai pa llograr más rendimientu y el sofitu a los intereses de carreres de Toyota en tol mundu. TRD produz diversos productos y accesorios tuning, incluyendo componentes de la suspensión de rendimientu, compresores y ruedes.
== Accionistes ==
Toyota cotiza públicamente na [[Bolsa de Tokiu]] sol númberu 7203 (primer seición) y nel {{nyse|TM}}.
== Participaciones ==
Toyota presenta nel so consolidáu estáu financieru 540 subsidiarias consolidaes y 226 afiliaos.
* Toyota Motor North America (100% - 2004)
* Toyota Canada Inc. propiedá al traviés de Toyota Motor North America
* [[Daihatsu|Daihatsu Motor Company]] (51,2% - 31 de marzu de 2005)
* [[Hino Motors]] (50,1% - 31 de marzu de 2005)
* Toyota Industries (23,5% - 31 de marzu de 2006)
* Aisin Seiki Co. (23,0% - 31 de marzu de 2005)
* TRUPU (24,74% - September 30, 2006))
* Fuji Heavy Industries (16,66% - Jun 28th 2008)
* PT Toyota Astra Motor (49% - 2003)
* PT Toyota Motor Manufacturing Indonesia (95% - 2003)
* Isuzu Motors (5,9% - 10 de payares de 2006)
* Mazda Motor Corp. (5% - 3 d'Agostu 2017)
* Toyota (5% en Yamaha Motor Co.)
13 de marzu de 2000
== Actividaes non automovilístiques ==
=== Robótica ===
Toyota tuvo desenvolviendo robots multitarea destinaos al cuidu de vieyos, la fabricación y l'entretenimientu. Toyota Financial Services Corporation apurre financiamientu a los veceros de Toyota.
=== Bioteunoloxía agrícola ===
Toyota invierte en dellos pequeños negocios y asociaciones en [[bioteunoloxía]], incluyendo:
* P.T. Toyota Bio Indonesia, en [[Lampung]], [[Indonesia]].
* Australian Afforestation Pty. Ltd., en [[Australia Occidental]] y [[Australia Meridional]].
* Toyota Floritech Co., Ltd., en Rokkasho-Mura, Distritu de Kamikita, [[Prefeutura d'Aomori]].
* Sichuan Toyota Nitan Development Co., Ltd., en [[Sichuan]], [[China]].
* Toyota Roof Garden Corporation en, Miyoshi-Cho, [[Prefeutura d'Aichi]].
== Auspicio ==
N'ochobre de 2009, Toyota fixo saber mundialmente el auspicio del club de fútbol City B. Fixeron un alcuerdu por 5 años dende xunetu de 2009 hasta avientu de 2014. El club lleva'l logo de Toyota nel centru del pechu de la camiseta. Tamién en 2009, empezó a venceyase comercialmente n'Arxentina colos Clubes San Isidro Club, Duendes R.C., Cardenales (Tucumán), Los Tordos (Mendoza) y La Tablada (Córdoba).
Mientres los años 2003-2008 patrocinó al equipu de fútbol español Valencia Club de Fútbol.
== Producción y ventes ==
{| {{tablaguapa}} style="text-align:right"
|-
! rowspan=2 | Añu natural
! colspan=2 | Total
! colspan=2 | Xapón
|-
! Producción
! Ventes
! Producción
! Ventes
|-
| 2005
| 8.232.143<ref name=ToyotaCY2005>{{cita nota de prensa|url=http://www.toyota.co.jp/en/news/06/0126.html|títulu=TMC Announces Results for December 2005 and CY2005|editorial=Toyota Motor Corporation |fecha=26 de xineru de 2006 |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2015}}</ref>
|
| 4.611.076<ref name=ToyotaCY2005/>
| 2.368.817<ref name=ToyotaCY2005/>
|}
<!--
'''Toyota Motor Corp.''' ('''TMC''') (en [[Idioma xaponés|xaponés]]: トヨタ自動車株式会社, ''Toyota jidōsha kabushiki kaisha'') ye un fabricante d'[[automóvil|automóviles]] del [[Xapón]].
[[Ficheru:Toyota Headquarter Toyota City.jpg|thumbnail|Toyota City ([[Xapón]])]]
Esta empresa toma'l so nome d'una variación del apellíu del so fundador [[Sakichi Toyoda]]. El cambéu ''Toyoda'' (トヨダ、豊田) ''Toyota'' (トヨタ) débese, per una parte, a la simplificación fonética, y por otra, a que'l númberu [[ocho|8]] ye de bon badagüeyu en Xapón, y son 8 los trazos con que s'escribe ''Toyota'' nel silabariu [[katakana]].
Nun principiu la empresa dedicar a la fabricación de telares nos años 1920. A finales de los años 1930 fúndase Toyota Motor y dedícase a la fabricación d'automóviles.
Gana posiciones nel mercáu local xaponés y en 1957 esporta'l so primer automóvil a los Estaos Xuníos.
Nos años 1970 [[Taiichi Ohno]] enllanta en Toyota el [[métodu xustu a tiempu]] (Just in time), y la empresa llega a niveles de producción cimeres a los de cualquier compañía nel mundu del automóvil.
En 2003 la empresa convertir nel segundu productor mundial d'automóviles percima de [[Ford Motor Company]] y solamente superada por [[General Motors]] (GM). Nuna presentación realizada en payares de 2004 titulada "Podemos y vamos facer", Toyota delineó planes agresivos p'aumentar la producción global a 8,5 millones de vehículos pa [[2006]], un retu directu pa GM.
El gastu añal de Toyota n'investigación y desenvolvimientu supero los 5.000 millones d'[[Euru|Euros]] mientres l'añu fiscal 2004-05, una alza frente a los US$4.500 billones a principios de la década.
Toyota Motor, cuenta con unes reserves d'efectivu de 3,3 billones de yenes, equivalentes a unos 25.000 millones d'Euros (setiembre [[2004]]). Esta cifra ye cimera al valor de mercáu d'empreses como GM o Ford Motor. En tol mundu, solamente [[Microsoft]] cuenta con reserves similares.
[[Imaxe:Prius2004.JPG|thumbnail|[[Toyota Prius]].]]
Anguaño la empresa ye líder na fabricación de vehículos ecolóxicos, gracies al ésitu comercial del so modelu Prius, un [[Vehículu híbridu]] que se comercializa n'Estaos Xuníos, Europa y Xapón. Per otra parte Toyota estableció alcuerdos con Peugeot y Citroen pa producir conjuntamente trés modelos de baxu costu pal mercáu européu a partir de 2005.
Otros modelos esitosos de automoviles son Yaris, Corolla y Camry. El modelu de [[SUV]] más esitosu ye'l [[Toyota RAV4]].
-->
== Ver tamién ==
* [[Toyota F1]]
* [[Toyotismo]]
* [[Toyota Park]]
* [[Estadiu Toyota]]
* [[Estadiu Toyota (Texas)]]
* [[Toyota Field]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Toyota}}
* [https://global.toyota/ Páxina web oficial de Toyota.]
{{Tradubot|Toyota}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Toyota]]
[[Categoría:Fabricantes d'autobuses]]
[[Categoría:Fabricantes d'automóviles de Xapón]]
[[Categoría:Autorización Real]]
[[Categoría:Prefeutura d'Aichi]]
[[Categoría:Empreses fundaes en 1937]]
[[Categoría:Empreses patrocinadores d'equipos ciclistes]]
[[Categoría:Empreses de defensa de Xapón]]
inb2r0c5y3ejw8oxpyikt8t8d3mf153
Taj Mahal
0
38401
4489992
4427462
2026-05-02T13:33:22Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489992
wikitext
text/x-wiki
{{1000}}
{{Tradubot|Taj Mahal}}
{{Edificiu}}
El '''Taj Mahal''' ([[hindi]] : ताज महल, [[urdú]] : تاج محل (''"palaciu de corona"''); pronunciáu /tazh majál/ [[Alfabetu Fonéticu Internacional|/tɑʒ mə'hɑl/]]) ye un complexu d'edificios construyíu ente [[1631]] y [[1654]] na ciudá d'[[Agra]], estáu d'[[Uttar Pradesh]], [[India]], a veres del [[Yamuna]], pol emperador [[musulmán]] [[Shah Jahan]] de la dinastía [[Imperiu mogol|mogol]]. El pimpanu conxuntu alzar n'honor de la so esposa favorita, Arjumand Bano Begum —más conocida como [[Mumtaz Mahal]]— quien morrió dando a lluz a la so 14ª fía, y envalórase que la construcción precisó l'esfuerciu d'unos 20.000 obreros.
El Taj Mahal ye consideráu'l más bellu exemplu d'[[arquiteutura mogola]], estilu que combina elementos de les arquitectures [[Arquiteutura islámica|islámica]],<ref>''Brend, Barbara''. Islamic Art : Harvard University Press, Cambridge 1991.</ref> [[Arquiteutura islámica#Arquiteutura persa|persa]],<ref>''Marvin Trachtenberg y Isabelle Hyman''. Arquiteutura: de la prehistoria al postmodernismo, pg.223</ref> [[Arquiteutura india|india]] ya inclusive [[Arquiteutura otomana|turca]].<ref>''Goodwin Godfrey'', Hestoria de l'arquiteutura otomana</ref> El monumentu llogró especial notoriedá pol calter románticu de la so inspiración. Anque'l [[mausoléu]] cubiertu pola cúpula de mármol blanco ye la parte más conocida, el Taj Mahal ye un conxuntu d'edificios integraos.
Anguaño ye un importante destín turísticu de la India. En [[1983]], foi reconocíu pola [[Unesco]] como [[Patrimoniu de la Humanidá]]. El Taj Mahal foi nomáu una de [[Les Nueves Siete Maravíes del Mundu Modernu]].
== Orixe ya inspiración ==
[[Ficheru:Map of india position of Agra highlighted.png|thumb|160px|Allugamientu d'Agra na India.]]
L'emperador [[Sha Jahan]] foi un prolíficu mecenes, con recursos práuticamente ilimitaos. Sol so tutela construyéronse los palacios y xardinos de Shalimar en Lahore, tamién n'honor de la so esposa
Mumtaz Mahal dio al so maríu catorce fíos, pero finó nel últimu partu y l'emperador, desconsoláu, empecipió casi aína la construcción del Taj como ufrienda póstuma. Tolos detalles del edificiu amuesen la so naturaleza romántica, y el conxuntu fai rumbu d'una estética arrogante. Tres una visita realizada en [[1663]], l'esplorador francés [[François Bernier]] realizó la siguiente semeya del Taj Mahal y de los motivos del emperador pa construyilo:
{{cita| Voi Completar esta carta con una descripción de los dos maraviyosos mausoleos que dean total superioridá a Agra sobre Delhi. Unu d'ellos foi alzáu por Jehan-guyre (sic) n'honor del so padre Ekbar, y Chah-Jehan llevantó l'otru, d'estraordinaria y celebrada guapura, en memoria de la so esposa Tage Mehale, de quien se diz que'l so maríu taba tan namoráu que-y foi fiel tola so vida y a la so muerte quedó tan afeutáu que nun tardó enforma en siguila a la tumba».<ref name="François">François Bernier "Carta a Mr. de la Mothe Le Vayer, escrita en Delhi el 1ᵘ de Julio de 1663" - Viaxes nel imperiu mogol, 16757-1668 (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891 p293</ref>}}
=== Síntesis histórica ===
[[Ficheru:El Taj Mahal-Agra India0023.JPG|thumb|250px|Imaxe del Taj Mahal dende la mezquita.]]
A pocu de terminar la obra en [[1656]], Sha Jahan cayó enfermu y el so fíu Sha Shuja declarar a sí mesmu emperador en [[Bengala]], mientres Murad, col sofitu del so hermanu [[Aurangzeb]], faía lo mesmo en [[Gujarat]]. Cuando Sha Jahan, bien enfermu yá, rindir a los ataques de los sos fíos, Aurangzeb dexó-y siguir con vida n'arrestu domiciliariu que cumplió nel cercanu fuerte d'Agra. La lleenda cunta que pasó'l restu de los sos díes mirando pela ventana al Taj Mahal y, dempués de la so muerte en 1666, Aurangzeb soterrar nel mausoléu al llau de la so esposa, xenerando la única rotura de la perfecta simetría del conxuntu. Dizse tamién que dempués de terminar dicha obra arquitectónica l'emperador fixo qu'a los obreros cortárase-y les manes por qu'enxamás se viera otra obra igual.
A finales del sieglu XIX dellos sectores del Taj Mahal taben bien deterioraos por falta de caltenimientu. Mientres la dómina de la rebelión hindú (1857) foi estropiáu por soldaos británicos, [[cipayu|cipayos]] y oficiales del gobiernu, quien arrincaben piedres semipreciosas y [[lapislázuli]] de los sos murios.
En [[1908]] completóse la restauración ordenada pol [[virréi]] británicu, [[George Curzon|Lord Curzon]], quien tamién encamentó la fabricación de la gran llámpara de la cámara interior según el modelu d'una similar que s'atopaba nuna mezquita d'[[El Cairu]]. Curzon fixo remocicar tamién los xardinos al estilu inglés qu'inda güei se caltienen.
Mientres el [[sieglu XX]] ameyoró'l cuidu del templu,en [[1942]] el gobiernu construyó un andamiu xigantescu cubriendo la cúpula, en previsión d'un ataque aereu de la [[Luftwaffe]] y, darréu, de la fuercia aérea xaponesa. Esta proteición volvió alzase mientres les guerres ente India y [[Paquistán]] de [[1965]] y [[1971]].
Les amenaces más recién provienen de la [[contaminación ambiental]] sobre les riberes del ríu Yamuna y de l'[[agua acedo]] causada pola refinería de [[Mathurā]]. Dambos problemes son oxetu de dellos recursos ante la Corte Suprema de Xusticia de la India.
Apocayá, sectores [[sunita|sunites]] reclamaron la propiedá del edificiu, basándose en que se trata de la tumba d'una muyer casada con un miembru d'esi cultu [[Islam|islámicu]]. El Gobiernu indiu refugó la reclamación considerándola ensin fundamentu, una y bones el Taj Mahal ye propiedá de la nación entera.
== Diseñu ==
=== Elementos formales ===
Los elementos formal y decorativu son emplegaos repitida y consistentemente en tol complexu, unificando'l vocabulariu estéticu.
Les principales carauterístiques del mausoléu reflexar nel restu de les construcciones:
[[Ficheru:Cform Taj Mahal.png|300px|right]]
# '''Finial''': remate afatáu de les cúpules, tamién usáu nes [[pagoda|pagodes]] asiátiques.
# '''Decoración de lotu''': esquema de la [[Nelumbo|flor de lotu]] esculpida nes cúpules.
# '''Cúpula acebollada''': tamién llamada ''"amrud"'', típica de l'arquiteutura del Islam, y que sería usada más tarde en [[Rusia]].
# '''Tambor''': base cilíndrica de la cúpula, que sirve de sofitu y transición formal sobre'l basamento del edificiu.
# '''Guldasta''': aguya decorativa afitada en cantu de los murios portantes.
# '''Chattri''': kiosco de columnes y cúpula, tamién utilizáu en forma aisllada o ''exenta'' como monumentu conmemorativo.
# '''Cenefes''': paneles de zarru sobre arquerías.
# '''Caligrafía''': escritura estilizada de versos del [[Corán]] sobre les arcaes principales
# '''Arcaes o portales''': tamién llamaos ''pishtaq'' (pallabra persa pa los portales exentos).
# '''Daos''': paneles decorativos flanqueando los murios principales.
=== Influencies ===
El Taj Mahal incorpora y amplía les tradiciones edilicias del [[Islam]], [[Persia]], [[India]] y de l'arquiteutura mogol antigua (anque la investigación actual de l'arquiteutura d'esti monumentu indica una influencia francesa, sobremanera nos interiores).
El diseñu xeneral inspirar nuna serie d'edificios [[timurí]]es y [[Imperiu Mogol|mogoles]], ente los cualos atópense'l [[Gur-y Amir]] (tumba de [[Tamerlán]]), la tumba de Itmad-Ud-Daulah y la Jama Masjid, en [[Delhi]]. Sol mecenalgu de Sha Jahan, l'arquiteutura mogol algamó nuevos niveles de refinamientu. Enantes del Taj Mahal yera habitual edificar con piedra arenisca colorada, pero l'emperador promovió l'usu de mármol blanco con incrustaciones de piedres semipreciosas.
Los artesanos indios, especialmente escultores y canteros, percorríen los países asiáticos mientres esta dómina, y el so trabayu yera particularmente apreciáu polos constructores de tumbes. Anque l'arquiteutura de cantera que caracterizó a munches de tales construcciones tuvo poca aplicación nel Taj Mahal, otros edificios indios como'l palaciu Man Sing en [[Galore]] sirvieron d'inspiración pa la mayoría de l'arquiteutura palaciega mogol, y fueron la fonte de los ''chattris''<ref>Los ''chattris'' nun son tumbes, una y bones los hindús incineran a los sos muertos, sinón edificios testimoniales d'un personaxe fináu</ref> que se ven nel Taj Mahal.
=== Simetría ===
[[Ficheru:Tajplan.png|350px|right|Esquema de planta]]
El conxuntu del Taj Mahal, cola so exa principal perpendicular a la ribera del Yamuna <small>(10)</small>, ta constituyíu polos siguiente elementos arquiteutónicos: <small> ''(Ver allugamientu nel esquema de planta)'' </small>
# Portal d'accesu principal
# Tumbes secundaries
# Patios esternos
# Patiu (escampada) d'accesu principal
# ''Darwaza'' o fuerte d'acceso #
Mezquita #
Jabaz
# Mausoleo #
Minaretes
Nel centru, los amplios xardinos estremaos en cuadros entamar per aciu la cruz formada poles canales.
La superficie de l'agua reflexa los edificios, produciendo un efeutu adicional de [[simetría]].
[[Ficheru:TajGardenWide.jpg|thumb|200px|El xardín colos senderos xunto al estanque central.]]
Cada seición del xardín ta estremada per senderos en 16 canteros de flores, con un estanque central de mármol a mediu camín ente la entrada y el mausoléu, que devuelve la imaxe reflexada del edificiu.
El ''chahar bagh'' foi introducíu na India por [[Babur]], el primer emperador mogol, según un diseñu inspiráu na tradición [[Persia|persa]] col fin de representar a los xardinos del [[paraísu]].<ref>paraísu ye una pallabra d'etimoloxía persa; ''paridaeza'' que significa ''xardín abarganáu''</ref> Nos testos místicos del Islam nel periodu mogol describir al paraísu como un xardín ideal, plenu de bayura. L'agua xuega un rol clave nestes descripciones, yá que señala cuatro ríos que surden d'una fonte central, constituyida per montes, que dixebren al edén en cuatro partes según los puntos cardinales (norte, sur, este y oeste).
La mayoría d'estos xardinos mogoles son de forma rectangular, con un pabellón central. El Taj Mahal ye inusual nesti sentíu, yá que asitia al edificiu principal, el mausoléu, n'unu de los estremos. Pero'l recién descubrimientu de la esistencia del ''"Mahtab bagh"'' (Xardín de la lluna) na ribera opuesta del ríu Yamuna dexa una interpretación distinta, incorporando'l calce al diseñu global de forma tal que se convirtiera n'unu de los ríos del paraísu.
El trazáu de los xardinos y les sos carauterístiques arquiteutóniques principales, como les fontes, los senderos de mármol y de lladriyu, los canteros lliniales del mesmu material similar al xardín de Shalimar— suxeren que pueden ser diseñaos pol mesmu inxenieru, [[Ali Mardan]].
Les descripciones más antigües del xardín menten el so profusa vexetación, con bayura de [[rosal]]es, [[narcissus|narcisos]] y árboles frutales. Cola declinación del imperiu mogol tamién escai'l caltenimientu, y cuando los británicos asumen el control del Taj Mahal, introducen cambeos paisaxísticos pa reflexar meyor l'estilu de los xardinos de [[Londres]].
Los visitantes pueden inda ablucase viendo a los xardineros cortar el verde per aciu una segadora tirada por gües.
== Edificios secundarios ==
[[Ficheru:Entrance fort.jpg|thumb|200px|right|''Darwaza'' d'accesu al Taj Mahal.]]
El complexu ta llindáu por trés llaos por un muriu [[almena]]do de piedra colorada. La llende del cuartu llau formar el mesmu ríu Yamuna. Extramuros hai dellos mausoleos secundarios, incluyendo los de les demás vilbes de Shah Jahan y el del sirviente favoritu de Mumtaz. Estos edificios, construyíos principalmente con piedra arenisca, son típicos de les tumbes mogoles de la dómina.
[[Ficheru:TajInteriorJawab.jpg|thumb|150px|left|Interior del ''jawab'' usáu posiblemente como agospéu.]]
Del llau interior los murios completar con una columnata con arcos, carauterística común de los templos hindús incorporada depués a les mezquites mogoles. A distancies fixes inclúyense ''chattris'' y otres pequeñes construcciones que pueden ser utilizaes como miradores, incluyendo la qu'anguaño se conoz como "Casa de música", utilizada como muséu.
La entrada principal, la ''"darwaza"'', ye un edificiu monumental construyíu n'arenisca colorada. L'estilu recuerda l'arquiteutura mogol de los primeros emperadores. Les sos arcaes repiten les formes del mausoléu, ya incorporen la mesma caligrafía decorativa. Utilícense decoraciones florales en [[baxorrelieve]]s ya incrustaciones. Los murios y los cielorrasos abovedaos presenten ellaboraos diseños xeométricos, similares a los qu'hai n'otros edificios del complexu. Orixinalmente la entrada cerrar con dos grandes puertes de [[plata]], que fueron desmontaes y fundíes polos [[jats]] en [[1764]].
[[Ficheru:Taj Mahal Mosque 2, Agra, India.jpg|thumb|200px|right|El ''masjid'', la mezquita.]]
Nel estremu del complexu llevanten dos grandes edificios a los llaos del mausoléu, paralelos a los murios este y oeste.
Dambos son fiel reflexu unu d'otru. L'edificiu occidental ye una [[mezquita]] y el so opuestu ye'l ''jawab'',<ref>''jawab'' significa "respuesta"</ref> que'l so sentíu orixinal yera banciar la composición arquitectónica y créese que foi usáu como hostal o casa d'invitaos. Les diferencies consisten en que'l ''jawab'' nun tien [[minarete]], y los sos pisos presenten diseños xeométricos, ente que los de la mezquita tán decoraos con un diseñu en mármol negro que marca la posición de les alfombrines pal rezu de 569 fieles.
El diseñu básicu de la mezquita ye similar a otres construyíes pa Shah Jahan, especialmente la so Jama Masjid en Delhi, que consiste nuna gran sala rematada por trés [[cúpula|cúpules]]. Les mezquites mogoles d'esta dómina estremen el santuariu en tres árees, un sector principal con dos ales llaterales.
== El mausoléu ==
[[Ficheru:TajEntryArch.jpg|thumb|left|170px|El [[Iwan]] principal del mausoléu.]]
El focu visual del Taj Mahal, anque nun s'alcuentre nel centru del conxuntu, ye'l mausoléu de mármol blanco. Como la mayoría de les tumbes mogoles los elementos básicos son d'orixe [[Imperiu persa|persa]]; un edificiu simétricu con un iwan<ref>Iwan=portal saliente de los edificios perses y mogoles.</ref> y coronáu por una gran cúpula.
La tumba fuelga sobre un pedestal cuadráu. L'edificiu consiste nuna gran superficie estremada n'ensame de sales, de les cualos la central alluga'l [[cenotafiu]] de Sha Jahan y Muntaz. Anguaño les tumbes reales atopar nun nivel inferior.
El basamento ye esencialmente un cubu con vértices achaflanaos, de 55 metros de llau. Sobre cada llau, una gran "pishtaq" o arquería arrodia al iwan, con un nivel cimeru similar de balcones baxu arcos. Estos arcos principales alzar hasta'l techu del basamento, xenerando una [[fachada]] integrada.
A cada llau de l'[[arcada]] principal, hai arcaes menores enriba y embaxo. Esti motivu repitir nes ochaves. El diseñu ye dafechu uniforme y consistente nos cuatro llaos del basamento. En cada esquina del pedestal base, un [[minarete]] complementa y realza el conxuntu.
[[Ficheru:Taj Mahal after sunset 2, Agra, India.jpg|thumb|left|200px|Basamento, cúpula y minarete.]]
La cúpula de mármol blanco sobre'l mausoléu ye a güeyu lo más espectacular del conxuntu. El so altor ye casi igual al basamento, alredor de 35 metros, dimensión que s'acentúa por tar sofitada nun tambor circular de 7 metros d'altu.
La cúpula ye del tipu "cebolla" , nome que s'anicia na descripción de la so forma. Los árabes llamen a esta tipoloxía de cúpula ''"amrud"'', esto ye, con forma de mazana.
El terciu superior de la cúpula ta decoráu con un aniellu de [[Nelumbo|flores de lotu]] en relieve, y nel remate una aguya o ''"finial"'' dorada combina tradiciones islámiques ya hindús.
Esta aguya termina nuna lluna creciente, motivu típicu islámicu, colos sos estremos apuntando al cielu. Pol so allugamientu sobre l'aguya, el tope d'esta y los estremos de la lluna combinaos formen una figura de tridente, reminiscencia del símbolu tradicional hindú pa la deidá [[Shivá]].
El tueru del finial contién amás una serie de formes bulboses. La figura central amuesa un fuerte paecíu col ''"kalash"'' o ''"kumbh"'', el barcu sagráu de la tradición hindú.
La forma de la cúpula se enfatiza tamién polos cuatro ''chattris'' en cada esquina. Les cúpules d'estos kioscos retruquen la forma de la central. Les sos bases columnadas ábrense al traviés del techu del mausoléu y aproven lluz natural al interior. Los chattris tamién tán remataos por finiales.
Nos murios llaterales, les estilizadas ''guldastas'' o espiras decoraes ayuden a aumentar la sensación d'altor del edificiu.
El motivu del lotu repitir en chattris y guldastas.
En cada esquina del pedestal álzase un minarete: cuatro grandes torres de más de 40 metros d'altu que nuevamente amuesen l'afición del Taj pol diseñu simétricu y repetitivu.
Les torres tán diseñaes como minaretes funcionales, elementu tradicional de les mezquites dende onde'l [[muecín]] llama a los fieles islámicos a la oración. Cada minarete ta estremo en trés partes iguales por dos balcones que lu arrodien como aniellos. Nel tope de la torre, una terraza cubierta por un chattri repite'l diseñu del mausoléu.
Estos chattris tienen tolos mesmos toques de terminación: el diseñu de flor de lotu y el finial doráu sobre la cúpula. Cada minarete foi construyíu llevemente inclináu escontra fuera del conxuntu. D'esta manera, en casu de derrumbe —daqué non tan improbable nesi tiempu pa construcciones d'asemeyáu altor— el material cayería lloñe del mausoléu.
== Decoración ==
=== Esterior ===
Práuticamente tola superficie del complexu foi afatada, y alcuéntrase ente les más belles decoraciones esteriores de l'arquiteutura mogol de cualquier dómina. Tamién nesti aspeutu, los motivos repitir en tolos edificios y elementos. En proporción al tamañu de la superficie a decorar, la decoración vuélvese más o menos refinada y detallista. Los elementos decorativos pertenecen básicamente a tres categoríes, recordando que la relixón islámica prohibe la representación de la figura humana:
::* Caligrafía ::*
Elementos xeométricos astractos
::* Motivos vexetales
Estes decoraciones executar con trés téuniques distintos:
::* Pintura o estuco aplicáu sobre los murios
::* Incrustación de piedres
::* Escultures
<gallery>
Imaxe:TajCalligraphy3.jpg|<small>Caligrafía sobre'l gran portal d'accesu al mausoléu</small>
Imaxe:TajGuldastaGeometricDeco.jpg|<small>Decoración xeométrica: "escayu de pexe"</small>
Imaxe:TajSpandrel.jpg|<small> Motivos vexetales: detalle del panel xunto a un arcu</small>
</gallery>
==== Caligrafía ====
Los pasaxes del [[Corán]] son utilizaos en tol complexu como elementos decorativos. Los testos creaos pol calígrafu persa de la corte mogol Amanat Khan son bien floríos y casi ilegibles. La firma del calígrafu apaez en dellos paneles.
Les lletres tán encuallaes n'oru sobre los paneles de mármol blanco. Dalgunos de los trabayos son desaxeradamente detallaos y delicaos, especialmente los que s'atopen nel mármol de los cenotafios de la tumba. Los paneles cimeros tán escritos con [[caligrafía]] apurrida pa compensar la distorsión visual al miralos dende embaxo.
Estudios recién suxeren que Amanat Khan foi tamién el qu'escoyó los pasaxes del Corán. Los testos refieren polo xeneral a temes de xusticia, d'infiernu pa los incrédulos y de promesa de paraísu pa los fieles. Ente los principales pasaxes, inclúyense les siguiente ''[[azora|azores]]'': 91 ''(el sol)'' , 112 ''(pureza de fe)'' , 89 ''(descansu diariu)'' , 93 ''(lluz de la mañana)'', 95 ''(les figares)'', 94 ''(l'abertura)'', 36 ''(Yá Ensin)'' , 81 ''(l'escurecimientu)'', 82 ''(la hendidura)'', 84 ''(l'esgarriu)'', 98 ''(la evidencia)'', 67 ''(el dominiu)'' , 48 ''(la victoria)'', 77 ''(los unviaos)'' y 39 ''(los grupos)''.
==== Decoración xeométrica astracta ====
Les formes d'arte astracto son utilizaes especialmente nel pedestal del mausoléu, nos minaretes, na mezquita y la jawab, y tamién nes superficies menores de la tumba. Les cúpules y bóvedes de los edificios de piedra tán trabayaes con tracería<ref>La téunica de tracería consiste en grabar una canal na piedra y depués asitiar una delgada capa de estuco y colores na superficie. Finalmente llímpiase la piedra y queda solamente'l material dientro de la incisión</ref> pa crear ellaboraes formes xeométriques.
Nes zones de transición l'espaciu ente elementos vecinos enllenar con tracería formando patrones en V. Nos edificios de caliar colorada úsase tracería blanca, y sobre el mármol blanco utilízase como contraste tracería escura o negra.
Los pisos y senderos usen [[mosaicu|mosaicos]] de colores y formes distintes combinaos en patrones xeométricos complexos.
La téunica d'incrustación sobre les plaques de mármol presenta tal perfeición que les xuntes ente les piedres y [[xema|xemes]] encuallaes apenes s'estremen con una lente d'aumentu. Una flor, d'apenes siete centímetros cuadraos, tien 60 incrustaciones o [[taracea|taracees]] distintes, qu'ufierten al tactu una superficie tersa.
==== Motivos vexetales ====
Les parés baxes de la tumba amuesen zócalos de mármol con baxorrelieves de flores y vides, que fueron apolazaos pa resaltar l'esquisitu trabayu.
Los zócalos y llaterales d'arcos fueron decoraos con incrustaciones de piedres semipreciosas formando dibuxos bien estilizados de flores, frutos y vides. Les piedres enllastraes son mármol mariello, jade y cuarzu de colores, alliniáu y apolazáu cola superficie de los murios.
=== Interior ===
La sala central del Taj Mahal presenta una decoración que va más allá de les téuniques tradicionales, y emparenta con formes más elevaes del arte manual, como la [[orfebrería]] y la [[xoyería]].
Equí'l material usáu pa les incrustaciones nun ye yá mármol o jade, sinón xemes precioses y semipreciosas. Cada elementu decorativu del esterior foi redefiníu per aciu xoyes.
La sala principal contién amás los [[cenotafiu|cenotafios]] de Mumtaz y Sha Jahan, obres maestres d'artesanía virtualmente ensin precedentes na dómina.
La forma de la sala ye octogonal y anque el diseñu dexa ingresar por cualesquier de los llaos, namái la puerta sur, en direición a los xardinos ye usada davezu. Les parés interiores tienen aproximao 25 metros d'altor, sobre les que se construyó una falsa cúpula interior decorada con motivos solares.
Ocho arcos apuntaos definen l'espaciu a nivel del suelu. Igual que nel esterior, a cada mediu arcu se-y superpone un segundu a mediu altor na paré. Los cuatro arcos centrales superiores formen balcones con miradores al esterior. Cada ventana d'estos balcones lleva una entrevesgada pantalla de mármol calao, o ''jali''.
Amás de la lluz proveniente de los balcones, el llume complementar cola qu'ingresa polos chattris en cada esquina de la cúpula esterior.
Cada unu de los murios de la sala foi bellamente decoráu con zócalos en baxu relieve, entrevesgaes incrustaciones de pedrería y refinaos paneles de caligrafía, reflexando inclusive a nivel de miniatura los detalles espuestos nel esterior del complexu.
La tradición musulmana prohibe la decoración ellaborada de les tumbes, polo que los cuerpos de Mumtaz y Sha Jahan fuelguen nuna cámara relativamente simple debaxo de la sala principal del Taj Mahal. Tán soterraos según una exa norte-sur, coles cares inclinaes escontra la derecha, en direición a [[La Meca]].
Tol Taj Mahal xeneróse alredor de los cenotafios,<ref>Cenotafiu, del griegu ''"keno taphas"'' = tumba vacía</ref> que doblen en forma exacta la posición de los dos baltes, y son copia idéntica de les piedres del sepulcru inferior.
El cenotafiu de Mumtaz ta emplazado nel centru exactu de la sala principal. Sobre una base rectangular de mármol d'aproximao 1,50 x 2,50 metros hai una pequeña urna tamién de mármol. Tanto la base como la urna tán encuallaes nun finu trabayu de xemes.
Les inscripciones caligráfiques sobre la urna identifiquen y oren por Mumtaz. Na tapa de la urna sobresal una pastilla rectangular qu'asemeya una tablilla o placa pa escribir.
El cenotafiu de Sha Jahan ta xunto al de Mumtaz —escontra l'oeste—, formando la única disposición asimétrica de tol complexu. Ye mayor que'l de la so esposa, pero contién los mesmos elementos; una gran urna con base alta, tamién decorada con maraviyosa precisión per aciu incrustaciones y caligrafía identificatoria. Sobre la tapa de la urna hai una escultura d'una pequeña caxa de plumes d'escribir.<ref>Les plumes y tablillas d'escritura yeren figures tradicionales de los funerales mogoles, pa decorar les urnes de homes y muyeres respeutivamente</ref>
<gallery>
Imaxe:Mosqueceiling Taj.jpg|<small>Interior de la cúpula, amosando'l trabayu xeométricu en pedrería</small>
Imaxe:TajJoli1.jpg|<small>Pantalla qu'arrodia'l cenotafiu, en mármol calao y con incrustaciones de piedres precioses</small>
Imaxe:TajCenotaphs3.jpg|<small>Los cenotafios, les ''"tumbes vacíes"''</small>
</gallery>
== Procesu constructivu ==
La construcción del Taj Mahal empecipiar colos [[cimientu|cimientos]] del mausoléu. Escavóse y rellenó con escombros una superficie d'aproximao 12.000 metros cuadraos p'amenorgar les filtraciones del ríu. Tola área foi llevantada a un altor de casi 15 metros sobre'l nivel de la ribera. El Taj Mahal tien un altor averáu de 60 metros, y la cúpula principal mide 20 metros de diámetru y 25 d'altor.
[[Ficheru:Taj From Agra Fort.jpg|190px|thumb|Vista dende'l fuerte d'Agra.]]
Na zona del mausoléu cavaron pozos hasta atopar la napa d'agua, y enllenar con piedra y escombros formando les bases de los cimientos. Dexóse un [[pozu]] abiertu nes cercaníes pa monitorear el cambéu del [[nivel freáticu]].
En llugar d'utilizar andamiaxes de [[bambú]] como yera común na dómina, los obreros construyeron colosales andamios de lladriyu per fora y per dientro de los murios del mausoléu. Estos andamios yeren tan enormes, que munchos envaloren n'años el tiempu que demandó desmantelalos. Acordies cola lleenda, [[Sha Jahan]] decretó que cualesquier podía llevase lladriyos de los andamios, y en consecuencia fueron desmantelaos de nueche polos llabradores.
Pa treslladar el mármol y otros materiales dende Agra hasta la obra, construyóse una rampla de tierra de 15 quilómetros de llargor. Acordies colos rexistros de la dómina, pal tresporte de los grandes bloques utilizáronse carretes especialmente construyíes, tiraes por equipos de venti o trenta buey.
Pa poner los bloques en posición riquióse un ellaboráu sistema de polees montaes sobre postes y vigues de madera. La enerxía yera provista por parexes de gües y mules.
La secuencia constructiva foi:
# El basamento o pedestal.
# El mausoléu cola so cúpula #
Los cuatro minaretes
# La mezquita y el'' jawab''
# El fuerte d'accesu
El pedestal y el mausoléu consumieron doce años de construcción. Les restantes partes del complexu tomaron diez años más.
Como'l conxuntu foi construyíu n'etapes, los historiadores de la dómina informen distintes feches de terminación, pola mor posiblemente de les opiniones diverxentes sobre la definición de la pallabra "terminación". Por exemplu, el mausoléu en sí foi completáu en [[1643]], pero'l trabayu siguió nel restu del complexu.
=== Infraestructura hídrica ===
L'agua pal Taj Mahal foi provista per aciu una complexa [[infraestructura]] qu'incluyía series de ''"purs"''<ref>pur= mecanismu d'acarretu d'agua constituyíu por cubos y lluries movíos por enerxía animal.</ref> movíos a fuercia de gües, que llevaben l'agua a grandes cisternes, onde per aciu mecanismos similares alzar a un gran tanque de distribución allugáu percima de la planta baxa del mausoléu.
Dende esti tanque de distribución, l'agua pasaba por trés tanques subsidiarios, dende los cualos conducíase a tol complexu. A una fondura de 1,50 metros, alliniáu col senderu principal, cuerre un conductu de folla cocío qu'enllena les piletas principales de los xardinos. Otros caños de [[cobre]] alimenten a les fontes na canal norte-sur, y escaváronse canales secundaries pa regar el restu del xardín.
Les fontes nun se conectaron en forma direuta a los tubos d'alimentación, sinón a un tanque intermediariu de cobre debaxo de cada salida, col fin d'igualar la presión en toes.
Los ''purs'' nun se caltienen, pero sí'l restu de les instalaciones.
=== Repartu d'artesanos ===
El Taj Mahal nun foi diseñáu por una sola persona, sinón que demandó talentu de variaos oríxenes. Los nomes de los constructores de distintes especialidaes que participaron na obra llegar al traviés de diverses fontes.
Dos discípulos del gran arquiteutu [[Imperiu otomanu|otomanu]] [[Sinan|Koca Acoricar Sinan Agha]], [[Ustad Isa]] y [[Isa Muhammad Effendi]], tuvieron un rol clave nel diseñu del complexu.<ref>William J.Hennsey, Direutor del Muséu d'Arte de la Universidá de Michigan, Llibru Mundial IBM 1999, y Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman. Architecture: from Prehistory to Post-Modernism. pg.223</ref> Dellos testos en [[idioma persa]] menten a ''Puru de Benarus'' como arquiteutu supervisor.<ref>ISBN 964-7483-39-2</ref>
La cúpula principal foi diseñada por Ismail Khan del Imperiu otomanu,<ref name="Ottoman">{{Cita web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |títulu=Quien diseñó al Taj Mahal (inglés) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170818001808/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |fechaarchivu=2017-08-18 }}</ref> consideráu'l primer arquiteutu y constructor de cúpules d'aquella dómina.
Qazim Khan, un nativu de [[Lahore]], moldió'l finial d'oru sólido que corona la cúpula principal del mausoléu.
Chiranjilal, un artesanu de [[Nueva Delhi]], foi l'escultor xefe y responsable de los mosaicos.
Amanat Khan de [[Shiraz]], [[Irán]] (l'antigua [[Persia]]), foi'l responsable de la caligrafía<ref>Esto ta atestiguáu na mesma entrada al complexu, onde ta la so firma xunto a les inscripciones</ref>
Muhammad Hanif foi'l capataz de la mampostería.
Mir Abdul Karim y Mukkarimat Khan de Shiraz, Irán, supervisaron les finances y gerenciaron la producción diaria.
L'equipu d'artistes incluyó escultores de [[Bukhará]], calígrafos de [[Siria]] y [[Persia]], maestros n'incrustación del sur de la [[India]], cortadores de piedra de [[Baluchistán]], un especialista en construyir torretas, otru que grababa flores sobre los mármoles, completando un total de 37 artesanos principales. Este equipu directriz tuvo acompañáu por una fuercia llaboral de más de 20.000 obreros reclutados por tol norte de la India.
Los cronistes europeos, especialmente mientres el primer periodu del [[El Raj Británicu|Raj británicu]], suxeríen que dalgunos de los trabayos del Taj Mahal fueren obra d'artesanos europeos. La mayoría d'estos camientos yeren puramente especulatives, pero una referencia de [[1640]], según la carta d'un flaire español que visitó Agra, menta que Geronimo Veroneo, un aventureru italianu na corte de Sha Jahan, foi'l responsable principal del diseñu. Nun hai evidencia científica demostrable pa probar esta aseveración, nin tampoco hai citáu nengún Veroneo nos documentos relativos a la obra qu'entá se caltienen. [[Ernest Binfield Havel|Y.B. Havell]], el principal investigador británicu d'arte indio nel postreru Raj refugó esta teoría por non atopase evidencia dalguna y por resultar inconsistente colos métodos emplegaos polos diseñadores.
=== Materiales ===
El principal material emplegáu pa la construcción ye un [[mármol]] blancu traíu en carretes tiraes por gües, búfalos, elefantes y camellos dende les canteres de [[Makrana]], en [[Rayastán]], asitiaes a más de 300 [[quilómetru|km]] de distancia.
El segundu material más utilizáu ye la piedra arenisca colorada, emplegáu pa la construcción de la mayoría de los palacios y fuertes musulmanes anteriores a Sha Jahan. Esti material utilizar en combinación col mármol negro nes muralles, l'accesu principal, la mezquita y el jawab.
Amás el Taj Mahal inclúi materiales traíos de toa [[Asia]]. Emplegar más de 1.000 [[elefante|elefantes]] pa tresportar materiales de construcción dende les llendes del continente. El [[xaspe]] traer del [[Punjab]], y el [[cristal]] y el [[jade]] dende [[China]].
Dende'l [[Tíbet]] traxéronse [[turquesa|turqueses]] y dende [[Afganistán]] el [[lapislázuli]], ente que los [[zafiru|zafiros]] proveníen de [[Sri Lanka|Ceilán]] y la [[carnelia]] d'[[Arabia]]. En total utilizáronse 28 tipos de xemes y piedres semipreciosas pa faer les incrustaciones nel mármol.
=== Costu ===
El costu total que supunxo la construcción del Taj Mahal envalórase en cincuenta millones de [[rupia|rupies]]. Naquel tiempu, un gramu d'oru valía aproximao 1,40 rupies, de manera que según la valuación actual, la suma podría significar más de quinientos millones de [[Dólar d'Estaos Xuníos|dólares d'Estaos Xuníos]]. Tien De tenese en cuenta, sicasí, que cualquier comparanza basada nel valor del oru ente distintes dómines resulta de cutiu bien inexacta.
[[Ficheru:Taj 4 agost 05.jpg|thumb|200px|El Taj Mahal. A la derecha, la mezquita.]]
== Lleendes ya hipótesis ==
=== Orixe del nome ===
La pallabra ''"Taj"'' provién del [[idioma persa|persa]], llinguaxe de la corte mogol, y significa "Corona", ente que ''"Mahal"'' ye una variante curtia de ''[[Mumtaz Mahal]]'', el nome formal na corte de Arjumand Banu Begum, que'l so significáu ye "Primer dama del palaciu". Taj Mahal, entós, refier a ''"la corona de Mahal"'', l'amada esposa de Sha Jahan. Yá en [[1663]] el viaxeru [[Francia|francés]] [[François Bernier]] mentó l'edificiu como ''"Tage Mehale"''.
=== El Taj Negru ===
Una vieya tradición popular sostién que se previo construyir un mausoléu idénticu na ribera opuesta del
ríu Yamuna, reemplazando'l mármol blanco por negru. La lleenda suxer que Sha
Jahan foi destronáu pol so fíu [[Aurangzeb]] primero que la versión negra pudiera ser edificada, y que los restos de mármol negro que pueden topase cruciando'l
ríu son les bases inconclusas del segundu mausoléu.
Estudios recién desmienten parcialmente esta hipótesis y refundien nueva lluz sobre'l diseñu del Taj Mahal. Toles demás grandes tumbes mogolas asitiar en xardinos
formando una cruz, col mausoléu nel centru. El Taj Mahal, otra manera, dispúnxose
en forma d'una gran "T" col mausoléu nun estremu. El rastru de les
ruines na ribera opuesta del ríu estiende sicasí'l diseñu hasta formar un esquema de cruz, nel que'l mesmu ríu se convertiría en canal central d'un gran
''chahar bagh''. El color negru, paez ser productu de l'acción del tiempu sobre los mármoles blancos orixinalmente abandonaos ellí. Los arqueólogos denominaron a esti segundu y nunca construyíu Taj, como'l ''"Mahtab Bagh"'', o "Xardín de la lluz de lluna".
[[Ficheru:Taj site plan.png|thumb|350px|Planu del conxuntu, incluyendo'l xardín cola piscina octagonal
al otru llau del ríu(esquierda), que reflexaba al Taj Mahal en tonos escuros, lo que dio orixe a la lleenda del "Taj negru".]]
Apocayá afayóse qu'en realidá lo que se construyó frente al Taj Mahal del
otru llau del ríu, foi un xardín que caltenía la simetría tan apreciada por Sha Jahan, esti complexu de xardinos
tenía una piscina octagonal, na que se reflexaba la imaxe del Taj Mahal, al velo nel reflexu, apreciábase un Taj Mahal de color negru. Nunca s'atoparon mármol negro en nenguna de les escavaciones realizaes
pola asociación arqueolóxica de la india.
=== La tumba asimétrica de Sha Jahan ===
[[Ficheru:Interior4.jpg|thumb|200px|Nótese que'l cenotafiu de Sha Jahan ta movíu del centru, como foi amestáu a la so muerte.]]
Aurangzeb allugó la tumba y el cenotafiu de Sha Jahan nel Taj Mahal, en llugar de construyi-y un mausoléu propiu como yera caractéristico pal rangu d'emperador. Esta rotura de la simetría ye atribuyida por una lleenda complementaria del Taj Negru a malicia o indiferencia de Aurangzeb. Sicasí los güelos d'esti postreru, fueren yá soterraos nun mausoléu con similar configuración asimétrica.
El fíu de Sha Jahan yera un home piadosu, y l'Islam evita tou tipu de ostentación, especialmente nel aspeutu funerariu, y, arriendes d'ello, en llugar d'utilizar un [[ataúd]], yera normal usar a cencielles un [[sudariu]] pa soterrar a los muertos.
Los llibros islámicos describen la sepultura en ataúdes como ''"un gastu inútil, que puede ser meyor utilizáu n'alimentar al afamiáu o ayudar al precisáu"''. Según la visión de Aurangzeb, construyir un mausoléu nuevu pa Sha Jahan fuera un espilfarru. Por tanto soterró al so padre xunto a Mumtaz Mahal ensin más entueyos.
=== Mutilación de los obreros ===
Un cientu d'hestories describen, de cutiu con detalles horripilantes, la muerte, esmembramientu y mutilación que Sha Jahan habría infligido a dellos artesanos rellacionaos cola construcción del mausoléu. Quiciabes la hestoria más repitida ye la de que como l'emperador tuvo a la so disposición a los meyores arquiteutos y decoradores, dempués de completar el so trabayu faía-yos cegar y cortar les manes por que nun pudieren volver construyir un monumentu qu'avafara la primacía del Taj Mahal. Nenguna referencia respetable dexa asegurar esta hipótesis, de la que dalgunos creen, per otra parte, que yera una práutica bastante común en rellación a dellos grandes monumentos de l'Antigüedá.
=== Elementos robaos ===
Abonden les lleendes en rellación a munchos elementos robaos pertenecientes al Taj Mahal. Dalgunos fueron deterioraos pol tiempu, pero munchos de los supuestos faltantes son namái lleendes.
Ente les falses perdes más espublizaes, destáquense:
* Les '''Fueyes d'oru''', que cubríen tou o parte de la cúpula principal.
* La '''Baranda dorada''', qu'arrodiaría los cenotafios, confundiendo posiblemente les llendes provisorios asitiaos y depués reemplazaos al terminar les pantalles de mármol.
* Los [[diamante]]s, encuallaos nos cenotafios.
* El '''texíu de [[perlla|perlles]]''', que según dalgunos cubría'l cenotafiu de Mumtaz.
Sicasí, otros elementos sí se perdieron colos sieglos, ente ellos:
* Los portones de [[plata]] del fuerte d'accesu.
* Los doraos a la fueya que cubríen les xuntes metáliques de les pantalles de mármol alredor de los cenotafios.
* Numberoses [[alfombra|alfombres]] que cubríen los interiores del mausoléu.
* Les llámpares esmaltaes del interior.
=== Plan británicu pa baltar el Taj Mahal ===
Una hestoria frecuentemente repitida narra que Lord [[William Bentinck]], gobernador de la India na década de [[1830]], pensó en baltar el Taj Mahal y vender el mármol. En delles versiones del mitu, la cuadriella de baltadera taba llista de mano el so trabayu, pero nun empezó la baltadera porque Bentinck foi incapaz de faer vidable'l proyeutu dende'l puntu de vista financieru. Nun hai evidencia de la dómina sobre tal plan, que puede ser espublizáu a fines del Sieglu XIX cuando Bentinck yera criticáu pol so insistente [[utilitarismu]] y Lord Curzon enfatizaba la neglixencia nel caltenimientu en qu'incurrieren los anteriores responsables del monumentu, presentándose a sigo mesmu como un salvador del patrimoniu indiu.
Acordies con John Rosselli, biógrafu de Bentinck, la hestoria inventar a partir d'otros fechos ciertos de bien distintu carís: la venta de mármol de refugue proveniente del fuerte d'Agra y la d'un famosu pero obsoleto [[cañón (artillería)|cañón]], en dambos casos con fines benéficos.<ref>Rosselli, J: Lord William Benting, el facedor del lliberalismu imperial, 1774-1839, London Chatto & Windus pa la editorial de la Universidá de Sussex, 1974, pg. 283</ref>
=== El templu de Shiva ===
El presidente del institutu revisionista indiu, P.N. Oak, hai aseverado repetidamente que'l Taj Mahal foi en realidá un templu [[hinduismu|hindú]] dedicáu al dios [[Shivá]], usurpáu y remocicáu por Sha Jahan. Según él, el nome orixinal del templu yera ''"Texu Mahalaya"'', que depués pasó a "Taj Mahal" per aciu corrupción fonética.
Oak asegura tamién que les tumbes de Humayun, [[Akbar]] y Itimiad-o-Dallah, igual que la ciudá del [[Vaticanu]] en [[Roma]],<ref name="VNN">{{Cita web |url=http://www.vnn.org/editorials/ET9906/ET04-4033.html |títulu=De ciudaes y rexones |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120118124259/http://www.vnn.org/editorials/ET9906/ET04-4033.html |fechaarchivu=2012-01-18 }}</ref> la [[Kaaba]] en [[La Meca]], [[Stonehenge]], y "tolos edificios históricos" na India, fueron templos o palacios hindús.
{{cita|El Taj ye namái una muestra típica de cómo tolos edificios históricos y poblaciones d'orixe hindú dende [[Caxmir (rexón)|Caxmir]] al [[cabu Comorin]], fueron atribuyíos a este o aquel gobiernu musulmán.|P.N. Oak<ref name="Texu">{{Cita web |url=http://www.hindunet.org/hindu_history/modern/taj_oak.html |títulu=El Tajmahal ye Tejomahalay. Un templu hindú |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110517122734/http://www.hindunet.org/hindu_history/modern/taj_oak.html |fechaarchivu=2011-05-17 }}</ref>}}
Depués aseveró que'l Taj "nun yera" un templu de Shiva, sinón que podría ser el palaciu d'un rei del [[Rajput]]. Sía que non caltenía la so acusación sobre que'l monumentu yera d'orixe hindú, robáu por Sha Jahan y fayadizu como balta. Oak coles mesmes aseguraba que Mumtaz nun taba soterrada ellí.
Oak aseguró tamién que los numberosos testimonios de la dómina relativos a la construcción del Taj Mahal, incluyendo los avolumaos rexistros financieros de Sha Jahan y de los sos direutives sobre la obra yeren fraudes ellaboraos pa despintar l'orixe hindú.
Estes provocatibles acusaciones fixeron que Oak fuera conocíu pol públicu al traviés de los medios masivos de comunicación.
Llegó a entablar demandes xudiciales pa llograr l'apertura de los cenotafios y la baltadera de parte de la mampostería del basamento, yá que neses ''"falses tumbes"'' y en ''"sales sellaes"'' despintárense dellos elementos correspondientes al [[Shivalingam]] o otru monumentu.<ref name="Texu" />
Les acusaciones de Oak nun son aceptaes polos especialistes, pero estos mitos fueron igualmente utilizaos por dellos activistes del nacionalismu hindú.
Nel añu [[2000]] la Suprema Corte de Xusticia refugó los pidimientos de Oak relatives a declarar l'orixe hindú del Taj Mahal, y condergar al pagu de les costes xudiciales.<ref>{{Cita web |url=http://law.indiainfo.com/legal-news/tajmahal.html |títulu=La Suprema Corte refuga la solicitú de Oak |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20050215014201/http://law.indiainfo.com/legal-news/tajmahal.html |fechaarchivu=2005-02-15 }}</ref>
Acordies con Oak, el refugu del gobiernu indiu al so pidimientu ye parte d'una combalechadura contra l'hinduismu.
Cinco años dempués, la Suprema Corte d'[[Allahabad]] refugó un pidimientu similar, nesti casu interpuesta por Amar Nath Misrah, un predicador y trabayador social qu'aseguraba que'l Taj Mahal foi construyíu pol rei hindú Parmar Dev en [[1196]].<ref name="Parmar">{{Cita web |url=http://www.centralchronicle.com/20050524/2405006.htm |títulu=Refugu de la corte de Allahabad |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060614191847/http://www.centralchronicle.com/20050524/2405006.htm |fechaarchivu=2006-06-14 }}</ref>
== Visiones del Taj Mahal ==
A lo llargo de los sieglos, el Taj Mahal inspiró la prosa de viaxeros, escritores, y otres personalidaes de tol mundu, poniendo de relieve la fuerte carga emocional que produz el monumentu:
* ''"A pesar de los sos adornos severos, puramente xeométricos, el Taj Mahal flota. El fondu de la puerta ye como una fola. Na cúpula, la inmensa cúpula, hai daqué llevemente escesivu, daqué que tol mundu siente, daqué doliosu. Doquier la mesma irrealidá. Porque'l color blancu nun ye real, non pesa, nun ye sólidu. Falsu sol sol, falsu al claru de la lluna, especie de pexe plateado construyíu pol home con una tenrura nerviosa"''. ([[Henri Michaux]])
* ''"El Taj Mahal paez la encarnación de toles coses pures, de toles coses santes y de toles coses infelices. Este ye'l misteriu del edificiu"''. ([[Rudyard Kipling]])
* ''"Una llárima na mexella del tiempu"''. ([[Rabindranath Tagore]])
== Presente y futuru ==
* Dende [[1985]] viniéronse reparando inconvenientes na estabilidá estructural del mausoléu, incluyendo l'enclín progresivu de los altos minaretes. Les principales causes paecen ser la progresiva desecación del calce del ríu Yamuna, modificando'l tenor de mugor del suelu, y la so capacidá portante.<ref>{{Cita web |url=http://www.patrimonio-mundial.com/tajmahal281004.htm |títulu=Los minaretes del taj en peligru |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080327153320/http://www.patrimonio-mundial.com/tajmahal281004.htm |fechaarchivu=2008-03-27 }}</ref>
* Denuncióse'l creciente deterioru de los mármoles del Taj por causa de la contaminación ambiental. Les emanaciones industriales na atmósfera producen l'acumuladura d'una pátina qu'escome les superficies del monumentu.<ref>[http://www.unesco.org/courier/2000_07/sp/signe.htm En defensa del Taj Mahal]</ref> Siguiendo órdenes xudiciales de proteición ambiental, acutóse'l tránsitu vehicular nes cercaníes del complexu, y estúdiense otres midíes de caltenimientu.
* Les autoridaes d'Agra dexen nuevamente la visita en nueches de lluna, paséu tradicional pol monumentu, que fueren prohibíes dende [[1984]] por medrana a atentaos por causa de la rebelión [[sikhismu|sikh]] d'aquella dómina.<ref>[http://www.terra.com.mx/ArteyCultura/formatu.asp?articuloid=148269&paginaid=1&formatoId=1 El Taj Mahal vuelve rellumar de nueche]</ref> El mármol blanco presenta carauterístiques de fluorescencia so la lluz de la lluna.
* El Taj Mahal foi nomáu'l 7 de xunetu de 2007 como parte de les [[nueves siete maravíes del mundu modernu]]. Incontables turistes visitaron el llugar —más de 3.000.000 en 2004 según la [[British Broadcasting Corporation|BBC]]—, convirtiéndolo nuna de les atraiciones turístiques más importantes de la India.
* Teniendo en cuenta que'l complexu inclúi una [[mezquita]], l'accesu mientres los díes vienres déxase solamente a fieles musulmanes.
* En 2008 el Taj Mahal tuvo n'obres de llimpieza.<ref>[http://www.lasociedadgeografica.com/noticias-de-india-intereses.html Llimpieza nel Taj Mahal: lifting de folla]</ref> Igual que se fixera en 2002, yá empezaron les obres pa da-y un "llaváu de cara" al Taj Mahal. Un grupu de 150 arqueólogos indios empezó güei a aplica-y un "lifting" a base de folla a la fachada de mármol del monumentu más famosu de la India, el Taj Mahal. L'usu de la folla pa la so llimpieza deber a que nun ye corroyente nin abrasivo nel so contautu col mármol. L'oxetivu d'esti tratamientu ye restaurar el rellumu inicial. Estes obres duraron unos cinco meses y empezaron el 13 de febreru de 2008
* Dellos espertos en señalen la posibilidá de que'l Taj Mahal sía, amás, un símbolu o reflexu del "Tronu de Dios" o "Tronu del Xuiciu Final", según les concepciones de la relixón musulmana; basándose na interpretación de los versículos del Corán inscriptos a la derecha y esquierda de la entrada principal, que son, significativamente, bien singulares dientro de tol testu Sagráu. El de la derecha, entrando, ye l'únicu versículu del Corán en que Dios se dirixe direutamente a los sos fieles y utiliza para con ellos l'articulo posesivu "el mio". "Vengan al mio Paraísu" y al esquierda fai mención a que los cuatro Ánxeles que soporten les pilastres del Tronu de Dios, "canten" y esta ye la única referencia en tol Corán de que los Ánxeles falen, o canten, como ye'l casu.
== Ver tamién ==
* [[Tumba de Humayun]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* '''Asher, Catherine B.''' ''Architecture of Mughal India'' New Cambridge History of India I.4 (Cambridge University Press) 1992, ISBN 0-521-26728-5
* '''Carroll, David''' (1971). ''The Taj Mahal'', Newsweek Books, ISBN 0-88225-024-8
* '''Gascoine, Bamber''' (1971). ''The Great Moguls'', Harper & Row
* '''Havel, Y.B.''' (1913). ''Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History'', John Murray
* '''Lall, John''' (1992). ''Taj Mahal'', Tiger International Press, ISBN 1-85501-590-0
* '''Rothfarb, Ed''' (1998). ''In the Land of the Taj Mahal'', Henry Holt, ISBN 0-8050-5299-2
* '''Stall, B''' (1995). ''Agra and Fathepur Sikri'', Millennium
* '''Stierlin, Henri''' [editor] & '''Volwahsen, Andreas''' (1990). ''Architecture of the World: Islamic India, Taschen'', ISBN 3-8228-9301-3
* '''Tillitson, G.H.R.''' (1990). ''Architectural Guide to Mughal India'', Chronicle Books
== Enllaces esternos ==
{{Commons|Taj Mahal}}
* [http://whc.unesco.org/en/list/252/ El Taj Mahal na llista d'[[Unesco]]]
* [http://www.lasociedadgeografica.com/noticias-de-india-intereses.html Trabayos de restauración del Taj Mahal en 2008.]
* [http://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/agra040.htm Cronoloxía d'eventos rellacionaos col Taj Mahal según fontes del Sieglu XVII <small> (inglés) </small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311104639/http://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/agra040.htm |date=2007-03-11 }}
* [http://www.japantimes.co.jp/cgi-bin/geted.pl5?eo20041011a1.htm El Taj Mahal sobrevive a les debilidaes humanes ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060108014615/http://www.japantimes.co.jp/cgi-bin/geted.pl5?eo20041011a1.htm |date=2006-01-08 }} — artículu por B. Gautam, The Japan Times <small> (inglés) </small>
* [http://www.funonthenet.in/content/view/232/31/ Semeyes panorámiques del Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126102718/http://www.funonthenet.in/content/view/232/31/ |date=2012-01-26 }}
* [http://www.liveindia.com/tajmahal/index.html Percorríu de baldre en llinia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070218112120/http://www.liveindia.com/tajmahal/index.html |date=2007-02-18 }}
* [http://www.tajmahalindia.net/history-of-taj-mahal.html Historia <small> (inglés) </small>]
* [http://www.asla.org/meetings/awards/awds02/moonlight_garden_project.html El mitu del Taj Negru <small> (inglés) </small>]
* [http://www.bergerfoundation.ch/wat4/museum1?museum=Agra&genre=Taj&cd=7353-3123-1403:7353-3123-1402:7353-3123-1401&country=Inde&col=pays Berger Foundation (''Fondation Berger'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117203718/http://www.bergerfoundation.ch/wat4/museum1?museum=Agra&genre=Taj&cd=7353-3123-1403:7353-3123-1402:7353-3123-1401&country=Inde&col=pays |date=2008-01-17 }} Sitiu francés con semeyes del conxuntu
* [https://web.archive.org/web/20010409210959/http://www.geocities.com/Athens/Ithaca/3440/tajm.html Un arquiteutu en busca de les lleendes del Taj] por Marvin H. Mills<small> (inglés) </small>
* [http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Cat/0/Number/227682/an/0/page/2#227682 Taj Mahal en 3D] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080202045514/http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Cat/0/Number/227682/an/0/page/2#227682 |date=2008-02-02 }} en [[Google Earth]]
* [http://www.orientalarchitecture.com/agra/tajmahalindex.htm Semeyes]
* [http://vizerra.com/es/locations/taj-mahal Modelu virtual de Taj Mahal]
* [http://www.world-heritage-tour.org/asia/south-asia/india/agra/taj-mahal/postcard/sphere-flash.html Fotografía panorámica esférica del Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111213000159/http://www.world-heritage-tour.org/asia/south-asia/india/agra/taj-mahal/postcard/sphere-flash.html |date=2011-12-13 }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Monumentos de la India]]
[[Categoría:Patrimoniu de la Humanidá na India]]
[[Categoría:Edificios de la India]]
[[Categoría:Arquiteutura mogol]]
[[Categoría:Mausoleos]]
[[Categoría:Tumbes reales]]
[[Categoría:Mezquites]]
qb4qo9pg8r14oqozlvm8yhkb92v614o
Tallulah Bankhead
0
55208
4489994
4470870
2026-05-02T14:16:13Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489994
wikitext
text/x-wiki
{{revref|t=20210418183809}}
{{revisáu|t=20210418183754}}
{{persona}}
[[Ficheru:TallulahBankhead2.jpg|thumb|200px|right|Tallulah Bankead. Fotografía tomada por Carl van Vechten el [[15 de xunetu]] de [[1941]].]]
'''Tallulah Brockman Bankhead''' {{nym}} foi una [[actriz]] d'[[Estaos Xuníos]] de [[cine]], [[televisión]] y que desenvolvió la mayor parte de la so carrera nel [[teatru]].
== Biografía ==
Nació'l 31 de xineru de 1902 n'[[Huntsville (Alabama)|Huntsville]] ([[Alabama]]) y pertenecía a una familia de políticos destacaos del [[Partíu Demócrata (Estaos Xuníos)|partíu demócrata]]. El so padre foi'l Congresista William Brockman Bankhead, el so tíu John H. Bankhead II foi Senador, como yá lo fuera'l so güelu, John H. Bankhead I, y el so bisgüelu, Thomas Patterson Brockman; amás, el güelu, John Hollis Bankhead, enantes de Senador, foi un héroe llocal, unu de los veteranos del derrotáu exércitu confederáu. El pesu políticu de la so familia yera tal, que'l so padre foi voceru del Congresu d'[[Estaos Xuníos]] ente'l [[4 de xunu]] de [[1936]] y el [[16 de xunu]] de [[1940]], pese a que daquella, la escandalosa vida de la so fía actriz nel visu de la so carrera yera conocida por tol país.
Tallulah educóse nun colexu católicu anque'l so padre yera [[Metodismu|metodista]] y la so madre episcopaliana.
Tallulah empezó a actuar, con 15 años, na compañíes de teatru de Huntsville y contorna, con 16 años, ganó un concursu de guapura, lo que l'animó a treslladase a [[Nueva York]] pa intentar trabayar en [[Broadway]]. Ellí viviría con una tía.
En [[1918]] llegó-y la so primer oportunidá, intervieno na película ''[[Who Loved Him Best?]]'' de [[Dell Henderson]]. Esi añu rodó otros dos películes y otra más en [[1919]].
En [[1920]] ufiertáron-y un papel el filme ''[[Dr. Jekyll and Mr. Hyde (película de 1920)|Dr. Jekyll and Mr. Hyde]]'' (''Dr. Jekyll and Mr. Hyde'') dirixida por [[John S. Robertson]].
Como finalmente tampoco llogró llanzar la so carrera en Broadway, Tallulah, en [[1923]], decidió probar suerte en [[Londres]].
En [[Londres]] consiguió'l so propósitu y algamó gran celebridá, poniendo n'escena obres de teatru como ''[[Fallen Angels (obra de teatru)|Fallen Angels]]'' (1925), de [[Noël Coward]]. Esto fixo que en [[1927]], la compañía [[Paramount Pictures]] la contratase. Les sos dos primeres películes foron ''[[Woman's Law]]'' de [[Dallas M. Fitzgerald]] [[1927]] y ''[[His House in Order]]'' de [[Randle Ayrton]] [[1928]].
La so siguiente película foi [[Tarnished Lady]] de [[George Cukor]] [[1931]], la película tuvo cierta repercusión, pero la crítica sobre la interpretación de Tallulah tenía opiniones desemeyaes. Esi mesmu añu rodó tamién ''[[My Sin]]'' y ''[[The Cheat]]'' dambes de [[George Abbott]].
Al añu siguiente rodaría otros cuatro filmes sicasí eso Tallulah dexó de llau'l cine pa concentrase en Broadway onde'l so talentu sí yera reconocíu.
Nos años '30, yera tal la so fama qu'una ciudá de [[Louisiana]] foi rebautizada col so nome de pila (esto ye, pasó a llamase [[Tallulah]]), dempués de que l'actriz pasara una nueche ellí.
Habría qu'esperar 11 años (hasta [[1944]]), por que l'actriz volviera a la gran pantalla, anque l'añu anterior, yá aportara a apaecer nun pequeñu caméu en ''[[Stage Door Canteen]]'' de [[Frank Borzage]]. Esi añu rodó ''[[Lifeboat]]'' empobinada po [[Alfred Hitchcock]], que siempres cuntaba l'anécdota de que l'actriz provocó numberosos problemes mientres el rodaxe al trabayar ensin ropa interior; por esti papel Tallulah recibió'l [[premios NYFCC|premiu NYFCC]] que concede'l Círculu de Críticos de Cine de Nueva York.
En [[1945]] rodó ''[[A royal scandal]]''. Dempués, nuevamente volvió a Broadway y nun tornó al cine hasta diez años dempués. Nesti llargu intervalu, amás de papeles teatrales, tamién intervieno en delles series televisives interpretando papeles puntuales. Depués, ente [[1950]] y [[1952]], foi la presentadora del programa radiofónicu de la [[NBC Radio]] ''The Big Show''.
En [[1965]] protagonizó ''[[Fanatic]]'' de [[Silvio Narizzano]], que sería'l so últimu papel cinematográficu; sicasí, un añu dempués pondría la so voz a unu de los personaxes de la película d'animación ''The Daydreamer'') de [[Jules Bass]].
Tallulah nun foi convencional. Foi una típica muyer de los años '20 qu'esperimentó cola so sexualidá y al ser [[bisexual]] dirixó'l so amor hacia homes y muyeres indistintamente.<ref>{{Cita web |url=http://home.hiwaay.net/~oliver/tbintro.htm |títulu=Tallulah Bankhead - A Passionate Life - Welcome<!-- Bot generated title --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060113204644/http://home.hiwaay.net/~oliver/tbintro.htm |fechaarchivu=2006-01-13 }}</ref> En [[1937]], casóse con [[John Emery]] del que divorciaríase en [[1941]].
La vida de Tallulah Bankhead tuvo llarada d'escándalos, pero ella nunca amosó reconcomiu, ello ye que dixo: ''Si volviera nacer cometería los mesmos fallos, namái qu'enantes".''<ref>{{Cita web |url=http://www.frasesdecine.com/frasesper.php?per=291 |títulu=Frases de cine "Frases de Tallulah Bankhead" |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150714194627/http://www.frasesdecine.com/frasesper.php?per=291 |fechaarchivu=2015-07-14 }}</ref>
Tallulah nun despintaba los sos vicios, ello ye que recordar por frases como:
* ''"La cocaína nun crea adicción. Sélo porque llevo tomándola dende va años".''
* ''"Hai una regla que yo encamiento siguir: nunca prauticar dos vicios al empar".''
* ''"El mio padre alvirtióme sobre los homes y l'alcohol, pero nunca dixo nada sobre les muyeres y la cocaína".''
Tallulah Bankhead morrió de resultes d'una [[neumonía]] en [[Nueva York]] el [[12 d'avientu]] de [[1968]].<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0000845/bio Tallulah Bankhead en IMDb "Causes de fallecimientu"] (n'inglés)</ref>
== Filmografía ==
* [[1918]] [[Who Loved Him Best?]] de [[Dell Henderson]].
* 1918 [[When Men Betray]] d'[[Ivan Abramson]].
* 1918 [[Thirty a Week]] de [[Harry Beaumont]].
* [[1919]] [[The Trap]] de [[Frank Reicher]].
* [[1931]] [[Tarnished Lady]] de [[George Cukor]].
* 1931 [[My Sin]], de [[George Abbott]].
* 1931 [[The Cheat]], de George Abbott.
* [[1932]] [[Make M'a Star]] de [[William Beaudine]]. Caméu nel que nun actuaba, sinón qu'interpretábase a sigo mesma.
* 1932 [[Thunder Below]] de [[Richard Wallace]].
* 1932 [[Faithless]], de Harry Beaumont.
* 1932 [[Devil and the Deep]] de [[Marion Gering]]
* [[1943]] [[Stage Door Canteen]] de [[Frank Borzage]]. Pequeñu Caméu.
* [[1944]] [[Lifeboat]] d'[[Alfred Hitchcock]].
* [[1945]] [[A royal scandal]] d'[[Ernst Lubitsch]] y [[Otto Preminger]].
* [[1965]] [[Fanatic]] de [[Silvio Narizzano]].
* [[1966]] [[The Daydreamer]] de [[Jules Bass]] (Voz).
== Teatru ==
* ''The Milk Train Doesn't Stop Here Anymore'' (1964)
* ''Midgie Purvis'' (1961)
* ''Eugenia'' (1957)
* ''[[A Streetcar Named Desire]]'' (1956)
* ''Dear Charles'' (1954 )
* ''[[Private Lives]]'' (1948)
* ''The Eagle Has Two Heads'' (1947)
* ''Foolish Notion'' (1945)
* ''The Skin of Our Teeth'' (1942)
* ''Clash by Night'' (1941)
* ''[[La lloba (obra de teatru)|The Little Foxes]] ''(1939)
* ''The Circle ''(1938)
* ''[[Antony and Cleopatra]]'' (1937)
* ''Reflected Glory'' (1936)
* ''Something Gay'' (1935)
* ''Rain'' (1935)
* ''Dark Victory'' (1934)
* ''Forsaking All Others'' (1933)
* ''The Exciters'' (1922)
* ''Everyday'' (1921)
* ''Nice People'' (1921)
* ''Footloose'' (1920)
* ''The Squab Farm'' (1918)
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikiquote}}
* [http://pseudoghetto.com/biobankhead.htm Biografía n'español] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071117185218/http://www.pseudoghetto.com/biobankhead.htm |date=2007-11-17 }}
* [https://www.imdb.com/name/nm0000845/ Ficha en IMDb]
* [http://www.ibdb.com/person.php?id=66814 Tallulah Bankhead en IBDb - Internet Broadway Database] (n'inglés)
* [http://home.hiwaay.net/~oliver/tbintro.htm Páxina en tributu a Tallulah Bankhead] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060113204644/http://home.hiwaay.net/~oliver/tbintro.htm |date=2006-01-13 }} (n'inglés)
* [http://womenshistory.about.com/library/bio/blbio_tallulah_bankhead.htm Biografía de Tallulah Bankhead] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060418101824/http://womenshistory.about.com/library/bio/blbio_tallulah_bankhead.htm |date=2006-04-18 }} (n'inglés)
* [http://graphics8.nytimes.com/packages/pdf/arts/bankhead-obit.pdf Obituariu del NYT]
{{NF|1902|1968|Bankhead, Tallulah}}
[[Categoría:Persones de Huntsville (Alabama)]]
[[Categoría:Actores y actrices d'Alabama]]
a5t55t6avpgpamfkv5lqnxeb9vnj0d9
Taylor Momsen
0
58144
4490007
4470750
2026-05-02T16:47:09Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490007
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Taylor Momsen}}
{{persona}}
'''Taylor Michel Momsen''' {{nym}}<ref name="TVGuide">{{cita web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/taylor-momsen/bio/176311|títulu=Taylor Momsen Biography|editorial=TV Guide|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> ye una [[actriz]], [[modelu (moda)|modelu]] y [[músicu]] d'[[Estaos Xuníos]], conocida por interpretar a [[Jenny Humphrey]] na serie de televisión ''[[Gossip Girl]]'', y a Cindy Lou Who na película ''[[El Grinch (película)|El Grinch]]''. Anguaño ye la vocalista de la banda de [[hard rock]] [[The Pretty Reckless]].
== Biografía ==
Taylor nació'l [[26 de xunetu]] de [[1993]] en [[Saint Louis (Missouri)|St. Louis]], [[Missouri]]. Los sos padres son Michael y Collette Momsen.<ref name=TVGuide /> y tien una hermana menor llamada Sloane Momsen. De pequeña, asistió a la escuela Our Lady of Lourdes y foi educada como [[católica]].<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/person/taylor-momsen/|títulu=Taylor Momsen News, Pictures, and Videos|editorial=[[TMZ|TMZ.com]]|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
Terminó la secundaria dos años enantes, almitiendo que yera un tanto aburrida y «que nun diba precisar de [[trigonometría]] por cuenta de que yera una artista».<ref name="jezebel">{{cita web|url=http://jezebel.com/5324556/5-reasons-to-worry-about-taylor-momsen|títulu=5 Reasons To Worry About Taylor Momsen|editorial=Jezebel.com|fechaaccesu=12 d'ochobre de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160308050812/http://jezebel.com/5324556/5-reasons-to-worry-about-taylor-momsen|fechaarchivu=2016-03-08}}</ref>
== Carrera como actriz ==
[[Ficheru:Taylor Momsen at Met Opera.jpg|thumb|left|150px|Taylor nel [[Metropolitan Opera House]], el [[22 de setiembre]] de [[2008]].]]
La so carrera profesional empezó a los trés años d'edá nuna publicidá pa ''Shake 'N' Bake''.<ref>{{cita web|url=http://popwatch.ew.com/2010/11/15/taylor-momsen-shake-and-bake-commercial/|títulu=It's Shake 'N Bake, and 3-year-old Taylor Momsen helped... without raccoon eyes|editorial=PopWatch|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150108214040/http://popwatch.ew.com/2010/11/15/taylor-momsen-shake-and-bake-commercial/|fechaarchivu=2015-01-08}}</ref> Llogró'l papel de Honey Bee Swan na película ''The Prophet's Game'' nel [[2000]]. El so primer gran papel foi'l de Cindy Lou Who en ''[[El Grinch (película)|El Grinch]]''. Dempués d'eso, consiguió'l papel de Julie Moore en [[We Were Soldiers]] en [[2002]], que tamién apaecía la so hermana Sloane. Tamién esi añu fixo'l papel de Alexandra na película [[Spy Kids 2: The Island of Lost Dreams]]. Esi mesmu añu, presentar a l'audición pal papel principal de ''[[Hannah Montana]]'', y tuvo ente los trés preferíes, pero'l personaxe foi axudicáu a [[Miley Cyrus]].<ref>{{cita web|url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2010/01/25/taylor_momsen_glad_she_s_not_hannah_mont|títulu=Taylor Momsen Glad She's Not 'Hannah Montana'|editorial=www.starpulse.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101026013654/http://www.starpulse.com/news/index.php/2010/01/25/taylor_momsen_glad_she_s_not_hannah_mont|fechaarchivu=2010-10-26}}</ref>
Momsen actuó como Gretel na película ''Hansel & Gretel'' y en ''[[Shiloh 3: Saving Shiloh|Saving Shiloh]]'' en [[2006]], como tamién na película [[Walt Disney Pictures]], ''[[Underdog (película)|Underdog]]'', faciendo de Molly. En 2007, Taylor protagonizó a Jennifer na película ''[[Paranoid Park]]'', de Gus Van Sant y a Madison Kramer en ''[[Spy School]]'' en [[2008]].
En [[2007]], foi escoyida pal personaxe de [[Jenny Humphrey]] na serie de [[The CW Network]], ''[[Gossip Girl]]''.<ref>{{cita web |url=https://www.imdb.com/name/nm0597410/bio|títulu=Taylor Momsen - Biography|editorial=[[IMDb|IMDb.com]]|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> Momsen solo apaeció en cuatro episodios de la cuarta temporada por cuenta de les xires cola so banda, [[The Pretty Reckless]]. Tres esto, dexó de participar na serie dende'l capítulu 10 de la cuarta temporada.<ref>{{cita web |url=http://www.deadline.com/2010/11/gossip-girl-sidelines-taylor-momsen/|títulu=‘Gossip Girl' Sidelines Taylor Momsen – Deadline.com|editorial=Deadline.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
El 16 d'agostu de [[2011]], Momsen dixo a la revista [[Elle]] qu'abandonaba l'actuación pa enfocase na so carrera musical.<ref>{{cita web |url=http://www.elle.com/news/culture/taylor-momsens-quit-acting-forever-27238|títulu=TAYLOR MOMSEN’S “QUIT ACTING” FOREVER|editorial=[[Elle (revista)|Elle.com]]|fecha=16 d'agostu de 2011|fechaaccesu=31 de xunetu de 2012|idioma=inglés}}</ref>
A pesar d'abandonar l'actuación participó nel últimu capítulu de [[Gossip Girl]] faciendo una curtia apaición.
== Modelaje ==
Taylor empezó a modelar a los dos años. En [[xunu]] de [[2008]], a la edá de catorce, Momsen robló con ''IMG Models''.<ref>{{cita web| |url=|títulu=Taylor Momsen: From Gossip Girl to Supermodel|editorial=Offtherack.people.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.teenvogue.com/styleblogsfashion/2008/06/girl-on-film.html|títulu=Taylor Momsen: Girl on Film|editorial=Teenvogue.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
Ella foi la cara de la coleición primavera/verano de 2010 de la empresa británica ''New Look''.<ref>{{cita web|url=http://dailyexpress.co.uk/features/view/162172|títulu=Taylor Momsen for new look|editorial=The Express online|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> Tres selmanes d'especulaciones sobre quién diba ser la protagonista de la llinia de moda de [[Madonna]] en 2010, Momsen foi anunciada.<ref>{{cita web|url=http://www.graziadaily.co.uk/fashion/archive/2010/07/15/taylor-momsen-is-the-face-of-material-girl.htm |títulu=Grazia Fashion: Taylor Momsen is the face of Material Girl! |editorial=Graziadaily.co.uk|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> Una selmana dempués, foi anunciada como la modelu pal nuevu arume pa muyeres de [[John Galliano]], que salió na seronda de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.graziadaily.co.uk/fashion/archive/2010/07/23/taylor-momsen-to-model-for-galllano.html |títulu=Grazia Fashion: Taylor Momsen To Model For Galllano!! |editorial=Graziadaily.co.uk|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
En xunu de 2013, Momsen robló contratu cola axencia de modelaje [[NEXT Modelling Management]].<ref>http://www.glamour.es/celebrities/noticias/articulos/taylor-momsen-vuelve tomase-en-seriu-la so-carrera/18361</ref>
== Música ==
{{VT|The Pretty Reckless}}
[[Ficheru:Taylor Momsen - Warped Tour Kickoff (2).jpg|thumb|right|220px|Taylor n'abril de [[2010]].]]
Con cinco años, grabó'l cantar «Christmas, Why Can't I Find You?» pa la banda sonora de ''[[El Grinch (película)|El Grinch]]''. En [[2002]], grabó «One Small Voice» (xunto con Myra y Camille Winbush) y «Rudolph The Red-Nosed Reindeer» pal álbum compilatorio, ''School's Out! Christmas''.<ref>{{cita web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/School%27s_Out!_Christmas|títulu=School's Out! Christmas|editorial=[[Wikipedia|Wikipedia - English]]|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
[[Heidi Montag]] grabó «Blackout», un cantar escritu por Momsen. Acordies con Momsen, escribió'l cantar cuando tenía solu ocho años, y grabar como una demostración con un productor.<ref name="msbmsc">{{cita web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a282389/momsen-surprised-by-montag-song-cover.html|títulu=Momsen 'surprised by Montag song cover'|editorial=Digital Spy|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> Montag sacó'l cantar como un únicu single dixital, col videoclip grabáu pol so maríu [[Spencer Pratt]]. Momsen comentó tres la grabación: «Toi como: Bien, toi cantando un cantar de neña d'ocho años, pero ta bien. Ye graciosu porque nun la vendí, nin nada y recibí esta llamada: ¿Escribisti esti cantar pa Heidi Montag?. Y quedé como; ¿Qué?».<ref name=msbmsc/> El cantar foi depués incluyida nun álbum de Montag, ''[[Superficial (álbum)|Superficial]]''.
Momsen dixo «cola música puedo ser yo mesma»,<ref name="tmmimog">{{cita web|url=http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/s83/gossip-girl/news/a208130/taylor-momsen-music-is-my-only-goal.html|títulu=Taylor Momsen: 'Music is my only goal'|editorial=Digital Spy|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> y añadiendo «Actuar ye fácil. Tuvi faciéndolo por enforma tiempu, y encántame. Pero tas faciendo un personaxe. La música ye más personal, porque tu escribir y tas envolubráu en cada unu de los tos pasos».<ref name=tmmimog/>
En [[marzu]] de [[2009]] Momsen dixo nuna entrevista pa la revista ''OK! Magacín'' que la so banda, [[The Pretty Reckless]], roblara un contratu con [[Interscope Records]]. Ella cantó, tocó la guitarra acústica y escribió tolos cantares xunto con Kato Khandwala y Ben Phillips nel álbum.<ref name="okmagazine.com">{{cita web|url=http://www.okmagazine.com/news/view/12287 |títulu=Taylor Momsen Not Kissing Chace Crawford Offscreen |editorial=Okmagazine.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> Amás fueron la banda soporte de ''[[The Veronicas]]'' nel so ''Revenge is Sweeter Tour'' na primavera de 2009.<ref>{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/2009/04/17/taylor-momsens-pretty-rec_n_188237.html|títulu=TAYLOR MOMSEN'S "Pretty Reckless": The Veronicas Pick "GOSSIP GIRL" Band As Tour Opener|editorial=HuffingtonPost.com|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref>
L'álbum debú de la banda, ''[[Light Me Up]]'' llanzóse'l 30 d'[[agostu]] de [[2010]]<ref>{{cita web|url=http://www.spin.com/articles/new-song-taylor-momsens-pretty-reckless|títulu=New Song from Taylor Momsen's Pretty Reckless|editorial=[[Spin (revista)|SPIN.com]]|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> y debutó sestu nel Reinu Xuníu, y décimu octavu n'[[Irlanda]]. El so primer senciellu «[[Make Me Wanna Die]]» llegó al puestu 16, ente que'l so segundu senciellu «[[Miss Nothing]]» foi númberu 39. El tercer y postreru senciellu foi «[[Just Tonight]]».
En 2011, dar a conocer que The Pretty Reckless sería la banda telonera d'[[Evanescence]] mientres la so xira por [[Estaos Xuníos]] y [[Canadá]] na seronda d'esi mesmu añu,<ref>{{cita web|url=http://www.allheadlinenews.com/articles/90055738?Taylor%20Momsen%20announces%20tour%20with%20Evanescence/|títulu=Taylor Momsen announces tour with Evanescence|editorial=allheadlinenews.com|fechaaccesu=4 de setiembre de 2011|idioma=inglés}}</ref> y de [[Guns N' Roses]] en payares.<ref>{{cita web|url=https://twitter.com/#!/taylormomsen/status/134995654794678272|títulu=Twitter / @taylormomsen: First Evanescence, then... ...|editorial=[[Twitter]]|fechaaccesu=11 de payares de 2011|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.taylor-momsen.net/2011/11/11/the-pretty-reckless-to-support-the-guns-n-roses-tour/|títulu=The Pretty Reckless to support the Guns ‘N Roses tour!|editorial=Taylor-Momsen.net|fechaaccesu=11 de payares de 2011|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304140839/http://taylor-momsen.net/2011/11/11/the-pretty-reckless-to-support-the-guns-n-roses-tour/|fechaarchivu=2016-03-04}}</ref>
El 6 de marzu de 2012 llánzose'l segundu EP de la banda, tituláu [[Hit Me Like A Man]], embarcándose meses dempués na so primer xira per Suramérica. Mentanto, el 11 d'avientu del 2012 llánzose'l nuevu single, tituláu "Kill Me", y el 17 de xunu de 2013 llanzóse "Follow Me Down" dambos singles pertenecientes al segundu álbum d'estudiu de la banda llamáu "Going To Hell" llanzáu'l 17 de marzu de 2014 con gran ésitu.
== Discografía con The Pretty Reckless ==
=== Álbumes d'estudiu ===
* 2010: ''[[Light Me Up]]''
* 2014: ''[[Going To Hell]]''
=== EPs ===
* 2010: [[The Pretty Reckless (EP)]]
* 2012: [[Hit Me Like A Man]]
=== Senciellos ===
* «[[Make Me Wanna Die]]» (2010)
* «[[Miss Nothing]]» (2010)
* «[[Just Tonight]]» (2010)
* «You» (2012)
* «My Medicine» (2012)
* «[[Kill Me]]» (2012)
* «Going To Hell» (2013)
* «[[Heaven Knows (cantar de The Pretty Reckless)|Heaven Knows]]» (2014)
* «Messed Up World (F'd Up World)» (2014)
== Premios y nomamientos ==
{| {{tablaguapa}}
|- "
! Añu !! Premiu !! Categoría !! Resultancia
|-
|rowspan=2| 2014 ||rowspan=2| Kerrang Awards 2014 || Hottest Female<ref>{{cita web|url=http://www.kerrang.com/18961/relentless-kerrang-awards-2014-winners-list/|títulu=Hottest Female - Kerrang Awards- winners|editorial=[[Kerrang Awards|KerrangAwards.com]]|fechaaccesu=6 d'ochobre de 2011|idioma=inglés}}</ref> ||style="background: #cfc;"|Ganador
|-
|}
== Filmografía ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Añu
! Títulu
! Personaxe
! class="unsortable" | Notes
|-
| [[1998]]
| ''Early Edition''
| Allie
| Non acreditada
|-
| [[1999]]
| ''The Prophet's Game''
| Honey Bee Swan
|
|-
| [[2000]]
| ''[[El Grinch (película)|El Grinch]]''
| Cindy Lou Who
| Nomada — [[Blockbuster Inc.|Blockbuster Entertainment Award por Recién llegada favorita]]<br />Nomada — [[Premios Saturn|Saturn Award por Meyor actuación d'un mozu actor o actriz]]<br />Nomada —[[Premios Young Artist|Young Artist Award por Meyor actuación nuna película d'una actriz menor a 10 años]]
|
|-
| rowspan=3 | [[2002]]
| ''[[We Were Soldiers]]''
| Julie Moore
|
|-
| ''[[Hansel y Gretel]]''
| Gretel
|
|-
| ''[[Spy Kids 2: The Island of Lost Dreams]]''
| Alexandra
|
|-
| rowspan=2 | [[2006]]
| ''[[Shiloh 3: Saving Shiloh|Saving Shiloh]]''
| Samantha Wallace
|
|-
| ''Misconceptions''
| Hopper Watson
| 2 episodios
|-
| rowspan=2 | [[2008]]
| ''[[Paranoid Park]]''
| Jennifer
|
|-
| ''[[Underdog (película)|Underdog]]''
| Molly
| Nomada —Young Artist Award por Meyor actuación nuna película d'una actriz secundaria
|-
| [[2007]]–[[2012]]
| ''[[Gossip Girl]]''
| [[Jenny Humphrey]]
| Co-Protagonista Temporaes 1–3; Recurrente Temporada 4; Caméu Temporada 6
Nomada —[[Teen Choice Awards|Teen Choice Award por Meyor actriz de televisión sobresaliente]]<br />Nomada —Young Artist Award por Meyor actuación d'una actriz nuna serie de televisión (Comedia o Drama)
|-
| [[2008]]
| ''[[Spy School]]''
| Madison Kramer
|
|}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons category}}
* {{Web oficial|http://www.therealtaylormomsen.com/}}
* {{twitter|taylormomsen}}
* {{Enllaz rotu|1=Taylor Momsen |2=http://www.imgmodels.com/subportfolios.aspx?cityID=1&modelid=327112&agencyID=&from=&pic=047.jpg&hd=cov&xub%C3%ADi=5433&mainsubid=1767&catID=1&indx=7 |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} en ''IMG Models''
* [http://www.tvguide.com/celebrities/taylor-momsen/176311 TVGuide.com Páxina de Taylor en TV Guide]
{{NF|1993||Momsen, Taylor}}
[[Categoría:Cantantes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Cantantes de rock d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Cantantes de Missouri]]
[[Categoría:Cantantes de grunge]]
[[Categoría:Actores y actrices d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Mezzosopranos]]
[[Categoría:Guitarristes]]
[[Categoría:Modelos d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Actores y actrices d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Persones de Missouri]]
[[Categoría:Feministes d'Estaos Xuníos]]
i06lfrsz9uldj8b31226pid9euxgvkr
Tim Sullivan
0
59357
4490070
4225797
2026-05-03T05:18:17Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490070
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Tim Sullivan}}
{{persona}}
'''Tim Sullivan''' {{nym}} ye un [[direutor de cine]], productor, actor, y guionista d'Estaos Xuníos.
==Biografía==
===Primeros años===
El so interés nel cine empezó cuando yera adolescente cuando llogró un trabayu como asistente de producción na película de terror de 1983 ''Return of the Aliens: The Deadly Spawn''. Sullivan especializar n'estudios de cine na [[Universidá de Nueva York]], y el so primer creitu como escritor/direutor/productor foi nel curtiumetraxe ''A Christmas Treat'' (1985), nel que ganó'l premiu na revista ''Fangoria'' por Meyor Curtiumetraxe. Dempués de graduase, trabayó como asistente de producción en películes ganadores de premios como ''[[Three Men and a Baby]]'', Cóctel, ''[[Coming to America]]'', y ''[[The Godfather Part III]]''.<ref>[http://twitchfilm.net/archives/2005/01/interview_with.html Twitch Film: Interview with Tim Sullivan by Dave Canfield]</ref><ref>[https://www.imdb.com/name/nm0838374/filmoyear Tim Sullivan filmography by year]</ref>
===Carrera===
A lo llargo de la so carrera, Sullivan llevó munchos sombreros, incluyendo'l d'actuación.<ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_hb5143/is_200501/ai_n18602731 Findarticles.com: "Duo share nightmares.(Chris Kobin and Tim Sullivan in movie of Tobe Hooper)(Brief Article)"]</ref> Al igual que [[Alfred Hitchcock]] y [[M. Night Shyamalan]], escoyóse a sigo mesmu pa papeles nes sos propies películes.<ref>{{Cita web |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=10171 |títulu=CBR: interview/article about Tim Sullivan and Chris Kobin by Emmett Furey |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090804150302/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=10171 |fechaarchivu=2009-08-04 }}</ref> Foi'l manager de producción pa les películes independientes ''If Looks Could Kill'' (1986),<ref>[http://www.bloody-disgusting.com/interview/175 Bloody Disgusting: Interview by Elaine Lamkin]</ref> y ''America Exposed'' (1990),<ref>[http://www.dreadcentral.com/interviews/sullivan-tim-2001-maniacs Dred Central: interview of Tim Sullivan by Ryan Rotten]</ref> y produció en [[New Line Cinema]] ''[[Detroit Rock City]]'' que protagonizó [[Edward Furlong]] y [[James DeBello]]. Dempués de trabayar en desenvolvimientu en New Line Cinema mientres cinco años,<ref>[https://www.imdb.com/name/nm0838374/filmotype Tim Sullivan filmography by profession]</ref> Sullivan formó la so propia compañía de producción, New Rebellion Entertainment.<ref>{{Cita web |url=http://www.inbaseline.com/company.aspx?company_id=2084002 |títulu=Inbaseline.com: New Rebellion Entertainment |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090804083909/http://www.inbaseline.com/company.aspx?company_id=2084002 |fechaarchivu=2009-08-04 }}</ref><ref>[http://www.myspace.com/newrebellion Tim Sullivan speaks of New Rebellion Entertainment at Myspace]</ref>
El debú de direutor bien recibíu por Sullivan<ref>[http://www.esplatter.com/main/sullivaninterview.htm YE Splater: Interview with Tim Sullivan]</ref> foi ''2001 Maniacs'' (2005) con [[Robert Englund]] y [[Lin Shaye]].<ref>[http://twitchfilm.net/archives/2005/01/interview_with.html Twitch Film: interview with Tim Sullivan by Dave Canfield]</ref> Siguiólu 039;'Hood of Horror'' por [[Snoop Dogg]] (como co-escritor y productor) y ''[[Driftwood]]'' (2006), un thriller supernatural, protagonizando Raviv Ullman y Balten Torreiro.<ref>{{Cita web |url=http://www.comingsoon.net/news/talentnews.php?id=28387 |títulu=Coming Soon |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080622004128/http://www.comingsoon.net/news/talentnews.php?id=28387 |fechaarchivu=2008-06-22 }}</ref>
Dempués d'haber llanzáu ''2001 Maniacs: Field of Screams'', Sullivan ganó notoriedá como direutor na serie [[VH1]] ''[[Scream Queens (telerrealidad)|Scream Queens]]''<ref>[http://www.bloody-disgusting.com/news/19527 First Look Studios Acquires '2001 Maniacs: Field of Screams']</ref> (2010), como tamién el creador y anfitrión de "Shock N Roll", el so programa selmanal y video blogue na web Fearnet.
Apocayá xunióse con Adam Green, Joey Lynch y Adam Rifkin pa la comedia/terror ''[[Chillerama]]'' (2011), Sullivan contribuyó nel segmentu musical "I Was a Teenage Werebear", cola so pasión pel campu y el rock and roll.
==Vida personal==
Sullivan ye abiertamente [[gai]].
==Filmografía==
===Asistente de producción===
* ''The Deadly Spawn'' (1983)
* ''Hello Again'' (1987)
* ''[[Three Men and a Baby]]'' (1987)
* ''[[Cocktail]]'' (1988)
* ''[[Scrooged]]'' (1988)
* ''Three Men and a Little Lady'' (1990)
* ''[[The Godfather Part III]]'' (1990)
* ''[[Regarding Henry]]'' (1991)
* ''[[Slasher]]'' (2004)
===Actor===
*''If Looks Could Kill'' (1986) como Noviu (non acreditáu)
*''[[Detroit Rock City]]'' (1999) como Miembru d'Audiencia de Conciertu de KISS (non acreditáu)
*''2001 Maniacs'' (2005) como Coffin Harry
*''[[Driftwood]]'' (2006) como Van Driver (non acreditáu)
*''[[Oración de guerra|The War Prayer]]'' (2007) como L'Orador
* ''Whore'' (2008) como Home de Negru (non acreditáu)
* ''2001 Maniacs: Field of Screams'' (2010) como Narrador (como Marc Ambrose)
* ''Bloody Bloody Bible Camp'' (2011) como Hermana Mary Chopper/Eugene
* ''[[Chillerama]]'' (2011) como Entrenador Tuffman
===Productor===
* ''A Christmas Treat'' (1985)
* ''[[Detroit Rock City]]'' (1999) como productor asociáu
* ''Snoop Dogg's Hood of Horror'' (2006)
* ''Killed on the Fourth of July'' (2010)
* ''Bloody Bloody Bible Camp'' (2011)
* ''Cut/Print'' (2011) como productor executivu
* ''[[Chillerama]]'' (2011) como productor executivu
===Guionista===
* ''The Deadly Spawn'' (1983)
* ''A Christmas Treat'' (1985)
* ''2001 Maniacs'' (2005)
* ''Snoop Dogg's Hood of Horror'' (2006)
* [[Driftwood]] (2006)
* ''2001 Maniacs: Field of Screams'' (2010)
* ''[[Chillerama]]'' (segmentu "I was a Teenage Werebear")(2011)
===Direutor===
* ''A Christmas Treat'' (1985)
* ''2001 Maniacs'' (2005)
* [[Driftwood]]'' (2006)
* ''2001 Maniacs: Field of Screams'' (2010)
* ''[[Chillerama]]'' (segmentu "I was a Teenage Werebear") (2011)
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
{{NF|1964||Sullivan, Tim}}
[[Categoría:Direutores de cine d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Productores de cine d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Guionistes de cine d'Estaos Xuníos]]
klerirek95y55ig7ru0dhsev4frgxak
Thuja occidentalis
0
66399
4490064
4408368
2026-05-03T04:24:05Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490064
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Thuja occidentalis}}
{{Ficha de taxón
| To del Canadá |
status = LR/lc
| image = Thuja occidentalis.jpg
| image_caption = Xamasca y conos de ''Thuja occidentalis''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Pinophyta]]
| classis = [[Pinophyta|Pinopsida]]
| ordo = [[Pinales]]
| familia = [[Cupressaceae]]
| genus = ''[[Thuja]]''
| species = '''''Thuja occidentalis'''''
| species_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}
La {{iniTaxon}} ye una [[especie]] [[Árbol|arbórea]] de la familia de les [[Cupresacees]]. Ye una [[conífera]] [[siempreverde]] orixinaria del nordeste d'[[EE. XX.]] y sureste de [[Canadá]], dende'l centru de [[Saskatchewan]], esti de [[New Brunswick]], sur y este de [[Tennessee]] nos [[Montes Apalache]].
[[Image:Thuja occidentalis2.jpg|thumb|Un bien cuidada sebe de ''Thuja occidentalis'']]
[[Image:Thuja occidentalis1.jpg|thumb|Fueyes de ''Thuja occidentalis'']]
[[Ficheru:Vanlig tuja.jpg|thumb|Vista del árbol]]
[[Ficheru:Thuja occidentalis forest 4 Wisconsin.jpg|thumb|Nel so hábitat]]
==Descripción==
Anque ta bien rellacionada con ''[[Thuja plicata]]'' ye solamente un pequeñu árbol, de 10-20 m d'altor y 4 dm de diámetru de tueru, (escepcionalmente de 30 m y 16 dm diámetru). La [[corteza (árbol)|corteza]] ye coloráu-parda, marcada por angostos, y estríes llonxitudinales. El [[fueya|follaje]] formar en chates ramines con [[fueya|fueyes]] de 3-5 mm de llargor. Los [[conu de conífera|cono]] son delgaos, mariellu-verdosu, y al maurecer pardos, de 10-15 mm de long. y 4-5 mm d'anchu, con 6-8 escames sobrepuestes.
=== Ecoloxía ===
''Thuja occidentalis'' crez naturalmente en montes húmedos, siendo particularmente abondosu en [[banzáu|banzaos]] onde otres especies grandes y de rápida crecedera nun compiten con ésitu. Tamién apaez en sitios con amenorgada competición arbórea, como en [[cantil|cantiles]]. Anque nun ta na llista d'especies en riesgu, les poblaciones monteses de ''Thuja occidentalis'' tán amenaciaes en munches árees pola alta concentración de [[venáu|venaos]]. Estos atopen la so nidia xamasca siempreverde bien curiosu como alimentu ivernizo.
La tuya más alta rexistrada, en [[South Manitou Island]], Leelanau County, [[Michigan]], tenía un altor de 34 m, y 175 cm de diámetru. Puede aportar a bien llonxeva en ciertes condiciones, como tar a cubiertu de venaos y de fueu; llegando a vivir más de 1 mileniu. Un espécime muertu tenía 1.500 años.
=== Usos ===
Ye frecuente'l so usu como [[planta ornamental|árbol ornamental]]. Escoyéronse más de 300 [[cultivar]]es para [[xardinería]]; nel mercáu horticultural pueden atopase les siguientes variedaes: 'Degroot's Spire', 'Ellwangeriana', 'Hetz Wintergreen', 'Lutea', 'Rheingold', 'Smaragd' (a.k.a. 'Emerald Green'), 'Techny', 'Wareana'. Introducir n'[[Europa]] en 1540 y cultívase llargamente, especialmente en parques y campusantos.
Los [[aceite]]s de ''Thuja occidentalis'' topar en [[alimentu orgánicu]] que se supón esaniciaríen [[verruga|verrugues]], incluyendo'l [[Virus del Papiloma Humanu]]. Nenguna evidencia científica respuende por esa aplicación (referencia: "Fuercies de la Naturaleza: non más verrugas").
Les sos aguyes pueden usase fervíes n'agua pa faer un té que contién 50 mg de Vitamina C/100 g, faciendo d'él un auxiliar en cures de hipovitaminosis.
Montes Changbai
== Taxonomía ==
''Thuja occidentalis'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]]'' 2: 1002. 1753.<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/9400130 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=23 de febreru de 2014 |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Thuja''''': nome xenéricu que provién del [[griegu antiguu]] ''θυα'', y depués el [[Llatín]] ''thya, -ae'', que [[Pliniu'l Vieyu]] (''13, XXX, 100''), describe llargamente y que correspuende a ''[[Thuja articulata]]'' (güei nel xéneru ''[[Tetraclinis]]''). El vocablu ''thya, thyon'' designaba, nun primer tiempu -en [[Homero]]- les maderes y árboles de golor arumáu y, más tarde, amplióse equivocadamente la so aceptación a tolos arumes.<ref name = PL>[http://remacle.org/bloodwolf/erudits/plineancien/livre13.htm Pline l'ancien, Histoire naturelle, Livre 13, Edition Emile Littré, Dubochet, Paris, 1848-1850]</ref><ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/13*.html B. Thayer, Pliny the Elder: the Natural History, Liber XIII, XXX, 100]</ref>
'''''occidentalis''''': [[epítetu]] xeográficu qu'alude a la so llocalización n'occidente.
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* ''Cupressus arborvitae'' O.Targ.Tozz.
* ''Juniperus ericoides'' Mast.
* ''Retinispora devriesiana'' Mast.
* ''Retinispora dubia'' Carrière
* ''Retinispora ellwangeriana'' Carrière
* ''Retinispora glaucescens'' Hochst. ex Beissn.
* ''Retinispora keteleeri'' Beissn.
* ''Retinispora meldensis'' Carrière
* ''Retinispora nobleana'' Beissn.
* ''Retinispora pygmaea'' Beissn.
* ''Retinispora troubetzkoyana'' auct.
* ''Thuja bodmeri'' Beissn.
* ''Thuja canadensis'' K.Koch
* ''Thuja caucasica'' Gordon
* ''Thuja compacta'' Standish ex Gordon
* ''Thuja devriesiana'' Carrière
* ''Thuja ellwangeriana'' Carrière
* ''Thuja ericoides'' Gordon
* ''Thuja globosa'' Beissn.
* ''Thuja hoveyi'' Gordon
* ''Thuja minor'' Carrière
* ''Thuja añada'' Carrière
* ''Thuja obtusa'' Moench
* ''Thuja odorata'' Marshall
* ''Thuja procera'' Salisb.
* ''Thuja recurva'' Beissn.
* ''Thuja recurvata'' Beissn.
* ''Thuja sibirica'' Gordon
* ''Thuja tatarica'' Gordon
* ''Thuja theophrasti'' Nieuwl.
* ''Thuja variegata'' Marshall
* ''Thuja vervaeneana'' Van Geert ex Gordon<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2432938 ''{{PAGENAME}}'' en PlantList]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
==Bibliografía==
# Flora of China Editorial Committee. 1999. Flora of China (Cycadaceae through Fagaceae). 4: 1–453. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
==Enllaces esternos==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
* IUCN: 2006, asesores: Conifer Specialist Group. 1998. id: 42262. ''Thuja occidentalis''. downloaded: 12 mayu 2006
*[http://www.conifers.org/cu/th/occidentalis.htm Gymnosperm Database: ''Thuja occidentalis'']
*[http://www.borealforest.org/trees/tree14.htm Borealforest.org: ''Thuja occidentalis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220622200142/http://www.borealforest.org/trees/tree14.htm |date=2022-06-22 }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Thuja|occidentalis]]
[[Categoría:Árboles d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Árboles de Canadá]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1753]]
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:TBSpecies]]
69i9uoe1zofkl8t09ek5huseojaldhj
Thunnus thynnus
0
67294
4490065
4334781
2026-05-03T04:26:25Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490065
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de taxón
| status = LC
| status_ref =<ref>{{IUCN|asesores=Safina, C. |añu=1996|títulu=Thunnus thynnus|versión IUCN= 2011.1.consultado=4 d'ochobre de 2011|id=21860}}</ref>
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| subphylum = [[Vertebrata]]
| classis = [[Osteichthyes]]
| subclassis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| subordo = [[Scombroidei]]
| familia = [[Scombridae]]
| tribus = [[Thunnini]]
| genus = ''[[Thunnus]]''
| species = '''''T. thynnus'''''
| binomial = ''Thunnus thynnus''
| binomial_authority = [[Linnaeus]], 1758
}}
[[Ficheru:Thunnus_orientalis_(Osaka_Kaiyukan_Aquarium).jpg|thumb|230x230px|Exemplar d'atún coloráu nun acuariu d'Osaka.]]
L'{{iniTaxon}} ye una de les [[Especie|especies]] d'atún na familia Scombridae. L'atún coloráu ye orixinariu de dambes veres del Atlánticu, tantu la occidental como la oriental, y tamién del [[mar Mediterraneu]]. Escosó nes agües del [[mar Negru]] y del [[mar Caspiu]]. Esta especie del atlánticu ye bien cercanu a otres especies d'atún coloráu, como l'atún coloráu del Pacíficu y l'atún coloráu del sur.
== Nome común ==
{{nome común taxón}}
== Carauterístiques ==
L'atún atlánticu ye capaz de superar los 400 kilogramos en pesu y algamar hasta 679, y andar a la tema col marlín negru y el marlín azul del Atlánticu. A lo llargo de la historia l'atún coloráu foi bien apreciáu como alimentu pa los humanos. El valor nel mercáu yá yera altu dende los tiempos de la [[Grecia]] Antigua y sábese que yá los fenicios comerciaben cola so carne. Más allá del so valor comercial como alimentu, el so gran tamañu, velocidá y fuercia qu'esplega como depredador atraxo l'almiración dende antiguu de pescadores, al igual qu'escritores, deportistes, banqueros y científicos.
L'atún coloráu ye amás la base d'una de les pesquerías más codaloses del mundu. Los exemplares de mediu y de gran tamañu tán bien valoraos pol mercáu xaponés, onde se consumen como sushi y sashimi. Esta importancia comercial ta llevando a la especie a la sobrepesca. La Comisión Internacional de Caltenimientu de los Atunes Atlánticos (ICCAT) afirmó n'ochobre de [[2009]] que'l stock d'atún coloráu baxó dramáticamente, hasta'l 72% na mariña atlántica oriental y un 82% na mariña occidental.<ref><span class="citation web" contenteditable="false">[http://www.wildlifeextra.com/go/news/bluefin-tuna938.html «Endangered Atlantic bluefin tuna formally recommended for international trade ban»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022743/http://www.wildlifeextra.com/go/news/bluefin-tuna938.html |date=2016-03-04 }}. ochobre de 2009. </span></ref> El [[16 d'ochobre]] de [[2009]] en [[Mónacu]] declárase al atún coloráu en peligru d'estinción. En 2010 los ministros europeos, n'especial el ministru francés d'ecoloxía defendieron que se ponga una llende internacional a les captures.<ref><span class="citation noticia" contenteditable="false">Jolly, David (3 de febreru de 2010). </span></ref>La [[Xunión Europea|XE]], quien ye la responsable de la mayor sobrepesca d'atun, depués abstúvose de votar pa protexer la especie del comerciu internacional.<ref name="DJJB"><span class="citation noticia" contenteditable="false">Jolly, David; Broder, John M. (18 de marzu de 2010). </span></ref> Dende l'añu 2006 existe un plan de recuperación del atún coloráu nel Mediterraneu Oriental, y esti plan sufrió alteraciones en 2008 y yá ta dando frutos.<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:gmYfS2uASTgJ:www.pesca2.com/encuentro/documentos/np_pesca09032009.pdf+at%C3%BAn+rojo+espa%C3%B1a&hl=es&gl=es&pid=bl&srcid=ADGEEShyPg72mh2pFwCpGMjqZcAwZkCRQhSjq0XUggj9Y3pRKNPb-o9Hpr68bwLA1f5rbxqKaNo3VsTnHItyJgsIysDX-GcwIs7QduoBxdHqvsQscxIEEQKBK7yOJWtpkVDwS7bVRxPa&sig=AHIEtbQvpnIJoexNULY6jON6W_eUtikTSQ documento atún rojo]</ref><ref>[http://sociedad.elpais.com/sociedad/2012/09/23/actualidad/1348422134_753348.html Gran recuperación del atún rojo en solo seis años de control pesquero]</ref>
L'atún coloráu captúrase pal mercáu comercial por pescadores profesionales usando téuniques de cercu, pesca con palangre y arpón. Dende 1930 l'atún coloráu foi'l premiu más importante de toles especies que pueden pescar un pescador deportivu, particularmente n'Estaos Xuníos, pero tamién en [[Canadá]], [[España]], [[Francia]] ya [[Italia]]. N'España ta prohibida la so pesca deportiva, solo captura y suelta con permisos especiales.
== Morfoloxía ==
Ye l'atún por escelencia. Puede llegar a midir más de 3 [[Metru|metros]], llegando a algamar hasta los 700 kilos. L'especimen de mayor tamañu pescáu pesaba 678,6 Kg. (1.496 Llibres). Pescóse en Aulds Cove, Nueva Escocia (Canadá) el 26-10-1979 por Ken Fraser.
L'atún d'aleta azul del Atlánticu ye un animal de sangre caliente, daqué bien raru ente los pexes, ta a gustu nes agües fríes de les mariñes de Terranova y d'Islandia, asina como nes agües tropicales del Golfu de Méxicu y nel mar Mediterraneu, onde tolos años desova.
# Too sobre l'atún[http://www.dopazochef.com/web/despensa/pescados/atun.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406164840/http://www.dopazochef.com/web/despensa/pescados/atun.htm |date=2016-04-06 }}
# Tuna on the Brink[http://onpoint.wbur.org/2008/08/21/tuna-on-the-brink] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122081035/http://onpoint.wbur.org/2008/08/21/tuna-on-the-brink |date=2013-01-22 }}
== Hábitat y migraciones ==
Ecosistemes peláxicos del océanu Atlánticu y mares axacentes, particularmente el mar Mediterraneu.
== Importancia económica y discutiniu ==
Ye un pexe acobiciáu por cuenta de los precios que puede algamar nel mercáu. En [[Xapón]], país onde'l consumu d'atún per cápita ye'l mayor del mundu, lleguen a pagase miles d'euros por un solu exemplar.<ref><span class="citation noticia" contenteditable="false">[http://www.nytimes.com/2010/03/19/science/earth/19species.html?src=sch&pagewanted=all «Un atún rojo alcanza el récor de 1,3 millones de euros en la lonja de Tokiu»]. </span></ref> Anguaño delles empreses pésquenlos vivos pa dempués engordalos en xaules n'alta mar. Los músculos qu'impulsen les sos migraciones convirtiéronse nuna delicia gastronómica y una fonte de riqueza pa los pescadores. De resultes, la demanda polos atunes d'aleta azul, por casu, ye tan grande que'l so preciu adquirió niveles exorbitantes nes últimes décades.
Datos recién per parte de la ICCAT afirmen que'l stock d'atún coloráu alcuéntrase anguaño nun 57% de la población orixinal, en crecedera desque s'empezara'l programa de regulación de captures. Basándose n'estudios anteriores, grupos ecoloxistes afirmen que'l stock sufrió un amenorgamientu d'hasta'l 80%.
== Postures engarraes ==
EL '''CICAA''' (Comisión Internacional pal Caltenimientu del Atún Atlánticu) tien d'asitiase en primer llugar porque ye la única más importante, porque vela polos intereses d'estes especies en peligru realizando aiciones pa terminar con esta situación tan drástica. Polo tanto ye una de les postures o institución que s'enfrenta a quien sobreesploten ésta materia.
Per aciu les estadístiques pesqueres de les Partes contratantes y Partes, de los países o Entidaes pesqueres non contratantes que pesquen estes especies nel océanu Atlánticu, el CICAA arrexunta y coordina la investigación, incluyendo evaluaciones de stock, en nome de los sos miembros, desenvuelve asesoramientu en materia d'ordenación pesquera basáu en datos científicos, apurre un mecanismu por que les partes contratantes alcuerden midíes d'ordenación y edita publicaciones pertinentes. Ye importante reseñar que la so actividá non solo céntrase nel atún sinón qu'actúa en favor d'otres munches especies. Gran parte de la información que'l CICAA apúrrenos ta rellacionada con datos científicos, informes de xuntes científiques y artículos científicos. Ye la única organización pesquera que puede asumir el trabayu riquíu pal estudiu y ordenación de los túnidos y especies marines allegaes nel Atlánticu. Dichos estudios inclúin la investigación en munchos aspeutos, centrándose principalmente nos efeutos de la pesca sobre la bayura de los depósitos. Per otru llau, tenemos el SCRC (Comité Permanente d'Investigación y Estadístiques). Ye'l responsable de desenvolver y encamentar a la Comisión polítiques y procedimientos pa la escoyeta, compilación, analís y espardimientu d'estadístiques pesqueres. Tien d'asegurase de que la Comisión dispón en tou momentu de les estadístiques más completes y actuales sobre les xeres pesqueres que se desenvuelven na zona del Conveniu, lo mesmo que dea información biolóxica sobre los stocks pescaos.
Dalgunes de les midíes a pesar de les adoptaes pa la ordenación tomaes per parte de ICCAT pal caltenimientu de los túnidos, el stock d'esta especie sigue menguando. Dende ICCAT apúntase a que nel añu 2007 pudieron pescase en redol a les 60.000 tonelaes d'atún nel Mediterraneu, de les que más de la metá seríen illegales, porque la Captura Total Permitida (TAC) pa esi añu yera de 29.500 tonelaes. Un añu enantes, en 2006, les captures totales fueron aproximao de 50.000 tonelaes, de les que 20.000 yeren illegales y unes 30.000 correspondíen al TAC autorizáu. En 2010 correspondió-y a España un TAC de 2.526 t un 40% menos de lo dexao en 2009. Ente otres causes ta la pesca de Xibraltar, considerada al marxe de la llegalidá al nun pertenecer a la ICCAT.<ref>[http://www.diariodejerez.es/article/provincia/2030648/ecologistas/y/benemerita/se/suman/contra/la/pesca/ilegal/atun/rojo.html Ecologistas y Benemérita se suman contra la pesca ilegal del atún rojo]</ref>
A esti tipu d'organismos suman organizaciones como Greenpace, WWF que xunto con pescadores y otros sectores implicaos dende va años soliciten la creación d'un Santuariu d'atún coloráu n'agües de [[Islles Baleares|Baleares]] por casu, llugar onde se va prohibir la captura d'esti animal. Esti tipu d'asociaciones esixen el zarru al completu de la pesca industrial nel Mediterraneu. Quiciabes en referencia al alderique que se xenera pol problema del atún, en munches ocasiones, les reivindicaciones d'esti tipu de grupos conviértense na única voz proyeutada nos medios de comunicación. D'últimes, atopamos los blogues sobre medioambiente qu'en dellos casos rellaten les tarrecibles consecuencies de les aiciones y los problemes que motiven les empreses y países que pasen de llongura de cualesquier política xestora en materia de pesca.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* El léxico de la fauna marina en los puertos pesqueros de Asturias Central, Emilio Barriuso, Uviéu 1986. IDEA.<br />
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikispecies}}
* [http://www.iccat.int/es/ ICCAT.int]
* [http://www.periodistas-es.org/planeta-azul/el-atun-rojo-en-peligro-de-extincion-y-en-el-centro-del-debate L'atún coloráu en peligru d'estinción y nel centru del alderique]
* [http://eu.oceana.org/es/eu/prensa-e-informes/reportajes/atun-rojo Atún coloráu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151108180834/http://eu.oceana.org/es/eu/prensa-e-informes/reportajes/atun-rojo |date=2015-11-08 }}
* [https://www.europapress.es/andalucia/sevilla-00357/noticia-oceana-greenpeace-wwf-pew-exigen-cierre-completo-pesca-industrial-atun-rojo-mediterraneo-20101116153255.html Greenpeace Esixen zarru completu pesca industrial atún coloráu Mediterraneu]
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Scombridae]]
qkzntx523bpo9pi0r0o1q7agfoy0072
Tamias sibiricus
0
68540
4489998
4399940
2026-05-02T14:34:49Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489998
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Eutamias sibiricus}}
{{Ficha de taxón
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =<ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=Tsytsulina, K., Formozov, N., Shar, S., Lkhagvasuren, D. & Sheftel, B.|añu=2008|id=21360 |títulu=Tamias sibiricus|downloaded=8 January 2009}}</ref>
| image = Streifenhoernchen.jpg
| domain = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| subphylum = [[Vertebrata]]
| classis = [[Mammalia]]
| subclassis = [[Theria]]
| infraclassis = [[Placentalia]]
| ordo = [[Rodentia]]
| subordo = [[Sciuromorpha]]
| infraordo = [[Sciurognathi]]
| familia = [[Sciuridae]]
| genus = [[Eutamias]]
| species = '''E. sibiricus'''
| binomial = Tamias sibiricus
| binomial_authority = ([[Erik Laxmann|Laxmann]], 1769)
| synonyms = ''Eutamias sibiricus'' <small>Laxmann, 1769</small>
| subdivision_ranks = [[Subespecie|Subespecies]]<ref>[http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=12401207 ''Tamias (Eutamias) sibiricus''], Mammal Species of the World, 3rd ed.</ref>
| subdivision =
* ''Y. s. sibiricus''
* ''Y. s. asiaticus''
* ''Y. s. lineatus''
* ''Y. s. okadae''
* ''Y. s. ordinalis''
* ''Y. s. orientalis''
* ''Y. s. pallasi''
* ''Y. s. senescens''
* ''Y. s. umbrosus''
}}
L''''esguil de Siberia''' o '''esguil coreanu''' ('''''[[Tamias]] sibiricus''''') ye una [[especie]] de [[Rodentia|royedor]] [[Sciuromorpha|esciuromorfo]] de la [[familia (bioloxía)|familia]] de los [[Sciuridae|esciúridos (Sciuridae)]] qu'habita nel norte d'Asia, dende'l centru de [[Rusia]] a [[República Popular China|China]], [[Corea]], y [[Hokkaidō]], nel norte de [[Xapón]]. Vive en hábitats montiegos con una soviesca arbustiva. Colonizó partes del este y centru d'Europa, por cuenta d'escapes del cautiverio.
Los sos enemigos son les [[ave de presa|aves de presa]], [[Mustelidae|mustélidos]] y gatos.
== Descripción ==
[[Ficheru:Asiatisches Streifenhoernchen.jpg|thumb|290px|left|Esguil coreanu en llibertá]]
Típiques del esguil de Siberia son los cinco franxes blanques y escures a lo llargo del llombu. Mide de 18 a 25 [[centímetru|cm]] de llargu, de los cualos un terciu pertenez a lo cabero. El pesu de los adultos depende de la dómina del añu, pero ye de normal de 50 a 150 [[gramu|g]]. El so tamañu ye relativamente pequeñu en comparanza con otros esciúridos, como la [[Sciurus vulgaris|esguil coloráu (''Sciurus vulgaris'')]].
La so fórmula dental ye: <!-- 1/1, 0/0/, 2/1, 3/3. -->
== Comportamientu ==
L'esguil coreanu ye una especie diurna, que vive en montes de coníferes y mistos con soviesca arbustiva. Ye una bona escaladora, pero caltiénse sobremanera nel suelu. Vive nuna lluriga, que puede aportar a de 2,5 [[metru|m]] de llargu y 1,5 m de fondura. La lluriga consiste nuna cámara nial, delles cámares d'almacenamientu y cámares de residuos. Vive en colonies onde cada individuu tien el so propiu territoriu; el territoriu va dende 700 hasta 4000 m², y ye mayor en femes qu'en machos, y tamién ye mayor na seronda qu'en primavera. L'esguil de Siberia marca'l so territoriu con orina, pero tamién coles glándules que tien sobre les sos mexelles.
En contraste cola so vida solitaria, arrexuntar en pareyes nel iviernu. L'apareyamientu empecípiase dempués del iviernu, nel mes d'abril. Dempués del apareyamientu, los esguiles vuelven a la so vida solitaria. Tienen rangos de xestación de 35 a 40 díes.<ref name= macdonald>{{cita llibru | apellíu = MacDonald | nome = David | coautores = Priscilla Barret | títulu = Mammals of Britain & Europe | volume = 1 | añu = 1993 | editorial = HarperCollins | llugar = London | isbn = 0002197790 | páxina = 230 | idioma = inglés}}</ref>
Aliméntase de arbustos, cogordes, bayes, páxaros y otros animales pequeños.<ref name= macdonald/>
En casos raros, l'esguil coreanu puede arrobinar enfermedaes (como la rabia) a seres humanos por mordedura a otros animales.
== Cautiverio ==
Los esguiles de Siberia popularizáronse como mascotes, precisando un gran espaciu pa nun cayer nel estrés, y siendo necesariu que con regularidá sían soltaes nuna habitación o cortil zarrada a prueba d'escapes, por que cuerran y xueguen de forma semilibre, teniendo en cuenta que son animales bien interesaos. Son menos actives pel hibiernu, y en cautiverio de normal enviernen nes habitaciones con calefacción.
Los esguiles coreanos xeneralmente viven de 6 a 10 años. La mayoría de los especímenes nacíos en cautiverio vuélvense dondos hasta ciertu puntu, siendo más fácil la doma d'exemplares nuevos. Como mascotes estos esguiles esfruten de frutos secos, frutes, verdures y los bloques de royedores de llaboratoriu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.borealforest.org/world/mammals/siberian_chipmunk.htm Boreal Forest Mammals: Siberian Chipmunk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509170633/http://www.borealforest.org/world/mammals/siberian_chipmunk.htm |date=2008-05-09 }} (n'inglés).
{{wikispecies}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Royedores de China]]
[[Categoría:Animales descritos en 1769]]
[[Categoría:TBSpecies]]
mjo4aeqe7245nd3y5vcobhi45c1opxg
Tachybaptus dominicus
0
72663
4489979
4470845
2026-05-02T13:01:57Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489979
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Tachybaptus dominicus}}
{{Ficha de taxón
| Zampullín macacito
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =<ref>{{IUCN|assessors=[[BirdLife International]]|añu=2008|id=144591|títulu=Tachybaptus dominicus|downloaded=2009-03-26 }}</ref>
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Podicipediformes]]
| familia = [[Podicipedidae]]
| genus = ''[[Tachybaptus]]''
| species = '''''T. dominicus'''''
| binomial = ''Tachybaptus dominicus''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1766]])
| range_map = Least Grebe.png
| range_map_caption = Distribución del macá gris, subespecies separaes per llinia.
| subdivision_ranks = subspecies
| subdivision = Ver testu.
}}
'''''Tachybaptus dominicus''''',<ref>{{Nomes aves SEO 1 |fechaaccesu =5 de xunetu de 2013}}</ref> tamién denomináu '''macá gris''', '''zambullidor chicu''', '''zambullidor menor''' y '''zampullín nanu''' y '''tígua''',<ref>[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=ES&avibaseid=267BDB866AB8F090 Ficha] en Avibase</ref> ye una [[especie]] d'[[ave]] [[Podicipediformes|podicipediforme]] perteneciente a la familia de los [[Podicipedidae]]. Ye'l miembru más pequeñu de la familia y habita nel continente americanu, dende'l suroeste de los [[Estaos Xuníos]] y [[Méxicu]] hasta [[Chile]] y [[Arxentina]], pasando por [[Trinidá y Tobagu]], [[Les Bahames]] y les [[Antilles Mayores]].
== Descripción ==
[[Ficheru:Least Grebe - breeding plumage.jpg|thumb|left|Plumaxe d'adultu.]]
El macá gris mide ente 21 y 27 cm de llargu y pesa ente 112 y 180 gramos.<ref>{{Harvnb|Ogilvie|Rose|2003|p=92}}</ref> Al igual que tolos miembros de la so familia, les sos pates atópense bien movíes escontra la parte trasera del cuerpu y nun pueden caminar bien, anque ye un escelente nadador. Ye pequeñu y gordosu, tien un picu curtio y arrondao, y güeyos de color mariellu intensu.
L'adultu ye de color gris parduzu col [[Pileu (ornitoloxía)|pileu]] y pescuezu más escuru. El pechu ye marrón y la parte baxa del so cuerpu ye más pálida; mientres el vuelu, apréciase una coloración blanca nes ales. Les aves más nueves son de color más claru y tienen el pescuezu más blancu, y los pichones son entá más pálidos y grises que los adultos. A diferencia de los otros miembros del so xéneru, nun tien el pescuezu de color castañu.
== Taxonomía ==
Esisten cinco subespecies reconocíes del macá gris, estremaes principalmente pol so tamañu y color.<ref name = "Ogilvie32">{{Harvnb|Ogilvie|Rose|2003|p=32}}</ref><ref name=ioc>GILL, F.; DONSKER, D. (Eds.) (2013). [http://www.worldbirdnames.org/n-grebes.html Grebes & flamingos to storks.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015194813/http://www.worldbirdnames.org/n-grebes.html |date=2013-10-15 }} IOC World Bird List (v.3.5).</ref>
* ''T. d. dominicus'': atopar nel norte del [[Caribe (rexón)|Caribe]], incluyendo [[Les Bahames]], les [[Antilles Mayores]] y les [[Islles Vírxenes]].
* ''T. d. brachypterus'': vive nel sur de [[Texas]] y a lo llargo de [[Méxicu]], hasta [[Panamá]].
* ''T. d. bangsi'': habita namái la zona de [[Baxa California Sur]], en Méxicu. Ye'l más pequeñu y de plumaxe más claru de les subespecies.
* ''T. d. speciosus'': alcuéntrase en [[Suramérica]], dende [[Colombia]], [[Venezuela]] y [[Trinidá y Tobagu]] hasta [[Arxentina]] y el sur de [[Brasil]].
* ''T. d. eisenmanni'': vive solamente nel oeste d'[[Ecuador]].
El nome del so xéneru, ''Tachybaptus'', ye una combinación de dos pallabres griegues: ''takhus'', que significa "rápido", y ''baptos''. que se traduz como "bucéu".<ref name = "Ogilvie98">{{Harvnb|Ogilvie|Rose|2003|p=98}}</ref> El nome perteneciente a la especie, ''dominicus'', referir a la islla del Caribe [[La Española]], d'antiguo conocida como Santu Domingu.<ref name = "Ogilvie98"/> El macá gris ye l'exemplar más pequeñu de los macás y ye l'únicu que vive n'América; los otros cuatro miembros del xéneru ''Tachybaptus'' moren nel [[Vieyu Mundu]] y en [[Australasia]].
== Hábitat y distribución ==
El macá gris vive nuna gran variedá de hábitats húmedos, incluyendo estanques d'agua duce, llagos y banzaos, ríos pocu caudalosos, cabianes allugaes en cantu de les carreteres y [[Manglar|manglares]].<ref name="Ogilvie32"/><ref name= "Howell">{{Cita llibru |apellíos=Howell |nome=Steve N. G. |coautores= Sophie Webb |títulu= A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America |editorial= Oxford University Press |isbn=0-19-854012-4 |añu=1995 |páxines=94–5}}</ref> Polo xeneral, prefieren cuerpos d'agua con cantidaes considerables de vexetación, particularmente a lo llargo de los cantos; de fechu utilicen inclusive zones húmedes casi dafechu bloquiaes poles plantes.<ref name=Ogilvie32/> Escueyen pequeñes fontes d'agua temporal pa reproducise, pa evitar que los sos pichones sían prindaos polos pexes.<ref name="Ogilvie34">{{Harvnb|Ogilvie|Rose|2003|p=34}}</ref>
== Comportamientu ==
Mientres gran parte del añu, el macá gris puede atopase solu o en pareyes; sicasí, fora de la dómina reproductiva, dacuando axúntense en bandaes de venti o más individuos.<ref>{{Cita llibru |apellíos=Hilty |nome=Steven L. |títulu=Birds of Venezuela |editorial= Christopher Helm |allugamientu= London |añu=2003 |páxines= 185–6 |isbn= 0-7136-6418-5}}</ref>
=== Alimentación ===
Esta ave come dellos animales acuáticos, como pequeños [[pexes]], [[crustáceos]], [[xaronca]] ya inseutos.<ref name = "Stiles"/> Como tolos macás, tien una gran habilidá pa cazar les sos preses cuando éstes atópense somorguiaes na agua. Polo xeneral, pasa dolce segundos so l'agua cada vegada y toma poses p'alendar sobre la superficie de dos a venticuatro segundos.<ref name=Jenni>{{cita publicación |apellíu=Jenni |nome=Donald A. |títulu=Diving times of the Least Grebe and Masked Duck |publicación=Auk |volume=86 |fecha=April 1969 |páxines=355–6}}</ref>
=== Reproducción ===
El macá gris reproducir a lo llargo de tol añu.<ref name= "Stiles"/> Los que viven nos trópicos tienden a reproducise mientres la [[estación de lluvies]], ente que los exemplares de les zones más seques añeren en cualesquier otru momentu (atopáronse niales en tolos meses del añu en [[Texas]]).<ref name="Ogilvie34"/> Cada pareya constrúi un nial flotante compautu formáu por vexetación, xeneralmente algues, sofitáu sobre plantes acuátiques. La fema deposita ente trés y seis güevos de color blancu, magar que'l material del nial enllordiar rápido y da-yos un tonu marrón.<ref name= "Stiles">{{Cita llibru |apellíos= Stiles |nome=Gary |coautores= Alexander Skutch |títulu= A Guide to the Birds of Costa Rica |editorial= Comstock Press |allugamientu= Ithaca, NY |añu= 1989 |isbn= 0-8014-2287-6 |páxina= 68}}</ref> Los dos adultos guaren los güevos y los pichones nacen dempués de ventiún díes, cubiertos de rayes. Dacuando los adultos llevar sobre'l so llombu cuando son bien pequeños.
=== Canto ===
El cantar p'atraer al sexu opuesto y faer posible la reproducción ye similar a un relinchíu de [[caballu]].
== Amenaces ==
El macá gris alcuéntrase amenazáu por una gran cantidá de depredadoressobremanera cuando son nueves. Reportáronse avistajes de pexes de gran tamañu y tortúes marines prindando pichones de macá, y ente'l restu de los sos depredadores atopen les [[ave de rapiña|aves de rampiña]], tales como'l [[Falco rufigularis|ferre plomizu]], que puede atrapar exemplares adultos.<ref name= "Ogilvie34"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{Cita llibru |
apellíos = ffrench<!--ensin mayúscules-->
| nome = Richard
| títulu = A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago
| edición = 2nd
| añu = 1991
| editorial = Comstock Publishing
| isbn = 0-8014-9792-2 }}
* {{Cita llibru |apellíos=Ogilvie |nome= Malcolm |coautores= Chris Rose |títulu = Grebes of the World |añu=2003 |editorial=Bruce Coleman |allugamientu=Uxbridge, UK |isbn= 1-872842-03-8}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikispecies}}
* [http://ibc.lynxeds.com/species/least-grebe-tachybaptus-dominicus Videos del macá gris] n'Internet Bird Collection
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Imáxenes |2=http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=least+grebe&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot }} nel sitiu web de la [[Philadelphia Academy of Natural Sciences]]
* [http://www.xeno-canto.org/browse.php?query=least+grebe Canto del macá gris] en Xeno-canto.org
* [http://www.bird-stamps.org/cspecies/900400.htm Estampillas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305164641/http://www.bird-stamps.org/cspecies/900400.htm |date=2012-03-05 }} onde apaez el macá gris
* [http://www.birds-caatinga.com/species/tachybaptus_dominicus_00.html Macá gris: semeyes, cantar y notes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919144308/http://www.birds-caatinga.com/species/tachybaptus_dominicus_00.html |date=2011-09-19 }} de [http://www.birds-caatinga.com The Birds of the Interior of Ceará, Brazil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109154615/http://birds-caatinga.com/ |date=2016-01-09 }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Tachybaptus|dominicus]]
[[Categoría:Aves del Neotrópicu]]
[[Categoría:Aves d'América del Norte]]
[[Categoría:Animales descritos en 1766]]
[[Categoría:Animales descritos por Linnaeus]]
[[Categoría:TBSpecies]]
n481qlwuc7hovwu7vkc5d88qbd4twck
Thomas Pynchon
0
73745
4490062
4488557
2026-05-03T03:52:28Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490062
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Thomas Ruggles Pynchon, Jr.''' {{nym}} ye un [[escritor]] d'[[Estaos Xuníos]], consideráu unu de los novelistes más celebraos de l'actualidá. Destácase tantu pola so narrativa complexa y llaberíntica como pol so iñerizu a los medios (namái se conoz media docena de semeyes sos d'estudiante y recluta na marina). La so obra ta compuesta d'ocho noveles: ''V.'' (1963), ''[[La puya del llote 49]]'' (1966), ''[[L'arcu iris de gravedá]]'' (1973), ''Vineland'' (1990), ''Mason y Dixon'' (1997), ''Contraluz'' (2006), ''[[Viciu propiu]]'' (2009), ''A la llende'' (2013); y un llibru de cuentos tituláu ''Lentu aprendizaxe'' (1984).
Considérase-y anguaño como una de les voces más importantes del [[posmodernismu]] maximalista. La so novela más destacada, ''L'arcu iris de gravedá'' foi refugada pol xuráu del Premiu [[Pulitzer]] por considerala obscena y ganó'l [[National Book Award]]; ayenu al discutiniu, l'autor mandó a recoyer el premiu a un comediante. A la prosa de Pynchon catalogar de diverses maneres (paranoica, histérica, trupa) anque nun-y negaron la trascendental importancia que tien na lliteratura de fin de [[Sieglu XX]]. Ye citáu dacuando como candidatu al [[Premiu Nobel]] de Lliteratura. El críticu [[Harold Bloom]] citó a Thomas Pynchon como unu de los más grandes novelistes americanos del so tiempu xunto a [[Don DeLillo]], [[Philip Roth]] y [[Cormac McCarthy]].
== Biografía ==
Nació en 1937, en [[Glen Cove]], asitiada sobre Long Island, nel estáu de Nueva York, nel senu d'una familia con trés neños. Unu de los sos antepasaos, William Pynchon, emigró a los Estaos Xuníos nel Wintrop Fleet en 1630, inaugurando un llinaxe de prósperos descendientes. L'orixe de la so familia dio a Pynchon cierta cantera de material ficcionalsobremanera pa la so novela ''L'arcu iris de gravedá'' ([[1973]]).
Pynchon frecuentó la Oyster Bay High School, onde foi nomáu "estudiante del añu". Escribió delles narraciones pa la revista del so institutu que conteníen yá dellos motivos lliterariu y temáticu recurrentes que va desenvolver más tarde a lo llargo de la so obra: nomes llamativos, humor esplosivo, usu de drogues ilícites y paranoya. Bachiller en 1953 con 16 años, Pynchon entró na [[Universidá de Cornell]] pa estudiar física ya inxeniería. Abandonó sicasí a la fin del so segundu añu pa entrar na Marina de los Estaos Xuníos en plena [[crisis de Suez]].
Volvió a Cornell en 1957 pa siguir un cursu d'inglés y publicó la so primer novela, titulada ''The Small Rain'' nel ''Cornell Writer'', mayu de 1959, que cunta la esperiencia real d'un amigu nel exércitu. Ulteriormente numberosos personaxes y episodios de les sos obres van retomar llibremente les sos esperiencies personales na marina d'Estaos Xuníos.
En [[Cornell]], Pynchon fíxose amigu de Richard Fariña y los dos desenvolvieron lo que Pynchon señaló como un "microculto" a la novela de Oakley Hall ''Warlock''. Va Recordar más tarde estos años d'estudiante nel prefaciu que va escribir en 1983 pa la novela de Fariña ''El futuro ya no es lo que era'', primeramente publicáu en 1966. Pynchon asistió mientres esti periodu a unos cursos daos por [[Vladimir Nabokov]], qu'enseñaba entós lliteratura en Cornell. [[Nabokov]] déclaró nun tener alcordanza dalguna d'él, anque la so muyer Vera dixo recordar la so singular escritura, amiestu de lletres en cursiva ya impreses. Otros profesores de Cornell, ente ellos l'escritor James McConkey, recordar como un escritor dotao y talentoso.
En 1958, Pynchon y un compañeru de clase llamáu Kirkpatrick Sale escribieron una [[comedia musical]] de [[ciencia-ficción]], ''Minstral Island'', qu'espón un mundu futuru rexíu poles regles de la firma [[IBM]].
Pynchon recibió'l so diploma en xunu de 1959.
=== V. ===
Tres la so partida de Cornell, Pychon empezó a trabayar na so primer novela y coles mesmes tuvo emplegáu de febreru de 1960 a setiembre de 1962 como redactor téunicu pa la firma [[Boeing]] en [[Seattle]]. Compiló unos artículos pal ''Bomarc Service News'', la ''newsletter'' qu'acompaña'l desenvolvimientu del misil tierra-aire [[CIM-10 Bomarc|BOMARC]], emplegáu pola [[Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos]]. La so esperiencia en [[Boeing]] inspiró-y la empresa «Yoyodin» en ''V.'' y ''La puya del llote 49''. Ufiertó-y amás una gran parte de la materia primo de ''L'arcu iris de la gravedá''. A la so publicación en 1963, ''V.'' recibió'l premiu de la Fundación William Faulkner a la meyor primer novela del añu.
Tres la so partida de [[Boeing]], Pynchon pasó los sos tiempu ente [[Nueva York]] y [[Méxicu]] enantes d'instalase en [[California]], onde, según ciertes fontes permaneció mientres la mayoría de los años sesenta y l'empiezu de los setenta. La redaición de ''L'arcu iris de la gravedá'', la so obra más célebre, paez desenvolvese mientres esti periodu nun apartamentu de [[Manhattan Beach]]. Pynchon flirteó cola manera de vida y los vezos de la cultura [[hippie]]. En 1966 escribió un reportaxe, «''A Journey into the Mind of Watts''», publicáu en ''[[New York Times Magazine]]''. Dende los años sesenta, publicó regularmente prefacios o crítiques pa un gran númberu de noveles o ensayos. Por casu, pa ''Warlock'' de Oakley Hall, qu'apaeció al llau de comentarios d'otros siete escritores en «A Gift of Books», númberu d'avientu de 1965 de la revista ''Holiday''.
Nuna carta d'abril de 1964 pal so axente, Candida Donadio, escribió que faía frente a una crisis de creatividá y que tenía cuatro noveles en taller: «Si yo les retranscribiera sobre'l papel tales como tán na mio cabeza, constituyiríen l'eventu lliterariu del mileniu» (''If they come out on paper anything like they are inside my head then it will be the literary event of the millennium''). N'avientu de 1965, torna educadamente una invitación de [[Stanley Edgar]] pa enseñar lliteratura nel Bennington College, respondiendo que resolvió escribir tres noveles al empar. Darréu, Pynchon calificó esta decisión como «un momentu de llocura temporal» (''a moment of temporary insanity'') y precisó que tuvo tentáu d'abandonar una ente elles.
=== La puya del llote 49 ===
{{AP|La puya del llote 49}}
La segunda novela de Pynchon, ''[[La puya del llote 49]]'', apaeció dellos meses más tarde en 1966. Recibió'l premiu de la [[Fundación Richard y Hilda Rosenthal]] pocu dempués de la so publicación. Ye más concisa y llinial qu'otres noveles de Pynchon, y amiestu –como otres obres del autor– elementos cultural ya históricamente heteroxéneos. La so intriga sigue trazar d'un antiguu serviciu postal secretu conocíu col nome de «The Tristero» o «Trystero» como asonsaña del drama xacobín y de la combalechadura qu'implicaba a los germanoamericanos de la segunda guerra mundial. Como ''V.'', la novela contién innumberables referencies a la ciencia y a escuros eventos históricos y esplora les franxes perifériques de la sociedá americana. Utiliza tamién cantares paródicos y referencies a la cultura popular con alusiones erudites, por casu a la ''Lolita'' de Nabokov. En [[1968]] foi unu de los 447 suscriptores de la «Writers and Editors War Tax Protest», manifiestu robláu por autores y editores que refugaben pagar el 10% d'impuestos pa financiar la [[Guerra de Vietnam]].
=== L'arcu iris de gravedá ===
{{AP|L'arcu iris de gravedá}}
''[[L'arcu iris de gravedá]]'', publicáu n'Estaos Xuníos en 1973, constitúi la novela más celebrada de Pynchon. Amiestu, con un virtuosismu que l'autor nun algamara enantes, un gran númberu de temes yá encetaes nes sos primeres noveles: [[preterición]], [[Trestornu delirante|paranoya]], [[racismu]], [[colonialismu]], combalechadura, sincronicidad o [[entropía]]. Consideráu como unu de los arquetipos de la [[Postmodernidad]] en lliteratura, ''L'arcu iris de la gravedá'' amenó un gran númberu de comentarios y exéxesis, dos "guíes del llector" y numberosos ensayos.
La mayor parte de la novela desenvolver en Londres o n'Europa nos últimos meses de la [[Segunda Guerra Mundial]] y nes selmanes que siguieron darréu a la capitulación d'Alemaña l'ocho de mayu de 1945. La incertidume que tienen los personaxes y los distintos narradores sobre les circunstancies históriques nes cualos tán asitiaos y en particular l'[[Holocaustu]] nun ye enxamás resuelta. El contraste ente esta dulda permanente y la importancia que desempeñen los sos actos na representación común d'esti periodu históricu constitúi unu de los motivos de la tensión dramático de la novela, qu'exerz una erudición impresionante en campos tan variaos como la química, les matemátiques, la hestoria, la relixón, la música, la lliteratura o'l cine. Pynchon trabayó sobre la novela a lo llargo de los años sesenta y l'empiezu de los setenta, cuando vivía en California y Méxicu, y tres la so composición efectuó cambeos y amiestes al manuscritu hasta'l día mesmu de la so impresión.
Esta novela reportó-y el [[National Book Award]] en 1974 juntamente con ''A Crown of Feathers and Other Stories'' d'[[Isaac Bashevis Singer]], anque Pynchon refugó'l premiu. Esi mesmu añu'l xuráu encamentó la novela pal [[Premiu Pulitzer]] na so categoría de novela; sicasí, el alministradores del premiu opunxeron el so vetu envalorando que la novela yera "ilegible, sobreescrita y obscena". En 1975, Pynchon tornó la medaya [[William Dean Howells]] de l'[[Academia Americana d'Artes y Lletres]].
=== Vineland ===
La cuarta novela de Pynchon, ''Vineland'', publicar nos Estaos Xuníos en [[1990]]. Desenvuélvese principalmente en California y el so centru de gravedá, si puede atopáse-y unu solo, ye la rellación d'un axente del [[FBI]] implicáu nel proyeutu [[COINTELPRO]] y una cineasta radical esperta n'artes marciales. La so rellación ilustra, con un humor non exento de murria, la oposición ente la ebullición social de los años sesenta y la represión nixoniana que traviesa esti periodu de la historia d'Estaos Xuníos. La novela recibió una calorosa crítica per parte del escritor [[Salman Rushdie]].
En 1988 Pynchon recibió'l Premiu MacArthur Fellowship y, dende principios de los noventa, numberosos comentaristes mentaron al autor como unu de los principales candidatos al premiu Nobel.
=== Mason & Dixon ===
La quinta novela de Pynchon, ''Mason & Dixon'' publicar en 1997 nos Estaos Xuníos. La so redaición empezó en xineru de 1975. Ricamente documentada, preséntase como una vasta saga que narra les vides y carreres de dos astrónomos ingleses, [[Charles Mason]] y el so colega [[Jeremiah Dixon]], encargaos de trazar la llinia de demarcación ente [[Maryland]] y [[Pennsylvania]] (la futura [[llinia Mason-Dixon]]). El llinguaxe ye un [[pastiche]] del inglés del sieglu XVIII. Esta novela inspiró al exguitarrista de [[Dire Straits]], [[Mark Knopfler]], la escritura del cantar «Sailing to Philadelphia», del álbum del mesmu títulu (2000).
=== Contraluz ===
La sesta novela de Pynchon, ''Contraluz'', llegó precedida d'una serie de rumores sobre posibles temes y fontes d'inspiración, como la vida y amores de [[Sofia Kovalevskaya]]. En xunetu de 2006 apaeció en Amazon.com una reseña d'un nuevu llibru, entá ensin títulu. La nota, escrita por Pynchon, indicaba que la novela tendría llugar ente la Esposición universal de Chicago de 1893 y los acontecimientos que preludiaron la [[Primer Guerra Mundial]], y que contendría cameos de [[Nicola Tesla]], [[Bela Lugosi]] o [[Groucho Marx]], según "cantares estúpidos" y "estrañes práutiques sexuales".
''Contraluz'' apaeció'l 21 de payares de 2006. El llibru llogró poca promoción per parte de la editorial Penguin y los críticos lliterarios recibir con poca antelación. Dalgunos d'ellos refugaron la obra pol so llargor y dificultá, anque otros defender como la culminación del pensamientu y estilu de Pynchon.
=== Viciu propiu ===
{{AP|Viciu propiu}}
N'ochobre de 2008 surdieron nuevos rumores sobre una nueva novela de Pynchon. Estos fueron confirmaos, y n'agostu de 2009 apaeció ''[[Viciu propiu]]''. Pa la so promoción emitióse un videu, anguaño disponible en YouTube, con una narración del autor. ''Viciu propiu'' ruempe con estilu abigarrado de les noveles anteriores y ufierta una narrativa más curtia y llinial de lo avezao en Pynchon.
El direutor [[Paul Thomas Anderson]] afixo esta novela al cine, per primer vegada na carrera de Pynchon. La película, escrita por Anderson, anunciar en 2011, rodar en 2013 y ta prevista pa 2014. Cuenta con [[Joaquin Phoenix]] nel papel protagonista. Otros actores qu'apaecen son [[Josh Brolin]], [[Owen Wilson]], [[Benicio del Toro]] y [[Reese Witherspoon]].
=== A la llende ===
El 4 de xineru de 2013, l'editor Ron Charles anunció via [[Twitter]] la próxima apaición d'una nueva novela de Pynchon, como siempres al traviés de la editorial Penguin. El 25 del mesmu mes, Penguin confirmó que'l títulu sería ''Bleeding Edge''.
La obra tendría llugar en Sillicon Alley, [[Manhattan]], ente los años de la debacle de la burbuya de los puntu com y el [[atentáu del 11 de setiembre de 2001]].
''A la llende'' apaeció'l 17 de setiembre de 2013 y recibió bones crítiques. Resultó nomáu, anque non vencedor, del National Book Award, que Pynchon yá ganara con ''L'arcu iris de gravedá''.
== Obra ==
Escritor [[Postmodernidad|postmoderno]] que como tal entemez cultura selecta y de mases, publicó namái siete estenses noveles en 43 años. La traza más distintiva de les mesmes ye la so estrema dificultá y complexidá estilística y estructural, ''Viciu Propiu''. Les sos temes habituales son la [[entropía]], la [[Trestornu delirante|paranoya]], el signu apocalíptico y decadente de la hestoria recién, la desintegración del llinguaxe, la rotura de los sistemes en que vive zarráu l'individuu, el sentíu de la ciencia, el militarismu y el poder de los Estaos, el control de les llibertaes, la manipulación de la [[teunoloxía]], l'ausencia de significáu que preside les nueses vides, somorguiaes nel caos.
== Thomas Pynchon y los medios de comunicación ==
Como dellos escritores, carez una estrema [[fobia social]]. En 1997, pocu dempués de la publicación de ''Mason & Dixon'', foi atopáu y filmado pola CNN. Agafáu por esta invasión de la so vida privada, aceptó faer una entrevista en cuenta del non espardimientu d'estes fotografíes. Cuando se-y entrugó pola so naturaleza recluyida, respondió «creo que ''recluyíu'' ye una pallabra desfigurada polos periodistes; significa que nun quier falar colos periodistes». Otra manera, esti refugu a la publicidá ye compartíu por munchos otros escritores americanos como [[Bruno Traven]] o [[Salinger]]; asina resulta que'l so brillosu espediente universitariu sumió y quemóse l'espediente del so serviciu militar; ye más, el so nome nun figura nos rexistros de la empresa Boeing pa la que trabayó.
== Obres ==
=== Noveles ===
* ''V.'' (''V.'', 1963), ed. Tusquets, 528 páx.
* ''[[La puya del llote 49]]'' (''The Crying of Lot 49'', 1966), ed. Tusquets, 192 páx.
* ''[[L'arcu iris de gravedá]]'' (''Gravity's Rainbow'', 1973), ed. Tusquets, 1.152 páx.
* ''Vineland'' (''Vineland'', 1990), ed. Tusquets, 368 páx.
* ''Mason y Dixon'' (''Mason & Dixon'', 1997), ed. Tusquets, 960 páx.
* ''Contraluz'' (''Against the Day'', 2006), ed. Tusquets, 1.340 páx.
* ''[[Viciu propiu]]'' (''Inherent Vice'', 2009), ed. Tusquets, 420 páx. Adautación de la novela: ''[[Inherent Vice (película)|Inherent Vice]]'' (2014, dirixida por Paul Thomas Anderson).
* ''A la llende'' (''Bleeding Edge'', 2013), ed. Tusquets, 512 páx.
=== Rellatos ===
* ''Lentu aprendizaxe'' (''Slow Learner'', 1984), coleición de rellatos escritos n'ente 1959 y 1964. Esta coleición tien la particularidá de constar d'un prefaciu del propiu Pynchon, nel qu'él mesmu señala los defectos ya imperfecciones de cada unu de los rellatos, Tusquets, 216 páx.
== Fuentes ==
* VV. AA., ''Face à Pynchon'', [[-y Cherche Midi]], coll. Lot 49, 2008.
* Anne Battesti, ''Thomas Pynchon'', [[Belin]], 2004.
* <span id="ref_batchelor">Batchelor, J.C., « Thomas Pynchon is not Thomas Pynchon, or, This is End of the Plot Which Has No Name », ''Soho Weekly News'', 22 avril 1976.</span>
* <span id="ref_bone">Bone, James. « Who the hell is he? », ''Sunday Times'' (South Africa), 7 June 1998.</span>
* <span id="ref_CNN_1999">CNN Book News. « [http://www.cnn.com/books/news/9909/29/nobel.prize/index.html Early Nobel announcement prompts speculation] ». 29 September 1999.</span>
* <span id="ref_completereview">The Complete Review. « [http://www.complete-review.com/reviews/popus/pynchon.htm ''Against the Day'' by Thomas Pynchon] », 2006.</span>
* <span id="ref_corey">Corey, Irwin. « [http://www.irwincorey.org/routines.html Transcript of National Book Award acceptance speech] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224035906/http://www.irwincorey.org/routines.html |date=2013-12-24 }} », delivered 18 April 1974.</span>
* <span id="ref_ervin">Ervin, Andrew. « [http://citypaper.net/articles/091400/ae.books.shtml Nobel Oblige] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080210180738/http://www.citypaper.net/articles/091400/ae.books.shtml |date=2008-02-10 }} ». ''Philadelphia City Paper'' 14 &ndash ; 21 September 2000.</span>
* <span id="ref_foster">Foster, Don. ''Author Unknown : on the Trail of Anonymous''. Henry Holt, New York, 2000.</span>
* <span id="ref_fowler">Fowler, Douglas. ''A Reader's Guide to Gravity's Rainbow''. Ardis Press, 1980.</span> [[#L'Arc en ciel de la gravité|(back)]]
* <span id="ref_frost">Frost, Garrison. « [http://www.theaesthetic.com/NewFiles/pynchon.html Thomas Pynchon and the South Bay] ». ''The Aesthetic'', 2003.</span> [[#La rédaction de V.|(back)]]
* <span id="ref_gibbs">Gibbs, Rodney, « A Portrait of the Luddite as a Young Man », ''Denver Quarterly'' 39.1, 2004, </span> [[#-yos premières années|(back)]]
* <span id="ref_gordon">Gordon, Andrew. « [http://web.clas.ufl.edu/users/agordon/pynchon.htm Smoking Dope with Thomas Pynchon: A Sixties Memoir] ». ''The Vineland Papers: Critical Takes on Pynchon's Novel''. </span> [[#La rédaction de V.|(back)]]
* <span id="ref_gussow">Gussow, Mel. « [http://www.mondowendell.com/mask.htm Pynchon's Letters Nudge His Mask] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071017132246/http://mondowendell.com/mask.htm |date=2007-10-17 }} ». ''New York Times'', 4 March 1998.</span> [[#L'Arc en ciel de la gravité|(back)]]
* <span id="ref_hitchens_1997">Hitchens, Christopher. « [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1295/is_n10_v61/ai_19841067 Salman Rushdie: Even this colossal threat did not work. Life goes on.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119075325/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1295/is_n10_v61/ai_19841067 |date=2012-01-19 }} » ''The Progressive'', October 1997.</span> ([[Les années 1990|back]])
* <span id="ref_hollander"> Hollander, Charles. «[http://www.vheissu.info/art/art_eng_SL_hollander.htm#boven Pynchon's Politics: The Presence of an Absence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516215527/http://www.vheissu.info/art/art_eng_SL_hollander.htm#boven |date=2008-05-16 }} ». Pynchon Notes 26-27, spring-fall 1990, páxs. 5-59. </span> [[#-yos premières années|(back)]]
* <span id="ref_turner 1995"> Hospital, Janette Turner. ''Collected Stories 1970 – 1995''. University of Queensland Press, 1995.</span> ([[Les années 1990|back]])
* <span id="ref_turner 2010"> Furacanes en papel™ ''Crítica lliteraria''. Edición Dixital, mayu 2010.</span> [http://huracanesenpapel.blogspot.com/2010/05/contraluz-de-thomas-pynchon.html Contraluz]
* <span id="ref_italie">Italie, Hillel. « [http://news.yahoo.com/s/ap/20060720/ap_en_ot/books_thomas_pynchon_1 New Thomas Pynchon Novel is on the way] ». ''Associated Press'', 20 July 2006.</span>
* <span id="ref_kihss">Kihss, Peter. « Pulitzer Jurors ; His Third Novel ». ''[[The New York Times]]'', 8 May 1974, p. 38. </span> ([[#L'Arc en ciel de la gravité|back]])
* Klepper, Martin. ''Pynchon, Auster, DeLillo. Die amerikanische Postmoderne zwischen Spiel und Rekonstruktion.'' Campus, Frankfurt am Main o.a. 1996. (= Nordamerikastudien ; 3) ISBN 3-593-35618-X
* <span id="ref_kramer">Krämer, Oliver. « [http://www.sicetnon.org/modules.php?op=modload&name=PagEd&file=index&topic_id=40&page_id=208 Interview mit John M. Krafft, Herausgeber der 'Pynchon Notes'] ». ''Sic et Non.''</span>
* <span id="ref_mclemee">McLemee, Scott. « [http://www.insidehighered.com/views/2006/11/15/mclemee You Hide, They Seek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210208065106/http://www.insidehighered.com/views/2006/11/15/mclemee |date=2021-02-08 }} ». ''Inside Higher Ed'', 15 November 2006.</span> [[#Vente à la criée du lot 49|(back)]]
* <span id="ref_nyrb">''New York Review of Books''. « Writers and Editors War Tax Protest » (advertisement). Vol. 10, N° 3, 15 February 1968, p. 9.</span> [[#Vente à la criée du lot 49|(back)]]
* <span id="ref_page">Page, Adrian. « Towards a poetics of hypertext fiction ». In ''The Question of Literature: The Place on the Literary in Contemporary Theory'', edited by Elizabeth B Bissell. Manchester University Press, 2002. ISBN 0-7190-5744-2.</span>
* <span id="ref_pattersona">Patterson, Troy (a). « [http://www.slate.com/id/2146152 Did the master make an appearance on his Amazon page?] ». ''Slate'', 20 July 2006.</span>
* <span id="ref_pattersonb">Patterson, Troy (b). « [http://www.slate.com/id/2146272 Mystery solved] ». ''Slate'', 20 July 2006.</span>
* <span id="ref_plimpton">Plimpton, George. « Mata Hari with a Clockwork Eye, Alligators in the Sewer ». Rev. of ''V.'' ''[[New York Times Book Review]]'', 21 April 1963, p. 5.</span> [[#Pynchon et les médias|(back)]]
* Royster, Paul, [http://digitalcommons.unl.edu/libraryscience/2/ ''Thomas Pynchon: A Brief Chronology''], Faculty Publications, University of Nebraska-Lincoln, 2005.
* <span id="ref_salm 2004">Salm, Arthur. « A screaming comes across the sky (but not a photo)». San Diego ''Union-Tribune'', 8 February 2004.</span> [[Les années 1990|(back)]]
* <span id="ref_siegel">Siegel, Jules, « Who is Thomas Pynchon, and why did he take off with my wife? », '' [[Playboy]]'', March 1977.</span>
* <span id="ref_tanner">Tanner, Tony. ''Thomas Pynchon''. Methuen & Co., 1982.</span>
* Trainini, Marcu, ''A silent extinction. Saggio el so "L'arcobaleno della gravità" di Thomas Pynchon'', Arcipelago Edizioni, Milano 2010.
* <span id="ref_ulin">Ulin, David, « [https://web.archive.org/web/20040326233405/http://www.salon.com/april97/media/media970425.html Gravity's End] », ''Salon'', 25 April 1997.</span>
* <span id="ref_warner">Warner, Simon. « [http://www.popmatters.com/books/features/010802-hadju.shtml A king, a queen and two knaves?: An Interview with David Hajdu] », ''Pop Matters'', 2 August 2001.</span>
* <span id="ref_weisenburger">Weisenburger, Steven C. ''A Gravity's Rainbow companion : sources and contexts for Pynchon's novel''. University of Georgia Press, 2006.</span> ([[#L'Arc en ciel de la gravité|back]])
* <span id="ref wisnicki 2001-1">Wisnicki, Adrian. « A Trove of New Works by Thomas Pynchon? Bomarc Service News Rediscovered ». ''Pynchon Notes'' 46 – 49 (2000 – 1), páxs. 9 – 34.</span> ([[#La rédaction de V.|back]])
* <span id="ref_young">Young, Robert Clark. « [http://www.eastbaywriters.com/non_fiction/bob/biginnings.html One Writer's Big Innings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071017134605/http://eastbaywriters.com/non_fiction/bob/biginnings.html |date=2007-10-17 }} ». ''Black Warrior Review'', Fall 1992.</span>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{wikiquote|Thomas Pynchon}}
{{Tradubot|Thomas Pynchon}}
{{NF|1937||Pynchon Thomas}}
[[Categoría:Persones de Long Island]]
[[Categoría:Escritores d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Novelistes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Escritores n'inglés]]
57wuz42d678t5nkot420iwsikdky7o8
Thomas Hobbes
0
74122
4490061
4119045
2026-05-03T03:45:38Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490061
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Thomas Hobbes''' {{nym}} influyó de manera importante nel desenvolvimientu de la [[filosofía política]] occidental. Ye'l teóricu por excelencia del [[absolutismu]] políticu.
== La so importancia ==
Thomas Hobbes ye recordáu pola so obra sobre [[filosofía política]], anque tamién contribuyó nuna amplia gama de campos como [[historia]], [[xeometría]], [[teoloxía]], [[ética]], [[filosofía]] xeneral y [[ciencia política]].
Más tarde diría al respective de la so nacencia: "El mieu y yo nacimos ximielgos". La frase alude a que la so madre dio a lluz de forma prematura pol terror que infundía l'[[Armada Invencible]] española, que s'averaba a les mariñes britániques.
Foi consideráu a lo llargo de la [[historia del pensamientu]] como una persona escura. Ello ye qu'en [[1666]], n'[[Inglaterra]] quemáronse los sos llibros depués de ser tacháu d'atéu. Darréu, tres la so muerte, vuelven quemar públicamente les sos obres. En vida, Hobbes tuvo dos grandes enemigos colos que caltuvo fuertes tensiones: la [[Ilesia d'Inglaterra]] y la [[Universidá d'Oxford]]. La obra de Hobbes, sicasí, ye considerada como una de les fundamentales na rotura cola llinia de la [[Edá Media]] y l'entamu de la [[Modernidá]]. Les sos descripciones de la realidá de la dómina son brutales. Tuvo siempres en contautu cola [[Real Sociedá de Londres]], ente científicu fundáu en 1662.
La dómina de Hobbes carauterizar por una gran división política que confrontaba dos bandos bien definíos:
* [[Monarquismo|Monárquicos]], que defendíen la monarquía absoluta aduciendo que la llexitimidá d'esta venía direutamente de Dios.
* [[Parllamentarios]], qu'afirmaben que la soberanía tenía de tar compartida ente'l rei y el pueblu.
Hobbes caltener nuna postura neutra ente dambos bandos, yá que, magar afirmaba la soberanía del rei, afirmaba tamién que'l poder d'esti nun provenía de Dios. El pensamientu filosóficu de Hobbes definir por enmarcase dientro del [[materialismu mecanicista]], corriente que diz que solo esiste'l "cuerpu" físicu y niega la esistencia de l'alma. Tamién diz que'l ser humanu ta rexíu poles lleis del [[universu]]. Nestos dos conceutos el so pensamientu ye paecíu al de [[Spinoza]]. Sicasí, estremar en gran midida d'esti al afirmar que'l ser humanu ye como una máquina porque, según Hobbes, muévese de cutio p'algamar los sos deseos. Esti movimientu clasificar en dos tipos: d'acercamientu, cuando la persona averar a les coses que desea; y d'alloñamientu, cuando esta allóñase de les coses que ponen en peligru la so vida. Asina, diz que la sociedá ta siempres en movimientu.
Escribió ''[[Leviatán (llibru)|Leviatán]]'', un manual sobre la naturaleza humana y cómo s'entama la sociedá. Partiendo de la definición d'home y de les sos carauterístiques esplica l'apaición del [[derechu]] y de los distintos tipos de gobiernu que son necesarios pa la convivencia en sociedá. L'orixe del Estáu ye'l pactu que realicen tolos seres humanos ente sigo, por aciu el cual subordínense dende esi momentu a un gobernante, quien de la mesma procura'l bien de tolos súbditos y de sigo mesmu. D'esi manera conforma la organización social.
La so visión del [[estáu de naturaleza]], anterior a la organización social, ye d'una "guerra de toos contra toos". La vida nesi estáu ye solitaria, probe, brutal y curtia. Fala del derechu de naturaleza, al que se refier como la llibertá d'utilizar el poder que cada unu tien pa garantizar la autoconservación. Cuando una persona da cuenta de que nun puede siguir viviendo nun estáu de guerra civil continua, surde la llei de naturaleza, que llinda al home a nun realizar nengún actu qu'atente contra la so vida o la d'otros. D'esto derívase la segunda llei de naturaleza, na cual cada home arrenuncia o tresfier el so derechu, por aciu un pactu o conveniu, a un poder absoluto que-y garantice un estáu de paz. Xunto colos ''[[Dos trataos sobre'l gobiernu civil]]'', de [[John Locke]], y ''[[El contratu social]]'', de [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]], el ''Leviatán'' ye una de les primeres obres d'entidá qu'enceten l'orixe de la sociedá.
== Situación filosóficu-social ==
Nos alboreceres del [[Renacimientu]], el filósofu italianu [[Nicolás Maquiavelo]] espunxo na so principal obra, [[El Príncipe|''El príncipe'']] (1513), la teoría de que'l gobernante nun tien de rexir los sos actos por normes morales o procedentes del [[derechu natural]], sinón que tien de reconocer como única guía el bien del Estáu. Pela so parte, [[Jean Bodin]] defendió que l'Estáu tenía d'asumir la soberanía absoluta (''summa potestas'') sobre'l pueblu. Contra'l conceutu de razón d'Estáu acotáu polos anteriores fueron formulaes les teoríes contractualísticas d'[[Althusius]], según les cualos la soberanía fuelga nel pueblu, y el [[iusnaturalismo]] de [[Hugo Grotius]], que definió la inxusticia como aquello que paez contrariu a la comunidá de los seres sensitivos. Con [[Samuel von Pufendorf]], quien aplicó a dereches el métodu deductivu de les ciencies matemátiques, adquirió valor el conceutu de respetu recíprocu.
Nel so tratáu más famosu, ''Leviatán'' (1651), Hobbes señaló formalmente'l pasu de la doctrina del derechu natural a la teoría del derechu como contratu social. Según esti filósofu inglés, na condición d'estáu de naturaleza toes los homes son llibres y, sicasí, viven nel perpetuu peligru de que soceda una guerra de toos contra toos (''Bellum omnium contra omnes''). Desque la sumisión por pactu d'un pueblu al dominiu d'un soberanu abre una posibilidá de paz, non la verdá, sinón el principiu d'autoridá (en tantu seya garante de la paz) constitúi'l fundamentu del derechu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{Cita llibru |autor= Thomas Hobbes |títulu=Tratáu sobre'l Cuerpu |añu=2008 |editor=Joaquín Rodríguez Feu |editorial=Editorial Universidá Nacional d'Educación a Distancia |allugamientu=Madrid | }}
* {{Cita llibru |autor= Thomas Hobbes |títulu=Tratáu sobre l'Home |añu=2008 |editor=Joaquín Rodríguez Feu |editorial=Editorial Universidá Nacional d'Educación a Distancia |allugamientu=Madrid | }}
* {{Cita llibru |autor= Thomas Hobbes |títulu=Tratáu sobre'l Ciudadanu |añu=2008 |editor=Joaquín Rodríguez Feu |editorial=Editorial Universidá Nacional d'Educación a Distancia |allugamientu=Madrid | }}
* {{Cita llibru |autor= Thomas Hobbes |títulu=El cuerpu. Primer seición de los Elementos de Filosofía |url= |añu=2010 |editor=Bartomeu Forteza |editorial=[[Editorial Pre-Testos]] |allugamientu=Valencia |isbn= 978-84-929-1340-4 }}
* {{Cita llibru |autor= Thomas Hobbes |títulu=Tratáu sobre'l ciudadanu. Leviatán. Vida de Thomas Hobbes de Malmesbury escrita por él mesmu |url= |añu=2012 |editor=José Rafael Hernández Arias |editorial=[[Editorial Gredos]] |ubicación=Madrid |serie= [[Biblioteca de Grandes Pensadores]] |isbn=978-84-249-3651-8 }}
=== Enllaces esternos ===
{{commons|Thomas Hobbes}}
{{wikiquote}}
* [http://www.classicistranieri.com/tag/hobbes Leviathan de Thomas Hobbes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923230047/http://www.classicistranieri.com/tag/hobbes |date=2015-09-23 }}
* [http://www.alcoberro.info/planes/hobbes0.htm ''Dossier Hobbes'' n'español]
{{Tradubot|Thomas Hobbes}}
{{NF|1588|1679|Hobbes, Thomas}}
[[Categoría:Filósofos y filósofes d'Inglaterra]]
[[Categoría:Filósofos modernos]]
[[Categoría:Filósofos y filósofes]]
[[Categoría:Filósofos políticos]]
[[Categoría:Epistemólogos y epistemólogues]]
[[Categoría:Éticos]]
[[Categoría:Empiristes]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Inglaterra]]
[[Categoría:Index Librorum Prohibitorum]]
[[Categoría:Teóricos políticos]]
[[Categoría:Filósofos y filósofes del Derechu]]
k8et6a5p7pwzgcfh4txfm8rxv6f1cah
Tom Brady
0
74740
4490073
4488295
2026-05-03T06:47:18Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490073
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Thomas Edward Brady, Jr.''' {{nym}} ye un xugador de [[fútbol americanu]] que se desempeña na posición de [[quarterback]] pal equipu [[New England Patriots]] na [[American Football Conference| AFC]] de la [[National Football League| National Football League]] d'Estaos Xuníos. Dempués de participar como [[fútbol americanu universitariu|xugador universitariu]] en [[Michigan Wolverines|Michigan]], Brady foi reclutado polos New England Patriots na sesta ronda del ''[[Draft de la NFL|draft]]'' [[2000 National Football League Draft|del añu 2000]].
Por cuenta del so escelente rendimientu como xugador na temporada regular y la postemporada (dos [[Premiu al Xugador Más Pervalible de la NFL#Premio Associated Press NFL MVP|premios al xugador más pervalible (MVP) de la NFL]] (2007, 2010) y trés [[Premiu al Xugador Más Pervalible de la Super Bowl|Super Bowl MVP]]), foi llargamente reconocíu como unu de los meyores quarterbacks de tolos tiempos.<ref>{{cita web|url = http://cin.scout.com/a.z?s=117&p=2&c=697913|títulu = Tom Brady: On his way to being the best |fechaaccesu = [[26 d'avientu]]|añoacceso =2007 |autor = Saleeba, Kevin |apellíu = Saleeba |nome = Kevin |fecha = [[4 de payares]], [[2007]]|añu =2007 |mes =payares |editorial = Scout.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu =}}</ref> Participó en seis [[Super Bowl]]s, ganando en cuatro d'elles (les ediciones [[Super Bowl XXXVI|XXXVI]], [[Super Bowl XXXVIII|XXXVIII]], [[Super Bowl XXXIX|XXXIX]] y [[Super Bowl XLIX|XLIX]] ). Coles mesmes llogró tres reconocimientos como [[Premiu al Xugador Más Pervalible de la Super Bowl|xugador más pervalible]] nes ediciones XXXVI, XXXVIII y XLIX. Amás foi convidáu en nueve causes a [[Pro Bowl]]s. Brady foi gallardoniáu pola revista [[Sports Illustrated]] como [[Deportista del añu (Sports Illustrated)|Deportista del añu]] en [[2005]]. Tamién ayudó a marcar el récor de la racha consecutiva más llarga de la historia de la NFL, con ventiún trunfos en dos temporaes.<ref>{{cita web|url = http://www.profootballhof.com/history/release.jsp?release_id=1306|títulu = NFL's Longest Winning Streak |fechaaccesu =26 d'avientu|añoacceso =2007 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |obra = Pro Football History |editorial = Pro Football Hall of Fame |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Tamién ye'l xugador col mayor númberu de victories en postemporadas na historia de la lliga, con 21 partíos ganaos, y, de la mesma, el quarterback con más yardes llograes en partíos de postemporada.
Nel añu 2007, convertir nel primer quarterback en llevar al so equipu a llograr el récor de trunfos (16-0) na temporada regular.<ref>{{cita web|url = http://www.usatoday.com/sports/football/nfl/patriots/2008-01-09-goal-focus_N.htm |títulu = 16-0? Non big deal to goal-oriented Patriots |fechaaccesu = [[26 d'abril]]|añoacceso = 2008|autor = Pedulla, Tom|apellíu = Pedulla|nome =Tom |enllaceautor = |coautores = |fecha = |añu =2007|mes = agostio|formatu = |obra = Sports|editorial = USA Today|idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Nuevamente foi gallardoniáu como ''"Deportista del añu"'' pola revista ''[[Sporting News|The Sporting News]]''.<ref>{{cita web|url = http://www.sportingnews.com/yourturn/viewtopic.php?t=319857|títulu = 2007 Sportsman of the Year: Tom Brady |fechaaccesu = 26 d'avientu|añoacceso =2007 |autor = Nahrstedt, Mike |apellíu = Nahrstedt |nome = Mike |enllaceautor = |coautores = |fecha = 18 d'avientu de 2007|añu =2007|mes =avientu |formatu = |obra = The Sporting News |editorial = |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Tamién foi reconocíu col ''[[Premiu al Xugador Más Pervalible de la NFL|premiu al Xugador Más Pervalible de la NFL]]'', y tamién como ''[[Associated Press atleta masculín del añu Atleta masculín del añu]]'' pola [[Associated Press]], la primer vegada que recibía esi honor, y siendo tamién la primer vegada qu'un xugador de la NFL recibía esa distinción desque [[Joe Montana]] ganara en 1990.<ref>{{cita web|url = http://www.nytimes.com/aponline/sports/AP-YE-Male-Athlete-Brady.html |títulu = Brady an Easy Winner of AP Male Athlete |fechaaccesu = 26 d'avientu|añoacceso = 2007|autor = Associated Press|apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha =21 d'avientu de 2007 |añu =2007|mes =avientu |formatu = |obra = Sports|editorial = The New York Times |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref>
En setiembre de 2010, xustu enantes d'empezar la temporada, los Patriots anunciaron la firma d'un nuevu contratu con Brady que-y convertía nel xugador meyor pagáu de tola NFL.<ref>{{cita web|url =https://www.google.com/hostednews/epa/article/ALeqM5h2lgTNthToMd5ZIX4fxP-XZ8KUjg |títulu =Brady almite vivir una fin de selmana especial con un accidente y la firma del contratu |fechaaccesu =15 de setiembre |añoacceso =2010 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha =11 de setiembre |añu =2010 |mes =setiembre |formatu =|obra = |editorial =EFE |páxina = |idioma = |doi = |urlarchivu =https://archive.today/N340|fechaarchivu=29 de xunu de 2012|cita = }}</ref>
== Biografía ==
=== Infancia y mocedá ===
Tom Brady nació cerca de [[San Francisco (California)|San Francisco]] nel [[condáu de San Mateo]], en [[California]]. El so padre llámase Thomas (como él) y la so madre Galynn. Nos [[años 1980]] asistió a numberosos partíos de los [[San Francisco 49ers]], onde se volvió fanáticu del quarterback [[Joe Montana]].<ref>{{cita web|url = http://cbs.sportsline.com/nfl/story/8170976|títulu = Only 27, Brady seals his Hall of Fame credentials |fechaaccesu =26 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = Judge, Clark |apellíu = Judge|nome = Clark|enllaceautor = |coautores = |fecha =7 de febreru de 2007 |añu =2007|mes =febreru |formatu = |obra = CBS|editorial = CBS.Sportsline.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Brady mentó que dende entós Joe Montana convertir n'el so inspiración y haber calificáu como unu de los sos ídolos. Na so mocedá tuvo la oportunidá de guardar el pase de Montana a [[Dwight Clark]], llance al que se conoz como "[[The Catch]]".
Darréu graduóse na escuela cimera [[Junípero Serra High School]] en [[San Mateo (California)|San Mateo]], [[California]].<ref>{{cita web |url = http://www.serrahs.com/page.cfm?p=206 |títulu = 2004 Athletic Hall of Fame Inductees |fechaaccesu = 26 d'avientu |añoacceso = 2007 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |9 = Junípero Serra High School |editorial = Junípero Serra High School |páxina = |idioma = inglés |doi = |fechaarchivu = 2007-09-27 |cita = |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20070927004704/http://www.serrahs.com/page.cfm?p=206 }}</ref> En 1995, dempués de xugar na posición de receptor na escuela secundaria, foi reclutado en rondar númberu dieciocho del ''[[draft]]'' de les [[Grandes Lligues de Béisbol]] pol equipu [[Montreal Expos]].<ref>{{cita web |url = http://scout.scout.com/a.z?s=120&p=8&c=1&nid=291504 |títulu = Scouting Profile |fechaaccesu = |añoacceso = |editorial = Scout.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref>
=== Carrera universitaria ===
Brady xugó [[fútbol americanu universitariu]] na [[Universidá de Michigan]], ónde se graduó cola mención honorífica [[cum laude]]. Foi xugador de reserves mientres los sos primeros dos años nos [[Michigan Wolverines]], ente que'l so compañeru d'equipu y futuru quarterback de la NFL [[Brian Griese]] dirixía a los Wolverines a que llograren un trunfu nel [[NCAA Division I-A National Football Championship|Campeonatu nacional de fútbol americanu]], en [[1997]]. Cuando Brady se enroló na Universidá de Michigan, atopar nel séptimu llugar de la tabla de posiciones y tuvo que llibrar una intensa llucha pa llograr tiempu de xuegu. A tal puntu que tuvo que contratar a un psicólogu de deportes por que lu ayudar a sobrollevar la frustración y molición que taba esperimentando, y hasta consideró tresferise, desilusionáu polo que consideraba una falta d'oportunidá.<ref>{{cita web|url = http://www.usatoday.com/sports/soac/2006-10-31-brady_x.htm |títulu = Decorated Patriots QB feels he still has something to prove |fechaaccesu =27 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = Pedulla, Tom |apellíu =Pedulla|nome =Tom |enllaceautor = |coautores = |fecha =31 d'ochobre de 2006 |añu =2006|mes = ochobre|formatu = |obra = Sports|editorial = USA Today |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Brady engarró por algamar la posición númberu unu de quarterback con [[Drew Henson]], y caltúvose como titular nes temporaes de 1998 y 1999 so la supervisión del entrenador de Michigan [[Lloyd Carr]]. Mientres el so primer añu como iniciador de xuegu, marcó'l récor de Michigan pol mayor intentu de pases (350) y finalizaciones de pases (214), nuna sola temporada.<ref>{{cita web |url = http://stats.ath.umich.edu/football/footstart.php |títulu = MGoBlue Statistics Archive |fechaaccesu = 27 d'avientu |añoacceso = 2007 |formatu = University of Michigan Athletics |obra = |editorial = University of Michigan Athletics |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20071112175906/http://stats.ath.umich.edu/football/footstart.php |fechaarchivu = 2007-11-12 |cita = }}</ref> Brady allugar ente los diez meyores (n'inglés, "All-Big Ten") mientres dambes temporaes y como capitán del equipu nel so últimu añu universitariu. Los Wolverines trunfaron en venti de venticinco partíos, cuando empezó y compartió el títulu de la [[Big Ten Conference|Conferencia de los diez grandes]] en 1998. Brady remató esa temporada con un trunfu sobre los [[Arkansas Razorbacks]] nel [[Capital One Bowl|Citrus Bowl de Florida]].<ref>{{cita web|url=http://www.football-bowl.com/bowls/capital-one-bowl.html|títulu=Capital One Bowl: Capital One Bowl football game resource for college football fans|fecha=9 de mayu de 2008|idioma=inglés|fechaaccesu=4 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070208095049/http://www.football-bowl.com/bowls/capital-one-bowl.html|fechaarchivu=2007-02-08}}</ref> Na temporada de 1999, llevó a Michigan a un trunfu inesperáu nel [[Capital One Bowl|Orange Bowl]] sobre [[Alabama Crimson Tide|Alabama]], llogrando atropar 369 yardes y cuatro touchdowns per aire. Atópase na tercer posición del ranking na historia de la [[Universidá de Michigan]] con 442 pases completos de 710 intentos.
== NFL ==
==== Playoffs 2007 ====
Nel primer xuegu de playoffs de los Patriots, na ronda divisional de la AFC contra Jacksonville, Brady empezó'l xuegu con un récor de postemporada de dieciséis pases completaos de manera consecutiva, y terminó'l xuegu con ventiséis pases completos de ventiocho intento, con un porcentaxe de completaos de 92.9%, estableciendo'l porcentaxe más altu na historia de la NFL con polos menos venti intentos, en temporada regular o en playoffs, superó la marca Phil Sims de ventidós pases de venticinco intento, na Super Bowl XXI, y la marca de Vinny Testaverde de ventiún pases de ventitrés intento en 1993 colos [[Cleveland Browns]].<ref>{{cita publicación |apellíu=Mihoces |nome=Gary |url=http://usatoday.com/sports/football/nfl/2008-01-12-jaguars-patriots_N.htm |títulu=Perfect Pats, Brady make short work of Jaguars |publicación=USA Today website |fecha=13 de xineru de 2008 |fechaaccesu=30 de payares de 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101114211056/http://www.usatoday.com/sports/football/nfl/2008-01-12-jaguars-patriots_N.htm |archivedate=2010-11-14 }}</ref> Cola victoria los Patriots empataron la marca de los Dolphins, como los únicos equipos en ganar diecisiete xuegos consecutivos nuna mesma temporada.
Estadísticamente, a Brady nun-y foi bien nel xuegu de campeonatu de la AFC, na victoria 21-12, sobre los San Diego Chargers, Brady llanzó trés intercepciones (incluyendo'l so primera intercepción na zona colorada dende la derrota en playoff contra Denver na temporada 2005). A pesar d'ello, los Patriots ganaron el so xuegu númberu dieciocho de manera consecutiva na temporada, pa llograr avanzar al [[Super Bowl]] per cuarta vegada en siete temporaes. Brady, estableció un récor de la NFL al consiguir la centésima victoria de la so carrera col menor númberu de partíos riquíos por un QB: el so récor de 100–26, supera con dieciséis partíos la marca de [[Joe Montana]].<ref>{{Cita web|url=http://sports.espn.go.com/nfl/recap?gameId=280120017 |títulu=Pats put away Chargers for fourth Super Bowl berth in seven years |publicación=Sports.espn.go.com |fecha= |fechaaccesu=30 de payares de 2008}}</ref>
Nel [[Super Bowl XLII]], Brady foi fuertemente primíu y foi prindáu en cinco causes. Los Patriots fueron capaces de llograr la ventaya nel xuegu, con un touchdown tardíu de Brady pa Moss, cuando namái quedaben tres minutos, sicasí los Giants, fueron capaces d'anotar un touchdown d'últimu minutu pa ganar el xuegu 17–14. Foi consideráu por munchos como la mayor sorpresa nun Super Bowl na historia de la NFL.<ref>{{Cita web |url=http://nbcsports.msnbc.com/id/22984807/ |títulu=Vote: Biggest upset in Super Bowl history? - Super Bowl XLII- nbcsports.msnbc.com |publicación=Nbcsports.msnbc.com |fecha= |fechaaccesu=30 de payares de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080923184036/http://nbcsports.msnbc.com/id/22984807/ |fechaarchivu=2008-09-23 }}</ref>
=== Temporada 2008 ===
[[Ficheru:Tom Brady.jpg|thumb|200px|Tom Brady en Landover, Maryland, el 28 d'agostu de 2009, mientres el calentamientu d'un partíu de pretemporada contra los [[Washington Redskins]].]]
Brady nun xugó nengún partíu de la pretemporada 2008, por causa de una mancadura nel pie derechu, sufrida mientres el xuegu de campeonatu de la AFC, nos playoffs 2007.<ref>{{Cita web|url=http://www.nfl.com/news/story;jsessionid=B84BAF1C4828089CEDB930D0A3B6CD07?id=09000d5d80a32869&template=with-video&confirm=true |títulu=Nursing foot injury, Brady misses third preseason game |publicación=Associated Press|fecha= |fechaaccesu=9 de marzu de 2009}}</ref>
El 7 de setiembre de 2008, nel primer xuegu de la temporada regular en contra de los [[Kansas City Chiefs]], mientres el primer cuartu, sufrió una grave mancadura na rodía esquierda, cuando al llanzar un pase llargu a [[Randy Moss]], el [[Safety (posición)|safety]] Bernard Pollard, llanzar escontra la so rodía esquierda doblar. Brady llogró salir a cuerpu del campu, y nun tornó al xuegu. Díes dempués los Patriots confirmaron que se perdería'l restu de la temporada con una mancadura na rodía que riquiría ciruxía, y delles versiones estraoficiales especularon que se rompió los lligamentos medio y cruciao.<ref>{{cita web|url =http://www.listindiario.com.do/app/article.aspx?id=73448 |títulu =Ganadores que perdieron en NFL |fechaaccesu =13 de setiembre |añoacceso =208 |autor =González, Romeo |apellíu =González |nome =Romeo |enllaceautor = |coautores = |fecha =12 de setiembre de 2008 |añu =2008 |mes =setiembre |formatu = |obra = |editorial =Listin Diariu |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref>
Orixinalmente esperábase que Brady tuviera llistu pal entamu de la pretemporada 2009, sicasí, la so recuperación retrasóse por cuenta de una infeición na rodía esquierda, causada pola ciruxía na que se-y reconstruyeron los lligamentos medio y cruciao. Brady tuvo que ser sometíu a un tratamientu con antibióticos pa esaniciar la infeición, amás de dos ciruxíes na so rodía.<ref>{{cita web|url =http://www.boston.com/sports/football/patriots/articles/2008/11/11/infection_slows_bradys_rehab/ |títulu =Infection slows Brady's rehab |fechaaccesu =3 de marzu |añoacceso =2009 |autor = |apellíu =Springer |nome =Shira |enllaceautor = |coautores = |fecha =11 de payares de 2008 |añu =2008 |mes =payares |formatu =|obra = |editorial =The Boston Globe |páxina = |idioma =inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref>
=== Mancadura nel costazu ===
A la fin de la temporada de la NFL de 2007, Brady foi incluyíu na llista de mancaos de los [[New England Patriots]], con una mancadura "probable" nel so costazu derechu.<ref>{{cita web|url = http://sports.aol.com/fanhouse/2007/09/14/tom-brady-50-straight-weeks-on-injury-report |títulu = Tom Brady: 50 Straight Weeks on Injury Report |fechaaccesu = 27 d'avientu|añoacceso =2007 |autor = Smith, Michael David |apellíu =Smith |nome =Michael David |enllaceautor = |coautores = |fecha = 14 de setiembre de 2007|añu =2007|mes =setiembre |formatu = |obra = |editorial = Sports.AOL.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> A pesar de que caltuvo la so mancadura por trés años consecutivos, de dalguna forma llogró siguir participando nos partíos.<ref>{{cita web|url = http://sports.aol.com/fanhouse/2007/09/14/tom-brady-50-straight-weeks-on-injury-report |títulu = Tom Brady: 50 Straight Weeks on Injury Report |fechaaccesu =27 d'avientu |añoacceso = 2007 |autor = Smith, Michael David |apellíu =Smith |nome = Michael David|enllaceautor = |coautores = |fecha = 14 de setiembre de 2007|añu =2007|mes =setiembre |formatu = |obra = |editorial = Sports.AOL.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Cabo mentar que tien la tercera meyor marca de partíos empecipiaos consecutivamente por un quarterback de la NFL, namái detrás de [[Peyton Manning]] y de [[Brett Favre]].<ref>{{cita web|url = http://www.msnbc.msn.com/id/20630697/ |títulu = Chronic right shoulder injury slows Brady |fechaaccesu =27 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = Associated Press |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = 6 de setiembre de 2007 |añu =2007|mes =setiembre |formatu = |obra = |editorial = MSNBC |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref><ref>{{cita web|url = http://www.jornada.unam.mx/2008/03/05/index.php?section=deportes&article=a19n1dep |títulu = Tres 17 campañes Brett Favre diz adiós a los emparrillados|fechaaccesu =27 de mayu |añoacceso =2008 |autor = Charua, Daniel |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = 5 de marzu de 2008|añu =2008|mes =marzu |formatu = |obra = |editorial = Xornada |páxina = |idioma = castellanu |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> La marca de Brady quedó en 128 partíos dempués de perdese tola temporada 2008 con una mancadura na rodía.<ref>{{cita web|url =http://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/377542.fora-toa-la temporada-el-quarterback-tom-br.html |títulu = Fuera tola temporada'l quarterback Tom Brady|fechaaccesu = 3 de marzu |añoacceso =2009 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = 8 de setiembre |añu =2008 |mes =setiembre |formatu =|obra = |editorial = El Sieglu de Torreón |páxina = |idioma =castellanu |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref>
=== Temporada 2009 ===
[[Ficheru:Tom Brady 8-28-09 Patriots-vs-Redskins.jpg|thumb|350px|left|Brady na pretemporada de 2009 en contra de los Washington Redskins el 28 d'agostu de 2009.]]
Nel so primer partíu oficial al recuperase de la mancadura, Brady xugando en contra de los [[Buffalo Bills]] llanzó pa 378 yardes y dos touchdowns nel partíu inaugural de la temporada 2009 de los New England Patriots. Nos minutos finales d'esi partíu los Patriots diben perdiendo por 24-13 primero que Brady y [[Benjamin Watson]] consiguieren dos touchdowns consecutivos pa llevar a la victoria a los Patriots por marcador de 25-24. Brady foi nomáu como'l Xugador Ofensivu de la Selmana de la AFC por 13ª ocasión na so carrera.
El 18 d'ochobre de 2009, nun partíu onde se rexistró una nevarada tempranera pa la dómina serondiega, Brady impunxo una marca pa la NFL nun partíu en contra de los [[Tennessee Titans]] pola mayor cantidá de touchdowns nun solu cuartu, llanzando cinco (dos a Moss, unu a Faulk y dos a Welker), toos ellos nel segundu cuartu. Brady remató esi xuegu con seis touchdowns, empatando la so meyor marca, consiguiendo 380 yardes, completando 29 de 34 intentos de pase, terminando con una [[eficiencia de pase]] casi perfecta de 152.8. La victoria de los Patriots por marcador final de 59–0 sobre los Titans empató la marca pel mayor marxe de victoria desque se dio la [[fusión de la AFL-NFL]] de 1970,<ref>{{cita web |url= http://washingtontimes.com/news/2009/oct/19/brady-sets-a-record-for-tds-in-a-quarter/ |títulu= Brady sets a record for TDs in a quarter - Washington Times}}</ref> imponiendo otra nueva marca de la NFL pola mayor ventaya al llegar al mediu tiempu (45–0). De nuevu foi nomáu como'l Xugador Ofensivu de la Selmana de la AFC.
Brady terminó la temporada regular de 2009 con 4.398 yardes per pase y 28 touchdowns pa una [[eficiencia de pase]] de 96.2, a pesar de xugar con un deu rotu na mano derecha (ye la mano cola que llanza'l balón) y tres costilles quebraes, mancadures que sufrió a lo llargo de la temporada.<ref>{{cita web|url=http://www.boston.com/sports/football/patriots/articles/2010/01/04/patriots_brady_dealing_with_broken_finger_on_throwing_hand/|títulu=Brady dealing with broken finger on throwing hand|obra=[[The Boston Globe]]|nome=Albert R.|apellíu=Breer|fecha=4 de xineru de 2010|fechaaccesu=4 de xineru de 2010|idioma=inglés}}</ref> Foi escoyíu como reservista pal [[Pro Bowl]] 2010.
=== Temporada 2010 ===
El 10 de setiembre de 2010, Brady robló una estensión de cuatro años de contratu, por 72 millones de dólares, convirtiéndolo nel xugador meyor pagáu de la historia de la NFL. La estensión incluyó 48.5 millones de dólares garantizaos, y caltendría a Brady colos Patriotes hasta la temporada 2014 de completase'l contratu.<ref>{{cita web|títulu=Patriots’ Brady Signs League’s Richest Deal, at the Moment|fecha=10 de setiembre de 2010|url=http://www.nytimes.com/2010/09/11/sports/football/11brady.html|obra=[[New York Times]]|nome=Judy|apellíu=Battista|fechaaccesu=11 de setiembre de 2010}}</ref> Esi mesmu día a les 6:30 am, Brady, sufrió un accidente automovilísticu del cual salió ilesu, mientres se dirixía a les instalaciones deportives de los Patriots, onde más tarde robló'l so nuevu contratu.<ref>{{cita web|títulu=Driver in Tom Brady crash a road scofflaw|fecha=10 de setiembre de 2010|url=http://www.bostonherald.com/news/regional/view/20100910driver_in_tom_brady_crash_has_registry_rap_sheet/srvc=home&position=0|obra=[[Boston Herald]]|fechaaccesu=11 de setiembre de 2010}}</ref>
=== Temporada 2011 ===
Na Selmana 1 de la temporada 2011 de la NFL, Brady llanzó pa 517 yardes y 4 touchdown, con una interceptación, contra los [[Miami Dolphins]], ye la segunda vegada que llanzara pa más de 400 yardes o más nun solu xuegu.<ref>{{cita web|url=http://espn.go.com/nfl/recap?gameId=310912015|títulu=Tom Brady picks apart Dolphins as 517-yard, 4-TD opener fuels Pats|fecha=12 de setiembre de 2011|editorial=ESPN|fechaaccesu=13 de setiembre de 2011}}</ref>
<ref>{{cita web|url =http://www.sbnation.com/nfl/2011/9/13/2422001/tom-brady-new-england-patriots-chad-henne-passing-records-monday-night-football |títulu =Tom Brady, Chad Henne Combine For Slew Of NFL Records On Monday Night Football |fechaaccesu =17 de setiembre |añoacceso =2011 |autor = |apellíu =Hutchins |nome =Andy |enllaceautor = |coautores = |fecha = 13 de setiembre de 2011 |añu =2011 |mes =setiembre |formatu =|obra = |editorial = |páxina = |idioma = |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref> Nel final de la temporada regular contra los [[Buffalo Bills]], Brady convertir nel cuartu mariscal de campu en llanzar pa 5,000 yardes nuna temporada, terminando con 5235 yardes; superando'l récor de [[Dan Marino]] de 5.084 yardes, pero terminó la temporada en segundu llugar detrás de [[Drew Brees]] con 5476 yardes.<ref>{{cita web|url =http://www.nfl.com/player/tombrady/2504211/profile# |títulu =New England Patriots - Tom Brady |fechaaccesu =17 d'ochobre |añoacceso =2013 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = |añu =2013 |mes = |formatu =|obra = |editorial =National Football League |páxina = |idioma =inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref>
=== Postemporada 2011 ===
Los [[New England Patriots]] ganaron 45-10 a los [[Denver Broncos]] na ronda Divisional, Brady estableció una marca personal en postemporada con 363 yardes por aire, y empató un récor compartíu de la NFL de [[Daryle Lamonica]] y [[Steve Young]], llanzando pa 6 pases de touchdown.<ref>{{cita web|títulu=Quinton Carter, David Bruton exit hurt|url=http://espn.go.com/nfl/story/_/id/7463049/2012-nfl-playoffs-quinton-carter-denver-broncos-leaves-vs-new-england-patriots-neck-injury|editorial=ESPN|fechaaccesu=14 d'agostu de 2012}}</ref> Esta victoria ye la primera en postemporada dende xineru de 2008, dio a Brady y al entrenador en xefe de los [[New England Patriots|Patriots]] [[Bill Belichick]] posesión de la marca de la NFL pa la postemporada un combu de QB-entrenador con 15.<ref>{{cita web|apellíu=Cannizzaro|nome=Mark|títulu=Patriots redefine postseason success for coach-quarterback duo|url=http://www.nypost.com/p/sports/more_sports/the_gold_standard_sZ7lXH0ZxJXKWu6lSUpgRN|obra=New York Post|fechaaccesu=16 d'agostu de 2012}}</ref> Nel xuegu de Campeonatu de la AFC ante los [[Baltimore Ravens]], Brady nun pudo llanzar un pase de touchdown per primer vegada en 36 partíos, anque sí llogro 239 yardes y anotó un touchdown de 1 yarda per tierra a la fin del xuegu. Los [[New England Patriots|Patriots]] fueron los ganadores del partíu yá que l'espatexador de los [[Baltimore Ravens|Ravens]] [[Billy Cundiff]] fallo un gol de campu que-yos daba la victoria, Tom Brady y los [[New England Patriots]] llegaben asina al so quintu [[Super Bowl]] desque Brady xunir al equipu.<ref>{{cita web|títulu=Patriots Beat Ravens 23-20 in AFC Championship Game|url=http://www.foxnews.com/sports/2012/01/22/patriots-beat-ravens-23-20-in-afc-championship-game/|agency=Associated Press|fechaaccesu=14 d'agostu de 2012}}</ref> Nel Super Bowl XLVI, Brady y los [[New England Patriots|Patriots]] enfrentar colos [[New York Giants]], per segunda vegada en 5 años. Brady xugó bien, lo que lu lleva a empatar el récor de 96 yardes de touchdown nun [[Super Bowl]] pa cerrar la primer metá y nun momentu completu 16 pases consecutivos pa un parcial 20-23 marca nel tercer cuartu, un récor de [[Super Bowl]]. En total, llogru 2 touchdowns, una interceptación y foi penalizáu por un pase intencional a la tierra na zona d'anotación, lo que lleva a una importante [[Safety]] en favor de los [[New York Giants|Giants]]. Con un marcador final de 21-17 pa los [[New York Giants|Giants]] caltendría a Brady ensin ganar el so cuartu [[Super Bowl]].<ref>{{cita web|títulu=For second time in five seasons, Giants top Brady, Patriots in Super Bowl|url=http://www.nfl.com/gamecenter/2012020500/2011/POST22/giants@patriots#menu=highlights&tab=recap&recap=fullstory|agency=Associated Press|fechaaccesu=14 d'agostu de 2012}}</ref>
== Vida privada ==
[[Ficheru:Tom Brady Hyannis May 2009.jpg|thumb|150px|Tom Brady nun eventu de caridá de la organización ''Best Buddies International'' realizáu en mayu de 2009.]]
Brady caltuvo una rellación sentimental cola actriz [[Bridget Moynahan]] dende'l 2004 hasta finales de 2006.<ref>{{cita web|url = http://www.people.com/people/article/0,,20004312,00.html |títulu = Tom Brady, Bridget Moynahan Split Up |fechaaccesu =27 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = Dagostino, Mark |apellíu = Dagostino |nome = Mark |fecha = 14 d'avientu de 2006|añu =2006|mes =avientu |editorial = [[People]] |páxina = |idioma = inglés}}</ref> El 18 de febreru de 2007, Moynahan confirmó a la revista ''[[People]]'' que s'atopaba con un embaranzu de más de tres meses, y que'l padre del neñu yera Brady.<ref>{{cita web|url =
|títulu = It's Brady Baby For 'Sixy' Star |fechaaccesu = 27 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = |apellíu = |nome = |fecha = [[18 de febreru]], [[2007]]|añu =2007|mes =febreru|formatu = |obra = New York Post |editorial = |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> Sicasí, dambos terminaron la so rellación a principios d'avientu de 2006, alredor de la fecha en que Moynahan quedó embarazada.<ref>{{cita web|url =
?p1=MEWell_Pos1|títulu = Ex-Brady Girlfriend Says She's Pregnant With His Child |fechaaccesu = 27 d'avientu |añoacceso =2007 |autor = Shanahan, Mark |apellíu = Shanahan |nome = Mark |fecha = 18 de febreru de 2007 |añu =2007|mes =febreru |editorial = Boston.com |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> El 22 d'agostu de 2007, el xugador tuvo presente nel hospital [[Saint John’s Health Center]] en [[Santa Monica (California)|Santa Monica]], cuando'l so fíu, John Edward Thomas Moynahan, nació.<ref>{{cita web|url = http://www.people.com/people/article/0,,20052331,00.html?xid=rss-topheadlines |títulu = Bridget Moynahan Welcomes a Baby Boy |fechaaccesu =22 d'agostu |añoacceso =2007 |autor = Shanahan, Mark |apellíu = Shanahan |nome = Mark |fecha = 22 d'agostu de 2007|añu =2007|mes =agostio |formatu = |obra = [[People]] |editorial = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu =}}</ref> A partir del añu 2006, caltuvo una rellación cola [[Modelu (moda)|modelu]] [[Brasil|brasilana]] [[Gisele Bündchen]].
Informóse que la pareya comprometió la nueche de navidá de 2008, sicasí nunca se confirmó oficialmente la noticia. El padre de Brady y la hermana ximielga de Bündchen negaron los rumores del compromisu ya indicaron que yeren falsos.<ref>{{cita web|url =http://www.people.com/people/article/0,,20249152,00.html |títulu = Tom and Gisele Engaged? Not True, Say Relatives|fechaaccesu =9 de xineru |añoacceso =2008 |autor =Tauber, Michelle |apellíu =Tauber |nome =Michelle |fecha =27 d'avientu |añu =2008 |mes =avientu |formatu = |obra = |editorial =People |páxina = |idioma =inglés}}</ref> Sicasí, el 26 de febreru de 2009, delles axencies de noticies informaron que Brady y Bündchen intercambiaren votos nuna ceremonia íntima celebrada en [[Santa Monica (California)|Santa Monica]], [[California]].<ref>{{cita web|url=http://lta.reuters.com/article/entertainmentNews/idLTASIE51Q07B20090227|títulu=Modelu Gisele Bündchen cásase con estrella de la NFL Tom Brady|fechaaccesu=28 de febreru de 2009|editorial=Reuters|fecha=27 de febreru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090228122300/http://lta.reuters.com/article/entertainmentNews/idLTASIE51Q07B20090227|fechaarchivu=2009-02-28}}</ref> El 19 de xunu publicaron delles noticies qu'apuntaben que Bündchen taba embarazada; sicasí, el 11 de setiembre Brady confirmó la noticia a [[ESPN]] ya indicó que'l partu sería n'avientu.<ref>{{cita web|url =http://sports.espn.go.com/nfl/news/story?id=4465611 |títulu =Brady confirms he'll be a father again |fechaaccesu =8 de febreru |añoacceso =2010 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha =11 de setiembre de 2009 |añu =2009 |mes = |formatu =|obra = |editorial =ESPN |páxina = |idioma =inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref> Ye asina que el 8 d'avientu nació'l primer fíu de la pareya, un varón.<ref>{{cita web|url =http://www.people.com/people/article/0,,20325945,00.html |títulu =Gisele Bündchen & Tom Brady Have a Boy |fechaaccesu =8 de febreru |añoacceso =2010 |autor = |apellíu =Mikelbank |nome =Peter |enllaceautor = |coautores = |fecha =9 d'avientu de 2009 |añu =2009 |mes =avientu |formatu =|obra = |editorial =People |páxina = |idioma =inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref> Diez díes dempués Bündchen escribió un mensaxe al traviés de la so páxina web indicando que'l so fíu fuera bautizáu col nome de Benjamin Bündchen Brady.<ref>{{cita web|url =http://celebrity-babies.com/2009/12/18/gisele-bundchen-and-tom-brady-name-son-benjamin/ |títulu =Gisele Bündchen and Tom Brady Name Son Benjamin |fechaaccesu =8 de febreru |añoacceso =2010 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha =18 d'avientu de 2009 |añu =2009 |mes =avientu |formatu =|obra = |editorial =People |páxina =inglés |idioma = |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu=|cita = }}</ref> En 2012 nació'l so segundu fíu de mancomún cola modelu. La neña que tamién nació n'avientu como'l so hermanu llámase Vivian Lake Brady
== Estadístiques profesionales ==
''Toles estadístiques y llogros son cortesía de la [[National Football League|NFL]],<ref>{{cita web|url = http://www.nfl.com/players/tombrady/profile?id=BRA371156 |títulu = Tom Brady |fechaaccesu =6 de febreru |añoacceso =2012 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = |añu =|mes = |formatu = |obra = |editorial = NFL.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref> [[New England Patriots]] y Pro-Football.<ref>{{cita web|url = http://www.pro-football-reference.com/players/BradTo00.htm |títulu = Tom Brady |fechaaccesu =6 de febreru |añoacceso =2012 |autor = |apellíu = |nome = |enllaceautor = |coautores = |fecha = |añu =|mes = |formatu = |obra = |editorial = Pro-Football-Reference.com |páxina = |idioma = inglés |doi = |urlarchivu = |fechaarchivu = |cita = }}</ref>
{|
|valign="top"|
{| {{tablaguapa}} style="font-size:90%;"
|-
|align="center"|<small>'''Abreviatures'''</small>
|'''Significáu de les abreviatures en dambes tables'''
|-
|align="center"|'''PT'''
|Partíos como xugador titular
|-
|align="center"|'''PG'''
|Partíos ganaos
|-
|align="center"|'''PC'''
|Pases Completos
|-
|align="center"|'''Att'''
|Intentos de pase o d'acarretu
|-
|align="center"|'''Pct'''
|Porcentaxe de pases completos
|-
|align="center"|'''Yds'''
|Yardes
|-
|align="center"|'''YPA'''
|Permediu de yardes consiguíes per cada pase completu
|-
|align="center"|'''Llargu'''
|Pase más llargu consiguíu nesa temporada
|-
|align="center"|'''TD'''
|[[Touchdown]]s
|-
|align="center"|'''Int'''
|[[Intercepción (fútbol americanu)|Intercepciones]]
|-
|align="center"|'''Rate'''
|[[Eficiencia de pase]]
|-
|align="center"|'''Permediu'''
|Permediu de yardes consiguíes per cada acarretu
|-
|align="center"|'''Skd'''
|Total de sacks dexaos
|-
|align="center"|'''Yds Sks'''
|Yardes perdíes por sacks
|}
=== Temporada regular ===
:{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
! rowspan=2 | Añu !! rowspan=2 | Equipu !! rowspan=2 | Partíos !! rowspan=2 | PT !! rowspan=2 | PG !! colspan=9 | Pases !! colspan=4 | Acarretos !! colspan=2 | [[Quarterback sack|Sacks]]
|-
! Comp !! Att !! Pct !! Yds !! YPA !! Llargu !! TD !! Int !! Rate !! Att !! Yds !! Permediu !! TD !! Skd !! Yds Sks
|-
|2000 ||[[New England Patriots|NE]] ||1 ||0 ||0 ||1 ||3 ||33,3 ||6 ||2 ||6 ||0 ||0 ||42,4 || 0 ||0 ||0,0 ||0 ||0 ||0
|-
|2001 ||NE ||15 ||14 ||11 ||264 ||413 ||63,9 ||2843 ||6,9 ||91 ||18 ||12 ||86,5 ||36 ||43 ||1,2 ||0 ||41 ||216
|-
|2002 ||NE ||16 ||16 ||9 ||373 ||601 ||62,1 ||3764 ||6,3 ||49 ||28 ||14 ||85,7 ||42 ||110 ||2,6 ||1 ||31 ||190
|-
|2003 ||NE ||16 ||16 ||14 ||317 ||527 ||60,2 ||3620 ||6,9 ||82 ||23 ||12 ||85,9 ||42 ||63 ||1,5 ||1 ||32 ||219
|-
|2004 ||NE ||16 ||16 ||14 ||288 ||474 ||60,8 ||3692 ||7,8 ||50 ||28 ||14 ||92,6 ||43 ||28 ||0,7 ||0 ||26 ||162
|-
|2005 ||NE ||16 ||16 ||10 ||334 ||530 ||63,0 ||4110 ||7,8 ||71 ||26 ||14 ||92,3 ||27 ||89 ||3,3 ||1 ||26 ||188
|-
|2006 ||NE ||16 ||16 ||12 ||319 ||516 ||61,8 ||3529 ||6,8 ||62 ||24 ||12 ||87,9 ||49 ||102 ||2,1 ||0 ||26 ||175
|-
|2007 ||NE ||16 ||16 ||16 ||398 ||578 ||68,9 ||4806 ||8,3 ||69 ||50 ||8 ||117,2 ||37 ||98 ||2,6 ||2 ||21 ||128
|-
|2008 ||NE ||1 ||1 ||1 ||7 ||11 ||63,6 ||76 ||6,9 ||26 ||0 ||0 ||83,9 ||0 ||0 ||0,0 ||0 ||0 ||0
|-
|2009 ||NE ||16 ||16 ||10 ||371 ||565 ||65,7 ||4398 ||7,8 ||81 ||28 ||13 ||96,2 ||29||44 ||1,5 ||1 ||16 ||86
|-
|2010 ||NE ||16 ||16 ||14 ||324 ||492 ||65,9 ||3900 ||7,9 ||79 ||36 ||4 ||111,0 ||31 ||30 ||1,0 ||1 ||25 ||175
|-
|2011 ||NE ||16 ||16 ||13 ||401 ||611 ||65,6 ||5235 ||8,6 ||99 ||39 ||12 ||105,6 ||43 ||109 ||2,5 ||3 ||32 ||173
|-
|2012 ||NE ||16 ||16 ||12 ||401 ||637 ||63,0 ||4827 ||7,6 ||83 ||34 ||8 ||98,7 ||23 ||32 ||1,4 ||4 ||27 ||182
|-
|-style="background-color: #eee;"
| colspan=2 | '''Carrera''' ||'''177''' ||'''175''' ||'''136''' ||'''3798''' ||'''5958''' ||'''63,7''' ||'''44806''' ||'''7,5''' ||'''99''' ||'''334''' ||'''123''' ||'''96,6''' ||'''402''' ||'''748''' ||'''1,9''' ||'''14''' ||'''303''' ||'''1894'''
|}
=== Playoffs ===
:{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
! rowspan=2 | Añu !! rowspan=2 | Equipu !! rowspan=2 | PT !! rowspan=2 | PG !! colspan=8 | Pases !! colspan=4 | Acarretos !! colspan=2 | [[Quarterback sack|Sacks]]
|-
! Comp !! Att !! Pct !! Yds !! YPA !! TD !! Int !! Rate !! Att !! Yds !! Permediu !! TD !! Skd !! Yds Sks
|-
|2001 ||NE ||3 ||3 ||60 ||97 ||61,9 ||572 ||5,9 ||1 ||1 ||77,3 ||8 ||22 ||2,8 ||1 ||5 ||36
|-
|2003 ||NE ||3 ||3 ||75 ||126 ||59,5 ||792 ||6,3 ||5 ||2 ||84,5 ||12 ||18 ||1,5 ||0 ||0 ||0
|-
|2004 ||NE ||3 ||3 ||55 ||81 ||67,9 ||587 ||7,2 ||5 ||0 ||109,4 ||7 ||3 ||0,4 ||1 ||0 ||0
|-
|2005 ||NE ||2 ||1 ||35 ||63 ||55,6 ||542 ||8,6 ||4 ||2 ||92,2 ||3 ||8 ||2,7 ||0 ||4 ||12
|-
|2006 ||NE ||3 ||2 ||70 ||119 ||58,9 ||724 ||6,1 ||5 ||4 ||76,5 ||8 ||18 ||2,3 ||0 ||4 ||22
|-
|2007 ||NE ||3 ||2 ||77 ||109 ||70,6 ||737 ||6,8 ||6 ||3 ||96,0 ||4 ||-1 ||-0,3 ||0 ||8 ||52
|-
|2009 ||NE ||1 ||0 ||23 ||42 ||54,8 ||154 ||3,7 ||2 ||3 ||49,1 ||0 ||0 ||0 ||0 ||3 ||22
|-
|2010 ||NE ||1 ||0 ||29 ||45 ||64,4 ||299 ||6,6 ||2 ||1 ||89,0 ||2 ||2 ||1,0 ||0 ||5 ||40
|-
|2011 ||NE ||3 ||2 ||75 ||111 ||67,6 ||878 ||7,9 ||8 ||4 ||100,4 ||9 ||10 ||1,1 ||1 ||3 ||15
|- style="background-color: #eee;"
| colspan=2 | '''Carrera''' ||'''22''' ||'''16''' ||'''499''' ||'''793''' ||'''62,3''' ||'''5285''' ||'''6,6''' ||'''38''' ||'''20''' ||'''86,0''' ||'''51''' ||'''76''' ||'''1,5''' ||'''3''' || '''32''' ||'''199'''
|}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat}}
* [http://www.tombrady.com/ Páxina oficial de Tom Brady] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101226174722/http://www.tombrady.com/ |date=2010-12-26 }} (n'inglés).
* [http://www.patriots.com/team/index.cfm?ac=playerbio&bio=566 Tom Brady] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050305040529/http://www.patriots.com/team/index.cfm?ac=playerbio&bio=566 |date=2005-03-05 }} Páxina oficial del equipu ''New England Patriots'' que contién información de Tom Brady (n'inglés).
* {{IMDb nome|1530018}}
{{NF|1977||Brady, Tom}}
{{Tradubot|Tom Brady}}
[[Categoría:Xugadores de fútbol americanu d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Deportistes de California]]
8djt4d9ihg0pgpm8jzodj2kyksdlzjy
Tegostoma baphialis
0
79307
4490009
4225079
2026-05-02T17:44:28Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490009
wikitext
text/x-wiki
[[File:Anthophilopsis baphialis.JPG|300px|miniaturadeimagen|left|File:Anthophilopsis baphialis.JPG]]
==Taxonomía==
* Reinu: Animalia
* Filu: Arthropoda
* Clas: Insecta
* Orde: Lepidoptera
* Familia: Crambidae
* xéneru: Tegostoma
* Especie: T. baphialis
* (Staudinger, 1871)
'''''Tegostoma baphialis''''' ye una especie de poliya de la familia Crambidae. Atópase'n [[Grecia]], [[Rusia]], [[Turkmenistán]] y [[Afganistán]].<ref>{{en}} [http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=443001 Fauna Europaea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304213302/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=443001 |date=2016-03-04 }}</ref>
<ref>{{en}} [http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx «World Pyraloidea Database».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |date=2014-10-06 }}</ref>
El [[Envergadura|valumbu de les ales]] ye de 16–17 mm.<ref> {{de}} [http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Tegostoma_Baphialis lepiforum.de]</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Tegostoma]]
e7g32vmpkjgjeenjne1j8vfksrtimmy
Llista de persones nacíes en Gales
0
79421
4490050
4489796
2026-05-03T01:36:30Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490050
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE {
?item wdt:P19 ?pob .
?pob wdt:P131* wd:Q25 .
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) }
OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) }
. }
|wdq=.
|sort=569
|section=31
|columns=number:#,P18,label,description,?yob:Year of birth,?yod:Year of death,P19
}}
== human whose existence is disputed ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Ficheru:01madog07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1883439|Madog ab Owain Gwynedd]]''
|
| 1150
|
| ''[[:d:Q2369922|Dolwyddelan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q13127568|Y Crythor Du]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|}
== humanu ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q334627|Wyn Roberts, Baron Roberts of Conwy]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q13644942|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Ficheru:1stLordAberdare.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q335550|Henry Bruce, 1st Baron Aberdare]]''
|
| 1815
| 1895
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Ficheru:Francis Wallace Grenfell c.1900 ver 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335773|Francis Grenfell, 1st Baron Grenfell]]''
|
| 1841
| 1925
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Ficheru:Lord-justice-lawrence-at-nuremberg-72-867.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336459|Geoffrey Lawrence, 1st Baron Oaksey]]''
|
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Ficheru:Merlyn Rees appearing on "After Dark", 16 July 1988.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336534|Merlyn Rees]]''
| políticu galés (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Ficheru:George, 1st Baron Jeffreys of Wem, by John Riley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336556|George Jeffreys, 1st Baron Jeffreys]]''
| xuez galés (1645–1689)
| 1645
| 1689
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Ficheru:Bundesarchiv B 145 Bild-F021984-0013, Auswärtiges Amt, Staatsminister Großbritannien.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336837|Alun Gwynne Jones, Baron Chalfont]]''
| políticu británicu
| 1919
| 2020
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q337590|Alan Williams]]''
| políticu galés (1930–2014)
| 1930
| 2014
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Ficheru:Vernon Hartshorn MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q337822|Vernon Hartshorn]]''
|
| 1872
| 1931
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q338044|Denzil Davies]]''
| políticu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Ficheru:James Henry Thomas (1874-1949) portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q338294|James Henry Thomas]]''
|
| 1874
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Ficheru:VCBernardArmitageWarburtonWarburton-Lee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q346518|Bernard Warburton-Lee]]''
| oficial naval galés (1895–1940)
| 1895
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Ficheru:Map of Missouri River and Vicinity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q348948|John Evans]]''
| esplorador galés (1770–1799)
| 1770
| 1799
| [[Caernarfon]]<br/>''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q351606|Walley Barnes]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1975
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q351615|Dan Lewis]]''
| futbolista británicu (1902–1965)
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Ficheru:St.David's Cathedral - Dreieinigkeitskapelle 5 Giraldus Cambrensis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q357824|Gerald of Wales]]''
|
| 1146
| 1220
| ''[[:d:Q1508342|Manorbier Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Ficheru:Finding of Taliesin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q357835|Taliesin]]''
|
| 534<br/>518
| 599
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Ficheru:Johnny Owen Merthyr Boxer by Aberdare Blog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q360522|Johnny Owen]]''
| boxeador galés (1956–1980)
| 1956
| 1980
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q361128|Owen Tudor]]''
|
| 1400
| 1461
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q363711|John Penry]]''
|
| 1563
| 1593
| ''[[:d:Q17740348|Cefn Brith]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[Ficheru:David Edward Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366078|David Edward Hughes]]''
|
| 1831
| 1900
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Ficheru:Motorhead-johngullo-photograph-sofajockey-com.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366807|Phil Campbell]]''
|
| 1961
| 2026
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q367554|John Gwilliam]]''
| xugador de rugbi union británicu (1923–2016)
| 1923
| 2016
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[Ficheru:Valentine Henry Baker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q369985|Valentine Baker]]''
|
| 1888
| 1942
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Ficheru:William Jones, the Mathematician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q371877|William Jones]]''
|
| 1675
| 1749
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q377361|Fanny Parkes]]''
|
| 1794
| 1875
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q377872|Ivor Powell]]''
| futbolista británicu
| 1916
| 2012
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q380860|Derek Tapscott]]''
| futbolista británicu (1932–2008)
| 1932
| 2008
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q380912|Neil Aspinall]]''
|
| 1941
| 2008
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q385839|Clive Sullivan]]''
|
| 1943
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Ficheru:David Williams historian Screenshot 2024-03-05-14-51-53-91 965bbf4d18d205f782c6b8409c5773a4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q386316|David Williams]]''
| historiador británicu (1900–1978)
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q20594376|Llanycefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q387265|Vic Crowe]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2009
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q390611|Paul Flynn]]''
|
| 1935
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q390825|Hywel Francis]]''
|
| 1946
| 2021
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q393069|Dai Llewellyn]]''
|
| 1946
| 2009
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[Ficheru:Raymond Williams At Saffron Walden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q394628|Raymond Williams]]''
|
| 1921
| 1988
| ''[[:d:Q7130788|Pandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q428905|Asser]]''
|
| 900
| 909
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q430968|Elwyn Hartley Edwards]]''
|
| 1927
| 2007
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[Ficheru:Martha M Hughes Cannon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q433736|Martha Hughes Cannon]]''
|
| 1857
| 1932
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q436394|Paula Yates]]''
|
| 1959
| 2000
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Ficheru:Richey Edwards (7227817420).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436648|Richey Edwards]]''
|
| 1967
| 2008
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[Ficheru:Novello LCCN2014715473.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436693|Ivor Novello]]''
|
| 1893
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Ficheru:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q441467|Peggy Cummins]]''
| actriz británica
| 1925
| 2017
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[Ficheru:DWDavis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q442086|David William Davis]]''
| políticu galés (1873–1959)
| 1873
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[Ficheru:Billy meredith city.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q444611|Billy Meredith]]''
| futbolista británicu (1874–1958)
| 1874
| 1958
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q447945|Alun Hoddinott]]''
| compositor británicu (1929–2008)
| 1929
| 2008
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 47
|
| ''[[:d:Q447951|Alun Owen]]''
| guionista galés (1925–1994)
| 1925
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q447948|Alun Morgan]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q448515|David Nash]]''
|
| 1939
| 2016
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q449028|Bernice Rubens]]''
|
| 1923
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555539).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333639|Emlyn Hooson, Baron Hooson]]''
|
| 1925
| 2012
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Ficheru:Cledwyn Hughes MP the Anglesey NFU (1532816) Crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333652|Cledwyn Hughes, Baron Cledwyn of Penrhos]]''
| políticu galés (1916–2001)
| 1916
| 2001
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[Ficheru:Lieutenant Gwilym Lloyd George.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333823|Gwilym Lloyd George]]''
| políticu galés (1894–1967)
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q333834|Jim Griffiths]]''
| políticu galés (1890–1975)
| 1890
| 1975
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Elis-Thomas crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333841|Dafydd Elis-Thomas]]''
| políticu galés
| 1946
| 2025
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Dame Cheryl Gillan MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333852|Cheryl Gillan]]''
| política británica
| 1952
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Ficheru:Portrait of Mr. D. A. Thomas (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333863|Thomas, D. A.]]''
|
| 1856
| 1918
| ''[[:d:Q8059773|Ysguborwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q333876|Leo Abse]]''
|
| 1917
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[Ficheru:Richard Livsey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333882|Richard Livsey, Baron Livsey of Talgarth]]''
| políticu británicu (1935–2010)
| 1935
| 2010
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Ficheru:George Thomas (Lord Tonypandy) and his mother (1460789).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333919|George Thomas, 1st Viscount Tonypandy]]''
| políticu galés (1909–1997)
| 1909
| 1997
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 61
|
| ''[[:d:Q333924|Elystan Morgan, Baron Elystan-Morgan]]''
| políticu británicu
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Morris of Aberavon crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333932|John Morris]]''
| políticu galés
| 1931
| 2023
| ''[[:d:Q3404518|Capel Bangor]]''
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Ficheru:Nina Hamnett by Roger Fry 1917.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449054|Nina Hamnett]]''
|
| 1890
| 1956
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 64
|
| ''[[:d:Q449114|Laura Ashley]]''
|
| 1925
| 1985
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Ficheru:Notable women authors of the day - Rhoda Broughton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449136|Rhoda Broughton]]''
|
| 1840
| 1920
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 66
|
| ''[[:d:Q449142|Gwladus Ddu]]''
|
| 1300
| 1251
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Ficheru:Elaine Morgan in 1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449734|Elaine Morgan]]''
|
| 1920
| 2013
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[Ficheru:IsabelaMarshall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449884|Isabel Marshal]]''
|
| 1200
| 1240
| ''[[:d:Q1422235|Pembroke Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 69
|
| ''[[:d:Q449926|Alwyn Williams]]''
|
| 1921
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 70
|
| ''[[:d:Q450826|Gwenllian ferch Gruffydd]]''
| monarca galesa (1097–1136)
| 1097
| 1136
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Ficheru:Glen Kidston, vainqueurs des 24 Heures du Mans 1930 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q452696|Glen Kidston]]''
| pilotu d'automovilismu británicu (1899–1931)
| 1899
| 1931
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[Ficheru:Henry Somerset (1629–1699), 1st Duke of Beaufort, KG, PC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q456519|Henry Somerset, 1st Duke of Beaufort]]''
| políticu galés (1629–1700)
| 1629
| 1700
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[Ficheru:Evans W.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q456905|William Davies Evans]]''
|
| 1790
| 1872
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 74
|
| ''[[:d:Q459155|Edward Youde]]''
|
| 1924
| 1986
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[Ficheru:Penn Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q459764|Jessie Penn-Lewis]]''
|
| 1861
| 1927
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[Ficheru:John Mayall and Duster Bennett 1970.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q460654|Duster Bennett]]''
|
| 1946
| 1976
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[Ficheru:Sandy Griffiths, Estadio, 1951-05-19 (418) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465029|Sandy Griffiths]]''
| árbitru de fútbol británicu (1909–1974)
| 1909
| 1974
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[Ficheru:Harold Lowe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q466171|Harold Lowe]]''
| marineru galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| ''[[:d:Q6661729|Llanrhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 79
|
| ''[[:d:Q466632|Terry Hennessey]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2025
| ''[[:d:Q6661943|Llay]]''
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Ficheru:Pen Llywelyn ab Iorwerth, Castell Criccieth.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q467685|Llywelyn ab Iorwerth]]''
| monarca galés (1173–1240)
| 1173
| 1240
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 81
|
| ''[[:d:Q467755|Ruth Ellis]]''
| modelu británica (1926–1955)
| 1926
| 1955
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 82
|
| ''[[:d:Q468004|Margaret John]]''
| actriz británica
| 1926
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 83
|
| ''[[:d:Q468060|Helen Watts]]''
| cantante d'ópera británica (1927–2009)
| 1927
| 2009
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[Ficheru:Saint Malo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q468195|Malo]]''
| sacerdote galés (487–565)
| 520
| 621
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 85
|
| ''[[:d:Q469952|Gwenllian of Wales]]''
| monxa galesa (1282–1337)
| 1282
| 1337
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[Ficheru:Mengs - Richard Wilson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q471387|Richard Wilson]]''
|
| 1713
| 1782
| ''[[:d:Q3404986|Penegoes]]''
|-
| style='text-align:right'| 87
|
| [[Richard Marquand]]
|
| 1937
| 1987
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Ficheru:SamEdwardsBetter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q472382|Sam Edwards]]''
|
| 1928
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[Ficheru:Cyril-John-Radcliffe-1st-Viscount-Radcliffe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q472691|Cyril Radcliffe, 1st Viscount Radcliffe]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q6661917|Llanychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[Ficheru:Roger-Livesey-Storm-Over-Patsy-Stage-1937.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q490072|Roger Livesey]]''
|
| 1906
| 1976
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Ficheru:Sir Tannatt William Edgeworth David (1858-1934).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q498915|Edgeworth David]]''
|
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''<br/>[[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 92
|
| ''[[:d:Q503493|John Bevan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1948–1986)
| 1948
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[Ficheru:George Strong Nares. Photograph. Wellcome V0026912.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504761|George Nares]]''
|
| 1831
| 1915
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[Ficheru:John James Williams 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q512413|J. J. Williams]]''
|
| 1948
| 2020
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[Ficheru:Kenneth Jeffrey Jones 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q513201|Ken Jones]]''
|
| 1921
| 2006
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[Ficheru:Sir-john-meurig-thomas rare-book-room.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q514935|John Meurig Thomas]]''
|
| 1932
| 2020
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[Ficheru:Dafydd ap Gwilym at Cardiff City Hall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q517287|Dafydd ap Gwilym]]''
|
| 1320
| 1380
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q29506026|Brogynin Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 98
|
| ''[[:d:Q518175|Doris Hare]]''
| actriz británica
| 1905
| 2000
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[Ficheru:Rear-admiral Sir Hugh Evan-thomas Kcb Mvo- 1917 Art.IWMART1734.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520341|Hugh Evan-Thomas]]''
| oficial británicu (1862–1928)
| 1862
| 1928
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Ficheru:Dewi Wyn o Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525803|David Owen]]''
|
| 1784
| 1841
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 101
|
| ''[[:d:Q528311|Owain Cyfeiliog]]''
|
| 1130
| 1197
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[Ficheru:Eve de Braose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q530524|Eva Marshal]]''
|
| 1203
| 1246
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 103
|
| ''[[:d:Q530921|Naunton Wayne]]''
|
| 1901
| 1970
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 104
|
| ''[[:d:Q533591|Hue de Rotelande]]''
| poeta galés (1150–1190)
| 1150
| 1190
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[Ficheru:Petroc.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q534049|Saint Petroc]]''
| monxu galés (450–564)
| 450
| 564
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Ficheru:Gwendoline Davies Amgueddfa Genedlaethol Cymru - National Museum of Wales (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q539515|Gwendoline Davies]]''
| coleicionista d'arte galesa (1882–1951)
| 1882
| 1951
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 107
|
| ''[[:d:Q539596|Tessie O'Shea]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Ficheru:Arthur Machen - ImgID14891187.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q540166|Arthur Machen]]''
|
| 1863
| 1947
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 109
|
| ''[[:d:Q540181|Margaret Davies]]''
| comisaria d'arte galesa (1884–1963)
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 110
|
| ''[[:d:Q541502|Glyn Simon]]''
| sacerdote británicu (1903–1972)
| 1903
| 1972
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Ficheru:John Prichard, Welsh architect.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q541594|John Prichard]]''
| arquiteutu británicu
| 1817
| 1886
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Ficheru:AnneWarwick1483.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q543665|Anne de Beauchamp, 15th Countess of Warwick]]''
| política galesa (1444–1449)
| 1444
| 1449
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 113
|
| ''[[:d:Q544397|Angus Charles Graham]]''
|
| 1919
| 1991
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[Ficheru:Brynle Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q544524|Brynle Williams]]''
|
| 1949
| 2011
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 115
|
| ''[[:d:Q545109|Huw Ceredig]]''
| actor británicu (1942–2011)
| 1942
| 2011
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 116
|
| ''[[:d:Q268875|Herbert Bowden, Baron Aylestone]]''
| políticu galés (1905–1994)
| 1905
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[Ficheru:Peter Lely (1618-1680) (attributed to) - Lucy Walter (c.1630–1658) - SCO.FA.Op.188 - Scolton Manor Museum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272539|Lucy Walter]]''
|
| 1630
| 1658
| ''[[:d:Q7353760|Roch Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 118
|
| ''[[:d:Q272575|Ethel Lina White]]''
|
| 1876
| 1944
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[Ficheru:Gwen John - Self-portrait (1900).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q274339|Gwen John]]''
|
| 1876
| 1939
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[Ficheru:Admiral Thomas Mathews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278125|Thomas Mathews]]''
|
| 1676
| 1751
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[Ficheru:Evan John Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278385|Evan Roberts]]''
| clérigu británicu (1878–1951)
| 1878
| 1951
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 122
|
| ''[[:d:Q282493|Edmund Mortimer, 3rd Earl of March]]''
|
| 1352
| 1382
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[Ficheru:Official portrait of Ann Clwyd crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q285249|Ann Clwyd]]''
| política británica
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 124
|
| ''[[:d:Q287791|Gary Owen]]''
| xugador de snooker galés (1929–1995)
| 1929
| 1995
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[Ficheru:George Twyber Travers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q289332|George Travers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1945)
| 1877
| 1945
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 126
|
| ''[[:d:Q289342|Sylvia Sleigh]]''
| pintora estauxunidense (1916–2010)
| 1916
| 2010
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[Ficheru:Bp John Owen NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q290367|John Owen]]''
| sacerdote galés (1854–1926)
| 1854
| 1926
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[Ficheru:Hester Thrale (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q291322|Hester Thrale]]''
|
| 1741
| 1821
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[Ficheru:Hugh griffith publicity photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310934|Hugh Griffith]]''
|
| 1912
| 1980
| ''[[:d:Q6761826|Marian-glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[Ficheru:John Charles, Wales versus Scotland, Ninian Park, 1954.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312404|John Charles]]''
|
| 1931
| 2004
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[Ficheru:Clive Granger by Olaf Storbeck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312575|Clive Granger]]''
| economista británicu
| 1934
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[Ficheru:Bartholomew Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q313430|Bartholomew Roberts]]''
|
| 1682
| 1722
| ''[[:d:Q13126879|Little Newcastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 133
|
| ''[[:d:Q314929|Dick Francis]]''
|
| 1920
| 2010
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[Ficheru:Owain Glyndŵr at Cardiff City Hall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317279|Owain Glyndŵr]]''
| monarca galés (1359–1416)
| 1354
| 1415
| ''[[:d:Q7659623|Sycharth Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[Ficheru:George Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317887|George Herbert]]''
|
| 1593
| 1633
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[Ficheru:Robert Recorde (uncropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q318192|Robert Recorde]]''
|
| 1510
| 1558
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[Ficheru:Thomas Barker, Barker of Bath - Self Portrait.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q321465|Thomas Barker]]''
| pintor galés (1769–1847)
| 1769
| 1847
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[Ficheru:Kim Simmonds 2002 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322303|Kim Simmonds]]''
|
| 1947
| 2022
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Ficheru:Roy Jenkins 1977 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q323488|Roy Jenkins]]''
|
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[Ficheru:Aneurin Bevan (1943).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325403|Aneurin Bevan]]''
|
| 1897
| 1960
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 141
|
| ''[[:d:Q325417|Gareth Williams]]''
|
| 1941
| 2003
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 142
|
| ''[[:d:Q325437|Vernon Watkins]]''
|
| 1906
| 1967
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[Ficheru:Hugh Llewellyn Glyn Hughes 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325881|Hugh Llewellyn Glyn Hughes]]''
|
| 1892
| 1973
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 144
|
| ''[[:d:Q327410|John Graham Chambers]]''
|
| 1843
| 1883
| ''[[:d:Q6661303|Llanelly House]]''
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[Ficheru:1894. Portrait of John Hughes, founder of Hughesovka (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q328225|John Hughes]]''
|
| 1814
| 1889
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 146
|
| ''[[:d:Q328421|Ricky Valance]]''
| cantante galés
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[Ficheru:Richard Roberts portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q329017|Richard Roberts]]''
|
| 1789
| 1864
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[Ficheru:Saint Non's Chapel - Fenster 5 St.David top.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q331697|Saint David]]''
|
| 512
| 589
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Ficheru:Geoffrey Howe (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332323|Geoffrey Howe]]''
|
| 1926
| 2015
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[Ficheru:John Prescott official portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332393|John Prescott]]''
|
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Ficheru:Francis Pym (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332759|Francis Pym]]''
| políticu galés (1922–2008)
| 1922
| 2008
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[Ficheru:Elwyn Jones in Romania (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332851|Elwyn Jones, Baron Elwyn-Jones]]''
|
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[Ficheru:Urdd National Eisteddfod, Lampeter 1959 (1467023) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333132|Gwynfor Evans]]''
|
| 1912
| 2005
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[Ficheru:Cropped image of Rhodri Morgan at The Celebration of the Mace 5840623762 b47ba98d73 o.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333141|Rhodri Morgan]]''
| políticu galés (1939–2017)
| 1939
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 155
|
| ''[[:d:Q333309|Ivor Richard, Baron Richard]]''
|
| 1932
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[Ficheru:Lord Macdonald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333437|Gordon Macdonald, 1st Baron Macdonald of Gwaenysgor]]''
|
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[Ficheru:Peter Thomas MP, Secretary of State for Wales, opening Bryn y Neuadd Hospital, Llanfairfechan (1588098) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333616|Peter Thomas]]''
| políticu británicu (1920–2008)
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[Ficheru:Sir John Conroy, 1st Bt by Henry William Pickersgill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q185188|John Conroy]]''
|
| 1786
| 1854
| ''[[:d:Q3400184|Caerhun]]''
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[Ficheru:Cotton Claudius B VII f.224 Merlin Vortigern.jpg|center|128px]]
| [[Godofredo de Monmouth]]
|
| 1100
| 1155
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[Ficheru:Dylan Thomas icon Blashford 1937.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q191023|Dylan Thomas]]''
|
| 1914
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 161
|
| ''[[:d:Q194621|Edith Austin]]''
| tenista británica (1867–1953)
| 1867
| 1953
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[Ficheru:Gary Speed 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q202153|Gary Speed]]''
| futbolista británicu
| 1969
| 2011
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[Ficheru:Morgan,Henry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q215502|Henry Morgan]]''
|
| 1631
| 1688
| ''[[:d:Q1403122|Llanrumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[Ficheru:Andy Whitfield in 2010 by Gage Skidmore 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219700|Andy Whitfield]]''
|
| 1971
| 2011
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[Ficheru:Ernest Jones 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q221870|Ernest Jones]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[Ficheru:Francis Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q223235|Francis Lewis]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1713–1803)
| 1713
| 1802<br/>1803
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[Ficheru:Portrait of Henry, Duke of Lancaster - William Bruges's Garter Book (c.1440-1450), f.8 - BL Stowe MS 594 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q225604|Henry of Grosmont, 1st Duke of Lancaster]]''
|
| 1310
| 1361
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Ficheru:Lilian of Sweden 1940s as Mrs. Craig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234171|Princess Lilian, Duchess of Halland]]''
| modelu sueca (1915–2013)
| 1915
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[Ficheru:Thomas Gainsborough 015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234746|Sarah Siddons]]''
| actriz británica (1755-1831)
| 1755
| 1831
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 170
|
| ''[[:d:Q251038|Peter George]]''
|
| 1924
| 1966
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[Ficheru:6702 Victor Spinetti.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q253813|Victor Spinetti]]''
|
| 1929
| 2012
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 172
|
| ''[[:d:Q254781|Margaret Price]]''
|
| 1941
| 2011
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[Ficheru:Rachel Roberts.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q254828|Rachel Roberts]]''
| actriz británica (1927-1980)
| 1927
| 1980
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[Ficheru:NeudeBunny.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q257113|Barry Flanagan]]''
| escultor británicu
| 1941
| 2009
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 175
|
| ''[[:d:Q258600|Barbara Margaret Trimble]]''
| escritora británica (1915–1995)
| 1915
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[Ficheru:23Zeruk Green-from sitebuilder 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259185|Peg Entwistle]]''
|
| 1908
| 1932
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 177
|
| ''[[:d:Q259988|John Disley]]''
| atleta británicu (1928–2016)
| 1928
| 2016
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Ficheru:Violet Mary Firthova (1890 1946).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q260670|Dion Fortune]]''
|
| 1890
| 1946
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[Ficheru:Thomas Lewis (cardiologist).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262827|Thomas Lewis]]''
|
| 1881
| 1945
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[Ficheru:I. D. Hooson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q264107|Isaac Daniel Hooson]]''
| escritor británicu
| 1880
| 1948
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 181
|
| ''[[:d:Q3324139|Y Prydydd Bychan]]''
|
| 1205
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Ficheru:ThomasPennant oil.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545123|Thomas Pennant]]''
|
| 1726
| 1798
| ''[[:d:Q5303195|Downing]]''
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[Ficheru:Ray Reardon 1949.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545289|Ray Reardon]]''
| xugador de snooker británicu
| 1932
| 2024
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 184
|
| ''[[:d:Q545363|Henry Vaughan]]''
|
| 1621
| 1695
| ''[[:d:Q6661758|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 185
|
| ''[[:d:Q545471|Philip Madoc]]''
|
| 1934
| 2012
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[Ficheru:Richard Meade 1973.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q547154|Richard Meade]]''
|
| 1938
| 2015
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Ficheru:Portrait of Edward Williams, bardd braint a defod (4672175).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q547716|Iolo Morganwg]]''
|
| 1747
| 1826
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 188
|
| ''[[:d:Q548671|Johnny Williams]]''
| boxeador galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[Ficheru:Paul Radmilovic 1909.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q551257|Paul Radmilovic]]''
|
| 1886
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Ficheru:E.E. Clive in The Little Princess.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556552|E. E. Clive]]''
|
| 1883<br/>1879
| 1940
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[Ficheru:Dr Richard Price, DD, FRS - Benjamin West.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561101|Richard Price]]''
|
| 1723
| 1791
| ''[[:d:Q6661452|Llangeinor]]''
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[Ficheru:William Robert Grove 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561117|William Robert Grove]]''
|
| 1811
| 1896
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 193
|
| ''[[:d:Q561168|Roy Clarke]]''
| futbolista británicu (1925–2006)
| 1925
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 194
|
| ''[[:d:Q561383|Brian Hibbard]]''
|
| 1946
| 2012
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[Ficheru:Augustus John by George Charles Beresford (1902) (NPG x13487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562540|Augustus John]]''
|
| 1878
| 1961
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 196
|
| ''[[:d:Q564059|Annabel Schofield]]''
|
| 1963
| 2026
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[Ficheru:Tony Atkinson - Festival Economia 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q564905|Anthony Barnes Atkinson]]''
| economista británicu
| 1944
| 2017
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[Ficheru:Prof. Anne Rasa, Kalahari Trails, Red Dune Route, Northern Cape, South Africa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q565725|Anne Rasa]]''
|
| 1940
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[Ficheru:John Edward Jones, governor of Nevada.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q567826|John Edward Jones]]''
| políticu estauxunidense (1840–1896)
| 1840
| 1896
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[Ficheru:Anthony George Lyster, dock engineer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q573284|Anthony George Lyster]]''
| arquiteutu británicu
| 1852
| 1920
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[Ficheru:Emrys Hughes (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q574920|Emrys Hughes]]''
|
| 1894
| 1969
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 202
|
| ''[[:d:Q581084|Robert d'Escourt Atkinson]]''
|
| 1898
| 1982
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[Ficheru:Emlyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q581262|Emlyn Williams]]''
|
| 1905
| 1987
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 204
|
| ''[[:d:Q584317|Mervyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1946–2012)
| 1946
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[Ficheru:Jack Williams 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q585747|Jack Williams]]''
|
| 1882
| 1911
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[Ficheru:Abraham Matthews (ca.1870).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q589424|Abraham Matthews]]''
| agricultor arxentín (1832–1899)
| 1832
| 1899
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 207
|
| ''[[:d:Q592561|Dafydd ap Gruffudd]]''
|
| 1238
| 1283
| ''[[:d:Q21496553|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 208
|
| ''[[:d:Q595372|Bob John]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1982
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[Ficheru:Mrschippy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q599469|Perce Blackborow]]''
|
| 1894
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[Ficheru:Teddy Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q602404|Teddy Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1949)
| 1880
| 1949
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[Ficheru:Stapleton Cotton, 1st Viscount Combermere by Mary Martha Pearson (née Dutton).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q607265|Stapleton Cotton, 1st Viscount Combermere]]''
|
| 1773
| 1865
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 212
|
| ''[[:d:Q608262|George Vaughan Maddox]]''
|
| 1802
| 1864
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[Ficheru:Edward Wingfield Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q611441|Edward Wingfield Humphreys]]''
|
| 1841
| 1892
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[Ficheru:Tommy Cooper.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q612027|Tommy Cooper]]''
|
| 1921
| 1984
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[Ficheru:Saint Beuno Window.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q612390|Beuno]]''
| santu patrón galés (501–640)
| 570
| 640
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[Ficheru:Dai Rees in 1936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q613119|Dai Rees]]''
| golfista británicu (1913–1983)
| 1913
| 1983
| ''[[:d:Q5465078|Font-y-Gary]]''
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[Ficheru:Gary Hocking (1961).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q614845|Gary Hocking]]''
|
| 1937
| 1962
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 218
|
| ''[[:d:Q614928|Cliff Morgan]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q7837340|Trebanog]]''
|-
| style='text-align:right'| 219
|
| ''[[:d:Q626445|Llewelyn Davies]]''
| as de l'aviación galés (1889–1918)
| 1889
| 1918
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[Ficheru:Ernest Norton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q626472|Ernest Norton]]''
| as de l'aviación galés (1893–1966)
| 1893
| 1966
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Ficheru:Film actress Mary Glynne (SAYRE 2893).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q627588|Mary Glynne]]''
| actriz galesa (1895–1954)
| 1895
| 1954
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 222
|
| ''[[:d:Q628479|Terry Nation]]''
|
| 1930
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 223
|
| ''[[:d:Q632606|Francis Kitto]]''
|
| 1897
| 1926
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 224
|
| ''[[:d:Q633039|Richard Amerike]]''
| esplorador galés (1440–1503)
| 1440
| 1503
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 225
|
| ''[[:d:Q634238|Ewart Jones]]''
| químicu galés (1911–2002)
| 1911
| 2002
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[Ficheru:Saint-Pol-de-Léon - Chapelle Notre-Dame du Kreisker - Sept saints fondateurs bretons - St Pol.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q634405|Paul Aurelian]]''
| sacerdote galés (492–573)
| 492
| 573
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 227
|
| ''[[:d:Q634827|Caradoc of Llancarfan]]''
| haxógrafu galés (1150–1156)
| 1150
| 1156
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Ficheru:Charles Somerset, 4th Duke of Beaufort.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q642090|Charles Somerset, 4th Duke of Beaufort]]''
|
| 1709
| 1756
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 229
|
| ''[[:d:Q642630|Harry Payne]]''
| xugador de rugbi union británicu (1907–2000)
| 1907
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[Ficheru:Harold Day.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q646592|Harold Day]]''
| as de l'aviación galés (1897–1918)
| 1897
| 1918
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[Ficheru:Phil Woosnam, NASL 1975 media guide page 4.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q646614|Phil Woosnam]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2013
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''<br/>''[[:d:Q635169|Caersws]]''
|-
| style='text-align:right'| 232
|
| ''[[:d:Q655506|Mervyn Stockwood]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[Ficheru:Max Horton 1943 IWM A 20789.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q657148|Max Kennedy Horton]]''
|
| 1883
| 1951
| ''[[:d:Q7321494|Rhosneigr]]''
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[Ficheru:Statue of John Davies, Translators' Memorial, St Asaph 12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q661947|John Davies]]''
|
| 1567
| 1644
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[Ficheru:MatthewHenry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q663216|Matthew Henry]]''
| teólogu galés (1662–1714)
| 1662
| 1714
| ''[[:d:Q6089564|Isycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[Ficheru:Enrique VII de Inglaterra, por un artista anónimo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q675493|Henry VII of England]]''
| monarca galés (1457–1509)
| 1457
| 1509
| ''[[:d:Q1422235|Pembroke Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 237
|
| ''[[:d:Q676629|Kenneth Griffith]]''
|
| 1921
| 2006
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[Ficheru:Llandaf, yr eglwys gadeiriol Llandaf Cathedral De Cymru South Wales 96.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q680538|Teilo]]''
|
| 600
| 560
| ''[[:d:Q7162166|Penally]]''
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Ficheru:Portrait of J. Frost (4673712) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q686947|John Frost]]''
|
| 1784
| 1877
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[Ficheru:David Jacobs 1913.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q690597|David Jacobs]]''
| velocista británicu (1888–1976)
| 1888
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[Ficheru:Bernard Fox Werner Klemperer Hogan's Heroes 1968.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q707734|Bernard Fox]]''
|
| 1927
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 242
|
| ''[[:d:Q709999|Arthur Herbert]]''
|
| 1855
| 1921
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Ficheru:Donald Swann (1966 publicity photo).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q710220|Donald Swann]]''
|
| 1923
| 1994
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 244
|
| ''[[:d:Q710460|Arthur Loveridge]]''
| zoólogu británicu (1891–1980)
| 1891
| 1980
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[Ficheru:Arthur Symons.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q711666|Arthur Symons]]''
| poeta británicu
| 1865
| 1945
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[Ficheru:Terry Griffith 1991 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q713009|Terry Griffiths]]''
| xugador de snooker británicu
| 1947
| 2024
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[Ficheru:Glyn Daniel at Tinkinswood.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q713440|Glyn Daniel]]''
|
| 1914
| 1986
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 248
|
| ''[[:d:Q713489|David Kelly]]''
| biólogu británicu (1944–2003)
| 1944
| 2003
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[Ficheru:Henry Stafford.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q714480|Henry Stafford, 2nd Duke of Buckingham]]''
| políticu galés (1455–1483)
| 1455
| 1483
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 250
|
| ''[[:d:Q714976|Leon Pownall]]''
| actor británicu
| 1943
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[Ficheru:CecilGriffiths.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q717007|Cecil Griffiths]]''
| atleta británicu (1900–1945)
| 1900
| 1945
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[Ficheru:Beau-Nash.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q717787|Beau Nash]]''
|
| 1674
| 1761
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[Ficheru:Daisy von Pless.jpg|center|128px]]
| [[Daisy Cornwallis West]]
|
| 1873
| 1943
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[Ficheru:Charles Warren carbon print portrait by Herbert Rose Barraud of London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74338|Charles Warren]]''
|
| 1840
| 1927
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[Ficheru:Admiral Sir Erasmus Gower.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74563|Erasmus Gower]]''
| soldáu galés (1742–1814)
| 1742
| 1814
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 256
|
| ''[[:d:Q74605|W. F. Grimes]]''
|
| 1905
| 1988
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 257
|
| ''[[:d:Q75658|John Hefin]]''
| direutor de televisión británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| ''[[:d:Q3405993|Tre-Taliesin]]''
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[Ficheru:Michael Bogdanov Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116496|Michael Bogdanov]]''
|
| 1938
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[Ficheru:Sir Thomas Picton by Sir Martin Archer Shee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121734|Thomas Picton]]''
|
| 1758
| 1815
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[Ficheru:Henry V Miniature.jpg|center|128px]]
| [[Enrique V d'Inglaterra]]
| políticu británicu (1386–1422)
| 1386
| 1422
| ''[[:d:Q525635|Monmouth Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 261
|
| ''[[:d:Q132259|David Crighton]]''
|
| 1942
| 2000
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[Ficheru:Richard Burton - The Robe.jpg|center|128px]]
| [[Richard Burton]]
|
| 1925
| 1984
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[Ficheru:David Griffith (Clwydfardd, 1800-94) NLW3364606 retouched (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q152720|David Griffith]]''
| poeta galés (1800–1894)
| 1800
| 1894
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[Ficheru:Alfred-Russel-Wallace-c1895.jpg|center|128px]]
| [[Alfred Russel Wallace]]
| bc p to t Ty iin. we in mo I'm oC
| 1823
| 1913
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[Ficheru:Terry Jones Monty Python O2 Arena (cropped) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q166159|Terry Jones]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[Ficheru:Presidente Abugattás recibió a Parlamentario Británico (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q168235|Tristan Garel-Jones]]''
|
| 1941
| 2020
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[Ficheru:Te lawrence.jpg|center|128px]]
| [[Thomas Edward Lawrence]]
|
| 1888
| 1935
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[Ficheru:Henry Morton Stanley 1.jpg|center|128px]]
| [[Henry Morton Stanley]]
|
| 1841
| 1904
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 269
|
| ''[[:d:Q172273|Alan Rees]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1938
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[Ficheru:Tom Pryce 1975 Watkins Glen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172835|Tom Pryce]]''
|
| 1949
| 1977
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 271
|
| ''[[:d:Q173689|Shane Summers]]''
| pilotu d'automovilismu galés (1936–1961)
| 1936
| 1961
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 272
|
| ''[[:d:Q175294|Charles Robert Harington]]''
| químicu británicu (1897–1972)
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[Ficheru:Clive Rowlands.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q176596|Clive Rowlands]]''
|
| 1938
| 2023
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[Ficheru:Robert Owen by William Henry Brooke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179374|Robert Owen]]''
|
| 1771
| 1858
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[Ficheru:Ray Milland by A. L. Whitey Schafer, 1947.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q181774|Ray Milland]]''
|
| 1907
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[Ficheru:Lou Phillips 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3262891|Lou Phillips]]''
|
| 1878
| 1916
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 277
|
| ''[[:d:Q3270230|Goronwy Rees]]''
|
| 1909
| 1979
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[Ficheru:Dorothea Minola Alice Bate.jpg|center|128px]]
| [[Dorothea Bate]]
|
| 1878
| 1951
| ''[[:d:Q29488358|Napier House]]''
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[Ficheru:Malcolm Campbell Thomas 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3281723|Malcolm Thomas]]''
|
| 1929
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 280
|
| ''[[:d:Q3296186|Mary Katherine Herbert]]''
|
| 1903
| 1983
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 281
|
| ''[[:d:Q3299818|Matthew Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[Ficheru:David Brunt in 1949.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3300771|David Brunt]]''
| meteorólogu galés (1886–1965)
| 1886
| 1965
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[Ficheru:Mel Baker.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3304839|Mel Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu (1885–2000)
| 1885
| 2000
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 284
|
| ''[[:d:Q3308132|Michael David]]''
| actor de cine británicu
| 1930
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 285
|
| ''[[:d:Q3309503|Cy Thomas]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu estauxunidense (1926–2009)
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[Ficheru:Mike gibbins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3313332|Mike Gibbins]]''
|
| 1949
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 287
|
| ''[[:d:Q3324117|Llywarch ap Llywelyn]]''
|
| 1150
| 1220
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 288
|
| ''[[:d:Q3330999|Gwgon ap Meurig]]''
| soberanu galés (808–871)
| 808
| 872
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 289
|
| ''[[:d:Q3331114|Goronwy Foel]]''
| poeta galés
|
| 1201
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 290
|
| ''[[:d:Q3331132|Phylip Brydydd]]''
|
| 1200
| 1225
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 291
|
| ''[[:d:Q3331138|Bleddyn Fardd]]''
|
| 1258
| 1284
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 292
|
| ''[[:d:Q3331168|Dafydd Benfras]]''
| poeta galés (1230–1260)
| 1230
| 1260
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 293
|
| ''[[:d:Q3331180|Llywelyn Fardd I]]''
| poeta galés (1125–1200)
| 1125
| 1200
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 294
|
| ''[[:d:Q3340532|Nicolas Lloyd]]''
|
| 1630
| 1680
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[Ficheru:Norman Biggs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3343747|Norman Biggs]]''
|
| 1870
| 1908
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 296
|
| ''[[:d:Q3343775|Norman Gale]]''
| xugador de rugbi union británicu (1939–2005)
| 1939
| 2005
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 297
|
| ''[[:d:Q3357354|Ossie Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–1988)
| 1921
| 1988
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[Ficheru:Owen Badger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3358989|Owen Badger]]''
|
| 1871
| 1939
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 299
|
| ''[[:d:Q3366739|James Williams]]''
| xugador de ḥoquei galés (1878–1929)
| 1878
| 1929
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 300
|
| ''[[:d:Q3367043|Edwin Richards]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1879–1930)
| 1879
| 1930
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 301
|
| ''[[:d:Q3367054|Philip Turnbull]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1879–1930)
| 1879
| 1930
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[Ficheru:WLA lacma Smibert Scotland portrait of Paul Mascarene.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3371796|Paul Mascarene]]''
|
| 1684
| 1760
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 303
|
| ''[[:d:Q3373812|Kevin Beurle]]''
|
| 1956
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[Ficheru:Percy Bush 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3375183|Percy Bush]]''
| xugador de críquet británicu (1879–1955)
| 1879
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 305
|
| ''[[:d:Q3375217|Percy Phillips]]''
|
| 1869
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 306
|
| ''[[:d:Q3376765|Peter Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1959
| 2024
| ''[[:d:Q4971889|Broad Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[Ficheru:Phil Dwyer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3378770|Phil Dwyer]]''
| futbolista británicu
| 1953
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 308
|
| ''[[:d:Q3378979|Philip Burton]]''
|
| 1904
| 1995
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[Ficheru:Philip Hopkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3379022|Phil Hopkins]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1966)
| 1880
| 1966
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 310
|
| ''[[:d:Q3379099|Philip Wood]]''
| médicu galés (1928–2008)
| 1928
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[Ficheru:Philip Jones Griffiths in Bali, Fall, 2000AD.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395389|Philip Jones Griffiths]]''
|
| 1936
| 2008
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[Ficheru:Storïau o Hanes Cymru cyf I (Daniel Owen).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395446|Daniel Owen]]''
| escritor galés (1836–1895)
| 1836
| 1895
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[Ficheru:Dr Joseph Parry (Pencerdd America, 1841-1903) NLW3364255.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395608|Joseph Parry]]''
| compositor galés (1841–1903)
| 1841
| 1903
| ''[[:d:Q23540859|Joseph Parry's Cottage]]''<br/>[[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 314
|
| ''[[:d:Q3395749|Robert Morton Nance]]''
|
| 1873
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[Ficheru:Carnhuanawc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395909|Thomas Price]]''
|
| 1787
| 1848
| ''[[:d:Q56099430|Llanfihangel Bryn Pabuan]]''
|-
| style='text-align:right'| 316
|
| ''[[:d:Q3396307|Eileen Beasley]]''
|
| 1921
| 2012
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[Ficheru:Castell Llanymddyfri Sir Gaerfyrddin gyda cherflun o - LLywelyn ap Gruffydd Fychan 07.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396721|Llywelyn ap Gruffydd Fychan]]''
|
| 1341
| 1401
| ''[[:d:Q20586538|Caeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 318
|
| ''[[:d:Q3396852|Geraint Bowen]]''
|
| 1915
| 2011
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[Ficheru:William Ambrose Bebb (5236463) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396876|Ambrose Bebb]]''
| historiador británicu
| 1894
| 1955
| ''[[:d:Q15427716|Goginan]]''
|-
| style='text-align:right'| 320
|
| ''[[:d:Q3397209|Thomas Vaughan]]''
|
| 1621
| 1666
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[Ficheru:Richard Gwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397314|Richard Gwyn]]''
| poeta galés (1537–1584)
| 1537
| 1584
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 322
|
| ''[[:d:Q3397327|Glanmor Williams]]''
| historiador galés (1920–2005)
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[Ficheru:John Dyer Dalziel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397435|John Dyer]]''
| poeta galés (1699–1757)
| 1699
| 1757
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[Ficheru:Portrait of Parch. William Williams, Pant-y-Celyn (4674719) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397600|William Williams Pantycelyn]]''
|
| 1717
| 1791
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[Ficheru:Howell harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397651|Howell Harris]]''
| predicador galés (1714–1773)
| 1714
| 1773
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[Ficheru:Owain Owain Traeth Coch circa 1966 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398027|Owain Owain]]''
|
| 1929
| 1993
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[Ficheru:John Blackwell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403756|John Blackwell]]''
| escritor británicu
| 1797
| 1840
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[Ficheru:Elizabeth Phillips Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404038|Elizabeth Phillips Hughes]]''
| pedagoga galesa (1851–1925)
| 1851
| 1925
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[Ficheru:James Dickson Innes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404191|James Dickson Innes]]''
| pintor galés (1887–1914)
| 1887
| 1914
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[Ficheru:Michael Daniel Jones (1822-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404290|Michael D. Jones]]''
|
| 1822
| 1898
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[Ficheru:David Davies, Esquire (5294050).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404390|David Davies, 1st Baron Davies]]''
| políticu británicu (1880–1944)
| 1880
| 1944
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 332
|
| ''[[:d:Q3404451|George Fisher]]''
|
| 1909
| 1970
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[Ficheru:Canna (santez) Santes Canna Llangan disc-headed cross slab (cropped).PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404543|Canna]]''
| monxa galesa (600–501)
| 600
| 501
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 334
|
| ''[[:d:Q3404550|Elis Gruffydd]]''
|
| 1490
| 1552
| ''[[:d:Q5623571|Gwespyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 335
|
| ''[[:d:Q3404614|Dilys Cadwaladr]]''
| poeta británica
| 1902
| 1979
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 336
|
| ''[[:d:Q3404816|Tudur Aled]]''
|
| 1465
| 1525
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 337
|
| ''[[:d:Q3404909|Ray Gravell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1951–2007)
| 1951
| 2007
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[Ficheru:Glyndwr Michael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404928|Glyndwr Michael]]''
|
| 1909
| 1943
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 339
|
| ''[[:d:Q3405552|W. J. Gruffydd]]''
| poeta galés (1916–2011)
| 1916
| 2011
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[Ficheru:Pepsitate GoM 2007.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405562|Pepsi Tate]]''
| guitarrista galés (1965–2007)
| 1965
| 2007
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 341
|
| ''[[:d:Q3406018|Mary Vaughan Jones]]''
|
| 1918
| 1983
| ''[[:d:Q1883614|Maenan]]''
|-
| style='text-align:right'| 342
|
| ''[[:d:Q3406160|Emyr Humphreys]]''
|
| 1919
| 2020
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 343
|
| ''[[:d:Q3406223|Arthur Owens]]''
|
| 1899
| 1957
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 344
|
| ''[[:d:Q3420485|Ray Cale]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[Ficheru:Rees Stephens 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423032|Rees Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu (1922–1998)
| 1922
| 1998
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 346
|
| ''[[:d:Q3423320|Reg Skrimshire]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1963)
| 1878
| 1963
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[Ficheru:Reggie Gibbs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423421|Reggie Gibbs]]''
|
| 1882
| 1938
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[Ficheru:Rex Willis 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3428841|Rex Willis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1924–2000)
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Ficheru:Richard Garnons Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3431329|Richard Garnons Williams]]''
|
| 1856
| 1915
| ''[[:d:Q6662218|Llowes]]''
|-
| style='text-align:right'| 350
| [[Ficheru:Rita Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3433248|Rita Morgan Williams]]''
| llingüista inglesa
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 351
|
| ''[[:d:Q3436446|Ray Bennion]]''
| futbolista británicu
| 1896
| 1968
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 352
|
| ''[[:d:Q3437797|Bertrand Turnbull]]''
|
| 1887
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 353
|
| ''[[:d:Q3438077|Robert Lyne]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1885–1957)
| 1885
| 1957
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 354
|
| ''[[:d:Q3439676|Graham Dadds]]''
| xugador de ḥoquei galés (1911–1980)
| 1911
| 1980
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 355
|
| ''[[:d:Q3439724|William Griffiths]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1922–2010)
| 1922
| 2010
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 356
|
| ''[[:d:Q3441369|Ron Burgess]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2005
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 357
|
| ''[[:d:Q3445568|Rowe Harding]]''
|
| 1901
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 358
|
| ''[[:d:Q3445577|Rowland Griffiths]]''
|
| 1886
| 1914
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 359
|
| ''[[:d:Q3445664|Rowley Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1949)
| 1864
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[Ficheru:Rugby Roy Bish stadio Flaminio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445745|Roy Bish]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–2006)
| 1929
| 2006
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 361
|
| ''[[:d:Q3445756|Roy Burnett]]''
| xugador de rugbi union británicu (1926–1998)
| 1926
| 1998
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 362
| [[Ficheru:Ernest Raymond John 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445784|Roy John]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1981)
| 1925
| 1981
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 363
|
| ''[[:d:Q3445807|Roy Paul]]''
| futbolista británicu (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 364
| [[Ficheru:Tom -gt.jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3449512|Tom Parry Jones]]''
| químicu galés (1935–2013)
| 1935
| 2013
| ''[[:d:Q5046060|Carreglefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[Ficheru:Gareth Miles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3462680|Gareth Miles]]''
|
| 1938
| 2023
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 366
| [[Ficheru:Sculpture of St Congar of Congresbury at the Museum of Somerset 4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463717|Saint Congar]]''
| sacerdote galés (470–520)
| 470
| 520
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 367
| [[Ficheru:San-Maglorio di Dol.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463964|Magloire]]''
| sacerdote galés (550–575)
| 535
| 575
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 368
| [[Ficheru:Ninnoc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3464537|Ninnoc]]''
|
| 450
| 467
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 369
| [[Ficheru:Sir Samuel Walker Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3471137|Samuel Griffith]]''
| políticu australianu
| 1845
| 1920
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| [[Ficheru:Selwyn Biggs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3478230|Selwyn Biggs]]''
|
| 1872
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 371
| [[Ficheru:Paul Chapman playing a gig with Dave Currey and Blake Foster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3497115|Paul Chapman]]''
|
| 1954
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 372
|
| ''[[:d:Q3498839|Steve Aizlewood]]''
| futbolista británicu (1952–2013)
| 1952
| 2013
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 373
|
| ''[[:d:Q3499185|Steve Blackmore]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 374
|
| ''[[:d:Q3499351|Steve Llewellyn]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1924–2002)
| 1924
| 2002
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 375
|
| ''[[:d:Q3501939|Wilfred Abse]]''
|
| 1915
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 376
| [[Ficheru:1846 SelfPortrait detail byJohnPlumbe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3512144|John Plumbe]]''
|
| 1809
| 1857
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 377
| [[Ficheru:Terence Graham Price 1966.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3518922|Terry Price]]''
|
| 1945
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 378
|
| ''[[:d:Q3524912|Thomas Bevan]]''
|
| 1796
| 1819
| ''[[:d:Q55868756|Neuadd-Lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 379
| [[Ficheru:Thomas Foley2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525120|Thomas Foley]]''
|
| 1757
| 1833
| ''[[:d:Q29485358|Ridgeway]]''
|-
| style='text-align:right'| 380
| [[Ficheru:Sir Thomas Hanmer by Godfrey Kneller.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525188|Sir Thomas Hanmer]]''
|
| 1677
| 1746
| ''[[:d:Q16245967|Bettisfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[Ficheru:Dr T J Pryce-Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525255|Thomas Pryce-Jenkins]]''
|
| 1862
| 1922
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 382
|
| ''[[:d:Q3526537|Gilbert Parkhouse]]''
|
| 1925
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 383
|
| ''[[:d:Q3526728|Hugh Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1963
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| [[Ficheru:Lewis Morris 1701-1765.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398347|Lewis Morris]]''
|
| 1701
| 1765
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Ficheru:Dic Tryfan (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398381|Richard Hughes Williams]]''
|
| 1878
| 1919
| ''[[:d:Q3396925|Rhosgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 386
| [[Ficheru:D. J. Williams conversing at a CND rally at Aberystwyth (6773943208) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398425|D. J. Williams]]''
|
| 1885
| 1970
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 387
| [[Ficheru:Parch Lewis Valentine yn ifanc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398434|Lewis Valentine]]''
|
| 1893
| 1986
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 388
| [[Ficheru:Dyfnallt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398467|John Dyfnallt Owen]]''
|
| 1873
| 1956
| ''[[:d:Q11157973|Llan-giwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 389
|
| ''[[:d:Q3398669|Jon Lee]]''
| músicu galés (1968–2002)
| 1968
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 390
|
| ''[[:d:Q3398798|Richard I. Aaron]]''
|
| 1901
| 1987
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1950, Caerphilly (1449776).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398931|Euros Bowen]]''
| poeta británicu (1904–1988)
| 1904
| 1988
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[Ficheru:Eisteddfod Rhuthun, 1973, at Rhuthun (1580971).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398951|Urien Wiliam]]''
| escritor galés (1929–2006)
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 393
|
| ''[[:d:Q3399070|Llywarch y Nam]]''
|
| 1150
| 1160
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 394
|
| ''[[:d:Q3399200|April Jones]]''
|
| 2007
| 2012
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[Ficheru:William Roos - Christmas Evans (1835).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399253|Christmas Evans]]''
|
| 1766
| 1838
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 396
| [[Ficheru:Rice Grug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399280|Rhys Gryg]]''
|
| 1160
| 1234
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 397
|
| ''[[:d:Q3399335|D. Gwenallt Jones]]''
|
| 1899
| 1968
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[Ficheru:Eglwys Sant Beuno, St Beuno's Church, Penmorfa, Eifionydd, Gwynedd, Cymru Wales 46.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399340|Cybi]]''
| sacerdote galés (483–555)
| 483
| 555
| [[Cornualles]]<br/>''[[:d:Q7163120|Penmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 399
| [[Ficheru:John Parry (Bardd Alaw) The Welsh Harper (1848) 02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399352|John Parry]]''
|
| 1776
| 1851
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 400
| [[Ficheru:Eifion Wyn 01(dg).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399383|Eliseus Williams]]''
| poeta galés (1867–1926)
| 1867
| 1926
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 401
| [[Ficheru:Statue of Ifan ab Owen Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399427|Ifan ab Owen Edwards]]''
| historiador galés (1895–1970)
| 1895
| 1970
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 402
| [[Ficheru:John Roberts (martyr).webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399552|John Roberts]]''
| sacerdote galés (1577–1610)
| 1577
| 1610
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 403
| [[Ficheru:Portrait of Rowland Williams (4671222) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399695|Rowland Williams]]''
|
| 1817
| 1870
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 404
|
| ''[[:d:Q3399737|Wilf Wooller]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 405
|
| ''[[:d:Q3399746|Rhys H. Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1930–1993)
| 1930
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Gee (4672372).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399836|Thomas Gee]]''
| periodista británicu
| 1815
| 1898
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 407
| [[Ficheru:Alun Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399847|Alun Lewis]]''
|
| 1915
| 1944
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 408
|
| ''[[:d:Q3399895|Dafydd ab Edmwnd]]''
| poeta galés (1450–1497)
| 1450
| 1497
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 409
|
| ''[[:d:Q3400194|William Evans]]''
| poeta galés (1883–1968)
| 1883
| 1968
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 410
| [[Ficheru:Revd John Roberts (Ieuan Gwyllt) - cropped, retouched.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400203|John Roberts]]''
|
| 1822
| 1877
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 411
|
| ''[[:d:Q3400343|Eluned Phillips]]''
|
| 1914
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 412
|
| ''[[:d:Q3400408|Morgan Llwyd]]''
|
| 1619
| 1659
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 413
|
| ''[[:d:Q3400435|Keidrych Rhys]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q4898006|Bethlehem]]''
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[Ficheru:Portrait of Parch. Daniel Rowland, Llangeitho (4674724).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400440|Daniel Rowland]]''
| pastor galés (1713–1790)
| 1713
| 1790
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 415
|
| ''[[:d:Q3400456|John Robert Jones]]''
| filósofu británicu
| 1911
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 416
|
| ''[[:d:Q3400520|Vavasor Powell]]''
|
| 1617
| 1670
| ''[[:d:Q6423716|Knucklas]]''
|-
| style='text-align:right'| 417
| [[Ficheru:Owen Edwards yn olynu ei dad yn yr Urdd (1493150).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400599|Owen Edwards]]''
| mánager galés (1933–2010)
| 1933
| 2010
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 418
|
| ''[[:d:Q3400605|Idris Davies]]''
| poeta galés (1905–1953)
| 1905
| 1953
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[Ficheru:1952OG-Llewellyn-Foxhunter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400624|Sir Harry Llewellyn, 3rd Baronet]]''
|
| 1911
| 1999
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 420
|
| ''[[:d:Q3400660|Rhygyfarch]]''
|
| 1057<br/>1056
| 1099
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 421
| [[Ficheru:Thomas Stephens (1821–1875) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400718|Thomas Stephens]]''
|
| 1821
| 1875
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 422
| [[Ficheru:Escutcheon of Elystan Glodrydd.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400896|Elystan Glodrydd]]''
|
| 975
| 1010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 423
|
| ''[[:d:Q3401013|Powys Thomas]]''
| actor británicu (1925–1977)
| 1925
| 1977
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 424
| [[Ficheru:Lewis Jones (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401048|Lewis Jones]]''
| periodista arxentín (1836–1904)
| 1836
| 1904
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[Ficheru:John-jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401261|John Jones]]''
| monxu galés
|
| 1598
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 426
| [[Ficheru:Howard-Winstone-boxer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401313|Howard Winstone]]''
| boxeador galés (1939–2000)
| 1939
| 2000
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 427
|
| ''[[:d:Q3401348|Arwel Hughes]]''
|
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 428
| [[Ficheru:Rhys Gabe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401357|Rhys Gabe]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1967)
| 1880
| 1967
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 429
|
| ''[[:d:Q3401572|Robert ap Huw]]''
| poeta británicu (1580–1665)
| 1580
| 1665
| ''[[:d:Q17742498|Plas Penmynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 430
| [[Ficheru:Islwyn Ffowc Elis (1451056) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401615|Islwyn Ffowc Elis]]''
|
| 1924
| 2004
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 431
| [[Ficheru:Waldo Williams dim dyddiad gwella contrast crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401655|Waldo Williams]]''
|
| 1904
| 1971
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 432
|
| ''[[:d:Q3401662|Pennar Davies]]''
| poeta británicu (1911–1996)
| 1911
| 1996
| ''[[:d:Q27556140|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 433
|
| ''[[:d:Q3401718|John Prise]]''
|
|
| 1555
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| [[Ficheru:Emrys ap Iwan (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401736|Emrys ap Iwan]]''
| escritor británicu
| 1848
| 1906
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 435
|
| ''[[:d:Q3401751|Irma Chilton]]''
| escritora galesa (1930–1990)
| 1930
| 1990
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 436
|
| ''[[:d:Q3402075|Dic Penderyn]]''
|
| 1808<br/>1807
| 1831
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 437
| [[Ficheru:John Jones (Jac Glanygors).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402110|John Jones]]''
|
| 1766
| 1821
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 438
| [[Ficheru:Iorwerth C Peate gyda'i greadigaeth, Amgueddfa Werin Cymru yn Sain Ffagan (1465876).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402172|Iorwerth Peate]]''
| poeta galés (1901–1982)
| 1901
| 1982
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 439
| [[Ficheru:Twm Sion Cati - geograph.org.uk - 6025919 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402227|Twm Siôn Cati]]''
|
| 1532<br/>1530
| 1608
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 440
|
| ''[[:d:Q3402307|Gwyn Jones]]''
| escritor británicu
| 1907
| 1999
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[Ficheru:Kate Roberts 1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402447|Kate Roberts]]''
|
| 1891
| 1985
| ''[[:d:Q29499111|Cae'r Gors]]''
|-
| style='text-align:right'| 442
|
| ''[[:d:Q3402507|Gwynn ap Gwilym]]''
|
| 1950
| 2016
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Ficheru:Rhys Davies 1921.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402530|Rhys Davies]]''
| escritor galés (1901–1978)
| 1901
| 1978
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[Ficheru:Charles Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402590|Charles Ashton]]''
|
| 1848
| 1899
| ''[[:d:Q11130142|Llawryglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 445
| [[Ficheru:Love Jones Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402767|Sir Love Jones-Parry, 1st Baronet]]''
| políticu galés (1832–1891)
| 1832
| 1891
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| [[Ficheru:Vulcana1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402902|Vulcana]]''
| actriz galesa (1875–1946)
| 1874
| 1946
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 447
|
| ''[[:d:Q3403081|Allan Watkins]]''
|
| 1922
| 2011
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 448
|
| ''[[:d:Q3403131|Theophilus Evans]]''
| historiador
| 1693
| 1767
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''<br/>''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[Ficheru:William Abraham - Mabon.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403145|William Abraham]]''
|
| 1842
| 1922
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[Ficheru:Leslie Thomas, John Kirkham, Henry Buckton 50796451733) (Thomas cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403159|Leslie Thomas]]''
| escritor galés (1931–2014)
| 1931
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[Ficheru:Portrait of Ann Griffiths (1776-1805).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403496|Ann Griffiths]]''
|
| 1776
| 1805
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 452
|
| ''[[:d:Q3403511|Llew Smith]]''
| políticu británicu
| 1944
| 2021
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 453
|
| ''[[:d:Q3403520|Tom Ellis]]''
| políticu británicu (1924–2010)
| 1924
| 2010
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 454
|
| ''[[:d:Q3403524|Eurig Wyn]]''
|
| 1944
| 2019
| ''[[:d:Q5741986|Hermon]]''
|-
| style='text-align:right'| 455
|
| ''[[:d:Q3403530|Jack Jones]]''
|
| 1884
| 1970
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 456
| [[Ficheru:Griffith Jenkins Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403537|Griffith J. Griffith]]''
| periodista galés (1850–1919)
| 1850
| 1919
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 457
| [[Ficheru:Johndillwyn thoughful.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403542|John Dillwyn Llewelyn]]''
|
| 1810
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[Ficheru:John Thomas (Photographer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403561|John Thomas]]''
| fotógrafu galés (1838–1905)
| 1838
| 1905
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| [[Ficheru:Tewdrig Sant.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1088014|Tewdrig]]''
| monarca galés
| 550
|
| ''[[:d:Q2253783|Kingdom of Glywysing]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 460
|
| ''[[:d:Q5196810|Cuthbert Taylor]]''
| boxeador británicu (1909–1977)
| 1909
| 1977
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 461
|
| ''[[:d:Q5200745|Cyril Gwynn]]''
|
| 1897
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| [[Ficheru:Cyril Lakin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5200787|Cyril Lakin]]''
|
| 1893
| 1948
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 463
|
| ''[[:d:Q5200865|Cyril Rowland]]''
| xugador de críquet galés (1905–1971)
| 1905
| 1971
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 464
|
| ''[[:d:Q5200900|Cyril Trailor]]''
| futbolista británicu (1919–1986)
| 1919
| 1986
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 465
|
| ''[[:d:Q5208339|Daffyd Dyvyr]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1991
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 466
| [[Ficheru:Eglwys Corpus Christi, Tremeirchion Sir Ddinbych Church Denbighshire, North Wales 35.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208379|Dafydd Ddu o Hiraddug]]''
|
| 1350
| 1371
| ''[[:d:Q16068256|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 467
|
| ''[[:d:Q5208382|Dafydd Gorlech]]''
|
| 1410
| 1490
| ''[[:d:Q13125329|Abergorlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 468
|
| ''[[:d:Q5208385|Dafydd Nanmor]]''
|
| 1420
| 1485
| ''[[:d:Q3401919|Nantmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 469
|
| ''[[:d:Q5208983|Dai Davies]]''
|
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 470
|
| ''[[:d:Q5208986|Dai Davies]]''
| futbolista británicu
| 1948
| 2021
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| [[Ficheru:David Maldwyn Davies 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208987|Dai Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1925–2003)
| 1925
| 2003
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 472
|
| ''[[:d:Q5208985|Dai Davies]]''
|
| 1880
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 473
|
| ''[[:d:Q5208990|Dai Edwards]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1896–1960)
| 1896
| 1960
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 474
|
| ''[[:d:Q5208994|Dai Evans]]''
| futbolista británicu (1902–1951)
| 1902
| 1951
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[Ficheru:Cymro front page, 2-10-55, showing a picture of Dai Dower, Abercynon, and his fiancé, Evelyn Trapp (1469059) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208992|Dai Dower]]''
| boxeador galés (1933–2016)
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 476
|
| ''[[:d:Q5208993|Dai Evans]]''
|
| 1872
| 1912
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''
|-
| style='text-align:right'| 477
|
| ''[[:d:Q5209000|Dai Francis]]''
|
| 1911
| 1981
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 478
|
| ''[[:d:Q5209004|Dai Hiddlestone]]''
|
| 1890
| 1973
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 479
|
| ''[[:d:Q5209014|Dai Lawrence]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Ficheru:Dai Lewis (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5209015|Dai Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1866–1943)
| 1866
| 1943
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 481
|
| ''[[:d:Q5209023|Dai Nicholas]]''
| futbolista británicu (1897–1982)
| 1897
| 1982
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 482
|
| ''[[:d:Q5209027|Dai Prosser]]''
|
| 1912
| 1973
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| [[Ficheru:Dai Parker 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5209025|Dai Parker]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1965)
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 484
|
| ''[[:d:Q5209035|Dai Royston Bevan]]''
|
| 1928
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 485
|
| ''[[:d:Q5209032|Dai Richards]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1969
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 486
|
| ''[[:d:Q5209039|Dai Thomas]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 487
|
| ''[[:d:Q5209043|Dai Ward]]''
| futbolista británicu (1934–1996)
| 1934
| 1996
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 488
|
| ''[[:d:Q5209044|Dai Westacott]]''
| xugador de rugbi galés (1882–1917)
| 1882
| 1917
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 489
| [[Ficheru:Dan Beddoe facing left in 1918 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213131|Dan Beddoe]]''
|
| 1863
| 1937
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 490
|
| ''[[:d:Q5213612|Dan Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1936)
| 1857
| 1936
| ''[[:d:Q5197243|Cwmduad]]''
|-
| style='text-align:right'| 491
| [[Ficheru:Daniel Ddu.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217090|Daniel Evans]]''
| poeta británicu
| 1792
| 1846
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 492
|
| ''[[:d:Q5217091|Daniel Evans]]''
|
| 1774
| 1835
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 493
|
| ''[[:d:Q5217665|Daniel James]]''
| poeta galés (1848–1920)
| 1848
| 1920
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 494
|
| ''[[:d:Q5217713|Daniel Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1959)
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 495
|
| ''[[:d:Q5218391|Daniel Pascoe]]''
|
| 1900
| 1971
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 496
| [[Ficheru:Daniel Protheroe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218493|Daniel Protheroe]]''
|
| 1866
| 1934
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[Ficheru:Portrait of Daniel Silvan Evans (4674117).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218767|Daniel Silvan Evans]]''
|
| 1818
| 1903
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Ficheru:Daniel Williams (1643-1716).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5219099|Daniel Williams]]''
| teólogu galés (1643–1716)
| 1643
| 1716
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 499
|
| ''[[:d:Q5220206|Danny Canning]]''
| futbolista británicu (1926–2014)
| 1926
| 2014
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 500
|
| ''[[:d:Q5220344|Danny Ferguson]]''
|
| 1903
| 1971
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 501
|
| ''[[:d:Q5220457|Danny Hurcombe]]''
|
| 1895
| 1965
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 502
|
| ''[[:d:Q5220672|Danny Newall]]''
| futbolista británicu
| 1991
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Ficheru:BpThomasCoke.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q718439|Thomas Coke]]''
|
| 1747
| 1814
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 504
| [[Ficheru:Walter Devereux, 1st Earl of Essex from NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q719792|Walter Devereux, 1st Earl of Essex]]''
| militar galés (1541–1576)
| 1541<br/>1539
| 1576
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[Ficheru:Wingfield.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725054|Walter Clopton Wingfield]]''
|
| 1833
| 1912
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 506
| [[Ficheru:Charles Kemble (1775–1854) Henry Wyatt (1794–1840) Royal Shakespeare Theatre.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725104|Charles Kemble]]''
| actor de teatru galés (1775–1854)
| 1775
| 1854
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[Ficheru:J. P. R. Williams 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725555|J. P. R. Williams]]''
|
| 1949
| 2024
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 508
|
| ''[[:d:Q725556|Roy Vernon]]''
| futbolista británicu (1937–1993)
| 1937
| 1993
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 509
|
| ''[[:d:Q725570|Byron Stevenson]]''
| futbolista británicu (1956–2007)
| 1956
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[Ficheru:Reverend R S Thomas being interviewed for 'Y Cymro' (1468612).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725745|R. S. Thomas]]''
|
| 1913
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[Ficheru:Edward Stafford 3rd Duke of Buckingham 1520.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q726243|Edward Stafford, 3rd Duke of Buckingham]]''
| duque galés (1478–1521)
| 1478
| 1521
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 512
| [[Ficheru:GruffuddapLlywelyn historieofcambria.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q727897|Gruffydd ap Llywelyn]]''
|
| 1000
| 1063
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 513
|
| ''[[:d:Q730668|Lewys Glyn Cothi]]''
| poeta galés (1420–1490)
| 1420
| 1490
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 514
|
| ''[[:d:Q730721|Iolo Goch]]''
|
| 1320
| 1398
| ''[[:d:Q7909529|Vale of Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 515
| [[Ficheru:Jimmy Murphy statue.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q735062|Jimmy Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1989
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[Ficheru:Notre-Dame des Fleurs Plouharnel Saint-Armel Droit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737268|Armel]]''
|
| 482
| 570
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 517
|
| ''[[:d:Q740632|William Mathias]]''
|
| 1934
| 1992
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[Ficheru:Gareth-jones (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741120|Gareth Jones]]''
| periodista británicu (1905–1935)
| 1905
| 1935
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 519
|
| ''[[:d:Q741130|Michael Baxandall]]''
|
| 1933
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[Ficheru:Alfred George Edwards by Solomon J Solomon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741437|Alfred Edwards]]''
| sacerdote galés (1848–1937)
| 1848
| 1937
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 521
|
| ''[[:d:Q746920|Owen Thomas Jones]]''
| xeólogu británicu (1878–1967)
| 1878
| 1967
| ''[[:d:Q3402099|Beulah]]''
|-
| style='text-align:right'| 522
|
| ''[[:d:Q747068|David Rees]]''
|
| 1918
| 2013
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 523
|
| ''[[:d:Q762958|Harry Secombe]]''
|
| 1921
| 2001
| ''[[:d:Q7595549|St Thomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 524
|
| ''[[:d:Q763721|Haydn Tanner]]''
| xugador de rugbi union británicu (1917–2009)
| 1917
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[Ficheru:Saint Mellon.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q767764|Mellonius]]''
| sacerdote francés
| 229
| 314
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[Ficheru:Vannes - cathédrale, vitrail des saints Patern et Mériadec Detail Padarn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q770633|Padarn]]''
| sacerdote católicu galés (500–510)
| 500
| 510
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 527
| [[Ficheru:Anna Williams by Frances Reynolds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q772966|Anna Williams]]''
|
| 1706
| 1783
| ''[[:d:Q7368291|Rosemarket]]''
|-
| style='text-align:right'| 528
| [[Ficheru:Barry John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q775742|Barry John]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
| 2024
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 529
|
| ''[[:d:Q776095|Joseph Pugsley]]''
|
| 1885
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| [[Ficheru:Sid Bevan rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q780557|Sid Bevan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1933)
| 1877
| 1933
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 531
|
| ''[[:d:Q829262|Berwyn Jones]]''
|
| 1940
| 2007
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[Ficheru:Timothy-Richard-at-34.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q837541|Timothy Richard]]''
| misioneru galés (1845–1919)
| 1845
| 1919
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 533
|
| ''[[:d:Q839022|Donald Houston]]''
| actor de cine británicu (1923–1991)
| 1923
| 1991
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 534
| [[Ficheru:Ffefrynnau Cymraeg A Saesneg Stuart Burrows- Stuart Burrows Sings Welsh And English Favourites, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q847735|Stuart Burrows]]''
|
| 1933
| 2025
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 535
|
| ''[[:d:Q849718|Brinley Newton-John]]''
|
| 1914
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 536
|
| ''[[:d:Q862305|Bill Meilen]]''
|
| 1932
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 537
|
| ''[[:d:Q869503|Ted Vizard]]''
| futbolista británicu
| 1889
| 1973
| ''[[:d:Q5141073|Cogan]]''
|-
| style='text-align:right'| 538
|
| ''[[:d:Q869553|Billy Jennings]]''
|
| 1893
| 1968
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[Ficheru:Bleddyn Williams 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q883404|Bleddyn Williams]]''
|
| 1923
| 2009
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 540
|
| ''[[:d:Q888051|Brochfael ap Elisedd]]''
| rei galés (800–773)
| 800
| 773
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 541
|
| ''[[:d:Q896857|Leighton Durham Reynolds]]''
|
| 1930
| 1999
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 542
| [[Ficheru:William Hallowes Miller.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q908116|William Hallowes Miller]]''
|
| 1801
| 1880
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 543
|
| ''[[:d:Q910728|Dudley Lloyd-Evans]]''
| as de l'aviación galés (1895–1972)
| 1895
| 1972
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 544
|
| ''[[:d:Q912228|Brian Godding]]''
|
| 1945
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 545
|
| ''[[:d:Q912373|Brian Huggett]]''
| golfista galés
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 546
|
| ''[[:d:Q913050|Brian Savegar]]''
|
| 1932
| 2007
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 547
|
| ''[[:d:Q919835|Eric Linklater]]''
|
| 1899
| 1974
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[Ficheru:Abraham Rees by James Lonsdale.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q922838|Abraham Rees]]''
| botánicu galés (1743–1825)
| 1743
| 1825
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 549
|
| ''[[:d:Q924074|Angus McBean]]''
| fotógrafu galés (1904–1990)
| 1904
| 1990
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''<br/>''[[:d:Q11017004|Newbridge-on-Wye]]''
|-
| style='text-align:right'| 550
|
| ''[[:d:Q925761|Eric Griffiths]]''
|
| 1940
| 2005
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 551
| [[Ficheru:Christopher Jones with Wales logo - England Olympic polo team 1920 Antwerp (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q927275|Christopher Jones]]''
| nadador galés (1886–1937)
| 1886
| 1937
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 552
|
| ''[[:d:Q928575|Derrick Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 1983
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 553
| [[Ficheru:Reginald Brooks-King.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q929046|Reginald Brooks-King]]''
| arqueru británicu (1861–1938)
| 1861
| 1938
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 554
|
| ''[[:d:Q929691|Rupert Charles Barneby]]''
|
| 1911
| 2000
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 555
| [[Ficheru:Isaac Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q934428|Isaac Roberts]]''
|
| 1829
| 1904
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 556
| [[Ficheru:Jimmy Michael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q935055|Jimmy Michael]]''
|
| 1877
| 1904
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 557
|
| ''[[:d:Q939952|Maud de Braose, Baroness Wigmore]]''
|
| 1224
| 1301
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| [[Ficheru:Fred Welsh LCCN2014697376 (3x4a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q942249|Freddie Welsh]]''
| boxeador británicu (1886–1927)
| 1886
| 1927
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 559
|
| ''[[:d:Q942385|Jack Kelsey]]''
| futbolista británicu (1929–1992)
| 1929
| 1992
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[Ficheru:Swansea Town Football Club (20740154461).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q944231|Ivor Allchurch]]''
| futbolista británicu (1929–1997)
| 1929
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[Ficheru:Histoire des Jésuites II p130 Complot de William Parry par T Fragonard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q944974|William Parry]]''
|
|
| 1585
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 562
| [[Ficheru:BartleFrere.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q950220|Henry Bartle Frere]]''
|
| 1815
| 1884
| ''[[:d:Q17743864|Clydach House]]''
|-
| style='text-align:right'| 563
| [[Ficheru:Hugh Hamshaw Thomas British Mycological Society 1913 a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q950806|Hugh Hamshaw Thomas]]''
|
| 1885
| 1962
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 564
|
| ''[[:d:Q953078|Roger Mortimer, 4th Earl of March]]''
| militar galés (1374–1398)
| 1374
| 1398
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| [[Ficheru:J Conway Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q958919|Conway Rees]]''
|
| 1870
| 1932
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 566
|
| ''[[:d:Q967593|Jimmy Sangster]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q13125694|Kinmel Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
|
| ''[[:d:Q968698|Thomas Tomkins]]''
|
| 1572
| 1656
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 568
| [[Ficheru:Peter Carpenter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970171|Peter Carpenter]]''
| aviador británicu (1891–1971)
| 1891
| 1971
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| [[Ficheru:James Ira Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970206|James Ira Thomas Jones]]''
| as de l'aviación galés (1896–1960)
| 1896
| 1960
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 570
|
| ''[[:d:Q975285|Percy Mansell Jones]]''
|
| 1889
| 1968
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 571
|
| ''[[:d:Q977667|Noel Kinsey]]''
| futbolista británicu (1925–2017)
| 1925
| 2017
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 572
|
| ''[[:d:Q979098|Craig Thomas]]''
|
| 1942
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 573
|
| ''[[:d:Q979163|Carwyn James]]''
|
| 1929
| 1983
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[Ficheru:John Dawes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979301|John Dawes]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1940
| 2021
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| [[Ficheru:Edgar Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979325|Edgar Evans]]''
|
| 1876
| 1912
| ''[[:d:Q2148317|Rhossili]]''
|-
| style='text-align:right'| 576
| [[Ficheru:Sir Henry Jones (1852-1922) NLW3364587.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979372|Henry Jones]]''
| filósofu galés (1852–1922)
| 1852
| 1922
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 577
|
| ''[[:d:Q981494|John of Wales]]''
|
| 1300
| 1285
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[Ficheru:Ranulf de Blondeville.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984430|Ranulf de Blondeville, 6th Earl of Chester]]''
|
| 1170
| 1232
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Ficheru:William Henry Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q985138|W. H. Davies]]''
|
| 1871
| 1940
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| [[Ficheru:AnthonyLlewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q986620|Anthony Llewellyn]]''
| astronauta galés (1933–2013)
| 1933
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 581
|
| ''[[:d:Q1025409|Caerwyn Roderick]]''
|
| 1927
| 2011
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[Ficheru:CaesarJenkyns.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1025420|Caesar Jenkyns]]''
| futbolista británicu (1866–1941)
| 1866
| 1941
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 583
|
| ''[[:d:Q1035345|Caradoc Freichfras]]''
| rei galés (470–500)
| 470
| 500
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 584
|
| ''[[:d:Q1063375|Madog ap Llywelyn]]''
|
|
| 1312
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 585
| [[Ficheru:Bp Charles Green NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1063535|Charles Green]]''
| sacerdote galés (1864–1944)
| 1864
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 586
|
| ''[[:d:Q1064759|C. H. Dodd]]''
|
| 1884
| 1973
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[Ficheru:Thomas Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1065207|Tom Richards]]''
|
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 588
|
| ''[[:d:Q1088032|Llywelyn Bren]]''
| revolucionariu galés (1267–1318)
| 1267
| 1318
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 589
|
| ''[[:d:Q1101282|John Gow]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1930
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| [[Ficheru:C.W. Nicol - Headshot in Afan Woodland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1102013|C. W. Nicol]]''
|
| 1940
| 2020
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 591
|
| ''[[:d:Q1103370|Stuart Robbins]]''
| xugador de baloncestu británicu (1976–2010)
| 1976
| 2010
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 592
| [[Ficheru:Terry Yorath, Wales Team, 1988.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1103503|Terry Yorath]]''
| futbolista británicu
| 1950
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 593
| [[Ficheru:Sydenham Edwards1592.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1118055|Sydenham Edwards]]''
|
| 1768
| 1819
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 594
|
| ''[[:d:Q1125037|John Elsworthy]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q6964261|Nant-y-derry]]''
|-
| style='text-align:right'| 595
|
| ''[[:d:Q1129178|Leo Callaghan]]''
| árbitru de fútbol británicu (1924–1987)
| 1924
| 1987
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 596
|
| ''[[:d:Q1130154|Gwilym Jenkins]]''
|
| 1932
| 1982
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 597
|
| ''[[:d:Q1130431|Grace Williams]]''
| compositora galesa (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 598
|
| ''[[:d:Q1131742|Lorwerth Price Jones]]''
|
| 1927
| 2023
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 599
|
| ''[[:d:Q1148624|Cyril Frank Colebrook]]''
| físicu británicu (1910–1997)
| 1910
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 600
|
| ''[[:d:Q1157152|Dafydd Llywelyn]]''
|
| 1939
| 2013
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 601
|
| ''[[:d:Q3101068|Geoffrey Conway]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–2000)
| 1897
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 602
| [[Ficheru:George Boots.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101430|George Boots]]''
| xugador de rugbi union británicu (1874–1928)
| 1874
| 1928
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 603
|
| ''[[:d:Q3101435|George Bowen]]''
|
| 1863
| 1919
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 604
|
| ''[[:d:Q2614469|Cadwgan ap Bleddyn]]''
|
| 1051
| 1111
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 605
| [[Ficheru:BpWilliamMorgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2624753|William Morgan]]''
|
| 1547
| 1604
| ''[[:d:Q14478006|Tŷ Mawr Wybrnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 606
|
| ''[[:d:Q2641401|Alex Jones]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1988
| 2019
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 607
|
| ''[[:d:Q2662059|Harold Thomas]]''
|
| 1914
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 608
|
| ''[[:d:Q2663877|Mel Hopkins]]''
| futbolista británicu (1934–2010)
| 1934
| 2010
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 609
|
| ''[[:d:Q2663895|Rosemarie Frankland]]''
|
| 1943
| 2000
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 610
|
| ''[[:d:Q2670636|Meilyr Brydydd]]''
|
| 1050
| 1137
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 611
|
| ''[[:d:Q2682630|Jet Naessens]]''
| actriz belxicana (1915–2010)
| 1915
| 2010
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 612
|
| ''[[:d:Q2699091|Hywel Teifi Edwards]]''
| historiador británicu (1934–2010)
| 1934
| 2010
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[Ficheru:Christopher Dawson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2707044|Christopher Dawson]]''
| historiador británicu
| 1889
| 1970
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Glynebwy, 1958.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2717838|T. Llew Jones]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q3400302|Pentrecwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 615
|
| ''[[:d:Q2717918|Arthur Jenkins]]''
|
| 1882
| 1946
| ''[[:d:Q7916189|Varteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[Ficheru:Major Lord Henry Arthur George Somerset (1851-1926), - Vanity fair nov 19 1887.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2737983|Lord Arthur Somerset]]''
|
| 1851
| 1926
| ''[[:d:Q1324473|Troy House]]''
|-
| style='text-align:right'| 617
| [[Ficheru:Tegla.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2741543|Edward Tegla Davies]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''
|-
| style='text-align:right'| 618
|
| ''[[:d:Q2745169|Llywelyn Goch ap Meurig Hen]]''
|
| 1335
| 1390
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[Ficheru:Anna Maria Bennett portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2827000|Anna Maria Bennett]]''
|
| 1746
| 1808
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 620
|
| ''[[:d:Q2840543|Alun Pask]]''
| xugador de rugbi union británicu (1937–1995)
| 1937
| 1995
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 621
|
| ''[[:d:Q2840540|Alun Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1926–1991)
| 1926
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| [[Ficheru:Augusta Hall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2870954|Augusta Hall Llanover]]''
| periodista galesa (1802–1896)
| 1802
| 1896
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| [[Ficheru:Portret van Phillipus Evans, RP-P-1921-1870.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2884061|Philip Evans]]''
| misioneru galés (1645–1679)
| 1645
| 1679
| [[Trefynwy]]<br/>''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 624
|
| ''[[:d:Q2898051|Ray Daniel]]''
|
| 1928
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Ficheru:G H Bert Gould.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2899186|Bert Gould]]''
|
| 1870
| 1913
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 626
| [[Ficheru:Bert Dauncey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2899185|Bert Dauncey]]''
|
| 1871
| 1955
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 627
|
| ''[[:d:Q2900084|Charlie Jones]]''
| futbolista británicu (1899–1966)
| 1899
| 1966
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 628
|
| ''[[:d:Q2903163|Bill Clement]]''
| xugador de rugbi union británicu (1915–2007)
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 629
|
| ''[[:d:Q2903257|Bill James]]''
| escritor británicu
| 1929
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 630
|
| ''[[:d:Q2903371|Bill Tamplin]]''
| xugador de rugbi union británicu (1917–1989)
| 1917
| 1989
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 631
| [[Ficheru:Billy Cleaver 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903616|Billy Cleaver]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Ficheru:William McCutcheon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903678|William McCutcheon]]''
|
| 1870
| 1949
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 633
| [[Ficheru:Billy O'Neill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903688|Billy O'Neill]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1878–1955)
| 1878
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 634
|
| ''[[:d:Q2903719|Billy Spiller]]''
|
| 1886
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 635
|
| ''[[:d:Q2903745|Billy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1921
| 2002
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 636
|
| ''[[:d:Q2903748|Billy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–2013)
| 1929
| 2013
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| [[Ficheru:Robert Thomas Evans 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2907653|Bob Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[Ficheru:Robert Bob Gould.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2907680|Bob Gould]]''
| xugador de rugbi union británicu (1863–1931)
| 1863
| 1931
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 639
| [[Ficheru:Charles Nicholl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2910477|Charles Nicholl]]''
| xugador de rugbi union británicu (1870–1939)
| 1870
| 1939
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 640
| [[Ficheru:Thomas jones at cambridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2911997|Thomas Jones]]''
| matemáticu galés (1756–1807)
| 1756
| 1807
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 641
|
| ''[[:d:Q2913257|John Roberts]]''
|
| 1946
| 2016
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[Ficheru:Brian Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2924982|Brian Price]]''
|
| 1937
| 2023
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 643
|
| ''[[:d:Q2925023|Brian Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1940–2012)
| 1940
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 644
| [[Ficheru:William Henry Alexander.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928014|William Henry Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1936)
| 1873
| 1936
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[Ficheru:Buller stadden.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928012|William Stadden]]''
|
| 1861
| 1906
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 646
|
| ''[[:d:Q2928233|Bunner Travers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 647
| [[Ficheru:Burke Shelley.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928498|Burke Shelley]]''
|
| 1950
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| [[Ficheru:Burnett Bolloten 1980.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928553|Burnett Bolloten]]''
| historiador galés (1909–1987)
| 1909
| 1987
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| [[Ficheru:Richard Valentine Pitchford magician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2938073|Richard Valentine Pitchford]]''
| magu británicu (1895–1973)
| 1895
| 1973
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 650
|
| ''[[:d:Q2959086|Charles Foweraker]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1950
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 651
|
| ''[[:d:Q2959651|Charles Lewis]]''
|
| 1852
| 1923
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 652
| [[Ficheru:Charles Henry Newman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2959898|Charlie Newman]]''
|
| 1857
| 1922
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 653
| [[Ficheru:C. G. Taylor.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2960293|Charles Taylor]]''
|
| 1863
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 654
|
| ''[[:d:Q2960849|Charlie Faulkner]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 655
| [[Ficheru:Charlie Pritchard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2960878|Charlie Pritchard]]''
|
| 1882
| 1916
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[Ficheru:Charlotte Mason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2961003|Charlotte Mason]]''
|
| 1842
| 1923
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 657
|
| ''[[:d:Q2976625|Claude Davey]]''
| xugador de rugbi union británicu (1908–2001)
| 1908
| 2001
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 658
|
| ''[[:d:Q2978800|Clem Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–1996)
| 1929
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| [[Ficheru:Clifford Alfred Bowen (1875–1929).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979039|Cliff Bowen]]''
|
| 1875
| 1929
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| [[Ficheru:Cliff Davies 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979047|Cliff Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1919–1967)
| 1919
| 1967
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 661
| [[Ficheru:Wales Rugby1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979063|Cliff Pritchard]]''
| xugador de rugbi union británicu (1881–1954)
| 1881
| 1954
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[Ficheru:HowellDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2989294|Howell Davis]]''
|
| 1690
| 1719
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 663
|
| ''[[:d:Q3001503|Courtney Meredith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1926
| 2024
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 664
|
| ''[[:d:Q3002796|Crispin Nash-Williams]]''
| matemáticu galés (1932–2001)
| 1932
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 665
|
| ''[[:d:Q3008718|Cynan ab Iago]]''
|
| 1014
| 1063
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 666
| [[Ficheru:Dai Fitzgerald (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3012007|Dai Fitzgerald]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1872–1951)
| 1872
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 667
|
| ''[[:d:Q3012010|Dai Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1916–2000)
| 1916
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 668
| [[Ficheru:Dai Tarw Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3012009|David Jones]]''
|
| 1881
| 1933
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 669
|
| ''[[:d:Q3017152|W. J. A. Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1890–1967)
| 1890
| 1967
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| [[Ficheru:Missionary David Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018170|David Jones]]''
|
| 1796
| 1841
| ''[[:d:Q15987529|Pen-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 671
|
| ''[[:d:Q3018755|David Samuel]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1943)
| 1869
| 1943
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 672
|
| ''[[:d:Q3018959|David Watkins]]''
|
| 1942
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| [[Ficheru:John Hoppner (1758-1810) (attributed to) - Reverend David Williams (1738–1816) - NMW A 5397 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018998|David Williams]]''
|
| 1738
| 1816
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 674
|
| ''[[:d:Q3025590|Dewi Zephaniah Phillips]]''
|
| 1934
| 2006
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 675
|
| ''[[:d:Q3026625|Dick Richards]]''
| futbolista británicu (1890–1934)
| 1890
| 1934
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 676
|
| ''[[:d:Q3026630|Dick Thomas]]''
|
| 1881<br/>1880
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 677
|
| ''[[:d:Q3026655|Dickie Garrett]]''
|
| 1865
| 1908
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[Ficheru:Dicky Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3026670|Dicky Owen]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1932)
| 1876
| 1932
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 679
|
| ''[[:d:Q3033499|Wilf Cude]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu canadianu (1910–1968)
| 1910
| 1968
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 680
|
| ''[[:d:Q3037194|Dorothy Squires]]''
| cantante británica (1915–1998)
| 1915
| 1998
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 681
|
| ''[[:d:Q3038019|Douglas McKie]]''
| químicu británicu (1896–1967)
| 1896
| 1967
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 682
|
| ''[[:d:Q3038045|Douglas Vaughan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1977)
| 1925
| 1977
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 683
|
| ''[[:d:Q3039882|Hugh Percy Wilkins]]''
|
| 1896
| 1960
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 684
|
| ''[[:d:Q3048504|Edward Edwards]]''
|
| 1803
| 1879
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| [[Ficheru:Edward George Bowen at Parkes Observatory, c. 1961.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048530|Edward George Bowen]]''
| físicu británicu (1911–1991)
| 1911
| 1991
| ''[[:d:Q5139596|Cockett]]''
|-
| style='text-align:right'| 686
| [[Ficheru:Bardd y Brenin, Edward Jones (1752–1824) (gcf10063).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048577|Edward Jones]]''
|
| 1752
| 1824
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 687
| [[Ficheru:Edward Ravenscroft Esqr (BM 1860,1013.73).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048652|Edward Ravenscroft]]''
|
| 1654
| 1707
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[Ficheru:Wales1881.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048696|Edward Treharne]]''
|
| 1862
| 1904
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 689
| [[Ficheru:The Right Hon. Sir John Rhŷs, P.C., M.A., D.Litt (5227644) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050565|John, Sir Rhys]]''
|
| 1840
| 1915
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 690
| [[Ficheru:Portrait of Evan James (4670936) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3061325|Evan James]]''
|
| 1809
| 1878
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 691
| [[Ficheru:Portrait of Sir William Goscombe John by Simon Harmon Vedder.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3069617|William Goscombe John]]''
| escultor galés (1860–1952)
| 1860
| 1952
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 692
| [[Ficheru:Frank Hill (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3082655|Frank Hill]]''
|
| 1866
| 1927
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[Ficheru:Fred Parfitt (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086926|Fred Parfitt]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1953)
| 1869
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[Ficheru:Fred Scrine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086951|Fred Scrine]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1962)
| 1877
| 1962
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 695
|
| ''[[:d:Q3090747|Fulke Walwyn]]''
| entrenador de caballos británicu (1910–1991)
| 1910
| 1991
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 696
|
| ''[[:d:Q3098302|Gareth Gwenlan]]''
|
| 1937
| 2016
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 697
|
| ''[[:d:Q3098315|Gareth Williams]]''
| batería galés (1953–2001)
| 1953
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 698
|
| ''[[:d:Q3098316|Gareth Powell Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1954–2018)
| 1954
| 2018
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 699
|
| ''[[:d:Q3098336|Garfield Owen]]''
|
| 1932
| 2019
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 700
|
| ''[[:d:Q3101064|Geoff Wheel]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[Ficheru:George Davies, Rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101517|George Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1959)
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 702
|
| ''[[:d:Q3101615|George Guest]]''
|
| 1924
| 2002
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[Ficheru:George Hayward.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101635|George Hayward]]''
|
| 1886
| 1946
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| [[Ficheru:Geraint Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3103853|Geraint Evans]]''
|
| 1922
| 1992
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 705
|
| ''[[:d:Q3104447|Gerwyn Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1924–2009)
| 1924
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 706
|
| ''[[:d:Q3108690|Glen Renfrew]]''
| empresariu australianu (1928–2006)
| 1928
| 2006
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 707
|
| ''[[:d:Q3109363|Glyn Loosmore]]''
| espía británicu (1923–2007)
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 708
|
| ''[[:d:Q3109367|Glyn Moses]]''
|
| 1928
| 2021
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 709
|
| ''[[:d:Q3109364|Glyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1927–1976)
| 1927
| 1976
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 710
|
| ''[[:d:Q3109365|Glyn Houston]]''
|
| 1925
| 2019
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 711
|
| ''[[:d:Q3113252|Graham Jenkins]]''
|
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 712
|
| ''[[:d:Q3116627|Griffith Hughes]]''
| naturalista galés (1707–1758)
| 1707
| 1758
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[Ficheru:Gwladys Yvonne McKeon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3122587|Gwladys Yvonne McKeon]]''
| bióloga marina británica (1897–1979)
| 1897
| 1979
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 714
|
| ''[[:d:Q3127737|Harri Webb]]''
|
| 1920
| 1994
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 715
| [[Ficheru:Harry bowen, rugby union player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127791|Harry Bowen]]''
|
| 1864
| 1913
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[Ficheru:Harry Day (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127809|Harry Day]]''
|
| 1863
| 1911
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[Ficheru:Harry Jarman.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127841|Harry Jarman]]''
| xugador de rugbi union británicu (1883–1928)
| 1883
| 1928
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 718
|
| ''[[:d:Q3127937|Harry Vaughan Watkins]]''
|
| 1875
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 719
|
| ''[[:d:Q3128848|Haydn Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1936–2018)
| 1936
| 2018
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 720
|
| ''[[:d:Q3129078|Heather Dohollau]]''
|
| 1925
| 2013
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 721
|
| ''[[:d:Q3129631|Helen Morgan]]''
| xugadora de ḥoquei galesa
| 1966
| 2020
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 722
|
| ''[[:d:Q3133040|Geoff Thomas]]''
|
| 1948
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 723
|
| ''[[:d:Q3133452|Herbert Godwin]]''
| xugador de rugbi union galés (1935–2006)
| 1935
| 2006
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[Ficheru:Horace Lyne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3140461|Horace Lyne]]''
|
| 1860
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 725
|
| ''[[:d:Q3142269|Hugh Iorys Hughes]]''
|
| 1902
| 1977
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 726
|
| ''[[:d:Q3147943|Idwal Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu (1910–1991)
| 1910
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 727
|
| ''[[:d:Q3148103|Ifor Jenkins]]''
|
| 1906
| 1972
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 728
|
| ''[[:d:Q3156345|Ivor Barry]]''
| actor británicu (1919–2006)
| 1919
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[Ficheru:Ivor Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3156348|Ivor Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1884–1943)
| 1884
| 1943
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 730
| [[Ficheru:Jack bancroft rugby union.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157121|Jack Bancroft]]''
|
| 1879
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| [[Ficheru:Jack Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157222|Jack Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1886–1951)
| 1886
| 1951
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 732
| [[Ficheru:Jack Matthews rugby 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157267|Jack Matthews]]''
|
| 1920
| 2012
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 733
|
| ''[[:d:Q3160120|Jacques Vaillant de Guélis]]''
|
| 1907
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| [[Ficheru:James James composer of the music of 'Hen wlad fy nhadau' (5292122) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3161184|James James]]''
|
| 1832
| 1902
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 735
| [[Ficheru:Jehoida Hodges.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3176811|Jehoida Hodges]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1930)
| 1876
| 1930
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 736
| [[Ficheru:Jim Hannan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3178817|Jim Hannan]]''
|
| 1864
| 1905
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 737
|
| ''[[:d:Q3180936|John Arthur Jones]]''
|
| 1856
| 1919
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 738
|
| ''[[:d:Q3181171|John Callis]]''
|
|
| 1576
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 739
| [[Ficheru:John Gwyn Jeffreys cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181658|John Gwyn Jeffreys]]''
|
| 1809
| 1885
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 740
|
| ''[[:d:Q3181859|John Kendall-Carpenter]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1990)
| 1925
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 741
|
| ''[[:d:Q3181992|John Mantle]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1942–2018)
| 1942
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 742
|
| ''[[:d:Q3182121|John Morgan]]''
|
| 1930
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 743
|
| ''[[:d:Q3182297|John Phillips]]''
| zoólogu británicu (1933–1987)
| 1933
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 744
|
| ''[[:d:Q3182417|John Samuel]]''
| xugador de rugbi union británicu (1868–1947)
| 1868
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 745
|
| ''[[:d:Q3182436|John Savage]]''
| políticu canadianu (1932–2003)
| 1932
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 746
| [[Ficheru:Archbishop John Williams 1582 - 1650 portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3182765|John Williams]]''
|
| 1582
| 1650
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 747
| [[Ficheru:Johnnie Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3182987|Johnny Williams]]''
|
| 1882
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 748
| [[Ficheru:Josiah Tucker, Dean of Gloucester 02259.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3186047|Josiah Tucker]]''
|
| 1713
| 1799
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 749
|
| ''[[:d:Q3195050|Ken Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
| 2022
| ''[[:d:Q1351146|Cross Hands]]''
|-
| style='text-align:right'| 750
|
| ''[[:d:Q3236188|Leslie Williams]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 751
| [[Ficheru:Benjamin Lewis Jones 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3237297|Lewis Jones]]''
|
| 1931
| 2024
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1566017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3250688|Caradog Prichard]]''
| escritor británicu
| 1904
| 1980
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 753
|
| ''[[:d:Q3251003|Tom Macdonald]]''
| periodista galés (1900–1980)
| 1900
| 1980
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 754
| [[Ficheru:Llewellyn Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257496|Llewellyn Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1957)
| 1877
| 1957
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 755
|
| ''[[:d:Q1586858|Harry Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 756
|
| ''[[:d:Q4908933|Bill Everson]]''
| xugador de rugbi union galés (1906–1966)
| 1906
| 1966
| ''[[:d:Q7377542|Rudry]]''
|-
| style='text-align:right'| 757
|
| ''[[:d:Q4909319|Bill Harris]]''
| futbolista británicu (1928–1989)
| 1928
| 1989
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 758
|
| ''[[:d:Q4909481|Bill Hopkin]]''
|
| 1914
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 759
|
| ''[[:d:Q4910257|Bill Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1946)
| 1869
| 1946
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 760
|
| ''[[:d:Q4910477|Bill Perry]]''
|
| 1886
| 1970
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 761
|
| ''[[:d:Q4910545|Bill Price]]''
|
| 1909
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 762
|
| ''[[:d:Q4910664|Bill Roberts]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 763
|
| ''[[:d:Q4910867|Bill Shortt]]''
| futbolista británicu (1920–2004)
| 1920
| 2004
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 764
|
| ''[[:d:Q4911257|Bill Waite]]''
| futbolista británicu (1917–1980)
| 1917
| 1980
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 765
|
| ''[[:d:Q4911295|Bill Watkins]]''
|
| 1923
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 766
|
| ''[[:d:Q4912140|Billy Baker]]''
| futbolista británicu (1920–2005)
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 767
|
| ''[[:d:Q4912156|Billy Bassett]]''
| futbolista británicu (1912–1977)
| 1912
| 1977
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 768
|
| ''[[:d:Q4912241|Billy Bowen]]''
|
| 1897
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Ficheru:W.C.Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912428|Billy Davies]]''
| futbolista británicu (1883–1960)
| 1883
| 1960
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 770
| [[Ficheru:Billy Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912429|Billy Davies]]''
| políticu australianu (1884–1956)
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 771
|
| ''[[:d:Q4912481|Billy Douglas]]''
|
| 1863
| 1943
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 772
|
| ''[[:d:Q4912558|Billy Foulkes]]''
| futbolista británicu (1926–1979)
| 1926
| 1979
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[Ficheru:Billy Geen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912588|Billy Geen]]''
|
| 1891
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 774
|
| ''[[:d:Q4912622|Billy Gore]]''
|
| 1919
| 2010
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
|
| ''[[:d:Q4912742|Billy Hughes]]''
| futbolista británicu (1918–1981)
| 1918
| 1981
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 776
|
| ''[[:d:Q4912750|Billy Hullin]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942–2012)
| 1942
| 2012
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 777
|
| ''[[:d:Q4912896|Billy Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1864
| 1935
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 778
|
| ''[[:d:Q4912914|Billy Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 1998
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 779
|
| ''[[:d:Q4912940|Billy Mainwaring]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1941
| 2019
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 780
|
| ''[[:d:Q4913055|Billy Moore]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7337446|River Garw]]''
|-
| style='text-align:right'| 781
|
| ''[[:d:Q4913065|Billy Morris]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2002
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 782
|
| ''[[:d:Q4913219|Billy Reed]]''
| futbolista británicu
| 1928
| 2003
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 783
|
| ''[[:d:Q4913221|Billy Rees]]''
| futbolista británicu (1924–1996)
| 1924
| 1996
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[Ficheru:Billy Shergold - Newport County FC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4913299|Billy Shergold]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 785
|
| ''[[:d:Q4913312|Billy Slade]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 786
|
| ''[[:d:Q4913355|Billy Tabram]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1992
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 787
|
| ''[[:d:Q4913424|Billy Waith]]''
| boxeador galés
| 1950
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 788
|
| ''[[:d:Q4913438|Billy Watkins]]''
|
| 1910
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 789
|
| ''[[:d:Q4913472|Billy Williams]]''
|
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 790
| [[Ficheru:Blake Pelly in 1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4924461|Blake Pelly]]''
| aviador australianu (1907–1990)
| 1907
| 1990
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 791
|
| ''[[:d:Q4925840|Bleddyn Jones]]''
|
| 1948
| 2021
| ''[[:d:Q6693348|Lower Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 792
|
| ''[[:d:Q4932383|Bob Evans]]''
| futbolista británicu (1881–1962)
| 1881
| 1962
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 793
|
| ''[[:d:Q4932881|Bob Humphrys]]''
| periodista galés (1952–2008)
| 1952
| 2008
| ''[[:d:Q7578756|Splott]]''
|-
| style='text-align:right'| 794
|
| ''[[:d:Q4932960|Bob Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1875–1944)
| 1875
| 1944
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 795
|
| ''[[:d:Q4933800|Bob Roberts]]''
| futbolista británicu (1863–1950)
| 1863
| 1950
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 796
|
| ''[[:d:Q4934724|Bobby Atherton]]''
|
| 1876
| 1917
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 797
|
| ''[[:d:Q4934923|Bobby Delahay]]''
| xugador de rugbi union británicu (1900–1978)
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 798
|
| ''[[:d:Q4935708|Bobby Weale]]''
| futbolista británicu (1903–1970)
| 1903
| 1970
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 799
|
| ''[[:d:Q4935805|Bobi Jones]]''
|
| 1929
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 800
|
| ''[[:d:Q4958557|Brayley Reynolds]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2023
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[Ficheru:Brendachamberlain.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4960646|Brenda Chamberlain]]''
|
| 1912
| 1971
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 802
|
| ''[[:d:Q4963078|Brian Bedford]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2022
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 803
|
| ''[[:d:Q4963131|Brian Blears]]''
| futbolista británicu (1933–2005)
| 1933
| 2005
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 804
|
| ''[[:d:Q4963253|Brian Cairns]]''
| xugador de dardos británicu (1939–1993)
| 1939
| 1993
| ''[[:d:Q11020503|Trethomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 805
|
| ''[[:d:Q4963491|Brian Curvis]]''
| boxeador galés (1937–2012)
| 1937
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 806
|
| ''[[:d:Q4963649|Brian Earnshaw]]''
| escritor de ciencia ficción británicu
| 1929
| 2014
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 807
|
| ''[[:d:Q4963686|Brian Evans]]''
| xugador de críquet británicu (1936–2011)
| 1936
| 2011
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 808
|
| ''[[:d:Q4963687|Brian Evans]]''
| futbolista británicu (1942–2003)
| 1942
| 2003
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 809
|
| ''[[:d:Q4964112|Brian Hughes]]''
| futbolista británicu (1937–2018)
| 1937
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 810
|
| ''[[:d:Q4964204|Brian Jenkins]]''
| nadador británicu (1943–2017)
| 1943
| 2017
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 811
|
| ''[[:d:Q4964251|Brian Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1935
| 2025
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 812
|
| ''[[:d:Q4964714|Brian McGuinness]]''
| filósofu británicu
| 1927
| 2019
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 813
|
| ''[[:d:Q4964811|Brian Morris, Baron Morris of Castle Morris]]''
|
| 1930
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 814
|
| ''[[:d:Q4964875|Brian Nicholas]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2021
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 815
|
| ''[[:d:Q4965053|Brian Plummer]]''
|
| 1936
| 2003
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 816
|
| ''[[:d:Q4965080|Brian Purcell]]''
| futbolista británicu
| 1938
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 817
|
| ''[[:d:Q4965353|Brian Sparks]]''
|
| 1931
| 2013
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 818
|
| ''[[:d:Q4965445|Ruth Manning-Sanders]]''
|
| 1886
| 1988
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 819
|
| ''[[:d:Q4965619|Brian Whitcombe]]''
|
| 1934
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| [[Ficheru:Madam Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4966702|Bridget Bevan]]''
|
| 1698
| 1779
| ''[[:d:Q6661653|Llannewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 821
|
| ''[[:d:Q4968450|Brinley Williams]]''
|
| 1895
| 1987
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 822
|
| ''[[:d:Q4968451|Brinley Richards]]''
|
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q107032717|Nantyffyllon]]''
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[Ficheru:BruceGeorge 21 Jan 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4977546|Bruce George]]''
| políticu galés
| 1942
| 2020
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 824
|
| ''[[:d:Q4980282|Bryan Orritt]]''
| futbolista británicu (1937–2014)
| 1937
| 2014
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 825
|
| ''[[:d:Q4980848|Bryn Day]]''
|
| 1919
| 1977
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 826
|
| ''[[:d:Q4980857|Bryn Evans]]''
| xugador de rugbi británicu (1902–1970)
| 1902
| 1970
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 827
|
| ''[[:d:Q4980860|Bryn Goldswain]]''
|
| 1922
| 1983
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 828
|
| ''[[:d:Q4980875|Bryn Howells]]''
|
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 829
|
| ''[[:d:Q4980876|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2025
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 830
|
| ''[[:d:Q4980877|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu (1931–1990)
| 1931
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 831
|
| ''[[:d:Q4980880|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu (1912–1985)
| 1912
| 1985
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 832
|
| ''[[:d:Q4980884|Bryn Lewis]]''
|
| 1891
| 1917
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 833
|
| ''[[:d:Q4980907|Bryn Merrick]]''
| guitarrista galés (1958–2015)
| 1958
| 2015
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 834
|
| ''[[:d:Q4980910|Bryn Phillips]]''
|
| 1900
| 1980
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 835
|
| ''[[:d:Q4981007|Brynley F. Roberts]]''
| críticu lliterariu británicu
| 1931
| 2023
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| [[Ficheru:Lt-Col-W-Buckley-Roderick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4983367|Buckley Roderick]]''
|
| 1862
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 837
|
| ''[[:d:Q4984762|Buddug Williams]]''
|
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 838
|
| ''[[:d:Q5006278|C. Anne Wilson]]''
| historiadora social británica
| 1927
| 2023
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[Ficheru:C E Wynn Williams 1927.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5006423|C. E. Wynn-Williams]]''
| físicu galés (1903–1979)
| 1903
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 840
|
| ''[[:d:Q5006871|C. Stewart Sheppard]]''
| profesor galés (1915–2002)
| 1915
| 2002
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 841
|
| ''[[:d:Q5016641|Cadwaladr Bryner Jones]]''
|
| 1872
| 1954
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 842
|
| ''[[:d:Q5016647|Cadwgan of Llandyfai]]''
|
| 1150
| 1241
| ''[[:d:Q6482424|Lamphey]]''
|-
| style='text-align:right'| 843
|
| ''[[:d:Q5016650|Cadwgan ap Meurig]]''
|
|
| 1074
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 844
| [[Ficheru:David brewster group.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5024269|Calvert Jones]]''
|
| 1804
| 1877
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 845
|
| ''[[:d:Q5026420|Cameron Wright]]''
| inxenieru galés (1901–1979)
| 1901
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 846
|
| ''[[:d:Q5032084|Candy Evans]]''
|
| 1903
| 1952
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 847
| [[Ficheru:Capt J Treasure Jones, Queen Mary 1966.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5036445|John Treasure Jones]]''
|
| 1905
| 1993
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 848
| [[Ficheru:Caradoc Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5037598|Caradoc Evans]]''
| escritor galés (1878–1945)
| 1878
| 1945
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 849
| [[Ficheru:Caradog Roberts as Young Man.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5037600|Caradog Roberts]]''
| compositor galés (1878–1935)
| 1878
| 1935
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 850
| [[Ficheru:Carey-Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5039201|Carey Morris]]''
| pintor galés (1882–1968)
| 1882
| 1968
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 851
| [[Ficheru:Carl Sargeant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5040766|Carl Sargeant]]''
| políticu galés (1968–2017)
| 1968
| 2017
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 852
|
| ''[[:d:Q5040764|Carl Sargent]]''
| escritor británicu (1952–2018)
| 1952
| 2018
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 853
|
| ''[[:d:Q5044318|Carol Evans]]''
|
| 1938
| 2007
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Ficheru:Tom Carpenter headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4215697|Tom Carpenter]]''
| xugador de snooker galés
| 1887
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 855
| [[Ficheru:Cyril Walters 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3526811|Cyril Walters]]''
| xugador de críquet británicu (1905–1992)
| 1905
| 1992
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 856
|
| ''[[:d:Q3526860|Maurice Turnbull]]''
|
| 1906
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| [[Ficheru:Timothy Richards Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3529077|Timothy Richards Lewis]]''
|
| 1841
| 1886
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 858
|
| ''[[:d:Q3530718|Tom Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1882–1955)
| 1882
| 1955
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 859
|
| ''[[:d:Q3530807|Tom Morgan]]''
|
| 1866
| 1899
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 860
| [[Ficheru:Tom Williams WRU.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3530926|Tom Williams]]''
|
| 1859
| 1913
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 861
|
| ''[[:d:Q3538565|Trevor Brewer]]''
| xugador de rugbi union británicu (1930–2018)
| 1930
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 862
| [[Ficheru:Young vr portrait 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3555997|Vernon R. Young]]''
| bioquímicu británicu (1937–2004)
| 1937
| 2004
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 863
|
| ''[[:d:Q3561558|Vivian Jenkins]]''
|
| 1911
| 2004
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| [[Ficheru:Will Joseph (WRU).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568294|Will Joseph]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1959)
| 1877
| 1959
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 865
| [[Ficheru:Billy Bancroft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568414|Billy Bancroft]]''
|
| 1871
| 1959
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 866
| [[Ficheru:William Bowen (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568451|William Bowen]]''
|
| 1862
| 1925
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 867
| [[Ficheru:William Dowell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568566|William Dowell]]''
|
| 1885
| 1949
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 868
|
| ''[[:d:Q3568591|William Edward de Winton]]''
|
| 1856
| 1922
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 869
| [[Ficheru:William Ouseley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568860|William Ouseley]]''
|
| 1767
| 1842
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 870
| [[Ficheru:Billy Trew 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3569004|Billy Trew]]''
|
| 1879
| 1926
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[Ficheru:Willie Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3569085|Willie Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1973)
| 1878
| 1973
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 872
|
| ''[[:d:Q3570190|Wyatt Gould]]''
|
| 1879
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 873
|
| ''[[:d:Q3611713|Alice de Lacy, 3rd Countess of Lincoln]]''
| aristócrata galesa (1281–1348)
| 1281
| 1348
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 874
| [[Ficheru:Arthur E. Powell.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3624264|Arthur E. Powell]]''
| escritor galés (1882–1969)
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 875
|
| ''[[:d:Q3634630|Barbara Sidney, Countess of Leicester]]''
|
| 1563
| 1621
| ''[[:d:Q1107288|Coity Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 876
| [[Ficheru:Benjamin Piercy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3638260|Benjamin Piercy]]''
|
| 1827
| 1888
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 877
|
| ''[[:d:Q3646166|Brynley Allen]]''
| futbolista británicu (1921–2005)
| 1921
| 2005
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 878
| [[Ficheru:John Petherick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3656278|John Petherick]]''
|
| 1813
| 1882
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 879
|
| ''[[:d:Q3681914|Ruth Dunning]]''
| actriz británica (1911–1983)
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 880
|
| ''[[:d:Q3682628|Colin Baker]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 881
| [[Ficheru:Constance Edwina, Duchess of Westminster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3687588|Constance Lewis]]''
| regatista británica (1876–1970)
| 1876
| 1970
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 882
|
| ''[[:d:Q3701618|Daniel Gooch]]''
| esplorador galés (1869–1926)
| 1869
| 1926
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Ficheru:Eddie Butler and Iqwal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3718921|Eddie Butler]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1957
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 884
|
| ''[[:d:Q3740753|Penelope Mortimer]]''
|
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 885
|
| ''[[:d:Q3743241|William Simons]]''
| actor galés (1940-2019)
| 1940
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 886
|
| ''[[:d:Q3751249|Henry Habberley Price]]''
| filósofu británicu
| 1899
| 1984
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 887
|
| ''[[:d:Q3751833|Frank Hauser]]''
| direutor de teatru galés (1922–2007)
| 1922
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 888
|
| ''[[:d:Q3771885|Glan Letheren]]''
| futbolista británicu
| 1956
| 2024
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 889
|
| ''[[:d:Q3773585|Goronwy Owen]]''
| poeta galés (1723–1769)
| 1723
| 1769
| ''[[:d:Q13129624|Llanfair-Mathafarn-Eithaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 890
|
| ''[[:d:Q3774223|Graham Vearncombe]]''
| futbolista británicu (1934–1992)
| 1934
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[Ficheru:Michael Dahl (1656-1659-1743) - Henry Somerset (1684–1714), 2nd Duke of Beaufort, KG, in Ducal Robes - 1180909 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3784998|Henry Somerset, 2nd Duke of Beaufort]]''
|
| 1684
| 1714
| ''[[:d:Q525635|Monmouth Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[Ficheru:Genoa 1893.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3787233|Howard Passadoro]]''
| futbolista británicu
| 1871
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 893
|
| ''[[:d:Q3791526|Russell Lloyd]]''
| montador galés (1916–2008)
| 1916
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 894
|
| ''[[:d:Q3806461|James Berkeley, 1st Baron Berkeley]]''
|
| 1394
| 1463
| ''[[:d:Q2630723|Raglan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 895
|
| ''[[:d:Q3814488|Ken Leek]]''
| futbolista británicu (1935–2007)
| 1935
| 2007
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 896
|
| ''[[:d:Q3814797|Kevin Bowring]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
| 2024
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 897
| [[Ficheru:Leigh Richmond Roose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3830019|Leigh Richmond Roose]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1916
| ''[[:d:Q5884520|Holt]]''
|-
| style='text-align:right'| 898
|
| ''[[:d:Q3852373|Maud Chaworth]]''
|
| 1282
| 1322
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 899
| [[Ficheru:Portrait of D. Jones, Dolau Bach (4670288) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3896362|Dafydd Jones]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 900
|
| ''[[:d:Q3897540|Pat Glover]]''
| futbolista británicu (1910–1971)
| 1910
| 1971
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 901
|
| ''[[:d:Q3951052|Innes Lloyd]]''
| productor de televisión británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 902
|
| ''[[:d:Q3960034|Sibyl de Neufmarché]]''
|
| 1100
| 1143
| ''[[:d:Q15107961|Brecon Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 903
|
| ''[[:d:Q3990627|George Baker]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 904
|
| ''[[:d:Q3992473|Tom Griffiths]]''
| futbolista británicu (1906–1981)
| 1906
| 1981
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 905
|
| ''[[:d:Q3998498|Trevor Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2024
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 906
|
| ''[[:d:Q4010127|Vernon Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés (1945–2003)
| 1945
| 2003
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 907
|
| ''[[:d:Q4020019|William George Trice]]''
| organista galés (1848–1920)
| 1848
| 1920
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 908
| [[Ficheru:William Henry Gladstone, Vanity Fair, 1882-02-11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4020043|William Henry Gladstone]]''
|
| 1840
| 1891
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 909
|
| ''[[:d:Q4020156|William Squire]]''
| actor británicu (1917–1989)
| 1917
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 910
| [[Ficheru:Portrait of Nimrod (4671244).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4068173|Charles James Apperley]]''
|
| 1778
| 1843
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 911
| [[Ficheru:Frederick Birks VC AWM P02939.023.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4087034|Frederick Birks]]''
| militar galés (1894–1917)
| 1894
| 1917
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 912
|
| ''[[:d:Q4101408|Tommy Bamford]]''
| futbolista británicu
| 1905
| 1967
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 913
|
| ''[[:d:Q4111556|Greville Wynne]]''
| espía británicu (1919–1990)
| 1919
| 1990
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 914
|
| ''[[:d:Q4134498|Gwilym Ddu o Arfon]]''
| poeta galés (1250–1400)
| 1250
| 1400
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 915
|
| ''[[:d:Q4201328|Joseph Murray Ince]]''
|
| 1806
| 1859
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 916
|
| ''[[:d:Q4212534|Maud Cunnington]]''
|
| 1869
| 1951
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 917
|
| ''[[:d:Q4220725|Wiliam Cynwal]]''
|
|
| 1587
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 918
|
| ''[[:d:Q4249810|John Richards]]''
| políticu estauxunidense (1765–1850)
| 1765
| 1850
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 919
|
| ''[[:d:Q4252416|Elizabeth Howard]]''
|
| 1497<br/>1494
| 1558<br/>1559
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 920
| [[Ficheru:The Most Reverend Francis Mostyn (5292133).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304585|Francis Mostyn]]''
| sacerdote galés (1860–1939)
| 1860
| 1939
| ''[[:d:Q17743247|Talacre Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 921
| [[Ficheru:Newton Heath - Jack Powell - First Incarnation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4347281|Jack Powell]]''
| futbolista británicu (1860–1947)
| 1860
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 922
|
| ''[[:d:Q4354797|Aubrey Powell]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2009
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 923
| [[Ficheru:Irene Steer 1912 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4355198|Irene Steer]]''
| nadadora galesa (1889–1977)
| 1889
| 1977
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 924
| [[Ficheru:Lord Edmund Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4360990|Edmund Davies, Baron Edmund-Davies]]''
|
| 1906
| 1992
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 925
| [[Ficheru:David Powell Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4376401|David Price]]''
| militar galés (1790–1854)
| 1790
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 926
|
| ''[[:d:Q4470042|Cliff Wilson]]''
| xugador de snooker galés (1934–1994)
| 1934
| 1994
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 927
|
| ''[[:d:Q4476244|Walter Watkins]]''
| futbolista británicu (1880–1942)
| 1880
| 1942
| ''[[:d:Q635169|Caersws]]''
|-
| style='text-align:right'| 928
|
| ''[[:d:Q4502691|William John Hewlett]]''
| sindicalista galés (1876–1921)
| 1876
| 1921
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 929
|
| ''[[:d:Q4505352|Arthen ap Seisyll]]''
| rei galés (750–807)
| 750
| 807
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 930
|
| ''[[:d:Q4529658|Clive Everton]]''
| xugador de snooker inglés
| 1937
| 2024
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[Ficheru:Griffith-John-China.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4569597|Griffith John]]''
|
| 1831
| 1912
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 932
|
| ''[[:d:Q4647963|A. J. R. Russell-Wood]]''
| historiador estauxunidense (1940–2010)
| 1940<br/>1939
| 2010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 933
|
| ''[[:d:Q4666174|Abdulrahim Abby Farah]]''
|
| 1919
| 2018
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[Ficheru:Abel Christmas Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4666550|Abel Davies]]''
|
| 1861
| 1914
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 935
|
| ''[[:d:Q4666582|Abel J. Jones]]''
|
| 1878
| 1949
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 936
| [[Ficheru:Abraham Garrod Thomas2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4668868|Abraham Garrod Thomas]]''
| políticu galés (1853–1931)
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 937
| [[Ficheru:Adrian and Pat Dingle Wedding 1941-12-15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4684982|Adrian Dingle]]''
|
| 1911
| 1974
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 938
| [[Ficheru:Adrian Street.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4685382|Adrian Street]]''
| lluchador profesional británicu
| 1940
| 2023
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 939
|
| ''[[:d:Q4706576|Alan Edwards]]''
|
| 1943
| 1987
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 940
|
| ''[[:d:Q4706594|Alan Evans]]''
| xugador de dardos galés (1949–1999)
| 1949
| 1999
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 941
|
| ''[[:d:Q4706644|Alan Fox]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 942
|
| ''[[:d:Q4706822|Alan Harrington]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2019
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 943
|
| ''[[:d:Q4706994|Alan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1945
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 944
|
| ''[[:d:Q4707362|Alan Morgan]]''
| sacerdote británicu (1940–2011)
| 1940
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 945
|
| ''[[:d:Q4707517|Alan Petherbridge]]''
| yudoca galés
| 1927
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 946
|
| ''[[:d:Q4707597|Alan Rees]]''
|
| 1938
| 2022
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 947
|
| ''[[:d:Q4707674|Alan Rowlands]]''
| pianista británicu (1929–2012)
| 1929
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 948
| [[Ficheru:AlanRudkin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4707682|Alan Rudkin]]''
| boxeador galés (1941–2010)
| 1941
| 2010
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 949
|
| ''[[:d:Q4707899|Alan Thompson]]''
|
| 1963
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 950
|
| ''[[:d:Q4708093|Alan Wood]]''
|
| 1941
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 951
| [[Ficheru:Llywelyn the Great (Dafydd).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157156|Dafydd ap Llywelyn]]''
|
| 1215<br/>1208
| 1246
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 952
|
| ''[[:d:Q1160939|Daniel Granville West, Baron Granville-West]]''
| políticu galés (1904–1984)
| 1904
| 1984
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 953
|
| ''[[:d:Q1161262|Daniel Jones]]''
|
| 1912
| 1993
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 954
| [[Ficheru:Dannie Abse (2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1164478|Dannie Abse]]''
|
| 1923
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 955
|
| ''[[:d:Q1173794|David Bowen]]''
|
| 1924
| 2011
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 956
| [[Ficheru:Saint David Lewis, engraving 1683.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1175222|David Lewis]]''
| sacerdote católicu galés (1616–1679)
| 1616
| 1679
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 957
| [[Ficheru:Stanley Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1176710|David Stanley Evans]]''
| astrónomu galés (1916–2004)
| 1916
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 958
| [[Ficheru:Lord Stoddart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1176748|David Stoddart, Baron Stoddart of Swindon]]''
| políticu británicu
| 1926
| 2020
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 959
| [[Ficheru:Oxford univ afc 1874.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1179945|Frederick Green]]''
| futbolista británicu (1851–1928)
| 1851
| 1928
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Ficheru:Deiniol Sant Cadeirlan Bangor Cathedral St Deiniol - geograph.org.uk - 593071.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1183310|Deiniol]]''
| sacerdote galés (530–584)
| 530
| 584
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| [[Ficheru:John Houghton High Wycombe 20050226.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1193243|John Houghton]]''
|
| 1931
| 2020
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 962
| [[Ficheru:Aled Eames in an exhibition to publicise his book, Ships and Seamen of Anglesey (1551928).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1195620|Aled Eames]]''
|
| 1921
| 1996
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 963
|
| ''[[:d:Q1209771|Dick Richardson]]''
| boxeador galés (1934–1999)
| 1934
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 964
|
| ''[[:d:Q1225513|Dill Jones]]''
|
| 1923
| 1984
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 965
|
| [[John Owen]]
|
| 1564
| 1622
| ''[[:d:Q29497284|Plas Du]]''
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[Ficheru:William Cadogan (physician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1237175|William Cadogan]]''
|
| 1711
| 1797
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 967
|
| ''[[:d:Q1240231|Donald Peers]]''
|
| 1908
| 1973
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 968
|
| ''[[:d:Q1240482|Donald Davies]]''
|
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 969
| [[Ficheru:Richard Maybery aviator.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1249040|Richard Maybery]]''
| militar galés (1895–1917)
| 1895
| 1917
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 970
|
| ''[[:d:Q1251830|Doug Mountjoy]]''
| xugador de snooker galés
| 1942
| 2021
| ''[[:d:Q105630108|Tir-y-berth]]''
|-
| style='text-align:right'| 971
|
| ''[[:d:Q1255546|Samuel Parry]]''
| militar galés (1892–1918)
| 1892
| 1918
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 972
|
| ''[[:d:Q1258743|Wenna]]''
|
| 500<br/>463
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 973
| [[Ficheru:Saint Samson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1269091|Samson of Dol]]''
| sacerdote galés (490–565)
| 490
| 565
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 974
| [[Ficheru:EbdAlone14012016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1273470|E. Brian Davies]]''
| matemáticu galés
| 1944
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 975
| [[Ficheru:Saint Tugdual.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1281133|Tudwal]]''
| sacerdote galés (490–564)
| 490
| 564
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 976
|
| ''[[:d:Q1292893|Edward Lord]]''
|
| 1781
| 1859
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[Ficheru:Buste reliquaire de saint Suliac, Sizun, France.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293017|Tysilio]]''
| santu galés (550–640)
| 550
| 640
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 978
|
| ''[[:d:Q1293238|George Noakes]]''
| sacerdote galés (1924–2008)
| 1924
| 2008
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 979
| [[Ficheru:Edward V Robertson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293950|Edward V. Robertson]]''
|
| 1881
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[Ficheru:Karl Wallinger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1302516|Karl Wallinger]]''
|
| 1957
| 2024
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 981
| [[Ficheru:Stanley Baker visit Israel 1967.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1306352|Stanley Baker]]''
|
| 1928
| 1976
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 982
| [[Ficheru:Thomas Olivers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1320386|Thomas Olivers]]''
|
| 1725
| 1799
| ''[[:d:Q7837893|Tregynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 983
|
| ''[[:d:Q1320398|Thomas Reynolds]]''
|
| 1934
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| [[Ficheru:Elizabeth griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1331217|Elizabeth Griffith]]''
|
| 1727
| 1793
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 985
| [[Ficheru:Emily Pfeiffer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1337615|Emily Pfeiffer]]''
|
| 1827
| 1890
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 986
| [[Ficheru:Thomas Button.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1338420|Thomas Button]]''
| esplorador galés (1575–1634)
| 1575<br/>1565
| 1634
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 987
|
| ''[[:d:Q1351086|Eric Barnes]]''
| matemáticu australianu (1924–2000)
| 1924
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 988
| [[Ficheru:Ernest Howard Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1356371|Ernest Howard Griffiths]]''
| físicu galés (1851–1932)
| 1851
| 1932
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 989
|
| ''[[:d:Q1360094|Terry Medwin]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 990
| [[Ficheru:The Strange and Dangerous Voyage (Thomas James, 1633) - 3 foldout map The Platt of Sayling - 2 The True Portraict.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1369409|Thomas James]]''
|
| 1593
| 1635
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 991
|
| ''[[:d:Q1379647|Evan Evans]]''
| científicu galés (1765–1844)
| 1765
| 1844
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 992
|
| ''[[:d:Q1379655|Evan James Williams]]''
| físicu galés (1903–1945)
| 1903
| 1945
| ''[[:d:Q15987289|Cwmsychbant]]''
|-
| style='text-align:right'| 993
| [[Ficheru:Jimmy Wilde.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380989|Jimmy Wilde]]''
| boxeador británicu (1892–1969)
| 1892
| 1969
| ''[[:d:Q7268591|Quakers Yard]]''
|-
| style='text-align:right'| 994
|
| ''[[:d:Q1381003|Rhys ap Tewdwr]]''
| rei galés (997–1093)
|
| 1093
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 995
| [[Ficheru:Phil Bennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381032|Phil Bennett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
| 2022
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 996
| [[Ficheru:Hedd Wyn 01(a-dg).JPG|center|128px]]
| [[Hedd Wyn]]
| poeta galés (1887–1917)
| 1887
| 1917
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 997
|
| ''[[:d:Q1397946|Lewis Bayly]]''
|
| 1565
| 1631
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 998
| [[Ficheru:Llywelyn the Great (Gruffudd).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1398384|Gruffudd ap Llywelyn ab Iorwerth]]''
|
| 1200
| 1244
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 999
| [[Ficheru:Arthur 'Monkey' Gould portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1403116|Arthur Gould]]''
|
| 1864
| 1919
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
|
| ''[[:d:Q1403137|Dewi Bebb]]''
|
| 1938
| 1996
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1001
|
| ''[[:d:Q1407412|Watcyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1002
|
| ''[[:d:Q1410416|Jim Sullivan]]''
|
| 1903
| 1977
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1003
| [[Ficheru:Geraint Howells cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1418483|Geraint Howells]]''
| políticu británicu (1925–2004)
| 1925
| 2004
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1004
|
| ''[[:d:Q1422009|Valerie Davies]]''
| nadadora galesa (1912–2001)
| 1912
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
|
| ''[[:d:Q1432739|Roy Evans]]''
|
| 1909
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1006
|
| ''[[:d:Q1438867|T. G. Jones]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2004
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 1007
|
| ''[[:d:Q1451848|Brian Godfrey]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 2010
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1008
|
| ''[[:d:Q1463642|Wallace Smart]]''
| militar galés (1898–1943)
| 1898
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
| [[Ficheru:Georgecornwalliswest.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1465068|George Cornwallis-West]]''
|
| 1874
| 1951
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 1010
|
| ''[[:d:Q1492803|Nick Whitehead]]''
| atleta británicu (1933–2002)
| 1933
| 2002
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| [[Ficheru:Pete ham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1493339|Pete Ham]]''
|
| 1947
| 1975
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1012
|
| ''[[:d:Q1502967|Geoffrey Eglinton]]''
| químicu británicu
| 1927
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
| [[Ficheru:Portrait George Nevill, 5th Baron Bergavenny – Hans Holbein the Younger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1507985|George Nevill, 5th Baron Bergavenny]]''
| políticu galés (1469–1535)
| 1469
| 1535
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
|
| ''[[:d:Q1517534|John Rees]]''
|
| 1927
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1015
|
| ''[[:d:Q1523841|Gil Reece]]''
| futbolista británicu (1942–2003)
| 1942
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
|
| ''[[:d:Q1528561|Ivor Bulmer-Thomas]]''
| periodista británicu
| 1905
| 1993
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 1017
|
| ''[[:d:Q1529691|Tom Burke]]''
| futbolista británicu
| 1864
| 1914
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
|
| ''[[:d:Q1530769|Glen Garfield Williams]]''
|
| 1923
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1019
| [[Ficheru:Captain Jenkins shows his ear to Robert Walpole cartoon, 1738 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1536332|Robert Jenkins]]''
| marineru británicu (1700–1745)
| 1700
| 1745
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1020
| [[Ficheru:Richard Bell.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1536928|Richard Bell]]''
|
| 1859
| 1930
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1021
| [[Ficheru:Howard Saint.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1538550|Howard Saint]]''
| militar galés (1893–1976)
| 1893
| 1976
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[Ficheru:Hubert Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1538588|Hubert Jones]]''
| as de l'aviación galés (1890–1943)
| 1890
| 1943
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1023
|
| ''[[:d:Q1541902|Graham Bool]]''
| fotógrafu galés (1948–2010)
| 1948
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
|
| ''[[:d:Q1543275|Granville Beynon]]''
|
| 1914
| 1996
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1025
|
| ''[[:d:Q1545710|Grenville Morris]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1959
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 1026
| [[Ficheru:Lord janner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1546121|Greville Janner, Baron Janner of Braunstone]]''
| políticu galés (1928–2015)
| 1928
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
| [[Ficheru:Lordwilliams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1549580|Michael Williams]]''
| diplomáticu británicu (1949–2017)
| 1949
| 2017
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1028
|
| ''[[:d:Q1557879|Gwilym Prys Prys-Davies, Baron Prys-Davies]]''
| políticu británicu (1923–2017)
| 1923
| 2017
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1029
| [[Ficheru:Internationale tenniskampioenschappen te Hilversum, G Battrick met beker, Bestanddeelnr 924-7801.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1565118|Gerald Battrick]]''
| tenista británicu (1947–1998)
| 1947
| 1998
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1030
|
| ''[[:d:Q1565612|George Henry Powell]]''
|
| 1880
| 1951
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1031
| [[Ficheru:Portrait of Sir Harford Jones Brydges by Sir Thomas Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1585304|Sir Harford Jones-Brydges, 1st Baronet]]''
|
| 1764
| 1847
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 1032
|
| ''[[:d:Q1585788|Harold Carter]]''
|
| 1925
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
|
| ''[[:d:Q1586685|Harry Parry]]''
|
| 1912
| 1956
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
|
| ''[[:d:Q1587265|Tom Jones]]''
| futbolista británicu (1899–1978)
| 1899
| 1978
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1035
|
| ''[[:d:Q1592323|Ronald Noel Walpole]]''
|
| 1903
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1036
|
| ''[[:d:Q1606988|Henry Lloyd]]''
|
| 1720
| 1783
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1037
| [[Ficheru:Hilary Marquand.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1618119|Hilary Marquand]]''
|
| 1901
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1038
|
| ''[[:d:Q1620977|Jeff Young]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942–2005)
| 1942
| 2005
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1039
| [[Ficheru:Dennis Howard Marks (2000).PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1631875|Howard Marks]]''
|
| 1945
| 2016
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 1040
|
| ''[[:d:Q1631915|Howard Spring]]''
| escritor galés (1889–1965)
| 1889
| 1965
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| [[Ficheru:Hugh Owen Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1634494|Hugh Owen Thomas]]''
| ciruxanu galés (1834–1891)
| 1834
| 1891
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 1042
|
| ''[[:d:Q1650964|Ron Stitfall]]''
| futbolista británicu (1925–2008)
| 1925
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1043
| [[Ficheru:National Library of Ireland MS 700 f77v Raymond de Gros.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1670013|Raymond FitzGerald]]''
| militar galés (1200–1182)
| 1200
| 1185
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
| [[Ficheru:DAVIS, JAMES. HONORABLE LCCN2016860969.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680613|James J. Davis]]''
| políticu galés (1873–1947)
| 1873
| 1947
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1045
|
| ''[[:d:Q1680829|James Miller]]''
|
| 1968
| 2003
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1046
| [[Ficheru:Dave Colclough.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5228567|Dave Colclough]]''
|
| 1964
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1047
|
| ''[[:d:Q5229055|Dave Jones]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2022
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1048
|
| ''[[:d:Q5230110|Dave Williams]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1049
|
| ''[[:d:Q5230426|David Davies]]''
| inxenieru británicu
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1050
| [[Ficheru:1906 Sir David Brynmor Jones MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5231862|David Brynmor Jones]]''
| políticu británicu
| 1852<br/>1851
| 1921
| [[Londres]]<br/>[[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1051
| [[Ficheru:Portrait of David Charles (4674418).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232309|David Charles]]''
|
| 1762
| 1834
| ''[[:d:Q10987143|Llanfihangel Abercywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1052
| [[Ficheru:Revd David Charles Davies (1826-91) (1864) NLW3362033.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232316|David Charles Davies]]''
|
| 1826
| 1891
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1053
| [[Ficheru:David Daniel (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232811|David Daniel]]''
| xugador de rugbi union galés (1871–1948)
| 1871
| 1948
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1054
|
| ''[[:d:Q5232812|David Daniel Davis]]''
|
| 1777
| 1841
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1055
|
| ''[[:d:Q5232850|David Davies]]''
|
| 1742
| 1819
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1056
|
| ''[[:d:Q5232851|David Davies]]''
| políticu galés (1870–1958)
| 1870
| 1958
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 1057
| [[Ficheru:Trydedd gân David Davies, (Dai'r Cantwr) - yn gosod allan ei alar dwys a'i hiraeth am ei wlad enedigol, yn nghyd â rhybuddion i bawb ochelyd pechod - a dderbyniwyd mewn llythyr at gyfaill (IA wg35-2-181).pdf|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232848|David Davies]]''
|
| 1812
| 1874
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1058
|
| ''[[:d:Q5232854|David Davies]]''
| futbolista británicu (1879–1956)
| 1879
| 1956
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1059
|
| ''[[:d:Q5232858|David Davies]]''
|
| 1905
| 1992
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1060
| [[Ficheru:David Davies industrialist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232857|David Davies]]''
|
| 1818
| 1890
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 1061
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Davis (4673253) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232862|David Davis]]''
| poeta galés (1745–1827)
| 1745
| 1827
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 1062
| [[Ficheru:David R Edwards, Datblygu (3890950400).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233299|David Edwards]]''
|
| 1964
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1063
|
| ''[[:d:Q5233354|David Ellis]]''
|
| 1736
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1064
|
| ''[[:d:Q5233447|David Evans]]''
| sacerdote galés (1830–1910)
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 1065
|
| ''[[:d:Q5233450|David Evans]]''
|
| 1705
| 1788
| ''[[:d:Q6661589|Llangynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1066
|
| ''[[:d:Q5233461|David Evans]]''
| compositor galés (1874–1948)
| 1874
| 1948
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 1067
|
| ''[[:d:Q5233851|David Freeman]]''
|
| 1928
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1068
| [[Ficheru:David Fulker, geneticist headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233893|David Fulker]]''
| xenetista galés (1937–1998)
| 1937
| 1998
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1069
|
| ''[[:d:Q5233969|David Gadsby]]''
|
| 1947
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1070
| [[Ficheru:David Galloway2.1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233996|David Galloway]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1884–1913)
| 1884
| 1913
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1071
|
| ''[[:d:Q5234177|David Glyndwr Tudor Williams]]''
|
| 1930
| 2009
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1072
|
| ''[[:d:Q5234352|David Green]]''
| xugador de críquet galés (1939–2016)
| 1939
| 2016
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1073
| [[Ficheru:David Grenfell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5234398|David Grenfell]]''
| políticu británicu (1881–1968)
| 1881
| 1968
| ''[[:d:Q7165418|Penyrheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 1074
| [[Ficheru:David Griffiths.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5234415|David Griffiths]]''
|
| 1792
| 1863
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1075
|
| ''[[:d:Q5234490|Gwyn Williams]]''
|
| 1904
| 1990
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1076
|
| ''[[:d:Q5234488|David Gwilym Morris Roberts]]''
|
| 1925
| 2020
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1077
|
| ''[[:d:Q5234492|David Gwynn]]''
|
| 1861
| 1910
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1078
|
| ''[[:d:Q5234493|David Gwynne]]''
| xugador de críquet galés (1904–1934)
| 1904
| 1934
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1079
|
| ''[[:d:Q5234669|David Hamer]]''
| futbolista británicu
| 1869<br/>1866
| 1948
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1080
|
| ''[[:d:Q5234750|David Harris Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1877–1944)
| 1877
| 1944
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 1081
|
| ''[[:d:Q5234749|David Harris]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1082
|
| ''[[:d:Q5235221|David Hughes]]''
|
| 1785
| 1850
| ''[[:d:Q15963888|Trefilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1083
|
| ''[[:d:Q5235233|David Hughes Parry]]''
|
| 1893
| 1973
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1084
|
| ''[[:d:Q5235562|David James]]''
|
| 1906
| 1981
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1085
| [[Ficheru:David James, rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235561|David James]]''
|
| 1866
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1086
|
| ''[[:d:Q5235566|David James Davies]]''
|
| 1893
| 1956
| ''[[:d:Q5043238|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1087
|
| ''[[:d:Q5235575|David James Jones]]''
| filósofu británicu (1886–1947)
| 1886
| 1947
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1088
| [[Ficheru:Professor David Jenkins (1848–1915) (gcf02646).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235615|David Jenkins]]''
|
| 1848
| 1915
| ''[[:d:Q7837433|Trecastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1089
| [[Ficheru:JudgeDavidJenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235613|David Jenkins]]''
| xuez galés (1582–1663)
| 1582
| 1663
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1090
|
| ''[[:d:Q5235616|David Jenkins]]''
|
| 1912
| 2002
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1091
|
| ''[[:d:Q5235622|David Jenkins]]''
|
| 1904
| 1951
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 1092
|
| ''[[:d:Q5235621|David Jenkins]]''
|
| 1914
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| [[Ficheru:Dai Bowen 2013-10-04 23-18.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235657|David John Bowen]]''
|
| 1891
| 1912
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1094
|
| ''[[:d:Q5235664|David John Hayward]]''
| xugador de rugbi union galés (1934–2003)
| 1934
| 2003
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1095
|
| ''[[:d:Q5235681|David John Thomas]]''
|
| 1879
| 1925
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1096
|
| ''[[:d:Q5235729|David Jones]]''
|
| 1765
| 1816
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1097
|
| ''[[:d:Q5235732|David Jones]]''
| xugador de dardos galés (1949–1995)
| 1949
| 1995
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1098
| [[Ficheru:David Jones (1793-1873).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235741|David Jones]]''
|
| 1793
| 1873
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1099
|
| ''[[:d:Q5236556|David Lewis]]''
| clérigu galés (1760–1850)
| 1760
| 1850
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 1100
|
| ''[[:d:Q5236563|David Lewis]]''
|
| 1520
| 1584
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1101
|
| ''[[:d:Q5236567|David Lewis]]''
|
| 1682
| 1760
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 1102
|
| ''[[:d:Q5236568|David Lewis]]''
| sacerdote galés (1814–1884)
| 1814
| 1895
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1103
|
| ''[[:d:Q5236686|David Llewellyn]]''
| políticu británicu (1916–1992)
| 1916
| 1992
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1104
|
| ''[[:d:Q5236703|David Lloyd]]''
|
| 1656
| 1731
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''<br/>''[[:d:Q3285155|Manafon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1105
| [[Ficheru:Y Caneuon Cynnar (1940-41), album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236710|David Lloyd]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q7838021|Trelogan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1106
|
| ''[[:d:Q5237142|David Marquand]]''
| políticu galés
| 1934
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1107
|
| ''[[:d:Q5237240|David Maurice]]''
|
| 1626
| 1702
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1108
| [[Ficheru:David McNaught.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237447|David McNaught]]''
| políticu canadianu (1839–1922)
| 1839
| 1922
| ''[[:d:Q7164556|Pen-pont]]''
|-
| style='text-align:right'| 1109
| [[Ficheru:David Morgan, Welsh rugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237715|David Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1872–1933)
| 1872
| 1933
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1110
|
| ''[[:d:Q5237721|David Morgan Evans]]''
|
| 1911
| 1941
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1111
|
| ''[[:d:Q5237724|David Morgan Jenkins]]''
|
| 1901
| 1968
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1112
|
| ''[[:d:Q5237764|David Moses]]''
|
| 1925
| 1999
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1113
| [[Ficheru:David Nicholl (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238012|David Nicholl]]''
|
| 1871
| 1918
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 1114
|
| ''[[:d:Q5238274|David Owen]]''
|
| 1796
| 1866
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1115
|
| ''[[:d:Q5238279|David Owen]]''
|
| 1712
| 1741
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1116
|
| ''[[:d:Q5238403|David Parry-Jones]]''
|
| 1933
| 2017
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1117
|
| ''[[:d:Q5238411|David Parry]]''
|
| 1682
| 1714
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1118
|
| ''[[:d:Q5238466|David Pearce]]''
| boxeador galés (1959–2000)
| 1959
| 2000
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1119
|
| ''[[:d:Q5238564|David Phillips Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1936)
| 1881
| 1936
| ''[[:d:Q7228398|Pontymoile]]''
|-
| style='text-align:right'| 1120
|
| ''[[:d:Q5238682|David Powell]]''
| futbolista británicu
| 1944
| 2023
| ''[[:d:Q3399645|Dolgarrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1121
|
| ''[[:d:Q5238710|David Price]]''
|
| 1762
| 1835
| ''[[:d:Q3404562|Merthyr Cynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1122
|
| ''[[:d:Q5238746|David Pugh]]''
|
| 1806
| 1890
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1123
| [[Ficheru:David Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238958|David Rees]]''
|
| 1801
| 1869
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1124
| [[Ficheru:Lord Ogmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238956|David Rees-Williams, 1st Baron Ogmore]]''
|
| 1903
| 1976
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1125
| [[Ficheru:David Richards (Dafydd Ionawr, 1751-1827) (print) NLW3362443 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239033|David Richards]]''
|
| 1751
| 1827
| ''[[:d:Q7830339|Towyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1126
|
| ''[[:d:Q5239157|David Rocyn-Jones]]''
|
| 1862
| 1953
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1127
| [[Ficheru:David samwell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239456|David Samwell]]''
|
| 1751
| 1798
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1128
|
| ''[[:d:Q5239892|David C. Smith]]''
|
| 1930
| 2018
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1129
| [[Ficheru:Photolithograph of Archdeacon D R Thomas, 1897..jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240335|David Thomas]]''
|
| 1833
| 1916
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1130
|
| ''[[:d:Q5240339|David Thomas]]''
| políticu británicu (1892–1954)
| 1892
| 1954
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1131
| [[Ficheru:Dewi Hefin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240340|David Thomas]]''
| poeta galés (1828–1909)
| 1828
| 1909
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1132
| [[Ficheru:Portrait of The Editor of 'The Homilist' (4672059).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240346|David Thomas]]''
|
| 1813
| 1894
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 1133
|
| ''[[:d:Q5240350|David John Thomas]]''
|
| 1881
| 1928
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1134
|
| ''[[:d:Q5240355|David Thomas]]''
| misioneru galés (1829–1905)
| 1829
| 1905
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Ficheru:Industrialist David Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240352|David Thomas]]''
| metalúrxicu galés (1794–1882)
| 1794
| 1882
| ''[[:d:Q5016593|Cadoxton-juxta-Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1136
|
| ''[[:d:Q5240743|David W. Spencer]]''
|
| 1837
| 1920
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1137
|
| ''[[:d:Q5240883|David Watts]]''
|
| 1886
| 1916
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1138
| [[Ficheru:David Watts Morgan 1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240884|David Watts Morgan]]''
|
| 1867
| 1933
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1139
|
| ''[[:d:Q5241114|David William Evans]]''
|
| 1866
| 1926
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1140
|
| ''[[:d:Q5241124|David William Thomas]]''
|
| 1876
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1141
|
| ''[[:d:Q5241128|David Williams]]''
|
| 1709
| 1784
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1142
| [[Ficheru:David-Williams-Castell-Deudraeth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5241134|David Williams]]''
|
| 1800<br/>1799
| 1869
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 1143
|
| ''[[:d:Q5241137|David Williams]]''
| políticu británicu (1865–1941)
| 1865
| 1941
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1144
|
| ''[[:d:Q5241141|David Williams]]''
| escritor galés (1926–2003)
| 1926
| 2003
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1145
|
| ''[[:d:Q5044730|Carole Seymour-Jones]]''
|
| 1943
| 2015
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1146
| [[Ficheru:Portrait of Mrs. Gladstone (4670770).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5052698|Catherine Gladstone]]''
| política galesa (1812–1900)
| 1812
| 1900
| ''[[:d:Q370127|Hawarden Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1147
|
| ''[[:d:Q5055956|Cecil Biggs]]''
|
| 1881
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1148
| [[Ficheru:Cecil Raleigh (1856–1914).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5056292|Cecil Raleigh]]''
|
| 1856
| 1914
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1149
|
| ''[[:d:Q5056310|Cecil Smith]]''
| futbolista británicu (1904–1977)
| 1904
| 1977
| ''[[:d:Q6757051|Marchwiel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1150
|
| ''[[:d:Q5056313|Cecil Spiller]]''
| xugador de críquet galés (1900–1974)
| 1900
| 1974
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1151
|
| ''[[:d:Q5056381|Cecil Woodham-Smith]]''
|
| 1896
| 1977
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
| [[Ficheru:Cedric Morris, circa 1920.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5057131|Cedric Morris]]''
| pintor británicu (1889–1982)
| 1889
| 1982
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1153
|
| ''[[:d:Q5058868|Cennydd Traherne]]''
| hacendado galés (1910–1995)
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q5140546|Coedarhydyglyn]]''<br/>''[[:d:Q7590820|St Nicholas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1154
|
| ''[[:d:Q5064236|Ceri Peach]]''
| xeógrafu británicu (1939–2018)
| 1939
| 2018
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1155
|
| ''[[:d:Q5064237|Ceri Morgan]]''
| xugador de dardos galés
| 1947
| 2020
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1156
|
| ''[[:d:Q5064241|Ceri Richards]]''
| pintor británicu (1903–1971)
| 1903
| 1971
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1157
| [[Ficheru:Sir Charles Alexander Harris (1855-1947).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075044|Charles Alexander Harris]]''
| políticu canadianu (1855–1947)
| 1855
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| [[Ficheru:C A Duval.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075082|Charles Allen Duval]]''
|
| 1810
| 1872
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1159
| [[Ficheru:US1047839-Figure 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075534|Charles Benjamin Redrup]]''
| inxenieru británicu
| 1878
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1160
|
| ''[[:d:Q5076594|Charles Curran]]''
| políticu británicu (1903–1972)
| 1903
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1161
|
| ''[[:d:Q5076911|Charles Dolman]]''
|
| 1807
| 1863
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1162
|
| ''[[:d:Q5077255|Charles Edward Breese]]''
| políticu británicu (1867–1932)
| 1867
| 1932
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1163
| [[Ficheru:Sir Charles Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5077316|Charles Edwards]]''
| políticu británicu (1867–1954)
| 1867
| 1954
| ''[[:d:Q60845686|Gravel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1164
|
| ''[[:d:Q5077323|Charles Edwards]]''
|
| 1628
| 1691
| ''[[:d:Q3402947|Rhydycroesau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1165
| [[Ficheru:Charles Lionel Gibbs.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5078021|Charles Gibbs]]''
|
| 1877
| 1934
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1166
| [[Ficheru:Charles Gresford Edmondes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5078428|Charles Gresford Edmondes]]''
|
| 1838
| 1893
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1167
|
| ''[[:d:Q5079440|Charles James Jackson]]''
|
| 1846
| 1923
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| [[Ficheru:CJWatkinWilliamsAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5079461|Watkin Williams]]''
|
| 1827
| 1884
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1169
|
| ''[[:d:Q5081077|Charles Morgan]]''
| actor británicu (1909–2000)
| 1909
| 2000
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1170
| [[Ficheru:Octavius Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5081341|Octavius Morgan]]''
| políticu galés (1803–1888)
| 1803
| 1888
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1171
|
| ''[[:d:Q5081561|Charles Peart]]''
| escultor galés (1759–1798)
| 1759
| 1798
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1172
|
| ''[[:d:Q5081757|Charles Prestwood Lucas]]''
|
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1173
|
| ''[[:d:Q5082587|Charles Spencer]]''
| xugador de críquet galés (1903–1941)
| 1903
| 1941
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 1174
|
| ''[[:d:Q5082610|Charles St John David]]''
|
| 1855
| 1924
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1175
| [[Ficheru:Charles-Butt-Stanton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5082639|Charles Stanton]]''
|
| 1873
| 1946
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1176
| [[Ficheru:Reverend Dr Charles Symmons, by William Beechey (1753-1839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5082797|Charles Symmons]]''
|
| 1749
| 1826
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1177
|
| ''[[:d:Q5083599|Charles Williams]]''
|
| 1807<br/>1804
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1178
|
| ''[[:d:Q5083602|Charles Williams]]''
|
| 1906
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1179
|
| ''[[:d:Q5084581|Charli Britton]]''
| batería británicu
| 1952
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1180
|
| ''[[:d:Q5085086|Charlie Jones]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1181
|
| ''[[:d:Q5085196|Charlie Martin]]''
| pilotu de carreres galés (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1182
| [[Ficheru:Parry 180395.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5085359|Charlie Parry]]''
| futbolista británicu
| 1870
| 1922
| ''[[:d:Q6661768|Llansilin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1183
|
| ''[[:d:Q5085395|Charlie Phillips]]''
| futbolista británicu (1910–1969)
| 1910
| 1969
| ''[[:d:Q7926510|Victoria]]''
|-
| style='text-align:right'| 1184
|
| ''[[:d:Q5085414|Charlie Pugh]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1951)
| 1896
| 1951
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1185
|
| ''[[:d:Q5085603|Charlie Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1948)
| 1864
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1186
|
| ''[[:d:Q5085718|Charlie Winslade]]''
|
| 1931
| 1993
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| [[Ficheru:Charlotte Godley sketch, 1877.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5085957|Charlotte Godley]]''
|
| 1821
| 1907
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1188
|
| ''[[:d:Q5086967|Charubel]]''
|
| 1826
| 1908
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1189
|
| ''[[:d:Q5096125|Chick Jenkins]]''
|
| 1882
| 1932
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 1190
|
| ''[[:d:Q5105819|Chris Barnard]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
|
| ''[[:d:Q5107359|Chris Marustik]]''
| futbolista británicu (1961–2015)
| 1961
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1192
|
| ''[[:d:Q5107567|Chris Needs]]''
| músicu y llocutor de radio galés
| 1954
| 2020
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1193
|
| ''[[:d:Q5111419|Christmas Samuel]]''
|
| 1674
| 1764
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 1194
|
| ''[[:d:Q5111917|Christopher Bassett]]''
|
| 1752
| 1784
| ''[[:d:Q4667189|Aberthaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1195
|
| ''[[:d:Q5112292|Christopher Evans]]''
|
| 1931
| 1979
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 1196
| [[Ficheru:Christopher J. Yorath.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5112621|Christopher J. Yorath]]''
| inxenieru canadianu
| 1879
| 1932
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
| [[Ficheru:Christopher Rice Mansel Talbot by Alfred Count D'Orsay in 1834.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113133|Christopher Rice Mansel Talbot]]''
|
| 1803
| 1890
| ''[[:d:Q7164590|Penrice Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1198
| [[Ficheru:Self Portrait (gcf02743).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113432|Christopher Williams]]''
| pintor galés (1873–1934)
| 1873
| 1934
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
| [[Ficheru:ClaraNovelloDavies.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q5126032|Clara Novello Davies]]''
|
| 1861
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1200
|
| ''[[:d:Q5129068|Claude Warner]]''
| xugador de críquet galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1201
|
| ''[[:d:Q5131184|Clem Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1890–1944)
| 1890
| 1944
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1202
| [[Ficheru:Clement Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5131308|Clement Davies]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1203
| [[Ficheru:Clem-Edwards-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5131317|Clement Edwards]]''
|
| 1869
| 1938
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
|
| ''[[:d:Q5132540|Cliff Birch]]''
| futbolista británicu
| 1928
| 1990
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1205
|
| ''[[:d:Q5132577|Cliff Curvis]]''
| boxeador galés (1927–2009)
| 1927
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1206
|
| ''[[:d:Q5132650|Cliff Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1207
|
| ''[[:d:Q5132743|Cliff Richards]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1964)
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q5638416|Hafodyrynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1208
|
| ''[[:d:Q5132760|Cliff Sear]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2000
| ''[[:d:Q7321505|Rhostyllen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1209
|
| ''[[:d:Q5132796|Cliff Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1930)
| 1898
| 1930
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1210
|
| ''[[:d:Q5132853|Clifford Allen, 1st Baron Allen of Hurtwood]]''
| políticu galés (1889–1939)
| 1889
| 1939
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1211
| [[Ficheru:Clifford Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5132938|Clifford Evans]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1212
|
| ''[[:d:Q5132939|Clifford Evans]]''
|
| 1913
| 1982
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 1213
|
| ''[[:d:Q5133076|Clifford Williams]]''
|
| 1939
| 2014
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 1214
|
| ''[[:d:Q5133077|Clifford Williams]]''
|
| 1926
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1215
|
| ''[[:d:Q5133081|Clifford Wright]]''
| sacerdote galés (1922–2014)
| 1922
| 2014
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1216
|
| ''[[:d:Q5134124|Clinton Greyn]]''
| actor británicu
| 1936<br/>1933
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1217
|
| ''[[:d:Q5134498|Clive Best]]''
|
| 1931
| 2013
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1218
|
| ''[[:d:Q5134585|Clive Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1955
| 2022
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1219
|
| ''[[:d:Q5134608|Clive Jenkins]]''
| sindicalista galés (1926–1999)
| 1926
| 1999
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1220
|
| ''[[:d:Q5134670|Clive Shell]]''
| xugador de rugbi union galés (1947–2012)
| 1947
| 2012
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1221
|
| ''[[:d:Q5145044|Colin Dixon]]''
|
| 1943
| 1993
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1222
|
| ''[[:d:Q5145075|Colin Evans]]''
|
| 1936
| 1992
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
|
| ''[[:d:Q5145089|Colin Fletcher]]''
| escritor galés (1922–2007)
| 1922
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1224
|
| ''[[:d:Q5145124|Colin Gale]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1225
|
| ''[[:d:Q5145200|Colin Hillman]]''
|
| 1961
| 2009
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1226
|
| ''[[:d:Q5145355|Colin McCormack]]''
| actor galés (1941–2004)
| 1941
| 2004
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1227
|
| ''[[:d:Q5145479|Colin Phipps]]''
|
| 1934
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1228
|
| ''[[:d:Q5157987|Con Murphy]]''
|
| 1908
| 1964
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 1229
|
| ''[[:d:Q5167027|Cooke Davies]]''
| políticu canadianu (1897–1970)
| 1897
| 1970
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 1230
|
| ''[[:d:Q4708724|Alastair Hetherington]]''
| periodista galés (1919–1999)
| 1919
| 1999
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1231
|
| ''[[:d:Q4709005|Alban Hill]]''
| médicu galés
|
| 1559
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1232
|
| ''[[:d:Q4709696|Albert Barnes]]''
| boxeador británicu (1913–1990)
| 1913
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1233
| [[Ficheru:Albert Bruntnell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4709825|Albert Bruntnell]]''
| políticu australianu (1866–1929)
| 1866
| 1929
| ''[[:d:Q6661614|Llanigon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1234
|
| ''[[:d:Q4709940|Clifford Williams]]''
|
| 1905
| 1987
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1235
| [[Ficheru:Cynan 1956 Aberdar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4710162|Albert Evans-Jones]]''
| poeta galés (1895–2005)
| 1895
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 1236
|
| ''[[:d:Q2575137|Cynan Garwyn]]''
| soberanu galés (545–613)
| 545
| 613
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
| [[Ficheru:John Deffett Francis (1815-1901) - General Sir William Nott (1782–1845) - NMW A 3928 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2580155|William Nott]]''
| soldáu galés (1782–1845)
| 1782
| 1845
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1238
| [[Ficheru:Wirth Dr W.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2591794|Wolfgang Wirth]]''
|
| 1898
| 1996
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1239
|
| ''[[:d:Q2575163|Cadell Ddyrnllwg]]''
| soberanu galés
| 430
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
|
| ''[[:d:Q4710188|Albert Fear]]''
|
| 1907
| 2000
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1241
|
| ''[[:d:Q4710243|Albert Freethy]]''
|
| 1885
| 1966
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1242
|
| ''[[:d:Q4710365|Albert Groves]]''
|
| 1886
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1243
|
| ''[[:d:Q4710369|Albert Gubay]]''
|
| 1928
| 2016
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1244
|
| ''[[:d:Q4710405|Albert Hall]]''
| futbolista británicu (1918–1998)
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1245
|
| ''[[:d:Q4710519|Albert Hybart]]''
| xugador de rugbi galés (1865–1945)
| 1865
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
| [[Ficheru:Albertjenkinsrugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4710573|Albert Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu (1895–1953)
| 1895
| 1953
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1247
|
| ''[[:d:Q4710747|Albert Love]]''
| boxeador galés (1911–1943)
| 1911
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1248
|
| ''[[:d:Q4711030|Albert Powell]]''
| xugador de críquet galés (1893–1979)
| 1893
| 1979
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
|
| ''[[:d:Q4711276|Albert Stitfall]]''
|
| 1924
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1250
|
| ''[[:d:Q4711277|Albert Stock]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1969)
| 1897
| 1969
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
|
| ''[[:d:Q4711320|Albert Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1893–1965)
| 1893
| 1965
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
|
| ''[[:d:Q4711432|Albert Wardell]]''
| futbolista británicu
| 1908
| 1987
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1253
|
| ''[[:d:Q4711486|Albert Willis]]''
| políticu australianu (1876–1954)
| 1876
| 1954
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 1254
|
| ''[[:d:Q4711516|Albert Young]]''
| futbolista británicu (1917–2013)
| 1917
| 2013
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 1255
|
| ''[[:d:Q4714175|Alec James]]''
| xugador de críquet australianu (1889–1961)
| 1889
| 1961
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1256
|
| ''[[:d:Q4714181|Alec Jones]]''
| políticu británicu (1924–1983)
| 1924
| 1983
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1257
| [[Ficheru:AlecTempleton.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714268|Alec Templeton]]''
| compositor británicu
| 1910<br/>1909
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1258
|
| ''[[:d:Q4714338|Aled Owen]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2022
| ''[[:d:Q4981044|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1259
|
| ''[[:d:Q4714343|Aled Williams]]''
| futbolista británicu (1933–2005)
| 1933
| 2005
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1260
|
| ''[[:d:Q4717057|Alex Givvons]]''
|
| 1913
| 2002
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1261
|
| ''[[:d:Q4717296|Alex Kersey-Brown]]''
|
| 1942
| 2015
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1262
|
| ''[[:d:Q4718381|Alexander Bland]]''
| xugador de rugbi union británicu (1866–1947)
| 1866
| 1947
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1263
|
| ''[[:d:Q4719014|Alexander Griffith]]''
|
| 1601
| 1676
| ''[[:d:Q6662969|Llysfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1264
|
| ''[[:d:Q4719968|Alexander Rolls]]''
|
| 1818
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1265
|
| ''[[:d:Q4721654|Alf Day]]''
| futbolista británicu (1907–1997)
| 1907
| 1997
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
| [[Ficheru:Alf Morgans (1850-1933).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4721725|Alf Morgans]]''
|
| 1850
| 1933
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1267
|
| ''[[:d:Q4721734|Alf Pugh]]''
| futbolista británicu (1869–1942)
| 1869
| 1942
| ''[[:d:Q5397307|Esclusham]]''
|-
| style='text-align:right'| 1268
|
| ''[[:d:Q4721754|Alf Sherwood]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 1990
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1269
|
| ''[[:d:Q4721752|Alf Shea]]''
| xugador de críquet galés (1898–1969)
| 1898
| 1969
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1270
|
| ''[[:d:Q4722523|Alfred Davies]]''
| futbolista británicu
| 1850
| 1891
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1271
| [[Ficheru:Alfred Dillon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4722542|Alfred Dillon]]''
|
| 1847
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
|
| ''[[:d:Q4722541|Alfred Dickinson]]''
| futbolista británicu
| 1914
| 1998
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 1273
|
| ''[[:d:Q4722679|Alfred Francis]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1885–1968)
| 1885
| 1968
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1274
|
| ''[[:d:Q4722738|Alfred Gooding]]''
| entamador galés (1932–2018)
| 1932
| 2018
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 1275
|
| ''[[:d:Q4722846|Alfred Higgs]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1904–1931)
| 1904
| 1931
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1276
|
| ''[[:d:Q4722948|Alfred Janes]]''
|
| 1911
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1277
| [[Ficheru:Portrait of Sir Alfred Lewis Jones. Wellcome L0050182.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723069|Alfred Lewis Jones]]''
| armador galés (1845–1909)
| 1845
| 1909
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1278
| [[Ficheru:Albert Agustus Mathews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723134|Alfred Mathews]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1946)
| 1864
| 1946
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1279
|
| ''[[:d:Q4723318|Alfred Pullin]]''
| periodista galés (1860–1934)
| 1860
| 1934
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 1280
| [[Ficheru:1906 Sir Alfred Thomas MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723516|Alfred Thomas, 1st Baron Pontypridd]]''
| políticu británicu (1840–1927)
| 1840
| 1927
| ''[[:d:Q7165413|Penylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1281
|
| ''[[:d:Q4724154|Algernon Islay de Courcy Lyons]]''
| fotógrafu galés (1922–1993)
| 1922
| 1993
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1282
|
| ''[[:d:Q4730737|Allan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 1993
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1283
| [[Ficheru:British Labour MEP Allan R. Rogers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4730947|Allan Rogers]]''
| políticu británicu
| 1932
| 2023
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1284
|
| ''[[:d:Q4731649|Allen Forward]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–1994)
| 1921
| 1994
| ''[[:d:Q5197227|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1285
| [[Ficheru:Allen Raine (1836–1908).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4731836|Allen Raine]]''
|
| 1836
| 1908
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1286
| [[Ficheru:Alun Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737495|Alun Evans]]''
| deportista galés (1942–2011)
| 1942
| 2011
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1287
|
| ''[[:d:Q4737508|Alun Richards]]''
| novelista británicu (1929–2004)
| 1929
| 2004
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1288
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555513).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737514|Alun Williams]]''
|
| 1920
| 1992
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1289
|
| ''[[:d:Q4737513|Alun Talfan Davies]]''
|
| 1913
| 2000
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1290
|
| ''[[:d:Q4737658|Alvan Williams]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2003
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1291
|
| ''[[:d:Q4738519|Alwyn Harris]]''
| xugador de críquet galés (1936–2018)
| 1936
| 2018
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1292
|
| ''[[:d:Q4738533|Alwyn Rice Jones]]''
|
| 1934
| 2007
| ''[[:d:Q3400769|Capel Curig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1293
| [[Ficheru:Alwyn Sheppard Fidler in 1952.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4738536|Alwyn Sheppard Fidler]]''
| arquiteutu británicu
| 1909
| 1990
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1294
|
| ''[[:d:Q4741760|Ambrose Baker]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1897–1976)
| 1897
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1295
|
| ''[[:d:Q4746125|Amice de Clare]]''
|
| 1220
| 1284
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1296
| [[Ficheru:Harry and Amy Dillwyn (children of Lewis Llewelyn Dillwyn) by M. D. 1853 (3947813464).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749165|Amy Dillwyn]]''
|
| 1845
| 1935
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1297
| [[Ficheru:AmyEvans1911.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749176|Amy Evans]]''
|
| 1884
| 1983
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1298
|
| ''[[:d:Q4757162|Andrew Gray]]''
| antropólogu galés (1955–1999)
| 1955
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1299
|
| ''[[:d:Q4757535|Andrew Jones]]''
|
| 1983
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1300
|
| ''[[:d:Q4757840|Andrew MacLachlan]]''
| actor británicu
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q628633|Trearddur]]''
|-
| style='text-align:right'| 1301
| [[Ficheru:Andrew Richmond (Tyree, cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758389|Andrew Richmond]]''
| políticu neozelandés (1832–1880)
| 1832
| 1880
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1302
| [[Ficheru:Andrew Vicari at the Celtic Manor (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758799|Andrew Vicari]]''
| pintor galés (1938–2016)
| 1932
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1303
|
| ''[[:d:Q4761606|Aneirin Talfan Davies]]''
|
| 1909
| 1980
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 1304
|
| ''[[:d:Q4761764|Aneurin Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu (1858–1932)
| 1858
| 1932
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1305
|
| ''[[:d:Q4761765|Aneurin Williams]]''
| políticu británicu
| 1859
| 1924
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1306
|
| ''[[:d:Q4763159|Angharad James]]''
|
| 1677
| 1749
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1307
| [[Ficheru:Portrait of Angharad Llwyd (4670528) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4763157|Angharad Llwyd]]''
| anticuaria galesa (1780–1866)
| 1780
| 1866
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1308
| [[Ficheru:Gwyneth Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766441|Ann Harriet Hughes]]''
|
| 1852
| 1910
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1309
| [[Ficheru:Portrait of Ann Thomas (4674199) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766531|Ann Maddocks]]''
|
| 1704
| 1727
| ''[[:d:Q29489729|Cefn-ydfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 1310
|
| ''[[:d:Q4767193|Anna Laetitia Waring]]''
|
| 1823
| 1910
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1311
|
| ''[[:d:Q4767676|Annabel Giles]]''
|
| 1959
| 2023
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1312
| [[Ficheru:Anne Griffith-Jones01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768405|Anne Griffith-Jones]]''
|
| 1890
| 1973
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 1313
| [[Ficheru:Anne Johnston, Salute to Seniors Event 2003 (S2311 fl1573 it0019) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768477|Anne Johnston]]''
| política canadiana
| 1932
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1314
|
| ''[[:d:Q4769415|Annie Powell]]''
| política galesa (1906–1986)
| 1906
| 1986
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 1315
|
| ''[[:d:Q4772713|Anthony Hicks]]''
| musicólogu galés (1943–2010)
| 1943
| 2010
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1316
| [[Ficheru:Anthony Howells.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772751|Anthony Howells]]''
| políticu galés (1832–1915)
| 1832
| 1915
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1317
|
| ''[[:d:Q4772758|Anthony Hulme]]''
| actor galés (1910–2007)
| 1910
| 2007
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1318
|
| ''[[:d:Q4772937|Anthony Leonard Harris]]''
| xeólogu británicu
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1319
|
| ''[[:d:Q4772944|Anthony Ling]]''
| xugador de críquet galés (1910–1987)
| 1910
| 1987
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1320
|
| ''[[:d:Q4773224|Anthony Oliver]]''
| actor galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1321
|
| ''[[:d:Q4773726|Anthony Windham Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1879–1959)
| 1879
| 1959
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1322
| [[Ficheru:Richard George William Pitt Booth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4782136|Richard Booth]]''
|
| 1938
| 2019
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 1323
| [[Ficheru:Arabella Elizabeth Roupell13.png|center|128px]]
| [[Arabella Elizabeth Roupell]]
|
| 1817
| 1914
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1324
|
| ''[[:d:Q4786506|Archibald Rowlands]]''
|
| 1892
| 1953
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[Ficheru:Portrait of One Evins a Welch man was lately comited to New Gate for saying hee was Christ (4670716) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4790887|Arise Evans]]''
|
| 1607
| 1660
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1326
|
| ''[[:d:Q4793810|Frances Hoggan]]''
|
| 1843
| 1927
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1327
|
| ''[[:d:Q4795190|F. Gwendolen Rees]]''
| zoóloga galesa (1906–1994)
| 1906
| 1994
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1328
|
| ''[[:d:Q4795256|Arnold Silverstone, Baron Ashdown]]''
| entamador galés (1911–1977)
| 1911
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1329
|
| ''[[:d:Q4797913|Arthur Banks]]''
| militar galés (1923–1944)
| 1923
| 1944
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1330
|
| ''[[:d:Q4797944|Arthur Bassett]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 1331
| [[Ficheru:Arthur Brown Port Vale footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798110|Arthur Brown]]''
| futbolista británicu (1903–1971)
| 1903
| 1971
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1332
|
| ''[[:d:Q4798124|Arthur Buckler]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1882–1921)
| 1882
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1333
|
| ''[[:d:Q4798130|Arthur Bulkeley]]''
| sacerdote galés (1445–1553)
| 1445
| 1553
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1334
|
| ''[[:d:Q2526575|Vincent Cronin]]''
|
| 1924
| 2011
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1335
| [[Ficheru:W. Aubrey Thomas 1909.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2536632|W. Aubrey Thomas]]''
|
| 1866
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1336
| [[Ficheru:Dic Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2537433|Dic Jones]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1337
| [[Ficheru:Rennes (35) Métropole Saint-Pierre - Intérieur - Procession des saints de Bretagne - Saint Austol et Méen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2565483|Méen]]''
|
| 540
| 617
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
|
| ''[[:d:Q1685695|Jean McFarlane, Baroness McFarlane of Llandaff]]''
|
| 1926
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1339
|
| ''[[:d:Q1686862|Thomas Young]]''
|
| 1507
| 1568
| ''[[:d:Q19850630|Hodgeston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1340
|
| ''[[:d:Q1691410|Joe Erskine]]''
| boxeador británicu (1934–1990)
| 1934
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1341
| [[Ficheru:Joey Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1691828|Joey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1955
| 2025
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1342
| [[Ficheru:Butler, Ainsworth-Davis, Lindsay, Griffiths 1920.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1699100|John Ainsworth-Davis]]''
|
| 1895
| 1976
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1343
|
| ''[[:d:Q1699421|John Brooks, Baron Brooks of Tremorfa]]''
| políticu británicu (1927–2016)
| 1927
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1344
|
| ''[[:d:Q1700056|John Ffowcs Williams]]''
|
| 1935
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1345
| [[Ficheru:John Gibson by Margaret Sarah Carpenter (née Geddes).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1700207|John Gibson]]''
|
| 1790
| 1866
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1346
|
| ''[[:d:Q1700863|John Llewellyn Rhys]]''
|
| 1910
| 1940
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1347
| [[Ficheru:John Lort Stokes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1700884|John Lort Stokes]]''
|
| 1811
| 1885
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1348
|
| ''[[:d:Q1700954|John Maddox]]''
|
| 1925
| 2009
| ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1349
|
| ''[[:d:Q1701605|John Rogers Thomas]]''
| compositor galés (1830–1896)
| 1830<br/>1829
| 1896
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1350
|
| ''[[:d:Q1701635|John Ryan]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1939
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1351
| [[Ficheru:Portrait of John Thomas (4671480).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701921|John Thomas]]''
|
| 1826
| 1913
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1352
| [[Ficheru:Tudor Walters MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701969|Tudor Walters]]''
| políticu británicu (1868–1933)
| 1866
| 1933
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
|
| ''[[:d:Q1738621|Ken Jones]]''
|
| 1936
| 2013
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1354
| [[Ficheru:Kenneth Morris.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1738888|Kenneth Morris]]''
| escritor británicu
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1355
|
| ''[[:d:Q1743733|Leslie Dilley]]''
|
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1356
| [[Ficheru:Giuseppe Filippo Liberati Marchi (c.1735-1808) - Thomas Jones (1742–1803) - NMW A 82 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1743855|Thomas Jones]]''
| pintor galés (1742–1803)
| 1742
| 1803
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 1357
| [[Ficheru:Btv1b84489297-p099 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1748013|Tom Linton]]''
|
| 1876
| 1914
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1358
| [[Ficheru:Roger Rees.jpg|center|128px]]
| [[Roger Rees]]
|
| 1944
| 2015
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1359
| [[Ficheru:1stLordTrevethin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1756405|Alfred Lawrence]]''
|
| 1843
| 1936
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1360
| [[Ficheru:Twm o'r Nant (4702939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1767904|Twm o'r Nant]]''
|
| 1739
| 1810
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1361
|
| ''[[:d:Q1768572|Mel Rees]]''
| futbolista británicu (1967–1993)
| 1967
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1362
| [[Ficheru:Portrait of Wm. Edwards Archt (4672851) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1773997|William Edwards]]''
|
| 1719
| 1789
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1363
|
| ''[[:d:Q1803014|Albert Gladstone]]''
| remeru británicu (1886–1967)
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1364
|
| ''[[:d:Q1811580|William Cowhig]]''
| ximnasta artísticu galés (1887–1964)
| 1887
| 1964
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1365
|
| ''[[:d:Q1815066|Leighton Rees]]''
| xugador de dardos galés (1940–2003)
| 1940
| 2003
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1366
|
| ''[[:d:Q1842946|Gareth Wood]]''
|
| 1950
| 2023
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1367
| [[Ficheru:Saint Cado.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1889720|Cadoc]]''
| monxu galés (600–580)
| 497
| 580
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1368
|
| ''[[:d:Q1894812|Margaret Delacourt-Smith, Baroness Delacourt-Smith of Alteryn]]''
| política galesa (1916–2010)
| 1916
| 2010
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1369
|
| ''[[:d:Q1900176|Mark Kendall]]''
| futbolista británicu (1958–2008)
| 1958
| 2008
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 1370
|
| ''[[:d:Q1900455|Mark Thomas]]''
| compositor británicu
| 1956
| 2023
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1371
|
| ''[[:d:Q1921937|Merlyn Oliver Evans]]''
| pintor galés (1910–1973)
| 1910
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1372
| [[Ficheru:1944TheHalfwayHouseMervynJohns.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1922184|Mervyn Johns]]''
| actor británicu (1899–1992)
| 1899
| 1992
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 1373
|
| ''[[:d:Q1933109|Mike Davies]]''
|
| 1936
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
|
| ''[[:d:Q1933327|Thomas James Powell]]''
|
| 1897
| 1965
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1375
|
| ''[[:d:Q1972440|Timothy Evans]]''
| camioneru británicu (1924–1950)
| 1924
| 1950
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1376
|
| ''[[:d:Q1974074|Ifor Williams]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1377
|
| ''[[:d:Q1975116|Robert Tear]]''
|
| 1939
| 2011
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1378
| [[Ficheru:Fairs Cup final 1971, Causio, Bremner, Sprake, Juventus v Leeds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2000214|Gary Sprake]]''
| futbolista británicu (1945–2016)
| 1945
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1379
| [[Ficheru:Steve Strange at Harrachov World Ski Championships.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2005601|Steve Strange]]''
|
| 1959
| 2015
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1380
|
| ''[[:d:Q2008671|Leslie Palmer]]''
| nadador británicu
| 1910
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1381
|
| ''[[:d:Q2027321|Len Allchurch]]''
| futbolista británicu (1933–2016)
| 1933
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1382
|
| ''[[:d:Q2039045|Wyn Morris]]''
|
| 1929
| 2010
| ''[[:d:Q3057926|Trellech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1383
| [[Ficheru:Sir John Perrot (c. 1527-1592) mezzotint after George Powle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2058500|John Perrot]]''
| políticu galés (1528–1592)
| 1528
| 1592
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1384
| [[Ficheru:Llandaf, yr eglwys gadeiriol Llandaf Cathedral De Cymru South Wales 98.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2062366|Tydfil]]''
|
|
| 480
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1385
| [[Ficheru:Rear-admiral Sir Walter Henry Cowan, Kcb, Mvo, Dso - 1920 Art.IWMART3143.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2072451|Walter Cowan]]''
| oficial naval galés (1871–1956)
| 1871
| 1956
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1386
|
| ''[[:d:Q2078620|Peter Temple-Morris, Baron Temple-Morris]]''
| políticu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1387
| [[Ficheru:Mike Peters of The Alarm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2084377|Mike Peters]]''
|
| 1959
| 2025
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1388
| [[Ficheru:Philip Bruce White, microbiologist, 1891-1946.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2086073|Philip Bruce White]]''
| microbiólogu galés (1891–1949)
| 1891
| 1949
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1389
|
| ''[[:d:Q2086499|Philip Vaughan]]''
|
| 1757
| 1824
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1390
|
| ''[[:d:Q2133976|Ray Smith]]''
|
| 1936
| 1991
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1391
| [[Ficheru:William Henry Preece mca.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2140313|William Henry Preece]]''
|
| 1834
| 1913
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1392
| [[Ficheru:Spencer Davis 08072006 NSU 01.JPG|center|128px]]
| [[Spencer Davis]]
| guitarrista británicu (1939-2020)
| 1939
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1393
| [[Ficheru:Rhys Williams in Bonanza episode Bitter Water.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2148362|Rhys Williams]]''
| actor galés (1897–1969)
| 1897
| 1969
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1394
|
| ''[[:d:Q2149093|Richard Bond]]''
| pilotu de carreres británicu (2000–2011)
| 2000
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1395
|
| ''[[:d:Q2150376|Richard Pearson]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1396
|
| ''[[:d:Q2159761|Robin Davies]]''
|
| 1954
| 2010
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1397
| [[Ficheru:Elenor de clare.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2160835|Eleanor de Clare]]''
|
| 1292
| 1337
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1398
|
| ''[[:d:Q2165458|Ron Hewitt]]''
| futbolista británicu (1928–2001)
| 1928
| 2001
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1399
| [[Ficheru:Robert Jones (1857–1898).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2186278|Robert Jones]]''
| soldáu galés (1857–1898)
| 1857
| 1898
| ''[[:d:Q744944|Raglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1400
|
| ''[[:d:Q2187563|Alfred Hazledine]]''
| pintor belxicanu (1876–1957)
| 1874
| 1957
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1401
| [[Ficheru:Trevor Ford (1959).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2196018|Trevor Ford]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1402
|
| ''[[:d:Q2271991|Walter Marshall, Baron Marshall of Goring]]''
|
| 1932
| 1996
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1403
|
| ''[[:d:Q2280729|Dai Astley]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1404
| [[Ficheru:General Carl Ap pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2282661|Carol Ap Rhys Pryce]]''
| militar galés (1876–1955)
| 1876
| 1955
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1405
| [[Ficheru:View through the ruins of Saint Dwynwen's Church - geograph.org.uk - 5350254.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2287423|Dwynwen]]''
|
| 450
| 460
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1406
|
| ''[[:d:Q2293838|Gordon Thomas]]''
|
| 1933
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1407
| [[Ficheru:Sparta-trainer Barry Hughes, Bestanddeelnr 930-9802 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2354151|Barry Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2019
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
| [[Ficheru:Stuart Cable4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2355882|Stuart Cable]]''
| batería galés (1970–2010)
| 1970
| 2010
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1409
|
| ''[[:d:Q2382658|Don Tarr]]''
| xugador de rugbi union británicu (1910–1980)
| 1910
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1410
| [[Ficheru:Gwynedd Museum and Art Gallery 2019 079.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2383305|T. H. Parry-Williams]]''
|
| 1887
| 1975
| ''[[:d:Q1899529|Rhyd-ddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 1411
| [[Ficheru:Ian Watkins (2010) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2386801|Ian Watkins]]''
|
| 1977
| 2025
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1412
| [[Ficheru:Jim Driscoll 1910s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2393901|Jim Driscoll]]''
|
| 1880
| 1925
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1413
| [[Ficheru:Brychan (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2398021|Brychan Brycheiniog]]''
|
| 400
| 480
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1414
|
| ''[[:d:Q2413249|Iris Gower]]''
|
| 1935
| 2010
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 1415
|
| ''[[:d:Q2421698|Ron Davies]]''
| futbolista británicu (1942–2013)
| 1942
| 2013
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1416
|
| ''[[:d:Q2422650|Desmond Barrit]]''
| actor galés
| 1944
| 2026
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1417
|
| ''[[:d:Q2423674|George Parsons]]''
|
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1418
|
| ''[[:d:Q2424156|Thomas Garnet Henry James]]''
| exiptólogu británicu (1923–2009)
| 1923
| 2009
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1419
| [[Ficheru:Thomas Henry (1734-1816).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2424681|Thomas Henry]]''
|
| 1734
| 1816
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1420
|
| ''[[:d:Q2424831|James Cellan Jones]]''
| direutor de televisión británicu (1931-2019)
| 1931
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1421
|
| ''[[:d:Q2426055|Thomas McKenny Hughes]]''
|
| 1832
| 1917
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1422
| [[Ficheru:Elizabeth from Rhuddlan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2435894|Elizabeth of Rhuddlan]]''
|
| 1282
| 1316
| ''[[:d:Q1585938|Rhuddlan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1423
| [[Ficheru:Tommyfarr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2440993|Tommy Farr]]''
| boxeador británicu (1913–1986)
| 1913
| 1986
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1424
|
| ''[[:d:Q2454625|Jack Parry]]''
|
| 1924
| 2010
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1425
|
| ''[[:d:Q2457794|David Van de Woestijne]]''
|
| 1915
| 1979
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 1426
|
| ''[[:d:Q2471118|Colin Webster]]''
| futbolista británicu (1932–2001)
| 1932
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1427
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Christophorus Love (4671633).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476024|Christopher Love]]''
|
| 1618
| 1651
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1428
| [[Ficheru:015 Plonivel Saint Brieuc.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476943|Brioc]]''
| sacerdote católicu galés (460–502)
| 409
| 502
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1429
|
| ''[[:d:Q2480212|Stuart Williams]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1430
| [[Ficheru:William Boyd Dawkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2484394|William Boyd Dawkins]]''
|
| 1837
| 1929
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 1431
| [[Ficheru:Dirinon (31) Chapelle Sainte-Nonne.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2487289|Non]]''
| monxa galesa (500–600)
| 500
| 600
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 1432
|
| ''[[:d:Q2487332|Mel Charles]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1433
|
| ''[[:d:Q2488951|Cynog ap Brychan]]''
|
| 500
| 492
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1434
| [[Ficheru:Victoria Cross Winners- Pre 1914 Q88647.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2492966|John Williams]]''
| soldáu galés (1857–1932)
| 1857
| 1932
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1435
| [[Ficheru:Saint Aaron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2501319|Aaron of Aleth]]''
|
| 550
| 552
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1436
|
| ''[[:d:Q2523705|Richard Maldwyn Price]]''
|
| 1890
| 1952
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 1437
|
| ''[[:d:Q5241167|David Willicombe]]''
|
| 1951
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1438
|
| ''[[:d:Q5241336|David Wynne]]''
| compositor británicu (1900–1983)
| 1900
| 1983
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1439
|
| ''[[:d:Q5247441|Gareth Williams]]''
| matemáticu británicu (1978–2010)
| 1978
| 2010
| ''[[:d:Q3400948|Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1440
|
| ''[[:d:Q5249315|Declan Affley]]''
| cantante australianu (1939–1985)
| 1939
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1441
| [[Ficheru:Killag Church SE 2010 09 27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5249703|Decuman]]''
| médicu galés (700–706)
| 700
| 706
| ''[[:d:Q7321488|Rhoscrowther]]''
|-
| style='text-align:right'| 1442
|
| ''[[:d:Q5249730|Deddie Davies]]''
| actriz británica
| 1938
| 2016
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1443
| [[Ficheru:Leonard 2015-09-12.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5252782|Deke Leonard]]''
|
| 1944
| 2017
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1444
|
| ''[[:d:Q5254281|Delme Bryn-Jones]]''
| cantante d'ópera galés (1934–2001)
| 1934
| 2001
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1445
|
| ''[[:d:Q5254967|Delwyn Williams]]''
| políticu británicu
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1446
|
| ''[[:d:Q5257247|Denis Galloway]]''
|
| 1878
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1447
|
| ''[[:d:Q5257297|Denis John Boocker]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu (1922–1987)
| 1922
| 1987
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1448
| [[Ficheru:Deniseidrisjones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5257685|Denise Idris Jones]]''
|
| 1950
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1449
|
| ''[[:d:Q5258121|Dennis A'Court]]''
| xugador de críquet británicu
| 1937
| 2021
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 1450
|
| ''[[:d:Q5258163|Dennis Avoth]]''
| boxeador galés
| 1947
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1451
|
| ''[[:d:Q5258237|Dennis Burgess]]''
|
| 1926
| 1980
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1452
|
| ''[[:d:Q5258574|Dennis John]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1453
|
| ''[[:d:Q5258650|Dennis Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1925
| 1996
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1454
|
| ''[[:d:Q5258685|Dennis Madden]]''
|
| 1913
| 1967
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1455
|
| ''[[:d:Q5258940|Dennis Selby]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1969
| ''[[:d:Q990946|Broughton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1456
|
| ''[[:d:Q5258949|Dennis Shea]]''
| xugador de críquet galés (1924–1982)
| 1924
| 1982
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1457
|
| ''[[:d:Q5259321|Densey Clyne]]''
| naturalista (1922–2019)
| 1922
| 2019
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 1458
|
| ''[[:d:Q5259851|Denys Graham]]''
| actor británicu
| 1926
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1459
|
| ''[[:d:Q5259856|Denys Irving]]''
| cineasta galés (1944–1976)
| 1944
| 1976
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1460
|
| ''[[:d:Q5261835|Derek Brewer]]''
| oficial británicu (1923–2008)
| 1923
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1461
|
| ''[[:d:Q5261927|Derek Draper]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1462
|
| ''[[:d:Q5262285|Derek Prag]]''
| políticu galés (1923–2010)
| 1923
| 2010
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1463
|
| ''[[:d:Q5262465|Derek Williams]]''
|
| 1924
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1464
|
| ''[[:d:Q5263436|Des Case]]''
|
| 1918
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1465
|
| ''[[:d:Q5263461|Des Harlock]]''
| futbolista británicu
| 1922
| 1981
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1466
|
| ''[[:d:Q5263558|Des Tennant]]''
| futbolista británicu (1925–2009)
| 1925
| 2009
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1467
|
| ''[[:d:Q5264803|Desmond Skirrow]]''
|
| 1923
| 1976
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1468
| [[Ficheru:David Roberts (Dewi Havhesp, 1831-84) NLW3361824.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5268239|David Roberts]]''
|
| 1831
| 1884
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1469
|
| ''[[:d:Q5268240|Dewi Morgan]]''
|
| 1877
| 1971
| ''[[:d:Q5320352|Dôl-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 1470
|
| ''[[:d:Q5271247|Diana Morgan]]''
|
| 1908
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1471
| [[Ficheru:Dic Aberdaron 1823.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272311|Dic Aberdaron]]''
|
| 1780
| 1843
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 1472
| [[Ficheru:Youngtaid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272316|Dic Goodman]]''
| poeta británicu (1920–2013)
| 1920
| 2013
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1473
|
| ''[[:d:Q5273043|Dick Huxtable]]''
| xugador de rugbi británicu (1890–1970)
| 1890
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1474
|
| ''[[:d:Q5273569|Dick Yates]]''
| futbolista británicu (1921–1976)
| 1921
| 1976
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 1475
|
| ''[[:d:Q5273682|Dickie David]]''
|
| 1879
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1476
|
| ''[[:d:Q5273702|Dickie Morris]]''
| futbolista británicu
| 1879
| 2000
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1477
|
| ''[[:d:Q5273709|Dickie Williams]]''
|
| 1925
| 1997
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1478
|
| ''[[:d:Q5273850|Dicky Ralph]]''
|
| 1908
| 1989
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 1479
|
| ''[[:d:Q5276963|Dillwyn Thomas]]''
|
| 1905
| 1996
| ''[[:d:Q1973162|Neath Abbey]]''
|-
| style='text-align:right'| 1480
|
| ''[[:d:Q5276961|Dillwyn Miles]]''
|
| 1915
| 2007
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1481
|
| ''[[:d:Q5277103|Dilwyn Lewis]]''
|
| 1924
| 2000
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1482
|
| ''[[:d:Q5277105|Dilys Breese]]''
|
| 1932
| 2007
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1483
|
| ''[[:d:Q5277110|Dilys Elwyn-Edwards]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1484
|
| ''[[:d:Q5277723|Dimmy Franks]]''
|
| 1876
| 1954
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1485
|
| ''[[:d:Q5287114|Doc Sarpolis]]''
|
| 1897
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
|
| ''[[:d:Q5292506|Don Dearson]]''
| futbolista británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1487
|
| ''[[:d:Q5292513|Don Devereux]]''
|
| 1932
| 1995
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1488
|
| ''[[:d:Q5292576|Don Emery]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1489
| [[Ficheru:Don Hayward 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5292760|Don Hayward]]''
|
| 1925
| 1999
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1490
|
| ''[[:d:Q5293242|Don Oakes]]''
| futbolista británicu (1928–1977)
| 1928
| 1977
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1491
| [[Ficheru:Don Shepherd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5293514|Don Shepherd]]''
| xugador de críquet galés (1927–2017)
| 1927
| 2017
| ''[[:d:Q7230620|Port Eynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1492
|
| ''[[:d:Q5294021|Donald Baverstock]]''
|
| 1924
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1493
|
| ''[[:d:Q5294060|Donald Braithwaite]]''
| boxeador galés
| 1937
| 2017
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1494
|
| ''[[:d:Q5294183|Donald Coleman]]''
| políticu británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1495
|
| ''[[:d:Q5294449|Donald Gullick]]''
|
| 1924
| 2000
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1496
|
| ''[[:d:Q5294516|Donald Holroyde Hey]]''
| químicu galés (1904–1987)
| 1904
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1497
|
| ''[[:d:Q5295244|Donald Vines]]''
|
| 1932
| 1989
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1498
|
| ''[[:d:Q5298404|Dorothy Edwards]]''
| novelista galesa (1902–1934)
| 1902
| 1934
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1499
|
| ''[[:d:Q5298551|Dorothy Miles]]''
|
| 1931
| 1993
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1500
|
| ''[[:d:Q5298607|Dorothy Rees]]''
| política galesa (1898–1987)
| 1898
| 1987
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1501
|
| ''[[:d:Q5298632|Dorothy Simpson]]''
| escritora de ficción de detectives británica
| 1933
| 2020
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1502
|
| ''[[:d:Q5300818|Doug Phillips]]''
|
| 1919
| 2000
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
|
| ''[[:d:Q5300842|Doug Rees]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 2000
| ''[[:d:Q5137115|Clyne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1504
|
| ''[[:d:Q5301021|Doug Witcomb]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 1999
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1505
| [[Ficheru:Douglas Bassett.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5301238|Douglas Bassett]]''
|
| 1927
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1506
|
| ''[[:d:Q5301326|Douglas Chamberlain]]''
|
| 1931
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1507
|
| ''[[:d:Q5301668|Douglas Jones]]''
| futbolista británicu (1914–1997)
| 1914
| 1997
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1508
|
| ''[[:d:Q5301779|Douglas Marsden-Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1893–1955)
| 1893
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1509
|
| ''[[:d:Q5311941|Dudley Peake]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1510
|
| ''[[:d:Q5311954|Dudley Price]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1511
|
| ''[[:d:Q5314279|Duncan Bush]]''
| poeta británicu
| 1946
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
|
| ''[[:d:Q5318721|Dylan Harris]]''
|
| 1926
| 1988
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1513
| [[Ficheru:Eyre Burton Powell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5321739|E. B. Powell]]''
|
| 1819
| 1904
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1514
|
| ''[[:d:Q5321815|E. D. Jones]]''
| bibliotecariu galés (1903–1987)
| 1903
| 1987
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1515
| [[Ficheru:Eben Fardd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5331737|Ebenezer Thomas]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1516
|
| ''[[:d:Q5336169|Eddie Jones]]''
|
| 1914
| 1984
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1517
|
| ''[[:d:Q5336328|Eddie Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–1978)
| 1913
| 1978
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1518
|
| ''[[:d:Q5336386|Eddie Parris]]''
| futbolista británicu (1911–1971)
| 1911
| 1971
| ''[[:d:Q7262781|Pwllmeyric]]''
|-
| style='text-align:right'| 1519
|
| ''[[:d:Q5336493|Eddie Smart]]''
| ciclista británicu (1946–2000)
| 1946
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1520
| [[Ficheru:EddieThomasSculptureMerthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5336533|Eddie Thomas]]''
| boxeador galés (1926–1997)
| 1926
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1521
|
| ''[[:d:Q5336559|Eddie Watkins]]''
|
| 1916
| 1995
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1522
|
| ''[[:d:Q5337183|Edgar Cooper]]''
| xugador de críquet galés (1891–1959)
| 1891
| 1959
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1523
|
| ''[[:d:Q5337227|Edgar Evans]]''
|
| 1912
| 2007
| ''[[:d:Q13127611|Cwrtnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1524
|
| ''[[:d:Q5337317|Edgar Jones]]''
|
| 1910
| 1986
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1525
|
| ''[[:d:Q5337382|Edgar Montford]]''
| futbolista británicu (1865–1940)
| 1865
| 1940
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1526
|
| ''[[:d:Q5337386|Edgar Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1882–1962)
| 1882
| 1962
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1527
|
| ''[[:d:Q5337384|Edgar Morgan]]''
|
| 1896
| 1983
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1528
| [[Ficheru:Cyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol 1962, Llanelli yn 1961 (1468338).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5337422|Edgar Phillips]]''
|
| 1889
| 1962
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1529
|
| ''[[:d:Q5337426|Edgar Purnell Hooley]]''
| inventor galés (1860–1942)
| 1860
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1530
|
| ''[[:d:Q5337424|Edgar Powell]]''
| futbolista británicu (1899–1955)
| 1899
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1531
| [[Ficheru:Edgar-Jones-AS-Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5337436|Edgar Rees Jones]]''
|
| 1878
| 1962
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1532
| [[Ficheru:Edith Hannah Gostick.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5338553|Edith Gostick]]''
| política canadiana (1894–1984)
| 1894
| 1984
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1533
|
| ''[[:d:Q5339515|Edmund Griffith]]''
|
| 1570
| 1637
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1534
| [[Ficheru:Unknown artist - Edmund Meyricke (1636–1713) - PCF19 - Jesus College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339668|Edmund Meyrick]]''
|
| 1636
| 1713
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1535
| [[Ficheru:Edmwnd Edmund Prys ar Gofeb Llanelwy, Sir Ddinbych Bible Translators' Memorial St Asaph 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339760|Edmund Prys]]''
|
| 1544<br/>1541
| 1623<br/>1624
| ''[[:d:Q29484380|Gerddi Bluog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1536
|
| ''[[:d:Q5661301|Harold Jones]]''
|
| 1907
| 1955
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1537
|
| ''[[:d:Q5661519|Harold Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1984
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1538
|
| ''[[:d:Q5662786|Harold Williams]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1539
| [[Ficheru:Harry Bowcott 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5667442|Harry Bowcott]]''
| xugador de rugbi galés (1907–2004)
| 1907
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1540
|
| ''[[:d:Q5669252|Harry Greene]]''
| actor galés (1923–2013)
| 1923
| 2013
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1541
|
| ''[[:d:Q5669304|Harry Griffiths]]''
|
| 1931
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1542
| [[Ficheru:Harry 3 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5669329|Harry Guest]]''
| poeta galés
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1543
|
| ''[[:d:Q5669515|Harry Harris]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2004
| ''[[:d:Q6732359|Magor]]''
|-
| style='text-align:right'| 1544
|
| ''[[:d:Q5669781|Harry Holt]]''
| futbolista británicu (1889–1956)
| 1889
| 1956
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1545
|
| ''[[:d:Q5670114|Harry Jones]]''
| xugador de críquet galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1546
|
| ''[[:d:Q5670133|Harry Judge]]''
| académicu galés (1928–2019)
| 1928
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1547
|
| ''[[:d:Q5670978|Harry McDaniel]]''
|
|
| 1932
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1548
| [[Ficheru:Last Ministers UFO 1955.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5671113|Harry Mills]]''
| políticu canadianu (1874–1959)
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1549
|
| ''[[:d:Q5671513|Harry Peacock]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–1996)
| 1909
| 1996
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1550
|
| ''[[:d:Q5671568|Harry Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu (1903–1978)
| 1903
| 1978
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1551
|
| ''[[:d:Q5671750|Harry Pugh]]''
| futbolista británicu (1875–1945)
| 1875
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1552
|
| ''[[:d:Q5672058|Harry Royal]]''
| xugador de rugbi galés
| 1914
| 1995
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1553
|
| ''[[:d:Q5686436|Haydn Dackins]]''
| futbolista británicu (1912–1943)
| 1912
| 1943
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1554
|
| ''[[:d:Q5686444|Haydn Davies]]''
| xugador de críquet galés (1912–1993)
| 1912
| 1993
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1555
| [[Ficheru:Algoma Blue - Haydn Llewellyn Davies 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5686464|Haydn Llewellyn Davies]]''
| escultor galés (1921–2008)
| 1921
| 2008
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1556
|
| ''[[:d:Q5686472|Haydn Price]]''
| futbolista británicu
| 1883
| 1964
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1557
|
| ''[[:d:Q5703235|Helen Sutermeister]]''
| historiadora canadiana
| 1943
| 1979
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1558
|
| ''[[:d:Q5717896|Henry Bayly]]''
|
| 1769
| 1846
| ''[[:d:Q7201721|Plas Newydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1559
| [[Ficheru:Oswald Hornby Joseph Birley (1880–1952) - Henry Campbell Bruce (1851–1929), 2nd Baron Aberdare - NMW A 1705 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5718742|Henry Bruce, 2nd Baron Aberdare]]''
|
| 1851
| 1929
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1560
|
| ''[[:d:Q5720203|Henry Davies]]''
| xugador de críquet galés (1865–1934)
| 1865
| 1934
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 1561
| [[Ficheru:Henry Thomas Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5720773|Henry Edwards]]''
|
| 1837
| 1884
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1562
|
| ''[[:d:Q5720858|Henry English Fulford]]''
| diplomáticu galés (1859–1929)
| 1859
| 1929
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1563
| [[Ficheru:Henry-Haydn-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5722774|Henry Haydn Jones]]''
| políticu galés (1863–1950)
| 1863
| 1950
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 1564
| [[Ficheru:Henry Hicks (geologist).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5722978|Henry Hicks]]''
|
| 1837
| 1899
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 1565
|
| ''[[:d:Q5724046|Henry Jones]]''
| chef galés (1812–1891)
| 1812
| 1891
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1566
|
| ''[[:d:Q5724643|Henry Lannigan]]''
| entrenador de baloncestu estauxunidense (1863–1930)
| 1863
| 1930
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1567
|
| ''[[:d:Q5724892|Henry Lewis]]''
|
| 1889
| 1968
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1568
|
| ''[[:d:Q5724898|Henry Lewis Guy]]''
| inxenieru británicu
| 1887
| 1956
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1569
|
| ''[[:d:Q5725614|Henry Maurice]]''
|
| 1634
| 1682
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 1570
|
| ''[[:d:Q5726020|Henry Morgan]]''
|
|
| 1560
| ''[[:d:Q5268253|Dewisland Hundred]]''
|-
| style='text-align:right'| 1571
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Henry Owen, M.D (4671718) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726568|Henry Owen]]''
| matemáticu galés (1716–1795)
| 1716
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1572
| [[Ficheru:Henry Paget, 1st Earl of Uxbridge Romney.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726649|Henry Paget]]''
|
| 1744
| 1812
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 1573
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Henry Parry (4671746) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726737|Henry Parry]]''
|
| 1766
| 1854
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1574
| [[Ficheru:Henry Richard Esq MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5727523|Henry Richard]]''
|
| 1812
| 1888
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 1575
|
| ''[[:d:Q5727766|Henry Rowlands]]''
|
| 1551
| 1616
| ''[[:d:Q3398367|Sarn Meyllteyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1576
|
| ''[[:d:Q5729799|Henry Walter]]''
|
| 1611
| 1678
| ''[[:d:Q7191844|Piercefield House]]''
|-
| style='text-align:right'| 1577
| [[Ficheru:Henry Weale (1897–1959).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5729939|Henry Weale]]''
| militar galés (1897–1959)
| 1897
| 1959
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1578
| [[Ficheru:Mr. J Herbert Lewis Y.H.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5734947|Herbert Lewis]]''
| políticu británicu (1858–1933)
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1579
| [[Ficheru:Isambard Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5735196|Isambard Owen]]''
|
| 1850
| 1927
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
|
| ''[[:d:Q5735948|Herbert Wilson]]''
| físicu galés (1929–2008)
| 1929
| 2008
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1581
| [[Ficheru:Evans, Herbie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5736088|Herbie Evans]]''
| futbolista británicu
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1582
|
| ''[[:d:Q5761498|Hilda Vaughan]]''
|
| 1892
| 1985
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1583
|
| ''[[:d:Q5800336|David Rowland]]''
|
| 1568
| 1576
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1584
|
| ''[[:d:Q5901548|Horace Blew]]''
| futbolista británicu (1878–1957)
| 1878
| 1957
| ''[[:d:Q5397307|Esclusham]]''
|-
| style='text-align:right'| 1585
|
| ''[[:d:Q5901653|Horace Cumner]]''
| futbolista británicu (1918–1999)
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1586
|
| ''[[:d:Q5901709|Horace Evans, 1st Baron Evans]]''
|
| 1903
| 1963
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1587
|
| ''[[:d:Q5902209|Horace Viner]]''
| futbolista británicu
| 1880
| 1955
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 1588
|
| ''[[:d:Q5907734|Ian Michael]]''
|
| 1936
| 2020
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1589
|
| ''[[:d:Q5919459|Howard Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1916–1987)
| 1916
| 1987
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1590
|
| ''[[:d:Q5920440|Howard Morgan]]''
| xugador de críquet galés
| 1931
| 2019
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1591
|
| ''[[:d:Q5920501|Howard Nicholls]]''
| xugador de rugbi union galés (1931–2011)
| 1931
| 2011
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1592
|
| ''[[:d:Q5920514|Howard Norris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1593
|
| ''[[:d:Q5920696|Howard Radford]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1594
|
| ''[[:d:Q5921646|Syr Hywel y Fwyall]]''
| condestable galés (1330–1381)
| 1330
| 1381
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1595
| [[Ficheru:Howell Arthur Gwynne (1865–1950).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921673|Howell Arthur Gwynne]]''
| escritor británicu
| 1865
| 1950
| ''[[:d:Q6408281|Kilvey Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 1596
|
| ''[[:d:Q5921699|Howell Davies]]''
|
| 1885
| 1961
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
|
| ''[[:d:Q5921707|Howell Evans]]''
| actor galés (1928–2014)
| 1928
| 2014
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1598
| [[Ficheru:Rev H Elvet Lewis (5185309).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921714|Howell Elvet Lewis]]''
|
| 1860
| 1953
| ''[[:d:Q4923824|Blaenycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1599
|
| ''[[:d:Q5921716|Howell Glynne]]''
|
| 1906
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1600
| [[Ficheru:Howel-Jones-NeathRFC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921747|Howell Jones]]''
|
| 1882
| 1908
| ''[[:d:Q7228314|Pontneddfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1601
|
| ''[[:d:Q5921750|Howell Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1888–1971)
| 1888
| 1971
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1602
|
| ''[[:d:Q5925776|James Iliff]]''
| botánicu galés (1923–2014)
| 1923
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1603
|
| ''[[:d:Q5927246|Hubert Day]]''
|
| 1908
| 1977
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1604
|
| ''[[:d:Q5927578|Hubert Rees]]''
| actor británicu (1928–2009)
| 1928
| 2009
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1605
|
| ''[[:d:Q5927583|Hubert Rhys]]''
| xugador de críquet galés (1897–1970)
| 1897
| 1970
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1606
| [[Ficheru:Guggs.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5927683|Hubert William Lewis]]''
| militar galés (1896–1977)
| 1896
| 1977
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 1607
|
| ''[[:d:Q5927692|Hubert Winthrop Young]]''
| políticu galés (1885–1950)
| 1885
| 1950
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1608
|
| ''[[:d:Q5930459|Hugh Cudlipp]]''
| periodista galés (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1609
|
| ''[[:d:Q5930505|Hugh David]]''
|
| 1925
| 1987
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1610
| [[Ficheru:J-Hugh-Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5930657|Hugh Edwards]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1611
|
| ''[[:d:Q5930689|Hugh Evans]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2010
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1612
|
| ''[[:d:Q5931218|Hugh Ingledew]]''
| xugador de críquet británicu (1865–1937)
| 1865
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1613
|
| ''[[:d:Q5931495|Hugh Lloyd-Davies]]''
|
| 1926
| 1986
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1614
|
| ''[[:d:Q5932035|Hugh Morris]]''
| futbolista británicu
| 1872
| 1897
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 1615
| [[Ficheru:Sir Hugh Myddelton, 1st Bt by Cornelius Johnson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932086|Hugh Myddelton]]''
|
| 1560
| 1631
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1616
| [[Ficheru:Portrait of Sir Hugh Owen (4671720) Exposure.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932209|Hugh Owen]]''
|
| 1804
| 1881
| ''[[:d:Q13129635|Llangeinwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1617
| [[Ficheru:Hugh Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932383|Hugh Price]]''
|
| 1495
| 1574
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1618
| [[Ficheru:Hugh Rowlands (1828–1909).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932551|Hugh Rowlands]]''
| militar galés (1828–1909)
| 1828
| 1909
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 1619
|
| ''[[:d:Q5932957|Hugh Vincent]]''
|
| 1862
| 1931
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
|
| ''[[:d:Q5932997|John Traherne Moggridge]]''
|
| 1842
| 1874
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1621
|
| ''[[:d:Q5941416|Humphrey Foulkes]]''
|
| 1673
| 1737
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1622
| [[Ficheru:Bp Humphrey Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5941466|Humphrey Humphreys]]''
| sacerdote británicu (1648–1712)
| 1648
| 1712
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1623
|
| ''[[:d:Q5941475|Humphrey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1862
| 1946
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1624
| [[Ficheru:Humphrey.Llwyd.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5941507|Humphrey Llwyd]]''
|
| 1527
| 1568
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1625
|
| ''[[:d:Q5941550|Humphrey Owen]]''
|
| 1702
| 1768
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 1626
|
| ''[[:d:Q5951270|Huw Morus]]''
|
| 1622
| 1709
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 1627
|
| ''[[:d:Q5951279|Huw Menai]]''
| poeta galés (1886–1961)
| 1888<br/>1886
| 1961
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1628
|
| ''[[:d:Q5951303|Huw T. Edwards]]''
|
| 1892
| 1970
| ''[[:d:Q3399502|Rowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1629
|
| ''[[:d:Q5962726|Hywel Bennett]]''
| actor británicu (1944–2017)
| 1944
| 2017
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1630
|
| ''[[:d:Q5962743|Hywel Coetmor]]''
|
|
| 1440
| ''[[:d:Q13130344|Nant Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1631
|
| ''[[:d:Q5962754|Hywel David Lewis]]''
|
| 1910
| 1992
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1632
| [[Ficheru:Revd John Evans (I D Ffraid or Adda Jones, 1814-75) NLW3364082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5967953|John Evans]]''
|
| 1814
| 1875
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1633
|
| ''[[:d:Q5974169|Lewis Owen]]''
|
| 1572
| 1629
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1634
| [[Ficheru:Parry Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5978031|John Godfrey Parry-Thomas]]''
| inxenieru galés (1884–1927)
| 1884
| 1927
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1635
|
| ''[[:d:Q4798338|Arthur Cornish]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1948)
| 1897
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1636
|
| ''[[:d:Q4798355|Arthur Creber]]''
| xugador de críquet galés (1909–1966)
| 1909
| 1966
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1637
|
| ''[[:d:Q4798409|Arthur Daniels]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–2001)
| 1922
| 2001
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 1638
| [[Ficheru:Arthur Edward Hardinge - retouched.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798571|Arthur Edward Hardinge]]''
|
| 1828
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1639
|
| ''[[:d:Q4798875|Arthur Granville]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1987
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 1640
| [[Ficheru:Portrait of Sir Arthur Griffith Boscawen Wellcome M0003100.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798898|Arthur Griffith-Boscawen]]''
| políticu británicu (1865–1946)
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q7838916|Trevalyn Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 1641
|
| ''[[:d:Q4798904|Arthur Griffiths]]''
| futbolista británicu (1908–1995)
| 1908
| 1995
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1642
|
| ''[[:d:Q4799042|Arthur Henry Williams]]''
|
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1643
|
| ''[[:d:Q4799063|Arthur Hickman]]''
|
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1644
|
| ''[[:d:Q4799128|Arthur Horner]]''
| sindicalista galés (1894–1968)
| 1894
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1645
| [[Ficheru:Arthur James Mason by George Henry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799230|Arthur James Mason]]''
|
| 1851
| 1928
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1646
| [[Ficheru:General Sir Arthur Herbert KCB (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799229|Arthur James Herbert]]''
|
| 1820
| 1897
| ''[[:d:Q36789652|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1647
|
| ''[[:d:Q4799265|Arthur John Ensor]]''
| pintor galés (1905–1995)
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1648
| [[Ficheru:Arthur John Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799273|Arthur John Williams]]''
|
| 1834
| 1911
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1649
|
| ''[[:d:Q4799341|Arthur Kelton]]''
| escritor británicu
|
| 1549<br/>1550
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1650
|
| ''[[:d:Q4799469|Arthur Lea]]''
| futbolista británicu (1866–1945)
| 1866
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1651
|
| ''[[:d:Q4799486|Arthur Lemon]]''
| xugador de rugbi union galés (1905–1982)
| 1905
| 1982
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 1652
|
| ''[[:d:Q4799506|Arthur Lever]]''
| futbolista británicu (1920–2004)
| 1920
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1653
|
| ''[[:d:Q4800100|Arthur Rees]]''
|
| 1912
| 1998
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1654
| [[Ficheru:Arthur Rosser.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800175|Arthur Rosser]]''
|
| 1864
| 1954
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1655
|
| ''[[:d:Q4800443|Arthur Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1895–1953)
| 1895
| 1953
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1656
|
| ''[[:d:Q4800445|Arthur Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1901–1970)
| 1901
| 1970
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1657
|
| ''[[:d:Q4800586|Arthur Wade-Evans]]''
| historiador británicu (1875–1964)
| 1875
| 1964
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 1658
|
| ''[[:d:Q4800617|Arthur Waters]]''
|
| 1888
| 1953
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1659
|
| ''[[:d:Q4800631|Arthur Weare]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1660
| [[Ficheru:Artie Moore plaque - close up - geograph.org.uk - 7660451.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800988|Artie Moore]]''
|
| 1887
| 1949
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 1661
|
| ''[[:d:Q4812804|Atarah Ben-Tovim]]''
| música británica
| 1940
| 2022
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1662
|
| ''[[:d:Q4815657|Atholl Oakeley]]''
|
| 1900
| 1987
| ''[[:d:Q3401042|Rhoscolyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1663
|
| ''[[:d:Q4819086|Aubrey Casewell]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1974)
| 1909
| 1974
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1664
|
| ''[[:d:Q4819096|Aubrey Davies]]''
| xugador de críquet galés (1915–1994)
| 1915
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1665
|
| ''[[:d:Q4819135|Aubrey Jones]]''
|
| 1911
| 2003
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1666
|
| ''[[:d:Q4819183|Aubrey Richards]]''
| actor galés (1920–2000)
| 1920
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1667
|
| ''[[:d:Q4821153|Augustine Baker]]''
| escritor británicu
| 1575
| 1641
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1668
| [[Ficheru:Augustus Anson VC IWM Q 80462.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4821369|Augustus Anson]]''
|
| 1835
| 1877
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1669
|
| ''[[:d:Q4840761|Baden Powell]]''
| políticu australianu (1900–1955)
| 1900
| 1955
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1670
|
| ''[[:d:Q4846432|Frederick Bowley]]''
| xugador de críquet británicu (1873–1943)
| 1873
| 1943
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1671
| [[Ficheru:David Bailey Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4848345|Bailey Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1968)
| 1884
| 1968
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1672
| [[Ficheru:Portrait of Brinley Richards, composer (4670494).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4850963|Henry Brinley Richards]]''
|
| 1819
| 1885
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1673
|
| ''[[:d:Q4858774|Barbara Brooke, Baroness Brooke of Ystradfellte]]''
| política galesa (1908–2000)
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q6661867|Llanwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 1674
| [[Ficheru:Barnett Janner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4861635|Barnett Janner]]''
| políticu británicu (1892–1982)
| 1892
| 1982
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1675
| [[Ficheru:Barrie Hole.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4863526|Barrie Hole]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1676
|
| ''[[:d:Q4863573|Barrie Williams]]''
|
| 1955<br/>1939
| 2018
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1677
|
| ''[[:d:Q4864430|Barry Livesey]]''
|
| 1905
| 1959
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1678
|
| ''[[:d:Q4864433|Barry Lloyd]]''
| xugador de críquet galés (1953–2016)
| 1953
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1679
|
| ''[[:d:Q4864878|Barry Watkins]]''
| futbolista británicu (1921–2004)
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1680
| [[Ficheru:Rhyl National Eisteddfod, 1985 (1512958) (Beata Brooks).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4877002|Beata Brookes]]''
| política británica (1931–2015)
| 1930
| 2015
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1681
| [[Ficheru:William Beddoe Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4879027|Beddoe Rees]]''
| políticu británicu (1877–1931)
| 1877
| 1931
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1682
| [[Ficheru:Ben Beynon rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885297|Ben Beynon]]''
| futbolista británicu
| 1894
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
| [[Ficheru:Leadership, Paris - UNESCO - PHOTO0000003811 0001.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885324|Ben Bowen Thomas]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1684
| [[Ficheru:Ben Davies (1873-1930).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885512|Ben Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1930)
| 1873
| 1930
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1685
|
| ''[[:d:Q4885596|Ben Ellis]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1968
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1686
|
| ''[[:d:Q4886365|Ben Roberts]]''
|
| 1950
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1687
|
| ''[[:d:Q4886643|Ben Watts-Jones]]''
| futbolista británicu
| 1885
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1688
|
| ''[[:d:Q4886702|Ben Williams]]''
| futbolista británicu (1900–1968)
| 1900
| 1968
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 1689
|
| ''[[:d:Q4886701|Ben Williams]]''
| actor británicu (1892–1959)
| 1892
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1690
|
| ''[[:d:Q4887284|Benedict James]]''
| guionista británicu (1871–1957)
| 1871
| 1957
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1691
| [[Ficheru:Benjamin Barker II, by Benjamin Barker II.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888246|Benjamin Barker]]''
|
| 1776
| 1838
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1692
| [[Ficheru:Ben Davies as Geoffrey Wilder (Dorothy).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888470|Benjamin Davies]]''
|
| 1858
| 1943
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1693
| [[Ficheru:Benjamin Gronow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888734|Benjamin Gronow]]''
|
| 1887
| 1967
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1694
| [[Ficheru:Portrait of Benjamin Hall, Esqr. M.P (4670824) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888758|Benjamin Hall]]''
| políticu británicu
| 1777
| 1817
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1695
|
| ''[[:d:Q4889295|Benjamin Thomas Williams]]''
| políticu británicu
| 1832
| 1890
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1696
|
| ''[[:d:Q4889329|Benjamin Vaughan]]''
|
| 1917
| 2003
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 1697
|
| ''[[:d:Q4891798|Beriah Moore]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1698
|
| ''[[:d:Q4893182|Bernard Gould]]''
|
| 1893
| 1965
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1699
|
| ''[[:d:Q4893213|Bernard Hedges]]''
| xugador de críquet galés (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1700
|
| ''[[:d:Q4893711|Bernard Turnbull]]''
| xugador de rugbi británicu (1904–1984)
| 1904
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1701
|
| ''[[:d:Q4895054|Bert Evans]]''
| futbolista británicu (1922–2008)
| 1922
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1702
|
| ''[[:d:Q4895128|Bert Hodgkinson]]''
| futbolista británicu (1884–1939)
| 1884
| 1939
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 1703
|
| ''[[:d:Q4895132|Bert Hollingdale]]''
| xugador de rugbi union británicu (1889–1961)
| 1889
| 1961
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1704
|
| ''[[:d:Q4895151|Bert Jenkins]]''
|
| 1885
| 1943
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1705
|
| ''[[:d:Q4895159|Bert Jones]]''
|
| 1906
| 1982
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1706
| [[Ficheru:Herbert Samuel ('Bert') Thomas from NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4895337|Bert Thomas]]''
| humorista gráficu galés (1883–1966)
| 1883
| 1966
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1707
| [[Ficheru:Bert Turner, Estadio, 1955-01-22 (610).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4895348|Bert Turner]]''
|
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1708
|
| ''[[:d:Q4895662|Bertie Perkins]]''
| xugador de críquet galés (1905–1992)
| 1905
| 1992
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1709
|
| ''[[:d:Q4895661|Bertie Williams]]''
| futbolista británicu
| 1907
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1710
|
| ''[[:d:Q4897594|Beth Morris]]''
| actriz británica (1949–2018)
| 1949
| 2018
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1711
| [[Ficheru:Betsi Cadwaladr.JPG|center|128px]]
| [[Betsi Cadwaladr]]
| enfermera galesa (1789–1860)
| 1789
| 1860
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1712
|
| ''[[:d:Q4908703|Bill Davies]]''
| xugador de críquet galés (1906–1971)
| 1906
| 1971
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1713
|
| ''[[:d:Q4908899|Bill Emery]]''
| xugador de críquet galés (1897–1962)
| 1897
| 1962
| ''[[:d:Q7165293|Pentrebach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1714
|
| ''[[:d:Q4908928|Bill Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1935)
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1715
|
| ''[[:d:Q6114479|Jack Owen]]''
| futbolista británicu
| 1866
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 1716
|
| ''[[:d:Q6759465|Margaret Grey, Lady Bonville]]''
|
| 1397
|
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1717
|
| ''[[:d:Q5978168|William Frost]]''
| científicu británicu (1848–1935)
| 1848
| 1935
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 1718
|
| ''[[:d:Q5981455|Ian Easton]]''
|
| 1917
| 1989
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 1719
|
| ''[[:d:Q5981894|Ian Jenkins]]''
| médicu militar galés (1944–2009)
| 1944
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1720
|
| ''[[:d:Q5983385|Ianto Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1946)
| 1892
| 1946
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1721
|
| ''[[:d:Q5989198|Idloes Owen]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q6820697|Merthyr Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1722
|
| ''[[:d:Q5989587|Idris Cox]]''
|
| 1899
| 1989
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1723
|
| ''[[:d:Q5989612|Idris Hopkins]]''
| futbolista británicu (1910–1994)
| 1910
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1724
|
| ''[[:d:Q5989657|Idris Jones]]''
|
| 1900
| 1971
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1725
|
| ''[[:d:Q5989707|Idris Towill]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1988)
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1726
|
| ''[[:d:Q5989861|Idwal Davies]]''
|
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1727
|
| ''[[:d:Q5989871|Idwal Fisher]]''
|
| 1935
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1728
|
| ''[[:d:Q5989872|Idwal Jones]]''
| escritor galés (1887–1964)
| 1888
| 1964
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1729
|
| ''[[:d:Q5989881|Idwal Pugh]]''
|
| 1918
| 2010
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1730
|
| ''[[:d:Q5989892|Idwal Jones]]''
| poeta británicu
| 1895
| 1937
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
|
| ''[[:d:Q5990126|Ieuan Ddu ap Dafydd ab Owain]]''
|
| 1440
| 1480
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
|
| ''[[:d:Q5990154|Ieuan Rhys Williams]]''
|
| 1909
| 1973
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1733
|
| ''[[:d:Q5991239|Ifor Owen]]''
|
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1734
|
| ''[[:d:Q5991237|Ifor Davies]]''
| políticu británicu (1910–1982)
| 1910
| 1982
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1735
|
| ''[[:d:Q5991242|Ifor Leslie Evans]]''
|
| 1897
| 1952
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1736
|
| ''[[:d:Q5995606|Ike Fowler]]''
|
| 1894
| 1981
| ''[[:d:Q7131949|Pantyffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1737
|
| ''[[:d:Q5995656|Ike Owens]]''
|
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1738
|
| ''[[:d:Q6000246|Illtyd Buller Pole-Evans]]''
|
| 1879
| 1968
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1739
|
| ''[[:d:Q6061783|Ioan Evans]]''
| políticu británicu (1927–1984)
| 1927
| 1984
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1740
|
| ''[[:d:Q6061870|John Jones]]''
|
| 1792
| 1852
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1741
|
| ''[[:d:Q6063933|Iorrie Isaacs]]''
|
| 1911
| 1966
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1742
|
| ''[[:d:Q6063946|Iorwerth Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1906–1985)
| 1906
| 1985
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 1743
|
| ''[[:d:Q6063954|Iorwerth Jones]]''
|
| 1903
| 1983
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1744
| [[Ficheru:Iorwerth Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6063957|Iorwerth Thomas]]''
| políticu británicu (1895–1966)
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 1745
|
| ''[[:d:Q6073462|Peter Penry-Jones]]''
| actor galés (1938–2009)
| 1938
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1746
|
| ''[[:d:Q6076157|Isaac Cohen]]''
| rabín israelín (1914–2007)
| 1914
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1747
|
| ''[[:d:Q6076220|Isaac Davis]]''
|
| 1758
| 1810
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 1748
|
| ''[[:d:Q6076478|Isaac Hayward]]''
| políticu británicu
| 1884
| 1976
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1749
|
| ''[[:d:Q6084453|Islwyn Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1912–1997)
| 1912
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1750
|
| ''[[:d:Q6084457|Islwyn Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1974)
| 1898
| 1974
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1751
|
| ''[[:d:Q6084469|Islwyn Morris]]''
| actor británicu (1920–2011)
| 1920
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1752
| [[Ficheru:Sir Ivor Atkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099316|Ivor Atkins]]''
|
| 1869
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1753
|
| ''[[:d:Q6099383|Ivor Emmanuel]]''
|
| 1927
| 2007
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1754
|
| ''[[:d:Q6099393|Ivor Griffiths]]''
| futbolista británicu (1918–1993)
| 1918
| 1993
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1755
| [[Ficheru:Ivor John Caradoc Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099414|Ivor Herbert, 1st Baron Treowen]]''
| políticu británicu (1851–1933)
| 1851
| 1933
| ''[[:d:Q6661073|Llanarth Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 1756
| [[Ficheru:Ivor Jones 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099424|Ivor Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1901–1982)
| 1901
| 1982
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1757
|
| ''[[:d:Q6099429|Ivor Jones]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1974
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Ficheru:Ivor Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099434|Ivor Lewis]]''
| escultor británicu (1882–1958)
| 1882
| 1958
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1759
|
| ''[[:d:Q6099547|Ivor Watts]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1924–2006)
| 1924
| 2006
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1760
|
| ''[[:d:Q6100567|Iwan Edwards]]''
|
| 1937
| 2022
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1761
|
| ''[[:d:Q6105857|J. Gwyn Griffiths]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1762
|
| ''[[:d:Q6106368|J. Lloyd Williams]]''
|
| 1854
| 1945
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 1763
| [[Ficheru:Picture Portrait of John M. Llyod.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6106503|J. Meirion Lloyd]]''
|
| 1913
| 1998
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 1764
| [[Ficheru:The Archivist at Work, J. S. Matthews, 1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6107038|J. S. Matthews]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1765
| [[Ficheru:John Wallace Linton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6109742|John Wallace Linton]]''
| oficial galés (1905–1943)
| 1905
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1766
| [[Ficheru:M. Jack Anthony (jockey) - btv1b53098957c.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6111026|Jack Anthony]]''
|
| 1890
| 1954
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1767
| [[Ficheru:Jack Bassett 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6111191|Jack Bassett]]''
| xugador de rugbi union galés (1905–1989)
| 1905
| 1989
| ''[[:d:Q7837340|Trebanog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1768
|
| ''[[:d:Q6111207|Jack Beames]]''
|
| 1890
| 1970
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1769
|
| ''[[:d:Q6111561|Jack Capper]]''
| futbolista británicu (1931–2009)
| 1931
| 2009
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1770
|
| ''[[:d:Q6111669|Jack Chilcott]]''
|
| 1885
| 1973
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1771
|
| ''[[:d:Q6111849|Jack Court]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1975
| ''[[:d:Q7809064|Tir-Phil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1772
|
| ''[[:d:Q6112296|Jack Edwards]]''
| militar galés (1918–2006)
| 1918
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1773
|
| ''[[:d:Q6112306|Jack Edwards]]''
|
| 1929
| 2014
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 1774
|
| ''[[:d:Q6112343|Jack Elwyn Evans]]''
|
| 1897
| 1941
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1775
|
| ''[[:d:Q6112380|Jack Evans]]''
| futbolista británicu (1889–1971)
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 1776
|
| ''[[:d:Q6112390|Jack Evans]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu canadianu (1928–1996)
| 1928
| 1996
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1777
|
| ''[[:d:Q6112394|Jack Evans]]''
|
| 1871
| 1924
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1778
|
| ''[[:d:Q6112392|Jack Evans]]''
|
| 1922
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1779
|
| ''[[:d:Q6112570|Jack Fowler]]''
| futbolista británicu (1899–1975)
| 1899
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1780
|
| ''[[:d:Q6112751|Jack Gore]]''
|
| 1899
| 1971
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1781
|
| ''[[:d:Q6113228|Jack Howells]]''
|
| 1913
| 1990
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1782
|
| ''[[:d:Q6113340|Jack Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1880–1971)
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1783
|
| ''[[:d:Q6113547|Jack L. Jones]]''
| futbolista británicu
| 1869
| 1931
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1784
| [[Ficheru:Jack Morley 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6114189|Jack Morley]]''
|
| 1909
| 1972
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1785
|
| ''[[:d:Q6114314|Jack Newnes]]''
| futbolista británicu (1895–1969)
| 1895
| 1969
| ''[[:d:Q14477598|Trefnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1786
|
| ''[[:d:Q6114325|Jack Nicholls]]''
| futbolista británicu (1898–1970)
| 1898
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1787
|
| ''[[:d:Q6114593|Jack Petersen]]''
| boxeador galés (1911–1990)
| 1911
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Ficheru:Jack Powell, rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6114657|Jack Powell]]''
| xugador de rugbi union galés (1882–1941)
| 1882
| 1941
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1789
|
| ''[[:d:Q6114816|Jack Rhapps]]''
|
| 1876
| 1950
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1790
|
| ''[[:d:Q6114855|Jack Rippon]]''
| xugador de críquet galés (1918–1994)
| 1918
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1791
|
| ''[[:d:Q6115221|Jack Smith]]''
|
| 1911
| 1975
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1792
|
| ''[[:d:Q6115670|Jack Warner]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1793
|
| ''[[:d:Q6115734|Jack Wetter]]''
| xugador de rugbi union británicu (1887–1967)
| 1887
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1794
|
| ''[[:d:Q6115766|Jack Whitfield]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1927)
| 1892
| 1927
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1795
|
| ''[[:d:Q6115803|Jack Williams]]''
|
| 1886
| 1953
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 1796
|
| ''[[:d:Q6116226|Jackie Benyon]]''
| futbolista británicu (2000–1937)
| 1909
| 1937
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1797
|
| ''[[:d:Q6116246|Jackie Bowen]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1798
|
| ''[[:d:Q6116543|Jackie Mittell]]''
| futbolista británicu (1906–1976)
| 1906
| 1976
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1799
|
| ''[[:d:Q6116619|Jackie Roberts]]''
| futbolista británicu (1918–2001)
| 1918
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1800
|
| ''[[:d:Q6119347|Jacob Thomas]]''
| oficial galés (1833–1911)
| 1833
| 1911
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Ficheru:Comte. S. J. Bynon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6120960|Santiago Jorge Bynnon]]''
| militar arxentín (1798–1883)
| 1798
| 1883
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1802
|
| ''[[:d:Q6128579|Jim Alford]]''
| mediofondista galés (1913–2004)
| 1913
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1803
|
| ''[[:d:Q6128991|James Augustus St. John]]''
|
| 1795
| 1875
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1804
|
| ''[[:d:Q6131297|James Childs Gould]]''
| políticu británicu (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1805
|
| ''[[:d:Q6131667|James Conway Davies]]''
| historiador británicu
| 1891
| 1971
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1806
| [[Ficheru:James Davies Lewin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6132403|James Davies Lewin]]''
| políticu canadianu (1812–1900)
| 1812
| 1900
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 1807
|
| ''[[:d:Q6135632|James Harrison]]''
| militar británicu (1880–1957)
| 1880
| 1957
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 1808
| [[Ficheru:James Howell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6136324|James Howell]]''
|
| 1594
| 1666
| ''[[:d:Q6661427|Llangammarch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1809
|
| ''[[:d:Q6136411|James Humphreys]]''
|
| 1768
| 1830
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1810
|
| ''[[:d:Q6136538|James Idwal Jones]]''
| políticu británicu (1900–1982)
| 1900
| 1982
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1811
| [[Ficheru:J Kitchener Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6137411|James Kitchener Davies]]''
| poeta galés (1902–1952)
| 1902
| 1952
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1812
|
| ''[[:d:Q6138128|James Llewellyn Davies]]''
| militar galés (1886–1917)
| 1886
| 1917
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1813
| [[Ficheru:Portrait of James Milo Griffith (4670005).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6139826|James Milo Griffith]]''
| escultor galés (1843–1897)
| 1843
| 1897
| ''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1814
|
| ''[[:d:Q6140907|James Parfitt]]''
| xugador de críquet galés (1857–1926)
| 1857
| 1926
| ''[[:d:Q5003693|Bwlch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1815
| [[Ficheru:Cerflun Kyffin Williams statue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6450928|Kyffin Williams]]''
| pintor galés (1918–2006)
| 1918
| 2006
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 1816
|
| ''[[:d:Q6483606|Lancelot Bulkeley]]''
|
| 1568
| 1650
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1817
|
| ''[[:d:Q6501718|Laurie Sheffield]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1818
| [[Ficheru:Lawrence Langner portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6504303|Lawrence Langner]]''
|
| 1890
| 1962
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''<br/>[[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1819
|
| ''[[:d:Q6519766|Leighton James]]''
| futbolista británicu
| 1953
| 2024
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1820
| [[Ficheru:Leila Megane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6519893|Leila Megane]]''
| cantante d'ópera galesa (1891–1960)
| 1891
| 1960
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1821
|
| ''[[:d:Q6521654|Len Apsey]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1967
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1822
|
| ''[[:d:Q6521680|Len Beynon]]''
| boxeador galés (1912–1992)
| 1912
| 1992
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1823
|
| ''[[:d:Q6521686|Len Blyth]]''
|
| 1920
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1824
| [[Ficheru:Davies, Len.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6521737|Len Davies]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1825
|
| ''[[:d:Q6521762|Len Evans]]''
| futbolista británicu (1903–1977)
| 1903
| 1977
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1826
|
| ''[[:d:Q6521816|Len Hill]]''
|
| 1941
| 2007
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 1827
|
| ''[[:d:Q6522001|Len Trump]]''
|
| 1887
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1828
|
| ''[[:d:Q6522013|Len Weare]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1829
| [[Ficheru:Sir Leoline Jenkins by Herbert Tuer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6524435|Leoline Jenkins]]''
|
| 1625
| 1685
| ''[[:d:Q6661804|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1830
| [[Ficheru:Leonard Brockington.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6525150|Leonard Brockington]]''
| abogáu galés (1888–1966)
| 1888
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1831
|
| ''[[:d:Q6525189|Leonard Constance]]''
|
| 1922
| 1990
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1832
|
| ''[[:d:Q6525197|Leonard Cox]]''
| escritor británicu
| 1495
| 1549
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1833
|
| ''[[:d:Q6525258|Leonard Eastment]]''
| políticu australianu (1901–1956)
| 1901
| 1956
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1834
|
| ''[[:d:Q6525823|Leonard Watkins]]''
|
| 1859
| 1901
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1835
|
| ''[[:d:Q6529155|Les Anthony]]''
|
| 1921
| 2010
| ''[[:d:Q7320729|Rhiwfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1836
|
| ''[[:d:Q6529820|Les Owen]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2020
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1837
| [[Ficheru:The Liberation of Bergen-belsen Concentration Camp, April 1945 BU4270.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6530869|Leslie Hardman]]''
| rabín británicu (1913–2008)
| 1913
| 2008
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1838
|
| ''[[:d:Q6530924|Leslie Jenkins]]''
| xugador de críquet galés (1898–1971)
| 1898
| 1971
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1839
|
| ''[[:d:Q6530940|Leslie Jones]]''
| futbolista británicu (1911–1981)
| 1911
| 1981
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1840
|
| ''[[:d:Q6530999|Leslie Manfield]]''
| xugador de rugbi union británicu (1915–2006)
| 1915
| 2006
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1841
|
| [[Eleanor Mary Wynne-Edwards Reid]]
|
| 1860
| 1953
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1842
|
| ''[[:d:Q6535418|Levi Gibbon]]''
|
| 1807
| 1870
| ''[[:d:Q264304|Cwmfelin Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1843
|
| ''[[:d:Q6535944|Lew Booth]]''
| futbolista británicu (1912–1984)
| 1912
| 1984
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1844
| [[Ficheru:Captain Lewis Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536139|Lewes Roberts]]''
|
| 1596
| 1641
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1845
|
| ''[[:d:Q6536435|Lewis Cobden Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés (1865–1928)
| 1865
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1846
|
| ''[[:d:Q6536486|Lewis Davies]]''
|
| 1913
| 2011
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1847
| [[Ficheru:Revd Dr Lewis Edwards (1809-87) NLW3363289.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536522|Lewis Edwards]]''
|
| 1809
| 1887
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1848
|
| ''[[:d:Q6536534|Lewis Evans]]''
| matemáticu galés (1755–1827)
| 1755
| 1827
| ''[[:d:Q4868001|Bassaleg]]''<br/>[[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 1849
|
| ''[[:d:Q6536537|Lewis Evans]]''
|
| 1700
| 1756
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1850
|
| ''[[:d:Q6536585|Lewis Gilbertson]]''
|
| 1814
| 1896
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1851
|
| ''[[:d:Q6536746|Lewis Jones]]''
| escritor galés (1897–1939)
| 1897
| 1939
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Ficheru:Lewis Llewelyn Dillwyn Vanity Fair 13 May 1882.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536798|Lewis Llewelyn Dillwyn]]''
| políticu británicu
| 1814
| 1892
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1853
|
| ''[[:d:Q6536796|Lewis Llewellyn]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1881–1931)
| 1881
| 1931
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1854
|
| ''[[:d:Q6536806|Lewis Lougher]]''
|
| 1871
| 1955
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1855
| [[Ficheru:Germany Under Allied Occupation BU8524.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536811|Lewis Lyne]]''
|
| 1899
| 1970
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1856
| [[Ficheru:Lewis Morris woodburytype.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536902|Lewis Morris]]''
|
| 1833
| 1907
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1857
|
| ''[[:d:Q6536981|Lewis Pugh Pugh]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1858
|
| ''[[:d:Q6537000|Lewis Rees]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1859
|
| ''[[:d:Q6537243|Lewis Owen]]''
|
| 1501
| 1555
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1860
|
| ''[[:d:Q6537490|Lewys Dwnn]]''
|
| 1550
| 1616
| ''[[:d:Q4898676|Bettws Cedewain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1861
|
| ''[[:d:Q6537492|Lewys Morgannwg]]''
|
|
| 1565
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1862
|
| ''[[:d:Q6541894|Martin Hinds]]''
| historiador británicu (1941–1988)
| 1941
| 1988
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1863
| [[Ficheru:Lillie Goodisson.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6548260|Lillie Goodisson]]''
| enfermera australiana (1860–1947)
| 1859
| 1947
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1864
|
| ''[[:d:Q6555628|Lionel Emmitt]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1930
| 2004
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1865
| [[Ficheru:Lionel Rees VC IWM Q 68027.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6555769|Lionel Rees]]''
| militar galés (1884–1955)
| 1884
| 1955
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[Ficheru:Portrait of Parchedig John Jones, Llanllyfni (Swydd Gaernarfon) (4673763).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6661978|John Jones]]''
|
| 1786
| 1863
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1867
|
| ''[[:d:Q6662032|Llew Ashcroft]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2005
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1868
|
| ''[[:d:Q6662036|Llew Edwards]]''
| boxeador galés (1894–1965)
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1869
|
| ''[[:d:Q6662070|Llewellyn Heycock, Baron Heycock]]''
| políticu británicu (1905–1990)
| 1905
| 1990
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1870
| [[Ficheru:Llewelyn David Bevan.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662097|Llewelyn David Bevan]]''
|
| 1842
| 1918
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1871
|
| ''[[:d:Q6662102|Llewelyn Davies]]''
|
| 1881
| 1961
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1872
| [[Ficheru:Llewelyn kenrick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662110|Llewelyn Kenrick]]''
|
| 1847
| 1933
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1873
|
| ''[[:d:Q6662111|Llewelyn Traherne]]''
|
| 1766
| 1842
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1874
|
| ''[[:d:Q6662119|Llewelyn Wyn Griffith]]''
| novelista galés (1890–1977)
| 1890
| 1977
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 1875
|
| ''[[:d:Q6662381|Lloyd Davies]]''
| futbolista británicu (1877–1957)
| 1877
| 1957
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1876
| [[Ficheru:Lloyd Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662529|Lloyd Jones]]''
| escritor británicu
| 1951
| 2026
| ''[[:d:Q5623909|Gwytherin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1877
| [[Ficheru:Lloyd Kenyon, 1st Baron Kenyon by William Davison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662537|Lloyd Kenyon]]''
|
| 1732
| 1802
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1878
|
| ''[[:d:Q6662819|Lloyd Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2017)
| 1933
| 2017
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 1879
|
| ''[[:d:Q6662817|Lloyd Williams]]''
| xugador de críquet galés (1925–2007)
| 1925
| 2007
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1880
|
| ''[[:d:Q6662995|Llywelyn Siôn]]''
|
| 1540
| 1615
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''<br/>''[[:d:Q39011804|Llangewydd Castle, Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1881
|
| ''[[:d:Q6674884|Lonza Bowdler]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1962)
| 1901
| 1962
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 1882
| [[Ficheru:Louis Dyke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6687073|Louis Dyke]]''
| xugador de rugbi union británicu (1888–1961)
| 1888
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1883
|
| ''[[:d:Q6688546|Louisa Nott-Bower]]''
| arquera británica (1861–1925)
| 1861
| 1925
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 1884
| [[Ficheru:Mr. Lyn Harding LCCN2014692774 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6708323|Lyn Harding]]''
| actor británicu (1867–1952)
| 1867
| 1952
| ''[[:d:Q7587366|St Brides Wentloog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1885
|
| ''[[:d:Q6708330|Lyn James]]''
| actriz británica (1935–2017)
| 1929
| 2017
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1886
|
| ''[[:d:Q6708817|Lynette Davies]]''
| actriz británica (1948–1993)
| 1948
| 1993
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1887
|
| ''[[:d:Q6709269|Lynn Ungoed-Thomas]]''
|
| 1904
| 1972
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1888
|
| ''[[:d:Q6709334|Lynne Carol]]''
| actriz galesa (1914–1990)
| 1914
| 1990
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1889
|
| ''[[:d:Q6728347|Madoline Thomas]]''
| actriz galesa (1890–1989)
| 1890
| 1989
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1890
|
| ''[[:d:Q6735137|Mai Jones]]''
|
| 1899
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1891
|
| ''[[:d:Q6740608|Mal Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1892
|
| ''[[:d:Q6742252|Malcolm Collins]]''
| boxeador galés
| 1935
| 2021
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1893
|
| ''[[:d:Q6742267|Malcolm Davies]]''
|
| 1926
| 2011
| ''[[:d:Q5197244|Cwmfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1894
|
| ''[[:d:Q6742531|Malcolm Nash]]''
| xugador de críquet galés
| 1945
| 2019
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1895
|
| ''[[:d:Q6742570|Malcolm Price]]''
|
| 1937
| 2024
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1896
|
| ''[[:d:Q6742678|Malcolm Uphill]]''
|
| 1935
| 1999
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 1897
|
| ''[[:d:Q6742681|Malcolm Vaughan]]''
|
| 1929
| 2010
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1898
|
| ''[[:d:Q6742895|Maldwyn Evans]]''
| xugador de bolos británicu (1937–2009)
| 1937
| 2009
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1899
|
| ''[[:d:Q6742896|Maldwyn James]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–2003)
| 1913
| 2003
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1900
| [[Ficheru:Stephen Halden Beattie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6746179|Stephen Halden Beattie]]''
| militar galés (1908–1975)
| 1908
| 1975
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1901
|
| ''[[:d:Q6751586|Mansel Thomas]]''
| compositor británicu
| 1909
| 1986
| ''[[:d:Q7228404|Pontygwaith]]''
|-
| style='text-align:right'| 1902
|
| ''[[:d:Q6759490|Margaret Hanmer]]''
|
| 1370
| 1420
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1903
|
| ''[[:d:Q6759606|Margaret Lacey]]''
| actriz galesa (1910–1989)
| 1911<br/>1910
| 1988<br/>1989
| [[Conwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1904
| [[Ficheru:Margaret Lindsay Williams & painting of Warren G. Harding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759645|Margaret Lindsay Williams]]''
|
| 1888
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1905
| [[Ficheru:Marie Novello.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6762973|Marie Novello]]''
| pianista británica (1898–1928)
| 1884
| 1928
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1906
|
| ''[[:d:Q6768286|Mark Jones]]''
|
| 1965
| 2025
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1907
|
| ''[[:d:Q6768592|Mark Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1889–1968)
| 1889
| 1968
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1908
|
| ''[[:d:Q6774469|Martha Llwyd]]''
|
| 1766
| 1845
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1909
| [[Ficheru:Edward Burne-Jones The Golden Stairs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6779642|Mary Gladstone]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1910
|
| ''[[:d:Q6779667|Mary Grant Price]]''
|
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q4971889|Broad Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 1911
| [[Ficheru:EdmundWSamuel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339891|Edmund W. Samuel]]''
| políticu galés (1857–1930)
| 1857
| 1930
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1912
|
| ''[[:d:Q5341722|Edward Baker]]''
| xugador de críquet galés (1892–1969)
| 1892
| 1969
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1913
| [[Ficheru:Edward Bishop rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5341900|Edward Bishop]]''
|
| 1864
| 1919
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1914
|
| ''[[:d:Q5341916|Edward Blayney, 1st Baron Blayney]]''
| militar británicu (1570–1629)
| 1570
| 1629
| ''[[:d:Q517587|Gregynog Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 1915
|
| ''[[:d:Q5342184|Edward Cadogan]]''
| remeru galés (1833–1890)
| 1833
| 1890
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1916
|
| ''[[:d:Q5342230|Edward Caswell]]''
|
| 1895
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1917
|
| ''[[:d:Q5342535|Edward Davies]]''
|
| 1756
| 1831
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1918
|
| ''[[:d:Q5342662|Edward Dumaresq]]''
|
| 1802
| 1906
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1919
|
| ''[[:d:Q5342738|Edward Edwards]]''
|
| 1726
| 1783
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1920
|
| ''[[:d:Q5342788|Edward Ernest Hughes]]''
| historiador británicu
| 1877
| 1953
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1921
|
| ''[[:d:Q5342797|Edward Evans]]''
|
| 1716
| 1798
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1922
| [[Ficheru:Edward Herbert, 2nd Earl of Powis, by Francis Grant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5343428|Edward Herbert, Earl of Powis]]''
|
| 1785
| 1848
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1923
|
| ''[[:d:Q5343522|Edward Howel Francis]]''
|
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q5197227|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1924
|
| ''[[:d:Q5343539|Edward Hughes]]''
| poeta británicu
| 1772
| 1850
| ''[[:d:Q6963824|Nannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1925
|
| ''[[:d:Q5343621|Edward J. Blythin]]''
| políticu estauxunidense (1884–1958)
| 1884
| 1958
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1926
|
| ''[[:d:Q5343718|Edward James]]''
| xugador de críquet galés (1896–1975)
| 1896
| 1975
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1927
|
| ''[[:d:Q5343717|Edward James]]''
|
| 1569
| 1610
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1928
|
| ''[[:d:Q5343788|Edward John Lewis]]''
|
| 1859
| 1925
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1929
|
| ''[[:d:Q5343822|Edward Jones]]''
| xugador de críquet galés (1896–1978)
| 1896
| 1978
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1930
| [[Ficheru:St Etheldreda, Ely Place, London EC1 - Nave statue - geograph.org.uk - 1613372.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5343827|Edward Jones]]''
|
|
| 1590
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1931
| [[Ficheru:EdwardMorganLewis.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344278|Edward M. Lewis]]''
| xugador de béisbol galés (1872–1936)
| 1872
| 1936
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1932
|
| ''[[:d:Q5344507|Edward Moore]]''
|
| 1835
| 1916
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1933
| [[Ficheru:Venerable-edward-morgan.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344515|Edward Morgan]]''
|
|
| 1642
| ''[[:d:Q16245967|Bettisfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 1934
| [[Ficheru:Edward Owen AM (died 1807).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344711|Edward Owen]]''
|
| 1728
| 1807
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1935
| [[Ficheru:Edward Pegge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344807|Edward Pegge]]''
|
| 1864
| 1915
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1936
|
| ''[[:d:Q5344829|Edward Perkins Alexander]]''
|
| 1863
| 1931
| ''[[:d:Q7592977|St Donats]]''
|-
| style='text-align:right'| 1937
|
| ''[[:d:Q5344893|Edward Powell]]''
|
| 1478
| 1540
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1938
|
| ''[[:d:Q5345094|Edward Roderick Davies]]''
| políticu galés (1915–1992)
| 1915
| 1992
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1939
| [[Ficheru:Edward Lyulph Stanley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345410|Edward Stanley, 4th Baron Stanley of Alderley]]''
|
| 1839
| 1925
| ''[[:d:Q29502285|Grosvenor Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 1940
| [[Ficheru:Revd Edward (Jones) Stephen (Tanymarian, 1822-85) NLW3362706.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345430|Edward Stephen]]''
|
| 1822
| 1885
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1941
|
| ''[[:d:Q5345588|Edward Thomas Chapman]]''
| militar galés (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1942
|
| ''[[:d:Q5345705|Edward Vaughan]]''
| políticu galés
|
| 1683
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1943
|
| ''[[:d:Q5345834|Edward Welch]]''
| arquiteutu británicu
| 1806
| 1868
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1944
|
| ''[[:d:Q5345919|Edward Williams]]''
|
| 1890
| 1963
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1945
|
| ''[[:d:Q5346009|Edward Wynne]]''
| abogáu galés (1681–1755)
| 1681
| 1755
| ''[[:d:Q11138487|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1946
|
| ''[[:d:Q5346324|Edwin Cross]]''
| futbolista británicu
| 1859
| 1924
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1947
| [[Ficheru:Balaclavaned.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346531|Edwin Hughes]]''
| militar galés (1830–1927)
| 1830
| 1927
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1948
|
| ''[[:d:Q5346733|Edwin Pain]]''
| xugador de críquet galés (1891–1947)
| 1891
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1949
| [[Ficheru:Edwin Thomas Maynard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346868|Edwin Thomas Maynard]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1961)
| 1878
| 1961
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 1950
|
| ''[[:d:Q5346920|Edwin Williams]]''
|
| 1898
| 1983
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1951
|
| ''[[:d:Q5348887|Eifion Jones]]''
|
| 1925
| 2004
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1952
|
| ''[[:d:Q5349538|Eiluned Lewis]]''
|
| 1900
| 1979
| ''[[:d:Q20007204|Penstrowed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1953
|
| ''[[:d:Q5349883|Eirug Wyn]]''
| novelista galés (1950–2004)
| 1950
| 2004
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 1954
|
| ''[[:d:Q5354271|Eleanor Evans]]''
|
| 1893
| 1969
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1955
| [[Ficheru:Eleazar Roberts.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5354460|Eleazar Roberts]]''
|
| 1825
| 1912
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 1956
|
| ''[[:d:Q5359886|Elfed Morris]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2013
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1957
|
| ''[[:d:Q5359884|Elfed Evans]]''
| futbolista británicu
| 1926
| 1988
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1958
| [[Ficheru:Elfyn Richards (2010).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5359949|Elfyn Richards]]''
|
| 1914
| 1995
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1959
| [[Ficheru:Elias Owen Jr..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360574|Elias Owen]]''
| futbolista británicu
| 1863
| 1888
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 1960
| [[Ficheru:Elias Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360573|Elias Owen]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1961
|
| ''[[:d:Q5360783|Eliezer Williams]]''
|
| 1754
| 1820
| ''[[:d:Q107032868|Pibwr-lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1962
|
| ''[[:d:Q5362301|Elizabeth Andrews]]''
| política galesa (1882–1960)
| 1882
| 1960
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 1963
|
| ''[[:d:Q5362547|Elizabeth Casson]]''
| médica galesa (1881–1954)
| 1881
| 1954
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1964
|
| ''[[:d:Q5363245|Elizabeth Mortimer]]''
|
| 1371
| 1417
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1965
| [[Ficheru:Elizabeth Randles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5363403|Elizabeth Randles]]''
| pianista galesa (1801–1829)
| 1801
| 1829
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1966
|
| ''[[:d:Q5363418|Elizabeth Harris Aitken]]''
| actriz británica
| 1936
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1967
|
| ''[[:d:Q5363690|Elizabeth Watkin-Jones]]''
| escritora galesa (1877–1966)
| 1877
| 1966
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1968
|
| ''[[:d:Q5365877|Ellis Evans]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1969
|
| ''[[:d:Q5368039|Elvet Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1912–1989)
| 1912
| 1989
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1970
|
| ''[[:d:Q5368267|Elvyn Bowen]]''
| xugador de críquet galés (1907–1965)
| 1907
| 1965
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1971
|
| ''[[:d:Q5368370|Elwyn Gwyther]]''
|
| 1921
| 1996
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1972
|
| ''[[:d:Q5368372|Elwyn Jones]]''
|
| 1923
| 1982
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1973
|
| ''[[:d:Q5368405|Ely Devons]]''
| economista británicu
| 1913
| 1967
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1974
|
| ''[[:d:Q5372673|Emlyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1922–2016)
| 1922
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1975
|
| ''[[:d:Q5372676|Emlyn Gwynne]]''
|
| 1898
| 1962
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1976
|
| ''[[:d:Q5372680|Emlyn Jenkins]]''
|
| 1910
| 1993
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1977
|
| ''[[:d:Q5372687|Emlyn Watkins]]''
|
| 1904
| 1978
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1978
|
| ''[[:d:Q5372684|Emlyn Walters]]''
|
| 1918
| 2001
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1979
|
| ''[[:d:Q5372690|Emlyn Williams]]''
|
| 1912
| 1989
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[Ficheru:Emrys George Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374802|Emrys G. Bowen]]''
| xeógrafu galés (1900–1983)
| 1900
| 1983
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1981
|
| ''[[:d:Q5374803|Emrys Hughes]]''
|
|
| 1980
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1982
|
| ''[[:d:Q5374801|Emrys Evans]]''
|
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1983
|
| ''[[:d:Q5374807|Emrys Roberts]]''
|
| 1910
| 1990
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1984
|
| ''[[:d:Q5374804|Emrys James]]''
| actor británicu (1928–1989)
| 1928
| 1989
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1985
| [[Ficheru:Emrys Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374805|Emrys Jones]]''
| xeógrafu británicu (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1986
|
| ''[[:d:Q5378861|Enid Charles]]''
|
| 1894
| 1972
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1987
|
| ''[[:d:Q5378877|Enid Luff]]''
| compositora británica
| 1935
| 2022
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1988
| [[Ficheru:Enoch W. Bagshaw.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5379271|Enoch William Bagshaw]]''
|
| 1884
| 1930
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1989
|
| ''[[:d:Q5379295|Enoch Francis]]''
|
| 1688
| 1740
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1990
|
| ''[[:d:Q5384966|Erasmus Lewes]]''
|
| 1663
| 1745
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1991
|
| ''[[:d:Q5384974|Erasmus Saunders]]''
|
| 1670
| 1724
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1992
|
| ''[[:d:Q5386383|Eric Dolman]]''
| xugador de críquet galés (1903–1969)
| 1903
| 1969
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1993
|
| ''[[:d:Q5386454|Eric Evans]]''
|
| 1894
| 1955
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1994
|
| ''[[:d:Q5386513|Eric Francis]]''
| arquiteutu galés (1887–1976)
| 1887
| 1976
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1995
|
| ''[[:d:Q5387133|Eric Morris]]''
| futbolista británicu (1940–2011)
| 1940
| 2011
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1996
|
| ''[[:d:Q5392768|Ernest Basil Verney]]''
|
| 1894
| 1967
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1997
| [[Ficheru:Ernest Evans (5292082).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5393040|Ernest Evans]]''
|
| 1885
| 1965
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1998
|
| ''[[:d:Q16005824|Colin Jones]]''
|
| 1928
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1999
|
| ''[[:d:Q16005835|Ronald Lewis]]''
|
| 1916
| 1967
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2000
| [[Ficheru:Ivor Rees VC IWM Q 70903.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16005869|Ivor Rees]]''
| militar galés (1893–1967)
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2001
|
| ''[[:d:Q16005912|Bobbie Williams]]''
| xugador de rugbi galés (1886–1967)
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2002
|
| ''[[:d:Q16006585|Herbert Huntingdon]]''
| xugador d'esgrima británicu (1898–1969)
| 1898
| 1968
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2003
|
| ''[[:d:Q16007439|Albert Mays]]''
|
| 1929
| 1973
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2004
|
| ''[[:d:Q16007473|Wick Powell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1905–1973)
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 2005
|
| ''[[:d:Q16007476|Kenneth Raikes]]''
|
| 1889
| 1973
| ''[[:d:Q6744584|Malpas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2006
|
| ''[[:d:Q16007482|Trevor Rowlands]]''
| futbolista británicu (1922–1973)
| 1922
| 1973
| ''[[:d:Q7975052|Wattstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2007
|
| ''[[:d:Q16007521|Morris Meredith Williams]]''
|
| 1881
| 1973
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2008
|
| ''[[:d:Q16007647|Bessie Jones]]''
|
| 1887
| 1974
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2009
|
| ''[[:d:Q16007792|Trevor Edmunds]]''
|
| 1903
| 1975
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2010
|
| ''[[:d:Q16007849|Tom Morgan]]''
|
| 1893
| 1975
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2011
|
| ''[[:d:Q16007857|R. Ifor Parry]]''
|
| 1908
| 1975
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2012
|
| ''[[:d:Q5393758|Ernest Rowland]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1940)
| 1864
| 1940
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2013
|
| ''[[:d:Q5393924|Ernest Turner]]''
| futbolista británicu (1898–1951)
| 1898
| 1951
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2014
|
| ''[[:d:Q5394048|Ernest Zobole]]''
| pintor galés (1927–1999)
| 1927
| 1999
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2015
|
| ''[[:d:Q5394380|Ernie Bryan]]''
| futbolista británicu
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2016
|
| ''[[:d:Q5394444|Ernie Curtis]]''
| futbolista británicu (1907–1992)
| 1907
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2017
|
| ''[[:d:Q5394472|Ernie Finch]]''
| xugador de rugbi union británicu (1899–1983)
| 1899
| 1983
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 2018
|
| ''[[:d:Q5394482|Ernie George]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1952)
| 1871
| 1952
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 2019
|
| ''[[:d:Q5394513|Ernie Harris]]''
| xugador de críquet galés (1919–1996)
| 1919
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2020
| [[Ficheru:Ernie Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5394553|Ernie Jenkins]]''
|
| 1880
| 1958
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 2021
|
| ''[[:d:Q5394565|Ernie Jones]]''
| futbolista británicu (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 2022
| [[Ficheru:Daniel Lleufer Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15049074|Daniel Lleufer Thomas]]''
|
| 1863
| 1940
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2023
|
| ''[[:d:Q15050659|Leo McAuliffe]]''
|
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2024
|
| ''[[:d:Q15054657|John Lasarus Williams]]''
|
| 1924
| 2004
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2025
| [[Ficheru:Watcyn Wyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15074921|Watkin Hezekiah Williams]]''
|
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2026
|
| ''[[:d:Q15109553|Jim Ede]]''
|
| 1895
| 1990
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2027
| [[Ficheru:Illingworth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15109565|Leslie Gilbert Illingworth]]''
|
| 1902
| 1979
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2028
| [[Ficheru:Gutyn Peris.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15244394|Griffith Williams]]''
| poeta galés (1769–1838)
| 1769
| 1838
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2029
|
| ''[[:d:Q15378630|Thomas Davis]]''
|
| 1837
| 1919
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2030
|
| ''[[:d:Q15378639|Phil Clift]]''
|
| 1918
| 2005
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2031
| [[Ficheru:Joseph Davis 1865 public domain USGov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15378641|Joseph Davis]]''
| soldáu galés
| 1838
| 1895
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2032
|
| ''[[:d:Q15427153|Patricia Llewellyn]]''
| direutora de televisión británica (1962–2017)
| 1962
| 2017
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2033
|
| ''[[:d:Q15428895|Richard Britnell]]''
| historiador británicu (1944–2013)
| 1944
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2034
| [[Ficheru:Reverend Benjamin Evans (Telynfab) (1845–1900) (gcf10105).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429196|Benjamin Evans]]''
|
| 1844
| 1900
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2035
|
| ''[[:d:Q15429403|John Vaughan]]''
|
| 1871
| 1956
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2036
|
| ''[[:d:Q15434762|Jack Livesey]]''
| actor galés (1901–1961)
| 1901
| 1961
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2037
|
| ''[[:d:Q15435915|Bernard Lloyd]]''
|
| 1934
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2038
|
| ''[[:d:Q15438714|W. D. Davies]]''
| teólogu británicu (1911–2001)
| 1911
| 2001
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 2039
|
| ''[[:d:Q15440925|Philip R. Davies]]''
| arqueólogu británicu (1945–2018)
| 1945
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2040
|
| ''[[:d:Q15452420|Louis Barnett Abrahams]]''
| profesor galés (1839–1918)
| 1839
| 1918
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2041
|
| ''[[:d:Q15453116|Michael Shepherd]]''
|
| 1923
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2042
| [[Ficheru:John Hughes editor 1985.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15453135|John Hughes]]''
|
| 1930
| 2022
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2043
| [[Ficheru:John Bowen (bishop).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15453626|John Bowen]]''
|
| 1815
| 1859
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 2044
|
| ''[[:d:Q15453717|Charles Wynford Parsons]]''
| zoólogu galés (1901–1950)
| 1901
| 1950
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2045
|
| ''[[:d:Q15453874|Paul Ferris]]''
| biógrafu británicu (1929–2018)
| 1929
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2046
|
| ''[[:d:Q15453944|Terence Rees]]''
| historiador británicu (1928–2014)
| 1928
| 2014
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2047
|
| ''[[:d:Q15454409|Myfanwy Haycock]]''
|
| 1913
| 1963
| ''[[:d:Q7228316|Pontnewynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2048
| [[Ficheru:Portrait of W. Williams (4673914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15456236|William Williams]]''
| políticu galés (1788–1865)
| 1788
| 1865
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2049
| [[Ficheru:Peter Reynolds Korea (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15458784|Peter Reynolds]]''
| compositor galés (1958–2016)
| 1958
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2050
|
| ''[[:d:Q15459489|John James]]''
| poeta británicu (1939–2018)
| 1939
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2051
|
| ''[[:d:Q15460120|T. Harri Jones]]''
| poeta británicu
| 1921
| 1965
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2052
| [[Ficheru:Sion Trevor - John Trevor (1563–1630) memorial St Cynfarch Ch, Hope, Flintshire Cymru Wales 08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15460645|John Trevor]]''
| políticu galés (1563–1630)
| 1563
| 1630
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 2053
| [[Ficheru:William Ifor Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15491437|William Ifor Jones]]''
|
| 1900
| 1988
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2054
|
| ''[[:d:Q15493820|Howard Thomas]]''
| productor de radio galés (1909–1986)
| 1909
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2055
| [[Ficheru:Retrato de C. W. King (1847) - Visconde de Meneses.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15523834|Charles William King]]''
| escritor británicu
| 1818
| 1888
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2056
|
| ''[[:d:Q15619225|William Glynne-Jones]]''
|
| 1907
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2057
| [[Ficheru:Bardd Cocos 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15624399|John Evans]]''
|
| 1826
| 1888
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2058
|
| ''[[:d:Q15637773|Kenneth "Ken" Davies]]''
|
| 1916
| 1984
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2059
|
| ''[[:d:Q15637838|John Cooke]]''
| oficial galés (1922–2011)
| 1922
| 2011
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 2060
| [[Ficheru:Marendaz (CN) - btv1b53238255h.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15806311|Donald Marcus Kelway Marendaz]]''
|
| 1897
| 1988
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 2061
|
| ''[[:d:Q15954198|Hans Busk]]''
| poeta británicu
| 1772
| 1862
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2062
|
| ''[[:d:Q15967265|Sir John Beynon, 1st Baronet]]''
| empresariu británicu (1864–1944)
| 1864
| 1944
| ''[[:d:Q5050623|Castleton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2063
|
| ''[[:d:Q15967282|Thomas Dalton-Morgan]]''
| aviador galés (1917–2004)
| 1917
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2064
| [[Ficheru:Denis Crowley-Milling, 1940.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15967649|Denis Crowley-Milling]]''
|
| 1919
| 1996
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2065
| [[Ficheru:Air Vice-Marshal Meredith Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15969655|Meredith Thomas]]''
| militar galés (1892–1984)
| 1892
| 1984
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2066
|
| ''[[:d:Q15971211|Wilfrith Green]]''
|
| 1872
| 1937
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 2067
| [[Ficheru:Nathaniel Edward Yorke-Davies Vanity Fair 1900-04-12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15983646|N. E. Yorke Davis]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2068
|
| ''[[:d:Q15983878|Francis James Burgoyne]]''
|
| 1858
| 1913
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 2069
|
| ''[[:d:Q15983891|William Retlaw Williams]]''
|
| 1863
| 1944
| ''[[:d:Q4666761|Aberclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2070
| [[Ficheru:Leonard Llewelyn Bulkeley Williams.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15987407|Leonard Llewelyn Bulkeley Williams]]''
|
| 1861
| 1939
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2071
|
| ''[[:d:Q15989799|James Allen]]''
|
| 1802
| 1897
| ''[[:d:Q5000782|Burton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2072
|
| ''[[:d:Q15990059|William Hughes]]''
|
| 1535
| 1600
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2073
|
| ''[[:d:Q15990317|Horace Thomas]]''
|
| 1890
| 1916
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2074
|
| ''[[:d:Q15990363|Thomas Williams]]''
| sacerdote galés (1725–1770)
| 1725
| 1770
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2075
|
| ''[[:d:Q15991633|Robert Williams]]''
| políticu galés (1695–1763)
| 1695
| 1763
| ''[[:d:Q5385173|Erbistock]]''
|-
| style='text-align:right'| 2076
|
| ''[[:d:Q15992732|John Thomas Burton Wollaston]]''
| clérigu galés (1841–1911)
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2077
|
| ''[[:d:Q15993118|Huw Jenkins]]''
| xugador de críquet galés (1944–2013)
| 1944
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2078
|
| ''[[:d:Q15993548|Tony Summers]]''
| nadador galés (1924–2013)
| 1924
| 2013
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2079
|
| ''[[:d:Q15994396|William Davies]]''
| paleontólogu galés (1814–1891)
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2080
|
| ''[[:d:Q15994452|George Phillips Bevan]]''
|
| 1830
| 1889
| ''[[:d:Q4877452|Beaufort]]''
|-
| style='text-align:right'| 2081
|
| ''[[:d:Q15994588|John Lloyd]]''
|
| 1750<br/>1749
| 1815
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2082
| [[Ficheru:Thomas Richard Owen, SWGA president 1966-1968.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994666|Thomas Richard Owen]]''
|
| 1918
| 1990
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2083
|
| ''[[:d:Q15994689|William Phillips]]''
|
| 1822
| 1905
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2084
|
| ''[[:d:Q15994726|Harry Morrey Salmon]]''
|
| 1892<br/>1890
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2085
|
| ''[[:d:Q15996134|Gus Merry]]''
|
| 1888
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2086
| [[Ficheru:The disillusionment of Idris like a cork out of a soda-water bottle! (5236536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15996281|Thomas Howell Williams Idris]]''
| políticu británicu (1842–1942)
| 1842
| 1925
| ''[[:d:Q5000782|Burton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2087
|
| ''[[:d:Q15997566|Herbert Charles Tippet]]''
| arquiteutu del paisaxe galés (1892–1947)
| 1892
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2088
| [[Ficheru:James John Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15997564|James John Thomas]]''
| políticu galés (1868–1947)
| 1868
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2089
|
| ''[[:d:Q15997578|Job Wilding]]''
| futbolista británicu (1862–1947)
| 1862
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2090
|
| ''[[:d:Q15998021|Phil Tanner]]''
| cantante galés (1862–1950)
| 1862
| 1950
| ''[[:d:Q6661467|Llangennith]]''
|-
| style='text-align:right'| 2091
|
| ''[[:d:Q15998730|Joe Pullman]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1955)
| 1876
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2092
|
| ''[[:d:Q15998907|Nathaniel Walters]]''
| xugador de rugbi union galés (1875–1956)
| 1875
| 1956
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2093
|
| ''[[:d:Q15999154|Edgar Long]]''
| xugador de rugbi union galés (1907–1958)
| 1907
| 1958
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 2094
|
| ''[[:d:Q15999184|Gilbert Rattenbury]]''
| xugador de críquet galés (1878–1958)
| 1878
| 1958
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2095
|
| ''[[:d:Q15999292|Dick Duckfield]]''
| xugador de críquet galés (1907–1959)
| 1907
| 1959
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2096
|
| ''[[:d:Q15999402|Frank Williams]]''
| xugador de rugbi británicu (1910–1959)
| 1910
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2097
|
| ''[[:d:Q15999400|Sir Evan Williams, 1st Baronet]]''
|
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2098
|
| ''[[:d:Q15999467|Joseph Jones]]''
|
| 1899
| 1960
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2099
| [[Ficheru:Percy Holland Latham c1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15999888|Percy Latham]]''
|
| 1873
| 1922
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2100
| [[Ficheru:Lewis Pugh Evans VC IWM HU 93411.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16000236|Lewis Pugh Evans]]''
| militar galés (1881–1962)
| 1881
| 1962
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2101
| [[Ficheru:Young Allsopp, boxer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16003649|Young Allsopp]]''
|
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2102
|
| ''[[:d:Q16003708|James Phillips Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1883–1964)
| 1883
| 1964
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2103
|
| ''[[:d:Q16003922|Billy Tudor]]''
| futbolista británicu (1918–1965)
| 1918
| 1965
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2104
| [[Ficheru:MalcolmMcColm1956.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16004072|Malcolm McColm]]''
|
| 1914
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2105
| [[Ficheru:Howard Poole 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16004090|Howard Poole]]''
|
| 1905
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2106
|
| ''[[:d:Q16005766|Edward Benson]]''
| xugador de críquet galés (1907–1967)
| 1907
| 1967
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2107
|
| ''[[:d:Q6141972|James Relly]]''
|
| 1722
| 1778
| ''[[:d:Q6176372|Jeffreyston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2108
|
| ''[[:d:Q6142239|James Roberts]]''
|
| 1878
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2109
|
| ''[[:d:Q6142792|James Sauvage]]''
|
| 1849
| 1922
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2110
|
| ''[[:d:Q6143570|James Stephens]]''
| sindicalista galés (1821–1889)
| 1821
| 1889
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 2111
| [[Ficheru:JamesTrow23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6144426|James Trow]]''
| políticu canadianu (1826–1892)
| 1826
| 1892
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2112
| [[Ficheru:James Wiegold.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6145491|James Wiegold]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q16897451|Trecenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2113
|
| ''[[:d:Q6145614|James William Richards]]''
| políticu canadianu (1850–1915)
| 1850
| 1915
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2114
|
| ''[[:d:Q6145643|James Williams]]''
|
| 1885<br/>1880
| 1916
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2115
|
| ''[[:d:Q6145721|James Winstone]]''
|
| 1863
| 1921
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2116
|
| ''[[:d:Q6151119|Jane Arden]]''
|
| 1927
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2117
|
| ''[[:d:Q6151191|Jane Brereton]]''
|
| 1685
| 1740
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 2118
|
| ''[[:d:Q6152242|Jane Freeman]]''
| actriz galesa (1921–2017)
| 1921
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2119
|
| ''[[:d:Q6172646|Jed Williams]]''
|
| 1952
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2120
|
| ''[[:d:Q6174369|Jeff Linton]]''
| xugador de críquet galés (1909–1989)
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2121
| [[Ficheru:Flag of the British Union of Fascists.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6176030|Jeffrey Hamm]]''
|
| 1915
| 1994
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2122
| [[Ficheru:Jehoida Brewer Wyatt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6176481|Jehoiada Brewer]]''
|
| 1752
| 1817
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2123
|
| ''[[:d:Q6177041|Jem Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1867–1942)
| 1867
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2124
|
| ''[[:d:Q6177165|Jemima Nicholas]]''
|
| 1750
| 1832
| ''[[:d:Q6661716|Llanrhian]]''
|-
| style='text-align:right'| 2125
|
| ''[[:d:Q6177538|Jenkin Alban Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1885–1976)
| 1885
| 1976
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 2126
| [[Ficheru:Dr. Jenkin Lloyd Jones LCCN2014700500 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6177549|Jenkin Lloyd Jones]]''
|
| 1843
| 1918
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2127
|
| ''[[:d:Q6177967|Jennie Eirian Davies]]''
| periodista galesa (1925–1982)
| 1925
| 1982
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2128
|
| ''[[:d:Q6178238|Jennifer Daniel]]''
| actriz británica
| 1936
| 2017
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2129
|
| ''[[:d:Q6178528|Jennifer Leak]]''
| actriz canadiana
| 1947
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2130
| [[Ficheru:Jere Blake 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6180635|Jere Blake]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1933)
| 1875
| 1933
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2131
|
| ''[[:d:Q6184422|Jerry Shea]]''
|
| 1892
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2132
|
| ''[[:d:Q6193473|Jim Bacon]]''
|
| 1896
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2133
|
| ''[[:d:Q6194264|Jim Cole]]''
| futbolista británicu (1925–1997)
| 1925
| 1997
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2134
|
| ''[[:d:Q6194552|Jim Davies]]''
|
| 1886
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2135
|
| ''[[:d:Q6196282|Jim Lang]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–1991)
| 1909
| 1991
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2136
|
| ''[[:d:Q6197427|Jim Pearce]]''
| futbolista británicu
| 2000<br/>1909
| 1986
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2137
|
| ''[[:d:Q6197530|Jim Pleass]]''
| xugador de críquet galés (1923–2016)
| 1923
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2138
|
| ''[[:d:Q6197601|Jim Pressdee]]''
| xugador de críquet sudafricanu (1933–2016)
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 2139
| [[Ficheru:Jimmy Austin baseball card.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6199547|Jimmy Austin]]''
| xugador de béisbol galés (1879–1965)
| 1879
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2140
|
| ''[[:d:Q6199562|Jimmy Baker]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1979
| ''[[:d:Q11020503|Trethomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2141
|
| ''[[:d:Q6200082|Jimmy Evans]]''
| futbolista británicu (1894–1975)
| 1894
| 1975
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2142
|
| ''[[:d:Q6201287|Jimmy Singer]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2010
| ''[[:d:Q5057266|Cefn Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2143
|
| ''[[:d:Q6204983|Joan Curran]]''
|
| 1916
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2144
|
| ''[[:d:Q6204998|Joan Davis]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2145
| [[Ficheru:Pettaugh window.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6205148|Joan Howson]]''
|
| 1885
| 1964
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2146
|
| ''[[:d:Q6209387|Joe Davies]]''
| futbolista británicu (1864–1943)
| 1864
| 1943
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2147
|
| ''[[:d:Q6209389|Joe Davies]]''
| futbolista británicu (1888–1943)
| 1888<br/>1870<br/>1866
| 1943
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2148
|
| ''[[:d:Q6210540|Joe Johns]]''
| boxeador galés (1892–1927)
| 1892
| 1927
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2149
|
| ''[[:d:Q6210576|Joe Jones]]''
| futbolista británicu (1887–1941)
| 1887
| 1941
| ''[[:d:Q7321514|Rhosymedre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2150
|
| ''[[:d:Q6210580|Joe Jones]]''
|
| 1916
| 1974
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2151
| [[Ficheru:Sir John Trevor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6215184|John Trevor]]''
| políticu británicu
| 1637
| 1717
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2152
| [[Ficheru:John Alf Brown.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6218655|John Alf Brown]]''
| xugador de rugbi union británicu (1881–1936)
| 1881
| 1936
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2153
| [[Ficheru:John Ballinger, S. K. Greenslade, Evan Davies Jones and Sir John Williams with the American Ambassador , the Hon. Whitelaw Reid (5449722).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6220486|John Ballinger]]''
| bibliotecariu galés (1860–1933)
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7228316|Pontnewynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2154
|
| ''[[:d:Q6221041|John Basson Humffray]]''
| políticu galés (1824–1891)
| 1824
| 1891
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2155
| [[Ficheru:John Batchelor statue, The Hayes, Cardiff.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6221065|John Batchelor]]''
| políticu británicu
| 1820
| 1883
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2156
| [[Ficheru:John Breynton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6223123|John Breynton]]''
| misioneru galés (1719–1799)
| 1719
| 1799
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2157
|
| ''[[:d:Q6224066|John Bury]]''
|
| 1925
| 2000
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2158
| [[Ficheru:Revd John Cadvan Davies (Cadvan, 1846-1923) NLW3364602.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6224719|John Cadvan Davies]]''
|
| 1846
| 1923
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2159
|
| ''[[:d:Q6224716|John Cadogan]]''
| químicu galés
| 1930
| 2020
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 2160
|
| ''[[:d:Q6225143|John Cargill Brough]]''
|
| 1834
| 1872
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2161
|
| ''[[:d:Q6225585|John Cayo Evans]]''
| matemáticu galés (1879–1958)
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2162
| [[Ficheru:John Challen c1895cr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6225635|John Challen]]''
| futbolista británicu
| 1863
| 1937
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2163
|
| ''[[:d:Q6225689|John Chandless]]''
| xugador de críquet galés (1884–1968)
| 1884
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2164
|
| ''[[:d:Q6225882|John Cheshire]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1933
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2165
|
| ''[[:d:Q6226439|John Coates]]''
| inxenieru británicu (1922–2010)
| 1922
| 2010
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2166
|
| ''[[:d:Q6226726|John Collins]]''
| futbolista británicu (1949-2020)
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2167
|
| ''[[:d:Q6228033|John Cutt]]''
| políticu galés (1613–1681)
| 1613
| 1681
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2168
|
| ''[[:d:Q6228290|John D. Reese]]''
|
| 1855
| 1931
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2169
| [[Ficheru:John Davies (historian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6228759|John Davies]]''
|
| 1938
| 2015
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2170
|
| ''[[:d:Q6228764|John Davies]]''
|
| 1941
| 1969
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2171
|
| ''[[:d:Q6228770|John Davies]]''
|
| 1625
| 1693
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2172
|
| ''[[:d:Q6229241|John Derrick]]''
| xugador de críquet neozelandés (1963–2017)
| 1963
| 2017
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2173
|
| ''[[:d:Q6230602|John Dyke]]''
| xugador de rugbi union británicu (1884–1960)
| 1884
| 1960
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2174
| [[Ficheru:JEDaniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231293|John Edward Daniel]]''
|
| 1902
| 1962
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2175
|
| ''[[:d:Q6231366|John Edwards]]''
|
| 1699
| 1776
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2176
|
| ''[[:d:Q6231368|John Edwards]]''
|
| 1747
| 1792
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2177
|
| ''[[:d:Q6231378|John Edwards]]''
| llingüista galés (1605–1656)
| 1605
| 1656
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 2178
|
| ''[[:d:Q6231381|John Edwards]]''
|
| 1882
| 1960
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2179
| [[Ficheru:William Roos - John Elias (1839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231573|John Elias]]''
|
| 1774
| 1841
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2180
|
| ''[[:d:Q6231655|John Ellis]]''
|
| 1674
| 1735
| ''[[:d:Q13644927|Llandegwning]]''
|-
| style='text-align:right'| 2181
|
| ''[[:d:Q6231675|John Ellis]]''
|
| 1598
| 1665
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2182
|
| ''[[:d:Q6231753|John Emlyn-Jones]]''
| políticu galés (1889–1952)
| 1889
| 1952
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2183
|
| ''[[:d:Q6231972|John Evan Thomas]]''
| escultor galés (1810–1873)
| 1810
| 1873
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2184
|
| ''[[:d:Q6231979|John Evans]]''
| relixosu galés (1767–1827)
| 1767
| 1827
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2185
|
| ''[[:d:Q6231977|John Evans]]''
| políticu canadianu (1816–1879)
| 1816
| 1879
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2186
| [[Ficheru:Rev. John Evans, Llwynfortun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231984|John Evans]]''
|
| 1779
| 1847
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 2187
|
| ''[[:d:Q6231990|John Evans]]''
| políticu canadianu (1867–1958)
| 1867
| 1958
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 2188
| [[Ficheru:Bp John Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231996|John Evans]]''
|
| 1650
| 1724
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2189
| [[Ficheru:Portrait of John Evans, D.D (4673284).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232005|John Evans]]''
|
| 1680
| 1730
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2190
|
| ''[[:d:Q6232015|John Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1911–1943)
| 1911
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2191
| [[Ficheru:John Evans, Careening, from the Pirates of the Spanish Main series (N19) for Allen & Ginter Cigarettes MET DP835003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232012|John Evans]]''
| pirata galés
|
| 1723
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2192
|
| ''[[:d:Q6232013|John Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1897–1940)
| 1897
| 1940
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 2193
|
| ''[[:d:Q6232017|John Evans]]''
|
| 1756
| 1846
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2194
|
| ''[[:d:Q6232808|John Faull]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2017)
| 1933
| 2017
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2195
|
| ''[[:d:Q6233557|John Foley]]''
|
| 1878
| 1949
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2196
|
| ''[[:d:Q6234190|John Freeman]]''
|
| 1934
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2197
|
| ''[[:d:Q6234314|John Frowen]]''
| futbolista británicu (1931–2011)
| 1931
| 2011
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2198
|
| ''[[:d:Q6235701|John Goodman]]''
|
|
| 1645
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2199
|
| ''[[:d:Q6235888|John Goulstone Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1859–1935)
| 1859
| 1935
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2200
|
| ''[[:d:Q6236103|John Gray]]''
| diplomáticu galés (1936–2003)
| 1936
| 2003
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 2201
| [[Ficheru:Sir John Purser Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236372|John Griffith]]''
|
| 1848
| 1938
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2202
| [[Ficheru:Portrait of John Griffiths (4672891).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236405|John Griffiths]]''
|
| 1837
| 1918
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2203
|
| ''[[:d:Q6236409|John Griffiths]]''
| matemáticu galés (1837–1916)
| 1837
| 1916
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2204
| [[Ficheru:J. Gwenogvryn Evans (1852–1930), MA, DLitt (gcf01707).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236665|John Gwenogvryn Evans]]''
|
| 1852
| 1930
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 2205
| [[Ficheru:Y Parch Simon Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519221|Simon Lloyd]]''
|
| 1756
| 1836
| ''[[:d:Q29502896|Plas-yn-Dre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2206
|
| ''[[:d:Q7526403|Sir David Llewellyn, 1st Baronet]]''
|
| 1879
| 1940
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2207
|
| ''[[:d:Q7526659|Sir Evan Davies Jones, 1st Baronet]]''
|
| 1859
| 1949
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 2208
| [[Ficheru:1906 Francis Edwards MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7526702|Sir Francis Edwards, 1st Baronet]]''
|
| 1852
| 1927
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2209
| [[Ficheru:British School - Admiral Sir Francis Geary (1709-1710–1796) - BHC2706 - Royal Museums Greenwich.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7526707|Sir Francis Geary, 1st Baronet]]''
| oficial naval galés (1709–1796)
| 1709
| 1796
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2210
| [[Ficheru:John Dillwyn-Llewelyn Vanity Fair 11 October 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527724|Sir John Dillwyn-Llewelyn, 1st Baronet]]''
| políticu británicu (1836–1927)
| 1836
| 1927
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2211
|
| ''[[:d:Q7527751|Sir John Edwards, 1st Baronet, of Garth]]''
|
| 1770
| 1850
| ''[[:d:Q7201716|Plas Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2212
| [[Ficheru:John Nicholl Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527969|John Nicholl]]''
| políticu galés (1759–1838)
| 1759
| 1838
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2213
| [[Ficheru:Sir John Owen 1776 to 1861.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527984|Sir John Owen, 1st Baronet]]''
| políticu británicu
| 1776
| 1861
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2214
| [[Ficheru:Sir John Williams, 1st Baronet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528143|Sir John Williams, 1st Baronet, of the City of London]]''
| médicu galés (1840–1926)
| 1840
| 1926
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2215
| [[Ficheru:John Wynn, 5th Bt, by English School of the 18th Century.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528163|Sir John Wynn, 5th Baronet]]''
|
| 1628
| 1718<br/>1719
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2216
|
| ''[[:d:Q7528532|Sir Rhys Llewellyn, 2nd Baronet]]''
|
| 1910
| 1978
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2217
| [[Ficheru:Portrait of Sir Robert Williames Vaughan, Bart. M.P. for the County of Merioneth (4674639) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528861|Robert Williames Vaughan]]''
|
| 1768
| 1843
| ''[[:d:Q20600573|Hengwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 2218
| [[Ficheru:Sir Stephen Glynne 01.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528986|Sir Stephen Glynne, 9th Baronet]]''
| políticu británicu
| 1807
| 1874
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2219
| [[Ficheru:Major-General Sir Thomas Morgan 1604-1679.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529216|Sir Thomas Morgan, 1st Baronet]]''
|
| 1606<br/>1604
| 1679
| ''[[:d:Q6661439|Llangattock Lingoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2220
| [[Ficheru:Sir Thomas Salusbury and Family.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529259|Sir Thomas Salusbury, 2nd Baronet]]''
|
| 1612
| 1643
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 2221
| [[Ficheru:Syr Walter Vaughan Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529393|Sir Walter Morgan, 1st Baronet]]''
| políticu británicu
| 1831
| 1916
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2222
|
| ''[[:d:Q7529416|Sir Watkin Williams-Wynn, 10th Baronet]]''
|
| 1904
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2223
|
| ''[[:d:Q7529423|Sir Watkin Williams-Wynn, 11th Baronet]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2224
|
| ''[[:d:Q7529427|Sir Watkin Williams-Wynn, 9th Baronet]]''
| militar galés (1862–1951)
| 1862
| 1951
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2225
| [[Ficheru:John Jackson (1778–1831) (by or after) - Sir Watkin Williams Wynn (1772–1840), 5th Bt - PCF200 - Denbighshire Heritage Service Store.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529424|Sir Watkin Williams-Wynn, 5th Baronet]]''
|
| 1772
| 1840
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2226
| [[Ficheru:Sir William James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529640|Sir William James, 1st Baronet]]''
|
| 1720
| 1783
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2227
| [[Ficheru:Portrait of Sir William Williams Bart (4672199) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529825|Sir William Williams, 1st Baronet, of Gray's Inn]]''
|
| 1634
| 1700
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2228
|
| ''[[:d:Q7533472|Siân James]]''
| escritora británica
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2229
| [[Ficheru:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I (Siôn Cent).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7533490|Siôn Cent]]''
| poeta galés (1367–1430)
| 1367
| 1430
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2230
|
| ''[[:d:Q7576045|Spencer Evans]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1981
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2231
| [[Ficheru:Sir Spencer Summers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7576189|Spencer Summers]]''
| políticu británicu (1902–1976)
| 1902
| 1976
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2232
|
| ''[[:d:Q7597536|Stan Awbery]]''
|
| 1888
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2233
|
| ''[[:d:Q7597565|Stan Bowsher]]''
| futbolista británicu (1899–1968)
| 1899
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2234
|
| ''[[:d:Q7597610|Stan Davies]]''
| futbolista británicu
| 1898
| 1972
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2235
|
| ''[[:d:Q7597761|Stan Leonard]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 1995
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2236
|
| ''[[:d:Q7597805|Stan Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1971
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2237
|
| ''[[:d:Q7597821|Stan Owen]]''
|
| 1932<br/>1929
| 2019
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2238
|
| ''[[:d:Q7597848|Stan Richards]]''
| futbolista británicu (1917–1987)
| 1917
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2239
| [[Ficheru:Stan Stennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7597900|Stan Stennett]]''
| comediante galés (1925–2013)
| 1925
| 2013
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2240
|
| ''[[:d:Q7599882|Stanley Powell]]''
|
| 1916
| 1995
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2241
| [[Ficheru:Stanley Williams (rugby union).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7600045|Stanley Williams]]''
|
| 1886
| 1936
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 2242
|
| ''[[:d:Q7600051|Stanley Winmill]]''
| xugador de rugbi union galés (1889–1940)
| 1889
| 1940
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2243
|
| ''[[:d:Q7609455|Stephen Healey]]''
| futbolista británicu
| 1982
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2244
|
| ''[[:d:Q7609929|Stephen Maybery]]''
| novelista galés
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2245
|
| ''[[:d:Q7610673|Stephen Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1865–1937)
| 1865
| 1937
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2246
|
| ''[[:d:Q7612324|Steve Curtis]]''
| boxeador galés (1948–1994)
| 1948
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2247
| [[Ficheru:Steve Morris -Tom Parker 1922.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7613422|Steve Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1965)
| 1896
| 1964<br/>1965
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2248
|
| ''[[:d:Q7626565|Stuart Gallacher]]''
|
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2249
|
| ''[[:d:Q7626974|Stuart Prosser]]''
|
| 1887
| 1939
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2250
|
| ''[[:d:Q7627026|Stuart Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1967
| 2023
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2251
| [[Ficheru:Plaque for Sulien, Llanbadarn Fawr - geograph.org.uk - 2104435.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7636261|Sulien]]''
|
| 1012<br/>1011
| 1091
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2252
|
| ''[[:d:Q7647604|Susan Bradshaw]]''
| pianista británica (1931–2005)
| 1931
| 2005
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2253
|
| ''[[:d:Q7651983|Sven Hansen]]''
|
| 1876
| 1958
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2254
| [[Ficheru:Sybil Burton Christopher.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7659507|Sybil Christopher]]''
| actriz británica
| 1929
| 2013
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2255
|
| ''[[:d:Q7659509|Sybil Connolly]]''
| diseñadora de moda galesa (1921–1998)
| 1921
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2256
|
| ''[[:d:Q7659682|Syd Fursland]]''
| futbolista británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 2257
|
| ''[[:d:Q7659721|Syd Reid]]''
| futbolista británicu
| 2000
| 1968
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2258
|
| ''[[:d:Q7659740|Syd Worgan]]''
| boxeador galés
| 1917
| 1996
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2259
|
| ''[[:d:Q7659969|Sydney Hinam]]''
|
| 1898
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2260
|
| ''[[:d:Q7660223|Sydney Williams]]''
|
| 1918
| 1976
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2261
| [[Ficheru:Tom Ellis 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668222|T. E. Ellis]]''
| políticu galés (1859–1899)
| 1859
| 1899
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2262
| [[Ficheru:Author T Glynne Davies (1553852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668266|T. Glynne Davies]]''
|
| 1926
| 1988
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2263
| [[Ficheru:T. Gwynn Jones (1871–1949) (gcf02648).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668277|T. Gwynn Jones]]''
|
| 1871
| 1949
| ''[[:d:Q4899223|Betws yn Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 2264
|
| ''[[:d:Q7668315|T. Ifor Rees]]''
| diplomáticu galés (1890–1977)
| 1890
| 1977
| ''[[:d:Q7321618|Rhydypennau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2265
|
| ''[[:d:Q7668365|T. J. Morgan]]''
|
| 1907
| 1986
| ''[[:d:Q5566489|Glais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2266
|
| ''[[:d:Q7674966|Taffy O'Callaghan]]''
| futbolista británicu (1906–1946)
| 1906
| 1946
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2267
|
| ''[[:d:Q7674964|Taffy Davies]]''
| futbolista británicu (1910–1995)
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2268
|
| ''[[:d:Q7674969|Taffy Williams]]''
| mercenariu galés (1934–1996)
| 1933
| 1996
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2269
|
| ''[[:d:Q7678702|Tal Harris]]''
| xugador de rugbi británicu (1902–1963)
| 1902
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2270
|
| ''[[:d:Q7679434|Talfryn Evans]]''
| xugador de críquet galés (1914–1944)
| 1914
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2271
|
| ''[[:d:Q7679435|Talfryn Thomas]]''
| actor galés (1922–1982)
| 1922
| 1982
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2272
| [[Ficheru:John Jones, 'Talhaiarn'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7679452|John Jones]]''
|
| 1810
| 1869
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2273
| [[Ficheru:Sir Tasker Watkins VC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7687359|Tasker Watkins]]''
| xuez galés (1918–2007)
| 1918
| 2007
| ''[[:d:Q3403439|Nelson]]''
|-
| style='text-align:right'| 2274
| [[Ficheru:Tecwyn Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7692926|Tecwyn Roberts]]''
| inxenieru galés (1925–1988)
| 1925
| 1988
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 2275
| [[Ficheru:Ted Pooley.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7693615|Ted Pooley]]''
| xugador de críquet galés (1842–1907)
| 1842
| 1907
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 2276
|
| ''[[:d:Q7693850|Ted Ward]]''
|
| 1953
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2277
|
| ''[[:d:Q7694070|Teddy Peers]]''
| futbolista británicu (1886–1935)
| 1886
| 1935
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 2278
|
| ''[[:d:Q7701873|Terence Cook]]''
|
| 1927
| 2016
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2279
|
| ''[[:d:Q7703511|Terrence Robbins]]''
|
| 1937
| 2015
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2280
|
| ''[[:d:Q7704285|Terry Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2281
|
| ''[[:d:Q7704519|Terry Higgins]]''
|
| 1945
| 1982
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2282
|
| ''[[:d:Q7781956|Theodore Price]]''
|
| 1570
| 1631
| ''[[:d:Q13129621|Llanenddwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2283
| [[Ficheru:Portrait of Thes. Jones (4672942) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7782307|Theophilus Jones]]''
| historiador galés (1758–1812)
| 1759
| 1812
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2284
| [[Ficheru:Theophilus Redwood.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7782323|Theophilus Redwood]]''
|
| 1806
| 1892
| ''[[:d:Q4950529|Boverton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2285
|
| ''[[:d:Q7787281|Thomas Babington Jones]]''
| xugador de críquet galés (1851–1890)
| 1851
| 1890
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2286
|
| ''[[:d:Q7787333|Thomas Baker Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1862–1959)
| 1862
| 1959
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2287
|
| ''[[:d:Q7787443|Thomas Bartley]]''
| futbolista británicu (1874–1951)
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2288
| [[Ficheru:Thomas Brigstocke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7787897|Thomas Brigstocke]]''
| pintor galés (1809–1881)
| 1809
| 1881
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2289
|
| ''[[:d:Q7787900|Thomas Briscoe]]''
|
| 1813
| 1895
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2290
|
| ''[[:d:Q7788056|Thomas Burgoyne]]''
|
| 1827
| 1920
| ''[[:d:Q5566244|Gladestry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2291
| [[Ficheru:Thomas Charles, Bala.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788335|Thomas Charles]]''
| clérigu galés (1755–1814)
| 1755
| 1814
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2292
| [[Ficheru:Principal Thomas Charles Edwards (1837-1900) NLW3362721.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788342|Thomas Charles Edwards]]''
|
| 1837
| 1900
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 2293
| [[Ficheru:Thomas Crofts 1722 Catalogue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788707|Thomas Crofts]]''
| esplorador galés (1722–1781)
| 1722
| 1781
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2294
|
| ''[[:d:Q7788864|Thomas David Frank Evans]]''
| oficial británicu (1917–1996)
| 1917
| 1996
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2295
|
| ''[[:d:Q7788876|Thomas Davies]]''
| futbolista británicu (1872–1950)
| 1872
| 1950
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2296
|
| ''[[:d:Q7789102|Thomas Duncombe Dee]]''
| empresariu estauxunidense (1844–1905)
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2297
|
| ''[[:d:Q7789165|Thomas E. Heywood]]''
|
| 1877
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2298
|
| ''[[:d:Q7789203|Thomas E. Stephens]]''
| pintor estauxunidense (1884–1966)
| 1884
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2299
|
| ''[[:d:Q7789287|Thomas Edwards]]''
|
| 1779
| 1858
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 2300
|
| ''[[:d:Q7789292|Thomas Edwards]]''
|
| 1652
| 1721
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2301
|
| ''[[:d:Q16008200|Glyn Gething]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1977)
| 1892
| 1977
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2302
|
| ''[[:d:Q16008355|Owen Davies]]''
|
| 1914
| 1978
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2303
|
| ''[[:d:Q16008415|William Marsh]]''
| xugador de críquet galés (1917–1978)
| 1917
| 1978
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2304
|
| ''[[:d:Q16008683|Harold Finch]]''
| políticu británicu (1898–1979)
| 1898
| 1979
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2305
|
| ''[[:d:Q16008703|Tyssul Griffiths]]''
|
| 1919
| 1979
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2306
|
| ''[[:d:Q16008819|Jackie Williams]]''
|
| 1911
| 1987
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2307
|
| ''[[:d:Q16009241|Thomas Danter]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–1980)
| 1922
| 1980
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2308
|
| ''[[:d:Q16009948|George Crisp]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2309
|
| ''[[:d:Q16010271|Len Attewell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1895–1983)
| 1895
| 1983
| ''[[:d:Q6966749|Nash]]''
|-
| style='text-align:right'| 2310
|
| ''[[:d:Q16011255|Leslie Harris]]''
| xugador de críquet galés (1915–1985)
| 1915
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2311
|
| ''[[:d:Q16011565|Howard Ford]]''
| atleta galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2312
|
| ''[[:d:Q16011583|Bert Hodges]]''
| xugador de críquet galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2313
|
| ''[[:d:Q16011855|Ernie Carless]]''
|
| 1912
| 1987
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2314
|
| ''[[:d:Q16011912|Jimmy Jewell]]''
| montañeru británicu (1953–1987)
| 1953
| 1987
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2315
|
| ''[[:d:Q16012094|David Jones]]''
|
| 1914
| 1988
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 2316
|
| ''[[:d:Q16012333|Wynne Samuel]]''
|
| 1911
| 1989
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 2317
|
| ''[[:d:Q16012454|David Jones]]''
| xugador de críquet galés (1920–1990)
| 1920
| 1990
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2318
|
| ''[[:d:Q16012809|Roderick Jones]]''
|
| 1910
| 1992
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2319
| [[Ficheru:Boxing - Dennis Powell v Mel Brown (USA).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16013064|Dennis Powell]]''
| boxeador galés (1924–1993)
| 1924
| 1993
| ''[[:d:Q6661162|Llanddewi Skirrid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2320
|
| ''[[:d:Q16013604|Thomas Nathaniel Davies]]''
|
| 1922
| 1996
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2321
|
| ''[[:d:Q16013662|Willie Jones]]''
|
| 1916
| 1996
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2322
|
| ''[[:d:Q16013737|John Roberts]]''
| xugador de críquet galés (1913–1996)
| 1913
| 1996
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2323
|
| ''[[:d:Q16015013|Walter Vickery]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–2000)
| 1909
| 2000
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2324
| [[Ficheru:National Eisteddfod 1972, Haverfordwest (1580227).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16015267|Dafydd Rowlands]]''
|
| 1931
| 2001
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2325
|
| ''[[:d:Q16015315|David Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1911–2001)
| 1911
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2326
|
| ''[[:d:Q16015743|Leslie James Bennett]]''
|
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2327
|
| ''[[:d:Q16015797|Graham Davies]]''
| futbolista británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2328
|
| ''[[:d:Q16015856|Norah Isaac]]''
| escritora británica (1914–2003)
| 1914
| 2003
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2329
|
| ''[[:d:Q16015862|Michael John]]''
|
| 1943
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2330
|
| ''[[:d:Q16017367|Aubrey Darmody]]''
| futbolista británicu (1921–2006)
| 1921
| 2006
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2331
|
| ''[[:d:Q16017775|Clive Graham]]''
| actor galés (1937–2007)
| 1937
| 2007
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2332
|
| ''[[:d:Q16017871|Geoffrey Olsen]]''
|
| 1943
| 2007
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2333
|
| ''[[:d:Q16018255|Graham Reynolds]]''
| xugador de críquet galés (1937–2008)
| 1937
| 2008
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2334
| [[Ficheru:Jim Davies 1951.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16018720|Jim Davies]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2335
|
| ''[[:d:Q16018799|Denzil Jones]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2336
|
| ''[[:d:Q16018796|Katrina Jacks]]''
| remera británica (1980–2010)
| 1986
| 2010
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2337
|
| ''[[:d:Q16019700|Jocelyn Hay]]''
| periodista galesa (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2338
| [[Ficheru:Major-general James Frederick Noel Birch, Cb Art.IWMART1784.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16022834|Noel Birch]]''
| militar británicu (1865–1939)
| 1865
| 1939
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2339
|
| ''[[:d:Q16022941|Edwin Rowlands]]''
| misioneru galés (1867–1939)
| 1867
| 1939
| ''[[:d:Q775880|Pensarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2340
| [[Ficheru:J Aeron Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16026297|John Aeron Thomas]]''
|
| 1850
| 1935
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 2341
|
| ''[[:d:Q16026316|William Arthur Evelyn]]''
| historiador británicu
| 1860
| 1935
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2342
| [[Ficheru:James Watts (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16029271|James Watts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1933)
| 1878
| 1933
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2343
|
| ''[[:d:Q16029495|John Jones]]''
|
| 1854
| 1913
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2344
| [[Ficheru:Edward John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16029927|Edward Thomas John]]''
| políticu británicu (1857–1931)
| 1857
| 1931
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2345
|
| ''[[:d:Q16030023|David Davies]]''
| sacerdote galés (1820–1930)
| 1858
| 1930
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2346
|
| ''[[:d:Q16030060|Huw Robert Jones]]''
|
| 1894
| 1930
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2347
|
| ''[[:d:Q16030073|Bobby Lloyd]]''
|
| 1888
| 1930
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2348
|
| ''[[:d:Q16030266|David Morgan]]''
|
| 1840
| 1900
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2349
| [[Ficheru:Arthur Osmond Williams, Vanity Fair, 1909-12-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16030721|Sir Osmond Williams, 1st Baronet]]''
|
| 1849
| 1927
| ''[[:d:Q10989234|Llanfihangel-y-traethau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2350
| [[Ficheru:Llawdden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16030806|David Howell]]''
|
| 1831
| 1903
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2351
|
| ''[[:d:Q16030858|Eliezer Pugh]]''
|
| 1815
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2352
|
| ''[[:d:Q16031163|James Bevan Bowen]]''
| políticu galés (1828–1905)
| 1828
| 1905
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 2353
| [[Ficheru:John Williams 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16031849|John Williams]]''
|
| 1861
| 1922
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2354
| [[Ficheru:Hopkin Maddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16037803|Hopkin Maddock]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1921)
| 1881
| 1921
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2355
| [[Ficheru:Owen Morgan, Morien.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16037844|Owen Morgan]]''
|
| 1836
| 1921
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 2356
|
| ''[[:d:Q16041125|Lyndon Sims]]''
| pilotu de rally británicu (1917–1999)
| 1917
| 1999
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 2357
| [[Ficheru:Richard Watkins Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16043610|Richard Watkins Richards]]''
| políticu australianu (1863–1920)
| 1863
| 1920
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 2358
| [[Ficheru:JohnStevens.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16043621|John Stevens]]''
| inventor galés (1840–1920)
| 1840
| 1920
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2359
| [[Ficheru:HenryBracyAustralia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16059274|Henry Bracy]]''
|
| 1846
| 1917
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2360
|
| ''[[:d:Q16059441|William Creese]]''
|
| 1870
| 1918
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2361
|
| ''[[:d:Q16059767|David Edwards]]''
|
| 1841
| 1897
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2362
| [[Ficheru:Archddeacon John Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16059778|John Griffiths]]''
| clérigu galés (1820–1897)
| 1820
| 1897
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''<br/>[[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 2363
|
| ''[[:d:Q16060029|David Davies]]''
| políticu australianu (1840–1894)
| 1840
| 1894
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2364
| [[Ficheru:Eleanor Bufton-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16062191|Eleanor Bufton]]''
| actriz galesa (1840–1893)
| 1840
| 1893
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2365
|
| ''[[:d:Q16062277|Robert J. Davies]]''
| políticu británicu
| 1839
| 1892
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2366
|
| ''[[:d:Q16062575|Enoch Salisbury]]''
|
| 1819
| 1890
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 2367
|
| ''[[:d:Q16062627|Samuel Goldsworthy]]''
|
| 1855
| 1889
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2368
| [[Ficheru:Reverend J R Kilsby Jones 1813-89.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16062637|James Rhys Jones]]''
|
| 1813
| 1889
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2369
|
| ''[[:d:Q16062664|Thomas Purnell]]''
|
| 1834
| 1889
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 2370
| [[Ficheru:StateLibQld 1 131563 Portrait Honourable Henry R. Beor, ca. 1880.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16063361|Henry Beor]]''
| políticu galés (1846–1880)
| 1846
| 1880
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2371
|
| ''[[:d:Q5394569|Ernie Jones]]''
| futbolista galés (1919–2011)
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2372
|
| ''[[:d:Q5394780|Ernie Walley]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2025
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2373
|
| ''[[:d:Q5395517|Errie Ball]]''
| golfista galés (1910–2014)
| 1910
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2374
|
| ''[[:d:Q5396271|Eryl Thomas]]''
| sacerdote británicu (1910–2001)
| 1910
| 2001
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2375
|
| ''[[:d:Q5413794|Euros Lewis]]''
| xugador de críquet galés (1942–2014)
| 1942
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2376
|
| ''[[:d:Q5414305|Eustace Hill]]''
| xugador de críquet galés (1869–1933)
| 1869
| 1933
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2377
|
| ''[[:d:Q5415309|Evan Abraham]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2378
|
| ''[[:d:Q5415360|Evan Davies]]''
| misioneru malasiu (1805–1864)
| 1805
| 1864
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 2379
|
| ''[[:d:Q5415380|Evan Evans]]''
|
| 1804
| 1886
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2380
|
| ''[[:d:Q5415381|Evan Evans]]''
|
| 1731
| 1788<br/>1789
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 2381
|
| ''[[:d:Q5415404|Evan Griffiths]]''
|
| 1795
| 1873
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2382
|
| ''[[:d:Q5415434|Evan James]]''
| xugador de críquet galés (1918–1989)
| 1918
| 1989
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2383
| [[Ficheru:Evan James, rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415435|Evan James]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1869–1901)
| 1869
| 1901
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2384
|
| ''[[:d:Q5415438|Evan Jenkins]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1990
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2385
|
| ''[[:d:Q5415457|Evan Lewis]]''
|
| 1818
| 1901
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2386
|
| ''[[:d:Q5415462|Evan Lloyd]]''
|
| 1734
| 1776
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2387
|
| ''[[:d:Q5415460|Evan Llewelyn]]''
| políticu australianu (1875–1967)
| 1875
| 1967
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2388
|
| ''[[:d:Q5415464|Evan Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1951)
| 1871
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2389
|
| ''[[:d:Q5415519|Evan Rees]]''
|
| 1896
| 1978
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2390
|
| ''[[:d:Q5415523|Evan Richards]]''
|
| 1862
| 1931
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2391
| [[Ficheru:Evan Rees (Dyfed).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415524|Evan Rees]]''
|
| 1850
| 1923
| ''[[:d:Q7259990|Puncheston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2392
| [[Ficheru:Evan Roberts (rygbi Llanelli a Chymru).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415528|Evan Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés (1861–1927)
| 1861
| 1927
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2393
| [[Ficheru:Evan W Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415561|Evan W. Evans]]''
| políticu estauxunidense
|
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2394
|
| ''[[:d:Q5415565|Evan Watkins]]''
|
| 1882
| 1956
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2395
|
| ''[[:d:Q5415574|Evan Williams]]''
|
| 1906
| 1976
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2396
|
| ''[[:d:Q5415575|Evan Williams]]''
| jockey galés (1912–2001)
| 1912
| 2001
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2397
|
| ''[[:d:Q5416255|Eveline Willett Cunnington]]''
| escritora neozelandesa (1849–1916)
| 1849
| 1916
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2398
|
| ''[[:d:Q5418903|Ewan Davies]]''
| xugador de rugbi galés (1887–1979)
| 1887
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2399
| [[Ficheru:Ewen Macintosh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5418983|Ewen MacIntosh]]''
| comediante galés
| 1973
| 2024
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2400
|
| ''[[:d:Q5422950|Eynon Evans]]''
|
| 1903
| 1989
| ''[[:d:Q3403439|Nelson]]''
|-
| style='text-align:right'| 2401
|
| ''[[:d:Q5422952|Eynon Hawkins]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1920–2001)
| 1920
| 2001
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2402
|
| ''[[:d:Q5423242|Ezer Griffiths]]''
| físicu británicu (1888–1962)
| 1888
| 1962
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2403
|
| ''[[:d:Q5442307|Felix Powell]]''
| compositor británicu (1878–1942)
| 1878
| 1942
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2404
|
| ''[[:d:Q5454825|Fisher Morgan]]''
|
| 1908
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2405
| [[Ficheru:W. Bramwell Booth & wife LCCN2014719302.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5460608|Florence Eleanor Soper]]''
|
| 1861
| 1957
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2406
| [[Ficheru:Francis Dodd.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5480742|Francis Dodd]]''
|
| 1874
| 1949
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2407
|
| ''[[:d:Q5481174|Francis Gulston]]''
| remeru galés (1845–1917)
| 1845
| 1917
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2408
| [[Ficheru:Bp Francis Jayne by Bassano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5481482|Francis Jayne]]''
| sacerdote británicu (1845–1921)
| 1845
| 1921
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2409
|
| ''[[:d:Q5481533|Francis Jones]]''
|
| 1908
| 1993
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2410
|
| ''[[:d:Q5485025|Frank Andrews]]''
|
| 1886
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2411
|
| ''[[:d:Q5485358|Frank Blew]]''
| futbolista británicu (1902–1968)
| 1902
| 1968
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2412
|
| ''[[:d:Q5486078|Frank Curtis]]''
| futbolista británicu (1890–1957)
| 1890
| 1957
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2413
|
| ''[[:d:Q5486265|Frank Donovan]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2003
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 2414
|
| ''[[:d:Q5486506|Frank Evans]]''
|
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2415
|
| ''[[:d:Q5487506|Frank Jackett]]''
| futbolista británicu
| 1927
| 2010
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 2416
|
| ''[[:d:Q5488213|Frank Matson]]''
| futbolista británicu (1905–1985)
| 1905
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2417
|
| ''[[:d:Q5488823|Frank Osmond]]''
|
| 1920
| 1973
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2418
|
| ''[[:d:Q5488892|Frank Parkin]]''
| sociólogu galés (1931–2011)
| 1931
| 2011
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2419
|
| ''[[:d:Q5488986|Frank Phillips]]''
| xugador de críquet galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2420
|
| ''[[:d:Q5489069|Frank Powell]]''
| futbolista británicu
| 1883
| 1946
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2421
|
| ''[[:d:Q5489150|Frank Rankmore]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2422
| [[Ficheru:FrankShugars.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5489556|Frank Shugars]]''
|
| 1875
| 1953
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2423
|
| ''[[:d:Q5490110|Frank Vickery]]''
| dramaturgu británicu (1951–2018)
| 1951
| 2018
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2424
|
| ''[[:d:Q5490126|Frank Vining]]''
|
| 1924
| 1989
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 2425
|
| ''[[:d:Q5490324|Frank Whitcombe]]''
|
| 1913
| 1958
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2426
|
| ''[[:d:Q5490382|Frank Williams]]''
| futbolista británicu (1906–1982)
| 1906
| 1982
| ''[[:d:Q5057245|Cefn-y-bedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2427
|
| ''[[:d:Q5490423|Frank Wilson]]''
|
| 1944
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2428
|
| ''[[:d:Q5490537|Frank Young]]''
|
| 1885
| 1941
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2429
|
| ''[[:d:Q5494458|Fred Andrews]]''
| xugador de rugbi británicu (1864–1929)
| 1864
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2430
|
| ''[[:d:Q5494638|Fred Birt]]''
| xugador de rugbi union británicu (1886–1956)
| 1886
| 1956
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2431
|
| ''[[:d:Q5495274|Fred Godfrey]]''
| compositor de cantares galés (1880–1953)
| 1880
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2432
|
| ''[[:d:Q5495313|Fred Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1873
| 1917
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2433
|
| ''[[:d:Q5495365|Fred Hando]]''
| historiador galés (1888–1970)
| 1888
| 1970
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2434
|
| ''[[:d:Q5495472|Fred Hole]]''
| diseñador de producción galés (1935–2011)
| 1935
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2435
| [[Ficheru:Fred Hutchinson (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5495530|Fred Hutchinson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1867–1941)
| 1867
| 1941
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2436
|
| ''[[:d:Q5495593|Fred Jones]]''
|
| 1867
| 1910
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2437
|
| ''[[:d:Q5495604|Fred Jones]]''
|
| 1938
| 2013
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 2438
|
| ''[[:d:Q5495622|Fred Jowett]]''
|
| 1879
| 1939
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2439
|
| ''[[:d:Q5495881|Fred Mathias]]''
|
| 1898
| 1955
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2440
|
| ''[[:d:Q5496060|Fred Perrett]]''
|
| 1891
| 1918
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2441
|
| ''[[:d:Q5496211|Fred Samuel]]''
|
| 1897
| 1941
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2442
|
| ''[[:d:Q5496283|Fred Smallwood]]''
| futbolista británicu (1910–1965)
| 1910
| 1965
| ''[[:d:Q16963321|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 2443
|
| ''[[:d:Q5496333|Fred Stansfield]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2444
|
| ''[[:d:Q5496506|Fred Warren]]''
| futbolista británicu (1907–1986)
| 1907
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2445
|
| ''[[:d:Q5496831|Freddie Williams]]''
| pilotu de motociclismu galés (1926–2013)
| 1926
| 2013
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2446
|
| ''[[:d:Q5496892|Freddy Morgan]]''
| boxeador galés (1908–1990)
| 1908
| 1990
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2447
| [[Ficheru:Frederick Barter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5497346|Frederick Barter]]''
| militar galés (1891–1952)
| 1891
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2448
|
| ''[[:d:Q5498030|Frederick Higginson]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–2003)
| 1913
| 2003
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2449
|
| ''[[:d:Q5498073|Frederick Hughes]]''
|
|
| 1976
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2450
|
| ''[[:d:Q5498286|Frederick Llewellyn-Jones]]''
| políticu galés (1866–1941)
| 1866
| 1941
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 2451
|
| ''[[:d:Q5498353|Frederick Margrave]]''
| xugador de rugbi union británicu (1858–1946)
| 1858
| 1946
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2452
| [[Ficheru:Engineer Frederick Palmer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5498509|Frederick Palmer]]''
| inxenieru británicu
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2453
|
| ''[[:d:Q5498557|Frederick Phillips]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1884–1948)
| 1884
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2454
| [[Ficheru:Apr 95 Rosiers St Clement Danes cropsm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5498664|Frederick Rosier]]''
| militar galés (1915–1998)
| 1915
| 1998
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2455
| [[Ficheru:Frederick wilding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5499041|Frederick Wilding]]''
| xugador de críquet neozelandés (1852–1945)
| 1852
| 1945
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2456
| [[Ficheru:Gabriel Goodman by GP Harding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5515655|Gabriel Goodman]]''
|
| 1528
| 1601
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2457
|
| ''[[:d:Q5522758|Garel Rhys]]''
| escritor galés (1940–2017)
| 1940
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2458
|
| ''[[:d:Q5522779|Gareth Alban Davies]]''
| poeta británicu
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2459
|
| ''[[:d:Q5522852|Gareth Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1931–2016)
| 1931
| 2016
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2460
| [[Ficheru:Garethhughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522872|Gareth Hughes]]''
|
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2461
|
| ''[[:d:Q5522889|Gareth Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1979–2008)
| 1979
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2462
|
| ''[[:d:Q5522939|Gareth Payne]]''
| xugador de rugbi union británicu (1935–2004)
| 1935
| 2004
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2463
|
| ''[[:d:Q5522947|Gareth Price]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1917–1992)
| 1917
| 1992
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2464
|
| ''[[:d:Q5522960|Gareth Roberts]]''
| físicu galés (1940–2007)
| 1940
| 2007
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2465
|
| ''[[:d:Q5522989|Gareth Walters]]''
| compositor británicu
| 1928
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2466
| [[Ficheru:Geoff Charles self portrait, 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5534081|Geoff Charles]]''
|
| 1909
| 2002
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2467
|
| ''[[:d:Q5534202|Geoff Lewis]]''
| entrenador de caballos británicu
| 1935
| 2025
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2468
|
| ''[[:d:Q5534908|Geoffrey Somerset, 6th Baron Raglan]]''
|
| 1932
| 2025
| ''[[:d:Q5057283|Cefntilla Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 2469
|
| ''[[:d:Q5536260|George Andrews]]''
|
| 1904
| 1989
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2470
|
| ''[[:d:Q6779879|Mary Jane Innes]]''
| empresaria neozelandesa (1852–1941)
| 1852
| 1941
| ''[[:d:Q6661829|Llanvaches]]''
|-
| style='text-align:right'| 2471
| [[Ficheru:Mary Charlotte Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6780105|Mary Lloyd]]''
| escultora galesa (1819–1896)
| 1819
| 1896
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 2472
|
| ''[[:d:Q6780377|Mary Morgan]]''
| trabayadora doméstica galesa (1788–1805)
| 1788
| 1805
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 2473
| [[Ficheru:Mary Sophia Allen (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6780744|Mary Sophia Allen]]''
|
| 1878
| 1964
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2474
|
| ''[[:d:Q6780951|Mary White]]''
|
| 1926
| 2013
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2475
|
| ''[[:d:Q6790774|Matthew Keating]]''
| políticu británicu
| 1869
| 1937
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2476
| [[Ficheru:Mr. Vaughan Davies, M.P. for Cardiganshire (5236475).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6791359|Matthew Vaughan-Davies, 1st Baron Ystwyth]]''
| políticu británicu (1840–1935)
| 1840
| 1935
| ''[[:d:Q29497855|Tanybwlch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2477
|
| ''[[:d:Q6792322|Maudie Edwards]]''
|
| 1906
| 1991
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2478
| [[Ficheru:Maurice Edelman in 1947.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6793046|Maurice Edelman]]''
| políticu británicu (1911–1975)
| 1911
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2479
|
| ''[[:d:Q6793161|Maurice Griffith]]''
| sacerdote galés (1507–1558)
| 1507
| 1558
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2480
|
| ''[[:d:Q6793398|Maurice Orbach]]''
| políticu galés (1902–1979)
| 1902
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2481
|
| ''[[:d:Q6794260|Mavis Nicholson]]''
| periodista británica
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2482
| [[Ficheru:The capped tower of Eglwys Mechell Sant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6804706|Mechell]]''
|
| 600
| 501
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2483
| [[Ficheru:Meganlloydgeorge (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6808694|Megan Lloyd George]]''
| política británica (1902–1966)
| 1902
| 1966
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2484
| [[Ficheru:Michael Povey (1486562).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6809955|Meic Povey]]''
| actor británicu (1950–2017)
| 1950
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2485
|
| ''[[:d:Q6809953|Meic Stephens]]''
|
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 2486
|
| ''[[:d:Q6810308|Meirion Pennar]]''
| poeta galés (1944–2010)
| 1944
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2487
|
| ''[[:d:Q6810741|Mel James]]''
|
| 1948
| 2022
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2488
|
| ''[[:d:Q6810830|Mel Rosser]]''
|
| 1901
| 1988
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2489
|
| ''[[:d:Q6811900|Melbourne Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1966)
| 1896
| 1966
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2490
|
| ''[[:d:Q6811901|Melbourne Tierney]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2491
|
| ''[[:d:Q6813870|Melville De Lloyd]]''
|
| 1917
| 1985
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 2492
|
| ''[[:d:Q6814128|Melvyn Ford]]''
|
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2493
|
| ''[[:d:Q6814138|Melvyn Meek]]''
|
|
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2494
|
| ''[[:d:Q6817169|Menna Gallie]]''
| escritora galesa (1919–1990)
| 1919
| 1990
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 2495
| [[Ficheru:Meredith Edwards in One Step Beyond (Justice).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6818922|Meredith Edwards]]''
|
| 1917
| 1999
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2496
|
| ''[[:d:Q6819009|Meredydd Evans]]''
|
| 1919
| 2015
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2497
|
| ''[[:d:Q6819086|Merfyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2016
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2498
|
| ''[[:d:Q6820496|Merryl Wyn Davies]]''
|
| 1948
| 2021
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2499
|
| ''[[:d:Q6820867|Mervyn Bennett]]''
| boxeador galés (1960–1999)
| 1960
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2500
|
| ''[[:d:Q6820875|Mervyn Burtch]]''
| compositor galés (1929–2015)
| 1929
| 2015
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2501
|
| ''[[:d:Q6820908|Mervyn Hill]]''
| xugador de críquet galés (1902–1948)
| 1902
| 1948
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2502
|
| ''[[:d:Q6820925|Mervyn Levy]]''
| historiador del arte británicu (1914–1996)
| 1914
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2503
|
| ''[[:d:Q6821110|Mesac Thomas]]''
| sacerdote galés (1816–1892)
| 1816
| 1892
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2504
|
| ''[[:d:Q6829403|Michael Condon]]''
|
| 1919
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2505
|
| ''[[:d:Q6831441|Michael J. Leahy]]''
| sindicalista británicu (1949–1979)
| 1949
| 1979
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2506
|
| ''[[:d:Q6831686|Michael Johnson]]''
|
| 1941
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2507
|
| ''[[:d:Q6832322|Michael Lort]]''
|
| 1725
| 1790
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2508
|
| ''[[:d:Q6833756|Michael Raven]]''
|
| 1938
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2509
|
| ''[[:d:Q6833909|Michael Roberts]]''
| políticu británicu (1927–1983)
| 1927
| 1983
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2510
|
| ''[[:d:Q6838640|Mickey Gee]]''
| guitarrista galés (1944–2009)
| 1944
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2511
|
| ''[[:d:Q6849220|Mike Watkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1952
| 2025
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[Ficheru:Miles Morgan by J. S. Hartley - Springfield, MA - DSC03231.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6851487|Miles Morgan]]''
|
| 1616
| 1699
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2513
|
| ''[[:d:Q6851560|Miles Thomas]]''
| mánager galés (1897–1980)
| 1897
| 1980
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2514
| [[Ficheru:Milsom Rees 1931.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6860747|Milsom Rees]]''
| ciruxanu galés (1866–1952)
| 1866
| 1952
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2515
|
| ''[[:d:Q6860753|Milson Hunt]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1926
| 1988
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2516
|
| ''[[:d:Q6890179|Moelwyn Hughes]]''
|
| 1897
| 1955
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2517
| [[Ficheru:Moelona1917.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6890185|Elizabeth Mary Jones]]''
|
| 1877
| 1953
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2518
|
| ''[[:d:Q6890208|Moelwyn Merchant]]''
|
| 1913
| 1997
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2519
| [[Ficheru:Molly Parkin (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6896659|Molly Parkin]]''
|
| 1932
| 2026
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2520
| [[Ficheru:Archives of American Art - Monty Lewis - 2587.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6906709|Monty Lewis]]''
| artista galés (1907–1997)
| 1907
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2521
|
| ''[[:d:Q6909612|Mordecai Jones]]''
|
| 1813
| 1880
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2522
|
| ''[[:d:Q6911506|Morfydd Llwyn Owen]]''
|
| 1891
| 1918
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 2523
| [[Ficheru:Morgan B. Williams (Pennsylvania Congressman).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6911580|Morgan B. Williams]]''
| políticu galés (1831–1903)
| 1831
| 1903
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2524
|
| ''[[:d:Q6911650|Morgan Edwards]]''
|
| 1722
| 1795
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2525
|
| ''[[:d:Q6911703|Morgan Hunt]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2012
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2526
|
| ''[[:d:Q6911720|Morgan John Rhys]]''
|
| 1760
| 1804
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2527
| [[Ficheru:Morgan-Lloyd-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6911751|Morgan Lloyd]]''
|
| 1820
| 1893
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2528
|
| ''[[:d:Q6911804|Morgan Owen]]''
|
| 1585
| 1645
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 2529
|
| ''[[:d:Q6911815|Morgan Phillips]]''
|
| 1902
| 1963
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2530
|
| ''[[:d:Q6911824|Morgan Rhys]]''
|
| 1716
| 1779
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2531
|
| ''[[:d:Q6915147|Morus Dwyfech]]''
| escritor británicu
| 1523
| 1590
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2532
| [[Ficheru:Clynnog by Moses Griffith 1782.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6915789|Moses Griffith]]''
|
| 1747
| 1819
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2533
| [[Ficheru:Moses Russell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6915930|Moses Russell]]''
| futbolista británicu (1888–1946)
| 1888
| 1946
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2534
|
| ''[[:d:Q6917024|Mostyn Thomas]]''
|
| 1896
| 1984
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2535
|
| ''[[:d:Q6947452|Myfanwy Howell]]''
| presentadora de televisión británica
| 1903
| 1988
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 2536
| [[Ficheru:Myfanwy Talog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6947457|Myfanwy Talog]]''
| actriz galesa (1944–1995)
| 1944
| 1995
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2537
|
| ''[[:d:Q6947663|Myles Davies]]''
|
| 1662
| 1715
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 2538
| [[Ficheru:Myrddin Fardd NLW3362574.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6948163|John Jones]]''
|
| 1836
| 1921
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 2539
|
| ''[[:d:Q6948612|Myrtle Devenish]]''
| actriz galesa (1913–2007)
| 1913
| 2007
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2540
|
| ''[[:d:Q6964248|Nansi Richards]]''
|
| 1888
| 1979
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2541
| [[Ficheru:A young W. Nantlais Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6964330|Nantlais Williams]]''
|
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q15407742|Gwyddgrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 2542
|
| ''[[:d:Q6969314|Nathan Rogers]]''
| escritor galés (1638–1708)
| 1638
| 1708
| ''[[:d:Q6661829|Llanvaches]]''
|-
| style='text-align:right'| 2543
|
| ''[[:d:Q6969312|Nathan Rocyn-Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1902–1984)
| 1902
| 1984
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2544
| [[Ficheru:Nathaniel Cynhafal Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969710|Nathaniel Jones]]''
|
| 1832
| 1905
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 2545
|
| ''[[:d:Q6969928|Nathaniel Williams]]''
|
| 1742
| 1826
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 2546
|
| ''[[:d:Q6986019|Ned Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1904–1990)
| 1904
| 1990
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 2547
|
| ''[[:d:Q6986087|Ned Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1867–1940)
| 1867
| 1940
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2548
|
| ''[[:d:Q6989019|Neil McPherson]]''
| xugador de rugbi union galés (1892–1957)
| 1892
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2549
| [[Ficheru:NoahMMason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7002124|Noah Morgan Mason]]''
| políticu estauxunidense
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2550
|
| ''[[:d:Q7025356|Nicholas Evans]]''
| pintor galés (1907–2004)
| 1907
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2551
|
| ''[[:d:Q7025584|Nicholas Hunt]]''
| oficial naval galés (1930–2013)
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2552
|
| ''[[:d:Q7026147|Nicholas Rudall]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2553
|
| ''[[:d:Q7031408|Niel Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1904–1985)
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2554
|
| ''[[:d:Q7032450|Nigel Heseltine]]''
| escritor británicu
| 1916
| 1966<br/>1995<br/>1996
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2555
|
| ''[[:d:Q7032732|Nigel Yates]]''
| archiveru británicu
| 1944
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2556
| [[Ficheru:Daly (portrait du boxeur) - btv1b532217994.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7039571|Nipper Pat Daly]]''
| boxeador galés (1913–1988)
| 1913
| 1988
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 2557
|
| ''[[:d:Q7045349|Noah Ablett]]''
| sindicalista británicu (1883–1935)
| 1883
| 1935
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2558
| [[Ficheru:Noel Humphreys.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7046945|Noel Forbes Humphreys]]''
|
| 1890
| 1918
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2559
|
| ''[[:d:Q7047028|Noel Jones]]''
|
| 1932
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2560
|
| ''[[:d:Q7047242|Noel Trigg]]''
| boxeador galés
| 1934
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2561
|
| ''[[:d:Q7052107|Norman Coslett]]''
|
| 1909
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2562
|
| ''[[:d:Q7052209|Norman Fender]]''
|
| 1910
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2563
|
| ''[[:d:Q7052330|Norman Harris]]''
|
| 1918
| 2007
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 2564
|
| ''[[:d:Q7052397|Norman Jacob]]''
| xugador de críquet galés (1901–1970)
| 1901
| 1970
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2565
|
| ''[[:d:Q7052739|Norman Riches]]''
| xugador de críquet galés (1883–1975)
| 1883
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2566
|
| ''[[:d:Q6242038|John Jones]]''
| futbolista británicu
| 1848
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2567
|
| ''[[:d:Q6253539|John Pullen]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2568
|
| ''[[:d:Q6236821|John H. Fisher]]''
|
| 1837
| 1895
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2569
|
| ''[[:d:Q6237166|John Habakkuk]]''
| historiador británicu (1915–2002)
| 1915
| 2002
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2570
|
| ''[[:d:Q6237949|John Harris]]''
|
| 1680
| 1738
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2571
|
| ''[[:d:Q6238798|John Henry Evans]]''
|
| 1872
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2572
| [[Ficheru:John Hinds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6239362|John Hinds]]''
| políticu británicu (1862–1928)
| 1862
| 1928
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2573
|
| ''[[:d:Q6240302|John Hughes]]''
|
| 1855
| 1914
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2574
| [[Ficheru:John Humphreys Davies (5292076).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240404|John Humphreys Davies]]''
|
| 1871
| 1926
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 2575
| [[Ficheru:The House of Commons, 1833 by Sir George Hayter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240740|John Iltyd Nicholl]]''
|
| 1797
| 1853
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2576
|
| ''[[:d:Q6240907|John Islan Jones]]''
| escritor británicu
| 1874
| 1968
| ''[[:d:Q5184909|Cribyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2577
| [[Ficheru:John James Williams (JJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241609|John James Williams]]''
|
| 1869
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2578
|
| ''[[:d:Q6241666|John Jarman]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2579
|
| ''[[:d:Q6241779|John Jenkins]]''
|
| 1770
| 1829
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 2580
| [[Ficheru:John Gwili Jenkins (5254851).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241777|John Jenkins]]''
|
| 1872
| 1936
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''<br/>''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2581
|
| ''[[:d:Q6241786|John Jenkins]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1880–1971)
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2582
| [[Ficheru:Revd John Jones, Talysarn 1796-1857.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242001|John Jones]]''
|
| 1796
| 1857
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2583
|
| ''[[:d:Q6242004|John Jones]]''
|
| 1775
| 1834
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 2584
|
| ''[[:d:Q6242009|John Jones]]''
|
| 1812
| 1886
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2585
| [[Ficheru:Portrait of Mr. John Jones, Plymouth Dock (4673762).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242023|John Jones]]''
|
| 1766
| 1827
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2586
| [[Ficheru:Llun johnjones bangor sas1923 tud272.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242024|John Jones]]''
| astrónomu galés (1818–1898)
| 1818
| 1898
| ''[[:d:Q5318367|Dwyran]]''
|-
| style='text-align:right'| 2587
|
| ''[[:d:Q6242032|John Jones]]''
|
| 1700
| 1770
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2588
|
| ''[[:d:Q6242042|John Jones]]''
|
| 1895
| 1962
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2589
|
| ''[[:d:Q6242046|John Jones]]''
| futbolista británicu (1916–1978)
| 1916
| 1978
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2590
|
| ''[[:d:Q6242044|John Jones]]''
|
| 1773
| 1853
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2591
| [[Ficheru:Portrait of John Jones (4671536) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242062|John Jones]]''
|
| 1597
| 1660
| ''[[:d:Q29484376|Maesygarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2592
|
| ''[[:d:Q6242066|John Jones]]''
|
| 1777
| 1842
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2593
|
| ''[[:d:Q6242070|John Jones]]''
|
| 1578
| 1658
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2594
| [[Ficheru:Sir J. J. Guest (?). Mezzotint by W. Walker, 1852, after R. Wellcome V0006515 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242277|John Josiah Guest]]''
| políticu galés (1785–1852)
| 1785
| 1852
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2595
|
| ''[[:d:Q6242653|Daniel P Williams]]''
|
| 1882
| 1947
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2596
| [[Ficheru:J K Edwards & Dr Roberts (5254811) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242756|John Kelt Edwards]]''
| humorista gráficu galés (1875–1934)
| 1875
| 1934
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 2597
|
| ''[[:d:Q6243125|John King]]''
|
| 1933
| 1982
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2598
|
| ''[[:d:Q6244480|John Leighton Davies]]''
|
| 1927
| 1995
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2599
|
| ''[[:d:Q6244754|John Lewis]]''
| futbolista británicu (1881–1954)
| 1881
| 1954
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2600
| [[Ficheru:Portrait of The Reverend John Lloyd Rector of Caerwis (4671619).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245031|John Lloyd]]''
|
| 1733
| 1793
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2601
| [[Ficheru:Rev. John Lloyd 1780 by Moses Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245033|John Lloyd]]''
|
| 1638
| 1687
| ''[[:d:Q3403473|Pendine]]''
|-
| style='text-align:right'| 2602
|
| ''[[:d:Q6245044|John Lloyd]]''
|
| 1833
| 1915
| ''[[:d:Q29501531|Dinas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2603
| [[Ficheru:John Lloyd Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245058|John Lloyd Morgan]]''
|
| 1861
| 1944
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2604
|
| ''[[:d:Q6245362|John Love Jones]]''
| futbolista británicu
| 1885
| 1913
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2605
| [[Ficheru:JP Lyons.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245648|John Lyons]]''
| futbolista británicu (1956–1982)
| 1956
| 1982
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2606
|
| ''[[:d:Q6246101|John MacGregor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1885
| 1940
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2607
|
| ''[[:d:Q6248386|John Meeson Parsons]]''
|
| 1798
| 1870
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2608
|
| ''[[:d:Q6248405|John Meirion Morris]]''
| escultor galés (1936–2020)
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2609
|
| ''[[:d:Q6248513|John Meredith]]''
|
| 1863
| 1920
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2610
|
| ''[[:d:Q6248845|John Mills]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1982
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 2611
|
| ''[[:d:Q6249221|John Montgomery Traherne]]''
|
| 1788
| 1860
| ''[[:d:Q5140546|Coedarhydyglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2612
|
| ''[[:d:Q6249387|John Morgan]]''
| sacerdote galés (1886–1957)
| 1886
| 1957
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2613
|
| ''[[:d:Q6249396|John Morgan]]''
|
| 1855
| 1937
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 2614
|
| ''[[:d:Q6249412|John Morgan]]''
|
| 1688
| 1733
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2615
| [[Ficheru:Sir John Morris-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6249473|John Morris-Jones]]''
| poeta galés (1864–1929)
| 1864
| 1929
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2616
|
| ''[[:d:Q6250035|John Myles]]''
| ministru galés (1621–1683)
| 1621
| 1683
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q3400273|Clifford]]''
|-
| style='text-align:right'| 2617
|
| ''[[:d:Q6251311|John Ormond]]''
| poeta británicu
| 1923
| 1990
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2618
|
| ''[[:d:Q6251352|John Osborn Williams]]''
| empresariu galés (1886–1963)
| 1886
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2619
| [[Ficheru:Colonel Sir John Owen of Clenenney, Knt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251441|John Owen]]''
|
| 1600
| 1666
| ''[[:d:Q13127132|Clenennau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2620
|
| ''[[:d:Q6251444|John Owen]]''
|
| 1698
| 1755
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2621
| [[Ficheru:Ap Ffarmwr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251454|John Owen Jones]]''
| periodista británicu
| 1861
| 1899
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2622
| [[Ficheru:John Parry (Mormon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251980|John Parry]]''
| direutor d'orquesta estauxunidense (1789–1868)
| 1789
| 1868
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2623
| [[Ficheru:John Parry, harpist.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251987|John Parry Ddall]]''
|
| 1710
| 1782
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 2624
| [[Ficheru:SirJohnPowell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6253276|John Powell]]''
|
| 1633
| 1696
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 2625
|
| ''[[:d:Q6253393|John Price]]''
|
|
| 1584
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2626
| [[Ficheru:Portrait of J. Price, B.D., F.S.A (4673426).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6253407|John Price]]''
|
| 1735
| 1813
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''<br/>[[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2627
|
| ''[[:d:Q6253405|John Price]]''
|
| 1854
| 1907
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2628
|
| ''[[:d:Q6253409|John Price Davies]]''
| futbolista británicu (1862–1955)
| 1862
| 1955
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2629
|
| ''[[:d:Q6253502|John Pryce]]''
|
| 1828
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2630
|
| ''[[:d:Q6253643|John Quantick]]''
| futbolista británicu (1909–1972)
| 1909
| 1972
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2631
|
| ''[[:d:Q6254476|John Rees]]''
|
| 1857
| 1949
| ''[[:d:Q20598284|Cwmgiedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2632
| [[Ficheru:John-rhys-evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6254706|John Rhys Evans]]''
|
| 1930
| 2010
| ''[[:d:Q5900757|Hopkinstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2633
| [[Ficheru:Tryfanwy 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6254763|Tryfanwy]]''
|
| 1867
| 1924
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2634
|
| ''[[:d:Q6255172|John Roberts]]''
|
| 1880
| 1959
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2635
|
| ''[[:d:Q6255179|John Roberts]]''
|
| 1775
| 1829
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2636
| [[Ficheru:John Roberts (missionary).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255191|John Roberts]]''
|
| 1853
| 1949
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2637
| [[Ficheru:John Robins rugby 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255264|John Robins]]''
| xugador de rugbi galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2638
| [[Ficheru:John Ross.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255691|John Ross]]''
| esplorador galés (1817–1903)
| 1817
| 1903
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2639
|
| ''[[:d:Q6255826|John Rowland]]''
|
| 1936
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2640
|
| ''[[:d:Q6255842|John Rowlands]]''
| escritor británicu (1938–2015)
| 1938
| 2015
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2641
|
| ''[[:d:Q6255974|John Russell]]''
| médicu militar galés (1893–1917)
| 1893
| 1917
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2642
| [[Ficheru:JOHN SALUSBURY BY ZOFFANY (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6256555|John Salusbury]]''
|
| 1707
| 1762
| ''[[:d:Q13125684|Bachegraig]]''<br/>''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2643
| [[Ficheru:Sir John Salisbury by Moses Griffith 02197.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6256556|John Salusbury]]''
|
| 1565
| 1612<br/>1613
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 2644
| [[Ficheru:Sir-John-Henry-Philipps-Scourfield.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6257135|Sir John Scourfield, 1st Baronet]]''
|
| 1808
| 1876
| ''[[:d:Q123520891|Williamston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2645
| [[Ficheru:John Chick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6258851|John Stanley Chick]]''
| as de l'aviación galés (1897–1960)
| 1897
| 1960
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2646
| [[Ficheru:J Strand-Jones-1901.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6259367|John Strand-Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1958)
| 1877
| 1958
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 2647
| [[Ficheru:Reverend John Sylvester John Gardiner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6259875|John Sylvester John Gardiner]]''
| sacerdote estauxunidense (1765–1830)
| 1765
| 1830
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2648
| [[Ficheru:John T. Pritchard (1883-1965) (8276639652).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260079|John T. Pritchard]]''
| políticu estauxunidense
| 1883
| 1965
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2649
|
| ''[[:d:Q6260494|John Thomas]]''
|
|
| 1920
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2650
|
| ''[[:d:Q6260506|John Thomas]]''
| clérigu galés (1736–1769)
| 1736
| 1769
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2651
| [[Ficheru:John Thomas Job.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260584|John Thomas Job]]''
|
| 1867
| 1938
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 2652
|
| ''[[:d:Q6260713|John Thorley]]''
|
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 2653
| [[Ficheru:JAPT Karsch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261173|John Treasure]]''
|
| 1924
| 2004
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2654
|
| ''[[:d:Q6261246|John Trevor]]''
|
|
| 1357
| ''[[:d:Q7839020|Trevor]]''
|-
| style='text-align:right'| 2655
|
| ''[[:d:Q6261280|John Tripp]]''
| poeta británicu
| 1927
| 1986
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 2656
|
| ''[[:d:Q6261637|John Uzzell Edwards]]''
| pintor galés (1934–2014)
| 1934
| 2014
| ''[[:d:Q5262556|Deri]]''
|-
| style='text-align:right'| 2657
|
| ''[[:d:Q6261849|John Vaughan, 1st Viscount Lisburne]]''
| políticu galés (1667–1721)
| 1667
| 1720<br/>1721
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2658
| [[Ficheru:John Vaughan (1603-1674), follower of John Michael Wright.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261871|John Vaughan]]''
|
| 1603
| 1674
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2659
| [[Ficheru:John Viriamu Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6262037|John Viriamu Jones]]''
|
| 1856
| 1901
| ''[[:d:Q13130712|Pentre Poeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2660
| [[Ficheru:Wisconsin politician John W. Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6262574|John W. Thomas]]''
| políticu estauxunidense (1846–1925)
| 1846
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2661
|
| ''[[:d:Q6262923|John Walter Jones]]''
|
| 1946
| 2020
| ''[[:d:Q3397276|Moelfre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2662
|
| ''[[:d:Q7795196|Thomas Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2663
|
| ''[[:d:Q7789331|Thomas Ellis]]''
|
| 1625
| 1673
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2664
|
| ''[[:d:Q7789332|Thomas Ellis]]''
|
| 1711
| 1792
| ''[[:d:Q6812351|Meliden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2665
|
| ''[[:d:Q7789396|Thomas Evans]]''
| soldáu galés (1824–1866)
| 1824
| 1866
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2666
|
| ''[[:d:Q7789400|Thomas Evans]]''
|
| 1764
| 1833
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2667
| [[Ficheru:John Bettes the Elder Sir Thomas Exmewe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7789414|Thomas Exmewe]]''
|
| 1450
| 1529
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2668
|
| ''[[:d:Q7789686|Thomas Flynn]]''
|
| 1898
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2669
| [[Ficheru:Dr T. F. Roberts (1860–1919), MA, LLD, Principal of University of Wales, Aberystwyth (1892–1919) (OP81).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7789785|Thomas Francis Roberts]]''
|
| 1860
| 1919
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2670
| [[Ficheru:Tom-Griffiths-AS-Pont-y-pŵl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790214|Thomas Griffiths]]''
|
| 1867
| 1955
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2671
| [[Ficheru:BG T Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790212|Thomas Griffiths]]''
|
| 1865
| 1947
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2672
| [[Ficheru:Tom Hollingdale 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790756|Thomas Hollingdale]]''
|
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q7975195|Waunarlwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2673
|
| ''[[:d:Q7791002|Thomas Mardy Jones]]''
|
| 1879
| 1970
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2674
|
| ''[[:d:Q7791373|Thomas Jones]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2675
|
| ''[[:d:Q7791377|Thomas Jones]]''
| futbolista británicu (1884–1958)
| 1884
| 1958
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2676
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jones (4673346).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7791382|Thomas Jones]]''
| misioneru galés (1810–1849)
| 1810
| 1849
| ''[[:d:Q20600098|Tan-y-ffridd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2677
|
| ''[[:d:Q7791381|Thomas Jones]]''
| bibliotecariu galés (1810–1875)
| 1810
| 1875
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2678
|
| ''[[:d:Q7791384|Thomas Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1895–1933)
| 1895
| 1933
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2679
|
| ''[[:d:Q7791392|Thomas Joseph-Watkin]]''
|
| 1856
| 1915
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2680
|
| ''[[:d:Q7791836|Thomas Lewis]]''
|
| 1821
| 1897
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2681
|
| ''[[:d:Q7791887|Thomas Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1830
| 1861
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2682
|
| ''[[:d:Q7791891|Thomas Lloyd]]''
| médicu galés (1640–1694)
| 1640
| 1694
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2683
|
| ''[[:d:Q7791892|Thomas Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1882–1938)
| 1882
| 1938
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2684
| [[Ficheru:Thomas Monaghan (1833–1895).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7792509|Thomas Monaghan]]''
|
| 1833
| 1895
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2685
|
| ''[[:d:Q7792550|Thomas Morgan]]''
|
|
| 1565
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2686
|
| ''[[:d:Q7792552|Thomas Morgan]]''
|
| 1542<br/>1540
| 1595
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2687
|
| ''[[:d:Q7792716|Thomas Neville George]]''
|
| 1904
| 1980
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2688
|
| ''[[:d:Q7792777|Thomas Nowell]]''
|
| 1730
| 1801
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2689
|
| ''[[:d:Q7792907|Thomas Owen]]''
|
| 1749
| 1812
| ''[[:d:Q2278993|Pentraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2690
|
| ''[[:d:Q7793019|Thomas Parker]]''
|
| 1901
| 1969
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2691
| [[Ficheru:Professor Thomas Parry on his appointment as Principal of Aberystwyth University College (1529363).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793031|Thomas Parry]]''
| bibliotecariu británicu (1904–1985)
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q302496|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2692
| [[Ficheru:Thomas Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793039|Thomas Parry]]''
|
| 1768
| 1824
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 2693
| [[Ficheru:Church of St David, Newtown - geograph.org.uk - 1424901.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793099|Thomas Penson]]''
|
| 1790
| 1859
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2694
| [[Ficheru:Portrait of Sir Thomas Phillips (4671785).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793148|Thomas Phillips]]''
|
| 1801
| 1867
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2695
| [[Ficheru:Professor Thomas Powel (1845-1922) NLW3364243.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793237|Thomas Powel]]''
|
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2696
|
| ''[[:d:Q7793241|Thomas Powell]]''
|
| 1608
| 1660
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>[[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2697
| [[Ficheru:Thomas Price (Australian politician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793275|Tom Price]]''
| políticu australianu
| 1852
| 1909
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2698
| [[Ficheru:Thomas Protheroe (1780-1853).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793310|Thomas Prothero]]''
|
| 1780
| 1853
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2699
|
| ''[[:d:Q7793450|Thomas Rees]]''
|
| 1777
| 1864
| ''[[:d:Q107032579|Gelli-gron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2700
|
| ''[[:d:Q7793451|Thomas Rees]]''
|
| 1806
| 1876
| ''[[:d:Q3405168|Mynachlog-Ddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 2701
|
| ''[[:d:Q7793503|Thomas Richard Lloyd]]''
|
| 1820
| 1891
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2702
|
| ''[[:d:Q7793510|Thomas Richards]]''
|
| 1687
| 1760
| ''[[:d:Q3400212|Llanfarian]]''
|-
| style='text-align:right'| 2703
| [[Ficheru:Thomas Richards 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793509|Thomas Richards]]''
|
| 1859
| 1931
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2704
|
| ''[[:d:Q7793516|Thomas Richards]]''
| historiador británicu (1878–1962)
| 1878
| 1962
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 2705
|
| ''[[:d:Q7793653|T. Rowland Hughes]]''
|
| 1903
| 1949
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2706
| [[Ficheru:Thomas Salisbury died 1586 by Moses Griffith 02198.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793755|Thomas Salisbury]]''
| políticu galés (1564–1586)
| 1564
| 1586
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2707
| [[Ficheru:Thomas Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7794427|Thomas Thomas]]''
| boxeador galés (1880–1911)
| 1880
| 1911
| ''[[:d:Q15221773|Glynarthen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2708
|
| ''[[:d:Q7794430|Thomas Thomas]]''
|
| 1829
| 1913
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 2709
| [[Ficheru:Thomas Williams (Christadelphian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795183|Thomas Williams]]''
| carpinteru galés (1847–1913)
| 1847
| 1913
| ''[[:d:Q15265478|Parkmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 2710
|
| ''[[:d:Q7795190|Thomas Williams]]''
| xugador de críquet galés (1884–1954)
| 1884
| 1954
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2711
|
| ''[[:d:Q7795189|Thomas Dominic Williams]]''
| sacerdote católicu galés (1660–1740)
| 1660
| 1740
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2712
|
| ''[[:d:Q7795195|Thomas Williams]]''
|
| 1658
| 1726
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2713
| [[Ficheru:Thomas Williams of Llanidan.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795206|Thomas Williams of Llanidan]]''
|
| 1737
| 1802
| ''[[:d:Q3402736|Llanidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2714
|
| ''[[:d:Q7795363|Thomas Wynne]]''
|
| 1627
| 1692
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2715
| [[Ficheru:The War in the Far East- the Burma Campaign 1941-1945 SE3257.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795360|Thomas Wynford Rees]]''
| militar galés (1898–1959)
| 1898
| 1959
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2716
|
| ''[[:d:Q7795391|Thomas Zacharias]]''
| xugador de béisbol estauxunidense (1860–1892)
| 1860
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2717
| [[Ficheru:Tich Gwilym (Aberystwyth, November 1985)-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7800585|Tich Gwilym]]''
| músicu galés (1950–2005)
| 1950
| 2005
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 2718
|
| ''[[:d:Q7803430|Tim Dinsdale]]''
|
| 1924
| 1987
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2719
|
| ''[[:d:Q7804257|Tim Selwood]]''
| xugador de críquet neozelandés
| 1944
| 2021
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2720
|
| ''[[:d:Q7807530|Timothy Stamps]]''
| políticu zimbabuanu (1936–2017)
| 1936
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2721
|
| ''[[:d:Q7808784|Tip Williams]]''
| xugador de críquet galés (1900–1974)
| 1900
| 1974
| ''[[:d:Q4942682|Bonvilston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2722
|
| ''[[:d:Q7810316|Titus Lewis]]''
|
| 1773
| 1811
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 2723
| [[Ficheru:Tom Arthur 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7814803|Tom Arthur]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1986)
| 1906
| 1986
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2724
|
| ''[[:d:Q7815366|Tom Collings]]''
| sacerdote galés (1938–2014)
| 1938
| 2014
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2725
|
| ''[[:d:Q7815371|Tom Collins]]''
|
| 1895
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2726
|
| ''[[:d:Q7815542|Tom Day]]''
| xugador de rugbi británicu (1907–1980)
| 1907
| 1980
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 2727
| [[Ficheru:Tom Deacon rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815552|Tom Deacon]]''
|
| 1868
| 1921
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2728
|
| ''[[:d:Q7815721|Tom Emanuel]]''
| futbolista británicu (1915–1997)
| 1915
| 1997
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2729
|
| ''[[:d:Q7815737|Tom Evans]]''
| futbolista galés (1907–1993)
| 1907
| 1993
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2730
|
| ''[[:d:Q7816227|Tom Hooson]]''
| políticu británicu (1933–1985)
| 1933
| 1985
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2731
|
| ''[[:d:Q7816231|Tom Horabin]]''
| políticu británicu (1896–1956)
| 1896
| 1956
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2732
|
| ''[[:d:Q7816281|Tom Hurry Riches]]''
|
| 1846
| 1911
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2733
|
| ''[[:d:Q7816308|Tom Jackson]]''
| xugador de rugbi galés (1870–1952)
| 1870
| 1952
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2734
|
| ''[[:d:Q7816351|Tom Johnson]]''
| xugador de rugbi galés (1893–1948)
| 1893
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2735
|
| ''[[:d:Q7816369|Tom Jones]]''
| xugador de críquet británicu (1901–1935)
| 1901
| 1935
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2736
|
| ''[[:d:Q7816582|Tom Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1994)
| 1904
| 1994
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 2737
| [[Ficheru:Tommaynard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816749|Tom Maynard]]''
| xugador de críquet galés (1989–2012)
| 1989
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2738
| [[Ficheru:Tom Parker.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7817160|Tom Parker]]''
| xugador de rugbi británicu (1891–1967)
| 1891
| 1967
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 2739
|
| ''[[:d:Q7817340|Tom Reason]]''
|
| 1890
| 1935
| ''[[:d:Q5016593|Cadoxton-juxta-Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2740
|
| ''[[:d:Q7817394|Tom Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1972)
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2741
|
| ''[[:d:Q7817785|Tom Taylor]]''
| xugador de críquet galés (1911–1970)
| 1911
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2742
|
| ''[[:d:Q7817986|Tom Walters]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1968
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2743
|
| ''[[:d:Q7818044|Tom Whittington]]''
| xugador de críquet galés (1881–1944)
| 1881
| 1944
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2744
|
| ''[[:d:Q7819187|Tommy Astbury]]''
| futbolista británicu (1920–1993)
| 1920
| 1993
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2745
|
| ''[[:d:Q7819227|Tommy Best]]''
| futbolista británicu (1920–2018)
| 1920
| 2018
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2746
|
| ''[[:d:Q7819339|Tommy Davies]]''
| boxeador galés (1920–1988)
| 1920
| 1988
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 2747
|
| ''[[:d:Q7819500|Tommy Harris]]''
|
| 1927
| 2006
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2748
| [[Ficheru:Tommy Jones-Davies 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819577|Tommy Jones-Davies]]''
|
| 1906
| 1960
| ''[[:d:Q6964312|Nantgaredig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2749
|
| ''[[:d:Q7819747|Tommy Nutter]]''
| diseñador de moda galés (1943–1992)
| 1943
| 1992
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 2750
|
| ''[[:d:Q7819800|Tommy Rees]]''
|
| 1904
| 1968
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 2751
|
| ''[[:d:Q7819839|Tommy Scourfield]]''
|
| 1909
| 1976
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2752
| [[Ficheru:Tommy Vile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819968|Tommy Vile]]''
|
| 1882
| 1958
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2753
|
| ''[[:d:Q7819994|Tommy Weale]]''
|
| 1910
| 1971
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2754
| [[Ficheru:Tomos Prys portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7820312|Tomos Prys]]''
|
| 1564
| 1634
| ''[[:d:Q20591139|Plas Iolyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2755
|
| ''[[:d:Q7821745|Tony Adams]]''
| actor galés
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2756
|
| ''[[:d:Q7822985|Tony Millington]]''
| futbolista británicu (1943–2015)
| 1943
| 2015
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2757
|
| ''[[:d:Q7823053|Tony Nelson]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2758
|
| ''[[:d:Q7823270|Tony Ridler]]''
| xugador de dardos británicu (1954–2015)
| 1954
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2759
|
| ''[[:d:Q7823324|Tony Rowley]]''
|
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2760
|
| ''[[:d:Q7823625|Tony Villars]]''
| futbolista británicu
| 1952
| 2020
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2761
| [[Ficheru:Gwenlyn Parry at Caernarfon (1537229).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623526|Gwenlyn Parry]]''
| guionista galés (1932–1991)
| 1932
| 1991
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2762
|
| ''[[:d:Q5623555|Gwerful Mechain]]''
|
| 1460
| 1502
| ''[[:d:Q6804459|Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2763
|
| ''[[:d:Q5623556|Gwerful Fychan]]''
|
| 1450
| 1490
| ''[[:d:Q7163095|Penllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2764
| [[Ficheru:Parchedig Gwilym Arthur Edwards, MA, DD, Athro yng Ngholeg y Bala (1929–1939), Prifathro yng Ngholeg Diwinyddol Aberystwyth (1939–1949) (gcf10121).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623621|Gwilym Edwards]]''
|
| 1881
| 1963
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2765
|
| ''[[:d:Q5623630|Gwilym Puw]]''
|
| 1618
| 1689
| ''[[:d:Q5184753|Creuddyn peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 2766
|
| ''[[:d:Q5623632|Gwilym R. Jones]]''
|
| 1903
| 1993
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2767
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1950, Caerphilly (1449778).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623638|Gwilym Tilsley]]''
|
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2768
|
| ''[[:d:Q5623636|Gwilym Tew]]''
|
| 1450
| 1401
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''
|-
| style='text-align:right'| 2769
|
| ''[[:d:Q5623767|Gwyn A. Williams]]''
| historiador galés (1925–1995)
| 1925
| 1995
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2770
|
| ''[[:d:Q5623765|Gwyn Davies]]''
|
| 1908
| 1992
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2771
|
| ''[[:d:Q5623771|Gwyn Francis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1987)
| 1896
| 1987
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2772
|
| ''[[:d:Q5623777|Gwyn Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1922
| 1999
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 2773
|
| ''[[:d:Q5623786|Gwyn Jones]]''
|
| 1917
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2774
|
| ''[[:d:Q5623785|Gwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2775
|
| ''[[:d:Q5623788|Gwyn Manning]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 2003
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2776
|
| ''[[:d:Q5623794|Gwyn Richards]]''
|
| 1905
| 1985
| ''[[:d:Q4980933|Bryncethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2777
|
| ''[[:d:Q5623795|Gwyn Richards]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
| 2023
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2778
|
| ''[[:d:Q5623807|Gwyn Thomas]]''
|
| 1892
| 1984
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2779
|
| ''[[:d:Q5623808|Gwyn Thomas]]''
| escritor galés (1913–1981)
| 1913
| 1981
| ''[[:d:Q5199740|Cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2780
|
| ''[[:d:Q5623809|Gwyn Thomas]]''
| poeta británicu (1936–2016)
| 1936
| 2016
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2781
|
| ''[[:d:Q5623859|Gwynfor Davies]]''
| xugador de críquet galés (1908–1972)
| 1908
| 1972
| ''[[:d:Q7417111|Sandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2782
|
| ''[[:d:Q5623872|Gwynn Evans]]''
| xugador de críquet galés (1915–2001)
| 1915
| 2001
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2783
|
| ''[[:d:Q5623877|Gwynn Parry Jones]]''
| cantante d'ópera británicu (1891–1963)
| 1891
| 1963
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2784
|
| ''[[:d:Q5638528|Hagan Evans]]''
|
|
| 1977
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2785
| [[Ficheru:Harold Bird-Wilson by Cuthbert Orde.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5660102|Harold Bird-Wilson]]''
| as de l'aviación galés (1919–2000)
| 1919
| 2000
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2786
|
| ''[[:d:Q5660294|Harold Charles]]''
|
| 1914
| 1987
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2787
|
| ''[[:d:Q5660453|Harold Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1976)
| 1898
| 1976
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2788
|
| ''[[:d:Q5660490|Harold Dickinson]]''
| xugador de críquet galés (1911–1997)
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2789
|
| ''[[:d:Q5660587|Harold Edwards]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1993)
| 1909
| 1993
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2790
|
| ''[[:d:Q5536664|George Ballsom]]''
| futbolista británicu (1912–1983)
| 1912
| 1983
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2791
|
| ''[[:d:Q5536893|George Bennet]]''
|
| 1913
| 1970
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2792
|
| ''[[:d:Q5536905|George Benson]]''
| actor británicu (1911–1983)
| 1911
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2793
|
| ''[[:d:Q5537937|George Clark Williams]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2794
|
| ''[[:d:Q5538123|George Cording]]''
| xugador de críquet galés (1878–1946)
| 1878
| 1946
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2795
| [[Ficheru:George Dobson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5538555|George Dobson]]''
| xugador de rugbi union galés (1873–1917)
| 1873
| 1917
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2796
|
| ''[[:d:Q5538902|George Edwards]]''
| futbolista británicu (1920–2008)
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2797
|
| ''[[:d:Q5539049|George Evans]]''
| futbolista británicu (1935–2000)
| 1935
| 2000
| ''[[:d:Q7321505|Rhostyllen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2798
| [[Ficheru:George Ewart Evans, Stowmarket.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5539058|George Ewart Evans]]''
| escritor británicu (1909–1988)
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2799
|
| ''[[:d:Q5539858|George Grant Francis]]''
|
| 1814
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2800
| [[Ficheru:George Griffith DD, Bp of St Asaph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5539921|George Griffith]]''
|
| 1601
| 1666
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 2801
| [[Ficheru:1906 George Hay Morgan MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5540341|George Hay Morgan]]''
| políticu británicu (1866–1931)
| 1866
| 1931
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 2802
|
| ''[[:d:Q5540434|George Henry Challenger]]''
|
| 1881
| 1947
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2803
| [[Ficheru:George Henry Hall 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5540460|George Henry Hall, 1st Viscount Hall]]''
| políticu galés (1881–1965)
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 2804
|
| ''[[:d:Q5540799|George Howells]]''
|
| 1871
| 1955
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2805
| [[Ficheru:George Latham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541549|George Latham]]''
| futbolista británicu
| 1881
| 1939
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2806
|
| ''[[:d:Q5541703|George Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1913
| 1981
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2807
|
| ''[[:d:Q5541706|George Lewis]]''
|
| 1901
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2808
|
| ''[[:d:Q5541768|George Littlewood Hirst]]''
| xugador de rugbi union galés (1890–1967)
| 1890
| 1967
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2809
| [[Ficheru:Bishop Lloyd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541776|George Lloyd]]''
|
| 1560
| 1615
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2810
| [[Ficheru:George Lockwood Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541799|George Lockwood Morris]]''
| xugador de rugbi union galés (1859–1947)
| 1859
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2811
|
| ''[[:d:Q5541851|George Lowrie]]''
| futbolista británicu (1919–1989)
| 1919
| 1989
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2812
| [[Ficheru:George Manning, 1938.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5542118|George Manning]]''
| políticu neozelandés (1887–1976)
| 1887
| 1976
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2813
|
| ''[[:d:Q5542707|George Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 1983
| ''[[:d:Q7975053|Wattsville]]''
|-
| style='text-align:right'| 2814
|
| ''[[:d:Q5543029|George Oliver]]''
|
| 1891
| 1977
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2815
|
| ''[[:d:Q5543080|George Owens]]''
|
| 1894
| 1978
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2816
|
| ''[[:d:Q5543081|George Owen]]''
| naturalista galés (1552–1613)
| 1552
| 1613
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 2817
| [[Ficheru:George Prowse VC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5543567|George Prowse]]''
| militar galés (1886–1918)
| 1886
| 1918
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2818
|
| ''[[:d:Q5543769|George Reed]]''
| xugador de críquet galés (1906–1988)
| 1906
| 1988
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''
|-
| style='text-align:right'| 2819
| [[Ficheru:George Robert Wythen Baxter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5543939|George Robert Wythen Baxter]]''
| escritor británicu
| 1814
| 1854
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2820
|
| ''[[:d:Q5544086|George Rowles]]''
|
| 1866
| 1922
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2821
|
| ''[[:d:Q5544096|George Ruddick]]''
|
| 1881
| 1949
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2822
|
| ''[[:d:Q5544476|George Shaw]]''
| xugador de críquet galés (1931–1984)
| 1931
| 1984
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 2823
|
| ''[[:d:Q5544970|George Sutton]]''
| boxeador galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2824
|
| ''[[:d:Q5545143|George Thomas]]''
|
| 1881
| 1916
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2825
|
| ''[[:d:Q5545141|George Thomas]]''
|
| 1930
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2826
|
| ''[[:d:Q5545144|George Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1934)
| 1857
| 1934
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2827
| [[Ficheru:George-Morgan-Trefgarne-n-Garro-Jones-1st-Baron-Trefgarne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5545309|George Trefgarne, 1st Baron Trefgarne]]''
| políticu británicu (1894–1960)
| 1894
| 1960
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2828
|
| ''[[:d:Q5545378|George Tuxford]]''
| militar galés (1870–1942)
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 2829
| [[Ficheru:George Whitcombe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5546209|George Whitcombe]]''
| futbolista británicu
| 1902
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2830
|
| ''[[:d:Q5546252|George Wightwick]]''
|
| 1802
| 1872
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 2831
|
| ''[[:d:Q5546680|George de Cantilupe]]''
|
| 1252
| 1273
| ''[[:d:Q4667087|Abergavenny Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2832
|
| ''[[:d:Q5548806|Geraint Goodwin]]''
| escritor galés (1903–1942)
| 1903
| 1942
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2833
|
| ''[[:d:Q5548821|Geraint Morris]]''
|
| 1941
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2834
|
| ''[[:d:Q5549181|Gerald Gladstone]]''
|
| 1901
| 1978
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2835
|
| ''[[:d:Q5549216|Gerald Hamer]]''
|
| 1886
| 1972
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2836
| [[Ficheru:Chaired bard and crowned bard at Eisteddfod Criccieth, 1975 (1517631).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5549841|Gerallt Lloyd Owen]]''
|
| 1944
| 2014
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2837
|
| ''[[:d:Q5554440|Gethin ap Gruffydd]]''
| políticu galés
| 1946
| 2025
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2838
|
| ''[[:d:Q5561126|Gilbert Morgan]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1908–1973)
| 1908
| 1973
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2839
|
| ''[[:d:Q5563045|Ginger Jones]]''
| boxeador galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2840
|
| ''[[:d:Q5563602|Giotto Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés (1864–1938)
| 1864
| 1938
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2841
| [[Ficheru:(Le boxeur) Gibsy (i.e. Gipsy) Daniels - btv1b531593974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5564080|Gipsy Daniels]]''
| boxeador galés (1903–1967)
| 1903
| 1967
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2842
|
| ''[[:d:Q5566441|Gladys Morgan]]''
| comedianta galesa (1898–1983)
| 1898
| 1983
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2843
|
| ''[[:d:Q5566655|Glanville Williams]]''
| abogáu galés (1911–1997)
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2844
|
| ''[[:d:Q5567906|Glen Moody]]''
| boxeador galés (1909–1989)
| 1909
| 1989
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2845
|
| ''[[:d:Q5572834|Glyn Davidge]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2006)
| 1933
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2846
|
| ''[[:d:Q5572832|Glyn Berry]]''
| diplomáticu galés (1946–2006)
| 1946
| 2006
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2847
|
| ''[[:d:Q5572857|Glyn Jones]]''
|
| 1905
| 1995
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2848
|
| ''[[:d:Q5572883|Glyn Samuel]]''
| xugador de críquet galés (1917–1985)
| 1917
| 1985
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2849
|
| ''[[:d:Q5572880|Glyn Prosser]]''
|
| 1907
| 1972
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2850
|
| ''[[:d:Q5572885|Glyn Shaw]]''
|
| 1951
| 2022
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 2851
|
| ''[[:d:Q5572889|Glyn Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu (1891–1965)
| 1891
| 1965
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2852
|
| ''[[:d:Q5572900|Glyn Williams]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2011
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2853
|
| ''[[:d:Q5576447|Godfrey Goodman]]''
|
| 1583<br/>1582
| 1656
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2854
| [[Ficheru:The Viscount Tredegar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5576507|Godfrey Morgan, 1st Viscount Tredegar]]''
| políticu británicu
| 1831
| 1913
| ''[[:d:Q2970467|Ruperra Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2855
|
| ''[[:d:Q5581158|Gomer Gunn]]''
|
| 1885
| 1935
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2856
|
| ''[[:d:Q5581165|Gomer Hughes]]''
|
| 1910
| 1974
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2857
|
| ''[[:d:Q5582130|Roy Booth]]''
|
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2858
|
| ''[[:d:Q5584853|Gordon Bastian]]''
|
| 1902
| 1987
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2859
|
| ''[[:d:Q5585440|Gordon Lang]]''
| políticu galés (1893–1981)
| 1893
| 1981
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2860
|
| ''[[:d:Q5585653|Gordon Parry, Baron Parry]]''
|
| 1925
| 2004
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2861
|
| ''[[:d:Q5585662|Gordon Pembery]]''
| futbolista británicu (1926–2013)
| 1926
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2862
|
| ''[[:d:Q5585685|Gordon Pritchard]]''
|
| 1974
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2863
|
| ''[[:d:Q5585732|Gordon Richards]]''
| futbolista británicu (1933–1993)
| 1933
| 1993
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2864
| [[Ficheru:Goronwy Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5586826|Goronwy Roberts, Baron Goronwy-Roberts]]''
| políticu galés (1913–1981)
| 1913
| 1981
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 2865
|
| ''[[:d:Q5592776|Graham Dixon-Lewis]]''
|
| 1922
| 2010
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 2866
|
| ''[[:d:Q5593084|Graham Moore]]''
| futbolista británicu (1941–2016)
| 1941
| 2016
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2867
|
| ''[[:d:Q5593167|Graham Rathbone]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2868
|
| ''[[:d:Q5593171|Graham Rees]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1936–1987)
| 1936
| 1987
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2869
|
| ''[[:d:Q5593294|Graham Sutton]]''
|
| 1903
| 1977
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2870
|
| ''[[:d:Q5593359|Graham Williams]]''
|
| 1936
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2871
|
| ''[[:d:Q5593419|Grahame Hodgson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1936–2016)
| 1936
| 2016
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2872
|
| ''[[:d:Q5596915|Granville James]]''
|
|
| 2008
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2873
|
| ''[[:d:Q5596946|Granville Smith]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2024
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 2874
|
| ''[[:d:Q5607529|Grenville Millington]]''
| futbolista británicu
| 1951
| 2025
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 2875
|
| ''[[:d:Q5608863|Griffith Arthur Jones]]''
|
| 1827
| 1906
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2876
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Davies, F.R.S. 1788-1855 (4671504) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608882|Griffith Davies]]''
|
| 1788
| 1855
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2877
| [[Ficheru:Griffith Hartwell Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608888|Griffith Hartwell Jones]]''
|
| 1859
| 1944
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2878
|
| ''[[:d:Q5608910|Griffith Powell]]''
| filósofu británicu
| 1561
| 1620
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2879
| [[Ficheru:GriffithRhysJonesCaradogAberdare.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608920|Griffith Rhys Jones]]''
| direutor d'orquesta galés (1834–1897)
| 1834
| 1897
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2880
|
| ''[[:d:Q5611974|Gruffudd Gryg]]''
| poeta galés (1310–1380)
| 1310
| 1380
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2881
|
| ''[[:d:Q5611979|Gruffudd ab Owain Glyndŵr]]''
|
| 1375
| 1412
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2882
|
| ''[[:d:Q5611977|Gruffudd Hiraethog]]''
|
|
| 1564
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2883
|
| ''[[:d:Q5616240|Ormonde Maddock Dalton]]''
|
| 1866
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2884
| [[Ficheru:T Witton Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5617820|Thomas Witton Davies]]''
|
| 1851
| 1923
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2885
|
| ''[[:d:Q5620625|Gus Broughton]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1981)
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 2886
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5620755|Gus Risman]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1911–1994)
| 1911
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2887
|
| ''[[:d:Q5621832|Guto'r Glyn]]''
|
| 1430
| 1490
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2888
|
| ''[[:d:Q5622295|Guy Griffiths]]''
| militar galés (1915–1999)
| 1915
| 1999
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 2889
|
| ''[[:d:Q5622477|Guy Morgan]]''
|
| 1907
| 1973
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2890
|
| ''[[:d:Q7053254|Norrie Alden]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1980
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2891
|
| ''[[:d:Q7080312|Ogwyn Davies]]''
| artista británicu (1925–2015)
| 1925
| 2015
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 2892
|
| ''[[:d:Q7087219|Olive Wheeler]]''
| psicóloga galesa (1886–1963)
| 1886
| 1963
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2893
|
| ''[[:d:Q7087668|Oliver Lloyd]]''
|
| 1570
| 1625
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2894
|
| ''[[:d:Q7087707|Oliver Morris]]''
|
| 1916
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2895
| [[Ficheru:O.J.S. Piper.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7087761|Oliver Piper]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1933)
| 1884
| 1933
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2896
|
| ''[[:d:Q7087796|Oliver Robert Gould]]''
| políticu canadianu (1874–1951)
| 1874
| 1951
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2897
|
| ''[[:d:Q7094141|Onllwyn Brace]]''
| xugador de rugbi union galés (1932–2013)
| 1932
| 2013
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2898
|
| ''[[:d:Q7102440|Orig Williams]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q3406271|Ysbyty Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2899
|
| ''[[:d:Q7103444|Ormond Jones]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1972
| ''[[:d:Q7830339|Towyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2900
| [[Ficheru:Osian Ellis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7106681|Osian Ellis]]''
|
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2901
|
| ''[[:d:Q7106908|Michael Berry, Baron Hartwell]]''
|
| 1911
| 2001
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2902
|
| ''[[:d:Q7107483|Ossie Jones]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 2002
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2903
|
| ''[[:d:Q7107485|Ossie Male]]''
| xugador de rugbi union británicu (1893–1975)
| 1893
| 1975
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2904
|
| ''[[:d:Q7108121|Oswald Griffiths]]''
|
| 1909
| 1989
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2905
|
| ''[[:d:Q7114471|Owen Evans]]''
|
| 1876
| 1945
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2906
|
| ''[[:d:Q7114531|Owen Jones]]''
| futbolista británicu (1871–1955)
| 1871
| 1955
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2907
| [[Ficheru:Owen John Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114528|Owen John Thomas]]''
| políticu galés (1939-2024)
| 1939
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2908
| [[Ficheru:Portrait of Owain Jones, Myfyr (4670959) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114529|Owen Jones]]''
|
| 1741
| 1814
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2909
| [[Ficheru:Owen Lewis Jones, 1953.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114532|Owen Jones]]''
| políticu canadianu (1889–1964)
| 1889
| 1964
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 2910
|
| ''[[:d:Q7114543|Owen Lewis]]''
|
| 1533
| 1595
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2911
| [[Ficheru:Owen Morgan Edwards in 1916 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114583|Owen Morgan Edwards]]''
|
| 1858
| 1920
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2912
| [[Ficheru:Portrait of E. Owen Phillips (4670553).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114599|Owen Phillips]]''
|
| 1826
| 1897
| ''[[:d:Q13131980|Trecwn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2913
|
| ''[[:d:Q7114710|Owen Wynne]]''
|
| 1652
| 1700
| ''[[:d:Q13129688|Llechylched]]''
|-
| style='text-align:right'| 2914
| [[Ficheru:Revd Owen Wynne Jones (Glasynys, 1828-70) NLW3365408 Cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114713|Owen Wynne Jones]]''
|
| 1828
| 1870
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2915
|
| ''[[:d:Q7119548|P. K. Thomas]]''
|
| 1926
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2916
|
| ''[[:d:Q7128230|Palmer Griffiths]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1880–1973)
| 1880
| 1973
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2917
|
| ''[[:d:Q7138398|Parker Williams]]''
| políticu canadianu (1873–1958)
| 1873
| 1958
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2918
|
| ''[[:d:Q7143239|Pat Brain]]''
|
| 1896
| 1945
| ''[[:d:Q5016880|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2919
|
| ''[[:d:Q7145521|Patricia Clarke]]''
| bioquímica galesa (1919–2010)
| 1919
| 2010
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2920
|
| ''[[:d:Q7145665|Patricia Kane]]''
| actriz británica
| 1929
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2921
|
| ''[[:d:Q7145670|Patricia Kern]]''
|
| 1927
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2922
|
| ''[[:d:Q7146558|Patrick Gibbs]]''
|
| 1915
| 2008
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2923
|
| ''[[:d:Q7146653|Patrick Hannan]]''
|
| 1941
| 2009
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2924
| [[Ficheru:Paul 'Legs' Barrett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7149243|Paul Barrett]]''
|
| 1940
| 2019
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 2925
|
| ''[[:d:Q7149548|Paul Brown]]''
| presentador de noticies galés (1950–1997)
| 1950
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2926
|
| ''[[:d:Q7150515|Paul Erickson]]''
| escritor británicu
| 1920
| 1991
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2927
|
| ''[[:d:Q7150980|Paul Grant]]''
|
| 1943
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2928
|
| ''[[:d:Q7152599|Paul Morgan]]''
|
| 1974
| 2015
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2929
|
| ''[[:d:Q7154348|Paul Whitsun-Jones]]''
| actor galés (1923–1974)
| 1923
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2930
|
| ''[[:d:Q7154476|Paul Woods]]''
|
| 1950
| 2007
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 2931
|
| ''[[:d:Q7155074|Pauline Peters]]''
|
| 1896
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2932
| [[Ficheru:Percy Coldrick.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167285|Percy Coldrick]]''
|
| 1888
| 1953
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 2933
|
| ''[[:d:Q7167294|Percy Cudlipp]]''
|
| 1905
| 1962
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2934
| [[Ficheru:Percy Egerton Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167325|Percy Herbert]]''
| políticu galés (1822–1876)
| 1822
| 1876
| ''[[:d:Q1377263|Powis Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2935
| [[Ficheru:British (English) School - Sir Percy Herbert (c.1598–1667), 2nd Baron Powis - 1180923 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167388|Percy Herbert, 2nd Baron Powis]]''
|
| 1598
| 1666
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 2936
|
| ''[[:d:Q7167435|Percy Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1887–1969)
| 1887
| 1969
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2937
|
| ''[[:d:Q7167433|Percy Jones]]''
|
| 1892
| 1922
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2938
|
| ''[[:d:Q7167462|Percy Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1959)
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2939
|
| ''[[:d:Q7167493|Percy Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1905–1983)
| 1905
| 1983
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 2940
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Peter Bayley Williams (4674737) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7172638|Peter Bailey Williams]]''
|
| 1763
| 1836
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2941
|
| ''[[:d:Q7173295|Peter Clarke]]''
|
| 1948
| 2007
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2942
|
| ''[[:d:Q7173568|Peter Davies]]''
| científicu galés
| 1948
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2943
|
| ''[[:d:Q7174347|Peter Gray]]''
| químicu galés (1926–2012)
| 1926
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2944
|
| ''[[:d:Q7174491|Peter Halliday]]''
| actor británicu (1924–2012)
| 1924
| 2012
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2945
| [[Ficheru:Peterlaw.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7175376|Peter Law]]''
| políticu galés (1948–2006)
| 1948
| 2006
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2946
|
| ''[[:d:Q7175951|Peter Morris]]''
| xugador de béisbol galés (1854–1884)
| 1854
| 1884
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2947
|
| ''[[:d:Q7176382|Peter Philp]]''
| dramaturgu británicu (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2948
|
| ''[[:d:Q7176440|Peter Prendergast]]''
| pintor británicu (1946–2007)
| 1946
| 2007
| ''[[:d:Q4667208|Abertridwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2949
|
| ''[[:d:Q7176642|Peter Rodon]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2950
| [[Ficheru:Psr99.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7176650|Peter Rogers]]''
| políticu galés
| 1940
| 2025
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2951
|
| ''[[:d:Q7177088|Peter Stead]]''
| escritor británicu
| 1943
| 2026
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2952
|
| ''[[:d:Q7179526|Peveril William-Powlett]]''
| xugador de rugbi union galés (1898–1985)
| 1898
| 1985
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2953
| [[Ficheru:Phil Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7181939|Phil Griffiths]]''
| futbolista británicu (1905–1978)
| 1905
| 1978
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2954
| [[Ficheru:Phil Kerslake MNZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182080|Phil Kerslake]]''
| presentador de televisión neozelandés
| 1959
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2955
|
| ''[[:d:Q7182365|Phil Ryan]]''
|
| 1946
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2956
|
| ''[[:d:Q7182476|Phil Thomas]]''
|
| 1877
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2957
|
| ''[[:d:Q7182544|Phil Whitlock]]''
| futbolista británicu (1930–2009)
| 1930
| 2009
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2958
| [[Ficheru:Phil Williams.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182555|Phil Williams]]''
|
| 1939
| 2003
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2959
| [[Ficheru:Philip Baxter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183190|Philip Baxter]]''
| inxenieru británicu (1905–1989)
| 1905
| 1989
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2960
| [[Ficheru:Portrait of Colonel Philip Jones (1618–1674).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183865|Philip Jones of Fonmon]]''
|
| 1618<br/>1617
| 1674
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2961
|
| ''[[:d:Q7184141|Philip Nicholas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1952)
| 1876
| 1952
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2962
| [[Ficheru:Portrait of Father Philip Powel (4672675) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184229|Philip Powell]]''
|
| 1594
| 1646
| ''[[:d:Q7833102|Trallong]]''
|-
| style='text-align:right'| 2963
|
| ''[[:d:Q7184351|Philip Sayer]]''
|
| 1946
| 1989
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2964
| [[Ficheru:Thomas Gainsborough (1727-1788) - Philip Yorke I (1743–1804), MP - 1151302 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184597|Philip Yorke]]''
| políticu galés (1743–1804)
| 1743
| 1804
| ''[[:d:Q5385260|Erddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2965
|
| ''[[:d:Q7184733|Philippa Roles]]''
|
| 1978
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2966
|
| ''[[:d:Q7186356|Phineas John]]''
| boxeador galés (1910–1985)
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2967
| [[Ficheru:Phoebe Davies 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7186662|Phoebe Davies]]''
|
| 1864
| 1912
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2968
|
| ''[[:d:Q7192602|Piers Griffith]]''
|
| 1568
| 1628
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 2969
|
| ''[[:d:Q7199739|Pixie O'Harris]]''
|
| 1903
| 1991
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2970
| [[Ficheru:Joshua Pritchard Hughes by Elliott & Fry circa 1910s NPG x159177.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7245941|Pritchard Hughes]]''
| sacerdote galés (1847–1938)
| 1847
| 1938
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2971
| [[Ficheru:Pryce Pryce-Jones.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q7253236|Pryce Pryce-Jones]]''
| políticu galés (1834–1920)
| 1834
| 1920
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2972
|
| ''[[:d:Q7273649|R. Geraint Gruffydd]]''
| críticu lliterariu galés (1928–2015)
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q3402540|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 2973
|
| ''[[:d:Q7274067|R. Tudur Jones]]''
| teólogu británicu (1921–1998)
| 1921
| 1998
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2974
| [[Ficheru:R. Williams Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7274124|R. Williams Parry]]''
|
| 1884
| 1956
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2975
|
| [[Rachael Bland]]
|
| 1978
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2976
| [[Ficheru:720.Rahel o Fon photo portrait web.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7279216|Rachel Davies]]''
|
| 1846
| 1915
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2977
|
| ''[[:d:Q7279427|Rachel Thomas]]''
| actriz británica
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2978
| [[Ficheru:Ralph Champneys Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7287329|Ralph Champneys Williams]]''
|
| 1848
| 1927
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2979
| [[Ficheru:Hancock FRHS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7287596|Ralph Hancock]]''
| arquiteutu del paisaxe galés (1893–1950)
| 1893
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2980
|
| ''[[:d:Q7287883|Ralph Morgan]]''
|
| 1920
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2981
|
| ''[[:d:Q7297448|Ray Elliott]]''
| futbolista británicu
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2982
|
| ''[[:d:Q7297530|Ray Glastonbury]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1938
| 2026
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2983
|
| ''[[:d:Q7297562|Ray Gunter]]''
|
| 1909
| 1977
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2984
|
| ''[[:d:Q7297733|Ray Lambert]]''
| futbolista británicu (1922–2009)
| 1922
| 2009
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2985
|
| ''[[:d:Q7297839|Ray Mielczarek]]''
| futbolista británicu (1946–2013)
| 1946
| 2013
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2986
|
| ''[[:d:Q7297975|Ray Powell]]''
| políticu galés (1928–2001)
| 1928
| 2001
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2987
|
| ''[[:d:Q7297992|Ray Prosser]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1927
| 2020
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2988
|
| ''[[:d:Q7298291|Ray Wilcox]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2003
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2989
|
| ''[[:d:Q7298300|Ray Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1927–2014)
| 1927
| 2014
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2990
|
| ''[[:d:Q16065475|John Mills]]''
|
| 1812
| 1873
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2991
|
| ''[[:d:Q16065541|Evan Jones]]''
| misioneru
| 1788
| 1872
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2992
| [[Ficheru:Portrait of Coll. Lloyd V. Watkins, M.P (4674634) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16065913|John Lloyd Vaughan Watkins]]''
| políticu británicu
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q7450887|Sennybridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2993
| [[Ficheru:John Williams 'Yr Hen Syr'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16066202|John Williams]]''
|
| 1792
| 1858
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2994
|
| ''[[:d:Q16066761|Dai St. John]]''
| boxeador sudafricanu (1871–1899)
| 1871
| 1899
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 2995
| [[Ficheru:Dan Jones 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16073356|David Jones]]''
|
| 1901
| 1968
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2996
|
| ''[[:d:Q16087651|Jackie Sutton]]''
| boxeador galés
| 1920
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2997
|
| ''[[:d:Q16089619|Archie Lamb]]''
| diplomáticu británicu
| 1921
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2998
|
| ''[[:d:Q16090378|Robert Morris]]''
| xugador de críquet galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2999
|
| ''[[:d:Q16090862|Haydn Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3000
|
| ''[[:d:Q16091470|Owen Harries]]''
|
| 1930
| 2020
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3001
|
| ''[[:d:Q16091496|Les Jones]]''
| futbolista británicu (1930–2016)
| 1930
| 2016
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3002
|
| ''[[:d:Q16091540|Edward Millward]]''
|
| 1930
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3003
|
| ''[[:d:Q16091844|Ted Grace]]''
| políticu australianu
| 1931
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3004
| [[Ficheru:Jeffrey-steele-10-2-2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16092037|Jeffrey Steele]]''
| artista británicu
| 1931
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3005
|
| ''[[:d:Q16092619|Hugh Davies]]''
|
| 1932
| 2017
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3006
|
| ''[[:d:Q16097086|Robert Alwyn Hughes]]''
|
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3007
|
| ''[[:d:Q16104421|Billy Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
| 2022
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3008
|
| ''[[:d:Q16104440|Valerie Ganz]]''
|
| 1936
| 2015
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 3009
|
| ''[[:d:Q16104808|Juliet Ace]]''
| dramaturga británica
| 1938
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3010
| [[Ficheru:Judith-lumley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16105688|Judith M. Lumley]]''
| xinecóloga galesa (1941–2018)
| 1941
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3011
|
| ''[[:d:Q16106989|Neville Hughes]]''
| actor británicu (1945–2015)
| 1945
| 2015
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 3012
|
| ''[[:d:Q16107553|Lawrence Williams]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
| 2023
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3013
|
| ''[[:d:Q16148758|Nick Griffiths]]''
| políticu australianu
| 1951
| 2025
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3014
| [[Ficheru:PhilipBounds2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16190199|Philip Bounds]]''
| historiador británicu
| 1950
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3015
|
| ''[[:d:Q16190509|Helen Griffin]]''
|
| 1958
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3016
|
| ''[[:d:Q16191353|Thomas Thomas]]''
| políticu canadianu (1899–1980)
| 1899
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3017
|
| ''[[:d:Q16198194|Lew Baker]]''
| policía galés
| 1825
| 1870
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3018
|
| ''[[:d:Q16199534|Ian Lloyd]]''
|
|
| 1989
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 3019
|
| ''[[:d:Q16199645|Jesse Meredith]]''
|
| 1906
| 1974
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3020
|
| ''[[:d:Q16200395|Rees Hopkin Rhys]]''
|
| 1819
| 1899
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3021
| [[Ficheru:CharletStraton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16203457|Emmeline Lewis Lloyd]]''
| guía de monte galesa (1827–1913)
| 1827
| 1913
| ''[[:d:Q1324865|Elan Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3022
| [[Ficheru:William lathan bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205567|William Latham Bevan]]''
|
| 1821
| 1908
| ''[[:d:Q4877452|Beaufort]]''
|-
| style='text-align:right'| 3023
|
| ''[[:d:Q16205780|Howell de Francis]]''
|
|
| 1966
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3024
|
| ''[[:d:Q16205902|Thomas Grey]]''
|
|
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3025
|
| ''[[:d:Q16206141|Tom Llewellyn]]''
|
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3026
|
| ''[[:d:Q16206326|William Rees]]''
|
| 1899
| 1968
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 3027
|
| ''[[:d:Q16206367|Johnny Rogers]]''
|
| 1892
| 1958
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3028
|
| ''[[:d:Q16206879|Hugh Lloyd]]''
|
| 1586
| 1667
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3029
|
| ''[[:d:Q16210390|Louisa Henrietta Sheridan]]''
|
| 1810
| 1842
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 3030
|
| ''[[:d:Q16228121|Brian Radford]]''
|
| 1926
| 2007
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 3031
|
| ''[[:d:Q16230200|Thomas Chapman]]''
| futbolista británicu
| 1871
| 1929
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3032
|
| ''[[:d:Q16237410|Wynford Evans]]''
| cantante galés (1946–2009)
| 1946
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3033
|
| ''[[:d:Q16240303|Oliver Lloyd]]''
|
| 1520
| 1589
| ''[[:d:Q20600968|Leighton]]''
|-
| style='text-align:right'| 3034
| [[Ficheru:Sarah Gwynne Wesley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16258569|Sarah Wesley]]''
|
| 1726
| 1822
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>''[[:d:Q5524325|Garth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3035
|
| ''[[:d:Q16266578|Ray Henwood]]''
| actor neozelandés
| 1937
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3036
|
| ''[[:d:Q16325363|Frank Spiller Locke]]''
| escritor galés (1866–1949)
| 1866
| 1949
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3037
|
| ''[[:d:Q16522550|Robert Ernest Smith]]''
|
| 1917
| 1986
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3038
|
| ''[[:d:Q16524116|Isabella Gifford]]''
|
| 1825
| 1891
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3039
| [[Ficheru:Edward Owen's photography 'Arrived at Chubut in 1874' (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16559378|Edward Maes Llaned Owen]]''
| inxenieru galés (1846–1931)
| 1846
| 1931
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3040
|
| ''[[:d:Q16591980|Owen Roberts]]''
|
| 1939
| 2012
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 3041
|
| ''[[:d:Q16623283|William Peart]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1991
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3042
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1956, Aberdare (1464449).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16658494|Mathonwy Hughes]]''
|
| 1901
| 1999
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3043
|
| ''[[:d:Q16658495|Edward Prosser Rhys]]''
|
| 1901
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3044
| [[Ficheru:John Ellis Williams, the author, at his desk (1540166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16658496|J. Ellis Williams]]''
|
| 1901
| 1975
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3045
|
| ''[[:d:Q16707733|Harry Goodwin]]''
| xugador de críquet galés (1870–1955)
| 1870
| 1955
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3046
|
| ''[[:d:Q16734442|John Peter]]''
|
| 1938
| 2020
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3047
| [[Ficheru:Aled Roberts (6324905377).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16735288|Aled Roberts]]''
| políticu británicu
| 1962
| 2022
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3048
| [[Ficheru:Revd Robert Thomas (Ap Vychan, 1809-80) NLW3362405 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16737330|Robert Thomas]]''
|
| 1809
| 1880
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3049
|
| ''[[:d:Q16737328|John William Thomas]]''
|
| 1805
| 1840
| ''[[:d:Q11012111|Pentir]]''
|-
| style='text-align:right'| 3050
| [[Ficheru:Revd William Williams (Caledfryn, 1801-69) NLW3362700.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16737332|William Williams]]''
|
| 1801
| 1869
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3051
|
| ''[[:d:Q16737333|John Williams]]''
|
| 1801
| 1859
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3052
| [[Ficheru:George-lawrence-en-la-imprenta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16738650|George Lawrence Davis]]''
| misioneru galés (1830–1894)
| 1830
| 1894
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3053
|
| ''[[:d:Q16744933|John Bulloch]]''
| periodista británicu (1928–2010)
| 1928
| 2010
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3054
| [[Ficheru:Danny Winter (1947).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16745080|Danny Winter]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2004
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3055
|
| ''[[:d:Q16822099|Preston Austin]]''
|
| 1827
| 1908
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3056
|
| ''[[:d:Q16839740|Hugh Foulkes]]''
| futbolista británicu (1909–1981)
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3057
|
| ''[[:d:Q16840644|Marmaduke Gwynne]]''
|
| 1691
| 1769
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3058
| [[Ficheru:The Trial of Queen Caroline 1820 by Sir George Hayter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16842663|Henry Devereux, 14th Viscount Hereford]]''
|
| 1777
| 1843
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3059
| [[Ficheru:Hugh Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16845399|Hugh Hughes]]''
| pintor británicu
| 1790
| 1863
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3060
| [[Ficheru:Sir John Salisbury by Moses Griffith 02197.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16846411|John Salusbury]]''
|
| 1520
| 1578
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 3061
|
| ''[[:d:Q16848905|Ehud Rogers]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1996
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3062
| [[Ficheru:Bishop John Wynne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16849924|John Wynne]]''
| sacerdote galés (1667–1743)
| 1667
| 1743
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3063
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch D Jones, Llangan .. NLW3365112.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16850823|David Jones]]''
|
| 1736
| 1810
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3064
|
| ''[[:d:Q16851896|William Jones]]''
|
| 1762
| 1846
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 3065
|
| ''[[:d:Q16854017|Joshua Parry]]''
|
| 1719
| 1776
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3066
|
| ''[[:d:Q16855987|D. Geraint James]]''
|
| 1922
| 2010
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 3067
|
| ''[[:d:Q16856736|Albert Purchas]]''
| arquiteutu australianu (1825–1909)
| 1825
| 1909
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 3068
| [[Ficheru:William Jenkins Rees Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16858267|William Jenkins Rees]]''
|
| 1772
| 1855
| ''[[:d:Q20593537|Llandingad]]''
|-
| style='text-align:right'| 3069
| [[Ficheru:Sir John Waters by William Salter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16859200|John Waters]]''
| líder militar galés (1774–1842)
| 1774
| 1842
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3070
|
| ''[[:d:Q16859746|Hugh Lloyd]]''
|
| 1546
| 1601
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 3071
|
| ''[[:d:Q16859745|David Lloyd]]''
| biógrafu galés (1635–1692)
| 1635
| 1692
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3072
|
| ''[[:d:Q16863488|Ellis Price]]''
| políticu galés (1505–1594)
| 1505
| 1594
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3073
|
| ''[[:d:Q16863621|Walter Rumsey]]''
|
| 1584
| 1660
| ''[[:d:Q6661701|Llanover]]''
|-
| style='text-align:right'| 3074
|
| ''[[:d:Q16863901|David Davies]]''
|
| 1906
| 1974
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3075
|
| ''[[:d:Q16885562|Richard Price]]''
|
| 1773
| 1861
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 3076
|
| ''[[:d:Q16933947|Martin Lluelyn]]''
|
| 1616
| 1682
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3077
| [[Ficheru:Rosemary Moravec 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16937524|Rosemary Dorothy Moravec]]''
|
| 1946
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3078
|
| ''[[:d:Q16943691|Edward Alfred Jones]]''
|
| 1872
| 1943
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3079
|
| ''[[:d:Q16943702|Laurence Bedford Potter]]''
| ganaderu canadianu (1883–1943)
| 1883
| 1943
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3080
| [[Ficheru:British School - David Davis (1797–1866), of Blaengarn - NMW A 3806 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16973311|David Davis, Blaengwawr]]''
|
| 1797
| 1866
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3081
|
| ''[[:d:Q16973316|David Williams]]''
| industrial galés (1809–1863)
| 1809
| 1863
| ''[[:d:Q8059810|Ystradowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3082
|
| ''[[:d:Q16991664|Evan Edwards]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3083
|
| ''[[:d:Q17002888|Ewart Lewis]]''
|
| 1914
| 1963
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 3084
|
| ''[[:d:Q17006607|Frances Williams]]''
|
| 1904
| 1978
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3085
| [[Ficheru:Rev Thomas Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17014441|Thomas Price]]''
|
| 1820
| 1888
| ''[[:d:Q6661585|Llanhamlach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3086
| [[Ficheru:Major William Henry Skinner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17020455|William Henry Skinner]]''
| arquiteutu neozelandés (1838–1915)
| 1838
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3087
|
| ''[[:d:Q17027823|Chris Williams]]''
|
| 1963
| 2024
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3088
| [[Ficheru:Idris Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17029028|Idris Williams]]''
|
| 1836
| 1894
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3089
| [[Ficheru:J.E. Vincent in WT Pike Biographies Berks Bucks & Beds (29).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17029694|James Edmund Vincent]]''
| periodista británicu
| 1857
| 1909
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3090
|
| ''[[:d:Q6262936|John Walters]]''
|
| 1760
| 1789
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3091
| [[Ficheru:Portrait of Effigies of the White's in Tenby Church (4672150).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6263796|John White]]''
|
| 1590
| 1645
| ''[[:d:Q7321488|Rhoscrowther]]''
|-
| style='text-align:right'| 3092
|
| ''[[:d:Q6264119|John William Best]]''
|
| 1912
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3093
|
| ''[[:d:Q6264149|John William Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1947)
| 1875
| 1947
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 3094
| [[Ficheru:Jwgreene.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6264172|John William Greene]]''
| políticu galés (1876–1959)
| 1876
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3095
|
| ''[[:d:Q6264334|John Williams]]''
|
| 1757
| 1810
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3096
|
| ''[[:d:Q6264332|John Williams]]''
|
|
| 1613
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3097
|
| ''[[:d:Q6264353|John Williams]]''
|
| 1762
| 1802
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 3098
|
| ''[[:d:Q6264359|John Williams]]''
|
| 1626
| 1673
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 3099
|
| ''[[:d:Q6264378|John Williams]]''
|
| 1760
| 1826
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3100
|
| ''[[:d:Q6265051|John Wynne]]''
|
| 1650
| 1714
| ''[[:d:Q16934171|Tegeingl]]''<br/>''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3101
|
| ''[[:d:Q6265540|John de Ferrers, 1st Baron Ferrers of Chartley]]''
|
| 1271
| 1324
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3102
| [[Ficheru:John de Vere, 15th Earl of Oxford cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6265659|John de Vere, 15th Earl of Oxford]]''
| poeta galés (1488–1540)
| 1488
| 1540
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3103
|
| ''[[:d:Q6265805|John of Monmouth]]''
| militar galés (1182–1248)
| 1184<br/>1182
| 1248
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3104
|
| ''[[:d:Q6266053|Johnnie Clay]]''
| xugador de críquet británicu (1898–1973)
| 1898
| 1973
| ''[[:d:Q4942682|Bonvilston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3105
| [[Ficheru:Johnny Basham 1914.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6266298|Johnny Basham]]''
| boxeador galés (1890–1947)
| 1890
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3106
|
| ''[[:d:Q6266931|Johnny Houlston]]''
| boxeador galés (1917–1962)
| 1917
| 1962
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3107
| [[Ficheru:Johnny Jenkins (1875–1945).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6266963|Johnny Jenkins]]''
|
| 1875
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3108
|
| ''[[:d:Q6267335|Johnny Morris]]''
| presentador de televisión galés (1916–1999)
| 1916
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3109
|
| ''[[:d:Q6267578|Johnny Ring]]''
|
| 1900
| 1984
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3110
|
| ''[[:d:Q6267780|Johnny Thomas]]''
|
| 1880
| 1954
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3111
| [[Ficheru:Jon Manchip White171.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271197|Jon Manchip White]]''
|
| 1924
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3112
|
| ''[[:d:Q6271440|Jon Raven]]''
|
| 2000
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3113
|
| ''[[:d:Q6273019|Jonathan Edwards]]''
|
| 1629
| 1712
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3114
|
| ''[[:d:Q6273443|Jonathan Hughes]]''
|
| 1721
| 1805
| ''[[:d:Q29481655|Pengwern Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 3115
| [[Ficheru:Jonathan Rogers GC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6274260|Jonathan Rogers]]''
| militar galés (1920–1964)
| 1920
| 1964
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 3116
|
| ''[[:d:Q6274785|Jonathan Williams]]''
|
| 1754<br/>1752
| 1829
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 3117
|
| ''[[:d:Q6281609|Joseph Booth]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1958)
| 1873
| 1958
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3118
|
| ''[[:d:Q6282275|Joseph Corsi]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1894–1959)
| 1894
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3119
| [[Ficheru:Portrait of J. D. Jones (4671538).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282491|Joseph David Jones]]''
|
| 1827
| 1870
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3120
| [[Ficheru:Joseph Davies (1866-1954) portrait.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282502|Joseph Davies]]''
| políticu británicu (1866–1954)
| 1866
| 1954
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3121
|
| ''[[:d:Q6282851|Joseph Edward Crawshay Partridge]]''
| xugador de rugbi union sudafricanu (1879–1965)
| 1879
| 1965
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3122
| [[Ficheru:Joseph Edwards (1814–1882) sculptor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282865|Joseph Edwards]]''
|
| 1814
| 1882
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3123
|
| ''[[:d:Q6283815|Joseph Harris]]''
|
| 1704<br/>1702
| 1764
| ''[[:d:Q7837765|Trefeca]]''
|-
| style='text-align:right'| 3124
| [[Ficheru:Portrait of Joseph Harris, 'Gomer' (4670840) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6283821|Joseph Harris]]''
|
| 1773
| 1825
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''<br/>''[[:d:Q3460673|Wolf's Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3125
| [[Ficheru:Joseph Jenkins CC.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6284379|Joseph Jenkins]]''
|
| 1818
| 1898
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3126
|
| ''[[:d:Q6287209|Joseph Stone]]''
| médicu militar británicu (1903–1986)
| 1903
| 1986
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3127
| [[Ficheru:Joshua T Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290254|Joshua T. Owen]]''
|
| 1821
| 1887
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3128
|
| ''[[:d:Q6290431|Josiah Boydell]]''
| pintor británicu (1752–1817)
| 1752
| 1817
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3129
| [[Ficheru:JosiahDuaneHicks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290468|Josiah Duane Hicks]]''
|
| 1844
| 1923
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3130
|
| ''[[:d:Q6290548|Josiah Lewis Morgan]]''
| as de l'aviación galés (1893–1982)
| 1893
| 1982
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3131
|
| ''[[:d:Q6290605|Josiah Rees]]''
|
| 1744
| 1804
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3132
| [[Ficheru:Josiah Towyn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290641|Josiah Towyn Jones]]''
| políticu galés (1858–1925)
| 1858
| 1925
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 3133
|
| ''[[:d:Q6297402|Joyce Bland]]''
| actriz británica
| 1906
| 1963
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 3134
| [[Ficheru:Julian Cayo-Evans, in 1963.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6307044|Julian Cayo-Evans]]''
|
| 1937
| 1995
| ''[[:d:Q7514896|Silian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3135
|
| ''[[:d:Q6307098|Julian Davies]]''
|
| 1932
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3136
| [[Ficheru:Sir Julien Cahn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308663|Julien Cahn]]''
| xugador de críquet galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3137
|
| ''[[:d:Q6312335|June Knox-Mawer]]''
| novelista galesa (1930–2006)
| 1930
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3138
|
| ''[[:d:Q6376387|Katherine Grant, 12th Countess of Dysart]]''
| política británica (1918–2011)
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 3139
| [[Ficheru:Adriaen of Cronenburgh, Katheryn of Berain.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6376590|Katheryn of Berain]]''
|
| 1534
| 1591
| ''[[:d:Q17738193|Berain]]''
|-
| style='text-align:right'| 3140
|
| ''[[:d:Q6376713|Kathleen Freeman]]''
|
| 1897
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3141
| [[Ficheru:R.J.Berwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6382451|Richard Jones Berwyn]]''
| escritor arxentín (1838–1917)
| 1838
| 1917
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''<br/>''[[:d:Q3406382|Glyndyfrdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3142
|
| ''[[:d:Q6384028|Keith Barnes]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1934
| 2024
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3143
| [[Ficheru:Paul Rogers-Keith Baxter in Sleuth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384037|Keith Baxter]]''
| actor británicu
| 1933
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3144
|
| ''[[:d:Q6384099|Keith Bradshaw]]''
| xugador de rugbi union británicu (1939–2014)
| 1939
| 2014
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3145
|
| ''[[:d:Q6384571|Keith Jones]]''
| futbolista británicu (1928–2007)
| 1928
| 2007
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3146
|
| ''[[:d:Q8006477|William Camden Edwards]]''
|
| 1777
| 1855
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3147
| [[Ficheru:Lance Corporal Fuller VC. Welsh Regiment.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8006723|William Charles Fuller]]''
| militar galés (1884–1974)
| 1884
| 1974
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 3148
| [[Ficheru:Lord Cope.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007106|William Cope, 1st Baron Cope]]''
|
| 1870
| 1946
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3149
|
| ''[[:d:Q8007183|William Cove]]''
| políticu británicu (1888–1963)
| 1888
| 1963
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3150
| [[Ficheru:William Crawshay II (1788–1867).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007280|William Crawshay II]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3151
|
| ''[[:d:Q8007618|William David Phillips]]''
|
| 1855
| 1918
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3152
|
| ''[[:d:Q8007617|William David Owen]]''
| escritor británicu
| 1874
| 1925
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 3153
| [[Ficheru:Syr-William-Davies-AS-Sir-Benfro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007633|William Davies]]''
|
| 1821
| 1895
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3154
|
| ''[[:d:Q8007637|William Davies]]''
| futbolista británicu (1882–1966)
| 1882
| 1966
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3155
|
| ''[[:d:Q8007642|William Davies]]''
|
|
| 1593
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 3156
|
| ''[[:d:Q8007641|William Davies]]''
|
| 1890
| 1967
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3157
|
| ''[[:d:Q8008479|William Edwards]]''
|
| 1851
| 1940
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3158
|
| ''[[:d:Q8008480|William Edwards]]''
|
| 1938
| 2007
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 3159
|
| ''[[:d:Q8008498|William Egan]]''
| futbolista británicu (1872–1946)
| 1872
| 1946
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3160
|
| ''[[:d:Q8008562|William Ellis Bailiff]]''
|
| 1882
| 1972
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3161
|
| ''[[:d:Q8008626|William Erbery]]''
|
| 1604
| 1654
| ''[[:d:Q39011988|Roath Dogfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 3162
|
| ''[[:d:Q8008690|William Evans]]''
| cardiólogu galés (1895–1988)
| 1895
| 1988
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3163
|
| ''[[:d:Q8008691|William Evans]]''
|
| 1853
| 1919
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 3164
| [[Ficheru:William George Evans (1883 – 1946).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8008698|William Evans]]''
|
| 1883
| 1946
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3165
|
| ''[[:d:Q8009059|William Finney]]''
| xugador de críquet galés (1866–1927)
| 1866
| 1927
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3166
|
| ''[[:d:Q8009287|William Foxwist]]''
|
| 1610
| 1673
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3167
|
| ''[[:d:Q6384891|Keith Pontin]]''
| futbolista británicu
| 1956
| 2020
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 3168
|
| ''[[:d:Q6384900|Keith Pring]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3169
|
| ''[[:d:Q6385127|Keith Todd]]''
| futbolista británicu
| 1941
| 2022
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3170
|
| ''[[:d:Q6385196|Keith Webber]]''
| futbolista británicu (1943–1983)
| 1943
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3171
|
| ''[[:d:Q6387293|Ken Barton]]''
| futbolista británicu (1937–1982)
| 1937
| 1982
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3172
|
| ''[[:d:Q6387568|Ken Ellis]]''
|
| 1928
| 2003
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3173
|
| ''[[:d:Q6387817|Ken Hollyman]]''
| futbolista británicu (1922–2009)
| 1922
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3174
|
| ''[[:d:Q6388362|Ken Richards]]''
|
| 1934
| 1972
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3175
|
| ''[[:d:Q6388387|Ken Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3176
|
| ''[[:d:Q6388417|Ken Rowlands]]''
| boxeador galés
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3177
|
| ''[[:d:Q6388602|Ken Thomas]]''
| sindicalista galés (1927–2008)
| 1927
| 2008
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3178
|
| ''[[:d:Q6388718|Ken Wookey]]''
|
| 1922
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3179
|
| ''[[:d:Q6388720|Ken Wookey]]''
|
| 1946
| 1992
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3180
| [[Ficheru:LLwyd Ap Iwan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6389658|Llwyd ap Iwan]]''
| esplorador arxentín (1862–1909)
| 1862
| 1909
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3181
|
| ''[[:d:Q6389808|Kenneth Allott]]''
| poeta irlandés
| 1912
| 1973
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3182
|
| ''[[:d:Q6389993|Kenneth Cooper]]''
| militar británicu (1905–1981)
| 1905
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3183
| [[Ficheru:Kenny Meadows by Lucy Bentley Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6391156|Kenny Meadows]]''
|
| 1790
| 1874
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3184
|
| ''[[:d:Q6391211|Kenny Simpkins]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2023
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3185
|
| ''[[:d:Q6392945|Kenyon Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1911–1998)
| 1911
| 1998
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3186
|
| ''[[:d:Q6413323|Kingsley Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1935–2003)
| 1935
| 2003
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3187
|
| ''[[:d:Q7827600|Tosh Powell]]''
|
| 1908
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3188
| [[Ficheru:Trefor Jenkins00.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7837812|Trefor Jenkins]]''
| xenetista sudafricanu
| 1932
| 2025
| ''[[:d:Q6820697|Merthyr Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 3189
|
| ''[[:d:Q7838982|Trevil Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1907–1976)
| 1907
| 1976
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3190
|
| ''[[:d:Q7839033|Trevor Arnott]]''
| xugador de críquet galés (1902–1975)
| 1902
| 1975
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3191
|
| ''[[:d:Q7839139|Trevor Every]]''
| xugador de críquet galés (1909–1990)
| 1909
| 1990
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3192
|
| ''[[:d:Q7839152|Trevor Foster]]''
|
| 1914
| 2005
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3193
|
| ''[[:d:Q7839165|Trevor Gardner]]''
|
| 1915
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3194
|
| ''[[:d:Q7839243|Trevor Jones]]''
| políticu británicu (1926–2016)
| 1926
| 2016
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3195
|
| ''[[:d:Q7839282|Trevor Llewellyn]]''
| boxeador galés
| 1898
| 1981
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3196
|
| ''[[:d:Q7839287|Trevor Lloyd]]''
| xugador de rugbi union galés (1924–2015)
| 1924
| 2015
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3197
|
| ''[[:d:Q7839340|Trevor Morris]]''
|
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q5586893|Gorslas]]''
|-
| style='text-align:right'| 3198
|
| ''[[:d:Q7839382|Trevor Preece]]''
| xugador de críquet galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3199
|
| ''[[:d:Q7839401|Trevor Roberts]]''
|
| 1942
| 1972
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3200
|
| ''[[:d:Q7839460|Trevor Thomas]]''
|
| 1909
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3201
|
| ''[[:d:Q7839477|Trevor Walters]]''
| futbolista británicu
| 1916
| 1989
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3202
|
| ''[[:d:Q7851276|Tudor Davies]]''
| cantante d'ópera británicu (1892–1958)
| 1892
| 1958
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3203
|
| ''[[:d:Q7851330|Tudor Watkins, Baron Watkins]]''
| políticu británicu (1903–1983)
| 1903
| 1983
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 3204
| [[Ficheru:Tyrone OSullivan by Aberdare Blog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7861628|Tyrone O'Sullivan]]''
| sindicalista galés
| 1945
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3205
|
| ''[[:d:Q7899835|Urban]]''
|
|
| 1134
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3206
| [[Ficheru:Val Feld.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7909090|Val Feld]]''
| política galesa (1947–2001)
| 1947
| 2001
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3207
| [[Ficheru:Vernon Hill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7922142|Vernon Hill]]''
| xugador de críquet galés (1871–1932)
| 1871
| 1932
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3208
|
| ''[[:d:Q7922194|Vernon Morris]]''
| xugador de críquet galés (1894–1973)
| 1894
| 1973
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3209
|
| ''[[:d:Q7925889|Victor Erle Nash-Williams]]''
|
| 1897
| 1955
| ''[[:d:Q56087668|Fleur-de-Lys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3210
|
| ''[[:d:Q7931505|Vince Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1901–1967)
| 1901
| 1967
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3211
|
| ''[[:d:Q7931909|Vincent Lloyd-Jones]]''
| xuez galés (1901–1986)
| 1901
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3212
|
| ''[[:d:Q7937419|Viv Huzzey]]''
|
| 1876
| 1929
| ''[[:d:Q7916189|Varteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3213
|
| ''[[:d:Q7937718|Vivian Harrison]]''
|
| 1921
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3214
|
| ''[[:d:Q7937766|Vivian Ridler]]''
| editor británicu (1913–2009)
| 1913
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3215
| [[Ficheru:W. Llewelyn Williams (5254833) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945802|William Llewelyn Williams]]''
|
| 1867
| 1922
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3216
| [[Ficheru:W S Gwynn Williams, Llangollen (1544595).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945968|W. S. Gwynn Williams]]''
| compositor británicu (1896–1978)
| 1896
| 1978
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 3217
| [[Ficheru:Portrayal of Wil Sam (W S Jones), the Llanystumdwy dramatist (1552990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945972|W. S. Jones]]''
| escritor británicu
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3218
|
| ''[[:d:Q7955445|WR Parry]]''
|
| 1890
| 1955
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3219
|
| ''[[:d:Q7964582|Walter Coffin]]''
|
| 1784
| 1867
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3220
|
| ''[[:d:Q7964611|Walter Cradock]]''
|
| 1606
| 1659
| ''[[:d:Q6661540|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3221
|
| ''[[:d:Q7964653|Walter Davis]]''
| futbolista británicu (1888–1937)
| 1888
| 1937
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3222
| [[Ficheru:Walter E Rees.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7964728|Walter E. Rees]]''
| secretariu galés (1863–1949)
| 1863
| 1949
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3223
|
| ''[[:d:Q7964785|Walter Evans]]''
|
| 1867
| 1897
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 3224
| [[Ficheru:StateLibQld 1 110840 Honourable Walter Horatio Wilson 1887.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7965162|Walter Horatio Wilson]]''
| políticu australianu (1839–1902)
| 1839
| 1902
| ''[[:d:Q7321514|Rhosymedre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3225
| [[Ficheru:Professor Walter Jenkin Evans (1856–1927), Carmarthen Presbyterian College (gcf02731).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7965269|Walter Jenkin Evans]]''
| historiador británicu
| 1856
| 1927
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3226
|
| ''[[:d:Q7965470|Walter Lloyd]]''
|
| 1580
| 1662
| ''[[:d:Q6661336|Llanfair Clydogau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3227
|
| ''[[:d:Q7965658|Walter Monslow, Baron Monslow]]''
|
| 1895
| 1966
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3228
|
| ''[[:d:Q7965863|Walter Powell]]''
|
| 1842
| 1881
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3229
|
| ''[[:d:Q7965960|Walter Rice Evans]]''
|
| 1863
| 1909
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3230
|
| ''[[:d:Q7965980|Walter Robbins]]''
| futbolista británicu (1910–1979)
| 1910
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3231
|
| ''[[:d:Q7966122|Walter Shaw Sparrow]]''
|
| 1862
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3232
|
| ''[[:d:Q7966361|Walter W. Thomas]]''
| arquiteutu galés (1849–1912)
| 1849
| 1912
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3233
|
| ''[[:d:Q7972932|Wat Jones]]''
| xugador de críquet galés (1917–1994)
| 1917
| 1994
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3234
|
| ''[[:d:Q7976043|Wayne Bickerton]]''
|
| 1941
| 2015
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3235
|
| ''[[:d:Q7976202|Wayne Edwards]]''
| militar galés (1966–1993)
| 1966
| 1993
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3236
|
| ''[[:d:Q7976216|Wayne Evans]]''
| futbolista británicu
| 1971
| 2023
| ''[[:d:Q3404980|Abermule]]''
|-
| style='text-align:right'| 3237
|
| ''[[:d:Q7990708|Wharton Davies]]''
|
| 1873
| 1961
| ''[[:d:Q3403708|St Ishmael's]]''
|-
| style='text-align:right'| 3238
|
| ''[[:d:Q7998393|Wickham Powell]]''
|
| 1892
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3239
|
| ''[[:d:Q8001663|Wilf Hughes]]''
| xugador de críquet galés (1910–1984)
| 1910
| 1984
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3240
|
| ''[[:d:Q8001666|Wilf Lewis]]''
|
| 1903
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3241
|
| ''[[:d:Q8001693|Wilf Walsh]]''
|
| 1917
| 1977
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3242
|
| ''[[:d:Q8001810|Wilfred Hodder]]''
|
| 1896
| 1957
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3243
| [[Ficheru:Llun o Wilfred Mitford Davies (1451201).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8001847|Wilfred Mitford Davies]]''
| pintor británicu
| 1895
| 1966
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3244
|
| ''[[:d:Q8001858|Wilfred Pallott]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1884–1957)
| 1884
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3245
|
| ''[[:d:Q8001891|Wilfred Trubshaw]]''
|
| 1870
| 1944
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3246
|
| ''[[:d:Q8002410|Wiliam Midleton]]''
|
| 1550
| 1600
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3247
|
| ''[[:d:Q8002780|Will Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1975)
| 1906
| 1975
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 3248
|
| ''[[:d:Q8002998|Will Osborne]]''
|
| 1875
| 1942
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3249
|
| ''[[:d:Q8003009|Will Parker]]''
| xugador de rugbi union galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3250
| [[Ficheru:Will Paynter, the newly elected miners' leader (1453859).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8003012|Will Paynter]]''
|
| 1903
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3251
|
| ''[[:d:Q8003042|Will Roberts]]''
| pintor galés (1907–2000)
| 1907
| 2000
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3252
|
| ''[[:d:Q8004161|William Addams Williams]]''
|
| 1787
| 1861
| ''[[:d:Q13129646|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3253
|
| ''[[:d:Q8004223|William Albert Jenkins]]''
|
| 1878
| 1968
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3254
|
| ''[[:d:Q8004251|William Alexander]]''
| xugador de rugbi union británicu (1874–1937)
| 1874
| 1937
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3255
| [[Ficheru:WilliamAubrey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8004673|William Aubrey]]''
|
| 1529
| 1595
| ''[[:d:Q52158053|Cantref]]''
|-
| style='text-align:right'| 3256
|
| ''[[:d:Q8005020|William Banks]]''
|
| 1925
| 1991
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 3257
|
| ''[[:d:Q8005220|William Baxter]]''
|
| 1650
| 1723
| ''[[:d:Q13129655|Llanllugan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3258
|
| ''[[:d:Q8005312|William Bedloe]]''
|
| 1650
| 1680
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 3259
| [[Ficheru:Sir Wm. Berry LCCN2014715089.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005480|William Berry, 1st Viscount Camrose]]''
|
| 1879
| 1954
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3260
|
| ''[[:d:Q8005633|William Blethyn]]''
|
| 1501
| 1591
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3261
| [[Ficheru:William Bloomfield Douglas.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005643|William Bloomfield Douglas]]''
|
| 1822
| 1906
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3262
| [[Ficheru:William Brace.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005819|William Brace]]''
|
| 1865
| 1947
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 3263
| [[Ficheru:William Bradshaw by Enoch Seeman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005843|William Bradshaw]]''
|
| 1671
| 1732
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3264
|
| ''[[:d:Q8006111|William Bulkeley]]''
|
| 1691
| 1760
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3265
|
| ''[[:d:Q18126117|Billy Hough]]''
|
| 1908
|
| ''[[:d:Q5603927|Greenfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 3266
| [[Ficheru:The Rev. William Morris D.D., Treorchy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17053621|William Morris]]''
|
| 1843
| 1922
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3267
|
| ''[[:d:Q17141872|Jennette Fothergill]]''
| escritora galesa (1821–1921)
| 1821
| 1921
| ''[[:d:Q6176372|Jeffreyston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3268
| [[Ficheru:Tom Rees 1915.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17152128|Tom Rees]]''
|
| 1895
| 1916
| ''[[:d:Q7450887|Sennybridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3269
|
| ''[[:d:Q17161194|Anthony Charles]]''
| lluchador profesional xaponés (1936–2015)
| 1936
| 2015
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3270
| [[Ficheru:Tony Orchard Univ portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17199130|Tony Orchard]]''
| químicu galés (1941–2005)
| 1941
| 2005
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3271
|
| ''[[:d:Q17233261|Ray Desmond]]''
|
| 1925
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3272
|
| ''[[:d:Q17307366|Robert Hughes]]''
| poeta galés (1744–1785)
| 1744
| 1785
| ''[[:d:Q3400990|Penmynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3273
| [[Ficheru:Bankes JE Vanity Fair 1906-03-29.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17308772|John Eldon Bankes]]''
|
| 1854
| 1946<br/>1947
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 3274
| [[Ficheru:Arthur D. Houghton, botanist and politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17309155|Arthur D. Houghton]]''
| botánicu galés (1870–1938)
| 1870
| 1938
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3275
|
| ''[[:d:Q17309163|John Hughes]]''
|
| 1873
| 1932
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3276
|
| ''[[:d:Q17309161|John Hughes]]''
|
| 1872
| 1914
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3277
| [[Ficheru:Joseph Munitiz in Oxford in 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17318796|Joseph A. Munitiz]]''
|
| 1931
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3278
|
| ''[[:d:Q17353645|Catherine Davies]]''
|
| 1773
| 1841
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 3279
|
| ''[[:d:Q17385896|Jeff Evans]]''
|
| 1954
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3280
|
| ''[[:d:Q17421625|Lumley Jones]]''
| militar galés (1887–1918)
| 1876
| 1918
| ''[[:d:Q6661272|Llandyssil]]''
|-
| style='text-align:right'| 3281
| [[Ficheru:WHPowell.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q17421719|William Henry Powell]]''
|
| 1825
| 1904
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3282
|
| ''[[:d:Q17423834|William Williams]]''
|
| 1738
| 1817
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3283
|
| ''[[:d:Q17427011|Huw D. Edwards]]''
| físicu galés (1925–2003)
| 1925
| 2003
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3284
|
| ''[[:d:Q17435926|Merfyn Turner]]''
|
| 1915
| 1991
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3285
|
| ''[[:d:Q17442758|Rae Jenkins]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3286
| [[Ficheru:Eglwys Sant Beuno, St Beuno's Church, Penmorfa, Eifionydd, Gwynedd, Cymru Wales 47.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17479540|Cyngar ap Geraint]]''
| monxu galés (490–501)
| 490
| 501
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3287
|
| ''[[:d:Q17479637|Jack Austin]]''
|
| 1917
| 1993
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 3288
|
| ''[[:d:Q17484243|Shaun Pickering]]''
| atleta británicu
| 1961
| 2023
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3289
|
| ''[[:d:Q17626716|Archie Hughes]]''
| futbolista británicu (1919–1992)
| 1919
| 1992
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 3290
|
| ''[[:d:Q17627000|William Pierce Owen]]''
| futbolista británicu (1860–1937)
| 1860
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3291
|
| ''[[:d:Q17984517|Gerard H. L. Fitzwilliams]]''
| espía galés (1882–1968)
| 1882
| 1968
| ''[[:d:Q10989171|Llandyfriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3292
|
| ''[[:d:Q18068338|Clifton Penn-Hughes]]''
|
| 1905
| 1939
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3293
| [[Ficheru:John Jones (Mathetes).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18084617|John Jones]]''
|
| 1821
| 1878
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3294
| [[Ficheru:T Marchant Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18087866|T. Marchant Williams]]''
|
| 1845
| 1914
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3295
| [[Ficheru:Portrait of Robert Williams (4674647).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18114832|Robert Williams]]''
|
| 1766
| 1850
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''<br/>''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3296
|
| ''[[:d:Q18123555|Griffith John Williams]]''
|
| 1892
| 1963
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3297
| [[Ficheru:Portrait of T. W. Davids, Colchester (4669724).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18129502|Thomas William Davids]]''
|
| 1816
| 1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3298
| [[Ficheru:RichardEdwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18148391|Richard Edwards]]''
|
| 1822
| 1908
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3299
|
| ''[[:d:Q18159992|Isaac Clarke]]''
|
| 1824
| 1875
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3300
|
| ''[[:d:Q18160397|Arthur James Johnes]]''
|
| 1809
| 1871
| ''[[:d:Q20596548|Garthmyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3301
|
| ''[[:d:Q18162074|Edmund Stonelake]]''
|
| 1873
| 1960
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3302
| [[Ficheru:Charles Davies MLC.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18164639|Charles Davies]]''
|
| 1813
| 1888
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3303
|
| ''[[:d:Q18200042|Edward Pugh]]''
|
| 1761
| 1813
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 3304
|
| ''[[:d:Q18201527|John Gwilym Jones]]''
|
| 1904
| 1988
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3305
|
| ''[[:d:Q18223030|John Callan James Metford]]''
|
| 1916
| 2007
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3306
|
| ''[[:d:Q18325032|Siôn Dafydd Rhys]]''
|
| 1534
| 1620
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 3307
|
| ''[[:d:Q18325685|James Birch]]''
|
|
| 1800
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3308
| [[Ficheru:The home of Robert Davies (Bardd Nantglyn, 1769-1835) NLW3363888.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18325718|Robert Davies]]''
|
| 1769
| 1835
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3309
| [[Ficheru:Portrait of W. E. Jones. Cawrdaf (4671562) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18327524|William Ellis Jones]]''
|
| 1795
| 1848
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3310
|
| ''[[:d:Q18346805|Azariah Shadrach]]''
|
| 1774
| 1844
| ''[[:d:Q51713201|Llanfair Nant y Gôf]]''
|-
| style='text-align:right'| 3311
|
| ''[[:d:Q18385261|Arnold Williams]]''
| xugador de críquet neozelandés (1870–1929)
| 1870
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3312
| [[Ficheru:Portrait of Arthur Radclyffe Dugmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18385268|Arthur Radclyffe Dugmore]]''
|
| 1870
| 1955
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3313
| [[Ficheru:Samuel Tomkinson.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18391923|Samuel Tomkinson]]''
|
| 1816
| 1900
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3314
|
| ''[[:d:Q18440082|Mathau Goch]]''
|
| 1390
| 1450
| ''[[:d:Q1770499|Maelor]]''
|-
| style='text-align:right'| 3315
|
| ''[[:d:Q18509163|William Charles Evans]]''
| bioquímicu galés (1911–1988)
| 1911
| 1988
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3316
|
| ''[[:d:Q18510202|Alfred Owen Hughes Jarman]]''
|
| 1911
| 1998
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3317
|
| ''[[:d:Q18524054|Isaac Jones]]''
|
| 1804
| 1850
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3318
|
| ''[[:d:Q18526294|Ada Vachell]]''
| activista galesa (1866–1923)
| 1866
| 1923
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3319
|
| ''[[:d:Q18526331|Agnes Mason]]''
| monxa galesa (1849–1941)
| 1849
| 1941
| ''[[:d:Q6498065|Laugharne Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 3320
|
| ''[[:d:Q18526437|Alun Oldfield Davies]]''
|
| 1905
| 1988
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3321
| [[Ficheru:Arthur Whitford (1928).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18526570|Arthur Whitford]]''
| ximnasta británicu (1908–1996)
| 1908
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3322
|
| ''[[:d:Q18526694|Cadwaladr Cesail]]''
|
| 1614
| 1626
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3323
|
| ''[[:d:Q18526861|Richard Pendrill Llewelyn]]''
|
| 1813
| 1891
| ''[[:d:Q3216519|Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3324
| [[Ficheru:Portrait of John Evans, Eglwysbach (4674386).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18526878|John Evans]]''
|
| 1840
| 1897
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3325
|
| ''[[:d:Q18527125|John Jones]]''
|
| 1788
| 1858
| ''[[:d:Q6661080|Llanasa]]''
|-
| style='text-align:right'| 3326
|
| ''[[:d:Q18527386|David Jones]]''
|
| 1703
| 1785
| ''[[:d:Q12306663|Conwy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3327
|
| ''[[:d:Q18527701|Dinah Williams]]''
|
| 1911
| 2009
| ''[[:d:Q17743941|Crugiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3328
|
| ''[[:d:Q18527726|Ruby Levick]]''
| escultora galesa (1871–1940)
| 1871
| 1940
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3329
|
| ''[[:d:Q18527879|Jose Deniz]]''
|
| 1913
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3330
|
| ''[[:d:Q18527918|Samuel Evans]]''
| pintor galés (1829–1904)
| 1829
| 1904
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3331
|
| ''[[:d:Q18527967|Gruffydd Phylip]]''
|
| 1650
| 1666
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3332
|
| ''[[:d:Q18528236|Sheila Collins]]''
|
| 1921
| 2009
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3333
|
| ''[[:d:Q18528438|Laurence Deniz]]''
|
| 1924
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3334
|
| ''[[:d:Q18528453|Eirlys Roberts]]''
|
| 1911
| 2008
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3335
| [[Ficheru:Lewis Probert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18528597|Lewis Probert]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3336
|
| ''[[:d:Q18528756|Enid Wyn Jones]]''
| asistenta social galesa (1909–1967)
| 1909
| 1967
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3337
|
| ''[[:d:Q18528939|Evan Walters]]''
| pintor galés (1892–1951)
| 1893
| 1951
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3338
|
| ''[[:d:Q18529126|Mary Bridges-Adams]]''
| activista británica
| 1854
| 1939
| ''[[:d:Q6729370|Maesycwmmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3339
| [[Ficheru:Mary Pendrill Llewelyn.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18529229|Mary Catherine Pendrill Llewelyn]]''
| traductora galesa (1811–1874)
| 1811
| 1874
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3340
| [[Ficheru:Jacob Owen, Principal Architect and Engineer, Department of Public Works, Ireland.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18529257|Jacob Owen]]''
|
| 1778
| 1870
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 3341
|
| ''[[:d:Q18529853|James Edwards]]''
|
| 1828
| 1896
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3342
|
| ''[[:d:Q18530096|John ap John]]''
|
| 1625
| 1697
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3343
| [[Ficheru:Mother aka Pamela Shepherd and brolly.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18530551|Pamela Shepherd]]''
|
| 1836
| 1930
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 3344
|
| ''[[:d:Q18530852|Thomas Powell]]''
|
| 1779
| 1863
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3345
|
| ''[[:d:Q18530965|Walter Churchey]]''
|
| 1747
| 1805
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3346
|
| ''[[:d:Q18531443|William Morgan Kinsey]]''
|
| 1788
| 1851
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3347
|
| ''[[:d:Q18534114|Abel Morgan]]''
|
| 1673<br/>1637
| 1722
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3348
| [[Ficheru:Portrait of James Hughes, (Iago Trichrug) Jewin Street, Llundain (4672617) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18534191|James Hughes]]''
|
| 1779
| 1844
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3349
|
| ''[[:d:Q18534775|Benjamin Phelps Gibbon]]''
|
| 1802
| 1851
| ''[[:d:Q7162166|Penally]]''
|-
| style='text-align:right'| 3350
|
| ''[[:d:Q18535464|R. G. Berry]]''
|
| 1869
| 1945
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3351
|
| ''[[:d:Q18535474|Roger Boore]]''
| escritor galés
| 1938
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3352
| [[Ficheru:Edward Breese.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535478|Edward Breese]]''
|
| 1835
| 1881
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3353
| [[Ficheru:David Thomas, 'Dafydd Ddu Eryri'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535548|David Thomas]]''
|
| 1759
| 1822
| ''[[:d:Q17739482|St Michael's Church, Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 3354
|
| ''[[:d:Q18535562|William John Davies]]''
|
| 1888
| 1957
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 3355
|
| ''[[:d:Q18535563|D. T. Davies]]''
| dramaturgu británicu (1876–1962)
| 1876
| 1962
| ''[[:d:Q20644361|Llandyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3356
|
| ''[[:d:Q18535561|John Davies]]''
|
| 1784
| 1864
| ''[[:d:Q6661895|Llanwrthwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3357
|
| ''[[:d:Q18535570|Jonathan Ceredig Davies]]''
|
| 1859
| 1932
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3358
|
| ''[[:d:Q18535571|Lewis Davies]]''
|
| 1777
| 1828
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3359
|
| ''[[:d:Q18535569|John Davies]]''
|
| 1783
| 1855
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3360
|
| ''[[:d:Q18535572|Rhisiart Morgan Davies]]''
| físicu galés (1903–1958)
| 1903
| 1958
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 3361
|
| ''[[:d:Q20713729|Philip Rodgers]]''
|
| 1891
| 1966
| ''[[:d:Q13131201|Sandycroft]]''
|-
| style='text-align:right'| 3362
|
| ''[[:d:Q20724707|Sydney Chappell]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3363
|
| ''[[:d:Q20732606|Lemuel John Hopkin James]]''
|
| 1874
| 1937
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3364
|
| ''[[:d:Q20732611|Abel Jones Parry]]''
|
| 1833
| 1911
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3365
|
| ''[[:d:Q20732615|Alcwyn Caryni Evans]]''
| anticuariu galés (1828–1902)
| 1828
| 1902
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3366
|
| ''[[:d:Q20732612|Frederick John Alban]]''
|
| 1882
| 1965
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3367
|
| ''[[:d:Q20732613|Albert Owen Evans]]''
|
| 1864
| 1937
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3368
| [[Ficheru:Professor Alfred W. Hughes, 1895.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732617|Alfred William Hughes]]''
|
| 1861
| 1900
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3369
|
| ''[[:d:Q20732623|Aneurin Jones]]''
|
| 1822
| 1904
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 3370
|
| ''[[:d:Q20732620|Alun Herbert Davies]]''
| direutor británicu (1927–2005)
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q6661745|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 3371
|
| ''[[:d:Q20732626|Annie Foulkes]]''
| editora galesa (1877–1962)
| 1877
| 1962
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 3372
|
| ''[[:d:Q20732625|Annie Davies]]''
|
| 1910
| 1970
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3373
|
| ''[[:d:Q20732628|Arthur ap Gwynn]]''
| bibliotecariu galés (1902–1987)
| 1902
| 1987
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3374
|
| ''[[:d:Q20732629|Arthur Evans]]''
|
| 1755
| 1837
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3375
|
| ''[[:d:Q20732634|Arthur Leonard Leach]]''
|
| 1869
| 1957
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 3376
|
| ''[[:d:Q20732635|Arthur Tudor Edwards]]''
|
| 1890
| 1946
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3377
| [[Ficheru:Arthur Jones, Congregationalist minister, Bangor 1776-1860.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732633|Arthur Jones]]''
|
| 1776
| 1860
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3378
|
| ''[[:d:Q20732636|Athelstan Owen]]''
|
| 1676
| 1731
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3379
| [[Ficheru:Ben Davies (Capel Iwan).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732643|Ben Davies]]''
|
| 1840
| 1930
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3380
|
| ''[[:d:Q20732645|Ben Davies]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3381
|
| ''[[:d:Q20732650|Benjamin Evans]]''
|
| 1816
| 1886
| ''[[:d:Q5306194|Dre-fach Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3382
|
| ''[[:d:Q20732651|Benjamin Humphreys]]''
|
| 1856
| 1934
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 3383
|
| ''[[:d:Q20732649|Benjamin Davies]]''
|
| 1826
| 1905
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 3384
|
| ''[[:d:Q20732655|Benjamin Maelor Jones]]''
|
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3385
|
| ''[[:d:Q20732652|Benjamin Jones]]''
|
| 1756
| 1823
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3386
|
| ''[[:d:Q20732653|Benjamin Jones]]''
|
| 1788
| 1841
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3387
|
| ''[[:d:Q20732658|Benjamin Morris Williams]]''
|
| 1832
| 1903
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3388
|
| ''[[:d:Q20732656|Benjamin Meredith]]''
|
| 1700
| 1749
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3389
|
| ''[[:d:Q20732657|Benjamin Millingchamp]]''
|
| 1756
| 1829
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3390
| [[Ficheru:Benjamin William Chidlaw (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732661|Benjamin William Chidlaw]]''
|
| 1811
| 1892
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3391
|
| ''[[:d:Q20732671|Evan Breeze]]''
|
| 1798
| 1855
| ''[[:d:Q29504090|Dol-Hywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3392
|
| ''[[:d:Q20732679|Cadwaladr Evans]]''
|
| 1664
| 1745
| ''[[:d:Q3359368|Frongoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3393
|
| ''[[:d:Q20732676|Fanny Mary Katherine Bulkeley-Owen]]''
| escritora galesa (1845–1927)
| 1845
| 1927
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3394
| [[Ficheru:Portrait of Cadwaladr Jones (4671525).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732680|Cadwaladr Jones]]''
|
| 1783
| 1867
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3395
|
| ''[[:d:Q20732681|Cadwaladr Jones]]''
|
| 1794
| 1883
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3396
|
| ''[[:d:Q20732686|Caleb Rees]]''
|
| 1883
| 1970
| ''[[:d:Q3402206|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3397
| [[Ficheru:Portrait of Caleb Morris (4672653) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732685|Caleb Morris]]''
|
| 1800
| 1865
| ''[[:d:Q3402206|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3398
|
| ''[[:d:Q20732690|Ceinwen Rowlands]]''
| cantante galesa (1905–1983)
| 1905
| 1983
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3399
|
| ''[[:d:Q20732691|Charles Conway]]''
|
| 1820
| 1884
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3400
|
| ''[[:d:Q20732689|Caradog Fynach]]''
| monxu galés (1100–1124)
| 1100
| 1124
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3401
|
| ''[[:d:Q20732695|Charles Hassall]]''
|
| 1754
| 1814
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3402
| [[Ficheru:Portrait of Charles Davies (4673058).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732692|Charles Davies]]''
|
| 1849
| 1927
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3403
|
| ''[[:d:Q20732696|Charles Hughes]]''
| editor galés (1823–1886)
| 1823
| 1886
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3404
|
| ''[[:d:Q20732697|Charles James]]''
|
| 1820
| 1890
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3405
|
| ''[[:d:Q20732703|Charles Thomas Edward Hinde]]''
|
| 1820
| 1870
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3406
|
| ''[[:d:Q20732707|Christopher Mends]]''
|
| 1724
| 1799
| ''[[:d:Q5678821|Hasguard]]''
|-
| style='text-align:right'| 3407
|
| ''[[:d:Q20732705|Charles Winter]]''
|
| 1700
| 1773
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3408
|
| ''[[:d:Q20732714|Cradock Glascott]]''
|
| 1743<br/>1742
| 1831
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3409
| [[Ficheru:Cosslett Cosslett (Carnelian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732712|Coslett Coslett]]''
|
| 1834
| 1910
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3410
|
| ''[[:d:Q20732737|Dafydd Cadwaladr]]''
|
| 1752
| 1834
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3411
|
| ''[[:d:Q20732746|Dafydd Jones]]''
|
| 1743
| 1831
| ''[[:d:Q3396822|Llandanwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3412
|
| ''[[:d:Q20732748|Dafydd Llwyd]]''
| poeta galés
|
| 1469
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3413
|
| ''[[:d:Q20732759|Dafydd Rhys ap Thomas]]''
| biblista británicu (1912–2011)
| 1912
| 2011
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3414
|
| ''[[:d:Q20732760|Dafydd Siencyn Morgan]]''
| músicu galés (1752–1844)
| 1752
| 1844
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3415
|
| ''[[:d:Q20732767|Daniel Davies]]''
|
| 1756
| 1837
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3416
| [[Ficheru:Portrait of Daniel Evans 'Eos Dâr' (4673945).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732770|Daniel Evans]]''
|
| 1846
| 1915
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3417
| [[Ficheru:Dr Daniel Davies, Swansea (1797-1876) NLW3361967.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732768|Daniel Davies]]''
| ministru galés (1797–1876)
| 1797
| 1876
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3418
|
| ''[[:d:Q20732774|Daniel Jones]]''
| ministru galés (1771–1810)
| 1771
| 1810
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 3419
|
| ''[[:d:Q20732775|Daniel Jones]]''
| ministru galés (1788–1862)
| 1788
| 1862
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3420
|
| ''[[:d:Q20732772|Daniel Jones]]''
| poeta galés (1725–1806)
| 1725
| 1806
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3421
|
| ''[[:d:Q20732773|Daniel Jones]]''
| clérigu galés (1757–1821)
| 1757
| 1821
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3422
|
| ''[[:d:Q20732778|Daniel Lewis Moses]]''
|
| 1822
| 1893
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 3423
| [[Ficheru:Dan Jones (Mormon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732776|Daniel Jones]]''
|
| 1811
| 1861
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 3424
|
| ''[[:d:Q20732777|Daniel Jones]]''
|
| 1813
| 1846
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3425
| [[Ficheru:D Rowlands NLW3361839.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732782|Daniel Rowlands]]''
|
| 1827
| 1917
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3426
|
| ''[[:d:Q20732783|Daniel Williams]]''
|
| 1878
| 1968
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3427
|
| ''[[:d:Q20732780|Daniel Owen Jones]]''
|
| 1880
| 1951
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''
|-
| style='text-align:right'| 3428
|
| ''[[:d:Q20732786|David Alban Davies]]''
|
| 1873
| 1951
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 3429
|
| ''[[:d:Q20732787|David Bowen]]''
|
| 1874
| 1955
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3430
| [[Ficheru:Parch. D. Adams, B.A., Lerpwl (5349031).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732785|David Adams]]''
| ministru galés (1845–1922)
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 3431
|
| ''[[:d:Q20732790|David Davies]]''
|
| 1764
| 1828
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3432
|
| ''[[:d:Q20732788|David David Williams]]''
|
| 1862
| 1938
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 3433
|
| ''[[:d:Q20732794|David Davies]]''
|
| 1791
| 1864
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3434
|
| ''[[:d:Q20732795|David Davies]]''
|
| 1810
| 1875
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3435
| [[Ficheru:Portrait of David Davies, Swansea (4669729).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732793|David Davies]]''
|
| 1763
| 1816
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 3436
|
| ''[[:d:Q20732798|David Davies]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 3437
|
| ''[[:d:Q20732799|David Davies Evans]]''
|
| 1787
| 1858
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3438
|
| ''[[:d:Q20732796|David Davies]]''
|
| 1817
| 1855
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3439
|
| ''[[:d:Q20732797|David Davies]]''
|
| 1849
| 1926
| ''[[:d:Q7321597|Rhydargaeau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3440
|
| ''[[:d:Q20732805|David Eirwyn Morgan]]''
|
| 1918
| 1982
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3441
|
| ''[[:d:Q20732811|David Evans]]''
|
| 1793
| 1861
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3442
|
| ''[[:d:Q20732809|David Evans]]''
|
| 1740
| 1790
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3443
| [[Ficheru:David Evans, Caerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732815|David Evans]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3444
|
| ''[[:d:Q20732812|David Evans]]''
|
| 1814
| 1847
| ''[[:d:Q4666801|Abercegir]]''
|-
| style='text-align:right'| 3445
| [[Ficheru:Dewi Haran (David Evans) (1812–1885) (gcf10113).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732818|David Evans]]''
|
| 1812
| 1885
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3446
| [[Ficheru:Portrait of David Evans 'Dewi Dawel' (4674375).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732819|David Evans]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3447
|
| ''[[:d:Q20732816|David Evans]]''
|
| 1879
| 1965
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 3448
|
| ''[[:d:Q20732817|David Evans]]''
| ministru galés (1778–1866)
| 1778
| 1866
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3449
|
| ''[[:d:Q20732822|David Griffiths]]''
|
| 1756
| 1834
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3450
|
| ''[[:d:Q20732820|David Gravell]]''
|
| 1787
| 1872
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3451
| [[Ficheru:David Griffith, Bethel, Arfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732821|David Griffith]]''
|
| 1792
| 1873
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 3452
|
| ''[[:d:Q20732826|David Herbert]]''
|
| 1762
| 1835
| ''[[:d:Q29495299|Rhiwbren Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3453
| [[Ficheru:D Howells (print) NLW3361223.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732827|David Howell]]''
| sacerdote galés (1797–1873)
| 1797
| 1873
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3454
|
| ''[[:d:Q20732824|David Harries]]''
|
| 1747
| 1834
| ''[[:d:Q5197239|Cwmdauddwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3455
|
| ''[[:d:Q20732830|David James]]''
|
| 1787
| 1862
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3456
|
| ''[[:d:Q20732835|David Jehu]]''
|
| 1812
| 1840
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 3457
| [[Ficheru:David James Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732833|David James Williams]]''
|
| 1870
| 1951
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3458
|
| ''[[:d:Q20732838|David John Tawe Jones]]''
|
| 1885
| 1949
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3459
|
| ''[[:d:Q8012638|William Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1865
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3460
|
| ''[[:d:Q8017668|William Robertson]]''
|
| 1874<br/>1873
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3461
|
| ''[[:d:Q8020391|William Williams]]''
| futbolista británicu
| 1856
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3462
|
| ''[[:d:Q8020396|William Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3463
|
| ''[[:d:Q10495488|Jack Lewis]]''
|
| 1902
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3464
|
| ''[[:d:Q20748908|William Thomas]]''
|
| 1723
| 1811
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 3465
|
| ''[[:d:Q20748909|William Thomas]]''
|
| 1727
| 1795
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''
|-
| style='text-align:right'| 3466
|
| ''[[:d:Q20748912|William Tudor Jones]]''
|
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 3467
|
| ''[[:d:Q20751795|Alan Trevor Jones]]''
| altu cargu galés (1901–1979)
| 1901
| 1979
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 3468
|
| ''[[:d:Q20751798|David Tegan Davies]]''
| ministru galés (1883–1968)
| 1883
| 1968
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 3469
|
| ''[[:d:Q20751796|Benjamin Haydn Williams]]''
| pedagogu galés (1902–1965)
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3470
|
| ''[[:d:Q20751797|David Glyn Bowen]]''
|
| 1933
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3471
|
| ''[[:d:Q20751802|Edwin Stephen Griffiths]]''
|
| 1869
| 1930
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 3472
|
| ''[[:d:Q20751803|Ewart Stanley John]]''
|
| 1924
| 2007
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 3473
|
| ''[[:d:Q20751807|James Jubilee Young]]''
| ministru galés (1887–1962)
| 1887
| 1962
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3474
|
| ''[[:d:Q20751810|John Emrys Jones]]''
|
| 1914
| 1991
| ''[[:d:Q1077377|Cynon Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3475
|
| ''[[:d:Q20751811|John Hugh Michael]]''
|
| 1878
| 1959
| ''[[:d:Q3398922|Y Felinheli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3476
|
| ''[[:d:Q20751809|John Daniel Davies]]''
|
| 1874
| 1948
| ''[[:d:Q5623864|Gwynfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3477
|
| ''[[:d:Q20751812|John James Morgan]]''
|
| 1870
| 1954
| ''[[:d:Q3406117|Ysbyty Ystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3478
|
| ''[[:d:Q20751813|John Owen]]''
|
| 1864
| 1953
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 3479
|
| ''[[:d:Q20751817|Morris Thomas]]''
|
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3480
|
| ''[[:d:Q20751823|William Rowland]]''
|
| 1887
| 1979
| ''[[:d:Q6661331|Llanfaelrhys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3481
| [[Ficheru:Owain Llew Owain.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20751820|Owain Llewelyn Owain]]''
|
| 1877
| 1956
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3482
|
| ''[[:d:Q20751821|Thomas Perrot]]''
|
|
| 1733
| ''[[:d:Q13129595|Llan-y-bri]]''
|-
| style='text-align:right'| 3483
|
| ''[[:d:Q20751826|Stephen Owen Tudor]]''
|
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3484
|
| ''[[:d:Q20751827|Susannah Jane Rankin]]''
|
| 1897
| 1989
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3485
|
| ''[[:d:Q20751828|Thomas Arwyn Watkins]]''
|
| 1924
| 2003
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 3486
|
| ''[[:d:Q20751829|Thomas Richards]]''
| periodista australianu
| 1800
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3487
|
| ''[[:d:Q20751834|William Jones]]''
|
| 1863
| 1946
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3488
|
| ''[[:d:Q20751835|William Leslie Richards]]''
|
| 1916
| 1989
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3489
|
| ''[[:d:Q20751832|Trevor Owen Davies]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3490
| [[Ficheru:William Roberts, athrofa Aberhonddu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20751837|William Roberts]]''
|
| 1828
| 1872
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3491
|
| ''[[:d:Q20751841|William Thomas Edwards]]''
|
| 1821
| 1915
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3492
|
| ''[[:d:Q20755087|Helen Thomas]]''
|
| 1966
| 1989
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3493
|
| ''[[:d:Q20758210|Thomas Williams]]''
|
| 1761
| 1844
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3494
|
| ''[[:d:Q20804657|Mary Jane Evans]]''
| dramaturga galesa (1888–1922)
| 1888
| 1922
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3495
|
| ''[[:d:Q20804660|Alfred Phillips Morgan]]''
|
| 1857
| 1942
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 3496
|
| ''[[:d:Q20804661|Benjamin Jones]]''
|
| 1865
| 1953
| ''[[:d:Q6864597|Minffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3497
| [[Ficheru:David Christmas Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804670|David Christmas Williams]]''
|
| 1871
| 1926
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3498
|
| ''[[:d:Q20804671|David Ffrangcon Thomas]]''
|
| 1910
| 1963
| ''[[:d:Q7201803|Plasmarl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3499
|
| ''[[:d:Q20804668|Daniel Evan Jones]]''
|
| 1860
| 1941
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 3500
|
| ''[[:d:Q20804669|Daniel Phillips]]''
|
| 1826
| 1905
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3501
|
| ''[[:d:Q20804675|Richards, D. M.]]''
|
| 1853
| 1913
| ''[[:d:Q6661685|Llanon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3502
|
| ''[[:d:Q20804673|David John Lewis]]''
|
| 1879
| 1947
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3503
|
| ''[[:d:Q20804678|David Rees]]''
|
| 1751
| 1818
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3504
|
| ''[[:d:Q20804679|David Robert Griffiths]]''
|
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3505
|
| ''[[:d:Q20804676|David Morris Jones]]''
| ministru británicu (1887–1957)
| 1887
| 1957
| ''[[:d:Q1883614|Maenan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3506
| [[Ficheru:Portrait of David Saunders (4670522).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804682|David Saunders]]''
|
| 1831
| 1892
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3507
| [[Ficheru:David Stanley Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804683|David Stanley Jones]]''
|
| 1860
| 1919
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3508
| [[Ficheru:David Rogers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804680|David Rogers]]''
|
| 1783
| 1824
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3509
|
| ''[[:d:Q20804681|David Rowland]]''
|
| 1795
| 1862
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3510
|
| ''[[:d:Q20804686|David Williams]]''
|
| 1793
| 1845
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 3511
|
| ''[[:d:Q20804685|David Vaughan Thomas]]''
|
| 1873
| 1934
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 3512
|
| ''[[:d:Q20804691|Dewi Aled Eirug Davies]]''
|
| 1922
| 1997
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3513
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Young (4671085).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804688|David Young]]''
|
| 1844
| 1913
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3514
| [[Ficheru:Portrait of Edward Price, Bangor (4670450).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804693|Edward Price]]''
|
| 1797
| 1887
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3515
|
| ''[[:d:Q20804698|Evan Evans]]''
|
| 1671
| 1721
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3516
|
| ''[[:d:Q20804699|Evan Owen Allen]]''
|
| 1805
| 1852
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3517
|
| ''[[:d:Q20804696|Edward William Thomas]]''
|
| 1814
| 1892
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3518
|
| ''[[:d:Q20804703|George Roberts]]''
| ministru estauxunidense (1769–1853)
| 1769
| 1853
| ''[[:d:Q13130168|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3519
|
| ''[[:d:Q20804701|Evan Williams]]''
|
| 1816
| 1878
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 3520
|
| ''[[:d:Q20804706|Glanville Rees Jeffreys Jones]]''
| xeógrafu británicu (1923–1996)
| 1923
| 1996
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3521
|
| ''[[:d:Q20804707|Griffith Davies]]''
|
| 1868
| 1962
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3522
| [[Ficheru:Revd Griffith Williams, Talsarnau (1824-81) NLW3360979.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804709|Griffith Williams]]''
|
| 1824
| 1881
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3523
|
| ''[[:d:Q20804714|Jenkin James]]''
|
| 1875
| 1949
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3524
| [[Ficheru:John Cox, died 1870.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804715|John Cox]]''
|
| 1800
| 1870
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3525
|
| ''[[:d:Q20804712|Henry Thomas Jacob]]''
|
| 1864
| 1957
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3526
|
| ''[[:d:Q20804713|James James]]''
|
| 1818
| 1843
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3527
| [[Ficheru:John Davies, Fronheulog, Llandderfel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804716|John Davies]]''
|
| 1781
| 1848
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3528
|
| ''[[:d:Q20804717|John Edward Hughes]]''
|
| 1879
| 1959
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3529
|
| ''[[:d:Q20804722|John Price]]''
|
| 1857
| 1930
| ''[[:d:Q6661425|Llangammarch Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 3530
|
| ''[[:d:Q20804723|John Price Roberts]]''
|
| 1854
| 1905
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3531
|
| ''[[:d:Q20804720|John Powell]]''
|
| 1708
| 1795
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3532
| [[Ficheru:John Roberts Llangwm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804726|John Roberts]]''
|
| 1753
| 1834
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3533
|
| ''[[:d:Q20804724|John Pugh]]''
|
| 1744
| 1799
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3534
| [[Ficheru:John Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804725|John Pugh]]''
|
| 1846
| 1907
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3535
|
| ''[[:d:Q20804731|John Sparks]]''
|
| 1726
| 1769
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3536
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts (4670509).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804728|John Roberts]]''
|
| 1807
| 1876
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3537
|
| ''[[:d:Q20804734|John Young Evans]]''
|
| 1865
| 1941
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3538
|
| ''[[:d:Q20804735|Joseph Jones]]''
|
| 1799
| 1871
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3539
|
| ''[[:d:Q20804733|John Williams Hughes]]''
|
| 1888
| 1979
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3540
| [[Ficheru:Portrait of Mary Owen (4670421) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804739|Mary Owen]]''
| escritora d'himnos galesa (1796–1875)
| 1796
| 1875
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3541
| [[Ficheru:L. J. Roberts, Esq., M.A. (Oxon) (5236459) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804737|Lewis Jones Roberts]]''
|
| 1866
| 1931
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3542
|
| ''[[:d:Q20804742|Owen Owens Roberts]]''
|
| 1847
| 1926
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3543
|
| ''[[:d:Q20804743|Owen Picton Davies]]''
|
| 1882
| 1970
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3544
|
| ''[[:d:Q20804750|Richard Davies]]''
|
| 1887
| 1947
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3545
|
| ''[[:d:Q20804751|Richard Roberts]]''
|
| 1796
| 1855
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3546
|
| ''[[:d:Q20804748|Rhys Thomas]]''
|
| 1720
| 1790
| No/unknown value<br/>[[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3547
|
| ''[[:d:Q20804749|John Richard]]''
|
| 1720
| 1764
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3548
|
| ''[[:d:Q20804754|Richard Williams]]''
|
| 1802
| 1842
| ''[[:d:Q20601420|Winllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3549
|
| ''[[:d:Q20804755|Robert Ellis Vaughan Roberts]]''
|
| 1888
| 1962
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3550
|
| ''[[:d:Q20804752|Richard Samuel Hughes]]''
|
| 1888
| 1952
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3551
|
| ''[[:d:Q20804753|Richard Thomas]]''
|
| 1718
| 1807
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3552
| [[Ficheru:Portrait of Yr eiddoch yn diffuant Robert Roberts (4673015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804759|Robert Roberts]]''
|
| 1774
| 1849
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3553
|
| ''[[:d:Q20804756|Robert Gwilym Hughes]]''
|
| 1910
| 1997
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3554
| [[Ficheru:Robert Henry Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804757|Robert Henry Roberts]]''
|
| 1838
| 1900
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3555
|
| ''[[:d:Q20804760|Robert Roberts]]''
|
| 1777
| 1836
| No/unknown value<br/>[[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3556
|
| ''[[:d:Q20804761|Robert Roberts]]''
|
| 1840
| 1871
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3557
| [[Ficheru:Robert Thomas, Llidiardau (1796-1866) NLW3365202.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804764|Robert Thomas]]''
| predicador galés (1796–1866)
| 1796
| 1866
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 3558
|
| ''[[:d:Q20804765|Robert William Jones]]''
|
| 1899
| 1968
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3559
|
| ''[[:d:Q20804771|Samuel Thomas]]''
|
| 1692
| 1766
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3560
|
| ''[[:d:Q20804768|Benjamin Rowland]]''
|
| 1722
| 1763
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3561
|
| ''[[:d:Q20804769|Ellis Rowland]]''
|
| 1621
| 1691
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 3562
|
| ''[[:d:Q20804775|Joseph Simmons]]''
|
| 1694
| 1774
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 3563
|
| ''[[:d:Q7298707|Raymond Davies Hughes]]''
|
| 1923
| 1999
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3564
|
| ''[[:d:Q7298803|Raymond Glendenning]]''
| comentarista deportivu británicu (1907–1974)
| 1907
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3565
| [[Ficheru:Raymond Gower in 1953.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7298808|Raymond Gower]]''
|
| 1916
| 1989
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3566
|
| ''[[:d:Q7299084|Raymond Price]]''
|
| 1924
| 1988
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3567
|
| ''[[:d:Q7299161|Raymond Steed]]''
| militar galés (1928–1943)
| 1928
| 1943
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 3568
|
| ''[[:d:Q7306435|Redvers Sangoe]]''
| boxeador galés (1936–1964)
| 1936
| 1964
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3569
|
| ''[[:d:Q7306966|Rees Davies]]''
| historiador galés (1938–2005)
| 1938
| 2005
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3570
| [[Ficheru:Rees G Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306965|Rees G. Richards]]''
|
| 1842
| 1917
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3571
| [[Ficheru:Portrait of R. H. Gronow (4670809).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306968|Rees Howell Gronow]]''
| políticu británicu
| 1794
| 1865
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3572
|
| ''[[:d:Q7306969|Rees Howells]]''
| misioneru galés (1879–1950)
| 1879
| 1950
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3573
|
| ''[[:d:Q7306974|Rees Williams]]''
| futbolista británicu
| 1900
| 1963
| ''[[:d:Q3306663|Merthyr Tydfil County Borough]]''
|-
| style='text-align:right'| 3574
|
| ''[[:d:Q7306975|Rees Thomas]]''
|
| 1882
| 1926
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 3575
|
| ''[[:d:Q7306973|Rees Thomas]]''
|
| 1926
| 1984
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 3576
|
| ''[[:d:Q7307724|Reg Anderson]]''
|
| 1914
| 1972
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3577
|
| ''[[:d:Q7307734|Reg Blakemore]]''
|
| 1924
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3578
|
| ''[[:d:Q7307740|Reg Braddick]]''
| ciclista galés (1913–1999)
| 1913
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3579
|
| ''[[:d:Q7307755|Reg Cudlipp]]''
| editor de periódicu británicu (1910–2005)
| 1910
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3580
|
| ''[[:d:Q7307759|Reg Davies]]''
| futbolista británicu (1929–2009)
| 1929
| 2009
| ''[[:d:Q5199742|Cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3581
|
| ''[[:d:Q7307835|Reg Parker]]''
| futbolista británicu (1921–1997)
| 1921
| 1997
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3582
| [[Ficheru:Reg Plummer (rugby player).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7307840|Reg Plummer]]''
| xugador de rugbi union británicu (1888–1953)
| 1888
| 1953
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3583
|
| ''[[:d:Q7307846|Reg Pugh]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 1981
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3584
|
| ''[[:d:Q7307859|Reg Spencer]]''
| futbolista británicu
| 1908
| 1981
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 3585
| [[Ficheru:Reginald Thomas 1929.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7307870|Reg Thomas]]''
| mediofondista galés (1907–1946)
| 1907
| 1946
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 3586
|
| ''[[:d:Q7308838|Reginald Phillips]]''
| xugador de críquet galés (1897–1963)
| 1897
| 1963
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3587
|
| ''[[:d:Q7308884|Reginald Sutcliffe]]''
|
| 1904
| 1991
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3588
|
| ''[[:d:Q7319298|Rex Richards]]''
|
| 1934
| 1989
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3589
|
| ''[[:d:Q7321764|Rhys Cadwaladr]]''
|
| 1666
| 1690
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3590
|
| ''[[:d:Q7321781|Rhys Gethin]]''
|
| 1350
| 1405
| ''[[:d:Q13130344|Nant Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3591
|
| ''[[:d:Q7321796|Rhys Jones]]''
|
| 1941
| 2001
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3592
|
| ''[[:d:Q7321821|Rhys Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
| 2021
| ''[[:d:Q7570735|Southerndown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3593
|
| ''[[:d:Q7321830|Rhys Prichard]]''
| poeta galés (1579–1644)
| 1579
| 1644
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3594
|
| ''[[:d:Q7321835|Rhys Rhys-Williams]]''
|
| 1865
| 1955
| ''[[:d:Q6875781|Miskin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3595
| [[Ficheru:Portrait of Sir Rhys ab Thomas, Knight Banneret & K-G (4672073).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321859|Rhys ap Thomas]]''
|
| 1449
| 1525
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3596
|
| ''[[:d:Q7323024|Rice Mansel]]''
|
| 1487
| 1559
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 3597
|
| ''[[:d:Q7323907|Richard Bagnall-Oakeley]]''
| arqueru galés (1865–1947)
| 1865
| 1947
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3598
|
| ''[[:d:Q7324005|Richard Bassett]]''
|
| 1777
| 1852
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 3599
|
| ''[[:d:Q7324011|Richard Bates]]''
|
| 1829
| 1889
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3600
|
| ''[[:d:Q7324421|Richard Bryn Williams]]''
|
| 1902
| 1981
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 3601
| [[Ficheru:Sir Richard Clough by Moses Griffith 02188.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7324802|Richard Clough]]''
|
| 1539<br/>1530
| 1570
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3602
|
| ''[[:d:Q7324958|Richard Crawley]]''
|
| 1840
| 1893
| ''[[:d:Q744944|Raglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3603
| [[Ficheru:Richard-Davies-AS-Môn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325106|Richard Davies]]''
| políticu galés (1818–1896)
| 1818
| 1896
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3604
| [[Ficheru:Richard Davies Esgob Llanelwy a Thyddewi Bishp of St Davids, Wales (d. 1581) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325110|Richard Davies]]''
|
| 1505<br/>1501
| 1581
| ''[[:d:Q13128908|Gyffin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3605
| [[Ficheru:Richard Davies, Llanbryn-mair (Mynyddog, 1833-77) NLW3364536.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325108|Richard Davies]]''
| poeta galés (1833–1877)
| 1833
| 1877
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3606
|
| ''[[:d:Q7325109|Richard Davies]]''
| actor galés (1926–2015)
| 1926
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3607
| [[Ficheru:Richard Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325458|Richard Edwards]]''
| políticu australianu
| 1842
| 1915
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3608
| [[Ficheru:Richard Ellis (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325487|Richard Ellis]]''
|
| 1865
| 1928
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3609
|
| ''[[:d:Q7325626|Richard Farrington]]''
|
| 1702
| 1772
| ''[[:d:Q13129688|Llechylched]]''
|-
| style='text-align:right'| 3610
| [[Ficheru:Samuel Woodforde (1763-1817) - Richard Fenton (1746–1821) - 732230 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325647|Richard Fenton]]''
|
| 1746
| 1821
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 3611
| [[Ficheru:Pfeninger, R. E.; R. Glynn Vivian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325950|Richard Glynn Vivian]]''
|
| 1835
| 1910
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3612
|
| ''[[:d:Q7326090|Richard Griffiths]]''
|
| 1756
| 1826
| ''[[:d:Q17715131|Llanwonno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3613
|
| ''[[:d:Q7326420|Richard Herbert]]''
| xugador de dardos galés (1972–2012)
| 1972
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3614
|
| ''[[:d:Q7326925|Richard Jones]]''
|
| 1603
| 1650
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3615
|
| ''[[:d:Q7326929|Richard Jones]]''
|
| 1757
| 1814
| ''[[:d:Q6661917|Llanychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3616
| [[Ficheru:Richard Llwyd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7327422|Richard Llwyd]]''
|
| 1752
| 1835
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 3617
|
| ''[[:d:Q7327487|Richard Lucas]]''
|
| 1648
| 1715
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 3618
|
| ''[[:d:Q7327908|Richard Morris]]''
|
| 1703
| 1779
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3619
| [[Ficheru:Richard Mullock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7327948|Richard Mullock]]''
| árbitru de rugbi a 15 galés (1851–1920)
| 1851
| 1920
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3620
|
| ''[[:d:Q7328001|Richard Nanney]]''
|
| 1691
| 1767
| ''[[:d:Q17744296|Cefndeuddwr Farmhouse]]''
|-
| style='text-align:right'| 3621
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Richard Owen, (y diwygiwr enwog) (4671728) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328216|Richard Owen]]''
|
| 1839
| 1887
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 3622
|
| ''[[:d:Q7328276|Richard Parkhouse]]''
| xugador de críquet galés (1910–1984)
| 1910
| 1984
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3623
| [[Ficheru:Professor Richard Parry-Jones CBE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328285|Richard Parry-Jones]]''
|
| 1951
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3624
| [[Ficheru:Richard Pennant Thomson 1790s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328358|Richard Pennant, 1st Baron Penrhyn]]''
| políticu británicu
| 1737
| 1808
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3625
| [[Ficheru:Richard Perryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328379|Richard Perryn]]''
|
| 1723
| 1803
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3626
|
| ''[[:d:Q7328491|Richard Powell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1944)
| 1864
| 1944
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3627
|
| ''[[:d:Q7328531|Richard Pryse]]''
|
| 1501
| 1623
| ''[[:d:Q26212157|Gogerddan Mansion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3628
|
| ''[[:d:Q7328693|Richard Roberts]]''
|
| 1884
| 1970
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3629
|
| ''[[:d:Q7329296|Richard Summers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1860–1941)
| 1860
| 1941
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3630
|
| ''[[:d:Q7329418|Richard Tecwyn Williams]]''
| bioquímicu galés (1900–1979)
| 1909
| 1979
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3631
|
| ''[[:d:Q7329440|Richard Thomas]]''
| oficial británicu (1932–1998)
| 1932
| 1998
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3632
|
| ''[[:d:Q7329445|Richard Thomas]]''
|
| 1753
| 1780
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3633
| [[Ficheru:Richard Trefor (1558 - 1638).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329554|Richard Trevor]]''
| políticu galés (1558–1638)
| 1558
| 1638
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 3634
| [[Ficheru:Portrait of Ricardvs Vavghanvs (4672123).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329644|Richard Vaughan]]''
| sacerdote británicu (1550–1607)
| 1550
| 1607
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 3635
|
| ''[[:d:Q7329946|Richard Whitford]]''
|
| 1495
| 1543
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 3636
|
| ''[[:d:Q7329983|Richard William Allen]]''
|
| 1867
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3637
| [[Ficheru:Richard William Leslie Wain (1896–1917).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329992|Richard William Leslie Wain]]''
| militar galés (1896–1917)
| 1896
| 1917
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3638
|
| ''[[:d:Q7330013|Richard Williams Morgan]]''
|
| 1815
| 1889
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3639
| [[Ficheru:Robbie James.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7340921|Robbie James]]''
| futbolista británicu (1957–1998)
| 1957
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3640
| [[Ficheru:Robert Armstrong-Jones 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7341588|Robert Armstrong-Jones]]''
| psiquiatra británicu
| 1857
| 1943
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3641
|
| ''[[:d:Q7342182|Robert Blythe]]''
| actor galés (1947–2018)
| 1947
| 2018
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3642
| [[Ficheru:Mr. R. Bryan (5292071).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7342477|Robert Bryan]]''
|
| 1858
| 1920
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3643
| [[Ficheru:Robert Bye VC IWM Q 114616.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7342553|Robert Bye]]''
| soldáu galés (1889–1962)
| 1889
| 1962
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3644
|
| ''[[:d:Q7342900|Robert Chester]]''
|
| 1566
| 1640
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3645
|
| ''[[:d:Q7343089|Robert Cooke]]''
| políticu británicu (1930–1987)
| 1930
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3646
| [[Ficheru:Robert Daniell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7343389|Robert Daniell]]''
| políticu galés (1646–1718)
| 1646
| 1718
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3647
|
| ''[[:d:Q7343426|Robert Davies]]''
| futbolista británicu (1869–1930)
| 1869
| 1930
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3648
|
| ''[[:d:Q7343516|Robert Dewi Williams]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q3406258|Pandy Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 3649
|
| ''[[:d:Q7343531|Robert Dickie]]''
| boxeador galés (1964–2010)
| 1964
| 2010
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3650
| [[Ficheru:Revd Robert Ellis (Cynddelw, 1812-75) NLW3364283.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7344015|Robert Ellis]]''
|
| 1812
| 1875
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3651
|
| ''[[:d:Q7344034|Robert Ellis]]''
|
| 1898
| 1966
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3652
| [[Ficheru:Robert Harris, C.M.G., R.C.A. (I0007812).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7345286|Robert Harris]]''
| pintor canadianu
| 1849
| 1919
| ''[[:d:Q3400184|Caerhun]]''
|-
| style='text-align:right'| 3653
|
| ''[[:d:Q7345469|Robert Herring]]''
| poeta británicu
| 1903
| 1975
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3654
| [[Ficheru:Robert Jermain Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7346107|Robert Jermain Thomas]]''
| misioneru galés (1840–1866)
| 1840
| 1866
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 3655
|
| ''[[:d:Q7346173|Robert Jones]]''
| futbolista británicu (1868–1939)
| 1868
| 1939
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3656
| [[Ficheru:Robert Jones (surgeon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7346178|Robert Jones]]''
|
| 1857
| 1933
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3657
|
| ''[[:d:Q7346179|Robert Jones]]''
|
| 1809
| 1879
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3658
| [[Ficheru:Robert Jones Derfel (1824-1905) NLW3364553.jpg|center|128px]]
| [[Robert Jones Derfel]]
|
| 1824
| 1905
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3659
|
| ''[[:d:Q7346820|Robert Lee Roberts]]''
| futbolista británicu (1868–1943)
| 1868
| 1943
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 3660
| [[Ficheru:The Pierhead Building, Cardiff Bay - geograph.org.uk - 852953.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8009291|William Frame]]''
| arquiteutu galés (1848–1906)
| 1848
| 1906
| ''[[:d:Q1035742|Cardiff Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3661
| [[Ficheru:William Gilbert Rees, July 1853.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8009876|William Gilbert Rees]]''
| xugador de críquet australianu (1827–1898)
| 1827
| 1898
| ''[[:d:Q18160141|Haroldston St. Issell's]]''
|-
| style='text-align:right'| 3662
| [[Ficheru:Gwynn William.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8010301|William Gwynn]]''
|
| 1856
| 1897
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3663
|
| ''[[:d:Q8010926|William Harris]]''
|
| 1884
| 1956
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3664
| [[Ficheru:Bishop Havard by Evan Walters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8011018|William Havard]]''
|
| 1889
| 1956
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3665
|
| ''[[:d:Q8012147|William Henry Scourfield]]''
| políticu británicu
| 1776
| 1843
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3666
| [[Ficheru:WHSeager.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8012148|William Henry Seager]]''
| políticu británicu (1862–1941)
| 1862
| 1941
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3667
| [[Ficheru:William Herbert Waring (1885–1918).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8012259|William Herbert Waring]]''
| militar galés (1885–1918)
| 1885
| 1918
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3668
|
| ''[[:d:Q8012504|William Hopper]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–2008)
| 1922
| 2008
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3669
|
| ''[[:d:Q8013054|Gerry Humphreys]]''
|
| 1931
| 2006
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 3670
|
| ''[[:d:Q8013397|William Jackson]]''
|
| 1876
| 1954
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3671
|
| ''[[:d:Q8013423|William James]]''
|
| 1902
| 1972
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3672
| [[Ficheru:W. J. Gruffydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013623|William John Gruffydd]]''
|
| 1881
| 1954
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3673
| [[Ficheru:WJParry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013655|William John Parry]]''
|
| 1842
| 1927
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3674
|
| ''[[:d:Q8013687|William Johnson]]''
| xugador de rugbi galés
|
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3675
| [[Ficheru:William Lloyd Jones - Illustrated Australian News (1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013723|William Jones]]''
|
| 1809
| 1873
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3676
|
| ''[[:d:Q8013720|William Jones]]''
|
| 1755
| 1821
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3677
| [[Ficheru:William Jones AS Arfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013725|William Jones]]''
| políticu galés (1859–1915)
| 1859
| 1915
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3678
|
| ''[[:d:Q8013731|William Jones]]''
| direutor galés (1676–1725)
| 1676
| 1725
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3679
|
| ''[[:d:Q8013728|William Jones]]''
|
| 1876
| 1918
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 3680
| [[Ficheru:William Jones (1726-1795).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013729|William Jones]]''
|
| 1726
| 1795
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3681
| [[Ficheru:William Lewis, 1st Baron Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8014533|Lewis, W. T.]]''
| industrial galés (1837–1914)
| 1837
| 1914
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3682
|
| ''[[:d:Q8014542|William Lewis]]''
|
| 1847
| 1926
| ''[[:d:Q13129674|Llanwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3683
|
| ''[[:d:Q8014552|William Lewis Thomas]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 3684
|
| ''[[:d:Q8014626|William Llewellyn Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1960)
| 1884
| 1960
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3685
|
| ''[[:d:Q8014627|William Llewellyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1872–1943)
| 1872
| 1943
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3686
|
| ''[[:d:Q8014630|William Llewelyn Davies]]''
|
| 1887
| 1952
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 3687
|
| ''[[:d:Q8014638|William Lloyd]]''
|
| 1782
| 1857
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3688
|
| ''[[:d:Q8014765|William Lucas Collins]]''
|
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 3689
|
| ''[[:d:Q8015052|William Mainwaring]]''
|
| 1884
| 1971
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3690
| [[Ficheru:WilliamLortMansel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015101|William Mansel]]''
|
| 1753
| 1820
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 3691
|
| ''[[:d:Q8015535|William Meggitt]]''
| as de l'aviación galés (1894–1927)
| 1894
| 1927
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3692
| [[Ficheru:William M James the judge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015629|William Milbourne James]]''
| xuez galés (1807–1881)
| 1807
| 1881
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3693
|
| ''[[:d:Q8015715|William Molloy, Baron Molloy]]''
|
| 1918
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3694
| [[Ficheru:Thomas Lawrence - Portrait of William Morgan (1750-1833).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015809|William Morgan]]''
|
| 1750
| 1833
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3695
|
| ''[[:d:Q8016046|William Nathaniel Jones]]''
| políticu británicu (1858–1934)
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 3696
|
| ''[[:d:Q8016190|William Norton]]''
| xugador de rugbi union galés (1862–1898)
| 1862
| 1898
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3697
| [[Ficheru:William Osborne Smith -Past masters, St Paul's Lodge, 374, ERmontage of 36 photographs (HS85-10-25525) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8016385|William Osborne Smith]]''
| militar canadianu (1833–1887)
| 1833
| 1887
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3698
| [[Ficheru:William Owen Pughe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8016424|William Owen Pughe]]''
|
| 1759
| 1835
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3699
|
| ''[[:d:Q8016742|William Penfro Rowlands]]''
| compositor británicu (1860–1937)
| 1860
| 1937
| ''[[:d:Q18160658|Llys-y-frân]]''
|-
| style='text-align:right'| 3700
|
| ''[[:d:Q8017032|William Powell]]''
| políticu galés
| 1948
| 2022
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3701
| [[Ficheru:William Price painting (2).jpg|center|128px]]
| [[William Price (médicu)|William Price]]
|
| 1800
| 1893
| ''[[:d:Q7377542|Rudry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3702
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551147).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017260|William R. P. George]]''
|
| 1912
| 2006
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3703
| [[Ficheru:Dr William Rees (Gwilym Hiraethog, 1802-83) (1870) NLW3364252 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017443|William Rees]]''
|
| 1802
| 1883
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3704
| [[Ficheru:William Rees-Davies.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017448|William Rees Morgan Davies]]''
|
| 1863
| 1939
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 3705
|
| ''[[:d:Q8017467|William Reid Clanny]]''
|
| 1776
| 1850
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3706
| [[Ficheru:William Rhys-Herbert - DPLA - 9aa2f02a46e14cbcfc7dd7c103732a69.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017514|William Rhys-Herbert]]''
| compositor estauxunidense (1868–1921)
| 1868
| 1921
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3707
|
| ''[[:d:Q8017521|William Richard Arnold]]''
|
| 1881
| 1957
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3708
| [[Ficheru:William Richards minister.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017538|William Richards]]''
| escritor galés (1749–1818)
| 1749
| 1818
| ''[[:d:Q16898205|Penrydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3709
|
| ''[[:d:Q8017648|William Roberts]]''
|
| 1585
| 1665
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3710
| [[Ficheru:William Roberts (physician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017657|William Roberts]]''
|
| 1830
| 1899
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 3711
|
| ''[[:d:Q8017750|William Roos]]''
|
| 1808
| 1878
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 3712
|
| ''[[:d:Q8017810|William Rowland]]''
| xugador de críquet galés (1904–1942)
| 1904
| 1942
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 3713
| [[Ficheru:William Salesbury on the Translator's Memorial; Llanelwy - St Asaph, Cymru 07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8018052|William Salesbury]]''
|
| 1520
| 1584
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3714
|
| ''[[:d:Q8018108|William Sandham]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3715
|
| ''[[:d:Q8018129|William Sarvis]]''
|
| 1898
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3716
| [[Ficheru:William Tecumseh Davies (1831–1912), Lieutenant Governor of Pennsylvania from 1887–91.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019049|William T. Davies]]''
| políticu estauxunidense
| 1831
| 1912
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3717
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas, 'Islwyn' (4671182).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019287|William Thomas]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 3718
| [[Ficheru:Revd William Thomas (Gwilym Marles, 1834-79) (U) NLW3364226.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019284|William Thomas]]''
|
| 1834
| 1879
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 3719
|
| ''[[:d:Q8019290|William Thomas]]''
|
| 1734
| 1799
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 3720
|
| ''[[:d:Q8019295|William Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3721
| [[Ficheru:Portrait of William Watkin Edward Wynne (4674672) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020060|William Watkin Edward Wynne]]''
|
| 1801
| 1880
| ''[[:d:Q11047227|Peniarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3722
| [[Ficheru:VCWilliamWilliams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020386|William Williams]]''
| militar galés (1890–1965)
| 1890
| 1965
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3723
| [[Ficheru:William-Williams-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020385|William Williams]]''
|
| 1840
| 1904
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3724
|
| ''[[:d:Q8020395|William Williams]]''
|
| 1925
| 2007
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3725
|
| ''[[:d:Q8020392|William Williams]]''
| misioneru galés (1859–1892)
| 1859
| 1892
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3726
|
| ''[[:d:Q8020402|William Williams]]''
| inxenieru canadianu (1927–2011)
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3727
| [[Ficheru:Revd William Williams (1781-1840) (print) NLW3365416.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020407|William Williams of Wern]]''
|
| 1781
| 1840
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3728
| [[Ficheru:1882 MHRs William Wynn-Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020624|William Wynn-Williams]]''
|
| 1828
| 1913
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3729
|
| ''[[:d:Q8020631|William Wynter]]''
| políticu galés (1521–1589)
| 1521
| 1589
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3730
|
| ''[[:d:Q8020629|William Wynne]]''
|
| 1671
| 1704
| ''[[:d:Q17744479|Garthewin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3731
|
| ''[[:d:Q8021458|Willie Davies]]''
| futbolista británicu (1900–1953)
| 1900
| 1953
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3732
|
| ''[[:d:Q8021457|Willie Davies]]''
|
| 1916
| 2002
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3733
| [[Ficheru:Willie Thomas (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8021846|Willie Thomas]]''
|
| 1866
| 1921
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 3734
| [[Ficheru:1946 AIK-Birmingham ity FC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8023109|Wilson Jones]]''
|
| 1914
| 1986
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3735
| [[Ficheru:Winifred Maxwell, Countess of Nithsdale.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8025410|Winifred Maxwell, Countess of Nithsdale]]''
|
| 1672
| 1749
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3736
|
| ''[[:d:Q8040064|Wyn Davies]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2025
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3737
| [[Ficheru:Wyn Calvin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040069|Wyn Calvin]]''
|
| 1925
| 2022
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3738
|
| ''[[:d:Q8040109|Wyndham Emery]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1897–1969)
| 1897
| 1969
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3739
| [[Ficheru:The Wynford Vaughan-Thomas Memorial (5665468287).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040155|Wynford Vaughan-Thomas]]''
|
| 1908
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3740
| [[Ficheru:Zephaniah Williams - Illustrated Australian News (1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8069294|Zephaniah Williams]]''
| artista galés (1795–1874)
| 1795
| 1874
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3741
|
| ''[[:d:Q9275390|Graham Harcourt]]''
| deportista británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3742
|
| ''[[:d:Q9346589|Evan Jenkins]]''
|
| 1895
| 1959
| ''[[:d:Q13128409|Ffair Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 3743
| [[Ficheru:Teresa Helena Higginson Servant of God.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9357296|Teresa Helena Higginson]]''
|
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3744
| [[Ficheru:Lot Jones Footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10382040|Lot Jones]]''
| futbolista británicu (1882–1941)
| 1882
| 1941
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3745
|
| ''[[:d:Q10391964|Billy Thomas]]''
|
| 1903
| 1992
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3746
|
| ''[[:d:Q10395857|Ivor Perry]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 3747
|
| ''[[:d:Q10409543|Dudley Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1962
| 2025
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3748
|
| ''[[:d:Q10416121|Horace Williams]]''
|
| 1900
| 1960
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 3749
| [[Ficheru:Harry Beadles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10449958|Harry Beadles]]''
|
| 1897
| 1958
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3750
|
| ''[[:d:Q10499403|Robert Roberts]]''
|
| 1865
| 1945
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3751
| [[Ficheru:James Trainer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10501113|James Trainer]]''
|
| 1863
| 1915
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3752
|
| ''[[:d:Q10510315|Frank Hoddinott]]''
|
| 1894
| 1980
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3753
|
| ''[[:d:Q10510353|Tony James]]''
|
| 1919
| 1981
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3754
|
| ''[[:d:Q20732839|David John Williams]]''
|
| 1886
| 1950
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 3755
|
| ''[[:d:Q20732842|David Jones]]''
|
| 1789
| 1841
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3756
|
| ''[[:d:Q20732847|David Jones]]''
|
| 1788
| 1859
| ''[[:d:Q50811580|Llanfihangel-Cilfargan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3757
|
| ''[[:d:Q20732844|David Jones]]''
|
| 1741
| 1792
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3758
| [[Ficheru:Portrait of David Jones, Holywell, Flintshire (4673329) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732845|David Jones]]''
|
| 1770
| 1831
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3759
|
| ''[[:d:Q20732850|David Jones]]''
|
| 1732
| 1782
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3760
|
| ''[[:d:Q20732851|David Joshua Davies]]''
|
| 1877
| 1945
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3761
|
| ''[[:d:Q20732848|David Jones]]''
|
| 1793
| 1825
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3762
| [[Ficheru:Portrait of Rev. David Jones, Treborth (4670294).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732849|David Jones]]''
|
| 1805
| 1868
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3763
|
| ''[[:d:Q20732854|David Lewis Evans]]''
|
| 1813
| 1902
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3764
|
| ''[[:d:Q20732855|David Lewis Jones]]''
|
| 1788
| 1830
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3765
|
| ''[[:d:Q20732852|David Lewis]]''
|
| 1828
| 1908
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 3766
| [[Ficheru:Barnwr (Judge) David Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732853|David Lewis]]''
|
| 1848
| 1897
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3767
|
| ''[[:d:Q20732859|David Lloyd]]''
|
| 1724
| 1779
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3768
|
| ''[[:d:Q20732856|David Lewis Jones]]''
|
| 1945
| 2010
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3769
|
| ''[[:d:Q20732857|David Lewis Wooding]]''
|
| 1828
| 1891
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3770
|
| ''[[:d:Q20732862|David Lloyd Isaac]]''
|
| 1818
| 1876
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3771
|
| ''[[:d:Q20732863|David Lloyd Jenkins]]''
|
| 1896
| 1966
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3772
|
| ''[[:d:Q20732860|David Lloyd Davies]]''
|
| 1832
| 1881
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3773
|
| ''[[:d:Q20732861|David Lloyd Evans]]''
|
| 1861
| 1912
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3774
|
| ''[[:d:Q20732866|David Manuel]]''
|
| 1625
| 1726
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3775
|
| ''[[:d:Q20732867|David Marks]]''
|
| 1788
| 1871
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3776
| [[Ficheru:Portrait of D. Morgan, Machynlleth (4669852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732870|David Morgan]]''
|
| 1779
| 1858
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3777
|
| ''[[:d:Q20732868|David Mervyn Himbury]]''
|
| 1922
| 2008
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3778
|
| ''[[:d:Q20732874|David Morris]]''
|
| 1787
| 1858
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 3779
|
| ''[[:d:Q20732872|Lewis, D. Morgan]]''
|
| 1851
| 1937
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3780
|
| ''[[:d:Q20732878|David Parry]]''
|
| 1760
| 1821
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3781
| [[Ficheru:Parch D Onllwyn Brace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732876|David Onllwyn Brace]]''
|
| 1848
| 1891
| ''[[:d:Q7094142|Onllwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3782
|
| ''[[:d:Q20732882|David Pugh Evans]]''
| músicu galés (1866–1897)
| 1866
| 1897
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3783
|
| ''[[:d:Q20732880|David Philips]]''
|
| 1751
| 1825
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 3784
| [[Ficheru:Reverend David Phillips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732881|David Phillips]]''
|
| 1812
| 1904
| ''[[:d:Q4854175|Bancyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3785
|
| ''[[:d:Q20732886|David Richards]]''
|
| 1822
| 1900
| ''[[:d:Q20585238|Brynberian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3786
| [[Ficheru:D R Daniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732887|David Robert Daniel]]''
|
| 1859
| 1931
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3787
|
| ''[[:d:Q20732884|David Rhys Phillips]]''
|
| 1868<br/>1862
| 1952
| ''[[:d:Q107032888|Pontwalby]]''
|-
| style='text-align:right'| 3788
|
| ''[[:d:Q20732891|David Thomas]]''
|
| 1739
| 1788
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3789
|
| ''[[:d:Q20732888|David Stephen Davies]]''
|
| 1841
| 1898
| ''[[:d:Q7201803|Plasmarl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3790
|
| ''[[:d:Q20732889|David Tecwyn Evans]]''
|
| 1876
| 1957
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3791
|
| ''[[:d:Q20732894|David Tyssil Evans]]''
|
| 1853
| 1918
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3792
| [[Ficheru:D Tudor Evans (ap Tudor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732893|David Tudor Evans]]''
|
| 1822
| 1896
| ''[[:d:Q29502578|Cilgynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3793
| [[Ficheru:Portrait of David Williams, Troedwhiwdalar (4672170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732898|David Williams]]''
|
| 1779
| 1874
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3794
|
| ''[[:d:Q20732899|David Wyre Lewis]]''
|
| 1872
| 1966
| ''[[:d:Q29488538|Felin Ganol]]''
|-
| style='text-align:right'| 3795
|
| ''[[:d:Q20732896|David William Lewis]]''
|
| 1845
| 1920
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3796
| [[Ficheru:William Davies (Western Mail).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732903|William Davies]]''
|
| 1863
| 1935
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3797
|
| ''[[:d:Q20732900|David Charles]]''
|
| 1803
| 1880
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3798
|
| ''[[:d:Q20732911|Ebenezer Gwyn Evans]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3799
| [[Ficheru:Portrait of Ebenzr. Morris late of Cardiganshire (4669857).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732914|Ebenezer Morris]]''
|
| 1790
| 1867
| ''[[:d:Q10989171|Llandyfriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3800
| [[Ficheru:Ebenezer Rees (1848-1908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732915|Ebenezer Rees]]''
|
| 1848
| 1908
| ''[[:d:Q7530204|Sirhowy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3801
| [[Ficheru:Edmund David Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732919|Edmund David Jones]]''
|
| 1869
| 1941
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3802
|
| ''[[:d:Q20732916|Edgar Jones]]''
|
| 1912
| 1991
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 3803
|
| ''[[:d:Q20732917|Edgar William Jones]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3804
|
| ''[[:d:Q20732922|Edmund Osborne Jones]]''
|
| 1858
| 1931
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 3805
|
| ''[[:d:Q20732926|Edward Barnes]]''
|
|
| 1795
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3806
| [[Ficheru:Edward Anwyl (1786-1852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732925|Edward Anwyl]]''
|
| 1786
| 1857
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3807
|
| ''[[:d:Q20732930|Edward Cynolwyn Pugh]]''
|
| 1883
| 1962
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3808
|
| ''[[:d:Q20732931|Edward David Rowlands]]''
|
| 1880
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3809
|
| ''[[:d:Q20732928|Edward Carnes]]''
|
| 1772
| 1828
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3810
|
| ''[[:d:Q20732934|Edward Eddie Thomas]]''
|
| 1925
| 1997
| ''[[:d:Q5731588|Heolgerrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3811
|
| ''[[:d:Q20732935|Edward Edwards]]''
|
| 1741
| 1820
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3812
|
| ''[[:d:Q20732939|Edward Gittins]]''
|
| 1843
| 1884
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3813
| [[Ficheru:Edward Edwards (Pencerdd Ceredigion, 1816-97) NLW3364548.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732936|Edward Edwards]]''
| músicu galés (1816–1897)
| 1816
| 1897
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3814
|
| ''[[:d:Q20732937|Edward Ellis]]''
|
| 1842
| 1892
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3815
|
| ''[[:d:Q20732942|Edward Hamer]]''
|
| 1840
| 1911
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3816
|
| ''[[:d:Q20732943|Edward Harker]]''
|
| 1866
| 1969
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3817
| [[Ficheru:Edward Griffith, Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732940|Edward Griffith]]''
|
| 1832
| 1918
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 3818
|
| ''[[:d:Q20732944|Edward Harri]]''
|
| 1752
| 1837
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3819
|
| ''[[:d:Q20732950|Edward Jones]]''
|
| 1741
| 1806
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3820
|
| ''[[:d:Q20732955|Edward Jones]]''
|
| 1790
| 1860
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3821
|
| ''[[:d:Q20732952|Edward Jones]]''
|
| 1768
| 1813
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3822
|
| ''[[:d:Q20732959|Edward Jones]]''
|
| 1782
| 1855
| ''[[:d:Q6661823|Llantysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3823
| [[Ficheru:Revd Edward Matthews (1813-92) NLW3365363.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732962|Edward Matthews]]''
|
| 1813
| 1892
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3824
|
| ''[[:d:Q20732963|Edward Meredith Price]]''
|
| 1816
| 1898
| ''[[:d:Q20602447|Pant-y-dŵr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3825
|
| ''[[:d:Q20732960|Edward Jones]]''
|
| 1824
| 1880
| ''[[:d:Q3404631|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3826
|
| ''[[:d:Q20732961|Edward Laws]]''
|
| 1837
| 1913
| ''[[:d:Q6482424|Lamphey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3827
|
| ''[[:d:Q20732966|Edward Morgan]]''
|
| 1783
| 1869
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3828
| [[Ficheru:Rev. Edward Morgan, Dyffryn Ardudwy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732967|Edward Morgan]]''
|
| 1817
| 1871
| ''[[:d:Q20598267|Cwmbelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3829
|
| ''[[:d:Q20732965|Edward Mills]]''
|
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3830
|
| ''[[:d:Q20732970|Edward Parry]]''
|
| 1723
| 1786
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3831
|
| ''[[:d:Q20732971|Edward Parry]]''
|
| 1798
| 1854
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3832
|
| ''[[:d:Q20732968|Edward Oliver]]''
|
| 1720
| 1777
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3833
|
| ''[[:d:Q20732969|Edward Owen Davies]]''
|
| 1864
| 1936
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 3834
|
| ''[[:d:Q20732975|Edward Stanton Roberts]]''
|
| 1878
| 1938
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3835
|
| ''[[:d:Q20732972|Edward Randles]]''
|
| 1763
| 1820
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3836
|
| ''[[:d:Q20732973|Edward Roberts]]''
|
| 1886
| 1975
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3837
|
| ''[[:d:Q18559733|Frederick Brundrett]]''
|
| 1894
| 1974
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3838
|
| ''[[:d:Q18559825|Marmaduke Matthews]]''
|
| 1606
| 1683
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3839
|
| ''[[:d:Q18559856|Robert Davies]]''
|
| 1816
| 1905
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3840
|
| ''[[:d:Q18559864|Sarah Matthews]]''
|
| 1846
| 1929
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3841
|
| ''[[:d:Q18559909|William Davis]]''
|
| 1627
| 1690
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3842
|
| ''[[:d:Q18572211|Alice Williams]]''
| artista galesa (1863–1957)
| 1863
| 1957
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3843
|
| ''[[:d:Q18572230|Ann Davies]]''
| traductora británica
| 1914
| 1954
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3844
|
| ''[[:d:Q18572258|Anne Penny]]''
|
| 1729
| 1784
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3845
| [[Ficheru:Kathleen Lloyd Jones by unknown in 1920s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18576619|Kathleen Lloyd Jones]]''
|
| 1898
| 1978
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3846
|
| ''[[:d:Q18576682|Margaret Davies]]''
|
| 1700
| 1785
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3847
|
| ''[[:d:Q18576757|Michael Williams]]''
|
| 1935
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3848
| [[Ficheru:Portrait of Morgan Harry, Banbury, Oxfordshire (4674767).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18576797|Nun Morgan Harry]]''
| ministru galés (1800–1842)
| 1800
| 1842
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3849
| [[Ficheru:Thomas Gruffydd (1815 - 30 Awst 1887) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18577073|Thomas Gruffydd]]''
|
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3850
|
| ''[[:d:Q18588991|Henry Stanhope Sloman]]''
| oficial galés (1861–1945)
| 1861
| 1945
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 3851
|
| ''[[:d:Q18593184|Jenkin Jones]]''
|
| 1700
| 1742
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3852
|
| ''[[:d:Q18603715|Bedo Hafesb]]''
| poeta galés (1568–1585)
| 1568
| 1585
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3853
| [[Ficheru:Tudor Owen in Perils of the Jungle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18627269|Tudor Owen]]''
|
| 1898
| 1979
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3854
|
| ''[[:d:Q18638518|David Morrell]]''
| actor británicu (1926–1974)
| 1926
| 1974
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3855
| [[Ficheru:Sharon Norman and Gwyn Parry preparing for Cwmni Theatr Cymru's performance of Persi Rygarug (1530487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18638752|Gwyn Parry]]''
|
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q3396843|Rachub]]''
|-
| style='text-align:right'| 3856
|
| ''[[:d:Q10517262|David Davies]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 3857
|
| ''[[:d:Q20732979|William Rice Edwards]]''
| ciruxanu galés (1862–1923)
| 1862
| 1923
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 3858
| [[Ficheru:Edwin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732982|Edwin Davies]]''
|
| 1859
| 1919
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3859
|
| ''[[:d:Q20732990|Elizabeth Jane Louis Jones]]''
| erudita galesa (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3860
| [[Ficheru:Portrait of Ellis Evans, D.D., Cefnmawr (4673713) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732998|Ellis Evans]]''
|
| 1786
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3861
| [[Ficheru:Portrait of Ellis Edwards (4674351) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732996|Ellis Edwards]]''
|
| 1844
| 1915
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3862
|
| ''[[:d:Q20733002|Ellis Thomas Davies]]''
|
| 1822
| 1895
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3863
| [[Ficheru:Ellis Owen Ellis (Ellis Bryn Coch) (print) NLW3363652.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733000|Ellis Owen Ellis]]''
| artista galés (1813–1861)
| 1813
| 1861
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3864
|
| ''[[:d:Q20733006|Lewis Evan]]''
|
| 1720
| 1792
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3865
|
| ''[[:d:Q20733007|Evan Bevan]]''
|
| 1803
| 1866
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3866
|
| ''[[:d:Q20733011|Evan Davies]]''
|
| 1694
| 1770
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 3867
|
| ''[[:d:Q20733013|Evan Davies]]''
|
| 1826
| 1872
| ''[[:d:Q6661911|Llanycrwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3868
|
| ''[[:d:Q20733018|Evan Edward Morgan]]''
|
| 1855
| 1927
| ''[[:d:Q3309494|Bronllys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3869
|
| ''[[:d:Q20733019|Evan Edwards]]''
|
| 1734
| 1766
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3870
| [[Ficheru:Evan Davies (Eta Delta).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733016|Evan Davies]]''
|
| 1794
| 1855
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3871
|
| ''[[:d:Q20733022|Evan Evans]]''
|
| 1773
| 1827
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3872
|
| ''[[:d:Q20733023|Evan Griffiths]]''
|
| 1778
| 1839
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 3873
|
| ''[[:d:Q20733021|Evan Evans]]''
|
| 1758
| 1828
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3874
| [[Ficheru:Hugh Derfel Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535575|Huw Derfel]]''
|
| 1816
| 1890
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3875
|
| ''[[:d:Q18535573|William Davies]]''
|
| 1831
| 1892
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3876
| [[Ficheru:William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535594|William Thomas Edwards]]''
|
| 1863
| 1940
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3877
|
| ''[[:d:Q18535598|William Edwards]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3878
|
| ''[[:d:Q18535596|Alun R. Edwards]]''
| bibliotecariu británicu (1919–1986)
| 1919
| 1986
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3879
|
| ''[[:d:Q18535602|Eirwen Davies]]''
|
| 1925
| 2014
| ''[[:d:Q5456119|Five Roads]]''
|-
| style='text-align:right'| 3880
| [[Ficheru:(The poet Robert Evans (Cybi), outside his home, Bryn Eithin, Llangybi) (6347476638).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535612|Robert Evans]]''
|
| 1871
| 1956
| ''[[:d:Q13129646|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3881
| [[Ficheru:Iolo Morganwg (Cadrawd) (page 18 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535618|Thomas Christopher Evans]]''
|
| 1846
| 1918
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3882
|
| ''[[:d:Q18535623|J. O. Francis]]''
|
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3883
|
| ''[[:d:Q18535631|William Gambold]]''
|
| 1672
| 1728
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3884
|
| ''[[:d:Q18535642|Bruce Griffiths]]''
|
| 1924
| 1999
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3885
| [[Ficheru:Robert Arthur Griffith (Elphin).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535641|Robert Arthur Griffith]]''
|
| 1860
| 1936
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3886
|
| ''[[:d:Q18535652|Gruffudd de la Pole]]''
|
|
| 1309
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3887
|
| ''[[:d:Q18535657|Ifan Gruffydd]]''
| escritor galés (1896–1971)
| 1896
| 1971
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 3888
|
| ''[[:d:Q18535694|William Hughes]]''
|
|
| 1794
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3889
| [[Ficheru:Hywel Hughes, Bogota (1452212).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535692|Hywel Hughes]]''
| ganaderu galés (1886–1970)
| 1886
| 1970
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3890
|
| ''[[:d:Q18535697|Huw Cae Llwyd]]''
| poeta galés (1431–1500)
| 1431
| 1500
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3891
|
| ''[[:d:Q18535714|Ifor Rees]]''
|
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3892
|
| ''[[:d:Q18535719|Eldra Jarman]]''
|
| 1917
| 2000
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3893
| [[Ficheru:Robert Isaac Jones (1813 - 1905), Dictionary of Welsh Biography.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535726|Robert Isaac Jones]]''
|
| 1813
| 1905
| ''[[:d:Q13130719|Pentrefelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3894
|
| ''[[:d:Q18535727|Rees Jones]]''
| poeta galés (1797–1844)
| 1797
| 1844
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3895
| [[Ficheru:Portrait of David Watkin Jones, 'Dafydd Morganwg' (4670538) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535730|David Watkin Jones]]''
|
| 1832
| 1905
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3896
| [[Ficheru:Ehedydd Iâl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535731|William Jones]]''
|
| 1815
| 1899
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3897
| [[Ficheru:Edward Jones, Bathafarn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535728|Edward Jones]]''
|
| 1778
| 1837
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 3898
| [[Ficheru:RJRhoslan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535734|Robert Jones]]''
|
| 1745
| 1829
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3899
| [[Ficheru:Abel Jones (Y Bardd Crwst).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535735|Abel Jones]]''
| poeta galés (1829–1901)
| 1830<br/>1829
| 1901
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3900
|
| ''[[:d:Q18535732|Thomas Lloyd Jones]]''
|
| 1810
| 1834
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3901
|
| ''[[:d:Q18535733|Dafydd Jones]]''
|
| 1881
| 1968
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3902
|
| ''[[:d:Q18535738|Dafydd Jones]]''
|
| 1711
| 1777
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3903
|
| ''[[:d:Q18535739|Edward Jones]]''
|
| 1761
| 1836
| ''[[:d:Q13130874|Prion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3904
|
| ''[[:d:Q18535736|Aneurin Jones]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3905
|
| ''[[:d:Q18535743|Gerallt Jones]]''
| poeta galés (1907–1984)
| 1907
| 1984
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 3906
| [[Ficheru:Evan Pan Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535741|Evan Pan Jones]]''
|
| 1834
| 1922
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 3907
|
| ''[[:d:Q18535747|J. Tywi Jones]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3908
| [[Ficheru:Puleston Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535748|John Puleston Jones]]''
|
| 1862
| 1925
| ''[[:d:Q6661101|Llanbedr-Dyffryn-Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3909
|
| ''[[:d:Q18535749|John Richard Jones]]''
|
| 1765
| 1822
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3910
|
| ''[[:d:Q18535754|Mei Jones]]''
|
| 1953
| 2021
| ''[[:d:Q3402690|Llanddona]]''
|-
| style='text-align:right'| 3911
| [[Ficheru:John Williams Jones (Andronicus).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535752|John William Jones]]''
| autor galés (1842–1895)
| 1842
| 1895
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3912
|
| ''[[:d:Q18535753|Kenneth Glyn Jones]]''
| astrónomu galés (1915–1995)
| 1915
| 1995
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3913
|
| ''[[:d:Q18535758|Thomas Jones]]''
|
| 1910
| 1972
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3914
| [[Ficheru:Nesta Wyn Jones (1546023).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535756|Nesta Wyn Jones]]''
|
| 1946
| 2025
| ''[[:d:Q4667097|Abergeirw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3915
|
| ''[[:d:Q18535757|Rhydderch Jones]]''
|
| 1935
| 1987
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3916
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Levi (4670546) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535765|Thomas Levi]]''
|
| 1825
| 1916
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 3917
|
| ''[[:d:Q18535771|Lewis Haydn Lewis]]''
|
| 1903
| 1985
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3918
|
| ''[[:d:Q18535773|Roger Lort]]''
|
| 1608
| 1664
| ''[[:d:Q7595986|Stackpole Estate]]''
|-
| style='text-align:right'| 3919
|
| ''[[:d:Q18535782|Robert Lloyd]]''
| escritor galés (1888–1961)
| 1888
| 1961
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3920
|
| ''[[:d:Q18535784|John Selwyn Lloyd]]''
| escritor británicu
| 1931
| 2023
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3921
|
| ''[[:d:Q18535799|Mari'r Fantell Wen]]''
| santa galesa galesa (1735–1789)
| 1735
| 1789
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3922
|
| ''[[:d:Q18535821|Dafydd Morris]]''
| escritor galés (1744–1791)
| 1744
| 1791
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 3923
| [[Ficheru:Bob Owen, Croesor, with his wife and some of his books (8469901287).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535845|Bob Owen, Croesor]]''
|
| 1885
| 1962
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3924
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch John Parry (Caer) .. NLW3364386.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535853|John Parry]]''
|
| 1775
| 1846
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3925
|
| ''[[:d:Q18535874|Stafford Prys]]''
|
| 1732
| 1784
| ''[[:d:Q6661879|Llanwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3926
| [[Ficheru:Revd. John Phillips, Bangor (1810-67) NLW3362029.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535878|John Phillips]]''
|
| 1810
| 1867
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 3927
| [[Ficheru:T-Mardy-Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535890|Thomas Mardy Rees]]''
|
| 1871
| 1953
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3928
| [[Ficheru:Thomas Rees Bala-Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535888|Thomas Rees]]''
|
| 1869
| 1926
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3929
| [[Ficheru:Parch. Henry Rees, Lerpwl, 1798-1869.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535889|Henry Rees]]''
|
| 1798
| 1869
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3930
| [[Ficheru:Professor Melville Richards beginning a series of articles on Welsh place names in Y Cymro (1508965).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535894|Melville Richards]]''
|
| 1910
| 1973
| ''[[:d:Q5446198|Ffairfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3931
|
| ''[[:d:Q18535898|Absalom Roberts]]''
| poeta galés (1780–1864)
| 1780
| 1864
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3932
| [[Ficheru:Portrait of 'Ellis Wyn o Wyrfai' (4670499) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535896|Ellis Roberts]]''
|
| 1827
| 1895
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3933
|
| ''[[:d:Q18535908|Wynne Roberts]]''
| hipnotizador británicu (1943–2009)
| 1942
| 2009
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3934
|
| ''[[:d:Q18535916|Robert John Rowlands]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q3396898|Abergwyngregyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3935
| [[Ficheru:Portrait of Edward Samuel (4670191) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535939|Edward Samuel]]''
|
| 1674
| 1748
| ''[[:d:Q15987287|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 3936
|
| ''[[:d:Q18535942|Thomas Shankland]]''
|
| 1858
| 1927
| ''[[:d:Q6661566|Llangynin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3937
|
| ''[[:d:Q18535948|Siôn Dafydd Las]]''
| poeta galesa (1650–1694)
| 1650
| 1694
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3938
|
| ''[[:d:Q18535980|Gwilym Tudur]]''
|
| 1941
| 2024
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3939
|
| ''[[:d:Q18535994|Richard Vaughan]]''
|
| 1904
| 1983
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3940
|
| ''[[:d:Q18535993|William Thomas]]''
|
| 1843
| 1890
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3941
|
| ''[[:d:Q18536007|Gareth F. Williams]]''
| escritor galés (1955–2016)
| 1955
| 2016
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3942
|
| ''[[:d:Q18536009|Ifor Wyn Williams]]''
| autor británicu
| 1923
| 1999
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3943
| [[Ficheru:John Roberts Williams, Editor of 'Y Cymro' (1457926).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536013|John Roberts Williams]]''
|
| 1914
| 2004
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3944
|
| ''[[:d:Q18536016|William Morgan Williams]]''
|
| 1832
| 1877
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 3945
|
| ''[[:d:Q18536031|Tom Beynon]]''
|
| 1886
| 1961
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''<br/>''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3946
| [[Ficheru:Ben Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536056|Ben Bowen]]''
| poeta galés (1878–1903)
| 1878
| 1903
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3947
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Evans (1835-1935) Wellcome L0002989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536061|Griffith Evans]]''
| bacteriólogu galés (1835–1935)
| 1835
| 1935
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3948
|
| ''[[:d:Q18546110|Arthur Roberts]]''
|
| 1897
| 1964
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3949
| [[Ficheru:Portrait of D. Emlyn Evans (4673959).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18546445|David Emlyn Evans]]''
|
| 1843
| 1913
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3950
|
| ''[[:d:Q18546621|John Roland Phillips]]''
|
| 1844
| 1887
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3951
|
| ''[[:d:Q18546647|John Williams]]''
|
| 1727
| 1798
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 3952
|
| ''[[:d:Q18559339|Valerie Gearon]]''
| actriz británica (1937–2003)
| 1937
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3953
| [[Ficheru:Benjamin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18559698|Benjamin Davies]]''
|
| 1814
| 1875
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 3954
|
| ''[[:d:Q18559723|Edward Le Davis]]''
|
| 1640
| 1684
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3955
|
| ''[[:d:Q20804790|Thomas Griffiths Jones]]''
|
| 1834
| 1884
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3956
|
| ''[[:d:Q20804788|Thomas Bevan Phillips]]''
|
| 1898
| 1991
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 3957
|
| ''[[:d:Q20804794|Thomas Jones]]''
|
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q16033773|Pen-Lôn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3958
|
| ''[[:d:Q20804795|Thomas Michaeliones]]''
|
| 1880
| 1960
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3959
|
| ''[[:d:Q20804792|Thomas James Rees]]''
|
| 1875
| 1957
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3960
|
| ''[[:d:Q20804796|Thomas Morgan Thomas]]''
|
| 1828
| 1884
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3961
| [[Ficheru:Tom Price, Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804797|Thomas Price]]''
|
| 1857
| 1925
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 3962
|
| ''[[:d:Q20804801|Thomas Roberts]]''
| imprentador galés (1735–1804)
| 1735
| 1804
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3963
|
| ''[[:d:Q20804806|Thomas Thomas]]''
|
| 1839
| 1888
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3964
|
| ''[[:d:Q20804807|Thomas Walters]]''
|
| 1729
| 1794
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3965
|
| ''[[:d:Q20804804|Thomas Rowland]]''
|
| 1824
| 1884
| ''[[:d:Q10990404|Llanfor]]''
|-
| style='text-align:right'| 3966
|
| ''[[:d:Q20804810|Tom Bryant]]''
|
| 1882
| 1946
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3967
|
| ''[[:d:Q20804808|Timothy Thomas]]''
|
| 1694
| 1751
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3968
|
| ''[[:d:Q20804809|Timothy Thomas]]''
|
| 1721
| 1768
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3969
|
| ''[[:d:Q20804819|William Arthur Jones]]''
|
| 1892
| 1970
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3970
|
| ''[[:d:Q20804822|William Emyr Williams]]''
|
| 1889
| 1958
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3971
|
| ''[[:d:Q20804826|William Gilbert Williams]]''
|
| 1874
| 1966
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3972
| [[Ficheru:William George-brawd DLlG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804824|William George]]''
|
| 1865
| 1967
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3973
|
| ''[[:d:Q20804830|William Morgan Roberts]]''
|
| 1853
| 1923
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3974
| [[Ficheru:William Morris Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804831|William Morris Lewis]]''
|
| 1839
| 1917
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 3975
|
| ''[[:d:Q20804828|William Griffiths]]''
| llibreru galés (1898–1962)
| 1898
| 1962
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3976
|
| ''[[:d:Q20804834|William Saunders]]''
|
| 1871
| 1950
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3977
|
| ''[[:d:Q20804835|William Richard Williams]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3978
|
| ''[[:d:Q20804832|William Rhys Watkin]]''
|
| 1875
| 1947
| ''[[:d:Q8054082|Ynystawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3979
| [[Ficheru:Revd William Roberts, Utica (1809-87) NLW3361775.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804833|William Roberts]]''
|
| 1809
| 1887
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3980
|
| ''[[:d:Q20804838|Winifred Mair Griffiths]]''
|
| 1916
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3981
|
| ''[[:d:Q20807044|Sammy Brett]]''
|
| 1879
| 1939
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3982
|
| ''[[:d:Q20810495|Silvanus Bevan]]''
|
| 1661
| 1725
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3983
|
| ''[[:d:Q20811066|Richard Lewis Jenkins]]''
|
| 1815
| 1883
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3984
|
| ''[[:d:Q20811173|Thomas Lewis]]''
|
| 1821
| 1897
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3985
|
| ''[[:d:Q20811188|Lewis Lloyd]]''
|
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 3986
|
| ''[[:d:Q20821090|Bertie George Charles]]''
| archiveru galés (1908–2000)
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3987
|
| ''[[:d:Q20821089|Arthur Hughes]]''
| escritor galés (1878–1965)
| 1878
| 1965
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3988
|
| ''[[:d:Q20821095|Daniel Howell Williams]]''
|
| 1894
| 1963
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3989
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (Bowen Rees).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821092|Bowen Rees]]''
|
| 1857
| 1929
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 3990
|
| ''[[:d:Q20821093|Clifford Phillips]]''
|
| 1914
| 1984
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 3991
|
| ''[[:d:Q20821098|David Christopher Davies]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3992
|
| ''[[:d:Q20821099|David Cledlyn Evans]]''
|
| 1858
| 1940
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3993
|
| ''[[:d:Q20821097|David Brynmor Anthony]]''
|
| 1886
| 1966
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3994
|
| ''[[:d:Q20821102|David Griffith]]''
|
| 1841
| 1910
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3995
|
| ''[[:d:Q20821103|David Hughes]]''
|
| 1794
| 1862
| ''[[:d:Q12834837|Bryneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3996
| [[Ficheru:Rev. D. Delta Evans editor of The christian life. (5449744) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821100|David Delta Evans]]''
|
| 1866
| 1948
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3997
|
| ''[[:d:Q20821101|David Evans]]''
|
| 1886
| 1968
| ''[[:d:Q4923809|Blaenffos]]''
|-
| style='text-align:right'| 3998
| [[Ficheru:David Owen Jones (1856-1903).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821106|David Owen Jones]]''
|
| 1856
| 1903
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3999
|
| ''[[:d:Q20821107|David Owen Roberts]]''
| pedagogu británicu (1888–1958)
| 1888
| 1958
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4000
|
| ''[[:d:Q20821104|David Hughes]]''
|
| 1800
| 1849
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 4001
|
| ''[[:d:Q20821105|David Jones]]''
|
| 1834
| 1890
| ''[[:d:Q13129633|Llanblethian]]''
|-
| style='text-align:right'| 4002
|
| ''[[:d:Q20821110|David Rowland Hughes]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q6729299|Maesglas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4003
|
| ''[[:d:Q20821109|David Phillips]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4004
|
| ''[[:d:Q20821112|David Thomas Glyndŵr Richards]]''
|
| 1879
| 1956
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 4005
|
| ''[[:d:Q20821113|David Williams]]''
| encuadernador galés (1702–1779)
| 1702
| 1779
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4006
| [[Ficheru:Dr Edward Jones Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821119|Edward Jones]]''
|
| 1834
| 1900
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4007
|
| ''[[:d:Q20821117|Edmund Evans]]''
|
| 1791
| 1864
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4008
|
| ''[[:d:Q20821122|Edward Owen Humphreys]]''
|
| 1899
| 1959
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4009
|
| ''[[:d:Q20821123|Edward Williams]]''
|
| 1818
| 1880
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 4010
|
| ''[[:d:Q20821120|Edward Lewis Ellis]]''
|
| 1922
| 2008
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4011
|
| ''[[:d:Q20821121|Edward Owen]]''
|
| 1853
| 1943
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4012
|
| ''[[:d:Q20821127|Eurys Rolant]]''
|
| 1926
| 2006
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4013
|
| ''[[:d:Q20821124|Edward Williams]]''
| maestru forxador británicu
| 1826
| 1886
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4014
|
| ''[[:d:Q20821130|Evan Lewis]]''
|
| 1788
| 1864
| ''[[:d:Q55869864|Cwm Gwanas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4015
|
| ''[[:d:Q20821131|Evan Lloyd]]''
|
| 1800
| 1879
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4016
|
| ''[[:d:Q20821129|Evan Jenkins]]''
|
| 1781
| 1863
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 4017
|
| ''[[:d:Q20821135|Frank Treharne James]]''
|
| 1861
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4018
|
| ''[[:d:Q20821132|Evan Roberts]]''
|
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 4019
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Rowlands Esqr (4669928) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821138|Griffith Rowlands]]''
|
| 1761
| 1828
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4020
|
| ''[[:d:Q20821136|Garfield Hopkin Hughes]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4021
|
| ''[[:d:Q20821142|Henry Morgan Stafford Thomas]]''
|
| 1896
| 1968
| ''[[:d:Q4923162|Blackmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 4022
|
| ''[[:d:Q20821143|Howel Harris Hughes]]''
|
| 1873
| 1956
| ''[[:d:Q13129624|Llanfair-Mathafarn-Eithaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 4023
|
| ''[[:d:Q20821141|Henry Gethin Lewis]]''
|
| 1872
| 1945
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4024
| [[Ficheru:Revd Hugh Jones, Liverpool (1830-1911) NLW3361796.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821146|Hugh Jones]]''
| ministru galés (1830–1911)
| 1830
| 1911
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4025
| [[Ficheru:Portrait of Dr. Hugh Jones (of Llangollen) (4670596).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821147|Hugh Jones]]''
|
| 1831
| 1883
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 4026
| [[Ficheru:Howell T. Evans fishing in the Aeron river (5449712).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821144|Howell Evans]]''
|
| 1877
| 1950
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 4027
|
| ''[[:d:Q20821145|Hugh John Owen]]''
|
| 1880
| 1961
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 4028
|
| ''[[:d:Q20821150|Hugh Williams]]''
|
| 1796
| 1874
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4029
|
| ''[[:d:Q20821151|Hugh Williams]]''
|
| 1862
| 1953
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 4030
|
| ''[[:d:Q20821148|Hugh Jones]]''
|
| 1845
| 1891
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4031
|
| ''[[:d:Q20821149|Hugh Thomas Davies]]''
|
| 1881
| 1969
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4032
|
| ''[[:d:Q20821154|James Cornelius Morrice]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4033
|
| ''[[:d:Q20821155|T. I. Jeffreys Jones]]''
|
| 1909
| 1967
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 4034
|
| ''[[:d:Q20821152|Humphrey Rowland Jones]]''
|
| 1832
| 1895
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4035
|
| ''[[:d:Q20821153|Irwyn Ranald Walters]]''
|
| 1902
| 1992
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4036
|
| ''[[:d:Q20821158|John Eiddon Jones]]''
|
| 1841
| 1903
| ''[[:d:Q13131064|Rhydymain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4037
| [[Ficheru:John Evans, Archddiacon Meirionnydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821159|John Evans]]''
|
| 1815
| 1891
| ''[[:d:Q3402179|Llanfair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4038
|
| ''[[:d:Q20821156|John Davies]]''
|
| 1882
| 1937
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4039
|
| ''[[:d:Q20821157|John Edward Jones]]''
|
| 1886
| 1934
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4040
|
| ''[[:d:Q20821163|John James]]''
|
| 1815
| 1851
| ''[[:d:Q3403327|Colwinston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4041
|
| ''[[:d:Q20821161|John Ithel Jones]]''
|
| 1911
| 1980
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4042
|
| ''[[:d:Q20821166|John Jones Owen]]''
| músicu británicu (1876–1947)
| 1876
| 1947
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4043
|
| ''[[:d:Q20821167|John Lloyd]]''
|
| 1885
| 1964
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4044
|
| ''[[:d:Q20821164|John James Jones]]''
|
| 1892
| 1957
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 4045
|
| ''[[:d:Q20821165|John John Williams]]''
|
| 1884
| 1950
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4046
|
| ''[[:d:Q20821170|John Rhaiadore Evans]]''
|
| 1790
| 1850
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4047
|
| ''[[:d:Q20821171|John Roberts]]''
|
| 1910
| 1984
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4048
| [[Ficheru:Portrait of Evan Davies (4672729).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128324|Evan Davies]]''
|
| 1801
| 1888
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4049
| [[Ficheru:E Keri Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128330|Evan Keri Evans]]''
| escritor británicu (1860–1941)
| 1860
| 1941
| ''[[:d:Q16247790|Pont Ceri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4050
| [[Ficheru:Ieuan Glan Geirionydd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128331|Evan Evans]]''
|
| 1795
| 1855
| ''[[:d:Q29483107|Tan-y-Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4051
|
| ''[[:d:Q13128333|Evan Jenkin Evans]]''
| físicu galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4052
|
| ''[[:d:Q13128566|Gareth Wynn Jones]]''
|
| 1937
| 2007
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4053
|
| ''[[:d:Q13128611|George Lewis]]''
|
| 1763
| 1822
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4054
| [[Ficheru:GeraintJarman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128619|Geraint Jarman]]''
|
| 1950
| 2025
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4055
|
| ''[[:d:Q13128662|Glyn M. Ashton]]''
|
| 1910
| 1991
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4056
|
| ''[[:d:Q20733026|Evan Jenkins]]''
|
| 1799
| 1877
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4057
|
| ''[[:d:Q20733027|Evan John Evans]]''
|
| 1827
| 1891
| ''[[:d:Q5184878|Cribarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4058
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Evan Jones (Caernarfon) (4670300) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733030|Evan Jones]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4059
|
| ''[[:d:Q20733031|Evan Jones]]''
|
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q39006543|Moel-y-crio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4060
|
| ''[[:d:Q20733028|Evan Jones]]''
|
| 1777
| 1819
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4061
|
| ''[[:d:Q20733034|Evan Jones]]''
|
| 1850
| 1928
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4062
|
| ''[[:d:Q20733032|Evan Jones]]''
|
| 1793
| 1855
| ''[[:d:Q6661167|Llanddoged]]''
|-
| style='text-align:right'| 4063
| [[Ficheru:Evan Gurnos Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733033|Evan Jones]]''
|
| 1840
| 1903
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4064
|
| ''[[:d:Q20733038|Evan Morgan]]''
|
| 1809
| 1853
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4065
|
| ''[[:d:Q20733039|Evan Robert Thomas]]''
|
| 1891
| 1964
| ''[[:d:Q3406271|Ysbyty Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4066
|
| ''[[:d:Q20733036|Evan Lloyd]]''
|
| 1728
| 1801
| ''[[:d:Q13129635|Llangeinwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4067
|
| ''[[:d:Q20733037|Evan Lloyd]]''
|
| 1764
| 1847
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 4068
| [[Ficheru:Evan-William-Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733046|Evan William Evans]]''
|
| 1860
| 1925
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4069
|
| ''[[:d:Q20733047|Evan William Pearce]]''
|
| 1870
| 1957
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4070
| [[Ficheru:Revd Canon Evan Thomas Davies, Saint David's Church, Liverpool (Dyfrig, 1847-1927) NLW3363074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733044|Evan Thomas Davies]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4071
|
| ''[[:d:Q20733050|Griffith Humphrey Pugh Evans]]''
|
| 1840
| 1902
| ''[[:d:Q29503858|Lovesgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 4072
|
| ''[[:d:Q20733048|Evan Williams]]''
|
| 1719
| 1748
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 4073
|
| ''[[:d:Q20733049|David Treharne Evans]]''
|
| 1849
| 1907
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4074
|
| ''[[:d:Q20733055|Thomas Foulkes]]''
|
| 1731
| 1802
| ''[[:d:Q772694|Llandrillo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4075
|
| ''[[:d:Q20733052|Fanny Winifred Edwards]]''
|
| 1876
| 1959
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4076
|
| ''[[:d:Q20733058|Francis Pugh]]''
|
| 1720
| 1811
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4077
|
| ''[[:d:Q20733059|Frank Vivian Emery]]''
| xeógrafu galés (1930–1987)
| 1930
| 1987
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4078
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Francis Hiley, Llanwenarth (4674791).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733057|Francis Hiley]]''
|
| 1781
| 1860
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4079
|
| ''[[:d:Q20733063|Gabriel Rees]]''
|
| 1757
| 1807
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4080
|
| ''[[:d:Q20733060|Thomas Mansel Franklen]]''
|
| 1840
| 1928
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4081
| [[Ficheru:Fred Evans (Ednyfed) Gweinidog y Bedyddwyr Cymreig yn yr Unol Daleithiau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733061|Frederick Evans]]''
|
| 1840
| 1897
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4082
|
| ''[[:d:Q20733066|George Humphreys]]''
|
| 1747
| 1813
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4083
|
| ''[[:d:Q20733064|George Ethelbert Sayce]]''
|
| 1875
| 1953
| ''[[:d:Q6661521|Llangua]]''
|-
| style='text-align:right'| 4084
|
| ''[[:d:Q20733068|George Lewis]]''
|
| 1640
| 1709
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4085
|
| ''[[:d:Q20733069|George Lewis]]''
|
| 1826
| 1858
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4086
|
| ''[[:d:Q20733074|George Rees]]''
|
| 1873
| 1950
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 4087
| [[Ficheru:Gethin Davies, Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733075|Gethin Davies]]''
| ministru galés (1846–1896)
| 1846
| 1896
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4088
|
| ''[[:d:Q20733072|George Prichard Evans]]''
|
| 1820
| 1874
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4089
|
| ''[[:d:Q20733078|Gomer Morgan Roberts]]''
|
| 1904
| 1993
| ''[[:d:Q3402396|Llanfihangel Aberbythych]]''
|-
| style='text-align:right'| 4090
|
| ''[[:d:Q20733079|Grace Wynne Griffith]]''
| novelista galesa (1888–1963)
| 1888
| 1963
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 4091
| [[Ficheru:Revd Griffith Ellis, Bootle (CM) NLW3365255 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733087|Griffith Ellis]]''
|
| 1844
| 1913
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 4092
|
| ''[[:d:Q20733084|Griffith Anthony]]''
|
| 1846
| 1897
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4093
| [[Ficheru:Griffith Edwards (Gutyn Padarn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733085|Griffith Edwards]]''
|
| 1812
| 1893
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4094
|
| ''[[:d:Q20733090|Griffith Griffiths]]''
|
| 1799
| 1845
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4095
|
| ''[[:d:Q20733091|Griffith Hugh Jones]]''
|
| 1849
| 1919
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4096
|
| ''[[:d:Q20733088|Griffith Francis]]''
|
| 1876
| 1936
| ''[[:d:Q20598098|Cwm Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4097
|
| ''[[:d:Q20733094|Griffith John Roberts]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q4689301|Afonwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4098
| [[Ficheru:Griffith John Williams (5254831).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733095|Griffith John Williams]]''
|
| 1854
| 1933
| ''[[:d:Q13131033|Rhiwbryfdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4099
| [[Ficheru:Griffith Hughes (Diwygwyr Cymru) (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733092|Griffith Hughes]]''
|
| 1775
| 1839
| ''[[:d:Q20598309|Cwmifor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4100
| [[Ficheru:Revd Griffith Parry (1827-1901) NLW3361807 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733098|Griffith Parry]]''
|
| 1827
| 1901
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4101
| [[Ficheru:Griffith Pennar Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733099|Griffith Pennar Griffiths]]''
|
| 1860
| 1918
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4102
|
| ''[[:d:Q20733097|Griffith Jones]]''
|
| 1836
| 1906
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4103
|
| ''[[:d:Q20733100|Griffith Wynn]]''
|
| 1669
| 1736
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4104
|
| ''[[:d:Q20733114|Gruffydd Evans]]''
|
| 1866
| 1930
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4105
|
| ''[[:d:Q20733115|Gruffydd Thomas Lewis]]''
|
| 1873
| 1964
| ''[[:d:Q6661421|Llangain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4106
|
| ''[[:d:Q20733119|Gwenfron Moss]]''
|
| 1898
| 1991
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4107
|
| ''[[:d:Q20733122|Gwilym Howell]]''
|
| 1705
| 1775
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4108
|
| ''[[:d:Q20733123|Gwilym Ieuan Williams]]''
|
| 1879
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4109
|
| ''[[:d:Q20733120|Gwilym Bowyer]]''
|
| 1906
| 1965
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4110
|
| ''[[:d:Q20733121|Eirwyn Pontshân]]''
|
| 1922
| 1994
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4111
|
| ''[[:d:Q20733124|John Gwyn]]''
|
|
| 1574
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4112
|
| ''[[:d:Q20733128|Gwynne Henton Davies]]''
|
| 1906
| 1998
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4113
|
| ''[[:d:Q20733135|John Harries]]''
|
| 1722
| 1788
| ''[[:d:Q4741541|Ambleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4114
|
| ''[[:d:Q20733132|John Dorney Harding]]''
|
| 1809
| 1868
| ''[[:d:Q6470937|Rockfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 4115
|
| ''[[:d:Q20733139|Henry Charles]]''
|
| 1778
| 1840
| ''[[:d:Q4958467|Brawdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4116
|
| ''[[:d:Q20733137|Henry Bailey Hughes]]''
|
| 1833
| 1887
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4117
|
| ''[[:d:Q20733141|Henry Davies]]''
|
| 1753
| 1825
| ''[[:d:Q6533801|Letterston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4118
| [[Ficheru:Portrait of Henry Griffiths (4669768).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733146|Henry Griffiths]]''
|
| 1812
| 1891
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 4119
| [[Ficheru:ApHefin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733151|Henry Lloyd]]''
|
| 1870
| 1946
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4120
| [[Ficheru:Capel Soar Bryncir - geograph.org.uk - 603091.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733149|Henry Hughes]]''
|
| 1841
| 1924
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4121
| [[Ficheru:Henry Owen (5449771).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733154|Henry Owen]]''
|
| 1844
| 1919
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4122
|
| ''[[:d:Q20733158|Henry Rees Davies]]''
|
| 1861
| 1940
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4123
|
| ''[[:d:Q20733159|Henry Samuel Hayden]]''
|
| 1805
| 1860
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4124
|
| ''[[:d:Q20733156|Henry Phillips]]''
|
| 1703
| 1783
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4125
|
| ''[[:d:Q20733163|Henry, Or Harri Sion John]]''
|
| 1664
| 1754
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 4126
| [[Ficheru:Henry Tobit Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733161|Henry Tobit Evans]]''
|
| 1844
| 1908
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4127
|
| ''[[:d:Q20733167|Herbert Benjamin Winfield]]''
|
| 1879
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4128
|
| ''[[:d:Q20733170|Herman Jones]]''
|
| 1915
| 1964
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4129
|
| ''[[:d:Q20733168|Herbert Jenkins]]''
|
| 1721
| 1772
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4130
| [[Ficheru:The Rev. Herbert Morgan M.A (5349013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733169|Herbert Morgan]]''
|
| 1875
| 1946
| ''[[:d:Q7094142|Onllwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4131
|
| ''[[:d:Q20733178|Hopkin Bevan]]''
|
| 1765
| 1839
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4132
|
| ''[[:d:Q20733179|Howel Davies]]''
|
| 1716
| 1770
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4133
|
| ''[[:d:Q20733182|Howell Powell]]''
|
|
| 1716
| ''[[:d:Q13129883|Maescar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4134
|
| ''[[:d:Q20733181|Howell Howells]]''
|
| 1750
| 1842
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 4135
|
| ''[[:d:Q20733186|Hugh Davies]]''
|
| 1844
| 1907
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4136
|
| ''[[:d:Q20733185|Hugh Carter]]''
|
| 1784
| 1855
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4137
|
| ''[[:d:Q20733189|Hugh Evans]]''
|
| 1790
| 1853
| ''[[:d:Q4899221|Betws Gwerfil Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4138
| [[Ficheru:Parch Hugh Jones (EF).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733195|Hugh Jones]]''
|
| 1837
| 1919
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4139
|
| ''[[:d:Q20733192|Hugh Hughes]]''
|
| 1778
| 1855
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4140
|
| ''[[:d:Q20733198|Hugh Maurice]]''
|
| 1775
| 1825
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4141
| [[Ficheru:Hugh Michael Hughes.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733199|Hugh Michael Hughes]]''
|
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 4142
| [[Ficheru:Portrait of Hugh Jones ('Erfyl') (4670306).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733196|Hugh Jones]]''
|
| 1789
| 1858
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4143
|
| ''[[:d:Q20821168|John Mather Jones]]''
|
| 1826
| 1874
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4144
|
| ''[[:d:Q20821169|John Pierce]]''
|
| 1889
| 1955
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4145
|
| ''[[:d:Q20821178|John Victor Evans]]''
|
| 1895
| 1957
| ''[[:d:Q5197238|Cwmdare]]''
|-
| style='text-align:right'| 4146
|
| ''[[:d:Q20821177|John Thomas]]''
|
| 1886
| 1933
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 4147
| [[Ficheru:Y Fainc Sglodion (page 6 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821180|John William Jones]]''
|
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4148
|
| ''[[:d:Q10511916|Harry Montford]]''
| futbolista británicu (1859–1942)
| 1859
| 1942
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4149
|
| ''[[:d:Q10519662|John Pugsley]]''
|
| 1900
| 1976
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4150
|
| ''[[:d:Q10524861|Bert Gray]]''
| futbolista británicu (1900–1969)
| 1900
| 1969
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4151
|
| ''[[:d:Q10525511|Bill Roberts]]''
| futbolista británicu (1859–1945)
| 1859
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4152
|
| ''[[:d:Q10527809|Idwal Davies]]''
| futbolista británicu (1899–1980)
| 1899
| 1980
| ''[[:d:Q3401129|Ewloe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4153
|
| ''[[:d:Q10546480|Harry Hanford]]''
| futbolista británicu (1907–1996)
| 1907
| 1996
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4154
|
| ''[[:d:Q10555802|Roy Finch]]''
| futbolista británicu (1922–2007)
| 1922
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4155
| [[Ficheru:Desmond Brayley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10567797|Desmond Brayley, Baron Brayley]]''
| políticu galés (1917–1977)
| 1917
| 1977
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4156
|
| ''[[:d:Q10969182|Gwyn Griffiths]]''
|
| 1941
| 2018
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4157
|
| ''[[:d:Q10970620|Nigel Jenkins]]''
| poeta galés (1949–2014)
| 1949
| 2014
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4158
|
| ''[[:d:Q10978349|Edward Richard]]''
|
| 1714
| 1777
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4159
|
| ''[[:d:Q10982897|William Williams]]''
|
| 1832
| 1900
| ''[[:d:Q23727092|Bontnewydd]]''<br/>''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4160
|
| ''[[:d:Q10994531|Marged ferch Ifan]]''
| strongwoman galesa (1696–1793)
| 1768<br/>1699
| 1788
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4161
|
| ''[[:d:Q10995139|Afan Ferddig]]''
| poeta galés (700–800)
| 700
| 800
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4162
|
| ''[[:d:Q10997050|Dyddgu Owen]]''
| escritora británica (1906–1992)
| 1906
| 1992
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4163
| [[Ficheru:William Crwys Williams (Crwys).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11003861|William Williams]]''
| poeta británicu (1875–1968)
| 1875
| 1968
| ''[[:d:Q5180813|Craig Cefn Parc]]''
|-
| style='text-align:right'| 4164
|
| ''[[:d:Q11005077|Rhiannon Davies Jones]]''
|
| 1921
| 2014
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4165
|
| ''[[:d:Q11017673|Humphrey Owen Jones]]''
|
| 1878
| 1912
| ''[[:d:Q15427716|Goginan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4166
|
| ''[[:d:Q11024973|John Harries]]''
|
| 1785
| 1839
| ''[[:d:Q13127612|Cwrt-y-cadno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4167
|
| ''[[:d:Q11063761|Dafydd Huws]]''
|
| 1949
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4168
|
| ''[[:d:Q11129881|Ernest Willows]]''
| aviador galés (1886–1926)
| 1886
| 1926
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4169
|
| ''[[:d:Q11161686|Idwal Robling]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4170
| [[Ficheru:ThomasTudor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11208643|Thomas Tudor]]''
| pintor galés (1785–1885)
| 1785
| 1885
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4171
|
| ''[[:d:Q11246040|Ralph Hancock]]''
| xugador de críquet galés (1887–1914)
| 1887
| 1914
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 4172
| [[Ficheru:BGE Diwygwyr Cymru (Cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11280238|Beriah Gwynfe Evans]]''
| periodista galés (1848–1927)
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4173
|
| ''[[:d:Q11288719|Walter Gibb]]''
| pilotu de pruebes británicu (1919–2006)
| 1919
| 2006
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4174
| [[Ficheru:Captain Archibald Dickson Uniform cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11679925|Archibald Dickson]]''
|
| 1892
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4175
| [[Ficheru:John Daniel Evans (1862-1943).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11685171|John Daniel Evans]]''
| esplorador arxentín (1862–1943)
| 1862
| 1943
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 4176
|
| ''[[:d:Q11685219|John Stone]]''
| actor británicu (1924–2007)
| 1924
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4177
|
| ''[[:d:Q11722962|Ness Edwards]]''
| políticu británicu (1897–1968)
| 1897
| 1968
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4178
|
| ''[[:d:Q11738693|Ken Buffin]]''
| deportista británicu (1923–1972)
| 1923
| 1972
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4179
| [[Ficheru:Portrait of a Man in Black, Follower of Hans Holbein the Younger, c. 1600.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q11801889|Richard Williams]]''
|
| 1510
| 1544
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4180
|
| ''[[:d:Q11866743|John George Williams]]''
| ornitólogu británicu (1913–1997)
| 1913
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4181
| [[Ficheru:Esyllt T. Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11921104|Esyllt T. Lawrence]]''
| escritora española (1917–1995)
| 1917
| 1995
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4182
|
| ''[[:d:Q11935381|Maredudd ap Rhys Gryg]]''
|
| 1250
| 1271
| ''[[:d:Q3401324|Dryslwyn Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4183
|
| ''[[:d:Q11964288|Cyril Jenkins]]''
| compositor galés (1889–1978)
| 1889<br/>1885
| 1978
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4184
| [[Ficheru:Portrait of Penry Williams (4671215).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12065586|Penry Williams]]''
|
| 1802
| 1885
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4185
| [[Ficheru:Henry Hussey Vivian, Vanity Fair, 1886-06-05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12072266|Henry Vivian, 1st Baron Swansea]]''
| políticu galés (1821–1894)
| 1821
| 1894
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4186
| [[Ficheru:Morgan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12072959|Morgan Williams]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4187
|
| ''[[:d:Q12346622|Douglas B. Gregor]]''
| esperantista británicu (1909–1995)
| 1909
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4188
|
| ''[[:d:Q12407875|Hugh Holland]]''
| poeta galés (1569–1633)
| 1569
| 1633
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4189
| [[Ficheru:OP050 Shelagh ROBERTS 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12740776|Shelagh Roberts]]''
| política británica (1924–1992)
| 1924
| 1992
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4190
|
| ''[[:d:Q12784125|Albert Edward Nash]]''
| militar canadianu (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4191
|
| ''[[:d:Q12794838|Lewis Henry Owain Pugh]]''
|
| 1907
| 1981
| ''[[:d:Q5566621|Glandyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4192
|
| ''[[:d:Q12795056|Llewellyn Isaac Gethin Morgan-Owen]]''
| militar galés (1879–1960)
| 1879
| 1960
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4193
|
| ''[[:d:Q12813930|Clive Kingston]]''
|
| 1915
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4194
|
| ''[[:d:Q12859012|Margaret Purves]]''
|
| 1935
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4195
|
| ''[[:d:Q12881301|Betty Bartlett-Ambatielos]]''
| periodista británica (1917–2011)
| 1917
| 2011
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4196
|
| ''[[:d:Q12899847|Evan Evans Bevan]]''
|
| 1855
| 1929
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4197
|
| ''[[:d:Q12977437|Kay Green]]''
|
| 1927
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4198
| [[Ficheru:Jones Hewson (1874–1902) as Luiz in The Gondoliers.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q13107212|Jones Hewson]]''
|
| 1874
| 1902
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4199
|
| ''[[:d:Q13125440|Aled Rhys Wiliam]]''
|
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4200
|
| ''[[:d:Q13125471|Alun Llywelyn-Williams]]''
| poeta británicu (1913–1988)
| 1913
| 1988
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4201
|
| ''[[:d:Q13125672|Benjamin Thomas Hopkins]]''
|
| 1897
| 1981
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4202
| [[Ficheru:Ben Davies, Pant-teg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125957|Ben Davies]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4203
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. Benjamin Francis, A.M (4670733) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125985|Benjamin Francis]]''
|
| 1734
| 1799
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4204
| [[Ficheru:Yr actores Beryl Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125995|Beryl Williams]]''
| actriz galesa (1937–2004)
| 1937
| 2004
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4205
|
| ''[[:d:Q13126247|Brinley Rees]]''
|
| 1919
| 2004
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 4206
|
| ''[[:d:Q13126322|Bryan Martin Davies]]''
|
| 1933
| 2015
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4207
|
| ''[[:d:Q13126457|Cadwallon ap Gruffydd]]''
|
| 1090
| 1132
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4208
|
| ''[[:d:Q13126875|Cassie Jane Davies]]''
| profesora británica
| 1898
| 1988
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4209
|
| ''[[:d:Q13127753|D. J. Davies]]''
|
| 1885
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4210
|
| ''[[:d:Q13127766|Dafydd Nicolas]]''
|
| 1705
| 1774
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4211
| [[Ficheru:Portrait of Dan Isaac Davies (4669990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127784|Dan Isaac Davies]]''
|
| 1839
| 1887
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4212
|
| ''[[:d:Q13127794|D. Simon Evans]]''
| eruditu británicu (1921–1998)
| 1921
| 1998
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4213
| [[Ficheru:Daniel Rees (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127792|Daniel Rees]]''
|
| 1855
| 1931
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4214
| [[Ficheru:Portrait of David (Dewi Emlyn) Davies (4673062) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127810|David Davies]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4215
| [[Ficheru:David Ffrangcon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127814|David Ffrangcon-Davies]]''
|
| 1855
| 1918
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4216
|
| ''[[:d:Q13127818|David Mathew Williams]]''
|
| 1900
| 1970
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4217
| [[Ficheru:Revd David Rowlands (Dewi Mon, 1836-1907) NLW3361826.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127816|David Rowlands]]''
|
| 1836
| 1907
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 4218
|
| ''[[:d:Q13127822|David Myrddin Lloyd]]''
|
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4219
| [[Ficheru:David-Miall-Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127823|David Miall Edwards]]''
|
| 1873
| 1941
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4220
|
| ''[[:d:Q13127821|David Tecwyn Lloyd]]''
|
| 1914
| 1992
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4221
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1948, Bridgend (1585533).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127867|Dewi Emrys]]''
| poeta británicu (1881–1952)
| 1881
| 1952
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 4222
|
| ''[[:d:Q13127871|Dewi Nantbrân]]''
| escritor británicu
| 1750
| 1781
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 4223
| [[Ficheru:Ras yr Iaith dau ddraig a Dewi Pws 2016 Cei Newydd (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127868|Dewi 'Pws' Morris]]''
|
| 1948
| 2024
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4224
| [[Ficheru:Dyfnallt Morgan after visiting Klogenfurt in Holland where he worked with refugees in 1945 (1557527).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128018|Dyfnallt Morgan]]''
| poeta galés (1917–1994)
| 1917
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4225
|
| ''[[:d:Q13128086|Edward David Hughes]]''
|
| 1906
| 1963
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4226
|
| ''[[:d:Q13128085|Edward Charles]]''
|
| 1757
| 1828
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4227
|
| ''[[:d:Q13128122|Eigra Lewis Roberts]]''
|
| 1939
| 2026
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 4228
| [[Ficheru:Fl 1938 corwen elena puw morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128224|Elena Puw Morgan]]''
|
| 1900
| 1973
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 4229
|
| ''[[:d:Q13128258|Emyr Daniel]]''
|
| 1948
| 2012
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4230
| [[Ficheru:Hugh Emyr Davies (Emyr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128262|Emyr Davies]]''
| poeta británicu (1878–1950)
| 1878
| 1950
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4231
|
| ''[[:d:Q13128283|Enid Pierce Roberts]]''
|
| 1917
| 2010
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4232
| [[Ficheru:Evan Jones (Ieuan Gwynedd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128322|Evan Jones]]''
|
| 1820
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4233
|
| ''[[:d:Q13128321|Evan Thomas Davies]]''
|
| 1878
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4234
|
| ''[[:d:Q13128327|Evan Jones]]''
|
| 1787
| 1859
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4235
| [[Ficheru:Hugh Jones, Caerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733197|Hugh Jones]]''
|
| 1800
| 1872
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4236
|
| ''[[:d:Q20733203|Hugh Owen]]''
|
| 1832
| 1897
| ''[[:d:Q3398878|Botwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4237
|
| ''[[:d:Q20733201|Hugh Owen of Gwenynog]]''
|
| 1575
| 1642
| ''[[:d:Q16033793|Llanfflewyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4238
|
| ''[[:d:Q20733206|Hugh Roberts]]''
|
| 1644
| 1702
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4239
|
| ''[[:d:Q20733204|Hugh Owen]]''
|
| 1880
| 1953
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 4240
| [[Ficheru:Portrait of Hugh Robert Hughes (of Kinmel and Dinorben, Denbighshire) (4674698).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733205|Hugh Robert Hughes]]''
|
| 1827
| 1911
| ''[[:d:Q6413987|Kinmel Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4241
|
| ''[[:d:Q20733211|Humphrey Bromley]]''
|
| 1796
| 1876
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4242
| [[Ficheru:Hugh Tudwal Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733208|Hugh Tudwal Davies]]''
|
| 1847
| 1915
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4243
|
| ''[[:d:Q20733209|Hugh William Jones]]''
|
| 1802
| 1873
| ''[[:d:Q7164577|Penrhyn-coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4244
|
| ''[[:d:Q20733214|Humphrey Gwalchmai]]''
|
| 1788
| 1847
| ''[[:d:Q29495708|Dolgar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4245
| [[Ficheru:Humphrey Jones (Bryfdir).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733215|Humphrey Jones]]''
|
| 1867
| 1947
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4246
|
| ''[[:d:Q20733213|Humphrey Edwards]]''
|
| 1730
| 1788
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 4247
|
| ''[[:d:Q18640326|Les Boulter]]''
| futbolista británicu (1913–1974)
| 1913
| 1974
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4248
| [[Ficheru:TH Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18640419|Thomas Henry Thomas]]''
|
| 1839
| 1915
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4249
|
| ''[[:d:Q18641449|Dick Hall]]''
| xugador galés de fútbol australianu (1872–1906)
| 1872
| 1906
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 4250
|
| ''[[:d:Q18641986|Edward Abel]]''
| químicu galés
| 1931
| 2021
| ''[[:d:Q1191288|Mid Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4251
|
| ''[[:d:Q18645677|Edwin Bickerstaff]]''
|
| 1920
| 2007
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4252
|
| ''[[:d:Q18646016|Herbert Buckler]]''
|
| 1878
| 1957
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4253
|
| ''[[:d:Q18658485|David Erwyd Jenkins]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q7228391|Pontyates]]''
|-
| style='text-align:right'| 4254
|
| ''[[:d:Q18670941|Dafydd William]]''
|
| 1720
| 1794
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4255
| [[Ficheru:Portrait of D. Hughes, B.A., Tredegar (4672914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18670974|David Hughes]]''
|
| 1813
| 1872
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4256
| [[Ficheru:David Johns, Madagasgar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18670980|David Johns]]''
|
| 1794
| 1843
| ''[[:d:Q27056347|Llanina]]''
|-
| style='text-align:right'| 4257
|
| ''[[:d:Q18670987|David Lloyd]]''
|
| 1597
| 1663
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4258
|
| ''[[:d:Q18670989|David Lloyd]]''
|
| 1752
| 1838
| ''[[:d:Q13129609|Llanbister]]''
|-
| style='text-align:right'| 4259
|
| ''[[:d:Q18671020|Edmund Jones]]''
|
| 1702
| 1793
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4260
|
| ''[[:d:Q18671358|Griffith Owen]]''
|
| 1647<br/>1646
| 1717<br/>1718
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4261
|
| ''[[:d:Q18671495|Hugh Owen]]''
|
| 1784
| 1861
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4262
|
| ''[[:d:Q18671555|James Gooden]]''
|
| 1670
| 1730
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4263
|
| ''[[:d:Q18671762|John Griffiths]]''
|
| 1731
| 1811
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4264
|
| ''[[:d:Q18671795|John Harris]]''
|
| 1802
| 1823
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4265
|
| ''[[:d:Q18671846|John Howell]]''
|
| 1774
| 1830
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 4266
| [[Ficheru:John Hughes (1876-1843).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671850|John Hughes]]''
|
| 1776
| 1843
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4267
| [[Ficheru:Venble John Hughes, Archdeacon of Cardigan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671851|John Hughes]]''
|
| 1787
| 1860
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4268
| [[Ficheru:Rev. John Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671852|John Hughes]]''
|
| 1796
| 1860
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4269
|
| ''[[:d:Q18671895|John Jones]]''
|
| 1772
| 1837
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4270
|
| ''[[:d:Q18671893|John Jones]]''
|
| 1575
| 1635
| ''[[:d:Q6661382|Llanfrynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4271
|
| ''[[:d:Q18671898|John Jones]]''
|
| 1804
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4272
|
| ''[[:d:Q18671990|John Lloyd]]''
| músicu galés (1475–1523)
| 1475
| 1523
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 4273
|
| ''[[:d:Q18671991|John Lloyd]]''
|
| 1558
| 1603
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4274
| [[Ficheru:Portrait of Dr. Richardi Lloyd (4673366).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672119|Richard Lloyd]]''
|
| 1595
| 1659
| ''[[:d:Q17742315|Henblas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4275
|
| ''[[:d:Q18672131|Richard Mills]]''
|
| 1809
| 1844
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4276
|
| ''[[:d:Q18672164|Robert Griffiths]]''
|
| 1805
| 1883
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4277
|
| ''[[:d:Q18672183|Robert Holland]]''
|
| 1557
| 1622
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4278
| [[Ficheru:Henry Roger Ashwell Pocock (1865–1941).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672266|Roger Pocock]]''
|
| 1865
| 1941
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4279
|
| ''[[:d:Q18672558|Thomas Jones]]''
|
| 1768
| 1828
| ''[[:d:Q6661823|Llantysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4280
|
| ''[[:d:Q18672598|Thomas Llewelyn]]''
|
| 1720
| 1783
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4281
|
| ''[[:d:Q18672685|Trevor Evans]]''
|
| 1902
| 1981
| ''[[:d:Q4667208|Abertridwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4282
|
| ''[[:d:Q18672826|William Holland]]''
|
| 1711
| 1761
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4283
|
| ''[[:d:Q18672832|William Hopkins]]''
|
| 1706
| 1786
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4284
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. William Howels (4670914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672840|William Howels]]''
|
| 1778
| 1832
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 4285
|
| ''[[:d:Q18672847|William Hughes]]''
|
| 1856
| 1924
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4286
|
| ''[[:d:Q18672856|William Johns]]''
|
| 1771
| 1845
| ''[[:d:Q5120043|Cilymaenllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4287
|
| ''[[:d:Q18674052|Julines Herring]]''
|
| 1582
| 1644
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4288
|
| ''[[:d:Q18674094|Lewis Lewis]]''
|
| 1793
| 1847
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4289
|
| ''[[:d:Q18674333|Peter Williams]]''
|
| 1756
| 1837
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 4290
| [[Ficheru:Rachel Barrett - Suffragette.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18674355|Rachel Barrett]]''
|
| 1874
| 1953
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4291
|
| ''[[:d:Q18674374|Rhys Jones]]''
|
| 1713
| 1801
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4292
|
| ''[[:d:Q18715771|Enoch Jenkins]]''
| tirador galés (1892–1984)
| 1892
| 1984
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4293
|
| ''[[:d:Q18715898|William Davies]]''
| tirador canadianu (1881–1942)
| 1881
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4294
|
| ''[[:d:Q18716154|David Griffiths]]''
| tirador galés (1874–1931)
| 1874
| 1931
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 4295
|
| ''[[:d:Q18719690|Mark James Elgar Coode]]''
| botánicu galés
| 1937
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4296
|
| ''[[:d:Q18729823|Trystan Edwards]]''
|
| 1884
| 1973
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4297
|
| ''[[:d:Q18729849|E. M. Bruce Vaughan]]''
| arquiteutu galés (1856–1919)
| 1856
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4298
| [[Ficheru:Sint Gertrudiskerk grafmonument Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18730079|Charles Morgan]]''
| soldáu galés (1576–1643)
| 1576
| 1643
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4299
|
| ''[[:d:Q18730434|Henry Salesbury]]''
|
| 1561
| 1637
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4300
|
| ''[[:d:Q18734926|Thomas Ellis]]''
|
| 1873
| 1936
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4301
|
| ''[[:d:Q18735322|Thomas Nicholas]]''
|
| 1816
| 1879
| ''[[:d:Q7837772|Treffgarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4302
|
| ''[[:d:Q18736094|William Morgan]]''
|
| 1623
| 1689
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4303
|
| ''[[:d:Q18737039|Jack Phillips]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4304
|
| ''[[:d:Q18737121|David Eastwood]]''
| militar británicu (1919–2010)
| 1919
| 2010
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4305
|
| ''[[:d:Q18737198|Mair Russell-Jones]]''
| criptoanalista galesa (1917–2013)
| 1917
| 2013
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4306
| [[Ficheru:Ceridwen Peris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18756580|Alice Jones]]''
|
| 1852
| 1943
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4307
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Peter, Carmarthen (4671774).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18756644|David Peter]]''
|
| 1765
| 1837
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4308
|
| ''[[:d:Q18756688|Emma Maitland]]''
| sufraxista galesa (1844–1923)
| 1844
| 1923
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4309
|
| ''[[:d:Q18756705|Francisco Deniz]]''
|
| 1912
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4310
|
| ''[[:d:Q18756798|James Owen]]''
|
| 1654
| 1706
| ''[[:d:Q4667135|Abernant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4311
|
| ''[[:d:Q18756803|James Parke]]''
|
| 1636
| 1696
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4312
|
| ''[[:d:Q18756845|John Oliver]]''
| poeta galés (1838–1866)
| 1838
| 1866
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4313
|
| ''[[:d:Q18756964|Mary Nicol]]''
|
| 1747
| 1820
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 4314
|
| ''[[:d:Q18757104|Robert Wycherley]]''
|
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4315
|
| ''[[:d:Q18757146|Thomas Owen]]''
|
| 1764
| 1814
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4316
|
| ''[[:d:Q18757228|William Parry]]''
|
| 1754
| 1819
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 4317
|
| ''[[:d:Q18759414|Thomas Powell]]''
|
| 1572
| 1635
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4318
|
| ''[[:d:Q18761925|Clifford Darby]]''
|
| 1909
| 1992
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 4319
|
| ''[[:d:Q18761942|Ellis Pugh]]''
|
| 1656
| 1718
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4320
|
| ''[[:d:Q18762054|Philip Pugh]]''
|
| 1679
| 1760
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4321
|
| ''[[:d:Q18762129|William Price]]''
| políticu galés
|
| 1596
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4322
|
| ''[[:d:Q18762132|William Probert]]''
|
| 1790
| 1870
| ''[[:d:Q7124909|Painscastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4323
|
| ''[[:d:Q18763709|Peter Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1924–2014)
| 1924
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4324
|
| ''[[:d:Q18783770|John Rhydderch]]''
|
| 1673
| 1735
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4325
| [[Ficheru:Revd John Roberts (J.R., 1804-84) NLW3365386.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18783790|John Roberts]]''
|
| 1804
| 1884
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4326
|
| ''[[:d:Q18783788|John Roberts]]''
|
| 1767
| 1834
| ''[[:d:Q13130168|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4327
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Peter Roberts, M.A (4671108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18783892|Peter Roberts]]''
|
| 1760
| 1819
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4328
|
| ''[[:d:Q18783922|Richard Roberts]]''
|
| 1809
| 1883
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4329
|
| ''[[:d:Q18783951|Robert of Shrewsbury]]''
|
|
| 1168
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4330
|
| ''[[:d:Q18784000|Thomas Redmond]]''
|
| 1745
| 1785
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4331
|
| ''[[:d:Q18808855|Len Newcombe]]''
|
| 1931
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4332
| [[Ficheru:Medieval wall paintings and Norman window in the church of St. Thomas a Becket - geograph.org.uk - 1795359.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18810707|Ernest Tristram]]''
| historiador del arte galés (1882–1952)
| 1882
| 1952
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4333
|
| ''[[:d:Q18810922|John Salisbury]]''
|
| 1575
| 1626
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4334
|
| ''[[:d:Q18811029|Lucy Thomas]]''
|
| 1781
| 1847
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4335
|
| ''[[:d:Q18811065|Evan Evans]]''
|
| 1903
| 1982
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4336
|
| ''[[:d:Q18811222|Rose Davies]]''
| profesora galesa (1882–1958)
| 1882
| 1958
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4337
|
| ''[[:d:Q18813249|John Roberts]]''
|
| 1749
| 1817
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4338
|
| ''[[:d:Q18819465|Guildhaume Myrddin-Evans]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4339
| [[Ficheru:Canon Evan Daniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18875883|Evan Daniel]]''
|
| 1837
| 1904
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4340
|
| ''[[:d:Q18879144|John Thomas]]''
|
| 1795
| 1871
| ''[[:d:Q29488481|Pibwr Lwyd Farmhouse]]''
|-
| style='text-align:right'| 4341
| [[Ficheru:Revd Dr John Thomas, Liverpool (1821-92) (1882) NLW3362411.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18879165|John Thomas]]''
|
| 1821
| 1892
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4342
|
| ''[[:d:Q18880142|Mildred Riddelsdell]]''
|
| 1913
| 2006
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 4343
| [[Ficheru:Sir Noah Thomas (1720-92).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18880149|Noah Thomas]]''
| médicu galés (1720–1792)
| 1720
| 1792
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4344
| [[Ficheru:Dr Owen Thomas (1812-91) NLW3362711.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18880154|Owen Thomas]]''
|
| 1812
| 1891
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4345
|
| ''[[:d:Q7440197|Seaborne Davies]]''
|
| 1904
| 1984
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 4346
|
| ''[[:d:Q7448922|Selwyn Griffith]]''
| escritor británicu
| 1928
| 2011
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4347
|
| ''[[:d:Q7456519|Seth Joshua]]''
|
| 1858
| 1925
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4348
| [[Ficheru:Baron Buckland by Goscombe John in Merthyr Tydfil.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7459132|Seymour Berry, 1st Baron Buckland]]''
|
| 1877
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4349
| [[Ficheru:Seymour James Farmer 1932-1936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7459191|Seymour J. Farmer]]''
| políticu canadianu (1878–1951)
| 1878
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4350
|
| ''[[:d:Q7459206|Seymour Morris]]''
| futbolista británicu (1913–1991)
| 1913
| 1991
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4351
|
| ''[[:d:Q7460864|Shadrach Pryce]]''
|
| 1833
| 1914
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4352
|
| ''[[:d:Q7500413|Shoni Sguborfawr]]''
|
| 1811
| 1858
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4353
|
| ''[[:d:Q7507823|Sid Judd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1928–1959)
| 1928
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4354
|
| ''[[:d:Q7509163|Sidney Jerram]]''
|
| 1891
| 1959
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4355
|
| ''[[:d:Q7509422|Sidney Wilcox]]''
| xugador de críquet galés (1893–1973)
| 1893
| 1973
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 4356
|
| ''[[:d:Q7515728|Silvanus Bevan]]''
| farmacéuticu galés (1691–1765)
| 1691
| 1765
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4357
| [[Ficheru:Silyn 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7517201|R. Silyn Roberts]]''
| poeta galés (1871–1930)
| 1871
| 1930
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4358
|
| ''[[:d:Q7518708|Simon Evans]]''
|
| 1895
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4359
|
| ''[[:d:Q7346876|Robert Lewis-Lloyd]]''
| remeru galés (1836–1915)
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4360
|
| ''[[:d:Q7347000|Robert Lougher]]''
|
| 1530
| 1585
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4361
| [[Ficheru:Mansell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347323|Robert Mansell]]''
|
| 1573
| 1656
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4362
|
| ''[[:d:Q7347624|Robert Mends]]''
| militar galés (1767–1823)
| 1767
| 1823
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4363
| [[Ficheru:Preston north end art (Mills-Roberts).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347692|Robert Mills-Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1862
| 1935
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4364
| [[Ficheru:Robert Morgan, Bishop of Bangor (1608-73).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347797|Robert Morgan]]''
|
| 1608
| 1673
| ''[[:d:Q6661272|Llandyssil]]''
|-
| style='text-align:right'| 4365
|
| ''[[:d:Q7348182|Robert Owen]]''
|
| 1820
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4366
|
| ''[[:d:Q7348749|Robert Parry]]''
|
| 1563
| 1613
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4367
| [[Ficheru:Eos Morlais.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349208|Robert Rees]]''
| cantante galés (1841–1892)
| 1841
| 1892
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4368
|
| ''[[:d:Q7349268|Robert Richards]]''
|
| 1884
| 1954
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4369
| [[Ficheru:Robert Richardson-Gardner Vanity Fair 1877-02-17.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349272|Robert Richardson-Gardner]]''
|
| 1827
| 1898
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4370
|
| ''[[:d:Q7349314|Robert Roberts]]''
|
| 1864
| 1932
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 4371
| [[Ficheru:Portrait of Robert Shields (4670523) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349760|Robert Shields]]''
| militar galés (1827–1864)
| 1827
| 1864
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4372
| [[Ficheru:Robert Thomas South Australian Register.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350340|Robert Thomas]]''
|
| 1781
| 1860
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4373
| [[Ficheru:Thefamily-sculpture-robert-thomas-7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350341|Robert Thomas]]''
| escultor galés (1926–1999)
| 1926
| 1999
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 4374
|
| ''[[:d:Q7350584|Robert Vaughan]]''
|
| 1592
| 1667
| ''[[:d:Q20600573|Hengwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 4375
| [[Ficheru:Robert Vaughn - Montana pioneer - 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350590|Robert Vaughn]]''
| ganaderu galés (1836–1918)
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4376
| [[Ficheru:ONL (1887) 1.066 - Alderman Waithman, from an authentic portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350786|Robert Waithman]]''
|
| 1764
| 1833
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4377
|
| ''[[:d:Q7350851|Robert Wanbon]]''
|
| 1943
| 2022
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4378
| [[Ficheru:RWGriffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7351086|Robert William Griffiths]]''
| agricultor galés (1896–1962)
| 1896
| 1962
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4379
| [[Ficheru:Robert Williams (Trebor Mai, 1830-77) NLW3364532.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7351121|Robert Williams]]''
| poeta galés (1830–1877)
| 1830
| 1877
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4380
| [[Ficheru:Rodrogers1999.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7356340|Rod Richards]]''
| políticu galés
| 1947
| 2019
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4381
| [[Ficheru:Rod de'Ath cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7356419|Rod de'Ath]]''
| músicu galés (1950–2014)
| 1950
| 2014
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 4382
|
| ''[[:d:Q7356486|Roddy Hughes]]''
|
| 1891
| 1970
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4383
|
| ''[[:d:Q7356568|Roderic Bowen]]''
|
| 1913
| 2001
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4384
|
| ''[[:d:Q7357782|Roger Addison]]''
| xugador de rugbi union galés (1945–2010)
| 1945
| 2010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4385
| [[Ficheru:Portrait of Roger Edwards (4674356) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7358146|Roger Edwards]]''
|
| 1811
| 1886
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4386
|
| ''[[:d:Q7358144|Roger Edgeworth]]''
|
| 1485
| 1560
| ''[[:d:Q5884534|Holt Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4387
|
| ''[[:d:Q7358753|Roger Owen]]''
|
| 1953
| 2021
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4388
|
| ''[[:d:Q7359001|Roger Thomas]]''
| políticu británicu (1925–1994)
| 1925
| 1994
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''<br/>''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4389
|
| ''[[:d:Q7360342|Roland Mathias]]''
|
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q7680426|Tal-y-bont on Usk]]''
|-
| style='text-align:right'| 4390
|
| ''[[:d:Q7360675|Roley Williams]]''
| futbolista británicu
| 1927
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4391
|
| ''[[:d:Q7363525|Ron Berry]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1997
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4392
|
| ''[[:d:Q7363679|Ron Davies]]''
| futbolista británicu (1932–2007)
| 1932
| 2007
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4393
| [[Ficheru:Ron davies thumbnail.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7363680|Ron Davies]]''
|
| 1921
| 2013
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 4394
|
| ''[[:d:Q7363838|Ron Gostick]]''
| políticu canadianu (1918–2005)
| 1918
| 2005
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4395
|
| ''[[:d:Q7363946|Ron Howells]]''
| futbolista británicu (1927–2011)
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4396
|
| ''[[:d:Q7363949|Ron Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2019
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4397
|
| ''[[:d:Q7363996|Ronald Jones]]''
| velocista galés
| 1934
| 2021
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4398
|
| ''[[:d:Q7364275|Ron Powell]]''
| futbolista británicu (1929–1992)
| 1929
| 1992
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 4399
|
| ''[[:d:Q7364322|Ron Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2026
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4400
|
| ''[[:d:Q7364652|Ronald Atkins]]''
| políticu británicu
| 1916
| 2020
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4401
|
| ''[[:d:Q7364676|Ronald Bell]]''
|
| 1914
| 1982
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4402
|
| ''[[:d:Q7364729|Ronald Cass]]''
| escritor británicu
| 1923
| 2006
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4403
|
| ''[[:d:Q7365011|Ronald Karslake Starr Wood]]''
|
| 1919
| 2017
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4404
|
| ''[[:d:Q7365062|Ronald Lewis]]''
| actor británicu (1928–1982)
| 1928
| 1982
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4405
|
| ''[[:d:Q7365384|Ronald Waterhouse]]''
|
| 1926
| 2011
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4406
|
| ''[[:d:Q7365803|Ronnie Boon]]''
|
| 1909
| 1998
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4407
|
| ''[[:d:Q7365892|Ronnie James]]''
| boxeador galés (1917–1977)
| 1917
| 1977
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4408
|
| ''[[:d:Q7365964|Ronnie Rees]]''
| futbolista británicu
| 1944
| 2023
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 4409
|
| ''[[:d:Q7368892|Rosie Harris]]''
| novelista galesa
| 1925
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4410
|
| ''[[:d:Q7371713|Rovi]]''
|
| 1919
| 1996
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4411
|
| ''[[:d:Q7372122|Rowland Ellis]]''
| políticu estauxunidense (1650–1731)
| 1650
| 1731
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4412
|
| ''[[:d:Q7372121|Rowland Ellis]]''
|
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4413
|
| ''[[:d:Q7372152|Rowland Jones]]''
| llingüista británicu
| 1722
| 1774
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4414
| [[Ficheru:Portrait of Coll. Langhorne (4673350) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372156|Rowland Laugharne]]''
|
| 1607
| 1675
| ''[[:d:Q7592714|St Brides]]''
|-
| style='text-align:right'| 4415
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Pritchard (4670459).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372176|Rowland Prichard]]''
|
| 1812
| 1887
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4416
| [[Ficheru:Caer Gai, Llanuwchllyn, Plasty o'r 17g y tu fewn i gaer Rhufeinig; a grade II* important mid C17 gentry house withing a Roman fort (Caer Gai); Eryri National Park 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372196|Rowland Vaughan]]''
|
| 1590
| 1667
| ''[[:d:Q123060428|Caer Gai]]''
|-
| style='text-align:right'| 4417
| [[Ficheru:Revd Rowland Williams (Hwfa Mon, 1823-1905) NLW3361827 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372206|Rowland Williams]]''
| poeta galés (1823–1905)
| 1823
| 1905
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4418
|
| ''[[:d:Q7372204|Rowland Williams]]''
|
| 1779
| 1854
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4419
|
| ''[[:d:Q7372734|Roy Davies]]''
|
| 1928
| 2013
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4420
|
| ''[[:d:Q7372783|Roy Evans]]''
| futbolista británicu (1943–1969)
| 1943
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4421
|
| ''[[:d:Q7372819|Roy Francis]]''
|
| 1919
| 1989
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4422
|
| ''[[:d:Q7372899|Roy Harris]]''
| inxenieru británicu (1902–1973)
| 1902
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4423
|
| ''[[:d:Q7373003|Roy John]]''
| futbolista británicu (1911–1973)
| 1911
| 1973
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4424
| [[Ficheru:Earl of Denbigh Vanity Fair 23 August 1894.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7377413|Rudolph Feilding, 9th Earl of Denbigh]]''
|
| 1859
| 1939
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 4425
|
| ''[[:d:Q7380331|Rupert Morris]]''
|
| 1843
| 1918
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4426
|
| ''[[:d:Q7381435|Russell Coughlin]]''
| futbolista británicu (1960–2016)
| 1960
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4427
|
| ''[[:d:Q7381750|Russell Robins]]''
|
| 1932
| 2019
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4428
|
| ''[[:d:Q7381817|Russell Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu (1914–1965)
| 1914
| 1965
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 4429
|
| ''[[:d:Q7382906|Ruth Bidgood]]''
|
| 1922
| 2022
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 4430
| [[Ficheru:Ffrindiau Ryan, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7384008|Ryan Davies]]''
| actor británicu
| 1937
| 1977
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 4431
|
| ''[[:d:Q7385154|Ryland Davies]]''
| cantante d'ópera británicu
| 1943
| 2023
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4432
|
| ''[[:d:Q7387186|S.G. Courteen]]''
|
| 1864
| 1945
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4433
|
| ''[[:d:Q7387421|Stephen Dewar Holden]]''
| inxenieru galés (1870–1918)
| 1870
| 1918
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 4434
| [[Ficheru:S.O. Davies portrait 1490010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7387725|S. O. Davies]]''
|
| 1886
| 1972
| ''[[:d:Q4666838|Abercwmboi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4435
|
| ''[[:d:Q7401077|Saint Caradoc]]''
|
|
| 1124
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4436
|
| [[Derfel Gadarn]]
|
| 566
| 660
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4437
| [[Ficheru:St Eigon, Llanigon - geograph.org.uk - 714248.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7401197|Saint Eigen]]''
|
|
| 1
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 4438
|
| ''[[:d:Q7405039|Sally Amis]]''
|
| 1954
| 2000
| ''[[:d:Q7898360|Uplands]]''
|-
| style='text-align:right'| 4439
|
| ''[[:d:Q7407801|Sam Livesey]]''
| actor galés (1873–1936)
| 1873
| 1936
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4440
|
| ''[[:d:Q7407834|Sam Mainwaring]]''
|
| 1841
| 1907
| ''[[:d:Q107032804|Penrhiwtyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4441
|
| ''[[:d:Q7410805|Samuel Augustus Perry]]''
|
| 1787
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4442
|
| ''[[:d:Q7411260|Samuel Devons]]''
| físicu británicu (1914–2006)
| 1914<br/>1814
| 2006
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4443
| [[Ficheru:SamuelGriffithPA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411541|Samuel Griffith]]''
|
| 1816
| 1893
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4444
| [[Ficheru:Sienoch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411771|Samuel Ifor Enoch]]''
|
| 1914
| 2001
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4445
| [[Ficheru:Samuel Jagger (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411824|Samuel Jagger]]''
| xugador de críquet galés (1904–1964)
| 1904
| 1964
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 4446
|
| ''[[:d:Q7411872|Samuel Jones]]''
|
| 1628
| 1697
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 4447
| [[Ficheru:Samuel M Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412071|Samuel M. Jones]]''
| políticu galés (1846–1904)
| 1846
| 1904
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4448
|
| ''[[:d:Q7412239|Samuel Moss]]''
| políticu británicu
| 1858
| 1918
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 4449
| [[Ficheru:Samuel Pearse VC (AWM H06653).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412373|Samuel Pearse]]''
| militar galés (1897–1919)
| 1897
| 1919
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4450
| [[Ficheru:Revd Samuel Roberts (SR, 1800-85) NLW3361790 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412490|Samuel Roberts]]''
|
| 1800
| 1885
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 4451
|
| ''[[:d:Q7412628|Samuel Silkin, Baron Silkin of Dulwich]]''
|
| 1918
| 1988
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4452
| [[Ficheru:The Times history of the war (1914) (14577874670).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412772|Samuel Evans]]''
|
| 1859
| 1918
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4453
| [[Ficheru:Samuel Warren by John Linnell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412884|Samuel Warren]]''
|
| 1807
| 1877
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4454
|
| ''[[:d:Q7417391|Sandy Orford]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1911–1986)
| 1911
| 1986
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4455
| [[Ficheru:Sarah Edith Wynne (Eos Cymru, 1842-97) NLW3362481 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7422270|Sarah Edith Wynne]]''
|
| 1842
| 1897
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4456
|
| ''[[:d:Q7427449|Saunders Davies]]''
| sacerdote británicu (1937–2018)
| 1937
| 2018
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 4457
|
| ''[[:d:Q13128702|Goronwy ap Heilin]]''
|
|
| 1283
| ''[[:d:Q6661279|Llaneilian]]''
|-
| style='text-align:right'| 4458
|
| ''[[:d:Q13128779|Gruffudd Llwyd]]''
|
| 1250
| 1335
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4459
|
| ''[[:d:Q13128786|Gruffudd ab Ieuan ap Llywelyn Fychan]]''
|
| 1485
| 1553
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4460
|
| ''[[:d:Q13128784|Gruffydd Young]]''
| sacerdote galés (1370–1435)
| 1370
| 1435
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4461
|
| ''[[:d:Q13128794|Gruffudd ap Nicolas]]''
| mecenes galés
| 1450<br/>1385
| 1461
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4462
|
| ''[[:d:Q13128800|Gruffydd Robert]]''
|
| 1527
| 1598
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4463
|
| ''[[:d:Q13128857|Gwilym Owen]]''
|
| 1880
| 1940
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4464
|
| ''[[:d:Q13128861|Gwilym Thomas Hughes]]''
|
| 1895
| 1978
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4465
|
| ''[[:d:Q13129135|Horace Charles Jones]]''
| poeta británicu (1906–1998)
| 1906
| 1998
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4466
|
| ''[[:d:Q13129158|Hugh Bevan]]''
|
| 1911
| 1979
| ''[[:d:Q7424466|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4467
| [[Ficheru:Hugh Evans Cwm eithin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129159|Hugh Evans]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4468
|
| ''[[:d:Q13129160|Hugh Brython Hughes]]''
|
| 1848
| 1913
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4469
|
| ''[[:d:Q13129166|Hugh Jones]]''
|
| 1749
| 1825
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4470
| [[Ficheru:Hugh Hughes (Hugh Tegai, 1805-64) (print) NLW3361210.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129165|Hugh Hughes]]''
|
| 1805
| 1864
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 4471
|
| ''[[:d:Q13129169|Hugh Hughes]]''
|
| 1693
| 1776
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4472
|
| ''[[:d:Q13129177|Hugh Hughes]]''
|
| 1824
| 1898
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4473
|
| ''[[:d:Q13129194|Hugh Jones]]''
|
| 1700
| 1782
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4474
|
| ''[[:d:Q13129200|Huw Llwyd]]''
|
| 1568
| 1630
| ''[[:d:Q29484382|Cynfal-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4475
|
| ''[[:d:Q13129207|Hydwedd Boyer]]''
|
| 1912
| 1970
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4476
|
| ''[[:d:Q13129235|Idwal Jones]]''
|
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4477
| [[Ficheru:Three prominent Welshmen, Ernest Roberts, Sir Idris Foster and the folk-singer Elfed Lewis (1544715).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129237|Idris Foster]]''
|
| 1911
| 1984
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4478
|
| ''[[:d:Q13129262|Ioan Bowen Rees]]''
| abogáu británicu (1929–1999)
| 1929
| 1999
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4479
| [[Ficheru:Iolo Ceredig Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129267|Iolo Ceredig Jones]]''
| axedrecista galés
| 1947
| 2021
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4480
|
| ''[[:d:Q13129264|Ioan Siencyn]]''
|
| 1716
| 1796
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4481
|
| ''[[:d:Q13129276|Isaac Carter]]''
|
|
| 1741
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4482
|
| ''[[:d:Q13129280|Isaac Hughes]]''
|
| 1852
| 1928
| ''[[:d:Q7268591|Quakers Yard]]''
|-
| style='text-align:right'| 4483
| [[Ficheru:Mr. Isaac Foulkes (Llyfrbryf) ganwyd Tachwedd 9fed, 1836 ; bu farw Tachwedd 2il, 1904 (5294020).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129281|Isaac Foulkes]]''
|
| 1836
| 1904
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4484
|
| ''[[:d:Q13129291|J. Brynach Davies]]''
|
| 1873
| 1923
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4485
|
| ''[[:d:Q13129292|Iwan Llwyd]]''
| poeta (1957–2010)
| 1957
| 2010
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4486
|
| ''[[:d:Q13129299|Jane Hughes]]''
|
| 1811
| 1878
| ''[[:d:Q3403463|Pontrobert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4487
| [[Ficheru:James Spinther James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129296|James Spinther James]]''
|
| 1837
| 1914
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4488
|
| ''[[:d:Q13129297|James Nicholas]]''
|
| 1928
| 2013
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 4489
| [[Ficheru:Jane Cave from her book.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129300|Jane Cave]]''
|
| 1754
| 1813
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4490
|
| ''[[:d:Q13129307|Jenkin Morgan Edwards]]''
| poeta británicu (1903–1978)
| 1903
| 1978
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 4491
| [[Ficheru:John Ambrose Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129318|John Ambrose Lloyd]]''
|
| 1815
| 1874
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4492
|
| ''[[:d:Q13129319|John Dafydd]]''
|
| 1727
| 1783
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4493
| [[Ficheru:John Elwyn Jones (1939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129322|John Elwyn Jones]]''
| traductor británicu (1921–2008)
| 1921
| 2008
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4494
| [[Ficheru:John-Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129321|John Barnard Jenkins]]''
|
| 1933
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4495
| [[Ficheru:John Griffith Williams, the author and carpenter from Cricieth (1511536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129327|John Griffith Williams]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4496
|
| ''[[:d:Q13129328|John Geraint Jenkins]]''
|
| 1929
| 2009
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4497
|
| ''[[:d:Q13129334|John Humphreys Parry]]''
|
| 1786
| 1825
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4498
| [[Ficheru:John Griffith (Y Gohebydd, 1821-77) NLW3365401.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129335|John Griffith]]''
|
| 1821
| 1877
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 4499
|
| ''[[:d:Q13129332|John Gruffydd Moelwyn Hughes]]''
|
| 1866
| 1944
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4500
|
| ''[[:d:Q13129338|John Lloyd]]''
|
| 1797
| 1875
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4501
| [[Ficheru:Dr John Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129342|John Parry]]''
|
| 1812
| 1874
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4502
|
| ''[[:d:Q13129341|John Lloyd-Jones]]''
|
| 1885
| 1956
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4503
|
| ''[[:d:Q13129347|John Owen Griffith]]''
|
| 1828
| 1881
| [[Caernarfon]]<br/>[[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4504
|
| ''[[:d:Q13129344|John Robert Pryse]]''
| poeta galés (1840–1862)
| 1840
| 1862
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4505
|
| ''[[:d:Q13129345|John Roberts Evans]]''
| escritor británicu (1914–1982)
| 1914
| 1982
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4506
|
| ''[[:d:Q13129355|John Williams]]''
|
| 1728
| 1806
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4507
| [[Ficheru:Reverend John Williams (1853–1921) (gcf10374).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129358|John Williams]]''
|
| 1854<br/>1853
| 1921
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4508
| [[Ficheru:Portrait of Y bardd yn ei wely (4674271).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129356|John Thomas]]''
|
| 1786
| 1859
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4509
|
| ''[[:d:Q13129357|John Roderick Rees]]''
|
| 1920
| 2009
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4510
| [[Ficheru:Portrait of Joshua Thomas (4673043) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129363|Joshua Thomas]]''
|
| 1719
| 1797
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4511
|
| ''[[:d:Q13129360|John Rowlands]]''
| militar galés (1915–2006)
| 1915
| 2006
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 4512
|
| ''[[:d:Q13129361|John Williams]]''
|
| 1811
| 1862
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4513
|
| ''[[:d:Q13129368|Josiah Jones]]''
| escritor estauxunidense (1807–1887)
| 1807
| 1887
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4514
|
| ''[[:d:Q13129369|Josiah Thomas Jones]]''
|
| 1799
| 1873
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4515
|
| ''[[:d:Q13129508|Leah Owen]]''
| cantante británica
| 1953
| 2024
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4516
| [[Ficheru:Lewis William Lewis (Llew Llwyfo, 1831-1901) NLW3364260.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129535|Llew Llwyfo]]''
|
| 1831
| 1901
| ''[[:d:Q20594352|Llanwenllwyfo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4517
|
| ''[[:d:Q13129533|Lewis Davies]]''
| escritor de lliteratura infantil galés (1863–1951)
| 1863
| 1951
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 4518
|
| ''[[:d:Q13129538|Lewis Hopkin]]''
|
| 1708
| 1771
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4519
|
| ''[[:d:Q13129541|Lewis Holme Lewis]]''
|
| 1866
| 1955
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 4520
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551282).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130248|Moses Glyn Jones]]''
|
| 1913
| 1994
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 4521
|
| ''[[:d:Q13130254|Morys Clynnog]]''
|
| 1525
| 1581
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4522
|
| ''[[:d:Q13130283|Muriel Drinkwater]]''
|
| 1933
| 1946
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4523
|
| ''[[:d:Q13130336|Myron Wyn Evans]]''
| químicu galés
| 1950
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4524
|
| ''[[:d:Q13130346|Nans Jones]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q22673780|Penrhosgarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4525
|
| ''[[:d:Q13130551|Owain Meirion]]''
|
| 1803
| 1868
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4526
| [[Ficheru:Portrait of Owen Jones, 'Meudwy Môn' (4670352) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130554|Owen Jones]]''
|
| 1806
| 1889
| ''[[:d:Q10987925|Llanfihangel Ysgeifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4527
| [[Ficheru:Owen Gruffydd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130555|Owen Gruffydd]]''
| poeta galés (1643–1730)
| 1643
| 1730
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4528
|
| ''[[:d:Q13130558|Owen Owen]]''
|
| 1847
| 1910
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4529
| [[Ficheru:Owen Williams (Owain Gwyrfai, 1790-1874) NLW3362699.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130556|Owen Williams]]''
| poeta galés (1790–1874)
| 1790
| 1874
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4530
| [[Ficheru:Portrait of Paul Panton Esqre. and his chestnut gelding 'The Marquiss' (4670430).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130596|Paul Panton]]''
|
| 1727
| 1797
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 4531
| [[Ficheru:Portrait of Peter Jones, Bard, Llynlleifiad (4672939) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130737|Peter Jones]]''
| poeta galés (1775–1845)
| 1775
| 1845
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4532
|
| ''[[:d:Q13130915|R. Gerallt Jones]]''
|
| 1934
| 1999
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 4533
|
| ''[[:d:Q13130916|Ronald Lockley]]''
| ornitólogu neozelandés (1903–2000)
| 1903
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4534
|
| ''[[:d:Q13131044|Rhosier Smyth]]''
|
| 1541
| 1625
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4535
|
| ''[[:d:Q13131071|Rhydwen Williams]]''
| poeta británicu (1916–1997)
| 1916
| 1997
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4536
|
| ''[[:d:Q13131078|Rhys Jones]]''
| músicu británicu (1927–2015)
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4537
|
| ''[[:d:Q13131094|Richard Williams]]''
|
| 1790
| 1865
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 4538
|
| ''[[:d:Q13131102|Robert Alun Roberts]]''
|
| 1894
| 1969
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4539
|
| ''[[:d:Q13131111|Robert Williams]]''
|
| 1810
| 1881
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4540
|
| ''[[:d:Q13131118|Robyn Léwis]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 4541
| [[Ficheru:Rev Robin Williams advising on renovations at Capel Gorphwysa, Penrhyndeudraeth (1492299).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131119|Robin Williams]]''
| escritor galés (1923–2004)
| 1923
| 2004
| ''[[:d:Q14508708|Rhoslan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4542
| [[Ficheru:Sarah jacob.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131210|Sarah Jacob]]''
|
| 1857
| 1869
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4543
| [[Ficheru:Sassie Rees, Caernarfon, cantores gyda'r BBC (1476258).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131218|Sassie Rees]]''
| cantante británica (1916–2013)
| 1916
| 2013
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 4544
|
| ''[[:d:Q13131449|Sian Owen]]''
|
| 1965
| 2013
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4545
|
| ''[[:d:Q13131459|Simon B. Jones]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4546
|
| ''[[:d:Q13131617|Stephen J. Williams]]''
|
| 1896
| 1992
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 4547
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1984, Llanbedr Pont Steffan a'r Fro (1586573) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131715|Sulwyn Thomas]]''
| periodista
| 1943
| 2025
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4548
|
| ''[[:d:Q13131712|Sue Noake]]''
| profesora británica
| 1952
| 2004
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4549
| [[Ficheru:Thomas Jacob Thomas (Sarnicol).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131848|Thomas Jacob Thomas]]''
|
| 1873
| 1945
| ''[[:d:Q11054093|Capel Cynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4550
|
| ''[[:d:Q13131854|Thomas Evans]]''
|
| 1840
| 1865
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4551
|
| ''[[:d:Q13131852|Thomas Hudson-Williams]]''
| profesor universitariu estauxunidense
| 1873
| 1961
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4552
|
| ''[[:d:Q13131853|Thomas James Jenkin]]''
| botánicu galés (1885–1965)
| 1885
| 1965
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''<br/>''[[:d:Q29505758|Budloy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4553
| [[Ficheru:Tudno 00.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131856|Thomas Jones]]''
|
| 1844
| 1895
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4554
| [[Ficheru:T. E. Nicholas and D. J. Williams conversing at a CND rally at Aberystwyth (6773943208).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131857|Thomas Evan Nicholas]]''
| poeta galés (1879–1971)
| 1879
| 1971
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4555
|
| ''[[:d:Q20821182|John Williams]]''
|
| 1747
| 1831
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 4556
|
| ''[[:d:Q20821183|John Williams]]''
| ministru estauxunidense (1768–1825)
| 1768
| 1825
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4557
|
| ''[[:d:Q20821186|William Jones]]''
| políticu galés (1888–1961)
| 1888
| 1961
| ''[[:d:Q5530467|Gellifor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4558
|
| ''[[:d:Q20821185|John Williams]]''
|
| 1856
| 1917
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4559
|
| ''[[:d:Q20821191|Richard Martin]]''
|
| 1843
| 1922
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4560
|
| ''[[:d:Q20821189|Lewis John Thomas]]''
|
| 1883
| 1970
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 4561
|
| ''[[:d:Q20821194|Owen Williams]]''
|
| 1774
| 1839
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4562
|
| ''[[:d:Q20821195|Owen Williams]]''
|
| 1865
| 1928
| ''[[:d:Q6661549|Llangwyllog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4563
|
| ''[[:d:Q20821192|Morris Davies]]''
|
| 1891
| 1961
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4564
|
| ''[[:d:Q20821199|Peter Edwards]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4565
|
| ''[[:d:Q20821200|Peter Price]]''
|
| 1864
| 1940
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4566
| [[Ficheru:Gilbert Baldry (1876-1928) - Simon Yorke IV (1903–1966), and Philip Yorke III (1905–1978), as Children - 1151358 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821201|Philip Scott Yorke]]''
|
| 1905
| 1976
| ''[[:d:Q5385260|Erddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4567
|
| ''[[:d:Q20821206|Richard Jones]]''
|
| 1838
| 1925
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4568
|
| ''[[:d:Q20821204|Richard Jenkin Rees]]''
|
| 1868
| 1963
| ''[[:d:Q7162075|Pen-y-garn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4569
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Richard Roberts (London) (4670533) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821208|Richard Roberts]]''
|
| 1823
| 1909
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4570
|
| ''[[:d:Q20821209|Richard Samuel Rogers]]''
|
| 1882
| 1950
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4571
|
| ''[[:d:Q20821214|Robert Stephen]]''
|
| 1878
| 1966
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4572
|
| ''[[:d:Q20821215|George Fossett Roberts]]''
|
| 1870
| 1954
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4573
|
| ''[[:d:Q20821212|Robert Meirion Roberts]]''
|
| 1906
| 1967
| ''[[:d:Q772694|Llandrillo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4574
|
| ''[[:d:Q20821213|Robert Rolfe Williams]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4575
|
| ''[[:d:Q20821218|Roger Thomas]]''
|
| 1886
| 1960
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4576
|
| ''[[:d:Q20821219|Thomas Carrington]]''
|
| 1881
| 1961
| ''[[:d:Q5623864|Gwynfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4577
|
| ''[[:d:Q20821216|John Rowland]]''
|
| 1877
| 1941
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4578
|
| ''[[:d:Q20821217|Samuel James Leeke]]''
|
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4579
|
| ''[[:d:Q20821222|Thomas Davies James]]''
|
| 1862
| 1927
| ''[[:d:Q3285155|Manafon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4580
|
| ''[[:d:Q20821223|Thomas Ivor Jones]]''
|
| 1896
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4581
|
| ''[[:d:Q20821221|Thomas Arthur Levi]]''
|
| 1874
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4582
|
| ''[[:d:Q20821225|Thomas Lewis]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q4923824|Blaenycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4583
|
| ''[[:d:Q20821230|Tom Ellis Jones]]''
|
| 1900
| 1975
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4584
|
| ''[[:d:Q20821229|Thomas Williams Chance]]''
|
| 1872
| 1954
| ''[[:d:Q5396240|Erwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 4585
|
| ''[[:d:Q20821234|William Ewart Williams]]''
|
| 1894
| 1966
| ''[[:d:Q29499117|Bodgarad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4586
|
| ''[[:d:Q20821235|William Gareth Evans]]''
|
| 1941
| 2000
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4587
|
| ''[[:d:Q20821233|William Davies]]''
| historiador galés (1874–1949)
| 1874
| 1949
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4588
|
| ''[[:d:Q20821238|William Hugh Owen]]''
|
| 1886
| 1957
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4589
|
| ''[[:d:Q20821239|William Hughes]]''
|
| 1779
| 1836
| ''[[:d:Q7162070|Pen-y-clawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4590
|
| ''[[:d:Q20821237|William Hubert Vaughan]]''
|
| 1894
| 1959
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 4591
|
| ''[[:d:Q20821242|William Lloyd]]''
|
| 1786
| 1852
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4592
|
| ''[[:d:Q20821243|William Morris Williams]]''
|
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4593
|
| ''[[:d:Q20821241|William Jones Williams]]''
|
| 1891
| 1945
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4594
|
| ''[[:d:Q20821246|William Robert Hughes]]''
|
| 1798
| 1879
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4595
|
| ''[[:d:Q20821244|William Prichard Williams]]''
|
| 1848
| 1916
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4596
|
| ''[[:d:Q20821245|William Richard Owen]]''
|
| 1906
| 1982
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4597
|
| ''[[:d:Q20821250|William Williams]]''
|
| 1748
| 1820
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4598
|
| ''[[:d:Q20821251|William Wyn Williams]]''
|
| 1876
| 1936
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 4599
|
| ''[[:d:Q20821248|William Thomas]]''
|
| 1856
| 1932
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4600
|
| ''[[:d:Q20821249|William Williams]]''
|
| 1732
| 1799
| ''[[:d:Q20007214|Llanfair-Nant-Gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4601
|
| ''[[:d:Q20821415|David Jenkins Morgan]]''
|
| 1884
| 1949
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4602
|
| ''[[:d:Q20821418|David Jones]]''
|
| 1836
| 1878
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4603
|
| ''[[:d:Q20821416|David John Evans]]''
|
| 1884
| 1965
| ''[[:d:Q14508473|Capel Seion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4604
|
| ''[[:d:Q20821417|David John Lloyd]]''
|
| 1886
| 1951
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4605
|
| ''[[:d:Q20821422|Edward Arthur Lewis]]''
| historiador británicu (1880–1942)
| 1880
| 1942
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4606
|
| ''[[:d:Q20821423|Evan Thomas]]''
|
| 1733
| 1814
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4607
| [[Ficheru:Revd. Principal David Lloyd M.A., Ll.D.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821420|David Lloyd]]''
|
| 1805
| 1863
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4608
|
| ''[[:d:Q20821421|David William Richards]]''
|
| 1893
| 1949
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4609
|
| ''[[:d:Q20821426|Griffith Richard Maethlu Lloyd]]''
|
| 1902
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4610
|
| ''[[:d:Q20821424|Evan Thomas Griffiths]]''
|
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4611
|
| ''[[:d:Q20821425|George John]]''
|
| 1918
| 1994
| ''[[:d:Q5348102|Eglwyswen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4612
|
| ''[[:d:Q20821428|John Castell Evans]]''
|
| 1844
| 1909
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4613
|
| ''[[:d:Q20821434|John Morgan Lloyd]]''
|
| 1880
| 1960
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4614
|
| ''[[:d:Q20821435|John Powell Griffiths]]''
|
| 1875
| 1944
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 4615
|
| ''[[:d:Q20821438|John Williams]]''
|
| 1825
| 1904
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4616
|
| ''[[:d:Q20821439|Matthew W. Davies]]''
|
| 1882
| 1947
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4617
|
| ''[[:d:Q20821437|John Williams]]''
|
| 1754
| 1828
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4618
|
| ''[[:d:Q20821443|Robert Evan Jones]]''
|
| 1869
| 1956
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4619
|
| ''[[:d:Q20821440|Richard Arthur Roberts]]''
|
| 1851
| 1943
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4620
|
| ''[[:d:Q20821441|Richard Thomas]]''
|
| 1871
| 1950
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 4621
|
| ''[[:d:Q20821446|William James Thomas]]''
|
| 1867
| 1945
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4622
|
| ''[[:d:Q20821447|Thomas Hopkin Evans]]''
|
| 1879
| 1940
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 4623
| [[Ficheru:Thomas Roberts, Bethesda.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821450|Thomas Roberts]]''
|
| 1835
| 1899
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4624
|
| ''[[:d:Q20821451|Thomas William]]''
|
| 1717
| 1765
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4625
| [[Ficheru:T. Llechid Jones (5236454).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821448|Thomas Llechid Jones]]''
|
| 1867
| 1946
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 4626
|
| ''[[:d:Q20821449|Thomas Robert Jones]]''
|
| 1802
| 1856
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4627
|
| ''[[:d:Q20821458|William Thomas]]''
|
| 1749
| 1809
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4628
|
| ''[[:d:Q20821456|William Saunders]]''
|
| 1806
| 1851
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4629
|
| ''[[:d:Q20824262|John Thomas Jones]]''
| misioneru británicu (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4630
|
| ''[[:d:Q20859130|Jill Tomlinson]]''
| autora británica (1931–1976)
| 1931
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4631
|
| ''[[:d:Q20860216|Roger Jones]]''
|
| 1903
| 1982
| ''[[:d:Q28731132|Rhoshirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 4632
|
| ''[[:d:Q20865154|Derek Williams]]''
|
| 1942
| 2007
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4633
|
| ''[[:d:Q20878173|Marcus Owen]]''
|
| 1935
| 1987
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4634
|
| ''[[:d:Q20878227|Roy Andrewartha]]''
|
| 1938
| 2020
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4635
| [[Ficheru:Morgan Maddox Morgan-Owen from G ouafc 1899 1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20888934|Morgan Maddox Morgan-Owen]]''
|
| 1877
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4636
|
| ''[[:d:Q20888933|Owen Morris Roberts]]''
|
| 1906
| 1999
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4637
|
| ''[[:d:Q20890211|Robert John Pryse]]''
| escritor galés (1807–1889)
| 1807
| 1889
| ''[[:d:Q3402694|Llanbadrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4638
| [[Ficheru:Catherine Prichard (Buddug).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20890214|Catherine Prichard]]''
|
| 1842
| 1909
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4639
|
| ''[[:d:Q20942797|Ken Jones]]''
|
| 1930
| 2015
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4640
|
| ''[[:d:Q20949588|J. Elwyn Hughes]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4641
|
| ''[[:d:Q20962418|Arnold Wienholt]]''
|
| 1826
| 1895
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4642
|
| ''[[:d:Q20985688|Alan Rees]]''
|
| 1941
| 2005
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4643
|
| ''[[:d:Q20988974|Jack Norman]]''
|
| 1909
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4644
|
| ''[[:d:Q21000502|Geraint Stanley Jones]]''
|
| 1936
| 2015
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4645
|
| ''[[:d:Q21030575|Charles Gough Howell]]''
|
| 1894
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4646
|
| ''[[:d:Q21030591|Gwenan Jones]]''
|
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4647
|
| ''[[:d:Q21030640|Owen Harris]]''
| políticu galés (1837–1905)
| 1837
| 1905
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4648
|
| ''[[:d:Q21035496|William Jones]]''
| empresariu galés (1874–1936)
| 1874
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4649
|
| ''[[:d:Q21038704|Illtyd Harrington]]''
| políticu galés (1931–2015)
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4650
|
| ''[[:d:Q21061998|Meredith Etherington-Smith]]''
| periodista galesa
| 1946
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4651
| [[Ficheru:David James MHA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21069708|David James]]''
| políticu australianu
| 1854
| 1926
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4652
|
| ''[[:d:Q21078463|Eddie Dowdall]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1968)
| 1901
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4653
|
| ''[[:d:Q21078465|Edward Enoch Jenkins]]''
| xuez galés (1895–1960)
| 1895
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4654
|
| ''[[:d:Q21079008|Doug Morgan]]''
|
| 1886
| 1958
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4655
| [[Ficheru:Thomas Iorwerth Ellis (5292079).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131858|Thomas Iorwerth Ellis]]''
|
| 1899
| 1970
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4656
| [[Ficheru:Gwilym Morganwg, bard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131866|Thomas Williams]]''
| poeta galés (1778–1835)
| 1778
| 1835
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 4657
|
| ''[[:d:Q13131864|Thomas Williams]]''
|
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4658
|
| ''[[:d:Q13131865|Thomas Williams]]''
|
| 1769
| 1848
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4659
| [[Ficheru:Glan Alun.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131882|Thomas Jones]]''
|
| 1811
| 1866
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4660
|
| ''[[:d:Q13131944|Tom Parri Jones]]''
|
| 1905
| 1980
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4661
|
| ''[[:d:Q13131982|Trebor Lloyd Evans]]''
|
| 1909
| 1979
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4662
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555519).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132174|Vaughan Hughes]]''
| periodista británicu
| 1947
| 2024
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4663
|
| ''[[:d:Q13132190|William Rhys Nicholas]]''
| poeta británicu
| 1914
| 1996
| ''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4664
|
| ''[[:d:Q13132358|William John Griffith]]''
|
| 1875
| 1931
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4665
| [[Ficheru:Llanrwst Poets (1876) (8363305937).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132359|William John Roberts]]''
|
| 1828
| 1904
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4666
| [[Ficheru:Portrait of William Williams, 'Gwilym Cyfeiliog' (4672196) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132362|William Williams]]''
|
| 1801
| 1876
| ''[[:d:Q20601420|Winllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4667
|
| ''[[:d:Q13132363|William Morris]]''
| botánicu galés (1705–1763)
| 1705
| 1763
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4668
|
| ''[[:d:Q13132360|William Jones]]''
| poeta británicu (1896–1961)
| 1896
| 1961
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4669
|
| ''[[:d:Q13132361|William Jones]]''
|
| 1764
| 1822
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4670
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Wm. Rowlands, 'Gwilym Lleyn' (4671153).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132366|William Rowlands]]''
|
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4671
|
| ''[[:d:Q13132364|William Spurrell]]''
|
| 1813
| 1889
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4672
| [[Ficheru:Portrait of Hon. W. O. Stanley, M.P (4673027).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132369|William Owen Stanley]]''
| políticu británicu
| 1802
| 1884
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4673
|
| ''[[:d:Q13157407|Henry Harries]]''
|
| 1821
| 1849<br/>1862
| ''[[:d:Q13127612|Cwrt-y-cadno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4674
|
| ''[[:d:Q13157452|J. E. Caerwyn Williams]]''
| eruditu galés (1912–1999)
| 1912
| 1999
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4675
|
| ''[[:d:Q13218562|David Griffiths]]''
| botánicu galés (1867–1935)
| 1867
| 1935
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4676
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Isaac Williams (4671204).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13341457|Isaac Williams]]''
|
| 1802
| 1865
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4677
| [[Ficheru:Advertising various books and records (1574760).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405589|Iris Williams]]''
|
| 1946
| 2025
| ''[[:d:Q7321615|Rhydyfelin]]''<br/>[[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4678
| [[Ficheru:Mary Dillwyn M.D. 1853.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13406331|Mary Dillwyn]]''
|
| 1816
| 1906
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4679
|
| ''[[:d:Q13415127|James Holmes-Siedle]]''
|
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4680
|
| ''[[:d:Q13423692|Mary Letitia Green]]''
|
| 1886
| 1978
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4681
|
| ''[[:d:Q13445386|Gordon Rowlands]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1929
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4682
|
| ''[[:d:Q13522455|Ian Buckett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
| 2024
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4683
| [[Ficheru:Judge John Rice Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13522489|John Rice Jones]]''
| políticu estauxunidense
| 1759
| 1824
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4684
|
| ''[[:d:Q13530049|John Stradling Thomas]]''
| políticu británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q1067991|Dyfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4685
| [[Ficheru:Hugh Price Hughes3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13583800|Hugh Price Hughes]]''
| teólogu galés (1847–1902)
| 1847
| 1902
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4686
| [[Ficheru:E.Morgan Humphreys 002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13584022|Edward Morgan Humphreys]]''
|
| 1882
| 1955
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4687
| [[Ficheru:JohnLewis01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13616740|John T. Lewis]]''
|
| 1932
| 2004
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4688
| [[Ficheru:EdwynCynrigRoberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13634239|Edwin Cynrig Roberts]]''
|
| 1837
| 1893
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4689
| [[Ficheru:Ellis Wynne plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13634263|Ellis Wynne]]''
|
| 1671
| 1734
| ''[[:d:Q29484377|Y Lasynys Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4690
| [[Ficheru:Walter Davies (Gwallter Mechain).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13635559|Gwallter Mechain]]''
|
| 1761
| 1849
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4691
| [[Ficheru:Portrait of John Ceiriog Hughes (4674472).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13639581|John Ceiriog Hughes]]''
| poeta galés (1832–1887)
| 1832
| 1887
| ''[[:d:Q13129603|Llanarmon Dyffryn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4692
|
| ''[[:d:Q13643306|Leslie Norris]]''
| escritor británicu
| 1921
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4693
|
| ''[[:d:Q13643406|Lewys Daron]]''
| poeta galés (1600–1530)
| 1600
| 1530
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4694
|
| ''[[:d:Q13703019|Haydn Morris]]''
| direutor d'orquesta británicu (1891–1965)
| 1891
| 1965
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 4695
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch Thos Jones, Dynbych .. NLW3364382.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14476852|Thomas Jones]]''
|
| 1756
| 1820
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4696
| [[Ficheru:Revd Williams Ambrose (1813-73) NLW3362510.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14480365|William Ambrose]]''
| poeta galés (1813–1873)
| 1813
| 1873
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4697
|
| ''[[:d:Q14480438|William Glyn]]''
|
| 1504
| 1558
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4698
|
| ''[[:d:Q14508516|Humphrey Lloyd]]''
|
| 1610
| 1689
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4699
|
| ''[[:d:Q14508527|John Jones]]''
|
| 1904
| 1956
| ''[[:d:Q6661740|Llansaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4700
|
| ''[[:d:Q14593035|Isaac D. Seyburn]]''
| oficial galés (1824–1895)
| 1824
| 1895
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4701
|
| [[Eleanor Vachell]]
| botánica británica (1879–1948)
| 1879
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4702
|
| ''[[:d:Q14918258|John Lloyd]]''
|
| 1649
| 1679
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4703
| [[Ficheru:Richard John Lloyd Price of Rhiwlas, Vanity Fair, 1885-10-10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945454|Richard John Lloyd Price]]''
|
| 1843
| 1923
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4704
|
| ''[[:d:Q14945647|Arthur Evanson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1859–1934)
| 1859
| 1934
| ''[[:d:Q11029875|Llansoy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4705
| [[Ficheru:St Grwst.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945657|Hugh Jones]]''
|
| 1816
| 1897
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4706
|
| ''[[:d:Q14945665|John Mason]]''
|
| 1920
| 2009
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4707
|
| ''[[:d:Q14945674|Emlyn Rhoderick]]''
| físicu galés (1920–2007)
| 1920
| 2007
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4708
| [[Ficheru:Owen Owen (arolygydd ysgolion).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945672|Owen Owen]]''
|
| 1850
| 1920
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4709
|
| ''[[:d:Q14945676|William Bowen Rowlands]]''
| políticu británicu
| 1837
| 1906
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4710
|
| ''[[:d:Q14945684|Hugh Williams]]''
|
| 1722
| 1779
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4711
|
| ''[[:d:Q20733427|John Griffith Davies]]''
|
| 1836
| 1861
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 4712
| [[Ficheru:John Gwynoro Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733430|John Gwynoro Davies]]''
|
| 1855
| 1935
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4713
| [[Ficheru:Portrait of Y Parchedig John Harris Jones, M.A., Ph.D (4670334).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733434|John Harris Jones]]''
|
| 1827
| 1885
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 4714
|
| ''[[:d:Q20733437|John Henry]]''
|
| 1859
| 1914
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4715
|
| ''[[:d:Q14949186|Hilary Tann]]''
| compositora británica
| 1947
| 2023
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 4716
|
| ''[[:d:Q14949184|Clement Price Thomas]]''
|
| 1893
| 1973
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 4717
|
| ''[[:d:Q14982023|John Walters]]''
|
| 1721
| 1797
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4718
|
| ''[[:d:Q20733216|Humphrey Parry]]''
|
| 1772
| 1809
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4719
|
| ''[[:d:Q20733222|Huw Arwystli]]''
| poeta galés (1542–1578)
| 1542
| 1578
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4720
|
| ''[[:d:Q20733227|Huw Ellis]]''
|
| 1714
| 1774
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4721
|
| ''[[:d:Q20733248|Hywel David Emanuel]]''
|
| 1921
| 1970
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 4722
|
| ''[[:d:Q20733249|Hywel Davies]]''
| broadcaster británicu (1919–1965)
| 1919
| 1965
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4723
|
| ''[[:d:Q20733254|Idwal Jones]]''
|
| 1899
| 1966
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4724
|
| ''[[:d:Q20733255|Iestyn Rhys Williams]]''
| direutor galés (1892–1955)
| 1892
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4725
|
| ''[[:d:Q20733253|Idris Thomas]]''
| ministru británicu (1889–1962)
| 1889
| 1962
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4726
|
| ''[[:d:Q20733268|Ieuan Brechfa]]''
|
| 1430
| 1500
| ''[[:d:Q4959999|Brechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4727
|
| ''[[:d:Q20733278|Ieuan Samuel Jones]]''
| ministru británicu (1918–2004)
| 1918
| 2004
| ''[[:d:Q17743639|Felin Geri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4728
|
| ''[[:d:Q20733282|Ifan Gruffudd]]''
|
| 1655
| 1734
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 4729
|
| ''[[:d:Q20733286|Ifor Thomas]]''
|
| 1877
| 1918
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 4730
|
| ''[[:d:Q20733290|Isaac James]]''
|
| 1766
| 1840
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4731
| [[Ficheru:Portrait of Isaac Jenkins (4672921).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733291|Isaac Jenkins]]''
|
| 1812
| 1877
| ''[[:d:Q3398476|Aberffrwd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4732
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Ishmael Jones (4672932).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733294|Ishmael Jones]]''
|
| 1794
| 1876
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4733
|
| ''[[:d:Q20733295|Ivor Bowen]]''
| xuez galés (1862–1934)
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4734
|
| ''[[:d:Q20733293|Isaac Samuel Lloyd]]''
|
| 1875
| 1961
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4735
|
| ''[[:d:Q20733296|Ivor James]]''
|
| 1840
| 1909
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4736
|
| ''[[:d:Q20733297|Jabez Edmund Jenkins]]''
|
| 1840
| 1903
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4737
|
| ''[[:d:Q20733303|James Bilsland Hughes]]''
|
| 1831
| 1878
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4738
|
| ''[[:d:Q20733306|James Conway Brown]]''
|
| 1838
| 1908
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 4739
|
| ''[[:d:Q20733310|James Davies]]''
|
| 1648
| 1722
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4740
|
| ''[[:d:Q20733311|James Davies]]''
|
| 1800
| 1869
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4741
| [[Ficheru:Portrait of James Davies (4674063).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733309|James Davies]]''
|
| 1765
| 1849
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4742
|
| ''[[:d:Q20733314|James Evan]]''
|
| 1814
| 1842
| ''[[:d:Q4958467|Brawdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4743
|
| ''[[:d:Q20733315|James Evans]]''
|
| 1866
| 1931
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 4744
|
| ''[[:d:Q20733318|James Henry Howard]]''
|
| 1876
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4745
| [[Ficheru:Ifano Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733319|James Ifano Jones]]''
|
| 1865
| 1955
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4746
|
| ''[[:d:Q20733316|James Griffiths]]''
|
| 1782
| 1858
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 4747
|
| ''[[:d:Q20733322|James Jardine]]''
|
|
| 1737
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4748
|
| ''[[:d:Q20733321|James James]]''
|
| 1760
| 1831
| ''[[:d:Q4667057|Aberedw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4749
|
| ''[[:d:Q20733326|James Mansel John]]''
|
| 1910
| 1975
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4750
|
| ''[[:d:Q20733325|James Lewis]]''
|
| 1674
| 1747
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4751
|
| ''[[:d:Q20733330|James Nicholas]]''
|
| 1877
| 1963
| ''[[:d:Q264304|Cwmfelin Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4752
|
| ''[[:d:Q20733328|James Morgan Gibbon]]''
| ministru británicu (1855–1932)
| 1855
| 1932
| ''[[:d:Q4666839|Abercych]]''
|-
| style='text-align:right'| 4753
|
| ''[[:d:Q20733329|James Morris]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4754
|
| ''[[:d:Q20733334|James Rees]]''
|
| 1803
| 1880
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4755
|
| ''[[:d:Q20733335|James Thomas Evans]]''
|
| 1878
| 1950
| ''[[:d:Q4666838|Abercwmboi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4756
|
| ''[[:d:Q20733338|Jehoiada Hodges]]''
|
| 1877
| 1930
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4757
|
| ''[[:d:Q20733339|Jenkin Davies]]''
|
| 1798
| 1842
| ''[[:d:Q13129613|Llandysiliogogo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4758
|
| ''[[:d:Q20733342|Jenkin Lewis]]''
|
| 1760
| 1831
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4759
|
| ''[[:d:Q20733340|Jenkin Evans]]''
|
| 1674
| 1709
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4760
|
| ''[[:d:Q20733341|Jenkin Howell]]''
|
| 1836
| 1902
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4761
|
| ''[[:d:Q20733346|Jethro Gough]]''
|
| 1903
| 1979
| ''[[:d:Q17715131|Llanwonno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4762
|
| ''[[:d:Q20733347|Job David]]''
|
| 1746
| 1812
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4763
|
| ''[[:d:Q20733350|John Arthur Sandbrook]]''
|
| 1876
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4764
|
| ''[[:d:Q20733351|John Ashton]]''
|
| 1830
| 1896
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4765
| [[Ficheru:Revd John Emlyn Jones (Ioan Emlyn, 1820-73) NLW3364395.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733348|John Emlyn Jones]]''
|
| 1818
| 1873
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4766
|
| ''[[:d:Q20733349|John Abel]]''
|
| 1770
| 1819
| ''[[:d:Q13129595|Llan-y-bri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4767
|
| ''[[:d:Q20733355|John Bickerton Morgan]]''
|
| 1859
| 1894
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4768
|
| ''[[:d:Q20733353|John Bancroft Willans]]''
|
| 1881
| 1957
| ''[[:d:Q17738677|Dolforgan Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4769
| [[Ficheru:Portrait of John Bryan (4671299) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733358|John Bryan]]''
|
| 1775
| 1856
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4770
|
| ''[[:d:Q20733359|John Bryant]]''
|
| 1832
| 1926
| ''[[:d:Q5049689|Castellau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4771
|
| ''[[:d:Q20733356|John Bird]]''
| pintor galés (1768–1829)
| 1768
| 1829
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4772
|
| ''[[:d:Q20733357|John Breese]]''
| ministru galés (1789–1842)
| 1789
| 1842
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4773
|
| ''[[:d:Q20733362|John Daniel]]''
|
| 1755
| 1823
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4774
|
| ''[[:d:Q20733363|John David]]''
|
| 1701
| 1756
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4775
|
| ''[[:d:Q20733361|John Ceredig Evans]]''
|
| 1855
| 1936
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 4776
|
| ''[[:d:Q20733367|John Davies]]''
|
| 1750
| 1821
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4777
|
| ''[[:d:Q20733364|John David Davies]]''
|
| 1831
| 1911
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 4778
|
| ''[[:d:Q20733365|John David Rheinallt Jones]]''
|
| 1884
| 1953
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 4779
|
| ''[[:d:Q20733370|John Davies]]''
|
| 1737
| 1821
| ''[[:d:Q6661636|Llanllawddog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4780
| [[Ficheru:Rev. John Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733371|John Davies]]''
|
| 1760
| 1843
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4781
|
| ''[[:d:Q20733368|John Davies]]''
|
| 1652
| 1716
| ''[[:d:Q13131036|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4782
|
| ''[[:d:Q20733374|John Davies]]''
|
| 1787
| 1855
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4783
|
| ''[[:d:Q20733372|John Davies]]''
|
| 1772
| 1855
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4784
|
| ''[[:d:Q20733378|John Davies]]''
|
| 1803
| 1854
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4785
| [[Ficheru:Reverend John Davies, Cardiff, 1823-1874.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733379|John Davies]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4786
|
| ''[[:d:Q20733377|John Davies]]''
|
| 1795
| 1861
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4787
|
| ''[[:d:Q20733382|John Davies]]''
| autor británicu (1868–1940)
| 1868
| 1940
| ''[[:d:Q4899223|Betws yn Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 4788
|
| ''[[:d:Q20733380|John Davies]]''
|
| 1843
| 1917
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 4789
|
| ''[[:d:Q20733381|John Davies]]''
|
| 1860
| 1939
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4790
| [[Ficheru:John Davies (Gwyneddon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733386|John Davies]]''
|
| 1832
| 1904
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4791
|
| ''[[:d:Q20733390|John Edward Jones]]''
|
| 1801
| 1866
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4792
| [[Ficheru:John Davies (Taliesin Hiraethog, 1841-94) NLW3364595.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733388|John Davies]]''
|
| 1841
| 1894
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4793
|
| ''[[:d:Q20733394|John Edward Tomley]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4794
|
| ''[[:d:Q20733395|John Edwards]]''
|
| 1755
| 1823
| ''[[:d:Q29483994|Ereiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4795
|
| ''[[:d:Q20733398|John Edwards]]''
|
| 1799
| 1873
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4796
|
| ''[[:d:Q20733402|John Edward Griffith]]''
|
| 1843
| 1933
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4797
|
| ''[[:d:Q20733403|John Elias Davies]]''
|
| 1847
| 1883
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4798
|
| ''[[:d:Q20733406|John Emrys Evans]]''
| banqueru sudafricanu (1853–1931)
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q82523917|Bron-y-Berllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4799
|
| ''[[:d:Q20733407|John Evan Davies]]''
|
| 1850
| 1929
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4800
|
| ''[[:d:Q20733404|John Ellis]]''
|
| 1760
| 1839
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4801
|
| ''[[:d:Q20733405|John Ellis Meredith]]''
|
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4802
|
| ''[[:d:Q20733410|John Evans]]''
|
| 1737
| 1784
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4803
|
| ''[[:d:Q20733408|John Evan Hughes]]''
|
| 1865
| 1932
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4804
| [[Ficheru:Mr John Evans, Bala.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733414|John Evans]]''
|
| 1723
| 1817
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4805
| [[Ficheru:John Evans, Abermeurig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733418|John Evans]]''
|
| 1830
| 1917
| ''[[:d:Q15987294|Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4806
| [[Ficheru:Evans Jones, Yr Herald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733419|John Evans Jones]]''
|
| 1839
| 1893
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 4807
|
| ''[[:d:Q20733416|John Evans]]''
|
| 1770
| 1851
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4808
| [[Ficheru:John Evans, Aberystwyth (5348990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733417|John Evans]]''
|
| 1796
| 1861
| ''[[:d:Q10963324|Blaenplwyf]]''
|-
| style='text-align:right'| 4809
|
| ''[[:d:Q20733422|John Francis]]''
|
| 1789
| 1843
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 4810
|
| ''[[:d:Q20733420|John Fisher]]''
|
| 1862
| 1930
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4811
|
| ''[[:d:Q20733421|John Foulkes Jones]]''
|
| 1826
| 1880
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4812
|
| ''[[:d:Q20733426|John Griffith]]''
|
| 1863
| 1933
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4813
|
| ''[[:d:Q18880164|Pendrill Varrier Jones]]''
|
| 1883
| 1941
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4814
|
| ''[[:d:Q18910300|Edith Sophia Hooper]]''
| sufraxista galesa (1868–1926)
| 1868
| 1926
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4815
|
| ''[[:d:Q18910435|Edward Edwards]]''
|
| 1870
| 1944
| ''[[:d:Q12061339|Llangedwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4816
|
| ''[[:d:Q18911657|Robert Warden Lee]]''
|
| 1868
| 1958
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4817
| [[Ficheru:Revd William Williams, Swansea (1817-1900) NLW3365189.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18911858|William Rees Williams]]''
|
| 1817
| 1900
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4818
|
| ''[[:d:Q18912095|Herbert Millingchamp Vaughan]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q15987287|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4819
|
| ''[[:d:Q18913039|John Howard Purnell]]''
|
| 1925
| 1996
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 4820
|
| ''[[:d:Q18913097|Elis Roberts]]''
|
| 1712
| 1789
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 4821
| [[Ficheru:John William Watson Stephens. Photograph. Wellcome V0027757.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18913337|John William Watson Stephens]]''
| profesor galés (1865–1946)
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 4822
|
| ''[[:d:Q18914801|Alis Wen]]''
|
| 1520
| 1501
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4823
|
| ''[[:d:Q18914804|Gwen ferch Ellis]]''
|
| 1550
| 1594
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4824
|
| ''[[:d:Q18917139|Abram Wood]]''
|
| 1699
| 1799
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4825
|
| ''[[:d:Q18917172|Norman Allen]]''
|
| 1903
| 1972
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4826
| [[Ficheru:Y Parch Peter Williams o Gaerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18917233|Peter Williams]]''
|
| 1723
| 1796
| ''[[:d:Q13129668|Llansadyrnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4827
|
| ''[[:d:Q18917385|John Harris]]''
|
| 1932
| 2009
| ''[[:d:Q7162831|Penhow]]''
|-
| style='text-align:right'| 4828
|
| ''[[:d:Q18917541|Emlyn Williams]]''
|
| 1921
| 1995
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4829
|
| ''[[:d:Q18917654|Lawrence Jenkins]]''
|
| 1857
| 1928
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4830
|
| ''[[:d:Q18917778|Zachariah Williams]]''
|
| 1673
| 1755
| ''[[:d:Q7368291|Rosemarket]]''
|-
| style='text-align:right'| 4831
|
| ''[[:d:Q18920464|Roscoe Howells]]''
| escritor galés (1919–2014)
| 1919
| 2014
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 4832
|
| ''[[:d:Q18922056|Anne Griffith]]''
|
| 1734
| 1821
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4833
| [[Ficheru:Dan Davies, Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18922147|Daniel Davies]]''
|
| 1859
| 1930
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4834
|
| ''[[:d:Q18922178|Percy Watkins]]''
|
| 1871
| 1946
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4835
|
| ''[[:d:Q18922208|Richard Davis]]''
|
| 1658
| 1714
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4836
|
| ''[[:d:Q18922225|Evan Evans]]''
| empresariu galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q14508465|Betws Lleucu]]''
|-
| style='text-align:right'| 4837
|
| ''[[:d:Q18934912|Donald Emrys Strong]]''
|
| 1927
| 1973
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4838
| [[Ficheru:Portrait of Tho. Jones (4674170) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18936277|Thomas Jones]]''
|
| 1648
| 1713
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 4839
|
| ''[[:d:Q18954073|Arthur Lloyd James]]''
| llingüista británicu (1884–1943)
| 1884
| 1943
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4840
|
| ''[[:d:Q18954136|David Oliver]]''
|
| 1863
| 1947
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4841
|
| ''[[:d:Q18954309|John Bailey]]''
|
| 1898
| 1969
| ''[[:d:Q25169445|Miskin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4842
| [[Ficheru:Portrait of Rev. John Hughes (4670920).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18954350|John Hughes]]''
|
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q13127175|Cnwch Coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4843
| [[Ficheru:Photograph of William Ick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18962084|William Ick]]''
|
| 1800
| 1844
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4844
|
| ''[[:d:Q19039146|David Owen]]''
|
| 1904
| 1970
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4845
|
| ''[[:d:Q19040140|Ezekiel Hughes]]''
|
| 1766
| 1849
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4846
|
| ''[[:d:Q19040262|Frances Hughes]]''
|
| 1855
| 1927
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4847
|
| ''[[:d:Q19042104|Ivor Broom]]''
| militar galés (1920–2003)
| 1920
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4848
|
| ''[[:d:Q19043535|Robert Jones]]''
|
| 1560
| 1615
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 4849
|
| ''[[:d:Q19043766|William Evans]]''
|
| 1864
| 1934
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 4850
|
| ''[[:d:Q19324971|Morland Lewis]]''
| pintor británicu (1903–1943)
| 1903
| 1943
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4851
| [[Ficheru:Mrs Amy Brook (born Bulley) by Mary Florence Monkhouse.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19324995|Amy Bulley]]''
| activista galesa (1852–1939)
| 1852
| 1939
| ''[[:d:Q15261963|New Brighton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4852
|
| ''[[:d:Q19325030|Oliver Thomas]]''
|
| 1598
| 1653
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4853
|
| ''[[:d:Q19325183|Rhondda Williams]]''
| ministru británicu (1860–1945)
| 1860
| 1945
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 4854
|
| ''[[:d:Q19325185|Betty Johnston]]''
|
| 1916
| 1994
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4855
|
| ''[[:d:Q19325211|Richard Hughes]]''
| poeta galés (1565–1619)
| 1565
| 1619
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4856
|
| ''[[:d:Q19325318|Clara Deniz]]''
| pianista británica (1911–2002)
| 1911
| 2002
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4857
|
| ''[[:d:Q19325401|David Thomas]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4858
| [[Ficheru:Rosina Davies (1863–1949) (gcf02725).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19325414|Rosina Davies]]''
| misionera galesa (1863–1949)
| 1863
| 1949
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4859
|
| ''[[:d:Q19325608|Thomas Hughes]]''
|
| 1853
| 1927
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4860
|
| ''[[:d:Q19325627|Ethel Trew]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4861
| [[Ficheru:Cofeb Tom Nefyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19325687|Thomas Williams]]''
|
| 1895
| 1958
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4862
|
| ''[[:d:Q19326557|Samuel Evans]]''
|
| 1762
| 1835
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4863
| [[Ficheru:John Aneurin Grey Griffith, c1980 (4322172360).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19335498|John Aneurin Grey Griffith]]''
| xurista británicu
| 1918
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4864
| [[Ficheru:Representative John D. Jones, 1971.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19360550|John D. Jones]]''
| políticu galés (1923–2014)
| 1923
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4865
|
| ''[[:d:Q19360836|Roger Cecil]]''
| pintor galés (1942–2015)
| 1942
| 2015
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4866
|
| ''[[:d:Q19364441|Gwynne Edwards]]''
| violista galés (1909–2000)
| 1909
| 2000
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4867
| [[Ficheru:Revd John Williams, 'Yr Hen Syr'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19367438|John Williams]]''
|
| 1745
| 1818
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4868
|
| ''[[:d:Q19368760|William Davies]]''
| escultor galés (1826–1901)
| 1826
| 1901
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4869
|
| ''[[:d:Q19396015|Paul Brown]]''
|
| 1960
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4870
|
| ''[[:d:Q19407331|Maureen Guy]]''
| cantante d'ópera galesa (1932–2015)
| 1932
| 2015
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4871
|
| ''[[:d:Q19513574|Owain Dwnn]]''
|
| 1400
| 1460
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4872
|
| ''[[:d:Q19518672|Geoffrey Glyn]]''
|
|
| 1557
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4873
|
| ''[[:d:Q19518932|John Goodwin]]''
| tirador británicu (1859–1938)
| 1859
| 1938
| ''[[:d:Q6394440|Kerry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4874
|
| ''[[:d:Q19560432|Glyn England]]''
| inxenieru galés (1921–2013)
| 1921
| 2013
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4875
|
| ''[[:d:Q19560889|David Bevan Jones]]''
|
| 1807
| 1863
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4876
|
| ''[[:d:Q19560894|Mary Jones]]''
| actriz galesa (1896–1990)
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 4877
|
| ''[[:d:Q19578248|Les Wilkins]]''
|
| 1907
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4878
|
| ''[[:d:Q19578256|Ralph Williams]]''
|
| 1905
| 1985
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4879
|
| ''[[:d:Q19594785|Ray Williams]]''
| xugador de rugbi union galés (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4880
|
| ''[[:d:Q19599159|John Jones]]''
|
| 1786
| 1865
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4881
| [[Ficheru:Thomas Rees, 1904.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19599359|Thomas Rees]]''
| políticu galés (1844–1921)
| 1844
| 1921
| ''[[:d:Q6707738|Lydstep Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 4882
|
| ''[[:d:Q19605143|Owen Thomas]]''
|
| 1858
| 1923
| ''[[:d:Q16246155|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4883
| [[Ficheru:Winifred Phillips Hathaway (1870?-1954) (5494411890).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19613712|Winifred Phillips Hathaway]]''
| oftalmóloga estauxunidense (1870–1954)
| 1871
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4884
|
| ''[[:d:Q19628748|Cledwyn Hughes]]''
|
| 1920
| 1978
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 4885
| [[Ficheru:Edward Davies (Iolo Trefaldwyn, 1819-87) NLW3364542.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19635477|Edward Davies]]''
|
| 1819
| 1887
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4886
|
| ''[[:d:Q19650439|Angus McDermid]]''
|
| 1921
| 1988
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4887
|
| ''[[:d:Q19661342|Jeffery Rowthorn]]''
| sacerdote galés
| 1934
| 2025
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4888
|
| ''[[:d:Q19662041|Saint Austell]]''
| monxu galés (500–600)
| 500
| 600
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4889
| [[Ficheru:Howel-Gwyn-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19664611|Howel Gwyn]]''
|
| 1806
| 1888
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4890
| [[Ficheru:Edward Wienholt - Queensland politician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19665319|Edward Wienholt]]''
|
| 1833
| 1904
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4891
| [[Ficheru:Edward David Miles - Queensland politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19667602|Edward David Miles]]''
| políticu galés (1845–1922)
| 1845
| 1922
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4892
|
| ''[[:d:Q19667907|Elias Wynne Cemlyn-Jones]]''
| escritor galés (1888–1966)
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4893
|
| ''[[:d:Q19668413|Glyn Owen]]''
| xugador de críquet galés (1909–1978)
| 1909
| 1978
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4894
|
| ''[[:d:Q19694162|Anthony Sweeting]]''
| profesor universitariu galés (1938–2008)
| 1938
| 2008
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4895
|
| ''[[:d:Q19760229|Leofric Temple]]''
| abogáu galés (1819–1891)
| 1819
| 1891
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4896
|
| ''[[:d:Q19790482|John James Hughes]]''
|
| 1842
| 1875
| ''[[:d:Q5046060|Carreglefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4897
|
| ''[[:d:Q19799260|Hugh James]]''
| aviador galés (1922–2015)
| 1922
| 2015
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4898
|
| ''[[:d:Q19801208|Mari Ellis]]''
|
| 1913
| 2015
| ''[[:d:Q5318814|Dylife]]''
|-
| style='text-align:right'| 4899
|
| ''[[:d:Q19819921|David Randell]]''
|
| 1854
| 1912
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4900
| [[Ficheru:William Tudor Howell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19819945|William Tudor Howell]]''
|
| 1862
| 1911
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 4901
|
| ''[[:d:Q19819955|P. Ellis Eyton]]''
|
| 1827
| 1878
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4902
|
| ''[[:d:Q19820213|Mia Arnesby Brown]]''
|
| 1867<br/>1866
| 1931
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 4903
|
| ''[[:d:Q19822503|Amy Parry-Williams]]''
|
| 1910
| 1988
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 4904
|
| ''[[:d:Q19829084|Arthur Lewis]]''
| fotógrafu galés (1885–1952)
| 1885
| 1952
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4905
| [[Ficheru:Gwyn Martin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19829092|Gwyn Martin]]''
|
| 1921
| 2001
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4906
|
| ''[[:d:Q19831778|Robert Lambert Gapper]]''
|
| 1897
| 1984
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4907
| [[Ficheru:Portrait of J. Deffett Francis as 'Lord of the Isles' (4670730).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19842165|John Deffett Francis]]''
|
| 1815
| 1901
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4908
|
| ''[[:d:Q19843134|Ray Elton]]''
| direutor de fotografía galés (1914–1994)
| 1914
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4909
|
| ''[[:d:Q19844389|Fred Perry]]''
| boxeador británicu (1904–1981)
| 1904
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4910
|
| ''[[:d:Q19845132|Glyn Davies]]''
|
| 1932
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4911
|
| ''[[:d:Q19873079|Gwyn Evans]]''
|
| 1935
| 2000
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4912
|
| ''[[:d:Q19874433|Mike Hughes]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4913
|
| ''[[:d:Q28065152|Ron Howells]]''
| futbolista británicu (1935–2014)
| 1935
| 2014
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4914
|
| ''[[:d:Q28091599|Trefor Beasley]]''
|
| 1918
| 1994
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4915
|
| ''[[:d:Q28115294|Ellis Stanbury]]''
|
| 1931
| 2007
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4916
|
| ''[[:d:Q28160608|Ivor Hughes]]''
|
| 1939
| 1966
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4917
|
| ''[[:d:Q28308507|John Haydn Davies]]''
|
| 1905
| 1991
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4918
|
| ''[[:d:Q28312981|Joseph Davies]]''
|
| 1880
| 1954
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4919
|
| ''[[:d:Q28354969|Stewart Williams]]''
|
| 1925
| 2011
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 4920
|
| ''[[:d:Q28354972|R. Elwyn Hughes]]''
| bioquímicu británicu (1928–2015)
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 4921
|
| ''[[:d:Q28356929|Ted Breeze Jones]]''
|
| 1929
| 1997
| ''[[:d:Q20597403|Manod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4922
|
| ''[[:d:Q28360693|Thomas Redvers Llewellyn]]''
|
| 1901
| 1976
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4923
|
| ''[[:d:Q28360696|Eric Sunderland]]''
|
| 1930
| 2010
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4924
|
| ''[[:d:Q28360706|William (John) Morgan]]''
|
| 1846
| 1918
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 4925
|
| ''[[:d:Q28360712|Thomas Evan Watkins]]''
|
| 1801
| 1889
| ''[[:d:Q6661380|Llanfoist]]''
|-
| style='text-align:right'| 4926
|
| ''[[:d:Q28360713|John Jenkyn Morgan]]''
|
| 1875
| 1961
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 4927
|
| ''[[:d:Q28360720|Henry John Randall]]''
|
| 1877
| 1964
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4928
|
| ''[[:d:Q28360726|David Roberts]]''
|
| 1875
| 1956
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4929
|
| ''[[:d:Q28360731|David John Roberts]]''
|
| 1883
| 1956
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 4930
| [[Ficheru:Bob Roberts, Tai'r Felin, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360736|Robert Roberts]]''
|
| 1870
| 1951
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4931
|
| ''[[:d:Q28360740|George Isaac Thomas]]''
|
| 1895
| 1941
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4932
|
| ''[[:d:Q28360744|William Phillip Thomas]]''
|
| 1861
| 1954
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4933
|
| ''[[:d:Q28360754|Thomas Glyn Walters]]''
|
| 1890
| 1970
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4934
|
| ''[[:d:Q28360757|John Williams]]''
|
| 1872
| 1944
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4935
|
| ''[[:d:Q28360762|Robert John Williams]]''
|
| 1891
| 1967
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4936
|
| ''[[:d:Q28360793|Alice Matilda Langland Williams]]''
|
| 1867
| 1950
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4937
|
| ''[[:d:Q28360830|Thomas Oswald Williams]]''
|
| 1888
| 1965
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4938
|
| ''[[:d:Q28360838|William Owen]]''
|
| 1762
| 1853
| ''[[:d:Q11138487|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4939
|
| ''[[:d:Q28360844|Edward Walter Rees]]''
|
| 1881
| 1940
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4940
|
| ''[[:d:Q28360848|Howell Roberts]]''
|
| 1840
| 1922
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4941
| [[Ficheru:Rev. Peter Williams (Pedr Hir), Liverpool (5293994).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360853|Peter Williams]]''
|
| 1847
| 1922
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4942
| [[Ficheru:Wynebddalen Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360856|Thomas Williams]]''
|
|
| 1855
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4943
|
| ''[[:d:Q28360862|Thomas Davies]]''
|
| 1851
| 1924
| ''[[:d:Q5201424|Abercywarch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4944
|
| ''[[:d:Q28360860|John Roberts]]''
|
| 1899
| 1979
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4945
|
| ''[[:d:Q28360874|Lewis Meredith]]''
|
| 1826
| 1891
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4946
|
| ''[[:d:Q28360879|David Michael]]''
|
| 1842
| 1913
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4947
|
| ''[[:d:Q28360881|Evan Morgan]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q6911498|Morfa Bychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4948
| [[Ficheru:Portrait of John Rhys Morgan, D.D (4670414).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360885|John Rhys Morgan]]''
|
| 1822
| 1900
| ''[[:d:Q6647290|Lisvane]]''
|-
| style='text-align:right'| 4949
|
| ''[[:d:Q28360890|William Morgan]]''
|
| 1819
| 1878
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4950
|
| ''[[:d:Q28360900|William Moses]]''
|
| 1742
| 1824
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4951
| [[Ficheru:Owen Griffith Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360904|Owen Griffith Owen]]''
|
| 1847
| 1916
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4952
| [[Ficheru:Richard Jones Owen, 'Glaslyn' (5449759) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360913|Richard Jones Owen]]''
|
| 1831
| 1909
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4953
|
| ''[[:d:Q28360918|William Owen]]''
|
| 1788
| 1838
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4954
| [[Ficheru:Robert Owen (Eyron Gwyllt Walia).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360916|Robert Owen]]''
|
| 1803
| 1870
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4955
|
| ''[[:d:Q28360923|William Owen]]''
|
| 1789
| 1841
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 4956
| [[Ficheru:Portrait of W. Owen Prysgol (4670429).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361196|William Owen]]''
|
| 1813
| 1893
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4957
|
| ''[[:d:Q28361200|David Parry]]''
|
| 1835
| 1870
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4958
|
| ''[[:d:Q28361205|Harri Parri]]''
|
| 1709
| 1800
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4959
| [[Ficheru:Portrait of Robert Parry neu Robyn Ddu Eryri (4673403).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361334|Robert Parry]]''
|
| 1804
| 1892
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4960
|
| ''[[:d:Q28361336|Thomas Parry]]''
|
|
| 1874
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4961
| [[Ficheru:Portrait of Benjamin Price Cymro Bach (4671821).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361346|Benjamin Price]]''
|
| 1792
| 1854
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4962
|
| ''[[:d:Q28361349|David Price]]''
|
| 1804
| 1874
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4963
|
| ''[[:d:Q28361353|Thomas Walter Price]]''
|
| 1829
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4964
|
| ''[[:d:Q28361357|John Price]]''
|
| 1803
| 1887
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 4965
|
| ''[[:d:Q28361361|John William Prichard]]''
|
| 1749
| 1829
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 4966
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas Rees, 'Alaw Ddu' (4670485).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361371|William Thomas Rees]]''
|
| 1838
| 1904
| ''[[:d:Q20592884|Pwll-y-glaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4967
|
| ''[[:d:Q28361374|Jonathan Owain Reynolds]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4968
|
| ''[[:d:Q28361384|John Richards]]''
|
| 1843
| 1901
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4969
|
| ''[[:d:Q28361388|Griffith Roberts]]''
|
| 1846
| 1915
| ''[[:d:Q5623909|Gwytherin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4970
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts, harpist, of Newtown (4670503) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361398|John Roberts]]''
|
| 1816
| 1894
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4971
| [[Ficheru:Iolo Caernarfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361402|John John Roberts]]''
|
| 1840
| 1914
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4972
|
| ''[[:d:Q28361407|Richard Roberts]]''
|
| 1818
| 1876
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4973
|
| ''[[:d:Q28361405|Lewis Roberts]]''
|
| 1756
| 1844
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4974
| [[Ficheru:Thomas Rowland Roberts (Asaph).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361414|Thomas Rowland Roberts]]''
|
| 1857
| 1940
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4975
| [[Ficheru:Richard Gwylfa Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361412|Richard Roberts]]''
|
| 1871
| 1935
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4976
| [[Ficheru:Thomas Roberts, Scorpion (4974950).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361417|Thomas Roberts]]''
|
| 1816
| 1887
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4977
|
| ''[[:d:Q28361425|David Rowland]]''
|
| 1782
| 1820
| ''[[:d:Q5446229|Ffos-y-ffin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4978
|
| ''[[:d:Q28361431|Henry Rowlands]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4979
| [[Ficheru:David Samuel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361434|David Samuel]]''
|
| 1856
| 1921
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4980
|
| ''[[:d:Q28361438|David Saunders]]''
|
| 1769
| 1840
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4981
| [[Ficheru:Portrait of D. Rhys Stephen (4672025) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361446|David Rhys Stephen]]''
|
| 1807
| 1852
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4982
| [[Ficheru:Portrait of R. D. Thomas (4672710).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361448|Robert David Thomas]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4983
|
| ''[[:d:Q28361459|Thomas Emlyn Thomas]]''
|
| 1822
| 1846
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4984
| [[Ficheru:Cochfarf.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361456|Edward Thomas]]''
|
| 1853
| 1912
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 4985
|
| ''[[:d:Q28361462|Evan Thomas]]''
|
| 1795
| 1867
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4986
|
| ''[[:d:Q28361464|Hugh Evan Thomas]]''
|
| 1830
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4987
|
| ''[[:d:Q28361471|Jenkin Thomas]]''
|
| 1746
| 1807
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4988
|
| ''[[:d:Q28361468|Francis Thomas]]''
|
| 1726
| 1796
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4989
|
| ''[[:d:Q28361479|John Thomas]]''
|
| 1813
| 1866
| ''[[:d:Q13130710|Pentre Gwenlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4990
|
| ''[[:d:Q28361476|John Thomas]]''
|
| 1742
| 1818
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4991
|
| ''[[:d:Q28361482|John Thomas]]''
|
| 1839
| 1921
| ''[[:d:Q13126078|Blaenannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4992
| [[Ficheru:Portrait of Mr. John Thomas (Eifionydd) (4671487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361486|John Thomas]]''
|
| 1848
| 1922
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4993
|
| ''[[:d:Q28361492|Arthur Simon Thomas]]''
|
| 1865
| 1935
| ''[[:d:Q5189931|Crugybar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4994
|
| ''[[:d:Q28361498|Rowland Walter]]''
|
| 1819
| 1884
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 4995
|
| ''[[:d:Q28361501|Abraham Williams]]''
|
| 1755
| 1828
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4996
| [[Ficheru:Robert Arthur Williams (Berw).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361504|Robert Arthur Williams]]''
|
| 1854
| 1926
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4997
| [[Ficheru:John Williams (Ceulanydd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361511|John Ceulanydd Williams]]''
|
| 1851
| 1899
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4998
| [[Ficheru:Portrait of 'Gwynionydd' (4672166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361508|Benjamin Williams]]''
|
| 1821
| 1891
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4999
|
| ''[[:d:Q28361514|David Williams]]''
|
| 1796
| 1823
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5000
| [[Ficheru:Portrait of R. H. Williams, Menai Bridge (Corfanydd) (4671218).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361519|Robert Herbert Williams]]''
|
| 1805
| 1876
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5001
| [[Ficheru:H Cernyw Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361522|Hugh Williams]]''
|
| 1843
| 1937
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5002
|
| ''[[:d:Q28361531|John Williams]]''
|
| 1740
| 1821
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5003
|
| ''[[:d:Q28361528|John Williams]]''
|
| 1811
| 1891
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5004
|
| ''[[:d:Q28361538|John Williams]]''
|
| 1800
| 1871
| ''[[:d:Q6661167|Llanddoged]]''
|-
| style='text-align:right'| 5005
| [[Ficheru:John Williams (Gorfyniawc o Arfon, 1814-78) NLW3362955.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361542|John Williams]]''
|
| 1814
| 1878
| ''[[:d:Q3398858|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5006
| [[Ficheru:Lewis William.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361547|Lewis William]]''
|
| 1774
| 1862
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5007
| [[Ficheru:Dafydd Rhys Williams (Index).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361685|Dafydd Rhys Williams]]''
|
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5008
|
| ''[[:d:Q28361688|Richard Williams]]''
|
| 1790
| 1839
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5009
|
| ''[[:d:Q28361695|Foulk Robert Williams]]''
|
| 1774
| 1870
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5010
|
| ''[[:d:Q28361692|Richard Williams]]''
|
| 1842
| 1917
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5011
|
| ''[[:d:Q20733439|John Henry Hughes]]''
|
| 1814
| 1893
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5012
|
| ''[[:d:Q20733441|John Herbert Jones]]''
|
| 1860
| 1943
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5013
|
| ''[[:d:Q20733444|John Herring]]''
|
| 1789
| 1832
| ''[[:d:Q11138230|Trallwn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5014
| [[Ficheru:Portrait of Y Parchg. John Hughes, Pont Robert (4670916).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733450|John Hughes]]''
|
| 1775
| 1854
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5015
| [[Ficheru:Portrait of John Hughes (4670278) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733455|John Hughes]]''
|
| 1827
| 1893
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5016
|
| ''[[:d:Q20733459|John Humphreys]]''
|
| 1767
| 1829
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 5017
|
| ''[[:d:Q20733461|John Idris Davies]]''
|
| 1821
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5018
|
| ''[[:d:Q20733467|John James]]''
|
| 1779
| 1864
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 5019
| [[Ficheru:Portrait of John James (4673313).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733465|John James]]''
|
| 1777
| 1848
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5020
|
| ''[[:d:Q20733475|John Jenkins]]''
|
| 1656
| 1733
| ''[[:d:Q5120043|Cilymaenllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5021
|
| ''[[:d:Q20733473|John Jeffreys]]''
|
| 1718
| 1798
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5022
|
| ''[[:d:Q20733478|John Jenkins]]''
|
| 1779
| 1853
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5023
|
| ''[[:d:Q20733482|John Jenkins]]''
|
| 1821
| 1896
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5024
|
| ''[[:d:Q20733480|John Jenkins]]''
|
| 1808
| 1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5025
|
| ''[[:d:Q20733486|John John Evans]]''
|
| 1862
| 1942
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5026
|
| ''[[:d:Q20733484|John Jeremy]]''
|
| 1782
| 1860
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5027
| [[Ficheru:Portrait of John Johnes (4673754).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733488|John Johnes]]''
|
| 1800
| 1876
| ''[[:d:Q5288871|Dolaucothi Estate]]''
|-
| style='text-align:right'| 5028
|
| ''[[:d:Q20733494|John Jones]]''
|
| 1731
| 1813
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5029
|
| ''[[:d:Q20733492|John Jones]]''
|
| 1650
| 1727
| ''[[:d:Q17742605|Plas Gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5030
|
| ''[[:d:Q20733498|John Jones]]''
|
| 1776
| 1857
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5031
|
| ''[[:d:Q20733496|John Jones]]''
|
| 1761
| 1822
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5032
|
| ''[[:d:Q20733502|John Jones]]''
|
| 1801
| 1856
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 5033
| [[Ficheru:Mr John Jones, L'pool. printer, preacher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733500|John Jones]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5034
|
| ''[[:d:Q20733506|John Jones]]''
| impresor galés (1807–1875)
| 1807
| 1875
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5035
|
| ''[[:d:Q20733504|John Jones]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5036
|
| ''[[:d:Q20733510|John Jones]]''
|
| 1820
| 1907
| ''[[:d:Q29488174|Lower Trelowgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5037
| [[Ficheru:Revd. John Jones, Blaenannerch (1807-1875) NLW3362409.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733508|John Jones]]''
|
| 1807
| 1875
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5038
| [[Ficheru:Reverend Dr John Cynddylan Jones (1841–1930) (gcf10082).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733513|John Jones]]''
|
| 1840
| 1930
| ''[[:d:Q5035231|Capel Dewi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5039
| [[Ficheru:Revd John Jones (Humilis, 1818-69) NLW3361063.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733518|John Jones]]''
|
| 1818
| 1869
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5040
|
| ''[[:d:Q20733516|John Jones]]''
|
| 1800
| 1826
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5041
| [[Ficheru:Revd John Jones (Vulcan, 1825-89) NLW3363082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733522|John Jones]]''
| ministru galés (1825–1889)
| 1825
| 1889
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5042
| [[Ficheru:John Jones (Ivon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733520|John Jones]]''
|
| 1820
| 1898
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5043
|
| ''[[:d:Q20733527|John Jones]]''
|
| 1850
| 1926
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5044
|
| ''[[:d:Q20733525|John Jones]]''
|
| 1831
| 1899
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5045
|
| ''[[:d:Q20733529|John Jones]]''
|
| 1868
| 1940
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5046
|
| ''[[:d:Q20733539|John Lewis]]''
|
| 1793
| 1816
| ''[[:d:Q15987581|Talsarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5047
|
| ''[[:d:Q20733543|John Lewis]]''
|
| 1836
| 1892
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 5048
|
| ''[[:d:Q20733541|John Lewis]]''
|
| 1844
| 1914
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5049
|
| ''[[:d:Q20733551|John Lloyd Davies]]''
|
| 1801
| 1860
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5050
|
| ''[[:d:Q20733549|John Lloyd]]''
|
| 1792
| 1834
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5051
|
| ''[[:d:Q20733555|John Luther Thomas]]''
| ministru británicu (1881–1970)
| 1881
| 1970
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5052
|
| ''[[:d:Q20733553|John Lloyd James]]''
|
| 1835
| 1919
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5053
| [[Ficheru:Portrait of John Matthews Esq. (4670402).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733557|John Matthews]]''
|
| 1773
| 1848
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5054
|
| ''[[:d:Q20733563|John Morgan]]''
|
| 1827
| 1903
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 5055
|
| ''[[:d:Q20733561|John Morgan]]''
|
| 1743
| 1801
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5056
|
| ''[[:d:Q20733566|John Morgan Jones]]''
|
| 1861
| 1935
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5057
| [[Ficheru:Parchedig John Morgan Jones (1838–1921), Caerdydd (gcf06911).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733565|John Morgan Jones]]''
|
| 1838
| 1921
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5058
| [[Ficheru:Rev John Morris, DD, 1813-96.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733571|John Morris]]''
|
| 1813
| 1896
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5059
|
| ''[[:d:Q20733569|John Morgan Jones]]''
| ministru británicu (1873–1946)
| 1873
| 1946
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5060
| [[Ficheru:J Ossian Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733579|John Ossian Davies]]''
|
| 1851
| 1916
| ''[[:d:Q15987524|Pen-dre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5061
|
| ''[[:d:Q20733577|John Oliver Stephens]]''
|
| 1880
| 1957
| ''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5062
|
| ''[[:d:Q20733581|John Owen]]''
|
|
| 1759
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5063
|
| ''[[:d:Q20733586|John Owen]]''
|
| 1757
| 1829
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5064
|
| ''[[:d:Q20733584|John Owen]]''
|
| 1733
| 1776
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5065
|
| ''[[:d:Q20733590|John Owen]]''
|
| 1833
| 1896
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5066
|
| ''[[:d:Q20733588|John Owen]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5067
|
| ''[[:d:Q20733593|John Owen]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5068
|
| ''[[:d:Q20733598|John Owen Jones]]''
| cantante británicu (1884–1972)
| 1884
| 1972
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5069
| [[Ficheru:John Owen Jones (1857-1906).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733596|John Owen Jones]]''
|
| 1857
| 1917
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5070
|
| ''[[:d:Q20733602|John Park Davies]]''
|
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5071
|
| ''[[:d:Q20733605|John Parry]]''
|
| 1835
| 1897
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5072
| [[Ficheru:John Propert. Photograph, 1855 (?). Wellcome V0027046.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733615|John Propert]]''
|
| 1793
| 1867
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5073
| [[Ficheru:Portrait of John Prichard (4672994) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733613|John Prichard]]''
|
| 1821
| 1889
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5074
|
| ''[[:d:Q20733619|John Pryse]]''
|
| 1826
| 1883
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5075
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. John Rees (4669902).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733624|John Rees]]''
|
| 1770
| 1833
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5076
| [[Ficheru:Revd Hughes, Tredegar (copy) NLW3362433.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733630|John Richard Hughes]]''
|
| 1828
| 1893
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5077
|
| ''[[:d:Q20733636|John Richards Evans]]''
|
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5078
|
| ''[[:d:Q20733640|John Robert Jones]]''
|
| 1800
| 1881
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5079
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts (4671886).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733645|John Roberts]]''
|
| 1806
| 1879
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5080
| [[Ficheru:John Roberts (1842 - 1908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733649|John Roberts]]''
|
| 1842
| 1908
| ''[[:d:Q5173016|Corris Uchaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 5081
|
| ''[[:d:Q20733655|John Rowland Thomas]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5082
|
| ''[[:d:Q20733659|John Stuart Corbett]]''
|
| 1845
| 1921
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5083
|
| ''[[:d:Q20733661|John Thomas]]''
|
| 1646
| 1695
| ''[[:d:Q13130689|Pennant Melangell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5084
|
| ''[[:d:Q20733667|John Thomas]]''
|
| 1757
| 1835
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5085
|
| ''[[:d:Q20733665|John Thomas]]''
|
| 1730
| 1804
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 5086
|
| ''[[:d:Q20733671|John Thomas]]''
|
| 1857
| 1944
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5087
|
| ''[[:d:Q20733675|John Thomas Griffiths]]''
| inxenieru de mines estauxunidense (1824–1895)
| 1824
| 1895
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5088
|
| ''[[:d:Q20733678|John William Hughes]]''
|
| 1817
| 1849
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5089
|
| ''[[:d:Q20733679|John William Jones]]''
| editor de periódicu estauxunidense (1827–1884)
| 1827
| 1884
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5090
|
| ''[[:d:Q20733681|John Williams]]''
|
| 1762
| 1823
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 5091
|
| ''[[:d:Q20733691|Jonathan Jones]]''
|
| 1745
| 1832
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 5092
|
| ''[[:d:Q20733693|Jonathan Powell]]''
|
| 1764
| 1823
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5093
|
| ''[[:d:Q20733709|Joseph E. Davies]]''
|
| 1810
| 1881
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5094
|
| ''[[:d:Q20733718|Joseph Hughes]]''
|
| 1803
| 1863
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 5095
|
| ''[[:d:Q20733716|Joseph Evans]]''
|
| 1832
| 1909
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5096
|
| ''[[:d:Q20733722|Joseph Jenkins]]''
|
| 1859
| 1929
| ''[[:d:Q5197262|Cwmystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5097
|
| ''[[:d:Q20733726|Joseph Jones]]''
|
| 1787
| 1856
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5098
|
| ''[[:d:Q20733724|Joseph Jenkins]]''
|
| 1886
| 1962
| ''[[:d:Q3397975|Pont-rhyd-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5099
|
| ''[[:d:Q20733730|Joseph Rhys Lewis]]''
|
| 1860
| 1920
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5100
|
| ''[[:d:Q20733728|Joseph Jones]]''
|
| 1877
| 1950
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5101
|
| ''[[:d:Q20733739|Joseph William Thomas]]''
|
| 1846
| 1914
| ''[[:d:Q7165413|Penylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5102
| [[Ficheru:Portrait of Master Hughes and his brothers (4672622).jpg|center|128px]]
| [[Joseph Hughes]]
|
| 1827
| 1841
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5103
| [[Ficheru:Josiah Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733750|Josiah Jones]]''
|
| 1830
| 1915
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''
|-
| style='text-align:right'| 5104
|
| ''[[:d:Q20733752|Judith Godwin]]''
|
|
| 1746
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5105
|
| ''[[:d:Q20733758|Leonard Owen]]''
|
| 1890
| 1965
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5106
|
| ''[[:d:Q20733766|Henry Lewis]]''
|
| 1847
| 1923
| ''[[:d:Q20594352|Llanwenllwyfo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5107
| [[Ficheru:Llew Tegid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733774|Lewis Davies Jones]]''
| profesor galés (1851–1928)
| 1851
| 1928
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5108
|
| ''[[:d:Q20733776|Lewis Ellis]]''
|
| 1761
| 1823
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5109
|
| ''[[:d:Q20733785|Lewis Jones]]''
|
| 1702
| 1772
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5110
| [[Ficheru:Thomas Llewellyn Jones, 1941.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19874741|Thomas Llewellyn Jones]]''
| políticu galés (1872–1946)
| 1872
| 1946
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5111
| [[Ficheru:Henry Llewelyn - Queensland Politician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19875292|Henry Llewellyn]]''
| políticu galés (1855–1933)
| 1855
| 1933
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5112
| [[Ficheru:Ernest Purnell, 1938.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19877328|Ernest Purnell]]''
| políticu galés (1866–1954)
| 1866
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5113
| [[Ficheru:H. H. Tilbrook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19880007|H. H. Tilbrook]]''
| fotógrafu galés (1848–1937)
| 1848
| 1937
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5114
| [[Ficheru:John Murray Thomas, Y Wladfa, 1894.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19888021|John Murray Thomas]]''
| comerciante galés (1847–1924)
| 1847
| 1924
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 5115
|
| ''[[:d:Q19894339|Ralph Bingley]]''
|
| 1570
| 1627
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 5116
|
| ''[[:d:Q19904222|Bert Hodson]]''
| golfista galés (1905–1971)
| 1905
| 1971
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 5117
|
| ''[[:d:Q19915198|David Thomas Gwynne-Vaughan]]''
| botánicu galés (1871–1915)
| 1871
| 1915
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5118
|
| ''[[:d:Q19921507|John Wheatley]]''
|
| 1892
| 1955
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 5119
|
| ''[[:d:Q19959822|Henry Dwnn]]''
|
| 1340
| 1416
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5120
|
| ''[[:d:Q19959987|Thomas Jones]]''
|
| 1554
| 1604
| ''[[:d:Q20170606|Abermarlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5121
| [[Ficheru:John parry portrait arms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974211|John Parry]]''
|
| 1724
| 1797
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5122
| [[Ficheru:The Right Reverend Benjamin Price .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974372|Benjamin Price]]''
|
| 1804
| 1896
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5123
| [[Ficheru:Thomas Hughes Jones (of Blaenpennal) (5292090).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974769|Thomas Hughes Jones]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5124
|
| ''[[:d:Q19975142|Fred Robson]]''
| golfista galés (1885–1952)
| 1885
| 1952
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5125
|
| ''[[:d:Q19975438|William Napier Bruce]]''
| funcionariu galés (1858–1936)
| 1858
| 1936
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5126
|
| ''[[:d:Q19997515|Frederick Norman Pryce]]''
| conservador de muséu británicu (1888–1953)
| 1888
| 1953
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5127
|
| ''[[:d:Q20031104|Charles Woolley]]''
|
| 1893
| 1981
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5128
| [[Ficheru:Portrait of vaudeville team George Auger and Ernest Rommel (SAYRE 12097).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20039025|William George Auger]]''
|
| 1882<br/>1881
| 1922
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5129
| [[Ficheru:Albert de Belleroche by Sargent.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20051236|Albert de Belleroche]]''
|
| 1864
| 1944
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5130
|
| ''[[:d:Q20054436|Gwilym Prichard]]''
| artista galés (1931–2015)
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5131
| [[Ficheru:Sarah Edwards (1947).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20109574|Sarah Edwards]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q5573009|Glyntraian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5132
|
| ''[[:d:Q20109704|Oscar Arthur Rackham]]''
| filósofu británicu (1912–1997)
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5133
|
| ''[[:d:Q20128816|Jack Whitford]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1924
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5134
|
| ''[[:d:Q20160474|Hefina Headon]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 5135
|
| ''[[:d:Q20201367|Hawys Gadarn]]''
|
| 1291
| 1353
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 5136
| [[Ficheru:Robert Everett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20202170|Robert Everett]]''
|
| 1791
| 1875
| ''[[:d:Q5610201|Gronant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5137
| [[Ficheru:Edgar L Chappell.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20252475|Edgar Chappell]]''
|
| 1879
| 1949
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5138
| [[Ficheru:John Jones (Idris Vychan, 1825-87) NLW3364537 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20256068|John Jones]]''
|
| 1825
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5139
| [[Ficheru:Castle - Statue of Judge Gwilym Williams of Miskin - 20230926170326.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20263530|Gwilym Williams]]''
| xuez galés (1839–1906)
| 1839
| 1906
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5140
|
| ''[[:d:Q20266669|Moc Morgan]]''
|
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5141
|
| ''[[:d:Q20277834|Hafina Clwyd]]''
|
| 1936
| 2011
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5142
|
| ''[[:d:Q20354071|John Langford]]''
| escritor galés (1640–1715)
| 1640
| 1715
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 5143
|
| ''[[:d:Q20476511|Evan Tom Davies]]''
|
| 1904
| 1973
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 5144
|
| ''[[:d:Q20555787|Siôn Llewelyn]]''
|
| 1690
| 1776
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5145
|
| ''[[:d:Q20557508|Abiah Roderick]]''
| poeta galés (1898–1978)
| 1898
| 1977
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 5146
| [[Ficheru:Cymro 'pop' records by Teldisc for the Christmas market (1528985) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20558265|Aled Lloyd Davies]]''
|
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 5147
|
| ''[[:d:Q20558361|Alun 'Sbardun' Huws]]''
|
| 1948
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5148
| [[Ficheru:St Gallgo's Church, Llanallgo - geograph.org.uk - 38557.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20558584|Allgo]]''
| santu galés (600–660)
| 600
| 660
| ''[[:d:Q6661065|Llanallgo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5149
|
| ''[[:d:Q20558676|Andras Millward]]''
| escritor galés (1966–2016)
| 1966
| 2016
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5150
|
| ''[[:d:Q20558732|Aneurin Jenkins Jones]]''
|
| 1925
| 1981
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5151
|
| ''[[:d:Q20559798|William Griffith]]''
|
| 1849
| 1890
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''<br/>''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5152
|
| ''[[:d:Q20559811|William Milton Aubrey]]''
|
| 1861
| 1889
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5153
|
| ''[[:d:Q20560416|Beti Rhys]]''
| escritora británica (1907–2003)
| 1907
| 2003
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 5154
|
| ''[[:d:Q20560502|Bethan Phillips]]''
| escritora británica
| 1934
| 2019
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 5155
| [[Ficheru:Portrait of Andreas o Vôn (4674316) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20561073|Andrew Jones Brereton]]''
|
| 1827
| 1885
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5156
| [[Ficheru:John Davies (Ossian Gwent).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20564443|John Davies]]''
|
| 1839
| 1892
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5157
|
| ''[[:d:Q20564458|Richard Owen Davies]]''
| químicu galés (1894–1962)
| 1894
| 1962
| ''[[:d:Q3398868|Ganllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5158
| [[Ficheru:Meiriadog at the Powys Eisteddfod (1892) NLW3362573.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20565356|John Edwards]]''
|
| 1813
| 1906
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 5159
|
| ''[[:d:Q20566517|Hugh Hughes]]''
|
| 1830
| 1904
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5160
|
| ''[[:d:Q20566554|Richard Huws]]''
|
| 1902
| 1980
| ''[[:d:Q7680421|Talwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5161
|
| ''[[:d:Q20566881|Edith Nepean]]''
| escritora galesa (1876–1960)
| 1876
| 1960
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5162
| [[Ficheru:John Tudor Jones (John Eilien).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567187|John Tudor Jones]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q6661279|Llaneilian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5163
| [[Ficheru:David R.Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567243|David Richard Jones]]''
|
| 1832
| 1916
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5164
|
| ''[[:d:Q20567253|Emyr Jones]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5165
| [[Ficheru:Owen Gethin Jones (Gethin, 1816-83) NLW3364544.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567274|Owen Gethin Jones]]''
|
| 1816
| 1883
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5166
|
| ''[[:d:Q20567285|Robert Lloyd Jones]]''
|
| 1878
| 1959
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5167
|
| ''[[:d:Q20567331|Joseph Seth Jones]]''
|
| 1845
| 1912
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5168
|
| ''[[:d:Q20567576|Timothy Lewis]]''
|
| 1877
| 1958
| ''[[:d:Q13128090|Efail-wen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5169
|
| ''[[:d:Q20567614|Wyn Lodwick]]''
| músicu galés
| 1927
| 2024
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5170
| [[Ficheru:David Lyn young man.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567671|David Lyn]]''
|
| 1927
| 2012
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5171
|
| ''[[:d:Q20567746|Dafydd Orwig]]''
|
| 1928
| 1996
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5172
|
| ''[[:d:Q20567936|Hugh Owen]]''
|
| 1835
| 1892
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5173
| [[Ficheru:Parchg William Theophilus Thomas (Gwilym Gwenffrwd, 1824-99) NLW3364216 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568221|William Theophilus Thomas]]''
|
| 1824
| 1899
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5174
| [[Ficheru:Revd. Richard Parry (Gwalchmai, 1803-97) NLW3364065.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568247|Richard Parry]]''
| poeta galés (1803–1897)
| 1803
| 1897
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5175
|
| ''[[:d:Q20568728|Jac Lewis Williams]]''
|
| 1918
| 1977
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5176
| [[Ficheru:William Williams (Creuddynfab, 1814-69) NLW3364533.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568736|William Williams]]''
|
| 1814
| 1869
| ''[[:d:Q5184753|Creuddyn peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 5177
| [[Ficheru:John Williams (Ioan Madog, 1812-78) NLW3362407 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568748|John Williams]]''
|
| 1812
| 1878
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5178
| [[Ficheru:John Prydderch Williams (Rhydderch o Fcircon, 1830-68) NLW3364196 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568757|John Prydderch Williams]]''
|
| 1830
| 1868
| ''[[:d:Q6661152|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5179
|
| ''[[:d:Q20568941|John Pritchard]]''
|
| 1837
| 1898
| ''[[:d:Q3402685|Gaerwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5180
| [[Ficheru:Rees Arthur Rees (Rhys Dyfed, 1837-66) (ambrotype) NLW3364105.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20569280|Rees Arthur Rees]]''
|
| 1837
| 1866
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5181
|
| ''[[:d:Q20603878|Hugh Abercrombie]]''
| políticu sudafricanu (1872–1955)
| 1872
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5182
|
| ''[[:d:Q20627091|Morris ap Rhisiart]]''
|
| 1674
| 1763
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5183
| [[Ficheru:Denise Goddard 1964.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20631120|Denise Goddard]]''
| deportista galesa
| 1945
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5184
| [[Ficheru:Gwenllian Morgan Mayor of Brecon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20631337|Gwenllian Elizabeth Fanny Morgan]]''
|
| 1852
| 1939
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5185
|
| ''[[:d:Q20631844|R. K. Penson]]''
|
| 1815
| 1885
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5186
|
| ''[[:d:Q20639681|Bert Williams]]''
|
| 1905
| 1974
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5187
|
| ''[[:d:Q20641049|Tecwyn Jones]]''
|
| 1930
| 2008
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5188
|
| ''[[:d:Q20641305|Bill Pendergast]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 2001
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5189
|
| ''[[:d:Q20641359|Arthur Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2005
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5190
|
| ''[[:d:Q20641646|Laurence Woodward]]''
|
| 1918
| 1997
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5191
| [[Ficheru:Evan William Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20656901|Evan William Evans]]''
|
| 1827
| 1874
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5192
| [[Ficheru:Charles Orme.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685042|Charles Orme]]''
| productor de cine galés (1918–2007)
| 1918
| 2007
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5193
| [[Ficheru:Revd Lot Hughes (W) NLW3362907.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685186|Lot Hughes]]''
|
| 1787
| 1873
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 5194
| [[Ficheru:Revd Robert Llugwy Owen (1836-1906) (1867) NLW3362143.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685424|Robert Llugwy Owen]]''
|
| 1836
| 1906
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 5195
| [[Ficheru:David Jones (Dewi Arfon, 1833-1869) NLW3365388.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20687891|D. H. Jones]]''
|
| 1833
| 1869
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5196
| [[Ficheru:Revd John Hugh Evans (Cynfaen, 1833-86) NLW3364076.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20688633|John Hugh Evans]]''
|
| 1833
| 1886
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5197
|
| ''[[:d:Q20712662|John Rae]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 2007
| ''[[:d:Q4923162|Blackmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 5198
|
| ''[[:d:Q20713538|P. D. G. Thomas]]''
|
| 1930
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5199
|
| ''[[:d:Q20733791|Lewis Jones]]''
|
| 1835
| 1915
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5200
|
| ''[[:d:Q20733789|Lewis Jones]]''
|
| 1808
| 1854
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5201
| [[Ficheru:Eden Upton Eddis (1812-1901) - Lewis Lloyd (1767–1858) - No.5 - Harris Manchester College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733795|Lewis Loyd]]''
|
| 1767
| 1858
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5202
|
| ''[[:d:Q20733797|Lewis Morris]]''
|
| 1760
| 1855
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5203
|
| ''[[:d:Q20733801|Lewis Rees]]''
|
| 1710
| 1800
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5204
|
| ''[[:d:Q20733807|Lewis Thomas]]''
| cantante británicu (1877–1955)
| 1877
| 1955
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 5205
|
| ''[[:d:Q20733815|Lleision ap Thomas]]''
| abá galés (1513–1541)
| 1513
| 1541
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5206
|
| ''[[:d:Q20733819|Llewelyn David Howell]]''
|
| 1812
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5207
|
| ''[[:d:Q20733821|Llewelyn Jenkins]]''
|
| 1810
| 1878
| No/unknown value<br/>''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5208
|
| ''[[:d:Q20733839|Robert Lloyd]]''
|
| 1716
| 1792
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5209
|
| ''[[:d:Q20733837|Margaret Lloyd]]''
|
| 1709
| 1762
| ''[[:d:Q6661592|Llangystennin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5210
|
| ''[[:d:Q20733843|William Lloyd]]''
|
| 1741
| 1808
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5211
|
| ''[[:d:Q20733869|John Lynn-Thomas]]''
|
| 1861
| 1939
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5212
| [[Ficheru:Yr athrawes o ddifrif (page 6 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733879|Mary Anne Edmunds]]''
| profesora galesa (1813–1858)
| 1813
| 1858
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5213
| [[Ficheru:Mair-Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733881|Mary Davies]]''
|
| 1846
| 1882
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5214
|
| ''[[:d:Q20733889|Mathew Lewis]]''
|
| 1817
| 1860
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5215
|
| ''[[:d:Q20733895|Mathias Maurice]]''
|
| 1684
| 1738
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 5216
|
| ''[[:d:Q20733899|Matthew Williams]]''
|
| 1760
| 1801
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5217
|
| ''[[:d:Q20733903|Megan Watts Hughes]]''
|
| 1842
| 1907
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5218
|
| ''[[:d:Q20733901|Maurice Evans]]''
|
| 1765
| 1831
| ''[[:d:Q6661551|Llangwyryfon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5219
|
| ''[[:d:Q20733905|Meirion Williams]]''
|
| 1901
| 1976
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''<br/>''[[:d:Q29507069|Glanywern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5220
|
| ''[[:d:Q20733911|Herbert Merrett]]''
|
| 1886
| 1959
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5221
|
| ''[[:d:Q20733915|Meurig Dafydd]]''
|
| 1510
| 1595
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5222
|
| ''[[:d:Q20733923|Michael Pritchard]]''
|
| 1709
| 1733
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5223
| [[Ficheru:Michael Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733921|Michael Jones]]''
|
| 1787
| 1853
| ''[[:d:Q55868756|Neuadd-Lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5224
|
| ''[[:d:Q20733927|Miles Edwards]]''
|
| 1743
| 1808
| ''[[:d:Q5590210|Goytre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5225
|
| ''[[:d:Q20733929|Miles Harry]]''
|
| 1700
| 1776
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 5226
|
| ''[[:d:Q20733935|Morgan Albert Ellis]]''
|
| 1832
| 1901
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5227
|
| ''[[:d:Q20733939|Morgan Evans]]''
|
| 1777
| 1843
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 5228
|
| ''[[:d:Q20733946|Morgan Hugh Jones]]''
| historiador británicu (1873–1930)
| 1873
| 1930
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5229
|
| ''[[:d:Q20733948|Morgan Jones]]''
|
| 1717
| 1780
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5230
|
| ''[[:d:Q20733949|Morgan Parry Morgan]]''
|
| 1876
| 1964
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5231
|
| ''[[:d:Q20733955|Morien Mon Huws]]''
|
| 1856
| 1932
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5232
|
| ''[[:d:Q20733957|Daniel Morris]]''
| botánicu británicu
| 1844
| 1933
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 5233
|
| ''[[:d:Q20733963|Morris Charles Jones]]''
|
| 1819
| 1893
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5234
| [[Ficheru:Morris Davies (Meurig Ebrill).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733967|Morris Davies]]''
|
| 1780
| 1861
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5235
| [[Ficheru:Portrait of Morris Davies (4672735) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733965|Morris Davies]]''
|
| 1796
| 1876
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5236
|
| ''[[:d:Q20733969|Eddie Evans Morris]]''
|
| 1890
| 1984
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5237
|
| ''[[:d:Q20733975|Morris Griffiths]]''
|
| 1721
| 1769
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5238
| [[Ficheru:Portrait of Morris Roberts (4669920) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733983|Morris Roberts]]''
|
| 1799
| 1878
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5239
|
| ''[[:d:Q20733996|Moses Davies]]''
|
| 1799
| 1866
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5240
| [[Ficheru:Moses Owen Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734002|Moses Owen Jones]]''
|
| 1842
| 1908
| ''[[:d:Q5278615|Dinorwig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5241
|
| ''[[:d:Q20734008|David Ellis Nanney]]''
|
| 1759
| 1819
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5242
| [[Ficheru:Nicholas Bennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734018|Nicholas Bennett]]''
|
| 1823
| 1899
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5243
|
| ''[[:d:Q20734028|Harri William]]''
|
| 1763
| 1844
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5244
|
| ''[[:d:Q20734044|Owen Davies]]''
|
| 1719
| 1792
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5245
| [[Ficheru:Owen Davies (Caernarfon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734050|Owen Davies]]''
| ministru británicu (1840–1929)
| 1840
| 1929
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 5246
|
| ''[[:d:Q20734054|Owen Evans]]''
|
| 1808
| 1865
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5247
| [[Ficheru:Parch Dr Owen Evans DD, Fetter Lane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734057|Owen Evans]]''
|
| 1829
| 1920
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5248
| [[Ficheru:Owen Griffith (Giraldus 1832 - 1896).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734066|Owen Griffith]]''
|
| 1832
| 1896
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5249
| [[Ficheru:Eryr Eryri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734070|Owen Griffith]]''
|
| 1839
| 1903
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5250
|
| ''[[:d:Q20734079|Owen Humphrey Davies]]''
|
| 1828
| 1898
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5251
|
| ''[[:d:Q20734076|Owen Hughes]]''
|
| 1879
| 1947
| ''[[:d:Q13127599|Cwm Prysor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5252
| [[Ficheru:Revd Owen Jones, Llanfair Caereinion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734082|Owen Jones]]''
|
| 1787
| 1828
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5253
|
| ''[[:d:Q20734086|Owen Jones]]''
|
| 1825
| 1900
| ''[[:d:Q26270901|Pontruffydd Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5254
| [[Ficheru:Owen Jones, Chatham Street, Lerpwl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734088|Owen Jones]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5255
|
| ''[[:d:Q20734093|Owen Jones]]''
|
| 1838
| 1866
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5256
|
| ''[[:d:Q20734099|Owen Owen]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5257
| [[Ficheru:Owen Madoc Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734096|Owen Madoc Roberts]]''
|
| 1867
| 1948
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5258
|
| ''[[:d:Q20734102|Owen Owen Roberts]]''
|
| 1793
| 1866
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5259
|
| ''[[:d:Q20734105|Owen Owens]]''
|
| 1792
| 1862
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5260
|
| ''[[:d:Q20734112|Owen Rice]]''
|
| 1719
| 1788
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5261
|
| ''[[:d:Q20734127|D. E. Parry-Williams]]''
|
| 1900
| 1996
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5262
| [[Ficheru:Peter Hughes Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734133|Peter Hughes Griffiths]]''
|
| 1871
| 1937
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 5263
| [[Ficheru:Portrait of diweddar Mr. Peter Maelor Evans (4673285).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734137|Peter Maelor Evans]]''
|
| 1817
| 1878
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5264
|
| ''[[:d:Q20734153|Philip Esmonde Phillips]]''
|
| 1888
| 1960
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5265
|
| ''[[:d:Q20734156|Philip James]]''
|
| 1664
| 1748
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5266
|
| ''[[:d:Q20734166|Grismond Picton Phillips]]''
|
| 1898
| 1967
| ''[[:d:Q13127604|Cwmgwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 5267
|
| ''[[:d:Q20734182|Ieuan Rees-Davies]]''
|
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5268
|
| ''[[:d:Q20734189|Rees Cribin Jones]]''
|
| 1841
| 1927
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5269
|
| ''[[:d:Q20734206|Rees Lewis]]''
|
| 1828
| 1880
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5270
|
| ''[[:d:Q20734208|Rees Morgan]]''
|
| 1764
| 1847
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 5271
|
| ''[[:d:Q20734218|Reuben Davies]]''
|
| 1808
| 1833
| ''[[:d:Q5184909|Cribyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5272
|
| ''[[:d:Q20734229|Rhisiart Parry]]''
|
| 1665
| 1749
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5273
|
| ''[[:d:Q20734240|Rhys Davies]]''
|
| 1772
| 1847
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5274
| [[Ficheru:Rhys Jones Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734250|Rhys Jones Huws]]''
|
| 1862
| 1917
| ''[[:d:Q3404986|Penegoes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5275
|
| ''[[:d:Q20734248|Rhys Gwesyn Jones]]''
|
| 1826
| 1901
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5276
|
| ''[[:d:Q20734255|Rhys Price]]''
|
| 1807
| 1869
| ''[[:d:Q6661425|Llangammarch Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 5277
|
| ''[[:d:Q20734256|Rhys Prydderch]]''
|
| 1620
| 1699
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5278
|
| ''[[:d:Q20734263|Richard Bennett]]''
|
| 1860
| 1937
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5279
|
| ''[[:d:Q20734261|Rice Pryce Buckley Williames]]''
|
| 1802
| 1871
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 5280
|
| ''[[:d:Q20734270|Richard Davies Griffith]]''
|
| 1813
| 1856
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5281
| [[Ficheru:Portrait of Richard (Tafolog) Davies (4673089).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734269|Richard Davies]]''
|
| 1830
| 1904
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5282
|
| ''[[:d:Q20734274|Richard Ellis]]''
|
| 1784
| 1824
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5283
| [[Ficheru:Risiart Ddu o Wynedd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734275|Richard Foulkes Edwards]]''
|
| 1836
| 1870
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5284
|
| ''[[:d:Q20734273|Richard Ellis]]''
|
| 1775
| 1855
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5285
|
| ''[[:d:Q20734282|Richard Humphreys Morgan]]''
|
| 1850
| 1899
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5286
| [[Ficheru:Portrait of Richard Jones, Llwyngwril (4673766) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734283|Richard Jones]]''
|
| 1780
| 1853
| ''[[:d:Q6662914|Llwyngwril]]''
|-
| style='text-align:right'| 5287
|
| ''[[:d:Q20734280|Richard Hughes]]''
|
| 1794
| 1871
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5288
| [[Ficheru:Richd. Humphreys, Dyffryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734281|Richard Humphreys]]''
|
| 1790
| 1863
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5289
|
| ''[[:d:Q20734284|Richard Jones]]''
|
| 1787
| 1855
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5290
| [[Ficheru:Rhamant Bywyd Lloyd George (page 70 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734290|Richard Lloyd]]''
|
| 1834
| 1917
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5291
|
| ''[[:d:Q20734291|Richard Lowe]]''
|
| 1810
| 1853
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5292
|
| ''[[:d:Q20734288|Richard Lewis]]''
|
| 1817
| 1865
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5293
| [[Ficheru:Portrait of R Lumley (4673791).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734292|Richard Lumley]]''
|
| 1810
| 1884
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5294
|
| ''[[:d:Q20734298|Richard Morris Lewis]]''
|
| 1847
| 1918
| ''[[:d:Q4959999|Brechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5295
| [[Ficheru:Portrait of Richard Newcome (4674540).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734299|Richard Newcome]]''
|
| 1779
| 1857
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 5296
|
| ''[[:d:Q20734296|Richard Morgan]]''
|
| 1743
| 1805
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 5297
|
| ''[[:d:Q20734297|Richard Morgan]]''
|
| 1854
| 1939
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5298
|
| ''[[:d:Q20734303|Richard Rees]]''
| ministru galés (1707–1749)
| 1707
| 1749
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5299
|
| ''[[:d:Q56186735|John Pugh]]''
|
| 1861
| 1942
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5300
|
| ''[[:d:Q56186754|Tydfor Jones]]''
|
| 1934
| 1983
| ''[[:d:Q27056926|Cwmtydu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5301
|
| ''[[:d:Q56186763|Owen Owen]]''
|
| 1786
| 1867
| ''[[:d:Q3398878|Botwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5302
|
| ''[[:d:Q56186791|Dai Williams]]''
|
| 1899
| 1971
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 5303
|
| ''[[:d:Q56186795|John Williams]]''
|
| 1826
| 1898
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5304
|
| ''[[:d:Q56186801|Iorwerth Hughes Jones]]''
|
| 1902
| 1972
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5305
|
| ''[[:d:Q56186828|John Buckland Thomas]]''
|
| 1887
| 1975
| ''[[:d:Q107032535|Fforddygyfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 5306
|
| ''[[:d:Q56186834|Giraldus Jones]]''
|
| 1895
| 1978
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 5307
|
| ''[[:d:Q56186848|Rachel Mary Davies]]''
|
| 1911
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5308
| [[Ficheru:Dr Robert Roberts (Isallt 1839-1914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186852|Robert Roberts]]''
|
| 1839
| 1914
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5309
|
| ''[[:d:Q56186886|Morris Peat]]''
|
| 1813
| 1898
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5310
|
| ''[[:d:Q56186920|Griffith Williams]]''
|
| 1927
| 1977
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5311
|
| ''[[:d:Q56186942|Haydn Jones]]''
|
| 1920
| 1984
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5312
|
| ''[[:d:Q56186987|William Cosslett]]''
|
| 1831
| 1904
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5313
|
| ''[[:d:Q56186985|Thomas James Davies]]''
|
| 1919
| 2007
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5314
|
| ''[[:d:Q56187014|Islwyn Jones]]''
|
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5315
|
| ''[[:d:Q56187067|Elizabeth Elen Roberts]]''
|
|
| 1979
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5316
|
| ''[[:d:Q56187082|Brinley Jenkins]]''
|
| 1926
| 2001
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5317
|
| ''[[:d:Q56187112|Richard Ellis Williams]]''
|
| 1862
| 1926
| ''[[:d:Q107032857|Pen-y-ffridd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5318
|
| ''[[:d:Q56187113|Thomas Llewellyn Stephens]]''
|
| 1897
| 1959
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5319
|
| ''[[:d:Q56187126|Evan John Williams]]''
|
|
| 1993
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5320
|
| ''[[:d:Q56187127|Ffowc Williams]]''
|
| 1897
| 1995
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5321
|
| ''[[:d:Q56187139|Harri Samuel]]''
|
|
| 1985
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5322
|
| ''[[:d:Q56187142|Hugh Roberts]]''
|
| 1832
| 1907
| ''[[:d:Q3402457|Bryncrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 5323
|
| ''[[:d:Q56187149|Sion Phylip]]''
|
|
| 1961
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5324
|
| ''[[:d:Q56187160|Cassie Simon]]''
|
| 1898
| 1989
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5325
|
| ''[[:d:Q56187161|Tom Williams]]''
|
| 1899
| 1986
| ''[[:d:Q13131789|Temple Bar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5326
|
| ''[[:d:Q56187176|David Cynddelw Williams]]''
|
| 1870
| 1942
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5327
|
| ''[[:d:Q56187190|Annie Julian Parry]]''
|
| 1889
| 1972
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 5328
|
| ''[[:d:Q56187231|David Peate]]''
|
| 1831
| 1896
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5329
|
| ''[[:d:Q56187241|Mattie Adele Gwynne Evans]]''
|
| 1908
| 1994
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5330
|
| ''[[:d:Q56187272|Glyn Williams]]''
|
| 1927
| 1982
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5331
|
| ''[[:d:Q56187280|Mati Rees]]''
|
| 1902
| 1989
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5332
|
| ''[[:d:Q56187291|David Thomas]]''
|
| 1861
| 1933
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5333
|
| ''[[:d:Q56187302|William Jones]]''
|
| 1852
| 1914
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5334
|
| ''[[:d:Q56187325|Robert D. Edwards]]''
|
| 1813
| 1889
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 5335
|
| ''[[:d:Q56187369|Caleb, Brechfa Verses in praise of Chivers]]''
|
| 1819
| 1872
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5336
|
| ''[[:d:Q56187381|John Davies]]''
|
| 1740
| 1821
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 5337
|
| ''[[:d:Q56187415|Daniel Evans]]''
|
| 1803
| 1858
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 5338
|
| ''[[:d:Q56187420|John Thomas Evans]]''
|
| 1869
| 1940
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 5339
|
| ''[[:d:Q56187424|Joseph Evans]]''
|
| 1801
| 1867
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5340
|
| ''[[:d:Q56187471|Ethel Dora Heins]]''
|
| 1886
| 1933
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5341
|
| ''[[:d:Q56187527|Evan Jones]]''
|
| 1809
| 1855
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5342
|
| ''[[:d:Q56187543|John Jones]]''
|
| 1782
| 1859
| ''[[:d:Q29504273|Ty Poeth Cottage]]''
|-
| style='text-align:right'| 5343
|
| ''[[:d:Q56187572|William, Llysnewydd Testimonial certificate Lewes]]''
|
| 1746
| 1828
| ''[[:d:Q108464343|Llysnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5344
|
| ''[[:d:Q56187576|H. Isgaer Lewis]]''
|
| 1852
| 1922
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5345
|
| ''[[:d:Q56187626|Job Miles]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q25172113|St Brides-super-Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 5346
|
| ''[[:d:Q56187643|Benjamin Joseph Morse]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5347
|
| ''[[:d:Q56187671|Hugh T. Owen]]''
|
| 1837
| 1912
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5348
|
| ''[[:d:Q56187675|Robert Owen]]''
|
| 1796
| 1883
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5349
| [[Ficheru:Portrait of Dr. David Roberts, 'Dewi Ogwen', of Wrexham (4670497).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56187742|David Roberts]]''
|
| 1818
| 1897
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5350
|
| ''[[:d:Q56187751|Roberts, T. Gwynedd]]''
|
| 1840
| 1920
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5351
|
| ''[[:d:Q56187761|Lewis Christmas, Rev. Simons]]''
|
| 1885
| 1974
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5352
|
| ''[[:d:Q56187789|Richard Tibbott]]''
|
| 1719
| 1798
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5353
|
| ''[[:d:Q56187818|Elizabeth Phillipps Williams]]''
|
| 1825
| 1872
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5354
|
| ''[[:d:Q56187928|William Wynn]]''
|
| 1704
| 1761
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5355
|
| ''[[:d:Q56226224|Steve Kenworthy]]''
|
| 1959
| 2001
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5356
|
| ''[[:d:Q56248408|Glyn Hughes]]''
|
| 1931
| 1995
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5357
|
| ''[[:d:Q56248566|George Jones]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5358
|
| ''[[:d:Q56254513|Dennis Griffiths]]''
|
| 1935
| 2005
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5359
|
| ''[[:d:Q56254683|Joe Lloyd]]''
|
| 1910
| 1996
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 5360
|
| ''[[:d:Q56291966|Peter Maurice]]''
|
|
| 1759
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5361
|
| ''[[:d:Q56374089|James Alfred Vanes]]''
|
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5362
|
| ''[[:d:Q56423618|J. Spurgeon]]''
|
| 1934
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5363
| [[Ficheru:Kenneth Bowen (tenor).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56448683|Kenneth Bowen]]''
|
| 1932
| 2018
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5364
| [[Ficheru:Alice Bunting (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56517052|Alice Bunting]]''
|
| 1881
| 1964
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5365
| [[Ficheru:Benjamin Roos, Parys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56569685|Benjamin Roose]]''
|
| 1820
| 1879
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5366
| [[Ficheru:Wynne Brownlow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56596108|Brownlow Wynne Cumming]]''
|
| 1815
| 1882
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5367
|
| ''[[:d:Q56599693|Eddie Beynon]]''
|
| 1924
| 2002
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5368
|
| ''[[:d:Q56611801|John Henry Davies]]''
|
| 1850
| 1893
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 5369
| [[Ficheru:Catherine Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56650872|Catherine Lewis]]''
|
| 1570
| 1615
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5370
| [[Ficheru:Catherine Owen, daughter Lewis Anwyl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651111|Catherine Anwyl]]''
|
| 1628
| 1685
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5371
| [[Ficheru:Charles Martin Strick Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651238|Charles Martin Strick Humphreys]]''
|
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5372
| [[Ficheru:Ebenezer Cooper, Llangollen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651639|Ebenezer Cooper]]''
|
| 1800
| 1863
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 5373
|
| ''[[:d:Q56663821|Howell Gwynne]]''
|
| 1668
| 1708
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5374
| [[Ficheru:Lady M.E. Hamlyn Williams & Sir H. Drummond.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56676566|Mary Eleanor Hamlyn-Williams]]''
|
| 1825
| 1872
| ''[[:d:Q13131061|Edwinsford]]''
|-
| style='text-align:right'| 5375
| [[Ficheru:Margaret Wynne (1722 -).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56685080|Margaret Wynne]]''
|
| 1722
| 1761
| ''[[:d:Q17744479|Garthewin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5376
| [[Ficheru:Revd John Wilson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56739671|John Wilson]]''
|
| 1682
| 1728
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5377
| [[Ficheru:Thos Williams, JP, Gwaelodygarth 1823-03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56753204|Thomas Williams]]''
|
| 1823
| 1903
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5378
|
| ''[[:d:Q56798470|Gareth Crwys-Williams]]''
|
| 1907
| 1970
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 5379
|
| ''[[:d:Q56809237|Charlie Kelsall]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2019
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 5380
|
| ''[[:d:Q56811976|Gib Bellis]]''
|
| 1919
| 2000
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5381
|
| ''[[:d:Q56849322|James Lawton]]''
|
| 1943
| 2018
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5382
|
| ''[[:d:Q56868240|Isaac Jones]]''
|
| 1835
| 1899
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5383
|
| ''[[:d:Q56885702|William James Orville-Thomas]]''
|
| 1921
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5384
|
| ''[[:d:Q57156069|William Bernard Ready]]''
| bibliotecariu canadianu (1914–1981)
| 1914
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5385
|
| ''[[:d:Q57239164|Trevor Peck]]''
|
| 1938
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5386
|
| ''[[:d:Q57293437|Charles Henry Pugh]]''
|
| 1840
| 1901
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5387
|
| ''[[:d:Q57342401|Dennis Callan]]''
|
| 1932
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5388
| [[Ficheru:Dr Thomas Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57342446|Thomas Eyton-Jones]]''
|
| 1832
| 1893
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5389
| [[Ficheru:Duncan, John William (1903 cricket first X1 team photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57418933|John William Duncan]]''
|
| 1885
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5390
|
| ''[[:d:Q57449691|Benjamin Parry]]''
|
| 1835
| 1910
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5391
|
| ''[[:d:Q57498379|Joseph Williams]]''
|
|
| 1903
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 5392
|
| ''[[:d:Q57541918|Robin Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1950–2018)
| 1950
| 2018
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 5393
|
| ''[[:d:Q57579739|Brian S. Osborne]]''
|
| 1938
| 2026
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 5394
|
| ''[[:d:Q57725826|Ted Gorin]]''
|
| 1924
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5395
|
| ''[[:d:Q57725863|Stan Griffiths]]''
|
| 1911
| 2003
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5396
|
| ''[[:d:Q57725868|Wyn Griffiths]]''
|
| 1919
| 2006
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5397
|
| ''[[:d:Q57729457|Noel Phillips]]''
|
| 1883
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5398
|
| ''[[:d:Q58174217|Joe Hillier]]''
|
| 1907
| 1979
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5399
|
| ''[[:d:Q21104246|Peter Molan]]''
| científicu neozelandés (1943–2015)
| 1943
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5400
|
| ''[[:d:Q21155105|Charles Cullum]]''
| actor galés (1899–1979)
| 1899
| 1979
| ''[[:d:Q17985748|Barry Docks]]''
|-
| style='text-align:right'| 5401
|
| ''[[:d:Q21165076|Hubert Rees]]''
|
| 1923
| 2009
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5402
| [[Ficheru:Anthony Trafford James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21165253|Anthony Trafford James]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5403
|
| ''[[:d:Q21165886|John Herbert Beynon]]''
|
| 1923
| 2015
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5404
|
| ''[[:d:Q21165890|David Roger Jones Owen]]''
|
| 1942
| 2020
| ''[[:d:Q5004154|Bynea]]''
|-
| style='text-align:right'| 5405
|
| ''[[:d:Q21166454|Trevor Evans]]''
| físicu británicu
| 1927
| 2010
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5406
|
| ''[[:d:Q21176250|Les Pearce]]''
| deportista galés (1923–2018)
| 1923
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5407
|
| ''[[:d:Q21176559|Reg Davies]]''
|
| 1909
| 1987
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5408
|
| ''[[:d:Q21176942|Richard Methuen Greaves]]''
|
| 1852
| 1942
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5409
|
| ''[[:d:Q21246048|Sarah Savage]]''
|
| 1664
| 1752
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5410
| [[Ficheru:John Evans, astrologer 02354.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21296968|John Evans]]''
|
| 1595
| 1659
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5411
|
| ''[[:d:Q21338129|Everard Baldwin Britton]]''
| entomólogu británicu (1912–2004)
| 1912
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5412
|
| ''[[:d:Q21345541|Jack Godderis]]''
| pintor belxicanu (1916–1971)
| 1916
| 1971
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5413
|
| ''[[:d:Q21387484|David Allen Lewis Davies]]''
| entomólogu galés (1923–2003)
| 1923
| 2003
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 5414
|
| ''[[:d:Q21389901|Stanley John Hughes]]''
| micólogu (1918–2019)
| 1918
| 2019
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5415
|
| ''[[:d:Q21452756|A. H. Morgan-Hall]]''
|
| 1900
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5416
|
| ''[[:d:Q21454369|Howard J. Morgan]]''
| pintor británicu
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5417
| [[Ficheru:Self Portrait (gcf02842).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21454373|Howard Lloyd Roberts]]''
|
| 1879
| 1935
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5418
|
| ''[[:d:Q21454550|Hugh Douglas Williams]]''
|
| 1917
| 1969
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5419
|
| ''[[:d:Q21455047|Rose Dempster Bonnor]]''
|
| 1875
| 1967
| ''[[:d:Q12061339|Llangedwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5420
|
| ''[[:d:Q21455263|Alfred Oliver]]''
| pintor galés (1868–1943)
| 1868
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5421
|
| ''[[:d:Q21455741|Iwan Gwyn Parry]]''
| pintor británicu
| 1970
| 2025
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5422
| [[Ficheru:James Flewitt Mullock (1818-1892) - Self Portrait - LOAN.1995.232 - Newport Museum and Art Gallery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21456839|James Flewitt Mullock]]''
| pintor galés (1818–1892)
| 1818
| 1892
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5423
|
| ''[[:d:Q21457022|Elis Gwyn Jones]]''
|
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5424
|
| ''[[:d:Q21457633|Elwyn Thomas]]''
|
| 1932
| 2019
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5425
| [[Ficheru:Ap Caledfryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21458149|William Williams]]''
|
| 1837
| 1915
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5426
|
| ''[[:d:Q21458256|Archie Rhys Griffiths]]''
|
| 1902
| 1971
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5427
|
| ''[[:d:Q21458479|Arthur C. Michael]]''
| pintor británicu (1881–1965)
| 1881
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5428
|
| ''[[:d:Q21458708|Esther Grainger]]''
|
| 1912
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5429
|
| ''[[:d:Q21458912|Arthur Trevethin Nowell]]''
| pintor británicu (1862–1940)
| 1862
| 1940
| ''[[:d:Q5523593|Garndiffaith]]''
|-
| style='text-align:right'| 5430
|
| ''[[:d:Q21459585|Joan Baker]]''
| pintora galesa (1922–2017)
| 1922
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5431
|
| ''[[:d:Q21459667|Joan Oxland]]''
|
| 1920
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5432
|
| ''[[:d:Q21460388|Nerys Ann Johnson]]''
|
| 1942
| 2001
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5433
|
| ''[[:d:Q21460680|John Cambrian Rowland]]''
| pintor galés (1819–1890)
| 1819
| 1890
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 5434
|
| ''[[:d:Q21460963|John Dafydd Evans]]''
|
| 1900
| 1984
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 5435
| [[Ficheru:JE painting RM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21461259|John Elwyn]]''
| pintor británicu (1916–1997)
| 1916
| 1997
| ''[[:d:Q3400150|Adpar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5436
|
| ''[[:d:Q21462370|Vera Bassett]]''
|
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q13132482|Fforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 5437
|
| ''[[:d:Q21462512|Charles Byrd]]''
| pintor británicu
| 1916
| 2018
| ''[[:d:Q6729365|Maesycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5438
|
| ''[[:d:Q21462817|Vincent Evans]]''
| pintor galés (1896–1976)
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5439
|
| ''[[:d:Q21463303|George Little]]''
|
| 1927
| 2017
| ''[[:d:Q56175744|Dan y Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5440
|
| ''[[:d:Q21463897|Wil Jones]]''
|
| 1960
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5441
|
| ''[[:d:Q21463908|Wilf Roberts]]''
| pintor galés (1941–2016)
| 1941
| 2016
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5442
|
| ''[[:d:Q21464054|Peter Markey]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5443
|
| ''[[:d:Q21464720|William Edward Jones]]''
|
| 1825
| 1877
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5444
|
| ''[[:d:Q21464853|Glyn Baines]]''
|
| 1930
| 2023
| ''[[:d:Q3404631|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5445
|
| ''[[:d:Q21464876|Glyn Morgan]]''
| pintor británicu
| 1926
| 2015
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5446
|
| ''[[:d:Q21464885|Phillida Nicholson]]''
| pintora británica
| 1924
| 2021
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 5447
|
| ''[[:d:Q21465300|Graham Bevan]]''
| pintor británicu (1935–2006)
| 1935
| 2006
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5448
|
| ''[[:d:Q21465817|Gwenny Griffiths]]''
|
| 1867
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5449
|
| ''[[:d:Q21465999|Reginald Edgar James Bush]]''
| pintor británicu
| 1869
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5450
|
| ''[[:d:Q21466560|Harry Hughes Williams]]''
|
| 1892
| 1953
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5451
|
| ''[[:d:Q21467261|David Mainwaring]]''
|
| 1933
| 1993
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5452
| [[Ficheru:Edward Boulden 1913.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21469892|Edward Boulden]]''
| actor estauxunidense (1879-1937)
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 5453
|
| ''[[:d:Q21470102|Frank Cox]]''
| cantautor galés
| 1920
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5454
|
| ''[[:d:Q21470103|Fred Cox]]''
| cantautor galés
| 1920
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5455
|
| ''[[:d:Q21479992|Edwin Tanner]]''
|
| 1920
| 1980
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5456
| [[Ficheru:John Pughe (1815-1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21480955|John Pughe]]''
| médicu galés (1814–1874)
| 1814
| 1874
| ''[[:d:Q7837752|Tref Alaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5457
|
| ''[[:d:Q21513430|Graham C. D. Griffiths]]''
|
| 1937
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5458
|
| ''[[:d:Q21516459|Richard Henry Roberts]]''
|
| 1910
| 2003
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5459
|
| ''[[:d:Q21516789|William Edwyn Isaac]]''
|
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5460
|
| ''[[:d:Q21524435|John F. C. Richards]]''
|
| 1897
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5461
|
| ''[[:d:Q21524668|Peter K. Marshall]]''
|
| 1934
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5462
| [[Ficheru:Lady Margaret Jane Gordon (1880-1962), singer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21536459|Margaret Jane Gordon]]''
| cantante galesa (1880–1962)
| 1880
| 1962
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 5463
|
| ''[[:d:Q21544278|Thomas Howell]]''
| filántropu galés
|
| 1540
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5464
|
| ''[[:d:Q21548870|Wilson Jones]]''
|
| 1795
| 1864
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 5465
|
| ''[[:d:Q21597973|Ray Jessel]]''
|
| 1929
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5466
|
| ''[[:d:Q21598040|Ray Weigh]]''
|
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5467
|
| ''[[:d:Q21604647|Helen Johnson Houghton]]''
|
| 1910
| 2012
| [[Abergavenny|Y Fenni]]<br/>[[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5468
|
| ''[[:d:Q21605189|Lloyd Robinson]]''
| xugador de críquet galés (1912–1996)
| 1912
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5469
| [[Ficheru:Albert Howard Trow (2c).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21610975|Albert Howard Trow]]''
|
| 1863
| 1939
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5470
|
| ''[[:d:Q21612711|Caroline Catharine Wilkinson]]''
|
| 1822
| 1881
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 5471
|
| ''[[:d:Q21664555|Edwin Hughes]]''
| futbolista británicu (1885–1949)
| 1885
| 1949
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5472
|
| ''[[:d:Q21686810|Mick McLaughlin]]''
| futbolista británicu (1943–2015)
| 1943
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5473
| [[Ficheru:Crucifiction found in the wall of the old church at Halkin, c.1795.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21727807|John Ingleby]]''
|
| 1749
| 1808
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5474
|
| ''[[:d:Q21745459|Ernest Vaughan, 7th Earl of Lisburne]]''
| aristócrata británicu (1892–1965)
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5475
|
| ''[[:d:Q21751004|Hadyn Ellis]]''
| psicólogu galés (1945–2006)
| 1945
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5476
|
| ''[[:d:Q21856725|Edward Stanley]]''
|
| 1513
| 1564
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5477
|
| ''[[:d:Q21997796|Ida Gaskin]]''
|
| 1919
| 2016
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 5478
| [[Ficheru:Arthur Davies (tenor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21998348|Arthur Davies]]''
| cantante d'ópera británicu (1941–2018)
| 1950<br/>1941
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5479
|
| ''[[:d:Q21999647|Ivor Davies]]''
| xugador de rugbi británicu (1892–1959)
| 1892
| 1959
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5480
|
| ''[[:d:Q21999673|Jack Hurrell]]''
|
| 1933
| 2003
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5481
|
| ''[[:d:Q21999704|Trefor Owen]]''
|
| 1933
| 2001
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5482
|
| ''[[:d:Q21999728|Hugh Roberts]]''
|
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5483
|
| ''[[:d:Q22003001|William Dyke]]''
|
| 1813
| 1880
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 5484
|
| ''[[:d:Q22018134|Gertrude Eaton]]''
|
| 1863<br/>1861
| 1939
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5485
|
| ''[[:d:Q22018632|Job Harris]]''
|
| 1840
| 1882
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5486
| [[Ficheru:William Owen.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22019199|William Owen]]''
|
| 1825
| 1894
| ''[[:d:Q3399931|Llanelltyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5487
|
| ''[[:d:Q22038991|Sampson Lloyd]]''
|
| 1664
| 1725
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5488
|
| ''[[:d:Q22098316|John Thomas]]''
| xugador de críquet australianu (1852–1915)
| 1852
| 1915
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5489
|
| ''[[:d:Q22117202|Margaret Tisdale]]''
| viróloga galesa (1951–2015)
| 1951
| 2015
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5490
|
| ''[[:d:Q22234320|Mary Dilys Glynne]]''
| científica galesa (1895–1991)
| 1895
| 1991
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5491
|
| ''[[:d:Q22271913|James Murphy]]''
| políticu australianu
| 1801
| 1883
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 5492
|
| ''[[:d:Q22278271|Dafydd Hywel]]''
|
| 1945
| 2023
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5493
|
| ''[[:d:Q22280472|Kingsley Whiffen]]''
|
| 1950
| 2006
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5494
| [[Ficheru:Alfred Daniell (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22312863|Alfred Daniell]]''
|
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5495
|
| ''[[:d:Q22443210|Ruth Frankenberg]]''
|
| 1957
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5496
|
| ''[[:d:Q22583546|Margaret Courtenay]]''
|
| 1923
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5497
|
| ''[[:d:Q37770200|William James Morgan]]''
|
| 1831
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5498
|
| ''[[:d:Q28361697|Robert Williamson]]''
|
| 1807
| 1852
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5499
|
| ''[[:d:Q28361707|Thomas Williams]]''
|
| 1807
| 1894
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5500
|
| ''[[:d:Q28361705|Thomas Williams]]''
|
| 1774
| 1814
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5501
|
| ''[[:d:Q28361711|Daniel Thomas Williams]]''
|
| 1820
| 1876
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5502
|
| ''[[:d:Q28361719|William Williams]]''
|
| 1768
| 1836
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5503
|
| ''[[:d:Q28361717|Thomas Williams]]''
|
| 1821
| 1855
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 5504
|
| ''[[:d:Q28361723|William Williams]]''
|
| 1769
| 1847
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5505
|
| ''[[:d:Q28361726|William Williams]]''
|
| 1800
| 1868
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 5506
|
| ''[[:d:Q28416510|William Warrington]]''
|
| 1735
| 1824
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5507
|
| ''[[:d:Q28509045|Charles Evans]]''
| futbolista británicu
| 1897
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5508
|
| ''[[:d:Q28523296|David Dilwyn John]]''
| zoólogu galés (1901–1995)
| 1901
| 1995
| ''[[:d:Q16249962|St Brides Major community]]''
|-
| style='text-align:right'| 5509
|
| ''[[:d:Q28528581|Arthur Gimblett]]''
| futbolista británicu
| 1889
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5510
|
| ''[[:d:Q28531012|William Price]]''
|
| 1869
| 1937
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 5511
|
| ''[[:d:Q28531231|Samuel Elliott]]''
|
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5512
| [[Ficheru:Mary Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28600790|Mary Williams]]''
| académica británica (1883–1977)
| 1887<br/>1883
| 1977
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5513
| [[Ficheru:Sion Trefor (m. 1589) Gresffordd. John Trevor (d. 1589) Gresford Church, Cymru Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28731295|Sion Trevor]]''
| soldáu galés
|
| 1589
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 5514
|
| ''[[:d:Q28741101|Cyril Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1999
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5515
|
| ''[[:d:Q28748041|David Collier]]''
| futbolista británicu
| 1957
| 2021
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5516
|
| ''[[:d:Q28752872|Doreen Vermeulen-Cranch]]''
| profesora universitaria galesa (1915–2011)
| 1915
| 2011
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5517
|
| ''[[:d:Q28777314|André Hue]]''
|
| 1923
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5518
|
| ''[[:d:Q28823400|Huw O. Pritchard]]''
| químicu canadianu
| 1928
| 2019
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5519
|
| ''[[:d:Q28867978|Frank Squires]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 1988
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5520
|
| ''[[:d:Q28868083|Robert Jones]]''
|
| 1803
| 1850
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5521
|
| ''[[:d:Q28870737|Louis Ford]]''
| futbolista británicu
| 1914
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5522
|
| ''[[:d:Q28922150|Wyn Thomas]]''
|
| 1928
| 2017
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5523
|
| ''[[:d:Q28935566|Leonora Brito]]''
|
| 1954
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5524
|
| ''[[:d:Q28972086|John Audland]]''
| xugador de críquet británicu (1852–1931)
| 1852
| 1931
| ''[[:d:Q2243491|Tintern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5525
|
| ''[[:d:Q29021227|Selina Rushbrook]]''
|
| 1880
| 1907
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5526
|
| ''[[:d:Q29029634|John Puleston]]''
|
| 1401
| 1551
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5527
| [[Ficheru:Jenkins, Roger 1981-06-20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29034214|Roger Jenkins]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1940
| 2021
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 5528
|
| ''[[:d:Q29447102|Randall Baker]]''
|
| 1944
| 2020
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5529
|
| ''[[:d:Q29578277|John Huw Lewis]]''
|
| 1931
| 2008
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5530
|
| ''[[:d:Q29642353|Beverley Beech]]''
|
| 1944
| 2023
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 5531
|
| ''[[:d:Q29643012|Jack Howell]]''
| médicu galés (1926–2015)
| 1926
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5532
|
| ''[[:d:Q29643019|Jeff Hughes]]''
|
| 1965
| 2018
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 5533
|
| ''[[:d:Q29643376|Michael Oliver]]''
|
| 1925
| 2015
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''<br/>[[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5534
|
| ''[[:d:Q29643800|Martin Williams]]''
|
| 1947
| 2020
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 5535
|
| ''[[:d:Q29869245|Dafydd Dafis]]''
|
| 1958
| 2017
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5536
|
| ''[[:d:Q29904560|John Potter]]''
| impresor galés (1830–1868)
| 1830
| 1868
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5537
|
| ''[[:d:Q29948275|Rosalind Rusbridge]]''
|
| 1915
| 2004
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5538
|
| ''[[:d:Q29956338|Douglas F. Brewer]]''
| físicu galés (1925–2018)
| 1925
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5539
|
| ''[[:d:Q29966512|Edith Downing]]''
|
| 1857
| 1931
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5540
|
| ''[[:d:Q30105096|John Thomas]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5541
|
| ''[[:d:Q30110173|Jack Windsor Lewis]]''
|
| 1926
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5542
|
| ''[[:d:Q30122806|Albert Derrick]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5543
|
| ''[[:d:Q30344574|Geraint Dyfnallt Owen]]''
|
| 1908
| 1993
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5544
| [[Ficheru:Shipyard Sally Pic.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q30500638|Joan Cowick]]''
|
| 1912
| 2004
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5545
|
| ''[[:d:Q30605435|Brinley Rees]]''
|
| 1916
| 2001
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5546
|
| ''[[:d:Q30609027|W.E. Williams]]''
|
| 1881
| 1962
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5547
|
| ''[[:d:Q30609165|Billy Hughes]]''
| futbolista británicu (1920-1995)
| 1920
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5548
|
| ''[[:d:Q30609386|Tom Green]]''
|
| 1900
| 1974
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5549
|
| ''[[:d:Q30612083|John Davies]]''
|
|
| 1694
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5550
|
| ''[[:d:Q31358714|Hywel Sele]]''
|
| 1345
| 1402
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5551
|
| ''[[:d:Q32062166|G. W. Hemans]]''
|
| 1814
| 1885
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5552
|
| ''[[:d:Q32131488|Jane Anne Lloyd]]''
|
| 1870
| 1933
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5553
|
| ''[[:d:Q33083014|John Cedric Griffiths]]''
| xeólogu británicu (1912–1992)
| 1912
| 1992
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5554
|
| ''[[:d:Q33634794|Alfie Clarke]]''
|
| 1914
| 1953
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5555
|
| ''[[:d:Q33712219|Tommy Wolfe]]''
|
| 1900
| 1954
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5556
|
| ''[[:d:Q33818814|Estyn Griffths]]''
|
| 1927
| 2017
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5557
|
| ''[[:d:Q33821432|Keith Huntley]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5558
|
| ''[[:d:Q33825302|Les Orphan]]''
|
| 1923
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5559
| [[Ficheru:John Francon Williams 1854-1911 Commemorative Plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35160552|John Francon Williams]]''
|
| 1854
| 1911
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5560
|
| ''[[:d:Q35695307|Enoch Rowland Jones]]''
| músicu galés (1912–1978)
| 1912
| 1978
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5561
|
| ''[[:d:Q37347750|David Humphrey Jones]]''
| impresor galés (1842–1904)
| 1842
| 1904
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5562
|
| ''[[:d:Q37509560|David Rice Rees]]''
|
| 1787
| 1856
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5563
|
| ''[[:d:Q37663328|John Bird]]''
|
| 1761
| 1840
| ''[[:d:Q1035742|Cardiff Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5564
|
| ''[[:d:Q37725178|Gary Roach]]''
|
| 1933
| 2012
| ''[[:d:Q7164547|Penpedairheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 5565
|
| ''[[:d:Q37804072|Evan Jones]]''
|
| 1830
| 1918
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5566
|
| ''[[:d:Q37826665|Josiah Thomas]]''
|
| 1830
| 1905
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5567
|
| ''[[:d:Q37892401|Henry Hughes]]''
|
| 1808
| 1892
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5568
|
| ''[[:d:Q38009527|David O'Brien Owen]]''
|
| 1855
| 1920
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5569
|
| ''[[:d:Q38170780|William Watkin Davies]]''
|
| 1895
| 1973
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5570
| [[Ficheru:Yr Athro Noel Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38209921|Noel Lloyd]]''
|
| 1946
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5571
|
| ''[[:d:Q38216587|Marie Trevelyan]]''
|
| 1853
| 1922
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 5572
|
| ''[[:d:Q38606122|Emily Davis]]''
| cantante d'ópera galesa (1900–1966)
| 1900
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5573
|
| ''[[:d:Q38686224|Alison Bielski]]''
|
| 1925
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5574
|
| ''[[:d:Q38898929|Paul Dickson]]''
| realizador galés (1920–2011)
| 1920
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5575
|
| ''[[:d:Q39039624|Billy Moore]]''
|
| 1912
| 2002
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5576
|
| ''[[:d:Q39039625|Derek Williams]]''
|
| 1934
| 2014
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5577
|
| ''[[:d:Q39040013|Peter Elias Jones]]''
|
| 1943
| 2010
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 5578
|
| ''[[:d:Q39040026|Mary Vaughan Jones]]''
|
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5579
|
| ''[[:d:Q39078711|Albert Derrick]]''
| futbolista galés (1908–1975)
| 1908
| 1975
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5580
|
| ''[[:d:Q39078898|Sam Davies]]''
|
| 1894
| 1972
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5581
|
| ''[[:d:Q39078897|Glyn Davies]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5582
|
| ''[[:d:Q39078904|Roy McDonald]]''
|
| 1896
| 1970
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5583
|
| ''[[:d:Q39078905|George Wheeler]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5584
|
| ''[[:d:Q39078914|Peter Davies]]''
| futbolista galés
| 1936
| 2023
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5585
|
| ''[[:d:Q39078917|Les Jones]]''
|
| 1922
| 1983
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5586
|
| ''[[:d:Q39295246|Sir Edmund Buckley, 2nd Baronet]]''
|
| 1861
| 1919
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5587
|
| ''[[:d:Q40889067|Basil Cottle]]''
|
| 1917
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5588
|
| ''[[:d:Q41019354|Mary Collins-Powell]]''
| direutora d'orquesta galesa (1928–1997)
| 1928
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5589
|
| ''[[:d:Q41767537|Christopher Vaughan Edwards]]''
| militar galés (1875–1955)
| 1875
| 1955
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 5590
|
| ''[[:d:Q42186286|William Powell]]''
| diáconu galés (1705–1780)
| 1705
| 1780
| ''[[:d:Q6964304|Nanteos]]''
|-
| style='text-align:right'| 5591
|
| ''[[:d:Q42434789|Archie Ridley]]''
| xugador de críquet neozelandés (1869–1950)
| 1869
| 1950
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 5592
|
| ''[[:d:Q42774158|Colin St Clair Oakes]]''
| arquiteutu británicu
| 1908
| 1971
| ''[[:d:Q16901177|Tanyfron]]''
|-
| style='text-align:right'| 5593
|
| ''[[:d:Q43127454|Irwin John David Bevan]]''
| artista británicu (1852–1940)
| 1852
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5594
|
| ''[[:d:Q43132155|Charles Jones]]''
|
| 1836
| 1892
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5595
|
| ''[[:d:Q43260453|Tony O'Connor]]''
|
| 1934
| 2015
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5596
|
| ''[[:d:Q43304180|Philip Henry Egerton]]''
|
| 1824
| 1893
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 5597
|
| ''[[:d:Q58174859|Emlyn John]]''
| futbolista galés (1907–1962)
| 1907
| 1962
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5598
|
| ''[[:d:Q58241482|Wyndraeth Morris-Jones]]''
| politólogu británicu (1918–1999)
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5599
|
| ''[[:d:Q58331721|Margaret Roberts]]''
|
| 1833
| 1919
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5600
|
| ''[[:d:Q58365710|Frank Arthur Morgan]]''
|
| 1844
| 1907
| ''[[:d:Q14538499|Llanrhidian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5601
|
| ''[[:d:Q58456635|Dave Ridley]]''
|
| 1916
| 1998
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5602
|
| ''[[:d:Q58483511|George G. Bywater]]''
| clérigu estauxunidense (1828–1898)
| 1828
| 1898
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 5603
|
| ''[[:d:Q58689968|Thomas Salusbury]]''
|
| 1625<br/>1620
| 1665
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5604
|
| ''[[:d:Q58756929|Thelma Rodgers]]''
|
| 1947
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5605
|
| ''[[:d:Q58815528|Idris Miles]]''
|
| 1908
| 1983
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5606
|
| ''[[:d:Q58815533|Ivor Llewellyn Brace]]''
|
| 1898
| 1952
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5607
|
| ''[[:d:Q58830228|Gwyneth Alva Challis]]''
|
| 1930
| 2010
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 5608
| [[Ficheru:Worrall 1899.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58892217|Thomas Frederick Worrall]]''
|
| 1872
| 1957
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5609
|
| ''[[:d:Q58894968|Jim Atherton]]''
|
| 1923
| 2010
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 5610
|
| ''[[:d:Q58895039|Griff Norman]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5611
|
| ''[[:d:Q58895046|Ken Oakley]]''
|
| 1929
| 2017
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5612
|
| ''[[:d:Q58928487|Tommy Paget]]''
|
| 1909
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5613
|
| ''[[:d:Q58973187|Terry Gooding]]''
|
| 1931
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5614
|
| ''[[:d:Q59132436|Harry Parfitt]]''
|
| 1929
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5615
|
| ''[[:d:Q59180819|Tony Pickrell]]''
|
| 1942
| 2015
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5616
|
| ''[[:d:Q59205109|Cecil Pritchard]]''
|
| 1902
| 1966
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 5617
|
| ''[[:d:Q59305320|Flora Forster]]''
| profesora británica (1896–1981)
| 1896
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5618
| [[Ficheru:Mary Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59347218|Mary Bevan]]''
|
|
| 1819
| ''[[:d:Q13128012|Dyffryn Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 5619
|
| ''[[:d:Q59463318|Owen Francis]]''
|
| 1879
| 1936
| ''[[:d:Q20598098|Cwm Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5620
|
| ''[[:d:Q59529059|Pamela Bacarisse]]''
|
| 1934
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5621
|
| ''[[:d:Q59588469|William Mars-Jones]]''
|
| 1915
| 1999
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5622
|
| ''[[:d:Q59588707|Len Richards]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5623
|
| ''[[:d:Q59588770|Bernard Ross]]''
|
| 1924
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5624
|
| ''[[:d:Q59628016|George Lawson Pickard]]''
|
| 1913
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5625
|
| ''[[:d:Q59629779|Arthur Cecil Bining]]''
|
| 1893
| 1957
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5626
|
| ''[[:d:Q59656412|Len Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5627
|
| ''[[:d:Q59781515|John Jenkins]]''
|
| 1807
| 1872
| ''[[:d:Q20597908|Cwm Crawnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5628
|
| ''[[:d:Q60050765|Terry Parsons]]''
| xugador de snooker galés (1935–1999)
| 1935
| 1999
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5629
|
| ''[[:d:Q60198015|David Gwynne-James]]''
|
| 1937
| 2012
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5630
|
| ''[[:d:Q60429542|Olivia Frances Tonge]]''
|
| 1858
| 1949
| ''[[:d:Q62029921|Gwenfain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5631
|
| ''[[:d:Q60429570|Eric Richards]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q5884520|Holt]]''
|-
| style='text-align:right'| 5632
|
| ''[[:d:Q60632790|Thyrza Anne Leyshon]]''
|
| 1892
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5633
|
| ''[[:d:Q60663044|Len Hewitt]]''
|
| 1920
| 1979
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5634
|
| ''[[:d:Q60684771|Dave Griffiths]]''
|
| 1963
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5635
|
| ''[[:d:Q60684870|Bryn Davies]]''
|
| 1917
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5636
|
| ''[[:d:Q60685583|Vince Jones]]''
|
| 1900
| 1950
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5637
|
| ''[[:d:Q60685999|Billy Morris]]''
|
| 1920
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5638
|
| ''[[:d:Q60686009|Jerry Murphy]]''
|
| 1907
| 1992
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5639
|
| ''[[:d:Q60686073|Cecil Price]]''
|
| 1919
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5640
|
| ''[[:d:Q60693753|Rees Thomas]]''
|
| 1934
| 2017
| ''[[:d:Q7165426|Penywaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 5641
|
| ''[[:d:Q60693826|Dave Campbell]]''
|
| 1947
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5642
|
| ''[[:d:Q60694079|Ray Williams]]''
|
| 1931
| 2015
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5643
|
| ''[[:d:Q60694076|Billy Lewis]]''
|
| 1923
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5644
|
| ''[[:d:Q60694141|Ted Morris]]''
|
| 1921
| 2000
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 5645
| [[Ficheru:MOMA exhibition.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733888|Peter Bishop]]''
|
| 1953
| 2022
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5646
|
| ''[[:d:Q60734943|Danny McCarthy]]''
|
| 1942
| 2019
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 5647
|
| ''[[:d:Q60744121|Roger Ashton]]''
| futbolista galés (1921–1985)
| 1921
| 1985
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5648
|
| ''[[:d:Q60746170|William Morgan]]''
|
| 1862
| 1914
| ''[[:d:Q13130355|Nantgarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5649
|
| ''[[:d:Q60750706|Charlie Hill]]''
|
| 1918
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5650
|
| ''[[:d:Q60752582|Lyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5651
|
| ''[[:d:Q60761614|William John Philpin Jones]]''
|
| 1913
| 1992
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 5652
|
| ''[[:d:Q60764058|Harold Jenkins]]''
|
| 1902
| 1981
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5653
|
| ''[[:d:Q60764297|Edward Phillips]]''
|
| 1883
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5654
|
| ''[[:d:Q60842075|Grace Roberts]]''
| médica estauxunidense (1843–1899)
| 1843
| 1899
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5655
|
| ''[[:d:Q61107860|Andrew Thomas]]''
| llocutor radiofónicu británicu (1967–2020)
| 1967
| 2020
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5656
|
| ''[[:d:Q61107892|O. M. Lloyd]]''
|
| 1910
| 1980
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5657
|
| ''[[:d:Q61107977|Guto Roberts]]''
|
| 1925
| 1999
| ''[[:d:Q29483949|Isallt-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5658
| [[Ficheru:Corffddelw - effigy of Meurig ap Ynyr Fychan, Nannau 14.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61107990|Meurig ap Ynyr Fechan]]''
|
| 1315
| 1347
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5659
|
| ''[[:d:Q61122449|Henry Baird]]''
|
| 1878
| 1950
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5660
|
| ''[[:d:Q61341106|Joseph Herbert Morcom]]''
|
| 1871
| 1942
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5661
|
| ''[[:d:Q20734338|Robert Humphreys]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q25556302|Rhagatt Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5662
| [[Ficheru:Richard Roberts profile.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734304|Richard Roberts]]''
|
| 1874
| 1945
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5663
|
| ''[[:d:Q20734305|Richard Samuel Hughes]]''
|
| 1855
| 1893
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5664
|
| ''[[:d:Q20734311|Robert Albert Jones]]''
|
| 1851
| 1892
| ''[[:d:Q7165394|Penybryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5665
| [[Ficheru:Richard Williams, 'Celynog' (5254841).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734308|Richard Williams]]''
|
| 1835
| 1906
| ''[[:d:Q4942605|Bont Dolgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5666
| [[Ficheru:Robert Dafydd, Brynengan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734314|Robert Dafydd]]''
|
| 1747
| 1834
| ''[[:d:Q3401919|Nantmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5667
|
| ''[[:d:Q20734313|Robert Baugh]]''
|
| 1748
| 1832
| ''[[:d:Q6661275|Llandysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5668
|
| ''[[:d:Q20734318|Robert Davies]]''
|
| 1790
| 1841
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5669
| [[Ficheru:Revd Robert David Roberts, Llwynhendy (1820-93) NLW3364306.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734316|Robert David Roberts]]''
|
| 1820
| 1893
| ''[[:d:Q5278615|Dinorwig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5670
|
| ''[[:d:Q20734320|Robert Davies]]''
|
| 1814
| 1867
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5671
|
| ''[[:d:Q20734321|Robert Davies]]''
|
| 1834
| 1858
| ''[[:d:Q13126857|Carneddi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5672
| [[Ficheru:Robert Ellis, Ysgoldy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734326|Robert Ellis]]''
|
| 1808
| 1881
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5673
|
| ''[[:d:Q20734325|Robert Edwards]]''
|
| 1775
| 1805
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5674
|
| ''[[:d:Q20734331|Robert Foulkes]]''
|
| 1743
| 1841
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5675
| [[Ficheru:Portrait of Robert Griffiths (4670251).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734334|Robert Griffiths]]''
|
| 1824
| 1903
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5676
|
| ''[[:d:Q20734335|Robert Gruffydd]]''
|
| 1753
| 1820
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5677
| [[Ficheru:Robert Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734332|Robert Griffith]]''
|
| 1847
| 1909
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5678
|
| ''[[:d:Q20734333|Robert Griffith Roberts]]''
|
| 1866
| 1930
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5679
|
| ''[[:d:Q20734339|Robert James]]''
|
| 1825
| 1879
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5680
| [[Ficheru:Self portrait (4703026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734336|Robert Hughes]]''
|
| 1811
| 1892
| ''[[:d:Q29499117|Bodgarad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5681
|
| ''[[:d:Q20734337|Robert Humphreys]]''
|
| 1779
| 1832
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5682
| [[Ficheru:Robert Jones, Llanllyfni.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734342|Robert Jones]]''
|
| 1806
| 1896
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5683
|
| ''[[:d:Q20734343|Robert Jones]]''
|
| 1891
| 1962
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5684
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Robert G. Jones (4672941).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734341|Robert Jones]]''
|
| 1769
| 1835
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5685
|
| ''[[:d:Q20734346|Robert Llwyd]]''
|
| 1565
| 1655
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5686
|
| ''[[:d:Q20734344|Robert Jones]]''
| músicu británicu (1862–1929)
| 1862
| 1929
| ''[[:d:Q3396790|Arthog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5687
|
| ''[[:d:Q20734348|Robert Meredith]]''
|
| 1823
| 1893
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5688
|
| ''[[:d:Q20734349|Robert Morgan]]''
|
| 1621
| 1710
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5689
| [[Ficheru:Robert Owen, Pennal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734354|Robert Owen]]''
|
| 1834
| 1899
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5690
| [[Ficheru:Robert Owen (Bardd y Môr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734355|Robert Owen]]''
|
| 1858
| 1885
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 5691
|
| ''[[:d:Q20734352|Robert Oliver Rees]]''
|
| 1818
| 1881
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5692
|
| ''[[:d:Q20734362|Robert Roberts]]''
|
| 1762
| 1802
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5693
|
| ''[[:d:Q20734363|Robert Roberts]]''
|
| 1800
| 1878
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5694
| [[Ficheru:Robert Pugh Rowlands. Photograph by Lafayette Ltd. Wellcome V0027109.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734360|Robert Pugh Rowlands]]''
|
| 1874
| 1933
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5695
|
| ''[[:d:Q20734361|Robert Richard Hughes]]''
|
| 1871
| 1957
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5696
| [[Ficheru:Portrait of Robert Roberts, Y Sgolor Mawr (4671120).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734365|Robert Roberts]]''
|
| 1834
| 1885
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5697
|
| ''[[:d:Q20734368|Robert Williams]]''
|
| 1782
| 1818
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5698
|
| ''[[:d:Q20734374|Rolant Huw]]''
|
| 1714
| 1802
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5699
|
| ''[[:d:Q20734375|Ronald James Tree]]''
|
| 1914
| 1970
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5700
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Rowland Hughes, Wesleyan Minister (4670927) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734378|Rowland Hughes]]''
|
| 1811
| 1861
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5701
|
| ''[[:d:Q20734376|Rosser Beynon]]''
|
| 1810
| 1876
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5702
|
| ''[[:d:Q20734383|Samuel Davies]]''
|
| 1788
| 1854
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5703
| [[Ficheru:Samuel Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734381|Samuel Bowen]]''
|
| 1799
| 1887
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5704
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Evans, Zoar, Merthyr Tydfil, South Wales (4674125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734386|Samuel Evans]]''
|
| 1777
| 1833
| ''[[:d:Q5136816|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5705
| [[Ficheru:Dr. Samuel Evans (5349058) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734387|Samuel Evans]]''
|
| 1859
| 1935
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5706
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Davies (4673074).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734384|Samuel Davies]]''
|
| 1818
| 1891
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5707
|
| ''[[:d:Q20734385|Samuel Ellis]]''
|
| 1803
| 1852
| ''[[:d:Q20598999|Cyfronydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5708
|
| ''[[:d:Q20734390|Samuel James Evans]]''
|
| 1870
| 1938
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5709
|
| ''[[:d:Q20734388|Samuel Evans]]''
|
| 1793
| 1856
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 5710
| [[Ficheru:Portrait of Parchedig Samuel Griffiths, Horeb Llandysul 1855 (4670806).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734389|Samuel Griffiths]]''
|
| 1783
| 1860
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5711
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Morris Jones (4674452).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734392|Samuel Maurice Jones]]''
| pintor galés (1853–1932)
| 1853
| 1932
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5712
| [[Ficheru:Winnie Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734393|Sarah Winifred Parry]]''
| escritora galesa (1870–1953)
| 1870
| 1953
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5713
|
| ''[[:d:Q20734396|Siencyn Thomas]]''
|
| 1690
| 1762
| ''[[:d:Q15987464|Brongwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5714
| [[Ficheru:Prifathro Silas Morris, Coleg y Bedyddwyr, Bangor (5254799).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734397|Silas Morris]]''
|
| 1862
| 1923
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5715
|
| ''[[:d:Q20734403|Thomas David Slingsby-Jenkins]]''
|
| 1872
| 1955
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5716
|
| ''[[:d:Q20734407|Stanley Howard Hedley Perry]]''
|
| 1911
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5717
|
| ''[[:d:Q20734404|Solomon Harris]]''
|
| 1726
| 1785
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5718
|
| ''[[:d:Q20734405|Sorobabel Davies]]''
|
| 1806
| 1877
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5719
|
| ''[[:d:Q20734410|Stephen Davies]]''
|
| 1790
| 1858
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5720
| [[Ficheru:William Oliver (1823-1901) - Stephen Evans, Esq. (1818–1905), JP - OP76 - Aberystwyth University, School of Art Museum and Galleries.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734411|Stephen Evans]]''
|
| 1818
| 1905
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5721
|
| ''[[:d:Q20734408|Stanley Bligh]]''
|
| 1870
| 1949
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5722
|
| ''[[:d:Q20734414|Thomas (Jeremy) Griffiths]]''
|
| 1797
| 1871
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5723
|
| ''[[:d:Q20734412|Stephen Llwyd]]''
|
| 1794
| 1854
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5724
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Aubrey (4674307).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734417|Thomas Aubrey]]''
|
| 1808
| 1867
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5725
|
| ''[[:d:Q20734420|Thomas Beynon]]''
|
| 1745
| 1833
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5726
| [[Ficheru:Unknown artist - Thomas David Llewelyn (1828–1879) - OP00304 - Bangor University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734427|Thomas David Llewelyn]]''
|
| 1828
| 1879
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5727
| [[Ficheru:Thomas Davies, Llandeilo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734430|Thomas Davies]]''
|
| 1820
| 1873
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5728
| [[Ficheru:Revd Thomas Davies, Llanelli (1823-98) (Cong) NLW3364508.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734431|Thomas Davies]]''
|
| 1823
| 1898
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5729
|
| ''[[:d:Q20734429|Thomas Davies]]''
|
| 1812
| 1895
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 5730
|
| ''[[:d:Q20734432|Thomas Davies]]''
|
| 1851
| 1892
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 5731
|
| ''[[:d:Q20734433|Thomas Davies]]''
|
| 1810
| 1873
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5732
|
| ''[[:d:Q20734438|Thomas Edwards]]''
|
| 1844
| 1924
| ''[[:d:Q5566992|Glasinfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5733
| [[Ficheru:Portrait of Cynonfardd (4673939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734439|Thomas Edwards]]''
|
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 5734
|
| ''[[:d:Q20734446|Thomas Evans]]''
|
| 1714
| 1779
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5735
|
| ''[[:d:Q20734447|Thomas Evans]]''
|
| 1625
| 1688
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5736
|
| ''[[:d:Q20734450|Thomas Frimston]]''
|
| 1854
| 1930
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5737
|
| ''[[:d:Q20734449|Thomas Evans]]''
|
| 1897
| 1963
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5738
|
| ''[[:d:Q20734455|Thomas Griffiths]]''
|
| 1645
| 1725
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5739
|
| ''[[:d:Q20734453|Thomas Grey]]''
|
| 1733
| 1810
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5740
|
| ''[[:d:Q20734458|Thomas Hughes]]''
|
| 1758
| 1828
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5741
|
| ''[[:d:Q20734459|Thomas Hughes]]''
|
| 1814
| 1884
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5742
|
| ''[[:d:Q20734456|Thomas Gruffydd Jones]]''
|
| 1832
| 1898
| ''[[:d:Q7162069|Pen-y-cae-mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5743
|
| ''[[:d:Q20734457|Thomas Harris]]''
|
| 1705
| 1782
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5744
|
| ''[[:d:Q20734460|Thomas Hughes]]''
|
| 1854
| 1928
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5745
|
| ''[[:d:Q20734461|Thomas Hughes]]''
|
| 1803
| 1898
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5746
|
| ''[[:d:Q20734466|Thomas Hywel Hughes]]''
|
| 1875
| 1945
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5747
|
| ''[[:d:Q20734467|Thomas Isfryn Hughes]]''
|
| 1865
| 1942
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5748
|
| ''[[:d:Q20734464|Thomas Huws Davies]]''
| secretariu galés (1882–1940)
| 1882
| 1940
| ''[[:d:Q7165358|Penuwch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5749
|
| ''[[:d:Q20734465|Thomas Huxley]]''
|
| 1738
| 1792
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5750
| [[Ficheru:Portrait of Thomas James M.A (4673953).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734470|Thomas James]]''
|
| 1834
| 1915
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5751
|
| ''[[:d:Q20734471|Thomas James]]''
|
| 1817
| 1879
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5752
|
| ''[[:d:Q20734475|Thomas John Evans]]''
|
| 1894
| 1965
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5753
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jerman Jones and his family (4670364).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734472|Thomas Jerman Jones]]''
|
| 1833
| 1890
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 5754
|
| ''[[:d:Q20734473|Thomas John]]''
|
| 1816
| 1862
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 5755
|
| ''[[:d:Q20734482|Thomas Jones]]''
|
| 1777
| 1847
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5756
|
| ''[[:d:Q20734480|Thomas Jones]]''
|
| 1761
| 1831
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5757
|
| ''[[:d:Q20734486|Thomas Jones]]''
|
| 1860
| 1932
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5758
|
| ''[[:d:Q20734487|Thomas Jones]]''
|
| 1871
| 1938
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5759
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jones 'Taliesin o Eifion' (4670540) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734488|Thomas Jones]]''
| poeta galés (1820–1876)
| 1820
| 1876
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5760
|
| ''[[:d:Q20734633|William Hope]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5761
|
| ''[[:d:Q20734490|Thomas Jones]]''
|
| 1823
| 1904
| ''[[:d:Q6963824|Nannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5762
|
| ''[[:d:Q20734491|Thomas Jones Hughes]]''
|
| 1822
| 1891
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5763
|
| ''[[:d:Q20734489|Thomas Jones]]''
|
| 1822
| 1854
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5764
| [[Ficheru:Thomas Jones Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734492|Thomas Jones Humphreys]]''
| ministru británicu (1841–1934)
| 1841
| 1934
| ''[[:d:Q20589268|Darowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5765
|
| ''[[:d:Q20734498|Thomas Lewis]]''
|
| 1837
| 1892
| ''[[:d:Q13130294|Mydroilyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5766
|
| ''[[:d:Q20734499|Thomas Lewis]]''
| misioneru británicu (1859–1929)
| 1859
| 1929
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 5767
|
| ''[[:d:Q20734496|Thomas Lewis]]''
|
| 1759
| 1842
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5768
|
| ''[[:d:Q20734497|Thomas Lewis]]''
|
| 1823
| 1900
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 5769
|
| ''[[:d:Q20734503|Thomas Lloyd Williams]]''
|
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5770
|
| ''[[:d:Q20734501|Thomas Lloyd]]''
|
| 1765
| 1789
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5771
|
| ''[[:d:Q20734506|Thomas Morgan]]''
|
|
| 1833
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5772
|
| ''[[:d:Q20734507|Thomas Morgan]]''
|
| 1720
| 1799
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5773
|
| ''[[:d:Q20734508|Thomas Morgan]]''
|
| 1737
| 1813
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5774
|
| ''[[:d:Q20734509|Thomas Morris]]''
|
| 1786
| 1846
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5775
|
| ''[[:d:Q20734518|Thomas Powell]]''
|
| 1781
| 1842
| ''[[:d:Q7837433|Trecastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5776
|
| ''[[:d:Q20734519|Thomas Price]]''
|
| 1809
| 1892
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5777
| [[Ficheru:Portrait of Parch Thos. Phillips D. D (4673602).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734516|Thomas Phillips]]''
|
| 1806
| 1870
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5778
| [[Ficheru:Reverend Thomas Rees (1825–1908) (gcf10118).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734523|Thomas Rees]]''
|
| 1825
| 1908
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5779
|
| ''[[:d:Q20734520|Thomas Prichard]]''
|
| 1764
| 1843
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5780
|
| ''[[:d:Q20734521|Thomas Pryce]]''
|
| 1833
| 1904
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5781
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch Thomas Richards, Abergwaen .. NLW3364476.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734526|Thomas Richard]]''
|
| 1783
| 1856
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5782
|
| ''[[:d:Q20734527|Thomas Rocyn Jones]]''
|
| 1822
| 1877
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5783
|
| ''[[:d:Q20734524|Thomas Rees Morgan]]''
|
| 1834
| 1897
| ''[[:d:Q3406657|Penydarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 5784
|
| ''[[:d:Q20734525|Thomas Rhys Davies]]''
|
| 1790
| 1859
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 5785
|
| ''[[:d:Q20734528|Thomas Saunders]]''
|
| 1732
| 1790
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 5786
|
| ''[[:d:Q20734529|Thomas Sheen]]''
|
| 1718
| 1790
| ''[[:d:Q13128654|Glascwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5787
|
| ''[[:d:Q20734535|Thomas Twynog Jeffries]]''
|
| 1844
| 1911
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5788
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Thomas Thomas, D.D (4672354).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734533|Thomas Thomas]]''
|
| 1776
| 1847
| ''[[:d:Q16248463|Tre-Wen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5789
|
| ''[[:d:Q20734539|Thomas William Barker]]''
|
| 1861
| 1912
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5790
|
| ''[[:d:Q20734536|Thomas Wallace Fagan]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5791
|
| ''[[:d:Q20734537|Thomas Waterhouse]]''
|
| 1878
| 1961
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5792
| [[Ficheru:Portrait of T. W. Jenkyn, D.D (4673322) (cropped 3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734540|Thomas William Jenkyn]]''
|
| 1794
| 1858
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5793
|
| ''[[:d:Q20734547|Tom Eirug Davies]]''
|
| 1892
| 1951
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5794
| [[Ficheru:Timothy Eynon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734544|Timothy Eynon Davies]]''
| ministru (1854–1935)
| 1854
| 1935
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5795
|
| ''[[:d:Q20734545|Titus Evans]]''
|
| 1809
| 1864
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5796
|
| ''[[:d:Q20734550|Trefor Richard Morgan]]''
|
| 1914
| 1970
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 5797
|
| ''[[:d:Q20734548|Tom Pugh Williams]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5798
|
| ''[[:d:Q20734552|Vaughan Lloyd]]''
|
| 1736
| 1817
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5799
|
| ''[[:d:Q20734556|Walter David Jeremy]]''
|
| 1825
| 1893
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5800
|
| ''[[:d:Q20734562|Watcyn Clywedog]]''
|
|
| 1650
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5801
|
| ''[[:d:Q20734563|Watkin Jones]]''
|
| 1882
| 1967
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5802
|
| ''[[:d:Q20734561|Walter Phillips John]]''
|
| 1910
| 1967
| ''[[:d:Q5561755|Gilfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5803
|
| ''[[:d:Q20734564|Watkin William Price]]''
|
| 1873
| 1967
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5804
|
| ''[[:d:Q20734565|John Webber]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5805
|
| ''[[:d:Q20734570|Robert William]]''
|
| 1744
| 1815
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5806
| [[Ficheru:Bust of William Adams, National Museum Cardiff 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734571|William Adams]]''
|
| 1813
| 1886
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 5807
|
| ''[[:d:Q20734575|William Beynon]]''
|
| 1884
| 1932
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 5808
| [[Ficheru:William Alonzo Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734572|William Alonzo Griffiths]]''
|
| 1842
| 1893
| ''[[:d:Q7227989|Pont-ar-Gothi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5809
| [[Ficheru:William Cadwaladr Davies (1849-1905) NLW3364074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734579|William Cadwaladr Davies]]''
| pedagogu galés (1849–1905)
| 1849
| 1905
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5810
|
| ''[[:d:Q20734583|William Daniel Davies]]''
|
| 1838
| 1900
| ''[[:d:Q7162279|Pen-boyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5811
| [[Ficheru:Portrait of William Davies (4674071).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734586|William Davies]]''
|
| 1785
| 1851
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5812
| [[Ficheru:William Davies, Ffrwd-y-fâl (1805-1859).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734587|William Davies]]''
|
| 1805
| 1859
| ''[[:d:Q6661911|Llanycrwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5813
|
| ''[[:d:Q20734584|William Davies]]''
|
| 1729
| 1787
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5814
|
| ''[[:d:Q20734591|William Dykins]]''
|
| 1831
| 1872
| ''[[:d:Q5603927|Greenfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 5815
|
| ''[[:d:Q20734588|William Davies]]''
|
| 1820
| 1875
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5816
|
| ''[[:d:Q20734595|William Edward Cecil Tregoning]]''
|
| 1871
| 1957
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5817
|
| ''[[:d:Q20734593|William Edmunds]]''
|
| 1827
| 1875
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 5818
|
| ''[[:d:Q20734598|William Edwards]]''
|
| 1786
| 1857
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5819
|
| ''[[:d:Q20734603|William Elias]]''
|
| 1708
| 1787
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5820
|
| ''[[:d:Q20734600|William Edwards Davies]]''
|
| 1851
| 1927
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5821
|
| ''[[:d:Q20734601|William Eilir Evans]]''
|
| 1852
| 1910
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5822
|
| ''[[:d:Q20734607|William Evans]]''
|
| 1716
| 1770
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 5823
|
| ''[[:d:Q20734604|William Ellis]]''
|
| 1752
| 1810
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 5824
| [[Ficheru:William Evans, Tonyrefail.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734610|William Evans]]''
|
| 1795
| 1891
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5825
| [[Ficheru:Canon William Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734611|William Evans]]''
|
| 1823
| 1900
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 5826
|
| ''[[:d:Q20734608|William Evans]]''
|
| 1734
| 1805
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5827
|
| ''[[:d:Q20734609|William Evans]]''
|
| 1779
| 1854
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5828
|
| ''[[:d:Q20734614|William Evans]]''
|
| 1808
| 1860
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5829
|
| ''[[:d:Q20734615|William Evans]]''
| músicu galés (1836–1900)
| 1836
| 1900
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5830
|
| ''[[:d:Q20734613|William Evans]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 5831
|
| ''[[:d:Q20734616|William Frederick Frost]]''
|
| 1846
| 1891
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5832
|
| ''[[:d:Q20734620|William Griffith]]''
|
| 1719
| 1782
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 5833
| [[Ficheru:Portrait of W. Griffith, Caergybi (4672889).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734621|William Griffith]]''
|
| 1801
| 1881
| ''[[:d:Q3100159|Llanfaglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5834
| [[Ficheru:William Griffiths, Pontypridd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734626|William Griffiths]]''
|
| 1859
| 1940
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5835
|
| ''[[:d:Q20734627|William Griffiths]]''
| músicu galés (1830–1910)
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5836
|
| ''[[:d:Q20734624|William Griffiths]]''
|
| 1777
| 1825
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 5837
| [[Ficheru:Portrait of William Griffiths (4672537).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734625|William Griffiths]]''
|
| 1788
| 1861
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5838
|
| ''[[:d:Q20734630|William Henry Roberts]]''
|
| 1907
| 1982
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5839
| [[Ficheru:Parch William Hobley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734631|William Hobley]]''
|
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5840
|
| ''[[:d:Q20734628|William Haines]]''
|
| 1853
| 1922
| ''[[:d:Q20713979|Penpergwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5841
|
| ''[[:d:Q20734634|William Hopkyn Rees]]''
|
| 1859
| 1924
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5842
| [[Ficheru:Gwyllt y Mynydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734638|William Hugh Evans]]''
|
| 1831
| 1909
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5843
|
| ''[[:d:Q20734639|William Hughes]]''
|
| 1757
| 1846
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5844
|
| ''[[:d:Q20734636|William Howells]]''
| clérigu galés (1818–1888)
| 1818
| 1888
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 5845
|
| ''[[:d:Q20734637|William Hubert Davies]]''
|
| 1893
| 1965
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5846
|
| ''[[:d:Q20734642|William Hughes]]''
|
| 1849
| 1920
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5847
|
| ''[[:d:Q20734643|William Jacob]]''
|
| 1777
| 1845
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5848
|
| ''[[:d:Q20734640|William Hughes]]''
|
| 1798
| 1866
| ''[[:d:Q3395924|Llansanffraid-ym-Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5849
| [[Ficheru:William Hughes, Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734641|William Hughes]]''
|
| 1838
| 1921
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5850
|
| ''[[:d:Q20734646|William James]]''
|
| 1836
| 1908
| ''[[:d:Q6787320|Mathry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5851
| [[Ficheru:Revd William James, Aberdar (1848-1907) (U) NLW3365166.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734647|William James]]''
|
| 1848
| 1907
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5852
| [[Ficheru:Revd William James, Manchester (1833-1905) NLW3361817.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734645|William James]]''
|
| 1833
| 1905
| ''[[:d:Q29496512|Ty'n Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 5853
|
| ''[[:d:Q20734650|William John Hughes]]''
|
| 1833
| 1879
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5854
|
| ''[[:d:Q20734651|William John Hughes]]''
|
| 1891
| 1945
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5855
| [[Ficheru:Parch William Jenkin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734648|William Jenkin Davies]]''
|
| 1858
| 1919
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5856
|
| ''[[:d:Q20734649|William John Evans]]''
|
| 1866
| 1947
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5857
|
| ''[[:d:Q20734654|William John Roberts]]''
| ministru británicu (1904–1967)
| 1904
| 1967
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5858
| [[Ficheru:William John Nicholson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734652|William John Nicholson]]''
| ministru británicu (1866–1943)
| 1866
| 1943
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5859
| [[Ficheru:Tomos Efans (Cyndelyn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22683128|Tomos Efans]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5860
| [[Ficheru:Revd Thomas, Landore, Swansea NLW3365348.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22687967|Thomas Thomas]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5861
|
| ''[[:d:Q22696572|Owen John]]''
| escritor galés (1918–1995)
| 1918
| 1995
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5862
| [[Ficheru:Rehersals for the pantomime Madog (1544855).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22696579|Gari Williams]]''
|
| 1946
| 1990
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5863
|
| ''[[:d:Q22696576|Harriet Lewis]]''
|
| 1911
| 1999
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 5864
|
| ''[[:d:Q22950515|Eirian Llwyd]]''
|
| 1951
| 2014
| ''[[:d:Q13130874|Prion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5865
|
| ''[[:d:Q22958000|Lily Tobias]]''
|
| 1887
| 1984
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5866
| [[Ficheru:DV307 no.12 On board the Prince Frederick William, Ostend to Dover 25 Aug 1858 detail.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22962608|Frances Elizabeth Wynne]]''
| artista galesa (1835–1907)
| 1836
| 1907
| ''[[:d:Q17738626|Voelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5867
| [[Ficheru:Thereza Dillwyn Llewelyn wearing a Bernese (Swiss) Peasant dress (4032154032).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23001673|Thereza Dillwyn Llewelyn]]''
| fotógrafa galesa (1834–1926)
| 1834
| 1926
| ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5868
|
| ''[[:d:Q23002068|Louie Myfanwy Thomas]]''
| novelista galesa (1908–1968)
| 1908
| 1968
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5869
|
| ''[[:d:Q23020660|David Thomas]]''
|
| 1942
| 2017
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5870
|
| ''[[:d:Q23022369|Barbara Hardy]]''
|
| 1924
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5871
| [[Ficheru:Ursula Masson, International Women's Day 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23023009|Ursula Masson]]''
|
| 1945
| 2008
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5872
|
| ''[[:d:Q23047441|Hugh Morgan-Owen]]''
| futbolista británicu
| 1882
| 1953
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5873
|
| ''[[:d:Q23296584|Michael Farmer]]''
|
| 1944
| 2011
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5874
|
| ''[[:d:Q23511510|Catherine Glyn Davies]]''
|
| 1926
| 2007
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5875
| [[Ficheru:J. W. Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23582802|John William Bowen]]''
|
| 1876
| 1965
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5876
|
| ''[[:d:Q23615727|William Field Lloyd]]''
| políticu galés (1873–1965)
| 1873
| 1965
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 5877
| [[Ficheru:Llewela Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23681098|Llewela Davies]]''
|
| 1871
| 1952
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5878
|
| ''[[:d:Q23681122|Mary Wynne Warner]]''
| matemática galesa (1932–1998)
| 1932
| 1998
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5879
|
| ''[[:d:Q23691969|Louis Hunt]]''
| xugador de críquet galés (1908–2002)
| 1908
| 2002
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5880
|
| ''[[:d:Q23708558|Elen Egryn]]''
|
| 1807
| 1876
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5881
| [[Ficheru:John Rowlands (Giraldus).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23752368|John Rowlands]]''
|
| 1824
| 1891
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5882
| [[Ficheru:THE SCOTTISH WOMEN'S HOSPITALS IN THE MACEDONIAN CAMPAIGN, 1915-1918 Q108186.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23766046|Mary Elizabeth Phillips]]''
|
| 1875
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5883
|
| ''[[:d:Q23806561|Mary Penry]]''
|
| 1735
| 1804
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 5884
|
| ''[[:d:Q23806567|Robert Francis Jenner]]''
|
| 1802
| 1860
| ''[[:d:Q7983058|Wenvoe Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5885
| [[Ficheru:Gwilym Gwent, aka William Aubrey Williams.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q23806569|Gwilym Gwent]]''
|
| 1834
| 1891
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5886
|
| ''[[:d:Q23822310|Jane Helen Rowlands]]''
|
| 1891
| 1955
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 5887
|
| ''[[:d:Q23822716|William Bassett]]''
|
| 1507
| 1586
| ''[[:d:Q7083449|Old Beaupre Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5888
|
| ''[[:d:Q23833023|Lowri Gwilym]]''
|
| 1954
| 2010
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5889
|
| ''[[:d:Q23856670|Ellis Pierce]]''
|
| 1841
| 1912
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5890
| [[Ficheru:Miss Ellen Hughes, Llanengan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900939|Ellen Hughes]]''
|
| 1862
| 1927
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5891
| [[Ficheru:Emilia Baeyertz.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900940|Emilia Baeyertz]]''
| misionera galesa (1842–1926)
| 1842
| 1926
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5892
| [[Ficheru:TaliEsenMorgan.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q23901617|Tali Esen Morgan]]''
| músicu galés (1858–1941)
| 1858
| 1941
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5893
|
| ''[[:d:Q23913585|Joseph Arthur Hamilton Beresford]]''
|
| 1861
| 1952
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 5894
|
| ''[[:d:Q23924666|Thomas Roberts]]''
| pastor galés (1902–1983)
| 1902
| 1983
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5895
|
| ''[[:d:Q23945387|Brian Andrew Hills]]''
| fisiólogu galés (1934–2006)
| 1934
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5896
|
| ''[[:d:Q23948107|Richard James Thomas]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5897
|
| ''[[:d:Q23948108|George Percival Spooner]]''
|
| 1850
| 1917
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5898
| [[Ficheru:Alfred Week Szlumper.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23988324|Alfred Weeks Szlumper]]''
| inxenieru galés (1858–1934)
| 1858
| 1934
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 5899
|
| ''[[:d:Q23988325|Sara Maria Saunders]]''
|
| 1864
| 1939
| ''[[:d:Q29496455|Cwrt Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5900
|
| ''[[:d:Q23988345|Margaret Townsend Jenkins]]''
|
| 1843
| 1923
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5901
|
| ''[[:d:Q23988354|Richard Hersee]]''
|
| 1867
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5902
|
| ''[[:d:Q23988353|John Edward Davies]]''
|
| 1862
| 1912
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5903
|
| ''[[:d:Q23988358|William Roberts Jones]]''
|
| 1870
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5904
|
| ''[[:d:Q23988356|Richard Owen Jones]]''
|
| 1867
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5905
|
| ''[[:d:Q23988357|William P. Jones]]''
|
| 1870
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5906
| [[Ficheru:Anne Ceridwen Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23988363|Anne Ceridwen Rees]]''
|
| 1874
| 1905
| ''[[:d:Q13130710|Pentre Gwenlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5907
|
| ''[[:d:Q23988364|David Morral Lewis]]''
|
| 1864
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5908
|
| ''[[:d:Q23988390|John Owen Vaughan]]''
|
| 1863
| 1952
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5909
|
| ''[[:d:Q23988391|Price White]]''
|
| 1873
| 1952
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5910
|
| ''[[:d:Q23988388|Joseph Hudson Turner]]''
|
| 1872
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5911
|
| ''[[:d:Q23991131|Elvet Collins]]''
|
| 1902
| 1977
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 5912
|
| ''[[:d:Q23991128|Dai Collier]]''
|
| 1894
| 1972
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 5913
| [[Ficheru:Dr John Arthur Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991142|John Arthur Eyton-Jones]]''
|
| 1860
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5914
|
| ''[[:d:Q23991140|Fred Dewey]]''
|
| 1898
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5915
|
| ''[[:d:Q23991147|George Godding]]''
|
| 1896
| 1960
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5916
|
| ''[[:d:Q23991144|William Tanat Foulkes]]''
|
| 1863
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5917
|
| ''[[:d:Q23991152|Uriah Goodwin]]''
|
| 1859
| 1924
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5918
|
| ''[[:d:Q23991193|Malcolm Hersee]]''
|
| 1864
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5919
|
| ''[[:d:Q23991269|Billy Hole]]''
|
| 1897
| 1983
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5920
| [[Ficheru:Abel-hughes-1894.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991334|Abel Hughes]]''
|
| 1869
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5921
|
| ''[[:d:Q23991354|Iorwerth Hughes]]''
|
| 1925
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5922
|
| ''[[:d:Q23991373|John Iorweth Hughes]]''
|
| 1913
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5923
|
| ''[[:d:Q23991396|Jack Humphreys]]''
|
| 1920
| 1954
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5924
|
| ''[[:d:Q23991430|Reuben Humphreys]]''
|
| 1866
| 1900
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5925
|
| ''[[:d:Q23991651|Mal Lucas]]''
|
| 1938
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5926
|
| ''[[:d:Q23991663|Tudor Martin]]''
|
| 1904
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5927
|
| ''[[:d:Q23991660|Bert Lumberg]]''
|
| 1901
| 1986
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5928
|
| ''[[:d:Q23991670|Ernie Morley]]''
|
| 1901
| 1975
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5929
|
| ''[[:d:Q23991668|Harry Millership]]''
|
| 1889
| 1959
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5930
|
| ''[[:d:Q23991674|Albert Pryce-Jones]]''
|
| 1870
| 1946
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5931
| [[Ficheru:W E Pryce-Jones Newtown 1895.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991675|William Pryce-Jones]]''
|
| 1867
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5932
|
| ''[[:d:Q23991682|Herbert Sisson]]''
|
| 1862
| 1891
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5933
|
| ''[[:d:Q23991683|Sid Thomas]]''
|
| 1919
| 2012
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5934
|
| ''[[:d:Q23991681|Frank Scrine]]''
|
| 1925
| 2001
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5935
| [[Ficheru:Harry Trainer in 1896.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991687|Harry Trainer]]''
|
| 1873
| 1924
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5936
|
| ''[[:d:Q23991688|Jim Vaughan]]''
|
| 1868
| 1900
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5937
|
| ''[[:d:Q23991689|Alfred Ernest Watkins]]''
| futbolista británicu
| 1878
| 1957
| ''[[:d:Q6661879|Llanwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5938
|
| ''[[:d:Q23991695|George Woosnam]]''
|
| 1860
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5939
|
| ''[[:d:Q24004546|Wendy Williams]]''
|
| 1942
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5940
| [[Ficheru:Margaret Phillips in Tales of Tomorrow (The Evil Within).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004608|Margaret Phillips]]''
|
| 1923
| 1984
| ''[[:d:Q4923811|Blaengwrach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5941
|
| ''[[:d:Q24004662|Fred Cook]]''
|
| 1902
| 1966
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5942
|
| ''[[:d:Q24004663|Charles Edwards]]''
|
| 1854
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5943
|
| ''[[:d:Q24004660|Edward Bowen]]''
|
| 1858
| 1923
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5944
|
| ''[[:d:Q24004664|Henry Edwards]]''
|
| 1856
| 1913
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5945
|
| ''[[:d:Q24004671|Albert Jones]]''
|
| 1883
| 1963
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5946
| [[Ficheru:Tom Hewitt Wales International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004668|Tom Hewitt]]''
|
| 1889
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5947
|
| ''[[:d:Q24004669|Arthur Hughes]]''
|
| 1884
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5948
|
| ''[[:d:Q24004675|John Jones]]''
|
| 1860
| 1902
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5949
|
| ''[[:d:Q24004673|Jeffrey Jones]]''
|
| 1886
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5950
|
| ''[[:d:Q24004678|Tom Williams]]''
|
| 1887
| 1927
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5951
|
| ''[[:d:Q24004679|Harold Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés (1883–1947)
| 1883
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5952
|
| ''[[:d:Q24004676|Billy Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1886–1956)
| 1886
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5953
|
| ''[[:d:Q24004680|William Evans]]''
|
| 1892
| 1979
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5954
|
| ''[[:d:Q24004694|Oliver Taylor]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5955
|
| ''[[:d:Q24004695|Charles Thomas]]''
|
| 1876
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5956
| [[Ficheru:George Richards (Welsh Footballer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004693|George Richards]]''
|
| 1874
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5957
|
| ''[[:d:Q24004698|Ronnie Williams]]''
|
| 1907
| 1987
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5958
|
| ''[[:d:Q24004697|John Vaughan]]''
|
| 1856
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5959
|
| ''[[:d:Q62468253|Samuel Bevan]]''
|
| 1816
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5960
|
| ''[[:d:Q65923146|Charles H. Williams]]''
|
| 1822
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 5961
|
| ''[[:d:Q61473813|John David Spillane]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5962
|
| ''[[:d:Q61595023|Haydn Jones]]''
|
| 1946
| 2010
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5963
|
| ''[[:d:Q61607699|Morgan Nicholas]]''
|
| 1895
| 1963
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 5964
|
| ''[[:d:Q61697219|Helena Jones]]''
|
| 1870
| 1946
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5965
|
| ''[[:d:Q61698489|Denys Jones]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2003
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5966
|
| ''[[:d:Q61739647|Ian Sutherland]]''
|
| 1935
| 1999
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 5967
|
| ''[[:d:Q61742592|Joe Price]]''
|
| 1928
| 1992
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5968
|
| ''[[:d:Q61781833|David Brian Barrett]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5969
|
| ''[[:d:Q61842520|Llewellyn Morgan]]''
|
| 1909<br/>1905
| 1979
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5970
|
| ''[[:d:Q61855944|William Dickinson]]''
|
| 1889
| 1948
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5971
|
| ''[[:d:Q61857237|Jimmy Jones]]''
|
| 1919
| 1976
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5972
|
| ''[[:d:Q61868466|Ruth Price]]''
|
| 1924
| 2019
| ''[[:d:Q6787320|Mathry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5973
|
| ''[[:d:Q61882790|Herbert Jones]]''
| futbolista británicu (1929-)
| 1929
| 2020
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5974
|
| ''[[:d:Q61890333|Arthur Hawkins]]''
|
| 1883
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5975
|
| ''[[:d:Q61964521|Denis John Williams]]''
|
| 1908
| 1990
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5976
|
| ''[[:d:Q62006906|Selwyn Pemberton]]''
| futbolista galés (1928–2005)
| 1928
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5977
|
| ''[[:d:Q62084118|Irving Davies]]''
|
| 1926
| 2002
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5978
|
| ''[[:d:Q62102936|Pryce Hughes]]''
|
| 1687
| 1715
| ''[[:d:Q13129655|Llanllugan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5979
|
| ''[[:d:Q62359670|David Edwards]]''
| futbolista galés (1925–2001)
| 1925
| 2001
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 5980
| [[Ficheru:Fruits of the Lima Market Folding Watercolor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62514794|Dorothea Eliza Smith]]''
|
| 1804
| 1864
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5981
|
| ''[[:d:Q62567115|Reg Turnell]]''
|
|
| 1917
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5982
|
| ''[[:d:Q62588463|Stan Weaver]]''
|
| 1890
| 1973
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5983
|
| ''[[:d:Q62648180|David Roberts]]''
|
| 1820
| 1872
| ''[[:d:Q3398858|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5984
|
| ''[[:d:Q62655912|Harry Hollis]]''
|
| 1913
| 1982
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 5985
|
| ''[[:d:Q62689812|Donald Webley]]''
|
| 1916
| 1990
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5986
|
| ''[[:d:Q62847549|Mal Rees]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 2003
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5987
|
| ''[[:d:Q62857954|David Lambert]]''
|
| 1939
| 2016
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5988
|
| ''[[:d:Q62923789|Margarette "Peggy" Golding]]''
|
| 1881
| 1939
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5989
|
| ''[[:d:Q63036264|David Arthur Davies]]''
|
| 1913
| 1990
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 5990
|
| ''[[:d:Q63041675|Howell Moore-Gwyn]]''
|
| 1886
| 1956
| ''[[:d:Q5318606|Dyffryn Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5991
|
| ''[[:d:Q63155536|Samuel Aston]]''
|
| 1792
| 1848
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5992
|
| ''[[:d:Q63160970|Alfred Ernest Owen]]''
|
| 1869
| 1929
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5993
| [[Ficheru:Hugh Mortimer Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63242185|Hugh Eyton-Jones]]''
|
| 1863
| 1943
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5994
|
| ''[[:d:Q63341983|Nancie Colling]]''
|
| 1919
| 2020
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5995
|
| ''[[:d:Q63351722|John Blatchly]]''
|
| 1932
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5996
|
| ''[[:d:Q63376732|Graham J. Durant]]''
| inventor estauxunidense (1934–2009)
| 1934
| 2009
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5997
| [[Ficheru:Konfirmasjonsbilde av Agnes Gude - Theodor Schuhmann & Sohn - Gudesamlingen - Norsk Folkemuseum - NF.27080-051.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63384576|Agnes Charlotte Gude]]''
| dibuxante noruega
| 1863
| 1929
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 5998
|
| ''[[:d:Q63827261|Mari Griffith]]''
|
| 1940
| 2019
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5999
|
| ''[[:d:Q63869654|Allan Watson]]''
|
| 1944
| 2024
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 6000
|
| ''[[:d:Q63871177|Mably Owen]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q13635744|Heath]]''
|-
| style='text-align:right'| 6001
| [[Ficheru:Kate Williams Evans c1890.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64005542|Kate Williams Evans]]''
|
| 1866
| 1961
| ''[[:d:Q3395924|Llansanffraid-ym-Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6002
|
| ''[[:d:Q64006439|Ronald Niebour]]''
|
| 1903
| 1972
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6003
|
| ''[[:d:Q64374426|Jimmy Ithell]]''
|
| 1959
| 1986
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6004
|
| ''[[:d:Q64485247|William Davies]]''
|
| 1820
| 1900
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6005
|
| ''[[:d:Q64624167|Ray Williams]]''
|
| 1951
| 2016
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6006
|
| ''[[:d:Q64685572|Josephine Elizabeth Campbell]]''
|
| 1860
| 1921
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6007
|
| ''[[:d:Q64685648|Naunton Wingfield Davies]]''
|
| 1851
| 1925
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6008
|
| ''[[:d:Q64685707|Clotworthy Gillmor]]''
|
| 1818
| 1886
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6009
| [[Ficheru:Caroline-Gifford-Phillipson-ne-Lethbridge-Mrs-CG-Phillipson (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64685864|Caroline Gifford Phillipson]]''
|
| 1823
| 1893
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6010
|
| ''[[:d:Q64685882|Daisy Hugh Pryce]]''
|
| 1862
| 1921
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6011
|
| ''[[:d:Q64685883|Gwendolen Pryce]]''
|
| 1868
| 1934
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6012
|
| ''[[:d:Q64685888|Catherine Emily Blanche Randolph]]''
|
| 1839
| 1884
| ''[[:d:Q3395336|Gwrych Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6013
|
| ''[[:d:Q64685923|Henry George Sturkey]]''
|
| 1824
| 1875
| ''[[:d:Q7837893|Tregynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6014
|
| ''[[:d:Q64685943|John Montmorency Tucker]]''
|
| 1780
| 1852
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6015
|
| ''[[:d:Q64705104|Ifan Prys Edwards]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6016
| [[Ficheru:George William Harris (1872-1964) in 1918.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q64795912|George William Harris]]''
|
| 1872
| 1964
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6017
|
| ''[[:d:Q64814802|Barbara M. Middlehurst]]''
|
| 1915
| 1995
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6018
|
| ''[[:d:Q64876104|Percy James]]''
|
| 1917
| 1993
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6019
|
| ''[[:d:Q64919712|George Brooke]]''
|
| 1913
| 1993
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6020
|
| ''[[:d:Q64986130|Chris Reynolds]]''
|
| 1960
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6021
|
| ''[[:d:Q65031279|Keith Matthews]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2008
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6022
| [[Ficheru:Final 1mb Robert for book mayor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65041352|Robert Stanley]]''
|
| 1828
| 1911
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6023
|
| ''[[:d:Q65044903|Charles Jones]]''
|
| 1893
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6024
|
| ''[[:d:Q65058631|Richard Davies]]''
|
| 1862
| 1938
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6025
|
| ''[[:d:Q65122752|William Ingram]]''
| escritor británicu
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 6026
|
| ''[[:d:Q65295002|Tim Morgan]]''
| arqueólogu británicu
| 1949
| 2019
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6027
| [[Ficheru:Portrait of Ioan Pedr (4670577).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65297132|John Peter]]''
|
| 1833
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6028
|
| ''[[:d:Q65517696|Gwilym Owen]]''
|
| 1931
| 2019
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6029
|
| ''[[:d:Q65550443|James Crisp]]''
|
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6030
|
| ''[[:d:Q65557110|Edgar Watkins]]''
|
| 1887
| 1960
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6031
|
| ''[[:d:Q65593860|Stanley Leigh]]''
|
| 1901
| 1986
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6032
|
| ''[[:d:Q65642051|Ernest Leigh]]''
|
| 1895
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6033
|
| ''[[:d:Q65705995|Jackie Pottinger]]''
|
| 1913
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6034
|
| ''[[:d:Q65735824|Ivor Vice]]''
|
| 1929
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6035
|
| ''[[:d:Q65735847|Glyn Hopkins]]''
|
| 1928
| 2023
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6036
|
| ''[[:d:Q65745228|Percy May]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1927
| 1977
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6037
|
| ''[[:d:Q65786419|Cissy Davies]]''
|
| 1932
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6038
|
| ''[[:d:Q65786800|Pat Evans]]''
| ximnasta artística británica
| 1926
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6039
|
| ''[[:d:Q65920326|Bruce Godfrey Hyde]]''
|
| 1925
| 2014
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6040
|
| ''[[:d:Q65929278|Lew Evans]]''
|
| 1919
| 2017
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6041
|
| ''[[:d:Q65929299|Joseph Barnett]]''
| llevantador de peses británicu (1920–1999)
| 1920
| 1999
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6042
|
| ''[[:d:Q65948591|Agnes Davies]]''
| xugadora de snooker galesa (1920–2011)
| 1920
| 2011
| ''[[:d:Q13131207|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 6043
|
| ''[[:d:Q65969957|John Mulhall]]''
|
| 1938
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6044
|
| ''[[:d:Q66023521|Pat Perks]]''
|
| 1940
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6045
|
| ''[[:d:Q66108081|Andrew Marvell]]''
|
| 1896
| 1985
| ''[[:d:Q13128380|Felin-gwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 6046
|
| ''[[:d:Q66124299|Edith Parnell]]''
|
| 1913
| 1938
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6047
|
| ''[[:d:Q66125144|Ossie Evans]]''
|
| 1916
| 1986
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6048
|
| ''[[:d:Q66133297|Agnes Twiston Hughes]]''
|
| 1895
| 1981
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6049
|
| ''[[:d:Q66198004|Graham Bent]]''
|
| 1945
| 2002
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6050
|
| ''[[:d:Q66289592|Edward Battiscombe]]''
|
| 1874
| 1970
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 6051
|
| ''[[:d:Q66305732|Ron Wynn]]''
|
| 1923
| 1983
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6052
|
| ''[[:d:Q66310007|Ifor Morris Thomas]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6053
|
| ''[[:d:Q66311283|Ethel Mary Hartland]]''
|
| 1875
| 1964
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6054
| [[Ficheru:Maysie Burlingham 1915.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66317458|Mrs Pender Chalmers]]''
|
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6055
|
| ''[[:d:Q66360802|Michael Lea Thomas]]''
|
| 1927
| 1992
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6056
|
| ''[[:d:Q66360907|William James Rees]]''
|
| 1914
| 1995
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 6057
|
| ''[[:d:Q66441769|Esmé Dodderidge]]''
| escritora británica
| 1916
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6058
|
| ''[[:d:Q20734657|William Jones]]''
|
| 1814
| 1895
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6059
|
| ''[[:d:Q20734662|William Jones]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6060
|
| ''[[:d:Q20734663|William Jones]]''
|
| 1806
| 1873
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 6061
|
| ''[[:d:Q20734661|William Jones]]''
|
| 1784
| 1847
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6062
|
| ''[[:d:Q20734666|William Jones]]''
| ministru británicu (1851–1931)
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6063
| [[Ficheru:William Jones (Bleddyn, 1829?-1903) (1876) NLW3362448.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734667|William Jones]]''
|
| 1829
| 1903
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6064
| [[Ficheru:William Jones, Abergwaun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734665|William Jones]]''
|
| 1834
| 1895
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6065
|
| ''[[:d:Q20734669|William Joseph Rhys]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6066
|
| ''[[:d:Q20734674|William Llewelyn]]''
|
| 1735
| 1803
| ''[[:d:Q5141668|Coity]]''
|-
| style='text-align:right'| 6067
|
| ''[[:d:Q20734675|William Lloyd]]''
|
| 1717
| 1777
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6068
| [[Ficheru:Portrait of Rev. William Meirion Evans (4670715).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734678|William Meirion Evans]]''
|
| 1826
| 1883
| ''[[:d:Q29483949|Isallt-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6069
|
| ''[[:d:Q20734676|William Lloyd]]''
|
| 1901
| 1967
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6070
|
| ''[[:d:Q20734677|William Matthews Williams]]''
|
| 1885
| 1972
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6071
| [[Ficheru:Portrait of W. Mortimer Lewis (4670575).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734682|William Mortimer Lewis]]''
|
| 1840
| 1880
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 6072
| [[Ficheru:Parch. William Morgan D.D. (1801-1872).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734680|William Morgan]]''
|
| 1801
| 1872
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 6073
|
| ''[[:d:Q20734681|William Morgan]]''
|
| 1818
| 1884
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6074
| [[Ficheru:William Nicholson (Diwygwyr Cymru) (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734684|William Nicholson]]''
|
| 1844
| 1885
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6075
|
| ''[[:d:Q20734685|William Ogwen Williams]]''
|
| 1924
| 1969
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6076
|
| ''[[:d:Q20734691|William Owen Jones]]''
| ministru británicu (1861–1937)
| 1861
| 1937
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6077
|
| ''[[:d:Q20734688|William Owen]]''
|
| 1785
| 1864
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 6078
| [[Ficheru:William Pari Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734694|William Pari Huws]]''
|
| 1853
| 1936
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6079
|
| ''[[:d:Q20734695|William Philip Jones]]''
|
| 1878
| 1955
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6080
|
| ''[[:d:Q20734692|William Owen Jones]]''
|
| 1868
| 1928
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6081
| [[Ficheru:Portrait of Wm. Pryderch, Nantcaredig (4670464).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734699|William Prytherch]]''
| ministru galés (1804–1888)
| 1804
| 1888
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6082
| [[Ficheru:William Richard Jones (Goleufryn 1840-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734702|William Richard Jones]]''
|
| 1840
| 1898
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6083
| [[Ficheru:William Pugh of Brynllywarch, Kerry, D.L., M.A., J.P born 1783 and died 1842 (5236498).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734700|William Pugh]]''
|
| 1783
| 1842
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 6084
|
| ''[[:d:Q20734701|William Reginald Herbert]]''
|
| 1841
| 1929
| ''[[:d:Q5137178|Clytha]]''
|-
| style='text-align:right'| 6085
|
| ''[[:d:Q20734706|William Roger Hughes]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 6086
|
| ''[[:d:Q20734704|William Robert Ambrose]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6087
|
| ''[[:d:Q20734705|William Robert Edwards]]''
|
| 1858
| 1921
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6088
| [[Ficheru:William Thomas, Hendy-Gwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734708|William Thomas]]''
|
| 1832
| 1911
| ''[[:d:Q11157973|Llan-giwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6089
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas Samuel (4670518).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734709|William Thomas Samuel]]''
|
| 1852
| 1917
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6090
|
| ''[[:d:Q20734716|John Clough Williams-Ellis]]''
|
| 1833
| 1913
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6091
|
| ''[[:d:Q20737453|Bill Bower]]''
| futbolista británicu (1911–1998)
| 1911
| 1998
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6092
|
| ''[[:d:Q20737482|Eric Corbett]]''
| militar galés (1917–2002)
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q6864241|Minera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6093
|
| ''[[:d:Q20737583|Ingy Norman]]''
|
| 1911
| 1990
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6094
|
| ''[[:d:Q20738016|Alun Davies]]''
|
| 1924
| 1988
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 6095
|
| ''[[:d:Q20738017|Anthony Powel]]''
|
| 1560
| 1618
| ''[[:d:Q17738583|Llwydarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6096
|
| ''[[:d:Q20738023|Dafydd Roberts]]''
|
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6097
| [[Ficheru:David Brazell (5294002) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738026|David Brazell]]''
|
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6098
|
| ''[[:d:Q20738024|David Bowen]]''
| ministru galés (1774–1853)
| 1774
| 1853
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6099
|
| ''[[:d:Q20738031|David Emrys Lewis]]''
|
| 1887
| 1954
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6100
|
| ''[[:d:Q20738028|David Caxton Davies]]''
| impresor galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6101
|
| ''[[:d:Q20738035|David Jones]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 6102
|
| ''[[:d:Q20738033|David Francis Roberts]]''
|
| 1882
| 1945
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6103
|
| ''[[:d:Q20738036|David Jones]]''
|
| 1808
| 1854
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6104
|
| ''[[:d:Q20738043|Daniel Thomas Davies]]''
| médicu británicu (1899–1966)
| 1899
| 1966
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6105
|
| ''[[:d:Q20738041|David Samuel Owen]]''
|
| 1887
| 1959
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6106
|
| ''[[:d:Q20738051|Edward Jones]]''
|
| 1838
| 1930
| ''[[:d:Q5276401|Dihewyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6107
|
| ''[[:d:Q20738055|Edward Pritchard]]''
|
| 1839
| 1900
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6108
|
| ''[[:d:Q20738063|Evan Williams]]''
|
| 1724
| 1758
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6109
|
| ''[[:d:Q20738070|George Williams]]''
|
| 1879
| 1951
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6110
|
| ''[[:d:Q20738071|Griffith Harris]]''
|
| 1811
| 1892
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6111
|
| ''[[:d:Q20738079|Harry Farr]]''
|
| 1874
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6112
|
| ''[[:d:Q20738076|Gwilym Richard Jones]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6113
|
| ''[[:d:Q20738082|Hugh Humphreys]]''
|
| 1817
| 1896
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6114
|
| ''[[:d:Q20738081|Hugh Gordon Roberts]]''
|
| 1885
| 1961
| ''[[:d:Q29487242|Dolenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6115
| [[Ficheru:John Taihirion Davies (5348979).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738095|John Davies]]''
|
| 1825
| 1904
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6116
| [[Ficheru:John Bowen Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738092|John Bowen Jones]]''
|
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6117
| [[Ficheru:John Davies (Siôn Gymro).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738093|John Davies]]''
|
| 1804
| 1884
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6118
|
| ''[[:d:Q20738098|John Edwards]]''
|
| 1806
| 1887
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6119
|
| ''[[:d:Q20738096|John Edwards]]''
|
| 1606
| 1660
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6120
|
| ''[[:d:Q20738102|John Evans]]''
|
| 1790
| 1856
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6121
|
| ''[[:d:Q20738105|John James]]''
|
| 1815
| 1869
| ''[[:d:Q3403327|Colwinston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6122
|
| ''[[:d:Q20738110|John Parry]]''
|
| 1770
| 1820
| ''[[:d:Q13129619|Llanelian-yn-Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 6123
|
| ''[[:d:Q20738118|John Thomas Pritchard]]''
|
| 1859
| 1890
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 6124
|
| ''[[:d:Q20738119|John Williams]]''
|
| 1806
| 1856
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6125
|
| ''[[:d:Q20738116|John Rowland]]''
|
| 1816
| 1888
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6126
|
| ''[[:d:Q20738134|Michael Roberts]]''
|
| 1780
| 1849
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6127
|
| ''[[:d:Q20738135|Morgan John Lewis]]''
|
| 1711
| 1771
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6128
| [[Ficheru:Miss Margaret Jones (Y Gymraes o Gaanan, -1902) NLW3364267 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738132|Margaret Jones]]''
| escritora galesa (1842–1902)
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6129
| [[Ficheru:Portrait of Morgan Jones, Treluach i.e. Trelech, Carmarthenshire (4674166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738137|Morgan Jones]]''
|
| 1768
| 1835
| ''[[:d:Q6662982|Llywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6130
|
| ''[[:d:Q20738143|Richard Lloyd]]''
|
| 1771
| 1834
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6131
|
| ''[[:d:Q20738141|Richard Humphreys Evans]]''
|
| 1904
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6132
|
| ''[[:d:Q20738146|Richard Prichard]]''
|
| 1811
| 1882
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6133
|
| ''[[:d:Q20738145|Richard Newell]]''
|
| 1785
| 1852
| ''[[:d:Q4667113|Aberhafesp]]''
|-
| style='text-align:right'| 6134
|
| ''[[:d:Q20738151|Robert Gruffydd]]''
|
| 1832
| 1863
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 6135
|
| ''[[:d:Q20738148|Richard Roberts Morris]]''
|
| 1852
| 1935
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6136
|
| ''[[:d:Q20738149|Richard Thomas Evans]]''
| sacerdote galés (1892–1962)
| 1892
| 1962
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6137
| [[Ficheru:Robert Oliver Hughes (Elfyn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738154|Robert Owen Hughes]]''
|
| 1858
| 1919
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6138
| [[Ficheru:Y Parch. R. Jones, (Trebor Aled), Llansannan (5349003).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738153|Robert Jones]]''
|
| 1866
| 1917
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6139
|
| ''[[:d:Q20738159|Ronald Cavill Mathias]]''
|
| 1912
| 1968
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6140
|
| ''[[:d:Q20738162|Thomas Howells]]''
|
| 1839
| 1905
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 6141
|
| ''[[:d:Q20738164|Thomas Jesse Jones]]''
|
| 1873
| 1950
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6142
|
| ''[[:d:Q20738170|Thomas Stephen]]''
|
| 1856
| 1906
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6143
|
| ''[[:d:Q20738174|Watcyn Samuel Jones]]''
|
| 1877
| 1964
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6144
|
| ''[[:d:Q20738175|William Anthony Davies]]''
|
| 1886
| 1962
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 6145
|
| ''[[:d:Q20738178|Willam Howell Lewis]]''
|
| 1793
| 1868
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6146
| [[Ficheru:Dr. William Bevan-Lewis Medical Director West Riding Asylum, Wakefield 1884-1910 (5294030).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738177|William Bevan Lewis]]''
| alienista galés (1847–1929)
| 1847
| 1929
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6147
|
| ''[[:d:Q20738183|William Lewes]]''
|
| 1652
| 1722
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6148
|
| ''[[:d:Q20738180|William James]]''
|
| 1761
| 1845
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6149
|
| ''[[:d:Q20738190|William Rees]]''
|
| 1808
| 1873
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6150
|
| ''[[:d:Q20738194|William Thomas]]''
|
| 1891
| 1958
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6151
|
| ''[[:d:Q20738195|William Williams]]''
|
| 1625
| 1684
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6152
|
| ''[[:d:Q20738197|Zecharias Thomas]]''
|
| 1727
| 1816
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6153
|
| ''[[:d:Q20738563|John Evan Thomas]]''
|
| 1884
| 1941
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6154
|
| ''[[:d:Q20741167|William Lewis]]''
| políticu australianu
| 1818
| 1895
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6155
|
| ''[[:d:Q20746754|Alfred William Sheen]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6156
|
| ''[[:d:Q20746755|Alun Ogwen Williams]]''
|
| 1904
| 1970
| ''[[:d:Q52083626|Gerlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6157
|
| ''[[:d:Q110979932|Richard Rhys Hughes]]''
|
| 1873
| 1952
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6158
| [[Ficheru:Gutyn Ebrill (Griffith Griffiths) (1828-1909).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111016369|Griffith Griffiths]]''
|
| 1828
| 1909
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6159
|
| ''[[:d:Q111016496|Isaac Cheshire]]''
|
| 1830
| 1882
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 6160
|
| ''[[:d:Q111022163|Mary Ann Finn]]''
|
| 1858
| 1885
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6161
|
| ''[[:d:Q111040774|Elizabeth Myrtle Evans]]''
|
|
| 2004
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6162
|
| ''[[:d:Q111088055|John Hughes Williams]]''
|
| 1796
| 1868
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6163
|
| ''[[:d:Q111103618|Helen Muscat]]''
| enfermera británica
|
| 2013
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6164
|
| ''[[:d:Q111137021|William Thomas Parry]]''
|
| 1837
| 1896
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6165
|
| ''[[:d:Q111177108|Charles Evans]]''
| políticu estauxunidense
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6166
|
| ''[[:d:Q111226701|Thomas M. Pugh]]''
|
|
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6167
|
| ''[[:d:Q111227982|Daniel T. Davies]]''
|
| 1851
| 1899
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6168
|
| ''[[:d:Q111228164|Richard Hamer]]''
|
| 1858
| 1931
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6169
|
| ''[[:d:Q111228303|David C. Evans]]''
|
| 1820
| 1910
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6170
|
| ''[[:d:Q111230005|Owen Morris]]''
|
| 1858
| 1930
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6171
|
| ''[[:d:Q111230239|Richard Wigley]]''
|
| 1833
| 1902
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6172
|
| ''[[:d:Q111272370|Gomer Llewellyn Jones]]''
|
| 1911
| 1977
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6173
|
| ''[[:d:Q111272947|David John Jones]]''
|
| 1906
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6174
|
| ''[[:d:Q111273858|Mary Tharesa Talbot]]''
|
| 1795
| 1861
| ''[[:d:Q16855574|Penrice]]''
|-
| style='text-align:right'| 6175
|
| ''[[:d:Q111274052|Evan Festin Jones]]''
|
| 1859
| 1918
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6176
|
| ''[[:d:Q111311358|David Hancock]]''
|
| 1946
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6177
|
| ''[[:d:Q111425052|Florence Hannah Williams]]''
|
| 1882
| 1958
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6178
| [[Ficheru:WH Allen Portrait by CH Parker 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111540079|William Henry Allen]]''
|
| 1844
| 1926
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6179
| [[Ficheru:George Stephen Evans (5292083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111577701|George Stephen Evans]]''
|
| 1880
| 1936
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6180
|
| ''[[:d:Q111586572|Rees Powell]]''
|
| 1782
| 1865
| ''[[:d:Q6661441|Llangathen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6181
|
| ''[[:d:Q111589348|Gwilym Thomas Jones]]''
|
| 1908
| 1956
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 6182
|
| ''[[:d:Q111593054|Owen Morris Williams]]''
|
| 1870
| 1958
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6183
|
| ''[[:d:Q111594316|Griffith Robert Pierce]]''
|
| 1841
| 1915
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6184
|
| ''[[:d:Q111604675|Daniel Steinhauer]]''
|
| 1785
| 1852
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6185
|
| ''[[:d:Q111718598|Rhys Davies]]''
|
| 1795
| 1838
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6186
|
| ''[[:d:Q111721885|Francis Llewelyn Lowther]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6187
|
| ''[[:d:Q111722158|Rees Jones]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6188
|
| ''[[:d:Q111722537|Roland Thorne]]''
|
| 1939
| 2019
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 6189
|
| ''[[:d:Q111737125|Thomas William Llynfi Davies]]''
|
| 1876
| 1937
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 6190
|
| ''[[:d:Q111746342|Thomas Davies]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6191
|
| ''[[:d:Q111746468|Timothy Thomas]]''
|
| 1811
| 1887
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6192
|
| ''[[:d:Q111746490|William Harris]]''
|
| 1830
| 1911
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6193
|
| ''[[:d:Q111746832|David Bateman]]''
|
| 1807
| 1886
| ''[[:d:Q15260126|Moylgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 6194
|
| ''[[:d:Q111746897|Thomas Edwardes]]''
|
| 1792
| 1852
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6195
|
| ''[[:d:Q111747123|Lewis Thomas Rowland]]''
|
| 1836
| 1891
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6196
|
| ''[[:d:Q111747463|Richard Abbott Jones]]''
|
| 1824
| 1875
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6197
|
| ''[[:d:Q111751380|Peter Gordon Watson]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6198
| [[Ficheru:J Gwyddno Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111819745|John Gwyddno Williams]]''
|
| 1861
| 1950
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6199
|
| ''[[:d:Q111832054|Morgan Rice James]]''
|
| 1792
| 1855
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6200
|
| ''[[:d:Q111832613|Eliphaz Watkin Morgan]]''
|
| 1870
| 1944
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 6201
|
| ''[[:d:Q111832695|Effie Spurrell]]''
|
| 1849
| 1929
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6202
|
| ''[[:d:Q111859674|Andrew Bond Phipson]]''
|
| 1821
| 1903
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6203
|
| ''[[:d:Q111869544|Robert Jones]]''
|
| 1845
| 1906
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6204
|
| ''[[:d:Q111912514|Edward David James]]''
|
| 1904
| 1934
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6205
|
| ''[[:d:Q111913876|John Albert Alexander Williams]]''
|
| 1863
| 1944
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6206
|
| ''[[:d:Q111914446|Laura Parry]]''
|
| 1835
| 1936
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6207
|
| ''[[:d:Q111916128|John Evans]]''
|
| 1806
| 1872
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6208
|
| ''[[:d:Q111916310|Morgan Lewis]]''
|
| 1797
| 1887
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 6209
|
| ''[[:d:Q111936538|Thomas Woodward]]''
| futbolista británicu (1900–1981)
| 1900
| 1981
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6210
|
| ''[[:d:Q111956292|Jude Howell]]''
|
| 1956
| 2022
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6211
|
| ''[[:d:Q111972996|William Wynn Jones]]''
|
| 1900
| 1950
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6212
|
| ''[[:d:Q111974082|Edward Rumsey Williams]]''
|
| 1802
| 1886
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6213
|
| ''[[:d:Q111975531|John Hathren Davies]]''
|
| 1855
| 1910
| ''[[:d:Q15987581|Talsarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6214
|
| ''[[:d:Q111975864|John Bevan Jones]]''
|
| 1861
| 1937
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6215
|
| ''[[:d:Q111976039|William Pugh]]''
|
| 1750
| 1845
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6216
|
| ''[[:d:Q111976622|Charles Lloyd]]''
|
| 1698
| 1767
| ''[[:d:Q17741174|Dolobran Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6217
|
| ''[[:d:Q111983251|John Jenkins]]''
|
| 1864
| 1934
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6218
|
| ''[[:d:Q111983824|F. W. Dunning]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6219
|
| ''[[:d:Q111985983|Thomas Hevin Williams]]''
|
| 1905
| 1984
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6220
|
| ''[[:d:Q111986142|Henry Wynne Jones]]''
|
| 1815
| 1892
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6221
|
| ''[[:d:Q111986753|William Rees]]''
|
| 1887
| 1978
| ''[[:d:Q4667218|Aberyscir]]''
|-
| style='text-align:right'| 6222
|
| ''[[:d:Q111995663|Francis Gordon Baker]]''
|
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6223
|
| ''[[:d:Q112041592|David Goronwy Griffiths]]''
|
| 1882
| 1958
| ''[[:d:Q13127595|Cwmdu]]''
|-
| style='text-align:right'| 6224
|
| ''[[:d:Q112041644|David Thomas]]''
|
|
| 1866
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6225
|
| ''[[:d:Q112063783|David Henry Williams]]''
|
| 1886
| 1935
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6226
|
| ''[[:d:Q112064153|Morgan Evans Davies]]''
|
| 1882
| 1944
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 6227
|
| ''[[:d:Q112064238|Thomas Hubert John Rees]]''
|
| 1904
| 1932
| ''[[:d:Q7593398|St Ishmael]]''
|-
| style='text-align:right'| 6228
|
| ''[[:d:Q112065060|William Hibbs Bevan]]''
|
| 1788
| 1846
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6229
|
| ''[[:d:Q112065107|Griffith Williams Jones]]''
|
| 1871
| 1924
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6230
|
| ''[[:d:Q112074369|Gwilym Pugh]]''
|
| 1618
| 1689
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6231
|
| ''[[:d:Q112078599|John Owen]]''
|
| 1817
| 1886
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6232
|
| ''[[:d:Q112079324|Lewis Griffith Roberts]]''
|
| 1916
| 1986
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6233
|
| ''[[:d:Q112080083|John Lloyd Nuttall]]''
|
| 1858
| 1929
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6234
|
| ''[[:d:Q112080160|Oswald Rees Owen]]''
|
| 1907
| 1980
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6235
|
| ''[[:d:Q112080183|Owen Davies Thomas]]''
|
| 1834
| 1922
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6236
|
| ''[[:d:Q112080194|John Davies]]''
|
| 1846
| 1924
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6237
|
| ''[[:d:Q112080260|David Hughes]]''
|
| 1839
| 1923
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 6238
|
| ''[[:d:Q112115299|Arthur Rhys Roberts]]''
|
| 1872
| 1920
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 6239
|
| ''[[:d:Q112116356|George Baker]]''
|
| 1902
| 1982
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6240
|
| ''[[:d:Q112119470|John Williams]]''
|
| 1870
| 1929
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6241
|
| ''[[:d:Q112119851|Abel Edmunds]]''
|
| 1800
| 1865
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6242
|
| ''[[:d:Q112126488|Caradog Tegid Rowlands]]''
|
| 1891
| 1968
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6243
|
| ''[[:d:Q112127551|William Jones]]''
|
| 1821
| 1903
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6244
|
| ''[[:d:Q112127710|Robert Cadwaladr Evans]]''
|
| 1857
| 1922
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6245
|
| ''[[:d:Q112127814|Hugh Edwards]]''
|
| 1871
| 1941
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6246
|
| ''[[:d:Q112127857|Abednego Jenkin]]''
|
| 1819
| 1888
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 6247
|
| ''[[:d:Q112128015|William Caradog Evans]]''
|
| 1848
| 1878
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 6248
|
| ''[[:d:Q112128209|John Saunders]]''
|
| 1798
| 1871
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6249
|
| ''[[:d:Q112132303|Walter Hugh James]]''
|
| 1845
| 1937
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6250
|
| ''[[:d:Q112132334|David William Bateman]]''
|
| 1898
| 1967
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6251
|
| ''[[:d:Q112132378|Job Richards]]''
|
| 1830
| 1890
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 6252
|
| ''[[:d:Q112132441|Henry Howard Evans]]''
|
| 1865
| 1935<br/>1936
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6253
|
| ''[[:d:Q112132478|Evan Isaac Thomas]]''
|
| 1824
| 1903
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6254
|
| ''[[:d:Q112132605|David Davies]]''
|
|
| 1901
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6255
|
| ''[[:d:Q20746759|Benjamin Waldo Lewis]]''
|
| 1877
| 1953
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6256
|
| ''[[:d:Q20746756|Arthur Wynn Williams]]''
|
| 1819
| 1886
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6257
|
| ''[[:d:Q20746761|Cliff Prothero]]''
|
| 1898
| 1990
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6258
|
| ''[[:d:Q20746767|David Pugh]]''
|
| 1739
| 1816
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6259
|
| ''[[:d:Q20746764|Daniel Jenkins]]''
|
| 1856
| 1946
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6260
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Ebenezer Richard, Tregaron, Cardiganshire (4671915).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746770|Ebenezer Richard]]''
|
| 1781
| 1837
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6261
|
| ''[[:d:Q20746769|David Salmon]]''
|
| 1852
| 1944
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 6262
|
| ''[[:d:Q20746775|Eliseus Howells]]''
|
| 1893
| 1969
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6263
|
| ''[[:d:Q20746779|Evan Phillips]]''
|
| 1829
| 1912
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6264
|
| ''[[:d:Q20746777|Evan Hopkins]]''
|
| 1801
| 1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6265
|
| ''[[:d:Q20746782|Francis Wynn Jones]]''
|
| 1898
| 1970
| ''[[:d:Q29481220|Branas Lodge]]''
|-
| style='text-align:right'| 6266
|
| ''[[:d:Q20746783|George Daniel Jones]]''
| impresor galés (1877–1955)
| 1877
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6267
| [[Ficheru:Laura Evans-Williams (Musical Advance, 1924).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746780|Laura Evans-Williams]]''
| cantante galesa (1883–1944)
| 1883
| 1944
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6268
|
| ''[[:d:Q20746781|Francis Green]]''
|
| 1854
| 1942
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6269
|
| ''[[:d:Q20746785|George Henry Parcell]]''
|
| 1895
| 1967
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6270
|
| ''[[:d:Q20746788|Ebenezer Griffith-Jones]]''
|
| 1860
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6271
|
| ''[[:d:Q20746789|William Griffith-Jones]]''
| ministru británicu (1895–1961)
| 1895
| 1961
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6272
| [[Ficheru:Self portrait by Hugh Jerman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746794|Hugh Jerman]]''
|
| 1836
| 1895
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6273
|
| ''[[:d:Q20746795|Hugh Pugh]]''
|
| 1779
| 1809
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 6274
|
| ''[[:d:Q20746792|Howell Powell]]''
|
| 1819
| 1875
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 6275
| [[Ficheru:Revd Hugh Pugh (1803-68) NLW3365418.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746796|Hugh Pugh]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6276
|
| ''[[:d:Q20746802|Isaac Price]]''
|
| 1735
| 1805
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6277
|
| ''[[:d:Q20746803|Isaac Thomas]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 6278
|
| ''[[:d:Q20746800|Idris Lewis]]''
| compositor galés (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q4915735|Birchgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 6279
|
| ''[[:d:Q20746806|James Meyler]]''
|
| 1761
| 1825
| ''[[:d:Q29491175|Penysgwarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6280
| [[Ficheru:Ivor Llewelyn Foster (1870–1959).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746804|Ivor Llewelyn Foster]]''
|
| 1870
| 1959
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6281
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (John Penry cenhadwr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746814|John Penry]]''
|
| 1854
| 1883
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6282
|
| ''[[:d:Q20746812|John Evans]]''
|
| 1858
| 1963
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6283
|
| ''[[:d:Q20746818|Henry Jones-Davies]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 6284
|
| ''[[:d:Q20746823|Leslie Alun Page]]''
|
| 1920
| 1990
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 6285
|
| ''[[:d:Q20746821|Kathryn Jenkins]]''
|
| 1961
| 2009
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6286
| [[Ficheru:Ieuan Maddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746826|Ieuan Maddock]]''
|
| 1917
| 1988
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6287
|
| ''[[:d:Q20746827|Maria James]]''
|
| 1793
| 1868
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6288
| [[Ficheru:Portrait of Lewis Powell, Caerdydd (4673160).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746824|Lewis Powell]]''
|
| 1788
| 1869
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6289
|
| ''[[:d:Q20746831|Morgan Watkin]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6290
|
| ''[[:d:Q20746829|Meirion Jones]]''
| pedagogu galés (1907–1970)
| 1907
| 1970
| ''[[:d:Q285412|Llithfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6291
|
| ''[[:d:Q20746834|Owen Prys]]''
|
| 1857
| 1934
| ''[[:d:Q15987594|Pen-llwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6292
|
| ''[[:d:Q20746839|Robert Piercy]]''
|
| 1825
| 1894
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6293
|
| ''[[:d:Q20746842|Sampson Thomas]]''
| ministru galés (1739–1807)
| 1739
| 1807
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6294
|
| ''[[:d:Q20746843|Llewellyn Thomas Gordon Soulsby]]''
|
| 1885
| 1966
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6295
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (Roger Price).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746840|Roger Price]]''
|
| 1834
| 1900
| ''[[:d:Q3404562|Merthyr Cynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6296
|
| ''[[:d:Q20746841|Rolant Eames]]''
| músicu galés (1750–1825)
| 1750
| 1825
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6297
|
| ''[[:d:Q20746846|Thomas William]]''
|
| 1697
| 1778
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6298
|
| ''[[:d:Q20746844|Thomas John Jehu]]''
|
| 1871
| 1943
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6299
|
| ''[[:d:Q20746845|Thomas Price]]''
| músicu británicu (1860–1933)
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7679221|Talerddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6300
|
| ''[[:d:Q20748814|Daniel Thomas Phillips]]''
|
| 1842
| 1905
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6301
|
| ''[[:d:Q20748815|David James]]''
| autor galés (1865–1928)
| 1865
| 1928
| ''[[:d:Q6540364|Libanus]]''
|-
| style='text-align:right'| 6302
|
| ''[[:d:Q20748812|Abraham Williams]]''
| ministru galés (1720–1783)
| 1720
| 1783
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6303
| [[Ficheru:Professor Bleddyn Jones Roberts (1554584).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748813|Bleddyn Jones Roberts]]''
| eruditu galés (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 6304
|
| ''[[:d:Q20748816|David John Snell]]''
|
| 1880
| 1957
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6305
| [[Ficheru:Ellen Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748822|Ellen Evans]]''
| direutora d'escuela galesa (1891–1953)
| 1891
| 1953
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6306
| [[Ficheru:Y Parch Evan Richardson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748826|Evan Richardson]]''
| ministru galés (1759–1824)
| 1759
| 1824
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6307
|
| ''[[:d:Q20748824|Evan Moses]]''
| predicador galés (1726–1805)
| 1726
| 1805
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6308
| [[Ficheru:Griffith William Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748831|Griffith William Hughes]]''
|
| 1861
| 1941
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6309
|
| ''[[:d:Q20748828|Evan Williams]]''
|
| 1749
| 1835
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6310
|
| ''[[:d:Q20748835|Henry Thomas Paine]]''
|
| 1759
| 1832
| ''[[:d:Q13129643|Llangattock]]''
|-
| style='text-align:right'| 6311
|
| ''[[:d:Q20748832|Gwilym Cleaton Jones]]''
|
| 1875
| 1961
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 6312
|
| ''[[:d:Q20748833|Gwilym Gwalchmai Jones]]''
| músicu galés (1921–1970)
| 1921
| 1970
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6313
|
| ''[[:d:Q20748838|Idris Frederick Parry]]''
|
| 1916
| 2008
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6314
|
| ''[[:d:Q20748839|Isaac John Williams]]''
| conservador de muséu galés (1874–1939)
| 1874
| 1939
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6315
|
| ''[[:d:Q20748843|James Phillips]]''
|
| 1810
| 1877
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6316
|
| ''[[:d:Q20748841|Iwan James Morgan]]''
|
| 1904
| 1966
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 6317
| [[Ficheru:Ysgrifau (John Breese Davies) (page 8 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748847|John Breese Davies]]''
|
| 1893
| 1940
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6318
|
| ''[[:d:Q20748845|John Alwyn Charles]]''
|
| 1924
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6319
|
| ''[[:d:Q20748848|John Daniel Vernon Lewis]]''
|
| 1879
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6320
|
| ''[[:d:Q20748849|John David Lewis]]''
|
| 1859
| 1914
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6321
|
| ''[[:d:Q20748854|Joshua Watkins]]''
|
| 1769
| 1841
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6322
|
| ''[[:d:Q20748862|Morgan Williams]]''
|
| 1808
| 1883
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6323
|
| ''[[:d:Q20748860|Micah Thomas]]''
| ministru galés (1778–1853)
| 1778
| 1853
| ''[[:d:Q7996795|Whitson]]''
|-
| style='text-align:right'| 6324
|
| ''[[:d:Q20748866|Owen Rees]]''
| ministru galés (1717–1768)
| 1717
| 1768
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6325
|
| ''[[:d:Q20748864|Owen Davies Tudor]]''
| escritor galés (1818–1887)
| 1818
| 1887
| ''[[:d:Q17738143|Garth Isaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 6326
|
| ''[[:d:Q20748865|Owen Herbert Williams]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6327
|
| ''[[:d:Q20748868|Richard Powel]]''
|
| 1769
| 1795
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6328
| [[Ficheru:Thomas J Wheldon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748879|Thomas Jones Wheldon]]''
|
| 1841
| 1916
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6329
|
| ''[[:d:Q20748882|Thomas Phillips]]''
|
| 1772
| 1842
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6330
| [[Ficheru:Thomas Phillips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748883|Thomas Phillips]]''
| ministru británicu (1868–1936)
| 1868
| 1936
| ''[[:d:Q20594376|Llanycefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6331
|
| ''[[:d:Q20748881|Thomas Mordaf Pierce]]''
|
| 1867
| 1919
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6332
|
| ''[[:d:Q20748898|William Eifion Powell]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 6333
|
| ''[[:d:Q20748899|William Emrys Evans]]''
|
| 1924
| 2004
| ''[[:d:Q20594649|Y Foel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6334
| [[Ficheru:William Charles Roberts (1832–1903).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748896|William Charles Roberts]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q13129659|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6335
|
| ''[[:d:Q20748897|William Craven Llewelyn]]''
|
| 1892
| 1966
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6336
| [[Ficheru:William Meloch Hughes (1860-1926).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748902|William Meloch Hughes]]''
|
| 1860
| 1926
| ''[[:d:Q4899221|Betws Gwerfil Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6337
| [[Ficheru:Revd. William Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748903|William Morris]]''
| ministru galés (1783–1861)
| 1783
| 1861
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 6338
|
| ''[[:d:Q20748900|William Evans]]''
| escritor d'himnos galés (1800–1880)
| 1800
| 1880
| ''[[:d:Q7837772|Treffgarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6339
|
| ''[[:d:Q20748901|William Lewis Davies]]''
|
| 1896
| 1941
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6340
|
| ''[[:d:Q20748906|William Roberts]]''
|
| 1773
| 1857
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6341
|
| ''[[:d:Q25206988|Ralph Jones]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6342
|
| ''[[:d:Q25207077|Thomas Vaughan]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6343
|
| ''[[:d:Q24004699|William Wynn]]''
|
| 1876
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6344
| [[Ficheru:Walter Neumann 1973 (portion B).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24005345|Walter Neumann]]''
|
| 1946
| 2024
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 6345
|
| ''[[:d:Q24007287|Hywel Davies]]''
|
| 1902
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6346
|
| ''[[:d:Q24007285|Wynne Crompton]]''
|
| 1907
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6347
|
| ''[[:d:Q24007295|Tom Edwards]]''
|
| 1906
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6348
|
| ''[[:d:Q24007296|Emrys Ellis]]''
|
| 1904
| 1981
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6349
|
| ''[[:d:Q24007303|George Green]]''
|
| 1912
| 1994
| ''[[:d:Q17985748|Barry Docks]]''
|-
| style='text-align:right'| 6350
|
| ''[[:d:Q24007300|Tom Evans]]''
|
| 1903
| 1990
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6351
|
| ''[[:d:Q24007311|Alan Jarvis]]''
|
| 1943
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6352
| [[Ficheru:Screenshot 20220606-130821 Gallery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007314|Jimmy Jones]]''
|
| 1895
| 1966
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6353
|
| ''[[:d:Q24007312|David Jones]]''
|
| 1910
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6354
|
| ''[[:d:Q24007316|Richard Jones]]''
|
| 1878
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6355
|
| ''[[:d:Q24007429|Billy Richards]]''
|
| 1905
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6356
| [[Ficheru:Billy Rogers (footballer).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007432|Billy Rogers]]''
|
| 1905
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6357
|
| ''[[:d:Q24007439|Dai Thomas]]''
|
| 1926
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6358
|
| ''[[:d:Q24007448|Ephraim Williams]]''
|
| 1877
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6359
|
| ''[[:d:Q24007449|Jesse Williams]]''
|
| 1903
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6360
|
| ''[[:d:Q24033907|James Davies]]''
|
| 1845
| 1910
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6361
| [[Ficheru:Rosa Mabel Lee while working in Lowestoft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24034988|Rosa Lee]]''
|
| 1884
| 1976
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6362
|
| ''[[:d:Q24036579|John Rogers Rees]]''
| banqueru galés (1856–1923)
| 1856
| 1923
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 6363
| [[Ficheru:Hefin David AM (28170811245).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24040034|Hefin David]]''
| políticu galés
| 1977
| 2025
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6364
|
| ''[[:d:Q24069516|Marwood Marchant]]''
|
| 1922
| 1972
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 6365
|
| ''[[:d:Q24080983|Francis Xavier Gaffney]]''
|
| 1877
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6366
|
| ''[[:d:Q24175038|Geoffrey Dhenin]]''
| médicu galés (1918–2011)
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6367
|
| ''[[:d:Q24181959|David James]]''
| futbolista británicu (1917-1981)
| 1917
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6368
| [[Ficheru:MargaretBevanGealy1916.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24183311|Margaret Bevan]]''
|
| 1894
| 1953
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6369
|
| ''[[:d:Q24183384|Watkin George]]''
|
| 1759
| 1822
| ''[[:d:Q7838973|Trevethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6370
|
| ''[[:d:Q24183454|Arthur Drabble]]''
| xugador de críquet galés (1864–1931)
| 1864
| 1931
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6371
|
| ''[[:d:Q24195073|William Bridge]]''
|
| 1808
| 1886
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6372
|
| ''[[:d:Q24203440|Reese J. Llewellyn]]''
| empresariu galés (1862–1936)
| 1862
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6373
|
| ''[[:d:Q24203499|Owen Daniel]]''
| políticu galés (1875–1936)
| 1875
| 1936
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 6374
|
| ''[[:d:Q24218750|Charlie Oliver]]''
|
| 1901
| 1990
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6375
| [[Ficheru:Muriel Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24234002|Muriel Jones]]''
|
| 1890
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6376
|
| ''[[:d:Q24249604|D. LL. Lewis]]''
|
| 1816
| 1893
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6377
|
| ''[[:d:Q24250356|Edward David Williams]]''
|
| 1842
| 1909
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6378
|
| ''[[:d:Q24250594|May Marsden]]''
|
| 1876
| 1968
| ''[[:d:Q5116688|Churchstoke]]''
|-
| style='text-align:right'| 6379
|
| ''[[:d:Q24250749|William Jones]]''
|
| 1842
| 1907
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 6380
|
| ''[[:d:Q24266615|William Waters]]''
| impresor galés (1843–1910)
| 1843
| 1910
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6381
|
| ''[[:d:Q24287035|Sian Pari Huws]]''
|
| 1960
| 2015
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6382
|
| ''[[:d:Q24287039|Derec Williams]]''
|
| 1949
| 2014
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6383
|
| ''[[:d:Q24287037|Dafydd Parri]]''
| novelista galés (1926–2001)
| 1926
| 2001
| ''[[:d:Q3399502|Rowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6384
|
| ''[[:d:Q24287040|Alvis Richards]]''
|
| 1935
| 2006
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 6385
| [[Ficheru:Mr Owen NLW3364287.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24287250|Richard Owen]]''
| arquiteutu galés (1831–1891)
| 1831
| 1891
| ''[[:d:Q3402636|Y Ffôr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6386
|
| ''[[:d:Q24292009|Sir James Hamlyn-Williams, 3rd Baronet]]''
|
| 1790
| 1861
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6387
|
| ''[[:d:Q24300868|Ellis Powell Jones]]''
|
| 1826
| 1881
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6388
|
| ''[[:d:Q24334379|Thomas Aneurin Roberts]]''
|
| 1824
| 1892
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6389
|
| ''[[:d:Q24339521|Mark Ormrod]]''
| historiador británicu
| 1957
| 2020
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6390
| [[Ficheru:Steffan Lewis AM (27555190473).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405255|Steffan Lewis]]''
| políticu británicu
| 1984
| 2019
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6391
|
| ''[[:d:Q24565981|George Poland]]''
|
| 1913
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6392
|
| ''[[:d:Q24566004|D. Jacob Davies]]''
|
| 1916
| 1974
| ''[[:d:Q16248491|Tregroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6393
|
| ''[[:d:Q24573112|David Lewis]]''
|
| 1797
| 1872
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6394
|
| ''[[:d:Q24578824|William Leonard Baker]]''
| políticu galés (1831–1893)
| 1831
| 1893
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6395
|
| ''[[:d:Q24579303|Trevor Grierson]]''
| xugador de críquet galés (1849–1913)
| 1849
| 1913
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6396
|
| ''[[:d:Q24635388|Gwen ferch Cynyr]]''
|
| 600
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6397
|
| ''[[:d:Q24716959|Charlotte Louisa Traherne]]''
|
| 1798
| 1880
| ''[[:d:Q7164590|Penrice Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6398
|
| ''[[:d:Q24718677|James William Webb-Jones]]''
|
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6399
|
| ''[[:d:Q24735292|Judith Ann Tucker]]''
| investigadora
| 1960
| 2023
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6400
|
| ''[[:d:Q24845234|Thora Craig]]''
| política británica (1910–1999)
| 1910
| 1999
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6401
|
| ''[[:d:Q24845632|William Owen]]''
|
| 1860
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6402
|
| ''[[:d:Q24845633|Bill Parry]]''
|
| 1873
| 1923
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6403
|
| ''[[:d:Q24845756|John Williams]]''
| políticu australianu (1926–1997)
| 1926
| 1997
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6404
| [[Ficheru:Thomas Foley - Queensland politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24845844|Thomas Foley]]''
| políticu galés (1853–1920)
| 1853
| 1920
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6405
|
| ''[[:d:Q24845876|John Fowke]]''
| xugador de críquet galés (1858–1938)
| 1858
| 1938
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6406
|
| ''[[:d:Q24963158|Sydney Darvell]]''
|
| 1874
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6407
|
| ''[[:d:Q24963161|Llewelyn Griffiths]]''
|
| 1877
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6408
|
| ''[[:d:Q25138514|Johnny Baynham]]''
|
| 1918
| 1995
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6409
|
| ''[[:d:Q25171822|John Roberts]]''
|
| 1857
| 1900
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 6410
|
| ''[[:d:Q25171969|David Evans]]''
| políticu australianu (1924-2019)
| 1924
| 2019
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6411
|
| ''[[:d:Q25184178|William Hughes]]''
|
| 1889
| 1955
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6412
|
| ''[[:d:Q25206942|William Butler]]''
|
| 1872
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6413
|
| ''[[:d:Q25206940|Arthur Davies]]''
|
| 1886
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6414
|
| ''[[:d:Q25206941|Jack Butler]]''
|
| 1868
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6415
|
| ''[[:d:Q25206956|Edward Evelyn]]''
|
| 1862
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6416
| [[Ficheru:GeorgeGriffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25206962|George Griffiths]]''
|
| 1865
| 1918
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 6417
|
| ''[[:d:Q25206961|William Green]]''
|
| 1881
| 1966
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6418
|
| ''[[:d:Q25206970|John Hughes]]''
|
| 1877
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6419
|
| ''[[:d:Q25206973|Jack Jenkins]]''
|
| 1892
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6420
|
| ''[[:d:Q25206987|Gordon Jones]]''
|
| 1886
| 1977
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6421
|
| ''[[:d:Q25207019|Arthur Lloyd]]''
|
| 1868
| 1942
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6422
|
| ''[[:d:Q25207027|Billy Matthews]]''
|
| 1883
| 1921
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6423
|
| ''[[:d:Q25207038|John Neal]]''
|
| 1899
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6424
|
| ''[[:d:Q25207082|George Williams]]''
|
| 1879
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6425
|
| ''[[:d:Q25207081|Edwin Williams]]''
|
| 1868
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6426
|
| ''[[:d:Q25209820|Thomas Lynch]]''
|
| 1907
| 1976
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6427
|
| ''[[:d:Q25342380|Mitch Fenner]]''
|
| 1946
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6428
|
| ''[[:d:Q25353794|Henry Folland]]''
|
| 1878
| 1926
| ''[[:d:Q7975195|Waunarlwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6429
|
| ''[[:d:Q25558258|R. Alun Evans]]''
|
| 1936
| 2023
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6430
|
| ''[[:d:Q25558366|Owen Jones Ellis Nanney]]''
|
| 1790
| 1870
| ''[[:d:Q11051258|Bryncir]]''
|-
| style='text-align:right'| 6431
|
| ''[[:d:Q25558390|Thomas Pryse]]''
|
|
| 1623
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6432
|
| ''[[:d:Q25558389|Dafydd ap Llewelyn Llwyd]]''
|
| 1522
| 1559
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6433
| [[Ficheru:Portrait of Richard Richards (4674581) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25559009|Richard Richards]]''
|
| 1787
| 1860
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6434
|
| ''[[:d:Q25559026|Tony Lewis]]''
| orfebre galés (1937–2005)
| 1937
| 2005
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 6435
|
| ''[[:d:Q25559048|Richard Vaughan]]''
|
| 1665
| 1734
| ''[[:d:Q17744231|Cors y Gedol Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6436
|
| ''[[:d:Q25753062|Reginald Wynn Owen]]''
| arquiteutu galés (1876–1950)
| 1876
| 1950
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 6437
| [[Ficheru:P1040167 crop (cropped) - John S. Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25824295|John S. Davies]]''
|
| 1940
| 2016
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 6438
| [[Ficheru:Edward-Pryce-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26000446|Sir Edward Pryce-Jones, 1st Baronet]]''
| políticu galés (1861–1926)
| 1861
| 1926
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6439
|
| ''[[:d:Q26156061|Tecwyn Ellis]]''
|
| 1918
| 2012
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6440
|
| ''[[:d:Q112135582|Dyfrig Evans]]''
|
| 1978
| 2022
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6441
|
| ''[[:d:Q112147144|Thomas John Williams]]''
|
| 1869
| 1944
| ''[[:d:Q20602439|Ynysmeudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6442
|
| ''[[:d:Q112224866|Abram Owen Thomas]]''
|
| 1876
| 1931
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6443
|
| ''[[:d:Q112355680|Huw Roland Jones]]''
| xeógrafu británicu (1937–2023)
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6444
|
| ''[[:d:Q112359830|Mark Sproule-Jones]]''
|
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 6445
|
| ''[[:d:Q112384154|Peter Lowe]]''
| historiador británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6446
|
| ''[[:d:Q112471825|Clifford Naunton Morgan]]''
|
| 1901
| 1986
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6447
|
| ''[[:d:Q112474545|Robin Okey]]''
|
| 1942
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6448
|
| ''[[:d:Q112519032|John C. Rodda]]''
|
| 1934
| 2024
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6449
|
| ''[[:d:Q112552665|David Burns Moffat]]''
|
| 1921
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6450
| [[Ficheru:Gwilym Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112615363|Gwilym Roberts]]''
|
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6451
|
| ''[[:d:Q112672989|Evan Jenkins]]''
|
| 1794
| 1849
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6452
|
| ''[[:d:Q112686378|Hugh Beaver Roberts]]''
|
| 1820
| 1903
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6453
|
| ''[[:d:Q112947395|William M. Protheroe]]''
|
| 1925
| 2012
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 6454
|
| ''[[:d:Q112961957|T. W. Allen]]''
| mánager británicu (1864–1943)
| 1864
| 1943
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6455
|
| ''[[:d:Q113026138|John Davies Thomas]]''
|
| 1844
| 1893
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6456
| [[Ficheru:Rosalindmorris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113112197|M. Rosalind Morris]]''
|
| 1920
| 2022
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6457
|
| ''[[:d:Q113137714|Harry Owen Roe]]''
|
| 1885
| 1962
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6458
|
| ''[[:d:Q113459737|Howard Johns]]''
|
| 1892
| 1964
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6459
|
| ''[[:d:Q113510481|Kathleen Mary Williams]]''
|
| 1919
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6460
| [[Ficheru:Portrait of John Prytherch (4672676).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113551771|John Prytherch]]''
| ministru galés (1774–1864)
| 1774
| 1864
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 6461
|
| ''[[:d:Q113587569|Arnold Stanley Meara]]''
|
| 1914
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6462
|
| ''[[:d:Q113660811|John Malcom Cherrett]]''
|
| 1935
| 2014
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6463
|
| ''[[:d:Q113680486|John Morgan Edwards]]''
|
| 1868
| 1924
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6464
| [[Ficheru:Thomas Morton (1829-1887).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113724684|Thomas Morton]]''
|
| 1829
| 1887
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6465
|
| ''[[:d:Q113805746|Dervis Ward]]''
|
| 1923
| 1996
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6466
|
| ''[[:d:Q113808080|Colin Cross]]''
|
| 1928
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6467
| [[Ficheru:John Davies Bryan from O'r Aifft.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q113861465|John Davies Bryan]]''
|
| 1857
| 1888
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6468
|
| ''[[:d:Q114261259|Ceridwen Lloyd Davies]]''
|
| 1900
| 1983
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6469
|
| ''[[:d:Q114458166|Rowland Rowland]]''
|
| 1812
| 1882
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6470
| [[Ficheru:William Newzam Prior Nicholson - Canadian Headquarters Staff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114529460|Percival Edward Thacker]]''
| oficial canadianu (1873–1945)
| 1873
| 1945
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6471
|
| ''[[:d:Q114571030|Amy Laugharne]]''
| cocinera británica (1879–1950)
| 1879
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6472
| [[Ficheru:Griff Vaughan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114608980|Griffith Vaughan Williams]]''
|
| 1940
| 2010
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6473
| [[Ficheru:Beatrice Green (Bruley).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q114866371|Beatrice Green]]''
|
| 1894
| 1927
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6474
|
| ''[[:d:Q115254921|Alun G. Jones]]''
| profesor británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6475
|
| ''[[:d:Q115256986|Edgar Hitchman]]''
|
| 1915
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6476
| [[Ficheru:(Portrait du coureur cycliste gallois Syd) Jenkins - btv1b53217294r.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115257191|Sydney Jenkins]]''
| ciclista británicu (1873–1947)
| 1873
| 1947
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6477
|
| ''[[:d:Q115381177|Eric Hywel Roberts]]''
|
| 1930
| 2016
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6478
|
| ''[[:d:Q115616673|Elizabeth May Watkin Jones]]''
|
| 1907
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6479
|
| ''[[:d:Q115652166|David Bevan]]''
|
| 1829
| 1913
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6480
| [[Ficheru:The Chief Constable (5236540).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115662147|Steven Jones]]''
|
| 1875
| 1938
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6481
|
| ''[[:d:Q115687459|William Evan Williams]]''
|
| 1896
| 1917
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6482
|
| ''[[:d:Q115687922|Frances Williams]]''
|
| 1760
| 1801
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 6483
|
| ''[[:d:Q115688322|Geoffrey Bilson]]''
|
| 1938
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6484
|
| ''[[:d:Q115747841|Alec Allen]]''
|
| 1895
| 1972
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6485
|
| ''[[:d:Q115780417|Bryn Thomas]]''
|
| 1912
| 2005
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6486
| [[Ficheru:Brian Woodward.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115803662|Brian Woodward]]''
|
| 1952
| 2022
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6487
|
| ''[[:d:Q115830694|James Horgan]]''
|
| 1867
| 1946
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6488
|
| ''[[:d:Q115839842|Mary Goff Lloyd]]''
|
| 1815
| 1907
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6489
|
| ''[[:d:Q115926343|Geraint Vaughan-Jones]]''
|
| 1929
| 2002
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6490
|
| ''[[:d:Q115930521|William Henry Hughes]]''
| poeta arxentín (1856–1926)
| 1856
| 1926
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6491
|
| ''[[:d:Q116199583|Helena Braithwaite]]''
|
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6492
|
| ''[[:d:Q116451856|W. Gwyn Thomas]]''
|
| 1928
| 1994
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6493
|
| ''[[:d:Q116739631|James Jones]]''
|
| 1860
| 1943
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6494
|
| ''[[:d:Q116768200|J. Kerry Thomas]]''
| químicu británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6495
|
| ''[[:d:Q116770788|Thomas Prichard]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6496
|
| ''[[:d:Q116783944|Edward Hamilton Acton]]''
|
| 1862
| 1895
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6497
|
| ''[[:d:Q116785463|Paul Gyngell]]''
|
| 1959
| 2010
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6498
| [[Ficheru:David R. Davies 1927-2016 (32199158336).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116880496|David R. Davies]]''
|
| 1927
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6499
|
| ''[[:d:Q116883186|David Elias]]''
|
| 1790
| 1856
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6500
|
| ''[[:d:Q116922937|Mary Knibb]]''
|
| 1798
| 1866
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 6501
|
| ''[[:d:Q116994784|Eileen Mary Rees]]''
|
| 1912
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6502
|
| ''[[:d:Q117251092|George Brown Naysmith]]''
|
| 1866
| 1894
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6503
|
| ''[[:d:Q117286666|Arnold Alonzo Sheppard]]''
|
| 1908
| 1979
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6504
|
| ''[[:d:Q117286914|Morgan Rice Morgan]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6505
|
| ''[[:d:Q117286952|David Rhagfyr Jones]]''
|
| 1858
| 1915
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6506
|
| ''[[:d:Q117286967|Abraham Williams]]''
|
| 1816
| 1882
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 6507
|
| ''[[:d:Q117287364|Charles Henry Glascodine]]''
|
| 1843
| 1928
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6508
| [[Ficheru:British School - Gawen Goodman of Ruthin (1526–1604) - NMW A 3453 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117306933|Gawen Goodman]]''
|
| 1526
| 1604
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6509
|
| ''[[:d:Q117313621|Ellis Owen Roberts]]''
|
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6510
|
| ''[[:d:Q117313781|John Watkin Jones]]''
|
| 1835
| 1874
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6511
|
| ''[[:d:Q117314501|David Davies]]''
|
| 1815
| 1815<br/>1887
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6512
|
| ''[[:d:Q117314527|William Leigh Morgan]]''
|
| 1809
| 1899
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6513
|
| ''[[:d:Q117383847|John Thomas]]''
|
| 1720
| 1811
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6514
|
| ''[[:d:Q117465300|Nicola Heywood-Thomas]]''
|
| 1955
| 2023
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6515
|
| ''[[:d:Q117600065|Gustavus Charles Edward Jones]]''
|
| 1912
| 1988
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6516
|
| ''[[:d:Q117600963|Henry Inglis Wynne Williams]]''
|
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6517
|
| ''[[:d:Q117760287|William Headley]]''
|
| 1856
| 1915
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6518
|
| ''[[:d:Q117760674|Alice Jane Jones]]''
|
| 1908
| 1971
| ''[[:d:Q5318814|Dylife]]''
|-
| style='text-align:right'| 6519
|
| ''[[:d:Q117804037|Sarah Williams]]''
|
| 1859
| 1920
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6520
|
| ''[[:d:Q117804079|Mary Williams]]''
|
| 1868
| 1893
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6521
|
| ''[[:d:Q117804180|Morvydd Monica Williams]]''
|
| 1902
| 1915
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6522
|
| ''[[:d:Q117804269|David Dalis Davies]]''
|
| 1864
| 1936
| ''[[:d:Q5276401|Dihewyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6523
|
| ''[[:d:Q117815356|Bramwell James Leonard Pearce]]''
|
| 1961
| 2021
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6524
|
| ''[[:d:Q117832601|Thomas Fanning-Evans]]''
|
| 1838
| 1890
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6525
|
| ''[[:d:Q117834659|William Williams]]''
|
| 1867
| 1920
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6526
|
| ''[[:d:Q117834694|John Jones]]''
|
| 1850
| 1912
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6527
|
| ''[[:d:Q117834799|Geoffrey Woolley]]''
|
| 1915
| 2010
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6528
|
| ''[[:d:Q117945973|Morris Jones]]''
|
| 1866
| 1944
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6529
|
| ''[[:d:Q118067079|Fannie Margaret Thomas]]''
|
| 1868
| 1953
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6530
|
| ''[[:d:Q118109189|John Owen]]''
|
| 1857
| 1934
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6531
|
| ''[[:d:Q118164946|David William Jones]]''
|
| 1832
| 1900
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6532
|
| ''[[:d:Q118169494|John Mayor]]''
|
| 1755
| 1826
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6533
|
| ''[[:d:Q118258969|Jen Wilson]]''
|
| 1944
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6534
|
| ''[[:d:Q118383328|Arthur Jones]]''
|
| 1916
| 1988
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6535
|
| ''[[:d:Q118399149|John Raymond Williams]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6536
|
| ''[[:d:Q118399238|John Naish]]''
|
| 1923
| 1963
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 6537
|
| ''[[:d:Q118430298|Louisa Traherne]]''
|
| 1794
| 1870
| ''[[:d:Q7593371|St Hilary]]''
|-
| style='text-align:right'| 6538
|
| ''[[:d:Q118727707|Alwen Hughes]]''
|
| 1931
| 2024
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6539
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Trygarn Griffith ; Mrs. Trygarn Griffith (4671009).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54670107|Richard Trygarn Griffith]]''
|
| 1788
| 1866
| ''[[:d:Q29483393|Carreg Llwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6540
| [[Ficheru:Mary De la Beche Nicholl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43371054|Mary De la Beche Nicholl]]''
|
| 1839
| 1922
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6541
|
| ''[[:d:Q43538963|Wenna]]''
|
| 600
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6542
| [[Ficheru:Cpl William Dempster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43580958|William Dempster]]''
|
| 1876
| 1964
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6543
|
| ''[[:d:Q43761704|M.P. Harris]]''
| ornitólogu británicu
| 1939
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6544
|
| ''[[:d:Q44633113|Fred Condrey]]''
| futbolista galés (1883–1952)
| 1883
| 1952
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6545
|
| ''[[:d:Q44691153|William Powell]]''
|
| 1815
| 1878
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6546
| [[Ficheru:Dewi Cynon (David Davies 1853-1937).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45048920|Dewi Cynon]]''
| músicu galés
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6547
|
| ''[[:d:Q45300946|J. Gwynn Williams]]''
|
| 1924
| 2017
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6548
|
| ''[[:d:Q45831939|Arthur Watkyn]]''
|
| 1907
| 1965
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6549
|
| ''[[:d:Q45972376|Mary Thomas]]''
| cantante d'ópera británica
| 1932
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6550
|
| ''[[:d:Q46194169|Charles Henry Clements]]''
| músicu galés (1898–1983)
| 1898
| 1983
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6551
|
| ''[[:d:Q46231570|Samuel Homfray]]''
|
| 1795
| 1883
| ''[[:d:Q3406657|Penydarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 6552
|
| ''[[:d:Q47015455|Francis Huntly Griffith]]''
|
| 1885
| 1958
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 6553
|
| ''[[:d:Q47116012|J. Aelwyn Roberts]]''
|
| 1918
| 2018
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6554
|
| ''[[:d:Q47120646|Ena Thomas]]''
|
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6555
|
| ''[[:d:Q47120904|Heulwen Hâf]]''
|
| 1944
| 2018
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 6556
| [[Ficheru:R Gwynn Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47121066|R. Gwynn Davies]]''
|
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6557
|
| ''[[:d:Q47121085|T. Ceiri Griffith]]''
|
| 1925
| 2016
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6558
|
| ''[[:d:Q47121249|Cledwyn Jones]]''
|
| 1923
| 2022
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6559
|
| ''[[:d:Q47121859|Nansi Selwood]]''
|
| 1921
| 2017
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6560
|
| ''[[:d:Q47122648|Gwyn Erfyl]]''
|
| 1924
| 2007
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6561
| [[Ficheru:Dwy Goron Eirwyn .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47122741|Eirwyn George]]''
| poeta británicu
| 1936
| 2026
| ''[[:d:Q20007221|Tufton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6562
|
| ''[[:d:Q47123094|Emyr Wyn Jones]]''
|
| 1907
| 1999
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6563
|
| ''[[:d:Q47123304|Idris Charles]]''
|
| 1947
| 2021
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6564
|
| ''[[:d:Q47123476|Gilmor Griffiths]]''
|
| 1917
| 1985
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6565
|
| ''[[:d:Q47124236|Mair Garnon]]''
|
| 1928
| 2022
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 6566
|
| ''[[:d:Q47124259|Anthony Packer]]''
|
| 1940
| 2014
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 6567
|
| ''[[:d:Q47124788|Emyr Hywel]]''
|
|
| 2018
| ''[[:d:Q14508468|Blaenporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6568
| [[Ficheru:Dafydd Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125330|Dafydd Owen]]''
|
| 1919
| 2002
| ''[[:d:Q13126438|Bylchau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6569
| [[Ficheru:S. Minwel Tibbott.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125612|S. Minwel Tibbott]]''
|
| 1936
| 1998
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6570
|
| ''[[:d:Q47125622|Ieuan Gwynedd Jones]]''
|
| 1920
| 2018
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6571
|
| ''[[:d:Q47125703|Gwynedd O. Pierce]]''
|
| 1921
| 2022
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6572
|
| ''[[:d:Q47125779|John Owen Huws]]''
|
| 1951
| 2001
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6573
|
| ''[[:d:Q47126028|Merfyn Jones]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6574
|
| ''[[:d:Q47126053|Islwyn Williams]]''
|
| 1917
| 1988
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6575
|
| ''[[:d:Q47126652|Angharad Jones]]''
|
| 1962
| 2010
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6576
| [[Ficheru:J. Towyn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47127197|J. Towyn Jones]]''
|
| 1942
| 2019
| ''[[:d:Q13126548|Capel Iwan]]''<br/>''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 6577
|
| ''[[:d:Q47127962|G. Melvyn Howe]]''
|
| 1920
| 2012
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6578
|
| ''[[:d:Q47128817|Vivian Jones]]''
|
|
| 2021
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6579
|
| ''[[:d:Q47129647|Patti Flynn]]''
|
| 1937
| 2020
| ''[[:d:Q3398900|Tiger Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6580
|
| ''[[:d:Q47129851|Teleri Bevan]]''
|
| 1931
| 2020
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6581
|
| ''[[:d:Q47129879|Dai Rees Davies]]''
|
|
| 2020
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6582
|
| ''[[:d:Q47130540|Morfydd E. Owen]]''
|
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q8564160|Fochriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6583
|
| ''[[:d:Q47179942|Llwchaiarn]]''
| monxu galés (580–640)
| 580
| 640
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6584
|
| ''[[:d:Q47309379|Hugh Thomas]]''
|
| 1964
| 2022
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6585
|
| ''[[:d:Q47458804|Gary Pickford-Hopkins]]''
|
| 1948
| 2013
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6586
| [[Ficheru:Paula Gellibrand.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47459774|Paula Gellibrand]]''
|
| 1898
| 1986
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6587
| [[Ficheru:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47460742|Thomas Carey-Evans]]''
|
| 1884
| 1947
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6588
|
| ''[[:d:Q47467076|Horace Debenham]]''
| remeru británicu (1903–1993)
| 1903
| 1993
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6589
|
| ''[[:d:Q47476985|Frank Williams]]''
|
| 1917
| 1978
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6590
|
| ''[[:d:Q47541497|Walter Morgan]]''
|
| 1821
| 1903
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6591
|
| ''[[:d:Q48794179|Honor Arundel]]''
| novelista británica (1919–1973)
| 1919
| 1973
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6592
|
| ''[[:d:Q48817063|Albert Gower-Rees]]''
|
| 1880
| 1956
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6593
|
| ''[[:d:Q49679357|Cyril Mossford]]''
|
| 1903
| 1968
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6594
|
| ''[[:d:Q49995733|Catherine Lynch]]''
|
| 1880
| 1908
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6595
|
| ''[[:d:Q50015148|John Walford McLean]]''
| odontólogu británicu (1925–2009)
| 1925
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6596
|
| ''[[:d:Q50131942|Trefor Selway]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q3406258|Pandy Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 6597
|
| ''[[:d:Q50136388|Howard Sheppeard]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6598
|
| ''[[:d:Q50169885|Thomas Price]]''
| fotógrafu neozelandés
| 1838
| 1928
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6599
|
| ''[[:d:Q50276520|Lily Argent]]''
|
| 1886
| 1916
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6600
|
| ''[[:d:Q50298099|Islwyn Williams]]''
|
| 1903
| 1957
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6601
|
| ''[[:d:Q50309032|Timothy Davis]]''
|
| 1779
| 1860
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6602
|
| ''[[:d:Q50322911|Bray Wilkins]]''
|
| 1610
| 1702
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6603
|
| ''[[:d:Q50365977|Brian Jenkins]]''
|
| 1935
| 2021
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6604
|
| ''[[:d:Q50528961|Trevor Jones]]''
|
| 1923
| 1983
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6605
|
| ''[[:d:Q50528968|Tommy Edwards]]''
| futbolista británicu (1923–2000)
| 1923
| 2000
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6606
|
| ''[[:d:Q50580585|Audrey Bates]]''
|
| 1922
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6607
|
| ''[[:d:Q50580877|Audrey Coombs]]''
| deportista británica (1928–2016)
| 1928
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6608
|
| ''[[:d:Q50581145|Betty Gray]]''
|
| 1920
| 2018
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 6609
|
| ''[[:d:Q50591265|Ivor Edward David]]''
|
| 1875
| 1913
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 6610
| [[Ficheru:Emma Sarah Hutchinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51051504|Emma Hutchinson]]''
|
| 1820
| 1905
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6611
|
| ''[[:d:Q51218990|Len Attley]]''
|
| 1910
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6612
|
| ''[[:d:Q51221808|Enoch Mort]]''
| futbolista británicu (1912–1999)
| 1912
| 1999
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 6613
|
| ''[[:d:Q51537516|Anthony Robert Alwyn Hobson]]''
|
| 1921
| 2014
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6614
|
| ''[[:d:Q51537525|Ann Mercy Hunt]]''
|
| 1938
| 2014
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6615
|
| ''[[:d:Q51683462|Charles John Ribton-Turner]]''
|
| 1839
| 1895
| ''[[:d:Q17740804|Bryntirion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6616
|
| ''[[:d:Q51705802|Mihangel Jones]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6617
|
| ''[[:d:Q51799848|Alex Beckett]]''
| actor británicu (1982–2018)
| 1982
| 2018
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6618
|
| ''[[:d:Q51844029|Gomer Lloyd]]''
|
| 1947
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6619
|
| ''[[:d:Q51954536|Cenhedlon ach Briafael]]''
|
|
| 700
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6620
|
| ''[[:d:Q52099094|David Evans, Jr.]]''
| políticu estauxunidense
| 1848
| 1929
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6621
| [[Ficheru:John Edwal ac Angharad Williams; tad a mam Waldo Williams (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52153538|J. Edwal Williams]]''
| poeta británicu (1863–1934)
| 1863
| 1934
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6622
| [[Ficheru:Lady Williams-Wynn and her Children.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52154446|Frances Williams Wynn]]''
|
| 1773
| 1857
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6623
|
| ''[[:d:Q52156361|Ralph Joseph Horner]]''
|
| 1848
| 1926
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6624
|
| ''[[:d:Q52157138|Keith Winter]]''
|
| 1906
| 1983
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6625
| [[Ficheru:Charles Williams, the comedian and actor from Bodffordd, visiting his home region (1561472).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52160410|Charles Williams]]''
| actor británicu (1915–1990)
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6626
|
| ''[[:d:Q52191516|Euryn Ogwen Williams]]''
|
| 1942
| 2021
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6627
|
| ''[[:d:Q52231233|Ebenezer Morgan]]''
|
| 1820
| 1906
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 6628
| [[Ficheru:Marged Esli yn Sigaret? 1991.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52231975|Marged Esli]]''
|
| 1949
| 2025
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6629
| [[Ficheru:Portrait of Watkin B. Joseph, 'Y Myfyr' (4670369).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52293977|Watkin B Joseph]]''
|
| 1832
| 1883
| ''[[:d:Q6661962|Llechfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6630
| [[Ficheru:Annie brewer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q52455681|Annie Brewer]]''
|
| 1874
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6631
|
| ''[[:d:Q52496375|Huw Llewelyn Williams]]''
|
| 1904
| 1979
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6632
|
| ''[[:d:Q52604716|Reg Phillips]]''
| futbolista británicu (1921–1972)
| 1921
| 1972
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6633
| [[Ficheru:Jack Edwards (5292077).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52911912|Jack Edwards]]''
|
| 1853
| 1942
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6634
|
| ''[[:d:Q53428221|David Edward Williams]]''
|
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6635
| [[Ficheru:Harvard LCCN2014711368.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q53598867|Sue Harvard]]''
| cantante d'ópera galesa (1888–1967)
| 1888
| 1967
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6636
|
| ''[[:d:Q53868716|John Bevan]]''
| xugador de críquet australianu (1846–1918)
| 1846
| 1918
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6637
|
| ''[[:d:Q53870939|Gwyn Morgans]]''
|
| 1932
| 2023
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6638
|
| ''[[:d:Q54005453|Wally Roberts]]''
|
| 1917
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6639
|
| ''[[:d:Q80478275|Ruth van Heyningen]]''
|
| 1917
| 2019
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6640
|
| ''[[:d:Q80549688|Lillian Griffith]]''
|
| 1877
| 1972
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6641
|
| ''[[:d:Q80832360|Terry Perdue]]''
|
| 1940
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6642
|
| ''[[:d:Q81145749|Charles Evan-Thomas]]''
| militar británicu
| 1897
| 1953
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6643
|
| ''[[:d:Q82201529|Edith Lovell Andrews]]''
|
| 1886
| 1980
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6644
|
| ''[[:d:Q66606917|Willie Llewelyn]]''
|
| 1868
| 1893
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6645
|
| ''[[:d:Q66660980|Veronica Milligan]]''
|
| 1926
| 1989
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6646
|
| ''[[:d:Q66692898|William Collins]]''
|
| 1848
| 1932
| ''[[:d:Q13127047|Cheriton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6647
| [[Ficheru:Nora M. Finn (1866-1898) circa 1895.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q66694580|Nora M. Finn]]''
|
| 1865
| 1898
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6648
|
| ''[[:d:Q66738023|Cyril Jones]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1995
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6649
|
| ''[[:d:Q66779535|Emyr Currie-Jones]]''
|
| 1917
| 2008
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6650
|
| ''[[:d:Q66819461|O. E. Roberts]]''
|
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6651
| [[Ficheru:RuPaul with All Stars 7 Contestants at LA DragCon 2022 by dvsross (crop - The Vivienne).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67185184|The Vivienne]]''
|
| 1992
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6652
|
| ''[[:d:Q67198301|Enid Layard]]''
| escritora británica
| 1843
| 1912
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6653
|
| ''[[:d:Q67454699|Beaumont Wilson Bowen Dixie]]''
|
| 1819
| 1898
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6654
|
| ''[[:d:Q67651447|William Jones]]''
|
| 1757
| 1830
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 6655
|
| ''[[:d:Q67656962|Tom Jenkins]]''
|
| 1920
| 2012
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 6656
|
| ''[[:d:Q67782102|John Richard Williams]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q3401123|Llandudno Junction]]''
|-
| style='text-align:right'| 6657
|
| ''[[:d:Q67907384|Betty Davies]]''
|
| 1917
| 2018
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6658
|
| ''[[:d:Q69998002|Austin Savage]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1940
| 2024
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6659
|
| ''[[:d:Q70022333|Wyn George]]''
| pintor británicu
| 1917<br/>1910
| 1985
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6660
|
| ''[[:d:Q70111934|Keith Morris]]''
| fotógrafu británicu (1958-2019)
| 1958
| 2019
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6661
|
| ''[[:d:Q70430408|David Morgan]]''
|
| 1937
| 2019
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6662
|
| ''[[:d:Q70623703|Florence Tunks]]''
|
| 1891
| 1985
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6663
|
| ''[[:d:Q71334330|John Cule]]''
|
| 1920
| 2015
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6664
|
| ''[[:d:Q72342996|Baroness Matilda von Lachmann]]''
|
| 1821
| 1895
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6665
|
| ''[[:d:Q73276230|David Thomas]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1927
| 2024
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6666
|
| ''[[:d:Q73516034|Margaret Auld]]''
|
| 1932
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6667
|
| ''[[:d:Q73700067|Thomas Gronow]]''
|
| 1797
| 1870
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6668
|
| ''[[:d:Q73855381|Hazel Walford Davies]]''
|
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6669
| [[Ficheru:Sir D. Broughton LCCN2014718668.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75253752|Vera Edyth Griffith-Boscawen]]''
| fotógrafa británica (1894–1968)
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6670
| [[Ficheru:John Michael Wright (1617-1694) - Lady Anne Somerset (1631–1662), Lady Howard - 1180957 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75257649|Lady Anne Somerset]]''
|
| 1631
| 1662
| ''[[:d:Q2630723|Raglan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6671
|
| ''[[:d:Q75259915|Walter de Winton]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 6672
| [[Ficheru:Morgan Lindsay (IWM).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75262431|Morgan Lindsay]]''
|
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q7837474|Tredegar Park]]''
|-
| style='text-align:right'| 6673
|
| ''[[:d:Q75267643|Capel Hanbury-Leigh]]''
|
| 1776
| 1861
| ''[[:d:Q7838973|Trevethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6674
|
| ''[[:d:Q75296912|Morys Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1887
| 1968
| ''[[:d:Q4937022|Bodysgallen Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6675
|
| ''[[:d:Q75297073|Eva Douglas-Pennant]]''
|
| 1852
| 1934
| ''[[:d:Q3402621|Penrhyn Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6676
|
| ''[[:d:Q75303015|Robert Charles Herbert]]''
|
| 1827
| 1902
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6677
|
| ''[[:d:Q75312234|Daniel Radcliffe]]''
|
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 6678
|
| ''[[:d:Q75315040|Edward Wynne-Finch]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6679
|
| ''[[:d:Q75316050|Eryl Smith]]''
|
| 1893
| 1930
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6680
|
| ''[[:d:Q75358236|Robert Michael FitzHugh]]''
|
| 1910
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6681
|
| ''[[:d:Q75386990|Lady Emily Cadogan]]''
|
| 1773
| 1839
| ''[[:d:Q7201721|Plas Newydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6682
|
| ''[[:d:Q75418359|Hugh Maurice Carstairs Jones-Mortimer]]''
|
| 1908
| 1980
| ''[[:d:Q29480804|Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6683
|
| ''[[:d:Q75420061|George Brooke Meares]]''
|
| 1838
| 1894
| ''[[:d:Q5566621|Glandyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6684
| [[Ficheru:Elaine Bathurst, Lady Bledisloe (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75442343|Elaine Bathurst, Lady Bledisloe]]''
| estadista galesa (1879–1956)
| 1879
| 1956
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6685
|
| ''[[:d:Q75445238|Wilberforce Ernest Hazell]]''
|
| 1871
| 1953
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6686
|
| ''[[:d:Q75514713|John Sibbering]]''
|
| 1829
| 1906
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6687
|
| ''[[:d:Q75544284|Edward Robert Wood]]''
|
| 1819
| 1876
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6688
|
| ''[[:d:Q75569765|Richard Owen]]''
|
| 1824
| 1902
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6689
|
| ''[[:d:Q75597041|George Prothero]]''
|
| 1818
| 1894
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6690
|
| ''[[:d:Q75613587|E. Hanbury Williams]]''
|
| 1760
| 1810
| ''[[:d:Q6661380|Llanfoist]]''
|-
| style='text-align:right'| 6691
|
| ''[[:d:Q75616092|John Hubert Emlyn Jones]]''
|
| 1915
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6692
|
| ''[[:d:Q75616428|Francis Henry Wolryche-Whitmore]]''
|
| 1820
| 1908
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6693
|
| ''[[:d:Q75651054|Jeffrey O'Riordan]]''
|
| 1931
| 2017
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6694
|
| ''[[:d:Q75758932|Harriet Anne Jones]]''
|
| 1817
| 1928
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6695
|
| ''[[:d:Q75817873|Archibald Bellairs Higgon]]''
|
| 1880
| 1915
| ''[[:d:Q7434321|Scolton Manor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6696
|
| ''[[:d:Q75844853|Seán Sáirséal Ó hÉigeartaigh]]''
|
| 1917
| 1967
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6697
|
| ''[[:d:Q75846128|William Quick]]''
|
| 1902
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6698
|
| ''[[:d:Q75903180|John Lloyd]]''
|
| 1844
| 1910
| ''[[:d:Q15242566|Llanmerewig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6699
|
| ''[[:d:Q75924261|John Naylor]]''
|
| 1856
| 1906
| ''[[:d:Q6519756|Leighton Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6700
|
| ''[[:d:Q75933413|Richard Quintin Hoare]]''
| banqueru británicu (1943–2020)
| 1943
| 2020
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6701
|
| ''[[:d:Q75946239|Sir Richard Puleston, 2nd Bt.]]''
|
| 1789
| 1860
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6702
|
| ''[[:d:Q75947093|Dorothy Glynne]]''
|
| 1680
| 1731
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6703
|
| ''[[:d:Q75976071|George Leader Owen]]''
|
| 1838
| 1905
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6704
|
| ''[[:d:Q75981979|Cecil Aspinall]]''
|
| 1878
| 1959
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6705
|
| ''[[:d:Q76002585|R. D. Evans]]''
|
| 1856
| 1924
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 6706
| [[Ficheru:Grosvenor Basil Williams (2a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76004065|Basil Grosvenor Williams]]''
|
| 1877
| 1955
| ''[[:d:Q4868001|Bassaleg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6707
|
| ''[[:d:Q76025828|John Awbrey]]''
|
| 1623
| 1692
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6708
|
| ''[[:d:Q76082157|Essex Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1834
| 1916
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 6709
|
| ''[[:d:Q76082884|John Homfray]]''
|
| 1793
| 1877
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6710
|
| ''[[:d:Q76104067|Rees Lloyd-Jones]]''
| xineco-obstetra británicu (1925–2011)
| 1925
| 2011
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 6711
|
| ''[[:d:Q76104674|George Frederick Hamer]]''
|
| 1885
| 1965
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6712
|
| ''[[:d:Q76152669|Laetitia Trelawny]]''
|
| 1847
| 1938
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 6713
|
| ''[[:d:Q76163827|Richard Bowen Woosnam]]''
|
| 1881
| 1915
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6714
|
| ''[[:d:Q76175070|Elizabeth Owen]]''
|
| 1655
| 1692
| ''[[:d:Q123519917|Wepre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6715
|
| ''[[:d:Q76178241|R. W. Brigstocke]]''
|
| 1838
| 1919
| ''[[:d:Q3565968|Walwyn's Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6716
|
| ''[[:d:Q76188083|Owen Putland Meyrick]]''
|
| 1752
| 1825
| ''[[:d:Q3400978|Bodorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6717
|
| ''[[:d:Q76188379|Thomas Gee]]''
|
| 1848
| 1923
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6718
|
| ''[[:d:Q76198610|Nadolig Ximenes Gwynne]]''
|
| 1832
| 1920
| ''[[:d:Q26219505|Glanbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 6719
|
| ''[[:d:Q76201785|Thomas Fanning-Evans]]''
|
| 1869
| 1944
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6720
|
| ''[[:d:Q76214792|William Wynne]]''
|
| 1774
| 1834
| ''[[:d:Q11047227|Peniarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6721
|
| ''[[:d:Q76228063|Edward Arthur Bonnor-Maurice]]''
|
| 1849<br/>1848
| 1921
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6722
|
| ''[[:d:Q76341833|David Harrison-Allen]]''
|
| 1907
| 1976
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6723
|
| ''[[:d:Q76365516|Thomas Morgan Llewellin]]''
|
| 1816
| 1891
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6724
|
| ''[[:d:Q76439584|James James]]''
|
| 1800
| 1879
| ''[[:d:Q3402056|Betws Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6725
|
| ''[[:d:Q76449783|Michael T. Ridout]]''
|
| 1955
| 2019
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6726
|
| ''[[:d:Q76537664|John C. Waymouth]]''
|
| 1821
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6727
| [[Ficheru:Parchedig David Edwardes (1836–1916), MA (gcf03776).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76836405|David Edwardes]]''
|
| 1836
| 1916
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6728
| [[Ficheru:Arthur Erskine Owen Humphreys-Owen (1876–1928) (gcf06357).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76837507|Arthur Erskine Owen Humphreys-Owen]]''
|
| 1876
| 1928
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 6729
|
| ''[[:d:Q77719226|Nigel W. John]]''
|
| 1963
| 2023
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 6730
|
| ''[[:d:Q78674851|Henry Landor]]''
|
| 1816
| 1877
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6731
|
| ''[[:d:Q78902170|Robert Stanley Gorrell Dent]]''
|
| 1909<br/>1908
| 1984<br/>1991
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6732
|
| ''[[:d:Q79478098|Eveline Annie Jenkins]]''
|
| 1893
| 1976
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6733
| [[Ficheru:Edward Keynes Purchase in WT Pike London (83a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79765222|Edward Keynes Purchase]]''
| arquiteutu británicu
| 1862
| 1923
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6734
|
| ''[[:d:Q79843548|Doug Curtin]]''
|
| 1947
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6735
|
| ''[[:d:Q80314802|Ioan Roberts]]''
|
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q28731132|Rhoshirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6736
|
| ''[[:d:Q80358433|Caroline Lowder Downing]]''
|
| 1855
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6737
| [[Ficheru:Evan Mathew Richards AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26208288|Evan Richards]]''
|
| 1821
| 1880
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6738
|
| ''[[:d:Q26213540|Sioned James]]''
|
| 1974
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6739
|
| ''[[:d:Q26265397|David Morris]]''
|
| 1800
| 1864
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6740
|
| ''[[:d:Q26271764|William Morris]]''
|
| 1811
| 1877
| ''[[:d:Q6661525|Llangunnor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6741
|
| ''[[:d:Q26289884|James Gwynne-Holford]]''
|
| 1833
| 1916
| ''[[:d:Q6661758|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6742
|
| ''[[:d:Q26696072|John Evans]]''
|
| 1795
| 1864
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6743
|
| ''[[:d:Q26702229|Cecily Mackworth]]''
| escritora británica (1911–2006)
| 1911
| 2006
| ''[[:d:Q6661799|Llantilio Pertholey]]''
|-
| style='text-align:right'| 6744
|
| ''[[:d:Q26702755|Richard Squance]]''
|
| 1880
| 1948
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6745
|
| ''[[:d:Q26727497|Olwen Brogan]]''
| arqueóloga provincial romanu británica (1900–1989)
| 1900
| 1989
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6746
|
| ''[[:d:Q26754461|Arthur Davies]]''
| políticu británicu (1872–1942)
| 1872
| 1942
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6747
|
| ''[[:d:Q26769421|John Henry Williams]]''
| economista estauxunidense (1887–1980)
| 1887
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6748
| [[Ficheru:Pryce Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26809927|Pryce Lewis]]''
| espía galés (1831–1911)
| 1831
| 1911
| ''[[:d:Q7020033|Newton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6749
|
| ''[[:d:Q26818595|Gwenllian Davies]]''
| actriz británica
| 1914
| 2007
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6750
|
| ''[[:d:Q26838630|David Baynham]]''
| futbolista británicu
| 1902
| 1974
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6751
|
| ''[[:d:Q26882238|Peter Edwards]]''
|
| 1947
| 2016
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6752
|
| ''[[:d:Q26970843|William Trevor Anthony]]''
|
| 1912
| 1984
| ''[[:d:Q7859766|Tycroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6753
|
| ''[[:d:Q26985252|Frederick Kynaston Barnes]]''
| constructor naval galés (1828–1908)
| 1828
| 1908
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6754
|
| ''[[:d:Q27044313|Samuel Jones]]''
| broadcaster galés (1898–1974)
| 1898
| 1974
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6755
|
| ''[[:d:Q27062496|Audrey Williams]]''
| arqueóloga galesa (1902–1978)
| 1902
| 1978
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6756
|
| ''[[:d:Q27064081|Phyllis Linton]]''
| nadadora británica
| 1929
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6757
| [[Ficheru:Gerard Storm (1974).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27106535|Gerard Storm]]''
| políticu belxicanu
| 1918
| 2002
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6758
|
| ''[[:d:Q27460689|Cyril Percival]]''
| actor galés (1889–1948)
| 1889
| 1948
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6759
|
| ''[[:d:Q27491504|T. Rees Thomas]]''
|
| 1910
| 1993
| ''[[:d:Q24674338|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6760
| [[Ficheru:Elen Roger Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27553597|Elen Roger Jones]]''
|
| 1908
| 1999
| ''[[:d:Q6761826|Marian-glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6761
|
| ''[[:d:Q27661910|Harry Toft]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1951)
| 1881
| 1951
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6762
|
| ''[[:d:Q27824216|Thomas Buckland]]''
|
| 1870
| 1932
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6763
|
| ''[[:d:Q27825483|Sir Richard Price Puleston, 1st Baronet]]''
|
| 1765
| 1840
| ''[[:d:Q26213230|Bryn y Pys Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6764
| [[Ficheru:Gareth Powell, British-born Australian publisher, journalist, author, and editor, 1967.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q27861839|Gareth Powell]]''
|
| 1934
| 2016
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6765
|
| ''[[:d:Q27861969|Henry Morris Pryce-Jones]]''
| soldáu galés (1878–1952)
| 1878
| 1952
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6766
|
| ''[[:d:Q27876622|Frances Môn Jones]]''
|
| 1919
| 2000
| ''[[:d:Q990946|Broughton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6767
|
| ''[[:d:Q27876643|Dora Herbert Jones]]''
|
| 1890
| 1974
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 6768
|
| ''[[:d:Q27922155|Ernest William Jones]]''
|
| 1870
| 1941
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6769
|
| ''[[:d:Q27922515|Michael Forrest]]''
| actor de televisión galés (1932–2004)
| 1932
| 2004
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6770
| [[Ficheru:Nefydd (William Roberts).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27967959|William Roberts]]''
| ministru galés (1813–1872)
| 1813
| 1872
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6771
|
| ''[[:d:Q27970129|Owen John Owen]]''
|
| 1867
| 1960
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6772
|
| ''[[:d:Q27971201|John Phillips]]''
|
| 1810
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6773
|
| ''[[:d:Q27971230|John Pugh]]''
|
| 1783
| 1839
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6774
| [[Ficheru:Portrait of Cadfan (4671203).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27972098|Hugh Williams]]''
|
| 1807
| 1870
| ''[[:d:Q3402457|Bryncrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 6775
|
| ''[[:d:Q27972899|Roger Howells]]''
| futbolista británicu (1931–1975)
| 1931
| 1975
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6776
|
| ''[[:d:Q27972897|Rosemary Barrow]]''
| historiadora del arte británica (1968–2016)
| 1968
| 2016
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6777
|
| ''[[:d:Q27982248|Billy James]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6778
|
| ''[[:d:Q27995652|Philip Archibald Gibbs]]''
|
| 1893
| 1960
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 6779
| [[Ficheru:Betty Campbell head 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28003067|Betty Campbell]]''
|
| 1934
| 2017
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6780
|
| ''[[:d:Q28011841|John Ralph Michell]]''
|
| 1861
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6781
| [[Ficheru:Jack Price BC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28024777|John Price]]''
|
| 1883
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6782
|
| ''[[:d:Q28026597|John Roberts]]''
|
| 1731
| 1806
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6783
|
| ''[[:d:Q28028557|Paul Panton]]''
|
| 1758
| 1822
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 6784
|
| ''[[:d:Q28035448|Cecil Smith]]''
| entrenador galés (1936–2016)
| 1936
| 2016
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6785
|
| ''[[:d:Q28043251|Rachel Owen]]''
|
| 1968
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6786
|
| ''[[:d:Q28044426|Mary Grierson]]''
| ilustradora botánica británica (1912–2012)
| 1912
| 2012
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6787
|
| ''[[:d:Q28045011|Terry James]]''
|
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6788
|
| ''[[:d:Q28047860|Harry Gould]]''
|
| 1914
| 2000
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6789
| [[Ficheru:Portrait of Henry Evans (born 1606) (4674118).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54800979|Henry Evans]]''
|
| 1606
| 1710
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6790
|
| ''[[:d:Q54869232|Rees Alfred Davis]]''
|
| 1856
| 1940
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 6791
|
| ''[[:d:Q54957569|Ray Davies]]''
|
| 1927
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6792
|
| ''[[:d:Q54982366|Neil Jones]]''
|
| 1948
| 2018
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6793
|
| ''[[:d:Q55048184|Melville Hocken]]''
|
| 1887
| 1949
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6794
|
| ''[[:d:Q55232067|Beverley Collins]]''
|
| 1938
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6795
|
| ''[[:d:Q55237277|Terry Dyddgen-Jones]]''
| direutor de televisión británicu (1950–2018)
| 1950
| 2018
| ''[[:d:Q13127572|Crwbin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6796
|
| ''[[:d:Q55310397|Bridget Chetwynd]]''
| escritora británica (1910–1970)
| 1910
| 1970
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6797
|
| ''[[:d:Q55350891|Les Speed]]''
|
| 1923
| 2012
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6798
|
| ''[[:d:Q55363774|Stan Roberts]]''
|
| 1921
| 1995
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6799
|
| ''[[:d:Q55363992|Ken Morgan]]''
| deportista británicu (1932–2008)
| 1932
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6800
| [[Ficheru:Thomas Merthyr Guest Vanity Fair 1897-11-11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55587858|Thomas Merthyr Guest]]''
|
| 1838
| 1904
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6801
|
| ''[[:d:Q55607911|Colin Hudson]]''
|
| 1935
| 2005
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 6802
|
| ''[[:d:Q55610492|Eddie Jenkins]]''
| futbolista británicu (1909–2005)
| 1909
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6803
| [[Ficheru:William Williams on a railway jigger, rabbit hunting in Otago, ca 1900 (3056669963) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55618848|William Williams]]''
| fotógrafu neozelandés (1859–1948)
| 1859
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6804
|
| ''[[:d:Q55618934|William Williams]]''
|
| 1788
| 1855
| ''[[:d:Q13626046|Aberpergwm House]]''
|-
| style='text-align:right'| 6805
|
| ''[[:d:Q55642700|William Hughes]]''
| actor británicu (1998–2018)
| 1998
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6806
|
| ''[[:d:Q55683438|Jimmy Mesene]]''
|
| 1908
| 1969
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6807
|
| ''[[:d:Q55713686|Helena Jones]]''
| profesora británica (1916–2018)
| 1916
| 2018
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 6808
| [[Ficheru:Abram Reese (1829–1908).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q55721395|Abram Reese]]''
|
| 1829
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6809
|
| ''[[:d:Q55739150|Arnold Hill Payne]]''
|
| 1877
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6810
|
| ''[[:d:Q55767256|David James Llewelfryn Davies]]''
|
| 1903
| 1981
| ''[[:d:Q3405982|Llanfihangel Rhos-y-Corn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6811
|
| ''[[:d:Q55825490|Jack Jones]]''
|
| 1921
| 2001
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6812
|
| ''[[:d:Q55825492|Brian Jarvis]]''
|
| 1933
| 2004
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 6813
|
| ''[[:d:Q55978975|Neil O'Halloran]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6814
|
| ''[[:d:Q55979165|Iorwerth Herbert]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 6815
|
| ''[[:d:Q56000479|Peter Bailey]]''
|
| 1944
| 2005
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6816
|
| ''[[:d:Q56173874|Rose Mabel Durham]]''
|
| 1853
| 1928
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6817
|
| ''[[:d:Q56173890|Rees Arthur]]''
|
| 1821
| 1894
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6818
|
| ''[[:d:Q56173931|Ivor Astle]]''
|
| 1882
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6819
|
| ''[[:d:Q56173975|Elizabeth Mabel Bailey]]''
|
| 1862
| 1952
| ''[[:d:Q13129643|Llangattock]]''
|-
| style='text-align:right'| 6820
|
| ''[[:d:Q56174075|William Barrow]]''
|
| 1798
| 1886
| ''[[:d:Q3399931|Llanelltyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6821
|
| ''[[:d:Q56174123|Edward Bebb]]''
|
| 1768
| 1840
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6822
|
| ''[[:d:Q56174136|Jane Belk]]''
|
| 1855
| 1935
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6823
|
| ''[[:d:Q56174215|George Bettiss]]''
|
| 1775
| 1839
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6824
|
| ''[[:d:Q56174242|John Thomas Beynon]]''
|
| 1807
| 1873
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 6825
|
| ''[[:d:Q56174350|John George William Bonsall]]''
|
| 1817
| 1900
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6826
|
| ''[[:d:Q56174397|Gwynne Vaughan Bowen]]''
|
| 1829
| 1889
| ''[[:d:Q13132008|St Nicholas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6827
|
| ''[[:d:Q56174521|Arthur Brook]]''
|
| 1886
| 1957
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6828
|
| ''[[:d:Q56174569|James Brynker]]''
|
| 1668
| 1740
| ''[[:d:Q29501940|Brynkir]]''
|-
| style='text-align:right'| 6829
|
| ''[[:d:Q56174632|John Burrell]]''
|
| 1859
| 1934
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6830
|
| ''[[:d:Q56174713|David Arthur Callard]]''
|
| 1949
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6831
|
| ''[[:d:Q56174916|Gerard Casey]]''
|
| 1918
| 2000
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 6832
|
| ''[[:d:Q56175058|Sarah Charles]]''
|
| 1753
| 1814
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6833
|
| ''[[:d:Q56175082|Charles Charman]]''
|
| 1914
| 1999
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6834
|
| ''[[:d:Q56175321|Alfred Butler Clough]]''
|
| 1797
| 1870
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6835
|
| ''[[:d:Q56175456|Athelstan Maurice Corbet]]''
|
| 1788
| 1835
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6836
| [[Ficheru:Sarah Jane Rees (Crangowen, 1839-1916) NLW3362516.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56175528|Sarah Jane Rees]]''
| poeta británica
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6837
|
| ''[[:d:Q56175743|Thomas Dalton]]''
|
| 1798
| 1878
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6838
|
| ''[[:d:Q56175777|Evan David]]''
|
| 1809
| 1871
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6839
|
| ''[[:d:Q56175831|Arthur Stanley Davies]]''
|
| 1889
| 1951
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6840
|
| ''[[:d:Q56175842|Benjamin Davies]]''
| científicu británicu (1863–1957)
| 1863
| 1957
| ''[[:d:Q15921422|Llangynllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6841
|
| ''[[:d:Q56175850|David Griffith Davies]]''
|
| 1845
| 1899
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6842
|
| ''[[:d:Q56175852|David Oswald Davies]]''
|
| 1908
| 1992
| ''[[:d:Q7321602|Rhydcymerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6843
|
| ''[[:d:Q56175860|Daniel Davies]]''
|
| 1780
| 1867
| ''[[:d:Q15260126|Moylgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 6844
|
| ''[[:d:Q56175866|David Evan Davies]]''
|
| 1843
| 1914
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6845
|
| ''[[:d:Q56175868|David Rees Davies]]''
|
| 1824
| 1916
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6846
|
| ''[[:d:Q56175873|David Davies]]''
|
| 1793
| 1864
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6847
|
| ''[[:d:Q56175876|David Davies]]''
|
| 1799
| 1874
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6848
|
| ''[[:d:Q56175916|Edward Davies]]''
|
| 1820
| 1908
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6849
|
| ''[[:d:Q56175931|Frances Davies]]''
|
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6850
|
| ''[[:d:Q56175961|Humphrey Jones Davies]]''
|
| 1877
| 1966
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6851
|
| ''[[:d:Q56175968|Idwal Davies]]''
|
| 1915
| 1992
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6852
|
| ''[[:d:Q56176004|John Davies]]''
|
| 1722
| 1799
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6853
|
| ''[[:d:Q56176026|Kate Davies]]''
|
| 1892
| 1980
| ''[[:d:Q15987474|Pren-gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6854
|
| ''[[:d:Q56176024|Jonathan Davies]]''
|
| 1857
| 1933
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6855
|
| ''[[:d:Q56176082|Samuel Davies]]''
|
| 1829
| 1904
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6856
|
| ''[[:d:Q56176086|Thomas George Davies]]''
|
| 1900
| 1977
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6857
|
| ''[[:d:Q56176089|Thomas Davies]]''
|
| 1802
| 1861
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 6858
|
| ''[[:d:Q56176101|Walter Cecil Davies]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6859
|
| ''[[:d:Q56176152|Rhys Lewis Davis]]''
|
| 1828
| 1916
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6860
|
| ''[[:d:Q56176183|Wilfred Seymour De Winton]]''
|
| 1856
| 1929
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6861
|
| ''[[:d:Q56176227|David J. Owen]]''
|
| 1877
| 1945
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6862
|
| ''[[:d:Q56176497|Edward Edwards]]''
|
| 1865
| 1933
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6863
|
| ''[[:d:Q56176621|Siôn Eirian]]''
|
| 1954
| 2020
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6864
|
| ''[[:d:Q56176675|Richard Elias]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6865
| [[Ficheru:Annie Jane Hughes-Griffiths (5227587).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176704|Annie Jane Ellis]]''
|
| 1873
| 1942
| ''[[:d:Q29496455|Cwrt Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6866
|
| ''[[:d:Q56176713|Hugh Ellis]]''
|
| 1857
| 1931
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6867
|
| ''[[:d:Q56176894|David Arthen Evans]]''
|
| 1878
| 1936
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6868
|
| ''[[:d:Q56176898|David Evans]]''
|
| 1860
| 1950
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6869
|
| ''[[:d:Q56176902|David Evans]]''
|
| 1815
| 1883
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6870
|
| ''[[:d:Q56176909|David Evans]]''
|
| 1875
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6871
| [[Ficheru:Revd Ebenezer Evans (Bodedern, CM?) NLW3365083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176920|Ebenezer Evans]]''
|
| 1815
| 1897
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6872
| [[Ficheru:Er cof am y Parch Foulk Evans, Machynlleth.. NLW3365216.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176943|Foulk Evans]]''
|
| 1783
| 1866
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6873
|
| ''[[:d:Q56176950|Thomas Evans Griffith]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q3402480|Rhydyclafdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6874
|
| ''[[:d:Q56176960|William Howell Evans]]''
|
| 1835
| 1892
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6875
|
| ''[[:d:Q56176970|John Owain Evans]]''
|
| 1875
| 1943
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6876
|
| ''[[:d:Q56176995|Josiah Daniel Evans]]''
|
| 1827
| 1905
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6877
|
| ''[[:d:Q56176992|Jonah Bowen Evans]]''
|
| 1806
| 1876
| ''[[:d:Q6662982|Llywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6878
|
| ''[[:d:Q56176998|Lewis Evans]]''
|
| 1767
| 1835
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6879
|
| ''[[:d:Q56177000|Mali Evans]]''
|
|
| 1991
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 6880
|
| ''[[:d:Q56177009|Olwen Caradoc Evans]]''
|
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6881
| [[Ficheru:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56177012|Olwen Carey, Lady Evans]]''
|
| 1892
| 1990
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6882
|
| ''[[:d:Q56177037|Simon Evans]]''
|
| 1824
| 1885
| ''[[:d:Q5348102|Eglwyswen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6883
|
| ''[[:d:Q56177069|William Evans]]''
|
| 1876
| 1952
| ''[[:d:Q2278993|Pentraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6884
|
| ''[[:d:Q56177096|Hope Wynne Eyton]]''
|
| 1754
| 1824
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6885
|
| ''[[:d:Q56177160|John Jocelyn Ffoulkes]]''
|
| 1813
| 1898
| ''[[:d:Q13126438|Bylchau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6886
|
| ''[[:d:Q56177351|Richard Garnons]]''
|
| 1773
| 1841
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6887
|
| ''[[:d:Q56177409|William George]]''
|
| 1865
| 1920
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6888
|
| ''[[:d:Q56177484|William Glasnant Jones]]''
|
| 1869
| 1951
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 6889
|
| ''[[:d:Q118869337|Benjamin Evans]]''
|
| 1745
| 1834
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6890
|
| ''[[:d:Q118900764|Evan Evans]]''
|
| 1850
| 1933
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6891
|
| ''[[:d:Q118903180|William Griffith]]''
|
| 1597
| 1648
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6892
| [[Ficheru:W.T. Pike Contemporary Biographies N & E Ridings of Yorkshire 1903 (43aa).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q119521816|David Evans]]''
|
| 1841
| 1905
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6893
|
| ''[[:d:Q119997064|Desmond Healy]]''
| profesor británicu (1930–2021)
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q107032187|Bancffosfelen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6894
|
| ''[[:d:Q120069320|Huldah Charles Bassett]]''
|
| 1901
| 1982
| ''[[:d:Q11029741|Penparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 6895
|
| ''[[:d:Q120135075|David Aitken]]''
|
| 1926
| 2021
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6896
|
| ''[[:d:Q120164850|Arthur Robinson]]''
|
| 1814
| 1893
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6897
|
| ''[[:d:Q120394226|Alan Williams]]''
|
| 1934
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6898
| [[Ficheru:Stella Musulin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q120538514|Stella Musulin]]''
|
| 1915
| 1996
| ''[[:d:Q3012283|Dale]]''
|-
| style='text-align:right'| 6899
|
| ''[[:d:Q120754310|John Brown]]''
|
| 1932
| 2008
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6900
|
| ''[[:d:Q120835093|Erica M. Frank]]''
|
| 1921
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6901
|
| ''[[:d:Q120854861|Gainor Hughes]]''
|
| 1745
| 1780
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6902
|
| ''[[:d:Q121092322|Robert Brinley Jones]]''
|
| 1929
| 2025
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6903
|
| ''[[:d:Q121918481|Thomas Hutchinson]]''
|
| 1815
| 1903
| [[Pencraig]]
|-
| style='text-align:right'| 6904
|
| ''[[:d:Q122750045|Clara Thomas]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q26212261|Pencerrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6905
|
| ''[[:d:Q122831816|Glanmor Griffiths]]''
|
| 1939
| 2023
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6906
|
| ''[[:d:Q122900265|Jenny James]]''
|
| 1927
| 2014
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6907
|
| ''[[:d:Q122932453|David John Lewis]]''
|
| 1893
| 1982
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6908
|
| ''[[:d:Q123004882|John McLaggan]]''
|
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 6909
|
| ''[[:d:Q123018814|Charles Dawe]]''
|
| 1886
| 1958
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6910
|
| ''[[:d:Q123118389|Marion Welchman]]''
|
| 1915
| 1997
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6911
|
| ''[[:d:Q123197640|Alun Carter]]''
|
| 1964
| 2024
| ''[[:d:Q6744584|Malpas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6912
|
| ''[[:d:Q123236090|Chris Boss]]''
|
| 1928
| 2011
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6913
|
| ''[[:d:Q123252729|Henry Tristram]]''
|
| 1881
| 1955
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6914
|
| ''[[:d:Q123415348|Graham Drury]]''
|
| 1952
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6915
|
| ''[[:d:Q123643783|Richard Flower]]''
|
| 1567
| 1588
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6916
|
| ''[[:d:Q123689931|Syd Griffiths]]''
|
| 1905
| 1940
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6917
|
| ''[[:d:Q123735311|Charles Sargeant]]''
|
| 1925
| 2023
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6918
|
| ''[[:d:Q123743053|Louisa M. Spooner]]''
|
| 1820
| 1886
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6919
|
| ''[[:d:Q123744657|Don Evans]]''
|
| 1939
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6920
|
| ''[[:d:Q123762847|Carol Byrne Jones]]''
|
| 1943
| 2023
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6921
|
| ''[[:d:Q123974804|Marie Hutcheson]]''
|
| 1854
| 1914
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6922
|
| ''[[:d:Q124063038|Frederick Tymms]]''
|
| 1889
| 1987
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6923
|
| ''[[:d:Q124219459|Leonard Bailey]]''
|
| 1910
| 1997
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6924
|
| ''[[:d:Q124311563|Thomas John Rhys Jones]]''
|
| 1916
| 1997
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 6925
|
| ''[[:d:Q124316906|Gerald Jones]]''
| profesor universitariu canadianu
| 1936
| 2026
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 6926
|
| ''[[:d:Q124351152|Terry Adams]]''
|
| 1938
| 2019
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6927
|
| ''[[:d:Q124372795|George Francis Evans]]''
|
| 1809
| 1895
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6928
|
| ''[[:d:Q124424654|Joshua Philip Turner]]''
|
| 1897
| 1949
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 6929
|
| ''[[:d:Q124515975|Louisa Beatrice Simmonds]]''
|
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6930
| [[Ficheru:Dewi Myrddin Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124729090|Dewi Myrddin Hughes]]''
|
| 1941
| 2026
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6931
| [[Ficheru:Cecil Day 1925.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124784741|Sir Cecil Day]]''
|
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6932
|
| ''[[:d:Q124851999|Lyn Léwis Dafis]]''
|
| 1960
| 2022
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 6933
| [[Ficheru:C. W. Jones portrait.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q124855174|Charles William Jones]]''
|
| 1836
| 1908
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6934
|
| ''[[:d:Q124864171|John Belle]]''
|
| 1932
| 2016
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6935
|
| ''[[:d:Q124986479|John David Francis Jones]]''
|
| 1939
| 2009
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6936
|
| ''[[:d:Q125025293|Thomas D. Evans]]''
|
| 1844
| 1903
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6937
| [[Ficheru:Lieut Sydney Kingston GORE, 1st Bn Royal West Kent Regiment - geograph.org.uk - 5252748.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125121773|Sydney Kingston Gore]]''
|
| 1889
| 1914
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6938
|
| ''[[:d:Q125145904|Thomas George John]]''
|
| 1880
| 1946
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 6939
|
| ''[[:d:Q125324061|George Rudd Thompson]]''
|
| 1868
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6940
|
| ''[[:d:Q125398598|Austin Anthony]]''
|
| 1908
| 1965
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 6941
|
| ''[[:d:Q125510592|Diana Edwards-Jones]]''
|
| 1932
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6942
|
| ''[[:d:Q125536673|Elizabeth Rhŷs]]''
|
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6943
|
| ''[[:d:Q125575112|Edgar Spooner]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6944
|
| ''[[:d:Q125581918|Myra Evans]]''
|
| 1883
| 1972
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6945
|
| ''[[:d:Q125593574|Eirian Short]]''
|
| 1924
| 2021
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 6946
|
| ''[[:d:Q125620979|Muriel Lavender]]''
|
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 6947
|
| ''[[:d:Q125621885|Iris Thomas]]''
|
| 1919
| 2012
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6948
|
| ''[[:d:Q125622230|J. H. Matthews]]''
|
| 1930
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6949
|
| ''[[:d:Q125662553|Dave Thomas]]''
|
| 1941
| 2017
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6950
|
| ''[[:d:Q125792254|Elvira Gwenllian Payne]]''
|
| 1917
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6951
|
| ''[[:d:Q125792255|Cyril George Cupid]]''
|
| 1908
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6952
|
| ''[[:d:Q125792258|John Darwin Hinds]]''
|
| 1922
| 1981
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6953
|
| ''[[:d:Q125792263|Ernest Burton]]''
|
| 1893
| 1960
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6954
|
| ''[[:d:Q125792267|Myer Cohen]]''
|
| 1904
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6955
|
| ''[[:d:Q125792264|Neil Sinclair]]''
|
| 1944
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6956
|
| ''[[:d:Q125792270|Montague Black]]''
|
| 1917
| 1986
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6957
|
| ''[[:d:Q125792273|Gene Latter]]''
|
| 1942
| 2004
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6958
|
| ''[[:d:Q125792287|James Sapoe John Mannay]]''
|
| 1927
| 2012
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6959
|
| ''[[:d:Q125792284|Robert Owen Pugh]]''
|
| 1846
| 1922
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6960
|
| ''[[:d:Q125792285|David Rosser-Owen]]''
|
| 1943
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6961
|
| ''[[:d:Q125792294|Olwen Watkins]]''
|
| 1935
| 2018
| ''[[:d:Q3398900|Tiger Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6962
|
| ''[[:d:Q125792292|Harold Smart]]''
|
| 1899
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6963
|
| ''[[:d:Q125792297|Henry Joseph Ernest]]''
|
| 1929
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6964
|
| ''[[:d:Q125792302|Jane Leonard]]''
|
| 1834
| 1917
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6965
|
| ''[[:d:Q125792310|Eliza Pughe]]''
|
| 1826
| 1847
| ''[[:d:Q7837752|Tref Alaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6966
|
| ''[[:d:Q125792314|Manikam Susheela Lourie]]''
|
| 1941
| 2023
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 6967
|
| ''[[:d:Q125792318|Thomas Charles Jacobsen]]''
|
| 1921
| 1973
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6968
|
| ''[[:d:Q125792320|Mavis Llewellyn]]''
|
| 1908
| 1978
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6969
|
| ''[[:d:Q125792321|Ceridwen Brown]]''
|
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6970
|
| ''[[:d:Q125792325|Caroline Elizabeth Williams]]''
|
| 1823
| 1908
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6971
|
| ''[[:d:Q125948678|David Davies]]''
|
| 1837
| 1867
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6972
|
| ''[[:d:Q126010568|Richard Jenkin Ellis]]''
|
| 1888
| 1976
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6973
|
| ''[[:d:Q126011056|June Gruffydd]]''
|
| 1929
| 1989
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6974
|
| ''[[:d:Q126083187|Hugh Royston Jenkins]]''
|
| 1933
| 2024
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 6975
|
| ''[[:d:Q126947966|Elined Prys]]''
|
| 1895
| 1983
| ''[[:d:Q7837765|Trefeca]]''
|-
| style='text-align:right'| 6976
|
| ''[[:d:Q126993139|John Powell]]''
|
|
| 1743
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6977
|
| ''[[:d:Q126993374|John Powell]]''
|
| 1720
| 1766
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6978
|
| ''[[:d:Q127684880|David Read]]''
|
| 1933
| 2024
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6979
|
| ''[[:d:Q128506365|Oliver Thomas]]''
|
| 1987
| 2014
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 6980
|
| ''[[:d:Q128847459|Anita Bronson]]''
|
| 1940
| 2024
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6981
|
| ''[[:d:Q128934347|Hugh Trollope]]''
|
| 1925
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6982
|
| ''[[:d:Q128995758|Lilian Jane Mason]]''
|
| 1874
| 1953
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 6983
|
| ''[[:d:Q129312859|Huw Roberts]]''
|
| 1921
| 2010
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6984
|
| ''[[:d:Q129400724|Ian Hamilton Burton]]''
|
| 1915
| 1996
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6985
|
| ''[[:d:Q130238909|Charles Herbert George Martin]]''
|
| 1881
| 1915
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6986
|
| ''[[:d:Q130259502|Elias Phillips Jones]]''
|
| 1865
| 1937
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6987
|
| ''[[:d:Q130259511|Edith Frances Hopkins]]''
|
| 1880
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6988
| [[Ficheru:Sir Alfred Bankart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130321930|Alfred Seymour Bankart]]''
|
| 1870
| 1933
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6989
|
| ''[[:d:Q56177501|Evan Williams]]''
|
| 1866
| 1937
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6990
|
| ''[[:d:Q56177812|George Griffith]]''
|
| 1790
| 1877
| ''[[:d:Q17741595|Garn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6991
|
| ''[[:d:Q56177827|John Griffith]]''
|
| 1654
| 1698
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6992
|
| ''[[:d:Q56177836|John Griffith]]''
|
| 1843
| 1864
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6993
|
| ''[[:d:Q56177851|R.E. Griffith]]''
|
| 1911
| 1975
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 6994
|
| ''[[:d:Q56177887|William Griffith]]''
|
| 1730
| 1766
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6995
|
| ''[[:d:Q56178037|David Thomas Guy]]''
|
| 1905
| 1976
| ''[[:d:Q14538499|Llanrhidian]]''
|-
| style='text-align:right'| 6996
| [[Ficheru:Mather Brown (1761-1831) - The Reverend Alban Thomas Gwynne (1751–1819) - 864495 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56178145|Alban Thomas Jones Gwynne]]''
|
| 1751
| 1819
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6997
|
| ''[[:d:Q56178177|Benjamin Hall]]''
|
| 1742
| 1825
| ''[[:d:Q5618124|Gumfreston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6998
|
| ''[[:d:Q56178195|Florrie Hamer]]''
|
| 1903
| 1994
| ''[[:d:Q3401604|Bow Street]]''
|-
| style='text-align:right'| 6999
|
| ''[[:d:Q56178202|Victor Hampson-Jones]]''
|
| 1909
| 1977
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 7000
|
| ''[[:d:Q56178200|Nina Hammett]]''
|
| 1890
| 1956
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7001
|
| ''[[:d:Q56178351|Mary Elizabeth Hedley]]''
|
| 1854
| 1925
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7002
|
| ''[[:d:Q56178357|Pete Hellings]]''
|
| 1921
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7003
|
| ''[[:d:Q56178468|Isaac Herriman]]''
|
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7004
|
| ''[[:d:Q56178498|Elizabeth Lady Hills-Johnes]]''
|
| 1834
| 1927
| ''[[:d:Q108366926|Dolaucothi House]]''
|-
| style='text-align:right'| 7005
|
| ''[[:d:Q56178642|Robert Howard]]''
|
| 1692
| 1776
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7006
|
| ''[[:d:Q56178666|Abraham Howell]]''
|
| 1810
| 1893
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7007
|
| ''[[:d:Q56178704|William Howell]]''
|
| 1777
| 1845
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7008
|
| ''[[:d:Q56178705|William Howell]]''
|
| 1804
| 1826
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7009
|
| ''[[:d:Q56178760|Benjamin Hughes]]''
|
| 1821
| 1913
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7010
|
| ''[[:d:Q56178790|Harold Rhys Hughes]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7011
|
| ''[[:d:Q56178805|John Henry Hughes]]''
|
| 1862
| 1893
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 7012
|
| ''[[:d:Q56178865|Roderick Humphreys]]''
|
| 1816
| 1895
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7013
|
| ''[[:d:Q56178885|David Hussey]]''
|
| 1852
| 1930
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7014
|
| ''[[:d:Q56179080|John Jayne]]''
|
| 1805
| 1873
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 7015
|
| ''[[:d:Q56179107|Anne Jenkins]]''
|
| 1864
| 1948
| ''[[:d:Q29495975|Trecefel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7016
|
| ''[[:d:Q56179139|Richard Iwan Jenkyn]]''
|
| 1857
| 1893
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7017
|
| ''[[:d:Q56179144|Herbert Noel Jerman]]''
|
| 1909
| 1994
| ''[[:d:Q17738677|Dolforgan Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7018
|
| ''[[:d:Q56179197|Edwin William John]]''
|
| 1847
| 1938
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7019
|
| ''[[:d:Q56179219|Charlotte Anna Maria Johnes]]''
|
| 1825
| 1911
| ''[[:d:Q5561752|Gileston]]''
|-
| style='text-align:right'| 7020
|
| ''[[:d:Q56179386|Charles Jones]]''
|
| 1831
| 1917
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7021
|
| ''[[:d:Q56179396|David Elwyn Jones]]''
|
| 1945
| 2003
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7022
|
| ''[[:d:Q56179400|David Rhys Jones]]''
|
| 1845
| 1926
| ''[[:d:Q15921422|Llangynllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7023
|
| ''[[:d:Q56179414|Daniel Jones]]''
|
| 1770
| 1821
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7024
|
| ''[[:d:Q56179423|David Samuel Jones]]''
|
| 1852
| 1898
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7025
| [[Ficheru:David Ivon Jones 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179420|David Ivon Jones]]''
|
| 1882
| 1924
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7026
|
| ''[[:d:Q56179431|David Jones]]''
|
| 1893
| 1916
| ''[[:d:Q101170463|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7027
|
| ''[[:d:Q56179463|Edward Jones]]''
|
| 1780
| 1820
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7028
|
| ''[[:d:Q56179473|Edwin Jones]]''
|
| 1842
| 1932
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7029
|
| ''[[:d:Q56179489|Esther Anne Davies]]''
|
| 1883
| 1940
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7030
|
| ''[[:d:Q56179498|Francis Ernest Llewellyn Jones]]''
|
| 1883
| 1982
| ''[[:d:Q20599925|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7031
|
| ''[[:d:Q56179504|Griffith Jones]]''
|
| 1820
| 1875
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7032
|
| ''[[:d:Q56179510|Gwen Jones]]''
|
| 1777
| 1857
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7033
|
| ''[[:d:Q56179519|Henry Francis Jones]]''
|
| 1874
| 1949
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7034
|
| ''[[:d:Q56179526|Henry Jones]]''
|
| 1824
| 1852
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7035
|
| ''[[:d:Q56179538|Hugh Jones]]''
|
|
| 1799
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7036
| [[Ficheru:Humphrey Jones a Diwygiad 1859 (page 57 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179544|Humphrey Jones]]''
|
| 1832
| 1895
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7037
|
| ''[[:d:Q56179545|Humphrey Jones]]''
|
|
| 1690
| ''[[:d:Q29484376|Maesygarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7038
|
| ''[[:d:Q56179551|Edward Iorwerth Jones]]''
|
| 1852
| 1931
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7039
|
| ''[[:d:Q56179548|Ifor Ceredig Jones]]''
|
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7040
|
| ''[[:d:Q56179555|James Celty Jones]]''
|
| 1843
| 1912
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7041
|
| ''[[:d:Q56179559|John David Jones]]''
|
| 1868
| 1929
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7042
|
| ''[[:d:Q56179562|J. Meredith, Wrexham Correspondence Jones]]''
|
|
| 1855
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7043
|
| ''[[:d:Q56179587|John David Jones]]''
|
| 1871
| 1931
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7044
|
| ''[[:d:Q56179591|John Griffith Jones]]''
|
| 1843
| 1864
| ''[[:d:Q7163011|Penisa'r Waun]]''
|-
| style='text-align:right'| 7045
|
| ''[[:d:Q56179593|John Henry Jones]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 7046
|
| ''[[:d:Q56179598|John Washington Jones]]''
|
| 1887
| 1974
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7047
|
| ''[[:d:Q56179596|John Morris Jones]]''
|
| 1892
| 1984
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7048
|
| ''[[:d:Q56179597|John Reginald Jones]]''
|
| 1897
| 1964
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 7049
|
| ''[[:d:Q56179623|John Jones]]''
|
| 1787
| 1860
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7050
| [[Ficheru:Lewis Jones, Rhyl (5349002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179660|Lewis Jones]]''
|
| 1850
| 1932
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7051
|
| ''[[:d:Q56179677|Margaret Mostyn Jones]]''
|
| 1841
| 1935
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7052
|
| ''[[:d:Q56179689|Mary Jones]]''
|
| 1831
| 1861
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7053
|
| ''[[:d:Q56179702|Morris Jones]]''
|
| 1819
| 1875
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7054
|
| ''[[:d:Q56179703|Morris Jones]]''
|
| 1783
| 1862
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7055
|
| ''[[:d:Q56179705|Moses Jones]]''
|
| 1792
| 1863
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 7056
|
| ''[[:d:Q56179714|Owen Evan Jones]]''
|
| 1834
| 1887
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7057
|
| ''[[:d:Q56179728|Rhys Bevan Jones]]''
|
| 1869
| 1933
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7058
|
| ''[[:d:Q56179739|Richard Jones]]''
|
| 1863
| 1942
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7059
|
| ''[[:d:Q56179770|Selwyn Jones]]''
|
| 1906
| 1981
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7060
|
| ''[[:d:Q56179793|Thomas Jones]]''
|
| 1823
| 1897
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7061
|
| ''[[:d:Q56179845|Walter Sylvanus Jones]]''
|
| 1883
| 1932
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7062
|
| ''[[:d:Q56179865|William Jones]]''
|
| 1825
| 1893
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7063
|
| ''[[:d:Q56179904|Thomas Mann Keene]]''
|
| 1868
| 1921
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7064
|
| ''[[:d:Q56180082|John Leach]]''
|
| 1826
| 1876
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7065
|
| ''[[:d:Q56180095|Henry Herbert Lee]]''
|
| 1838
| 1920
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7066
|
| ''[[:d:Q56180201|Daniel Lewis]]''
|
| 1841
| 1922
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7067
|
| ''[[:d:Q56180238|Lewis Lewis]]''
|
| 1837
| 1906
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7068
|
| ''[[:d:Q56180457|John Meredith Lloyd Jones]]''
|
| 1907
| 1981
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7069
|
| ''[[:d:Q56180589|David Francis Lloyd]]''
|
| 1866
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 7070
|
| ''[[:d:Q56180621|George Evan Lloyd]]''
|
| 1855
| 1900
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 7071
| [[Ficheru:Revd T Lloyd, Abergele (a copy) NLW3364132.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56180686|Thomas Lloyd]]''
|
| 1776
| 1848
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7072
|
| ''[[:d:Q56180685|Thomas Lloyd]]''
|
| 1732
| 1788
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7073
|
| ''[[:d:Q56180917|Roderick Lumley]]''
|
| 1838
| 1895
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7074
|
| ''[[:d:Q56180942|Mary Lyttelton]]''
|
| 1813
| 1857
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7075
|
| ''[[:d:Q56181019|Charles Salusbury Mainwaring]]''
|
| 1845
| 1920
| ''[[:d:Q6757046|Marchwiel Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7076
| [[Ficheru:Thomas Edmund Marsh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181099|Thomas Edmund Marsh]]''
|
| 1803
| 1861
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7077
|
| ''[[:d:Q56181177|William Maurice]]''
|
| 1850
| 1925
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7078
| [[Ficheru:AP IWAN Mihagel HJ61 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181275|Mihangel ap Iwan]]''
|
| 1863
| 1944
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7079
|
| ''[[:d:Q56181301|Caradoc Mills]]''
|
| 1883
| 1950
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7080
| [[Ficheru:William Morgan(?), vicar of Llandderfel NLW3363792.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181404|William Morgan]]''
|
| 1828
| 1905
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7081
|
| ''[[:d:Q56181427|Rhys Morgan]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q20602439|Ynysmeudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7082
|
| ''[[:d:Q56181484|Hugh Morris]]''
|
| 1830
| 1908
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7083
|
| ''[[:d:Q56181485|Hugh Morris]]''
|
| 1869
| 1940
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7084
|
| ''[[:d:Q56181525|Robert Owen Morris]]''
|
| 1859
| 1943
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7085
|
| ''[[:d:Q56181644|Cynric Mytton-Davies]]''
|
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7086
|
| ''[[:d:Q56181657|Robert Richards Nancarrow]]''
|
| 1884
| 1964
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7087
|
| ''[[:d:Q56181981|Ann Corbet]]''
|
| 1684
| 1760
| ''[[:d:Q10948653|Ynysmaengwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7088
|
| ''[[:d:Q97516507|Paul du Feu]]''
|
| 1935
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7089
|
| ''[[:d:Q97531979|Mary Bowen]]''
|
| 1635
| 1707
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7090
|
| ''[[:d:Q97564245|Dafydd Gruffydd]]''
|
| 1911
| 1982
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7091
|
| ''[[:d:Q97579262|Peter Hope Jones]]''
| naturalista británicu (1935–2020)
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7092
|
| ''[[:d:Q82211696|Elizabeth Everett]]''
| profesora estauxunidense
| 1797
| 1878
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7093
|
| ''[[:d:Q83744439|Ieuan Rees]]''
| canteru británicu
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7094
|
| ''[[:d:Q83986618|Ralph Granger Watkin]]''
|
| 1873
| 1953
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7095
|
| ''[[:d:Q84320766|Tom Whittington]]''
|
| 1848
| 1919
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 7096
|
| ''[[:d:Q84436572|Ted Robbins]]''
|
| 1877
| 1946
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7097
|
| ''[[:d:Q84592655|Charles Lloyd]]''
|
| 1613
| 1657
| ''[[:d:Q17741174|Dolobran Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7098
| [[Ficheru:Percy Elizabeth Flora Thomas (1846-1922) - Colwyn Edward Vulliamy (1886–1971) - NMW A 5081 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85411541|Colwyn Edward Vulliamy]]''
|
| 1886
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7099
|
| ''[[:d:Q85431450|Ron Ainge]]''
|
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 7100
|
| ''[[:d:Q85689895|Edward Loyd]]''
|
| 1780
| 1863
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7101
|
| ''[[:d:Q85764603|Griffith Griffith]]''
|
| 1823
| 1889
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7102
|
| ''[[:d:Q85771711|John Rea]]''
| futbolista británicu (1868–1944)
| 1868
| 1944
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 7103
|
| ''[[:d:Q85796162|Ray Powell]]''
|
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 7104
|
| ''[[:d:Q85810650|Trevor Lewis]]''
|
| 1919
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7105
|
| ''[[:d:Q85815681|William Hudson]]''
|
| 1928
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7106
|
| ''[[:d:Q85815731|William Randall]]''
|
| 1888
| 1965
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7107
|
| ''[[:d:Q85841208|William Glynn Williams]]''
| direutor d'escuela británicu (1851–1938)
| 1851
| 1938
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 7108
|
| ''[[:d:Q85859937|Arthur William Davies]]''
|
| 1875
| 1928
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7109
|
| ''[[:d:Q85951426|Simon Warr]]''
|
| 1953
| 2020
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7110
|
| ''[[:d:Q86970456|Rakel Harbitz]]''
|
| 1887
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7111
|
| ''[[:d:Q87344165|Henry Price]]''
|
| 1872
| 1922
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7112
|
| ''[[:d:Q87455769|Andy Pollitt]]''
|
| 1963
| 2019
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7113
|
| ''[[:d:Q87474632|Evan Roberts]]''
|
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7114
|
| ''[[:d:Q87499051|Frances Anne Jane Collier]]''
|
| 1832
| 1900
| ''[[:d:Q7983059|Wenvoe]]''
|-
| style='text-align:right'| 7115
|
| ''[[:d:Q87617078|Thomas Henry Blythe]]''
|
| 1822
| 1883
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7116
|
| ''[[:d:Q87748575|Lady James]]''
|
| 1869
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7117
|
| ''[[:d:Q87758340|David Archard Williams]]''
|
| 1796
| 1879
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7118
|
| ''[[:d:Q87758558|Francis Evelyn]]''
|
| 1859
| 1910
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 7119
|
| ''[[:d:Q87855425|Henry Bowen]]''
|
| 1633
| 1723
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7120
|
| ''[[:d:Q87894273|John Stevenson]]''
|
| 1951
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7121
|
| ''[[:d:Q88468482|Abby Meehan]]''
|
| 1853
| 1931
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7122
|
| ''[[:d:Q88471261|Martha Whiteside Williams]]''
|
| 1831
| 1894
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 7123
| [[Ficheru:Daniel Jarett Sullivan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q89688629|Daniel Jarrett]]''
| actor estauxunidense
| 1854
| 1917
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7124
|
| ''[[:d:Q89839749|Robert Knight]]''
|
| 1858
| 1938
| ''[[:d:Q7592715|St Brides Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 7125
|
| ''[[:d:Q89842872|Morgan Jones]]''
|
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7126
|
| ''[[:d:Q89891226|John Downing]]''
| fotoperiodista británicu (1940–2020)
| 1940
| 2020
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7127
|
| ''[[:d:Q90688233|Keith Harrhy Ruddock]]''
|
| 1939
| 1996
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7128
|
| ''[[:d:Q90908939|Marjorie Mallik]]''
|
| 1925
| 1998
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 7129
|
| ''[[:d:Q91350809|Gwyn Rowley]]''
| xeógrafu británicu (1938–2023)
| 1938
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7130
|
| ''[[:d:Q92026186|John Hughes (Idanfryn)]]''
|
| 1832
| 1876
| ''[[:d:Q3402736|Llanidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7131
|
| ''[[:d:Q93130781|Percy Farrant]]''
|
| 1868
| 1921
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7132
|
| ''[[:d:Q93148214|Barrie Rees]]''
|
| 1944
| 1965
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7133
|
| ''[[:d:Q93231829|J. Heywood Thomas]]''
|
| 1926
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7134
|
| ''[[:d:Q93232204|James Stanley McQuade]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7135
|
| ''[[:d:Q93372127|Martin J. Haigh]]''
|
| 1950
| 2022
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 7136
|
| ''[[:d:Q93413854|Glyn O. Phillips]]''
|
| 1927
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7137
|
| ''[[:d:Q93450444|George A. Jeffrey]]''
| químicu británicu (1915–2000)
| 1915
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7138
|
| ''[[:d:Q93462296|Benjamin Watkins]]''
|
| 1853
| 1913
| ''[[:d:Q6661129|Llancayo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7139
|
| ''[[:d:Q94102329|Valerie Miles]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7140
| [[Ficheru:Keith Lyons.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q94349890|Keith Lyons]]''
|
| 1952
| 2020
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7141
|
| ''[[:d:Q94379750|Edith Massey]]''
|
| 1863
| 1946
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7142
|
| ''[[:d:Q94379751|Gwenddolen Massey]]''
|
| 1864
| 1960
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7143
|
| ''[[:d:Q94407795|Ivor Griffith]]''
|
| 1891
| 1961
| ''[[:d:Q13131036|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7144
|
| ''[[:d:Q94502283|Caradoc Jones]]''
|
| 1875
| 1969
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7145
|
| ''[[:d:Q94518563|W. Evans Darby]]''
| ministru británicu (1844–1922)
| 1844
| 1922
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 7146
|
| ''[[:d:Q94534761|Fred Jones]]''
|
| 1877
| 1948
| ''[[:d:Q15987467|Blaen Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7147
|
| ''[[:d:Q94641829|David Edwards]]''
|
| 1934
| 2021
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 7148
|
| ''[[:d:Q94665402|William Cooper Howells]]''
|
| 1807
| 1894
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7149
|
| ''[[:d:Q94813036|Thomas Job]]''
|
| 1901
| 1947
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7150
|
| ''[[:d:Q94831390|Wilhelm Körner]]''
|
| 1898
| 1971
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7151
|
| ''[[:d:Q95000156|Eliza Harris]]''
| enfermera estauxunidense (1831–1891)
| 1831
| 1891
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7152
|
| ''[[:d:Q95466885|Sadie Allen]]''
| artista británica
| 1930
| 2017
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7153
| [[Ficheru:Cen Williams (Dylunydd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95636791|Cen Williams]]''
|
| 1946
| 2020
| ''[[:d:Q9001581|Gwalchmai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7154
|
| ''[[:d:Q95676245|Myriel Irfona Davies]]''
|
| 1920
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7155
|
| ''[[:d:Q95778606|Ernest Walter]]''
|
| 1919
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7156
|
| ''[[:d:Q95838349|J. M. W. Bean]]''
| historiador británicu (1928–2012)
| 1928
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7157
|
| ''[[:d:Q95850874|Timothy Moores]]''
|
| 1942
| 2024
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7158
| [[Ficheru:Elizabeth Stack nee Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96004521|Elizabeth Stack]]''
|
| 1829
| 1919
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7159
|
| ''[[:d:Q96016290|Humphrey Stanley Herbert Jones]]''
|
| 1817
| 1902
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7160
| [[Ficheru:'Jack Scarrott' Boxing promoter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96021277|John Scarrott]]''
|
| 1870
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7161
| [[Ficheru:Stephen James Carkeek c 1865.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96050319|Stephen Carkeek]]''
|
| 1815
| 1878
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7162
|
| ''[[:d:Q96064938|Eric Sixsmith]]''
|
| 1904
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7163
|
| ''[[:d:Q96066729|Leslie Shepherd]]''
| físicu británicu
| 1918
| 2012
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 7164
|
| ''[[:d:Q96083035|Richard Morris]]''
|
| 1616
| 1672
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7165
|
| ''[[:d:Q96196503|Thomas Craven]]''
|
| 1844
| 1919
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7166
|
| ''[[:d:Q96199382|Griffith Bowen]]''
|
| 1600
| 1675
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7167
|
| ''[[:d:Q96202788|Thomas Bowen Rees]]''
|
| 1826
| 1899
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 7168
|
| ''[[:d:Q96244279|Captain Thomas Yale]]''
|
| 1616
| 1683
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7169
|
| ''[[:d:Q96349090|Ethel Saxon]]''
|
| 1891
| 1917
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7170
|
| ''[[:d:Q96603547|John Cadwalader]]''
|
| 1677
| 1734
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7171
| [[Ficheru:Llun MJ.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q96655359|Myrddin John]]''
|
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 7172
|
| ''[[:d:Q96686922|Cyril Edward Hughes Davies]]''
|
| 1890
| 1922
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7173
|
| ''[[:d:Q96754122|Martha Griffith Tallman]]''
|
| 1859
| 1930
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7174
| [[Ficheru:Ian Willmore portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96886219|Ian Willmore]]''
| activista británicu
| 1958
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7175
| [[Ficheru:Jeannette Lowrie, stage and vaudeville actress (SAYRE 5507) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97002354|Jeannette Lowrie]]''
|
| 1880
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7176
|
| ''[[:d:Q97047137|David A. Evans]]''
|
| 1893
| 1966
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7177
|
| ''[[:d:Q97065347|Garth Lean]]''
|
| 1912
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7178
|
| ''[[:d:Q97066423|Watkin Lewis Griffies-Williams, 3rd Baronet]]''
|
| 1800
| 1877
| ''[[:d:Q2281176|Llwynywermod]]''
|-
| style='text-align:right'| 7179
|
| ''[[:d:Q97192335|James Williams]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q7514896|Silian]]''
|-
| style='text-align:right'| 7180
|
| ''[[:d:Q97302253|John Edward Walker]]''
|
| 1880
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7181
|
| ''[[:d:Q97307833|Paul Grist]]''
|
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7182
|
| ''[[:d:Q97361474|Reginald Ford]]''
|
| 1889
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7183
|
| ''[[:d:Q97453097|Derek Boote]]''
|
| 1942
| 1974
| ''[[:d:Q3402685|Gaerwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7184
|
| ''[[:d:Q97453295|William Thomas David]]''
|
| 1886
| 1948
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 7185
|
| ''[[:d:Q97500250|Ralph Turner]]''
|
| 1936
| 2017
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7186
| [[Ficheru:William Henry Sedley-Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97515198|William Henry Smith]]''
|
| 1806
| 1872
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7187
|
| ''[[:d:Q56181991|Bryn Owen]]''
|
| 1928
| 1999
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7188
|
| ''[[:d:Q56181995|Dillwyn Owen]]''
|
| 1922
| 1999
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7189
|
| ''[[:d:Q56182000|Elizabeth Glaslyn Owen]]''
|
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7190
|
| ''[[:d:Q56182032|John Owen]]''
|
| 1712
| 1800
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7191
|
| ''[[:d:Q56182063|Morris Owen]]''
|
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7192
|
| ''[[:d:Q56182074|Richard Owen]]''
|
| 1880
| 1963
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7193
|
| ''[[:d:Q56182092|Thomas Owen]]''
|
| 1872
| 1956
| ''[[:d:Q29501660|Cwm Hesgyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7194
|
| ''[[:d:Q56182104|William Washington Owen]]''
|
| 1889
| 1969
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7195
|
| ''[[:d:Q56182206|Thomas Parker]]''
|
| 1761
| 1818
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7196
|
| ''[[:d:Q56182218|John Parry de Winton]]''
|
| 1778
| 1864
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7197
|
| ''[[:d:Q56182245|John Parry]]''
|
| 1888
| 1965
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7198
|
| ''[[:d:Q56182500|Griffith Phillips]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7199
|
| ''[[:d:Q56182741|Gomer Powell]]''
|
| 1834
| 1871
| ''[[:d:Q1985810|Hope]]''
|-
| style='text-align:right'| 7200
| [[Ficheru:R. W. Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56182952|Richard Watkin Price]]''
|
| 1780
| 1860
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7201
|
| ''[[:d:Q56182975|Thomas Lewis Prichard]]''
|
| 1880
| 1914
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7202
|
| ''[[:d:Q56182977|Thomas Prichard]]''
|
| 1619
| 1690
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7203
|
| ''[[:d:Q56182995|Christine Pritchard]]''
| actriz galesa (1943–2023)
| 1943
| 2023
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7204
|
| ''[[:d:Q56183029|Gwynydd Pryce]]''
|
| 1876
| 1909
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7205
|
| ''[[:d:Q56183042|Absalom Prys]]''
|
| 1822
| 1895
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7206
|
| ''[[:d:Q56183051|Arthur Glyn Prys-Jones]]''
|
| 1888
| 1987
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7207
|
| ''[[:d:Q56183083|Arthur Pugh]]''
|
| 1910
| 1986
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7208
|
| ''[[:d:Q56183088|Idwal Pugh]]''
|
| 1919
| 1981
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7209
|
| ''[[:d:Q56183099|David William Pughe]]''
|
| 1821
| 1862
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7210
|
| ''[[:d:Q56183116|William Pughe]]''
|
| 1765
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7211
|
| ''[[:d:Q56183241|Benjamin George Rees]]''
|
| 1910
| 1948
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7212
|
| ''[[:d:Q56183249|Enoch Howell Rees]]''
|
| 1888
| 1969
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 7213
|
| ''[[:d:Q56183264|John Rees]]''
|
| 1819
| 1900
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 7214
|
| ''[[:d:Q56183286|Richard Rees]]''
|
| 1851
| 1927
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7215
|
| ''[[:d:Q56183300|William Rees]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 7216
|
| ''[[:d:Q56183306|William Rees]]''
|
| 1839
| 1919
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7217
|
| ''[[:d:Q56183416|Glyn Rhys]]''
|
|
| 2015
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7218
|
| ''[[:d:Q56183496|Jacob Richards]]''
|
| 1774
| 1834
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7219
|
| ''[[:d:Q56183503|John Lloyd Richards]]''
|
| 1790
| 1854
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7220
|
| ''[[:d:Q56183501|John Dyer Richards]]''
|
| 1876
| 1927
| ''[[:d:Q7424466|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7221
|
| ''[[:d:Q56183513|Owen Richards]]''
|
| 1813
| 1886
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7222
|
| ''[[:d:Q56183522|Thomas Richards]]''
|
| 1785
| 1855
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7223
|
| ''[[:d:Q56183529|Peter Rickards]]''
|
| 1716
| 1780
| [[Pencraig]]
|-
| style='text-align:right'| 7224
|
| ''[[:d:Q56183569|Charles Benson Roberts]]''
|
| 1896
| 1992
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7225
|
| ''[[:d:Q56183572|Clive Roberts]]''
| actor de televisión británicu (1944–2020)
| 1944
| 2020
| ''[[:d:Q3395616|Trefor]]''
|-
| style='text-align:right'| 7226
|
| ''[[:d:Q56183595|Evan Roberts]]''
|
|
| 1991
| ''[[:d:Q3400769|Capel Curig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7227
| [[Ficheru:Evan Roberts, Llandderfel, in his library (1504783).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183593|Evan Roberts]]''
|
| 1877
| 1977
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7228
|
| ''[[:d:Q56183607|Gwen Rees Roberts]]''
|
| 1916
| 2002
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7229
|
| ''[[:d:Q56183604|Griffith Roberts]]''
|
| 1768
| 1815
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7230
|
| ''[[:d:Q56183655|Peter Roberts]]''
|
| 1835
| 1912
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7231
|
| ''[[:d:Q56183688|Wilbert Lloyd Roberts]]''
|
| 1926
| 1996
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7232
|
| ''[[:d:Q56183769|John Rowland]]''
|
| 1735
| 1815
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7233
| [[Ficheru:RM Ruck standing.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183866|Richard Ruck]]''
|
| 1852
| 1935
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7234
|
| ''[[:d:Q56183864|Mary Anne Ruck]]''
|
| 1822
| 1905
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7235
|
| ''[[:d:Q56183978|Roderick Urwick Sayce]]''
|
| 1890
| 1970
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7236
|
| ''[[:d:Q56184140|Percy Eynon Smart]]''
|
| 1912
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7237
|
| ''[[:d:Q56184269|Walter Spurrell]]''
|
| 1858
| 1934
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7238
|
| ''[[:d:Q56184489|Henry Studt]]''
|
| 1853
| 1922
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7239
|
| ''[[:d:Q56184657|Dora Thatcher]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7240
|
| ''[[:d:Q56184743|Benjamin F. Thomas]]''
|
| 1845
| 1892
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7241
|
| ''[[:d:Q56184779|David Thomas]]''
|
| 1866
| 1940
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7242
|
| ''[[:d:Q56184788|Eddie Thomas]]''
|
|
| 1936
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7243
|
| ''[[:d:Q56184810|Hugh Thomas]]''
|
| 1664
| 1688
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7244
|
| ''[[:d:Q56184827|John Thomas]]''
|
| 1733
| 1784
| ''[[:d:Q13132004|Tremain]]''
|-
| style='text-align:right'| 7245
|
| ''[[:d:Q56184830|John Thomas]]''
|
| 1751
| 1810
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7246
|
| ''[[:d:Q56184856|Nancy Thomas]]''
|
| 1906
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7247
|
| ''[[:d:Q56184865|Philip Thomas]]''
|
| 1857
| 1938
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7248
|
| ''[[:d:Q56184886|Thomas Thomas]]''
|
| 1741
| 1826
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7249
|
| ''[[:d:Q56184888|Thomas Thomas]]''
|
| 1808
| 1886
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7250
|
| ''[[:d:Q56184894|William Gwynne Stedman Thomas]]''
|
| 1822<br/>1821
| 1910
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7251
|
| ''[[:d:Q56185032|Hugh Jones]]''
|
| 1845
| 1903
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7252
|
| ''[[:d:Q56185117|Evan Ungoed-Thomas]]''
|
| 1860
| 1930
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7253
| [[Ficheru:Robert Williams Vaughan (1803–1859), Bt (gcf070601).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56185314|Robert Williams Vaughan]]''
|
| 1803
| 1859
| ''[[:d:Q17743944|Nannau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7254
|
| ''[[:d:Q56185359|Henry James Vincent]]''
|
| 1799
| 1865
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 7255
|
| ''[[:d:Q56185440|Daniel Walters]]''
|
| 1762
| 1787
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7256
|
| ''[[:d:Q56185447|Moses Walters]]''
|
| 1869
| 1934
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 7257
|
| ''[[:d:Q56185516|Sarah Watkins]]''
|
| 1876
| 1975
| ''[[:d:Q17485280|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7258
|
| ''[[:d:Q56185761|Thomas Wigley]]''
|
| 1867
| 1910
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7259
|
| ''[[:d:Q56185924|David Williams]]''
|
| 1802
| 1842
| ''[[:d:Q37761359|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7260
|
| ''[[:d:Q56186093|Henry Rumsey Williams]]''
|
| 1774
| 1841
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7261
|
| ''[[:d:Q56186102|Henry Williams]]''
|
| 1831
| 1910
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7262
|
| ''[[:d:Q56186119|Isaac Williams]]''
|
| 1840
| 1840
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7263
|
| ''[[:d:Q56186125|John Digain Williams]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7264
|
| ''[[:d:Q56186139|John Rhosydd Williams]]''
|
| 1885
| 1957
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7265
|
| ''[[:d:Q56186155|John Williams]]''
|
| 1761
| 1830
| ''[[:d:Q2968597|Castiellu Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7266
|
| ''[[:d:Q56186166|Lewis Ambrose Williams]]''
|
| 1814
| 1873
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7267
|
| ''[[:d:Q56186189|Morris Thomas Williams]]''
|
| 1900
| 1946
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7268
|
| ''[[:d:Q56186223|Richard Williams]]''
|
| 1796
| 1856
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7269
|
| ''[[:d:Q56186220|Rhys Williams]]''
|
| 1841
| 1867
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7270
|
| ''[[:d:Q56186231|Robert Williams]]''
|
| 1842
| 1913
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 7271
|
| ''[[:d:Q56186265|Thomas Wiliems]]''
|
| 1545
| 1622
| ''[[:d:Q13125597|Arllechwedd Isaf]]''<br/>''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7272
|
| ''[[:d:Q56186282|William Sylvanus Williams]]''
|
| 1829
| 1887
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7273
|
| ''[[:d:Q56186351|Owen Williamson]]''
|
| 1840
| 1910
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7274
|
| ''[[:d:Q56186374|Margaret Wingfield]]''
|
| 1779
| 1835
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7275
|
| ''[[:d:Q56186690|William Rhys Jones]]''
|
| 1868
| 1937
| ''[[:d:Q29499819|Bron Ceris]]''
|-
| style='text-align:right'| 7276
|
| ''[[:d:Q56186692|Myfanwy Williams Parry]]''
|
| 1898
| 1971
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7277
|
| ''[[:d:Q56186718|Siân Williams]]''
|
| 1884
| 1965
| ''[[:d:Q17320940|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7278
| [[Ficheru:Revd W Emlyn Jones (Cong) (?) NLW3364048.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134476090|William Emlyn Jones]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7279
| [[Ficheru:Revd John Bartley (W) NLW3362841.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134477425|John Bartley]]''
|
| 1805
| 1884
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7280
|
| ''[[:d:Q134481562|John Wyndham Lewis]]''
|
| 1837
| 1895
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 7281
|
| ''[[:d:Q130327532|Mary Jordan]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7282
| [[Ficheru:John Sutherland ONZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130355895|John Sutherland]]''
|
| 1933
| 2022
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7283
|
| ''[[:d:Q130367283|Edward Davies]]''
|
| 1618
| 1680
| ''[[:d:Q111328993|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7284
| [[Ficheru:Portrait of Dame Brettell (4672793).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130367508|Mary Brittill]]''
|
| 1717
| 1821
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7285
|
| ''[[:d:Q130409503|Thomas Foulkes]]''
|
| 1826<br/>1825
| 1900<br/>1901
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7286
|
| ''[[:d:Q130453759|Claude Isaac Lewis]]''
|
| 1880
| 1924
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7287
|
| ''[[:d:Q130736389|Josey Pillon]]''
|
| 1876
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7288
|
| ''[[:d:Q130743648|Moss Williams]]''
|
| 1859
| 1944
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7289
|
| ''[[:d:Q130921889|Thomas Dempster Jones]]''
|
| 1914
| 1989
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7290
|
| ''[[:d:Q130994182|Verlie Blanch George]]''
|
| 1907
| 1981
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7291
|
| ''[[:d:Q130994444|John Charles]]''
|
| 1870
| 1941
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7292
|
| ''[[:d:Q131142307|Rakhi Singh]]''
|
|
| 1982
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7293
|
| ''[[:d:Q131154389|Ifor Bowen Griffith]]''
|
| 1907
| 1990
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7294
|
| ''[[:d:Q131278513|James Arthur Davies]]''
|
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7295
|
| ''[[:d:Q131288412|Eleanor Dwyryd]]''
|
| 1915
| 1978
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7296
|
| ''[[:d:Q131310255|Arthur John]]''
|
| 1900
| 1929
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 7297
|
| ''[[:d:Q131323970|Aaron Rees]]''
|
| 1886
| 1950
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7298
|
| ''[[:d:Q131323971|Bill Morris]]''
|
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q3405637|Cwmtillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7299
|
| ''[[:d:Q131323969|Trevor Nicholas]]''
|
| 1894
| 1979
| ''[[:d:Q10967145|Sudbrook]]''
|-
| style='text-align:right'| 7300
|
| ''[[:d:Q131327721|Jim Jones]]''
|
| 1893
| 1934
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7301
|
| ''[[:d:Q131342512|Thomas Stanley Thomas]]''
|
| 1917
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7302
|
| ''[[:d:Q131358247|Diane Tammes]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7303
| [[Ficheru:Caniadau Barlwydon Llyfr 1 (page 4 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131444573|Robert John Davies]]''
|
| 1853
| 1930
| ''[[:d:Q24182555|Llidiardau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7304
|
| ''[[:d:Q131538921|Laurie Webb]]''
|
| 1924
| 2026
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7305
|
| ''[[:d:Q131546145|Mary Keir]]''
|
| 1912
| 2024
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 7306
| [[Ficheru:Harry Douglass Blessley (3a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131628715|Harry Douglas Blessley]]''
|
| 1873
| 1928
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7307
| [[Ficheru:Edward Jenkin Williams (2a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131631312|Edward Jenkin Williams]]''
|
| 1864
| 1910
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7308
|
| ''[[:d:Q131685576|Joseph Eaton]]''
|
| 1679
| 1748
| ''[[:d:Q13130353|Nantmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7309
|
| ''[[:d:Q131700949|Alice Margaret Evans]]''
|
| 1927
| 1981
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7310
|
| ''[[:d:Q131740105|George Ellis]]''
|
| 1837
| 1928
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7311
|
| ''[[:d:Q131749206|Walter Vaughan]]''
|
| 1865
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7312
|
| ''[[:d:Q131915214|John Matthew Jones]]''
|
| 1828
| 1888
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7313
|
| ''[[:d:Q131915215|Zoe Hunter]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7314
|
| ''[[:d:Q132052207|Sylvia Gyde]]''
|
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7315
|
| ''[[:d:Q132175478|Roger Hopkins]]''
|
| 1775
| 1847
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7316
|
| ''[[:d:Q132179728|Ainsleigh Davies]]''
|
| 1944
| 2002
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7317
|
| ''[[:d:Q132467967|Thomas J. Egan]]''
|
| 1842
| 1914
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7318
|
| ''[[:d:Q133056096|Hirwen Jones]]''
|
| 1857
| 1928
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7319
|
| ''[[:d:Q133215137|William P. Hutchins]]''
|
| 1883
| 1941
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7320
| [[Ficheru:Selwyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133269721|Selwyn Williams]]''
|
| 1945
| 2025
| ''[[:d:Q12306663|Conwy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7321
|
| ''[[:d:Q133289691|Maggie Eisner]]''
|
| 1947
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7322
|
| ''[[:d:Q133460164|Lucy Dickenson]]''
|
| 1980
| 2012
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7323
|
| ''[[:d:Q133592243|Charles Stuart Murrell]]''
|
| 1912
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7324
|
| ''[[:d:Q133771731|Timothy Lewis]]''
|
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7325
|
| ''[[:d:Q133836929|Joseph Abraham Douglas]]''
|
| 1797
| 1866
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 7326
|
| ''[[:d:Q133932953|John Evans]]''
|
| 1830
| 1883
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7327
| [[Ficheru:Revd David Jones (Druisyn, 1840-1902) NLW3363086.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133933489|David Jones]]''
|
| 1840
| 1902
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7328
|
| ''[[:d:Q133933910|Methuselah Thomas]]''
|
| 1803
| 1875
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7329
|
| ''[[:d:Q134008614|Edith Penissa Wills]]''
|
| 1913
| 1994
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 7330
|
| ''[[:d:Q134028629|Jonah Roberts]]''
|
| 1827
| 1905
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7331
| [[Ficheru:Revd R Mawddwy Jones NLW3365332.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134028852|Richard Mawddwy Jones]]''
|
| 1839
| 1922
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7332
| [[Ficheru:Revd Hugh James, Llansanffraid-ym-Mechain (1809-75) NLW3365290.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134029200|Hugh James]]''
|
| 1809
| 1875
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7333
| [[Ficheru:Revd Cadfwlch Davies, St Clears NLW3365286.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134029286|David Cadfwlch Davies]]''
|
| 1863
| 1933
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7334
| [[Ficheru:Revd S Edwards, Machynlleth (1867) NLW3365285.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134041160|Samuel Edwards]]''
|
| 1814
| 1872
| ''[[:d:Q20597374|Glandŵr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7335
| [[Ficheru:Revd D Oliver, Twrgwyn (CM) NLW3365257.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134043914|David Oliver]]''
|
| 1828
| 1913
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7336
| [[Ficheru:Revd J C Evans, Lampeter (CM) NLW3365256.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134045431|John Charles Evans]]''
|
| 1858
| 1924
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 7337
| [[Ficheru:Revd H Morgans, Sammah (Cwmlline, A) NLW3365073.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134046625|Hugh Morgans]]''
|
| 1799
| 1880
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7338
| [[Ficheru:Mrs Morgans, Sammah (Cwmlline) NLW3365072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134049818|Rebeccah Morgans]]''
|
| 1805
| 1883
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7339
| [[Ficheru:John Elias, Tre'r-gof NLW3364434.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134060407|John Elias]]''
|
| 1800
| 1875
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7340
| [[Ficheru:Robert Hughes (Glan Collen, 1832?- ) NLW3364240.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134061511|Robert Hughes]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7341
| [[Ficheru:Revd David C Harris (Caeronwy, 1846-85) NLW3364223.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134061758|David C Harris]]''
|
| 1844
| 1885
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7342
| [[Ficheru:John Davies (Einion Ddu, 1819-1906) NLW3364236.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134062771|John Davies]]''
|
| 1819
| 1906
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7343
| [[Ficheru:William Jones (Ffestinfab, fl 1872-1915) NLW3364230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134063673|William Jones]]''
|
| 1840
| 1908
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7344
| [[Ficheru:Ab Madoc (William Tudor ap Madock, 1844?-1916) NLW3364225.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134065079|William Tudor ap Madock]]''
|
| 1844
| 1916
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7345
| [[Ficheru:Dr Walker, Corwen NLW3364175.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134066009|James Richard Walker]]''
|
| 1824
| 1890
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7346
| [[Ficheru:Henry Jones Williams (Plenydd, 1844-1926) NLW3364264.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134066578|Henry Jones Williams]]''
|
| 1844
| 1926
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7347
| [[Ficheru:Portrait of John Williams, 'Llenor o'r Llwyni' (4671208).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134086517|John Williams]]''
|
| 1826
| 1909
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7348
| [[Ficheru:Revd Selwyn Davies, Swansea NLW3365250.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100282|William Selwyn Davies]]''
|
| 1846
| 1884
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7349
| [[Ficheru:In memory of the Rev John Lewis, Birmingham.. NLW3365213.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100413|John Lewis]]''
|
| 1821
| 1871
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7350
| [[Ficheru:Revd Evan Peter, Y Bala (MC) NLW3360974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100492|Evan Peter]]''
|
| 1821
| 1887
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 7351
| [[Ficheru:Revd Briwnant Evans, Llangurig (CM) NLW3365158.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100779|Thomas Briwnant Evans]]''
|
| 1854
| 1892
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7352
| [[Ficheru:Lydia Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134103132|Lydia Jones]]''
|
| 1797
| 1888
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7353
|
| ''[[:d:Q134308667|Janet Richardson Armstrong]]''
|
| 1885
| 1973
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7354
|
| ''[[:d:Q134308678|Charlotte Bacon]]''
|
| 1884
| 1976
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7355
| [[Ficheru:Mr Pengwern Jones NLW3363693.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134346679|John Pengwern Jones]]''
|
| 1860
| 1927
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 7356
| [[Ficheru:Miss Powell (later Mrs Pengwern Jones) NLW3363695.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134346718|Jane Powell]]''
|
| 1866
| 1888
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7357
| [[Ficheru:Revd J H Symond, Tywyn (CM) NLW3365104.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134354116|John Hughes Symonds]]''
|
| 1832
| 1921
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7358
| [[Ficheru:Revd Roberts, Pentrefoelas NLW3365059.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134355524|Richard William Roberts]]''
|
| 1821
| 1889
| ''[[:d:Q15242552|Llanddyfnan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7359
| [[Ficheru:Revd Rhys Harries, Narberth NLW3364519.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134370749|Rhys Harries]]''
|
| 1863
| 1940
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7360
| [[Ficheru:Revd David Daniel Walters (Gwallter Ddu, 1862-1934)(Cong) NLW3362429.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134371396|David Daniel Walters]]''
|
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 7361
| [[Ficheru:Revd Noah Stephens, Liverpool NLW3362440.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134373523|Noah Stephens]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7362
| [[Ficheru:Revd Francis Jones, Abergele NLW3363287.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134373878|Francis Jones]]''
|
| 1834
| 1913
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7363
| [[Ficheru:Revd Newton, Eglwys-bach (W) NLW3362938.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134385487|George Talalun Newton]]''
|
| 1853
| 1907
| ''[[:d:Q5623565|Gwernymynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7364
| [[Ficheru:Revd Ellis Hughes, Pen-maen (Cong) NLW3364489.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134394942|Ellis Hughes]]''
|
| 1811
| 1881
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7365
| [[Ficheru:Revd William Rees Williams, vicar of Gyffylliog and family NLW3364466.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395364|William Rees Williams]]''
|
| 1815
| 1900
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7366
| [[Ficheru:Revd William George Jenkins, vicar of Llandysul (Cer) NLW3364456.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395517|William George Jenkins]]''
|
| 1829
| 1903
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7367
| [[Ficheru:Revd J Robinson, Llansilin NLW3364364.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395634|John Robinson]]''
|
| 1814
| 1886
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7368
| [[Ficheru:Revd H Gwerfyl James (Spinther's brother) NLW3364319.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395716|Humphrey Gwerfyl James]]''
|
| 1839
| 1909
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7369
| [[Ficheru:Revd Myfenydd Morgan, Llandudoch NLW3364094.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395805|John Myfenydd Morgan]]''
|
| 1852
| 1916
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7370
| [[Ficheru:My mother (sitting) Shan y Lliwdy and Bontfaen maid (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444485|Jane Thomas]]''
|
| 1794
| 1870
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7371
| [[Ficheru:Revd John Matthews, Neath NLW3364302.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444853|John Mathews]]''
|
| 1810
| 1880
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7372
| [[Ficheru:Revd H Ellis (1868) (Llangwm, Cong?) NLW3364083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444947|Humphrey Ellis]]''
|
| 1811
| 1893
| ''[[:d:Q107033050|Tŷ-nant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7373
| [[Ficheru:Revd Ishmael Evans (W) NLW3362932.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445081|Ishmael Evans]]''
|
| 1843
| 1922
| ''[[:d:Q13129662|Llannerch-y-môr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7374
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch R Bonner .. NLW3362875.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445102|Richard Bonner]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q6661367|Llanferres]]''
|-
| style='text-align:right'| 7375
| [[Ficheru:Rev R T Owen (W) NLW3362941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445155|Robert Thomas Owen]]''
|
| 1842
| 1871
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 7376
|
| ''[[:d:Q134481728|James Donne]]''
|
| 1822
| 1908
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7377
| [[Ficheru:Revd. Daniel Jenkyns (1815?-1884), Capel y Babell, Cwmfelinfach NLW3362548.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134487387|Daniel Jenkyns]]''
|
| 1815
| 1884
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7378
| [[Ficheru:Revd Abel Green (copy) NLW3362180.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134487580|Abel Green]]''
|
| 1816
| 1874
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7379
| [[Ficheru:Revd William Morris, Rhuddlan (CM) NLW3361068.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134488243|William Morris]]''
|
| 1803
| 1879
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 7380
| [[Ficheru:William J Richards, Glandyfi (1901-1951).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134644535|William J Richards]]''
|
| 1901
| 1951
| ''[[:d:Q4667115|Aberhosan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7381
|
| ''[[:d:Q134649880|Valmai Jones]]''
|
| 1910
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7382
|
| ''[[:d:Q134706818|Katherine Charis Davies]]''
|
| 1875
| 1949
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7383
|
| ''[[:d:Q134706819|Laura Katharine Davies]]''
|
| 1876
| 1967
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7384
|
| ''[[:d:Q134709314|John Penry Hyde 'Luxor' Price]]''
|
| 1874
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7385
|
| ''[[:d:Q134713674|Islwyn Beynon]]''
|
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 7386
|
| ''[[:d:Q134786484|John Jones]]''
|
| 1753
| 1823
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7387
|
| ''[[:d:Q134808292|Ebenezer Curig Davies]]''
|
| 1895
| 1981
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 7388
|
| ''[[:d:Q134958650|Florence Margaret Sarah Price]]''
|
| 1880
| 1957
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7389
|
| ''[[:d:Q134958653|Laura Williams Pugh]]''
|
| 1875
| 1926
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7390
|
| ''[[:d:Q134958658|Myfanwy Dyfed Rees]]''
|
| 1883
| 1951
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7391
|
| ''[[:d:Q134959079|Frances Edwards]]''
|
| 1838
| 1921
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7392
|
| ''[[:d:Q134972267|Jane Jones]]''
|
| 1828
| 1878
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7393
|
| ''[[:d:Q134978997|Morgan Davies]]''
|
| 1804
| 1867
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7394
|
| ''[[:d:Q135000709|Linda Llewellyn]]''
|
| 1912
| 1943
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7395
|
| ''[[:d:Q135000917|Mary Enid Williams]]''
|
| 1903
| 1971
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7396
|
| ''[[:d:Q135001041|Levi Williams]]''
|
| 1870
| 1937
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 7397
|
| ''[[:d:Q135001989|William Davies]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7398
|
| ''[[:d:Q135002486|Abel Evans]]''
|
| 1812
| 1866
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7399
|
| ''[[:d:Q135012658|William Grey Hughes]]''
|
| 1792
| 1824
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7400
|
| ''[[:d:Q135012693|John Hughes]]''
|
| 1760
| 1813
| ''[[:d:Q14508468|Blaenporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7401
|
| ''[[:d:Q135016810|John David Jenkins]]''
|
| 1868
| 1948
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7402
|
| ''[[:d:Q135034025|William Thomas]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7403
|
| ''[[:d:Q135209813|David Wilfred Lloyd]]''
|
| 1898
| 1959
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 7404
|
| ''[[:d:Q135255806|Colin Allen]]''
|
| 1927
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7405
|
| ''[[:d:Q135255805|Frank Alford]]''
|
| 1896
| 1962
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7406
|
| ''[[:d:Q135255809|Charles Vivian Appleton]]''
|
| 1903
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7407
|
| ''[[:d:Q135255827|Thomas Boydell]]''
|
| 1729
| 1796
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 7408
|
| ''[[:d:Q135255825|Richard Emrys Bonsall]]''
|
| 1908
| 1982
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7409
|
| ''[[:d:Q135255850|Ronald Cour]]''
|
| 1914
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7410
|
| ''[[:d:Q135255858|David Davies]]''
|
| 1755
| 1828
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7411
|
| ''[[:d:Q135255861|Dudley Garnet Davies]]''
|
| 1891
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7412
|
| ''[[:d:Q135255866|Haydn Wyn Davies]]''
|
| 1928
| 1990
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7413
|
| ''[[:d:Q135255875|Arthur Lewis Davies]]''
|
| 1855
| 1955
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7414
|
| ''[[:d:Q135255872|John Davies]]''
|
| 1840
| 1933
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7415
|
| ''[[:d:Q135255887|William Davies]]''
|
| 1851
| 1939
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7416
|
| ''[[:d:Q135255895|Lewis Edmunds]]''
|
| 1814
| 1903
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7417
|
| ''[[:d:Q135255912|David Llewelyn Jones]]''
|
| 1898
| 1973
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7418
|
| ''[[:d:Q135255923|Henry Jones]]''
|
| 1841
| 1936
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7419
|
| ''[[:d:Q135255926|John Jones]]''
|
| 1761
| 1809
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7420
|
| ''[[:d:Q135255924|Humphrey Bradley Jones]]''
|
| 1840
| 1904
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7421
|
| ''[[:d:Q135255931|John Maethlu Jones]]''
|
| 1839
| 1866
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 7422
|
| ''[[:d:Q135255958|Thomas Lewis]]''
|
| 1898
| 1950
| ''[[:d:Q29490717|Castle Mill,Feidr Felin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7423
|
| ''[[:d:Q135255956|Jenkin Lewis]]''
|
| 1749
| 1805
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7424
|
| ''[[:d:Q135255963|Guy Ynyr Llewelyn Lloyd]]''
|
| 1887
| 1944
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7425
|
| ''[[:d:Q135255967|Robert Lloyd]]''
|
| 1732
| 1768
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7426
|
| ''[[:d:Q135255982|John Morgan]]''
|
| 1830
| 1930
| ''[[:d:Q21999685|Llantrithyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7427
|
| ''[[:d:Q135255987|Edward Edwards]]''
|
| 1839
| 1921
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 7428
|
| ''[[:d:Q135256023|Michael Tillert]]''
|
| 1572
| 1574
| ''[[:d:Q7592715|St Brides Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 7429
|
| ''[[:d:Q135256024|Albert Leslie Tusler]]''
|
| 1910
| 1989
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7430
|
| ''[[:d:Q135256045|Robert Arthur Williams]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 7431
|
| ''[[:d:Q135256066|William Williams]]''
|
| 1835
| 1868
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7432
|
| ''[[:d:Q135256064|William Williams]]''
|
| 1825
| 1879
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7433
|
| ''[[:d:Q135256091|Ellis Henry Ellis]]''
|
| 1848
| 1882
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7434
|
| ''[[:d:Q135256094|William Ellis]]''
|
| 1789
| 1856
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7435
|
| ''[[:d:Q135256092|Henry Ellis]]''
|
| 1815
| 1869
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7436
|
| ''[[:d:Q135256100|Edward Evans]]''
|
| 1786
| 1853
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7437
|
| ''[[:d:Q135256107|John Caradoc Evans]]''
|
| 1898
| 1985
| ''[[:d:Q5197204|Cwm Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7438
|
| ''[[:d:Q135256114|William Downing Evans]]''
|
| 1811
| 1897
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 7439
|
| ''[[:d:Q135256118|John Kyrle Fletcher]]''
|
| 1872
| 1942
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7440
|
| ''[[:d:Q135256134|David Griffiths]]''
|
| 1832
| 1894
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7441
|
| ''[[:d:Q135256133|John Griffith]]''
|
| 1860
| 1952
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7442
|
| ''[[:d:Q135256156|Richard Llewelyn Headley]]''
|
| 1862
| 1955
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7443
|
| ''[[:d:Q135256180|Alexandra Octavia Jenkins]]''
|
| 1864
| 1904
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7444
|
| ''[[:d:Q135256198|Richard David Jenkins]]''
|
| 1815
| 1885
| ''[[:d:Q108368810|Cilbronnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7445
|
| ''[[:d:Q135256223|Dorothy Taunton Raikes]]''
|
| 1888
| 1976
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7446
|
| ''[[:d:Q135256246|Mary Silyn Roberts]]''
|
| 1877
| 1972
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7447
|
| ''[[:d:Q135256268|George Henry Strick]]''
|
| 1854
| 1940
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7448
|
| ''[[:d:Q135256272|Francis Taynton]]''
|
| 1799
| 1870
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 7449
|
| ''[[:d:Q135256288|Richard Waklein]]''
|
| 1921
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7450
|
| ''[[:d:Q135436691|Thomas Evan Jones]]''
|
| 1922
| 1985
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7451
|
| ''[[:d:Q135485976|Dorothy Shelagh Leighton Garland]]''
|
| 1913
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7452
|
| ''[[:d:Q135524659|Thomas Ellis]]''
|
| 1625
| 1688
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7453
|
| ''[[:d:Q135524690|Richard Thomas]]''
|
| 1630
| 1683
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7454
|
| ''[[:d:Q135642490|Nesta Dorrance]]''
|
| 1925
| 1999
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7455
|
| ''[[:d:Q135736786|Martha Sealy]]''
|
| 1720
| 1760
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7456
|
| ''[[:d:Q135757395|Frank Owen]]''
|
|
| 1937
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7457
|
| ''[[:d:Q135854981|Tom Earley]]''
|
| 1911
| 1998
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 7458
|
| ''[[:d:Q135903811|Lady Paula Howard]]''
|
| 1912
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7459
|
| ''[[:d:Q135916709|Trader Hughes]]''
|
| 1630
| 1709
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 7460
|
| ''[[:d:Q135921464|Eddie Wilcox]]''
|
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7461
| [[Ficheru:Yr actor Noel Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135942883|Noel Williams]]''
|
| 1927
| 2022
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7462
|
| ''[[:d:Q136027925|David Miles]]''
|
| 1735
| 1806
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 7463
|
| ''[[:d:Q136032765|Islwyn Winwaeloc Jones]]''
|
| 1902
| 1973
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7464
|
| ''[[:d:Q136084148|Beryl Hall]]''
|
| 1927
| 2021
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 7465
|
| ''[[:d:Q136140612|J. T. Jones]]''
|
| 1894
| 1975
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7466
| [[Ficheru:Edward David Darelan Davis. Portrait, 1904. Wellcome V0029071 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136159835|Edward David Darelan Davis]]''
|
| 1880
| 1976
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 7467
|
| ''[[:d:Q136165406|Kathleen Thomas]]''
|
| 1906
| 1997
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7468
|
| ''[[:d:Q136296816|Howell John Thomas]]''
|
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q5180639|Crai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7469
|
| ''[[:d:Q136307309|Nicholas John Dunn]]''
|
| 1821
| 1894
| ''[[:d:Q3402241|Manorbier]]''
|-
| style='text-align:right'| 7470
|
| ''[[:d:Q136316026|Olive Salaman]]''
|
| 1921
| 2007
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7471
|
| ''[[:d:Q136340252|Huw Davies]]''
|
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7472
|
| ''[[:d:Q136340660|Lyn Evans]]''
|
| 1914
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7473
|
| ''[[:d:Q136360348|John Forsyth]]''
|
|
| 1878
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7474
|
| ''[[:d:Q136369298|John Francis]]''
|
| 1810
| 1872
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7475
|
| ''[[:d:Q136408528|Ivor Wynne]]''
|
| 1918
| 1970
| ''[[:d:Q5318598|Dyffryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7476
|
| ''[[:d:Q106635128|Benjamin Thomas]]''
|
| 1838
| 1920
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7477
| [[Ficheru:Reverend Owen Ellis Evans, director of the new translation of the Welsh Bible from 1974 to 1977 (1548083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106636382|Owen E. Evans]]''
|
| 1920
| 2018
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 7478
|
| ''[[:d:Q106637558|Frank Robinson Brown]]''
|
| 1910
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7479
|
| ''[[:d:Q97628029|Jacob Rees]]''
| arquiteutu británicu
| 1844
| 1933
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7480
|
| ''[[:d:Q97657068|Albert Powell]]''
|
| 1908
| 1940
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 7481
|
| ''[[:d:Q97657108|Fred Jones]]''
|
| 1909
| 1994
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7482
|
| ''[[:d:Q97696565|John Rhys Williams]]''
| entomólogu británicu (1925–2017)
| 1925
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7483
|
| ''[[:d:Q97817249|H. Harford Williams]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 7484
|
| ''[[:d:Q97837328|Rhys Williams]]''
|
| 1921
| 2020
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7485
|
| ''[[:d:Q97860783|Charlie Smith]]''
|
| 1915
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7486
|
| ''[[:d:Q97949525|Rod Williams]]''
|
| 1909
| 1987
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7487
| [[Ficheru:Hilda Wilson.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q98078703|Hilda Wilson]]''
|
| 1860
| 1918
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7488
|
| ''[[:d:Q98185610|Richard Charles]]''
|
| 1823
| 1883
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7489
|
| ''[[:d:Q98208516|Gwyn Jones Francis]]''
|
| 1930
| 2015
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7490
|
| ''[[:d:Q98380225|Claire Robertson]]''
|
| 1975
| 2017
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7491
|
| ''[[:d:Q98399836|Rebecca Owen]]''
|
|
| 1697
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7492
|
| ''[[:d:Q98479345|John Crandon Gridley]]''
|
| 1904
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7493
|
| ''[[:d:Q98707343|R. Mansell Prothero]]''
| xeógrafu británicu
| 1924
| 2013
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7494
| [[Ficheru:Emrys Jones aboard 'Canadusa' at Waterways -- Jones INS-331 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98803946|Emrys Jones]]''
|
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7495
| [[Ficheru:Tenor Richie Thomas (1464767).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98899882|Richie Thomas]]''
|
| 1906
| 1988
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7496
|
| ''[[:d:Q98917019|Samuel Jones]]''
|
| 1735
| 1814
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7497
|
| ''[[:d:Q98926499|Vashon Baker]]''
|
| 1811
| 1878
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 7498
|
| ''[[:d:Q98926785|Joseph Baker]]''
|
| 1817
| 1893
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 7499
| [[Ficheru:Brian Bluck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98930729|Brian Bluck]]''
|
| 1935
| 2015
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7500
|
| ''[[:d:Q99308880|Stewart Buckle Carne Ross]]''
|
| 1876
| 1923
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7501
|
| ''[[:d:Q99335237|Stephen Banister]]''
|
| 1918
| 2006
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7502
|
| ''[[:d:Q100285075|W. H. Sherwood Roberts]]''
| historiador neozelandés (1834–1917)
| 1834
| 1917
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7503
|
| ''[[:d:Q100396308|Ken Messer]]''
| pintor británicu
| 1931
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7504
|
| ''[[:d:Q100605823|Harry Ridley]]''
|
| 1868
| 1949
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 7505
|
| ''[[:d:Q100805872|Allen Phillips Griffiths]]''
|
| 1927
| 2014
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7506
|
| ''[[:d:Q100809426|Archibald Sparke]]''
| historiador británicu
| 1871
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7507
| [[Ficheru:Robert William Evans mayor of Rockhampton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q100998829|Robert William Evans]]''
|
| 1872<br/>1862
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7508
|
| ''[[:d:Q101079978|Thomas North]]''
| xugador de críquet neozelandés (1858–1942)
| 1858
| 1942
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7509
|
| ''[[:d:Q101417476|Eric Roberts]]''
|
| 1945
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7510
| [[Ficheru:Rosa Morris.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q102079613|Rosa M. Morris]]''
|
| 1914
| 2011
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 7511
|
| ''[[:d:Q102114729|Peter W. M. John]]''
|
| 1923
| 2015
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7512
|
| ''[[:d:Q102161876|Henry Chapman]]''
| xugador de críquet australianu (1868–1942)
| 1868
| 1942
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7513
|
| ''[[:d:Q102182387|Arthur John Capel]]''
|
| 1894
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7514
|
| ''[[:d:Q102184605|Harold Horton]]''
| escritor d'himnos británicu (1881–1969)
| 1881
| 1969
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7515
|
| ''[[:d:Q102188216|Paul Harry Roberts]]''
|
| 1929
| 2022
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7516
| [[Ficheru:Mr. Cadwaladr Roberts arweinydd adnabyddus Cor Meibion y Moelwyn a Chor Mawr Ffestiniog (5449681).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102247988|Cadwaladr Roberts]]''
|
| 1854
| 1915
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7517
|
| ''[[:d:Q102304689|Barrie Vernon-Roberts]]''
|
|
| 2015
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7518
|
| ''[[:d:Q102331169|John James]]''
|
| 1872
| 1932
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7519
|
| ''[[:d:Q102432298|Robert Owen Jones]]''
| cartógrafu británicu (1837–1926)
| 1837
| 1926
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 7520
|
| ''[[:d:Q102819062|Ivor John Thomas]]''
|
| 1873
| 1913
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7521
|
| ''[[:d:Q103811325|Owen Vaughan Jones]]''
|
| 1907
| 1986
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7522
|
| ''[[:d:Q103976474|Anne Briar Riddall]]''
|
| 1940
| 2016
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7523
|
| ''[[:d:Q103996099|Tom Broster]]''
|
| 1878
| 1942
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7524
|
| ''[[:d:Q104094371|Winston Jenkins]]''
|
| 1912
| 1982
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7525
|
| ''[[:d:Q104234346|David McKinley Williams]]''
|
| 1887
| 1978
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7526
|
| ''[[:d:Q104286266|Albert Edward Ashcroft]]''
|
| 1862
| 1942
| ''[[:d:Q24663457|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7527
|
| ''[[:d:Q104286274|James Daniel Baird]]''
|
| 1840
| 1908
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7528
|
| ''[[:d:Q104286445|Charles Davy]]''
|
| 1825
| 1914
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7529
|
| ''[[:d:Q104286719|William Charles Kensington]]''
|
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7530
|
| ''[[:d:Q104286775|Thomas Snow Miller]]''
|
| 1859
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7531
|
| ''[[:d:Q104369841|Edwin Davy]]''
|
| 1826
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7532
|
| ''[[:d:Q104544505|Eric Williams]]''
|
| 1927
| 2009
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7533
|
| ''[[:d:Q104586821|John Bale]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7534
|
| ''[[:d:Q104758912|Kelvin Thomas]]''
| músicu británicu
| 1919
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7535
|
| ''[[:d:Q104761592|Nansi Williams]]''
|
| 1922
| 1966
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 7536
|
| ''[[:d:Q104821881|Charles Lewis]]''
|
| 1828
| 1913
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 7537
|
| ''[[:d:Q104839512|Mirain Llwyd Owen]]''
|
| 1973
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7538
|
| ''[[:d:Q104945292|Adelaide Eyre]]''
|
| 1826
| 1905
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 7539
|
| ''[[:d:Q105047935|John Howell]]''
|
| 1871
| 1945
| ''[[:d:Q8059809|Ystradyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7540
|
| ''[[:d:Q105077276|Evan Prosser]]''
|
| 1836
| 1896
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7541
|
| ''[[:d:Q105134303|Alan Wynne-Thomas]]''
| regatista británicu (1941–2008)
| 1941
| 2008
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7542
|
| ''[[:d:Q105155076|David Graham Jenkins]]''
|
| 1933
| 1995
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 7543
|
| ''[[:d:Q105295044|Henry Troadec]]''
|
| 1915
| 2017
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7544
|
| ''[[:d:Q105302139|Richard Nicklin Hall]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7545
|
| ''[[:d:Q105344677|Rowland James Williams]]''
|
| 1919
| 2005
| ''[[:d:Q13130114|Merthyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7546
| [[Ficheru:C. R. Jones, Ysw., Y.H., Llanfyllin (5236452).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105514757|C. R. Jones]]''
|
| 1828
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7547
|
| ''[[:d:Q105549362|Michael Roberts]]''
|
| 1943
| 2014
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 7548
|
| ''[[:d:Q105554307|Harry Thomas Owen, Quaker]]''
|
| 1630
| 1686
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7549
|
| ''[[:d:Q105803185|Donald Hoskins]]''
|
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7550
|
| ''[[:d:Q105824928|Ivan Dale Owen]]''
|
| 1924
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7551
|
| ''[[:d:Q105883342|Cyril Glyndwr Williams]]''
|
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q7228391|Pontyates]]''
|-
| style='text-align:right'| 7552
|
| ''[[:d:Q105887434|Cliff Tamplin]]''
|
| 1920
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7553
|
| ''[[:d:Q105946804|William Henry Davies]]''
|
| 1849
| 1907
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7554
|
| ''[[:d:Q105993903|William George Conley]]''
|
| 1842
| 1924
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7555
|
| ''[[:d:Q106166812|Vernon Stanley Jones]]''
|
| 1875
| 1955
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7556
|
| ''[[:d:Q106193079|Byron Wozencraft]]''
| xugador de dardos galés (1951–1998)
| 1951
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7557
|
| ''[[:d:Q106193220|Dyfri Jones]]''
| xugador de dardos galés (1943–2011)
| 1943
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7558
|
| ''[[:d:Q106204551|Kenneth Crook]]''
|
| 1949
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7559
|
| ''[[:d:Q106243608|Arthur Walter Powell]]''
| fotógrafu neozelandés (1893–1970)
| 1893
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7560
| [[Ficheru:EleanorDaniels1914.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q106369503|Eleanor Daniels]]''
|
| 1886
| 1994
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 7561
| [[Ficheru:Amy Noel Morfydd Ballinger (5449693).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106393535|Amy Noel Morfydd Ballinger]]''
|
| 1907
| 1950
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7562
| [[Ficheru:James Hughes (Glanrheidol) first Mayor reformed corporation of Aberystwyth, A.D. 1836 (5349083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418087|James Hughes]]''
|
| 1788
| 1858
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7563
| [[Ficheru:William Jones, 'Monfa' (of Bootle) (5349085).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418333|William Jones]]''
|
| 1840
| 1918
| ''[[:d:Q13126121|Bodwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7564
| [[Ficheru:The late J. Lloyd Griffith Esq., M.A (5348993).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418847|John Lloyd Griffith]]''
|
| 1839
| 1902
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7565
|
| ''[[:d:Q106421024|Dai Games]]''
| químicu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 7566
| [[Ficheru:Rev. Cornelius Griffiths born Feb 25th 1829 ; died Nov 6th 1905 (5293977).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465233|Cornelius Griffiths]]''
|
| 1829
| 1905
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7567
| [[Ficheru:Miss May John (5294079) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465424|May John]]''
|
| 1874
| 1962
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7568
| [[Ficheru:David Charles Davies at Palm Beach, Florida, 1908 (5449735).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106467715|David Charles Davies]]''
|
| 1866
| 1928
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7569
| [[Ficheru:Miss Salusbury (daughter of the late Major Salusbury, owner of the Bachygraig Estate) (5449764) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106468578|Rosamund Victoria Salusbury]]''
|
| 1885
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7570
| [[Ficheru:Catherine Miriam Anwyl (5449774) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106472293|Catherine Miriam Anwyl]]''
|
| 1871
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7571
|
| ''[[:d:Q106501654|Chris Riley]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 1983
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7572
|
| ''[[:d:Q106518337|Rachel Howell-Evans]]''
|
| 1914
| 2003
| ''[[:d:Q14477598|Trefnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7573
|
| ''[[:d:Q106574374|Hugh Harrison]]''
|
| 1875
| 1912
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7574
|
| ''[[:d:Q106588660|Kenneth Davies]]''
|
| 1928<br/>1925
| 2015
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7575
|
| ''[[:d:Q106602538|Joan M. Eyles]]''
|
| 1907
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7576
|
| ''[[:d:Q136433221|Rhys Davies]]''
|
| 1879
| 1927
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7577
|
| ''[[:d:Q136444533|Elwyn Wilson Jones]]''
|
| 1938
| 2017
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7578
|
| ''[[:d:Q136444591|Gari Melville]]''
|
| 1955
| 2025
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7579
|
| ''[[:d:Q136461525|Gareth Lloyd Williams]]''
|
| 1941
| 2004
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''
|-
| style='text-align:right'| 7580
| [[Ficheru:Parch. W. J. OWEN (Afallon),Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136487593|William John Owen]]''
|
| 1865
| 1941
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 7581
|
| ''[[:d:Q136536183|Robert Jones]]''
|
| 1841
| 1883
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7582
|
| ''[[:d:Q136553598|Suzanne Chapman]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7583
|
| ''[[:d:Q136555236|Pamela Duncan]]''
|
| 1917
| 2000
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7584
|
| ''[[:d:Q136562470|Edward Ash]]''
|
| 1882
| 1946
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7585
|
| ''[[:d:Q136564872|Evan Morris]]''
|
| 1838
| 1885
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7586
|
| ''[[:d:Q136565128|Thomas Myddfai Jones]]''
|
| 1846
| 1924
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7587
|
| ''[[:d:Q136604281|John Cledan Davies]]''
|
| 1843
| 1902
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7588
|
| ''[[:d:Q136644376|Edward Rees]]''
|
| 1904
| 2000
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7589
|
| ''[[:d:Q136644413|D. W. Morgan]]''
|
| 1877
| 1957
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7590
|
| ''[[:d:Q136646119|David Thomas]]''
|
|
| 1906
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7591
|
| ''[[:d:Q136651407|Jennie Williams]]''
|
| 1875
| 1919
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7592
|
| ''[[:d:Q136664120|Katherine Susan Wolf]]''
|
| 1961
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7593
|
| ''[[:d:Q136689395|Maisie Hurley]]''
|
| 1887
| 1964
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7594
|
| ''[[:d:Q136698893|Rowland Hugh Jones (Rolant o Fôn)]]''
|
| 1909
| 1962
| ''[[:d:Q2913637|Rhostrehwfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 7595
|
| ''[[:d:Q136914153|Emrys Cleaver]]''
|
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q6729364|Maesybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7596
|
| ''[[:d:Q136914169|Owen Huw Roberts]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7597
|
| ''[[:d:Q136914180|J. O. Jones (actor)]]''
|
| 1931
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7598
|
| ''[[:d:Q136914249|Elin Mair Jones]]''
|
| 1950
| 2002
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7599
|
| ''[[:d:Q136914260|Richard Morris (Hogia'r Wyddfa)]]''
|
| 1936
| 2000
| ''[[:d:Q3402570|Caeathro]]''
|-
| style='text-align:right'| 7600
|
| ''[[:d:Q136914380|Alan Clayton]]''
|
| 1941
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7601
|
| ''[[:d:Q136914468|Dilys Price (actores)]]''
|
| 1934
| 2001
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7602
|
| ''[[:d:Q136914501|Ernest Evans (actor)]]''
|
| 1923
| 2011
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7603
|
| ''[[:d:Q136914544|William David Williams (W. D. Williams)]]''
|
| 1900
| 1985
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 7604
|
| ''[[:d:Q137039486|Wyn Jones (actor)]]''
|
| 1936
| 1966
| ''[[:d:Q4675083|Acrefair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7605
|
| ''[[:d:Q137040619|Geraint Owen (actor)]]''
|
| 1966
| 2009
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 7606
|
| ''[[:d:Q137040632|Morien Philips]]''
|
| 1930
| 2009
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7607
|
| ''[[:d:Q137040714|Gwynne D. Evans]]''
|
| 1908
| 1988
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7608
|
| ''[[:d:Q137040720|Edwin williams]]''
|
| 1918
| 2003
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7609
|
| ''[[:d:Q137040734|Morris Jones (actor a chyfarwyddwr)]]''
|
| 1906
| 1986
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7610
|
| ''[[:d:Q137166061|Llewellyn Gordon Owen]]''
|
| 1885
| 1947
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7611
|
| ''[[:d:Q137451439|Jack Griffith]]''
|
| 1902
| 1977
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7612
|
| ''[[:d:Q137601569|Frank Llewellyn-Jones]]''
|
| 1907
| 1997
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 7613
| [[Ficheru:Robert Hughes (Glan Collen, 1832?- ) NLW3364239.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137631785|Robert Hughes (Glan Collen)]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7614
|
| ''[[:d:Q137641007|Morgan John Rees]]''
|
| 1760
| 1804
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7615
|
| ''[[:d:Q137719956|Ernest Howard Harris]]''
|
| 1876
| 1961
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7616
| [[Ficheru:Portrayal of Aloma and Tony Jones ,the popular duet Tony and Aloma (1539576).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137973089|Tony Jones]]''
|
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q7680421|Talwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7617
|
| ''[[:d:Q138028809|Mabel Perowne]]''
|
| 1886
| 1967
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7618
|
| ''[[:d:Q138047039|Elizabeth Kent]]''
|
| 1915
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7619
|
| ''[[:d:Q138189165|Robert Perry]]''
|
| 1679
| 1738
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7620
|
| ''[[:d:Q138189219|Leah Morris]]''
|
| 1679
| 1741
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7621
|
| ''[[:d:Q138338362|John Idris Jones]]''
|
| 1938
| 2020
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7622
|
| ''[[:d:Q138338735|Ivor Eustis]]''
|
| 1897
| 1920
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7623
|
| ''[[:d:Q138339199|Marian Ann Goronwy-Roberts]]''
|
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q107033010|Robertstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7624
|
| ''[[:d:Q138349362|Samuel Evans]]''
|
| 1817
| 1902
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 7625
| [[Ficheru:The Newark Star (1909-05-07). John D. Marsh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138448286|John Daniel Marsh]]''
|
| 1873
| 1965
| ''[[:d:Q13635560|Gwehelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7626
|
| ''[[:d:Q138456592|Martyn Butler]]''
|
| 1954
| 2026
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7627
|
| ''[[:d:Q138458247|Guy Rawson Trafford]]''
|
|
| 1930
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7628
| [[Ficheru:John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138535331|John Humphreys]]''
|
| 1861
| 1944
| ''[[:d:Q5152606|Commins Coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7629
|
| ''[[:d:Q138701765|Edward Jones]]''
|
|
| 1738
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7630
|
| ''[[:d:Q138702006|Gweno Lewis]]''
|
| 1913
| 2005
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7631
|
| ''[[:d:Q138702031|Gwladys Elizabeth Lewis]]''
|
| 1885
| 1979
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 7632
|
| ''[[:d:Q138708501|Sianed Elin Jones]]''
|
| 1959
| 2022
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7633
|
| ''[[:d:Q138779988|John Williams]]''
|
| 1922
| 2001
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7634
|
| ''[[:d:Q139071081|Thomas Joseph Morris]]''
|
| 1846
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7635
|
| ''[[:d:Q139071102|William Ross Hughes]]''
|
| 1857
| 1935
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7636
|
| ''[[:d:Q139071191|John C. Roberts]]''
|
|
| 1911
| ''[[:d:Q6662969|Llysfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7637
|
| ''[[:d:Q139071284|John Richard Roberts]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7638
| [[Ficheru:Portrait of Brass of Edward Goodman in Ruthin Church, Denbighshire (4670777).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139088980|Edward Goodman]]''
|
| 1476
| 1560
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7639
| [[Ficheru:Portrait of Abel Anthony Gower, Esquire, of Glandovan, County of Pembroke (4670781).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139089502|Abel Anthony Gower]]''
|
| 1768
| 1837
| ''[[:d:Q17741711|Glandovan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7640
|
| ''[[:d:Q139104913|William Owen]]''
|
| 1791
| 1883
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7641
| [[Ficheru:Walter Young Armstrong in WT Pike Biographies Berks Bucks & Beds (32a) (6).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139255770|Walter Young Armstrong]]''
|
| 1851
| 1934
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7642
|
| ''[[:d:Q139256119|George Albert Ash]]''
|
| 1911
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7643
|
| ''[[:d:Q139256146|George Hugh Ash]]''
|
| 1942
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7644
|
| ''[[:d:Q139305674|Thomas Owen]]''
|
| 1598
| 1672
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7645
|
| ''[[:d:Q139308619|William Owen II]]''
|
| 1584
| 1674
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7646
|
| ''[[:d:Q139373509|Hilda Mary Smyth]]''
|
| 1891
| 1978
| ''[[:d:Q6661088|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7647
|
| ''[[:d:Q139597332|Alicia Graciana Jones]]''
|
| 1787
| 1865
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7648
|
| ''[[:d:Q139618604|William Warlow]]''
|
| 1765
| 1846
| ''[[:d:Q1939162|Camrose]]''
|-
| style='text-align:right'| 7649
|
| ''[[:d:Q139618744|Alicia Gratiana Gower Jones]]''
|
| 1860
| 1932
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7650
|
| ''[[:d:Q139618987|Timothy Richard Morgan]]''
|
| 1862
| 1943
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7651
| [[Ficheru:King Edward II of England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236|Edward II of England]]''
| aristócrata galés (1284–1327)
| 1284
| 1327
| ''[[:d:Q275128|Caernarfon Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7652
| [[Ficheru:Elmer Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8287|Elmer Gethin Rees]]''
|
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 7653
| [[Ficheru:Edward and Tsuneko Gauntlett in 1949 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22742|George Edward Luckman Gauntlett]]''
| esperantista británicu (1868–1956)
| 1868
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7654
| [[Ficheru:Roald Dahl.jpg|center|128px]]
| [[Roald Dahl]]
|
| 1916
| 1990
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7655
| [[Ficheru:Hugh Dalton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q26207|Hugh Dalton]]''
|
| 1887
| 1962
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7656
| [[Ficheru:Desmond Llewelyn 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29092|Desmond Llewelyn]]''
|
| 1914
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7657
|
| ''[[:d:Q29738|Rod Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2025
| ''[[:d:Q5572916|Glyncorrwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7658
| [[Ficheru:Fred Keenor statue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30518|Fred Keenor]]''
| futbolista británicu (1894–1972)
| 1894
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7659
|
| ''[[:d:Q31362|Martyn Lloyd-Jones]]''
| teólogu galés (1899–1981)
| 1899
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7660
| [[Ficheru:Bertrand Russell photo.jpg|center|128px]]
| [[Bertrand Russell]]
| matemáticu, Reinu Xuníu
| 1872
| 1970
| ''[[:d:Q3057926|Trellech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7661
| [[Ficheru:Y botanegwr Hugh Davies (1739 – 1821) Welsh botanist.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56170|Hugh Davies]]''
|
| 1739
| 1821
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7662
|
| ''[[:d:Q58331|Kenny Morgans]]''
| futbolista británicu (1939–2012)
| 1939
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7663
|
| ''[[:d:Q110458597|Ivan Thomas Davies]]''
|
| 1852
| 1931
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7664
|
| ''[[:d:Q106638464|Alwyn Owens]]''
| profesor universitariu británicu
| 1931
| 2023
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7665
|
| ''[[:d:Q106669233|Herbert Forsdike]]''
| xinecólogu británicu (1875–1942)
| 1875
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7666
|
| ''[[:d:Q106697312|Patricia Bellotti]]''
|
| 1931
| 2017
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7667
| [[Ficheru:Mrs Packe c1875.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106705757|Emma Packe]]''
|
| 1840
| 1914
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7668
|
| ''[[:d:Q106716134|Caroline Orr]]''
|
| 1862
| 1945
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7669
|
| ''[[:d:Q106763028|Mervyn Davies]]''
| xuez británicu (1918–2015)
| 1918
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7670
|
| ''[[:d:Q106823039|Gwynfryn Morgan Daniel]]''
|
| 1904
| 1960
| ''[[:d:Q4980820|Bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7671
|
| ''[[:d:Q106827606|Geoffrey Jones]]''
| xuez británicu (1928–2014)
| 1928
| 2014
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 7672
|
| ''[[:d:Q106959770|Samuel Islwyn Evans]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7673
|
| ''[[:d:Q107127836|Nick Laughland]]''
|
| 1951
| 2020
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 7674
|
| ''[[:d:Q107182198|Frederick George Albert Stuckey]]''
|
| 1870
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7675
|
| ''[[:d:Q107182592|Elizabeth Jones-Sifford]]''
|
| 1861
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7676
| [[Ficheru:Gerald Williams, nai Hedd Wyn, y tu allan i'r Ysgwrn (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107207795|Gerald Williams]]''
| agricultor galés (1928–2021)
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q10959753|Yr Ysgwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7677
|
| ''[[:d:Q107220523|Philip Harrhy Jones]]''
|
| 1931
| 1994
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7678
|
| ''[[:d:Q107242293|John T. Davies]]''
|
| 1881
| 1938
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7679
|
| ''[[:d:Q107341053|Morris Baron Cohen]]''
|
| 1900
| 1972
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7680
|
| ''[[:d:Q107363545|Wyndham Edwards]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7681
| [[Ficheru:Evan Pierce. Mezzotint by S. W. Reynolds, junior, 1849, afte Wellcome V0006595.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107366865|Evan Pierce]]''
|
|
| 1895
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7682
|
| ''[[:d:Q107368806|Percy Baker]]''
|
| 1880
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7683
|
| ''[[:d:Q107370884|Wyn Jones]]''
|
| 1959
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7684
|
| ''[[:d:Q107394161|Daniel Tudor]]''
|
| 1866
| 1928
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 7685
|
| ''[[:d:Q107407076|William Lloyd Phillips]]''
|
| 1881
| 1966
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7686
|
| ''[[:d:Q107411765|Albert Hawkins]]''
|
| 1886
| 1969
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7687
|
| ''[[:d:Q107464879|Billy Poyntz]]''
|
| 1894
| 1966
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7688
|
| ''[[:d:Q107485959|Edward Robarts]]''
| marineru galés (1770–1832)
| 1770
| 1832
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 7689
|
| ''[[:d:Q107500567|Douglas C. Fox]]''
|
| 1906
| 1979
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 7690
|
| ''[[:d:Q107504366|Gordon K. Lewis]]''
| historiador británicu
| 1919
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7691
|
| ''[[:d:Q107582050|George Brinley Evans]]''
|
| 1925
| 2022
| ''[[:d:Q5318603|Dyffryn Cellwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7692
|
| ''[[:d:Q107661809|Sir David Nicholas]]''
| periodista británicu (1930–2022)
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7693
|
| ''[[:d:Q107691517|Taffy Owen]]''
|
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7694
|
| ''[[:d:Q107697068|Richard Jones]]''
|
| 1955
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7695
|
| ''[[:d:Q108114994|Benjamin Baynton]]''
|
| 1789
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7696
|
| ''[[:d:Q108136770|Robert Roberts]]''
|
| 1674
| 1728
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7697
|
| ''[[:d:Q108217230|David Vaughan Davies]]''
| anatomista británicu (1911–1969)
| 1911
| 1969
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7698
| [[Ficheru:Profile Portrait of Henry Foxall.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q108224262|Henry Foxall]]''
|
| 1758
| 1823
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7699
|
| ''[[:d:Q108243277|Ezzelina Jones]]''
|
| 1921
| 2012
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7700
|
| ''[[:d:Q108300147|Derrick Pritchard Webley]]''
|
| 1922
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7701
|
| ''[[:d:Q108308472|Garnet Rees]]''
|
| 1912
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7702
|
| ''[[:d:Q108386688|Doris Lindner]]''
|
| 1896
| 1979
| ''[[:d:Q2742075|Llanyre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7703
| [[Ficheru:John Fletcher Owen (4050606421).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108416183|John Fletcher Owen]]''
|
| 1839
| 1924
| ''[[:d:Q6661098|Llanbedr-y-Cennin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7704
|
| ''[[:d:Q108525988|John Charles McLean]]''
|
| 1875
| 1952
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7705
|
| ''[[:d:Q108531511|Alun Gibbard]]''
|
| 1960
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7706
|
| ''[[:d:Q108601753|David Rogers Jones]]''
| puyador británicu (1942–2022)
| 1942
| 2022
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7707
| [[Ficheru:Florrie Evans missionary.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q108610241|Annie Florence Evans]]''
|
| 1884
| 1967
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 7708
| [[Ficheru:Thomas William Jones.webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q108678888|Thomas William Jones]]''
| marineru galés (1877–1967)
| 1877
| 1967
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7709
|
| ''[[:d:Q108686833|Thomas Gruffydd Davies]]''
|
| 1931
| 2019
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 7710
|
| ''[[:d:Q108753145|Robert Morris Evans]]''
|
| 1915
| 2008
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7711
|
| ''[[:d:Q108753677|Judith Hockaday]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7712
|
| ''[[:d:Q108753852|John Glyn Penrhyn Jones]]''
|
| 1921
| 1973
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7713
|
| ''[[:d:Q108754117|Hywel Geoffrey Lloyd Lloyd-Thomas]]''
|
| 1924
| 2011
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7714
|
| ''[[:d:Q108754201|Arthur Griffith Maitland-Jones]]''
|
| 1890
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7715
|
| ''[[:d:Q108754941|Eirwyn Norman Rowlands]]''
|
| 1915
| 2003
| ''[[:d:Q4675083|Acrefair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7716
|
| ''[[:d:Q108755272|Reginald Norman Tattersall]]''
|
| 1914
| 1974
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7717
|
| ''[[:d:Q108885058|Evan Cambria Thomas]]''
|
| 1867
| 1930
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7718
|
| ''[[:d:Q109037476|George Bowen]]''
|
| 1745
| 1814
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7719
|
| ''[[:d:Q109062193|Ann Griffiths]]''
|
| 1934
| 2020
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7720
|
| ''[[:d:Q109276106|Helen Mackay]]''
|
| 1897
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7721
|
| ''[[:d:Q109278982|Dewi Arwel Hughes]]''
|
| 1947
| 2017
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 7722
|
| ''[[:d:Q109339963|Gerard Dynevor]]''
|
| 1931
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7723
|
| ''[[:d:Q109381288|Shirley Dynevor]]''
| actriz británica
| 1933
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7724
| [[Ficheru:Portrait of NX17395 Warrant-Officer Thomas Fisher, Official Photographer with the Military History and Information Section.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109479497|Thomas Fisher]]''
| fotógrafu de guerra australianu (1908–1942)
| 1908
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7725
|
| ''[[:d:Q109479931|David Morgan]]''
|
| 1833
| 1919
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7726
|
| ''[[:d:Q109606512|David Roberts Sr.]]''
|
| 1810
| 1881
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7727
|
| ''[[:d:Q109615124|William H. Griffiths]]''
|
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 7728
|
| ''[[:d:Q109630143|Edward Williams]]''
|
| 1850
| 1934
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7729
|
| ''[[:d:Q109630370|J Gwyndud Jones]]''
|
| 1831
| 1926
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7730
|
| ''[[:d:Q109669301|Rowland Thomas]]''
|
| 1789
| 1856
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7731
|
| ''[[:d:Q109669500|Edward Foulkes]]''
|
| 1850
| 1917
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7732
|
| ''[[:d:Q109676105|David Hooson]]''
|
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2745164|Vale of Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7733
|
| ''[[:d:Q109681025|Arthur Beacham]]''
|
| 1913
| 2012
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7734
|
| ''[[:d:Q109700497|Tim Wilkinson]]''
|
| 1947
| 2020
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7735
|
| ''[[:d:Q109732636|Peter A. Griffiths]]''
|
| 1832
| 1911
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7736
|
| ''[[:d:Q109735696|Frances Althea Trevor]]''
|
| 1848
| 1906
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 7737
|
| ''[[:d:Q109769748|Robert Gwyneddon Davies]]''
|
| 1870
| 1928
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7738
|
| ''[[:d:Q109811832|Edgar Williams Parry]]''
|
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q3396764|Betws Garmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7739
| [[Ficheru:Portrait of Garibaldi Tyler ca. 1907.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109824414|Garibaldi Tyler]]''
|
| 1866
| 1953
| ''[[:d:Q672693|Carmarthen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7740
|
| ''[[:d:Q109859950|John Richards]]''
|
| 1745
| 1836
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7741
|
| ''[[:d:Q109894727|Edward Williams]]''
|
| 1715
| 1795
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7742
|
| ''[[:d:Q110086719|Dafydd Gwilym Davies]]''
|
| 1922
| 2017
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7743
| [[Ficheru:"Elwedd" (Rev. D Edmondes-Owen as Elwedd) (4541053364).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110103399|David Edmondes Owen]]''
|
| 1866
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7744
|
| ''[[:d:Q110107533|Ignatius Williams]]''
|
| 1835
| 1905
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7745
|
| ''[[:d:Q110160973|Islwyn Morgan Lake]]''
|
| 1925
| 2018
| ''[[:d:Q6661884|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7746
|
| ''[[:d:Q110182617|Rosalie Gertrude Bray]]''
|
| 1846
| 1938
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7747
|
| ''[[:d:Q110183271|Winifred Marian Chambers]]''
|
| 1888
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7748
|
| ''[[:d:Q110214233|Cyril Hodges]]''
|
| 1915
| 1974
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7749
|
| ''[[:d:Q110214251|Llew Morgan]]''
|
| 1885
| 1960
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7750
| [[Ficheru:Y Parch. D. Silyn Evans (5292108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110214277|David Silyn Evans]]''
|
| 1850
| 1930
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7751
|
| ''[[:d:Q110214284|John Owen Williams]]''
|
| 1892
| 1973
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7752
|
| ''[[:d:Q110214288|Leslie Wynne Evans]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7753
|
| ''[[:d:Q110214393|Leonard Charles Evetts]]''
|
| 1909
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7754
|
| ''[[:d:Q110292435|Frank Davies]]''
| futbolista británicu (1903–1970)
| 1903
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7755
|
| ''[[:d:Q110323565|John Timothy Lewis]]''
|
| 1845
| 1923
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7756
|
| ''[[:d:Q110424746|Owen Jones]]''
|
| 1811
| 1862
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7757
| [[Ficheru:Donald Alister Griffiths.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110437612|Donald Alister Griffiths]]''
| zoólogu británicu (1927–2018)
| 1927
| 2018
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7758
|
| ''[[:d:Q110439012|Helene Elizabeth Leach]]''
|
| 1831
| 1910
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7759
|
| ''[[:d:Q110439382|John Maddocks]]''
|
| 1601
| 1662
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 7760
|
| ''[[:d:Q110442060|William Jones]]''
|
| 1867
| 1915
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7761
|
| ''[[:d:Q110442214|Baldwyn Lloyd Roberts]]''
|
| 1892
| 1945
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7762
|
| ''[[:d:Q110458257|Samuel Williams]]''
|
|
| 1876
| ''[[:d:Q3399408|Pontllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7763
|
| ''[[:d:Q110961740|Ted Regan]]''
|
| 1900
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 7764
|
| ''[[:d:Q110476831|Ian Price]]''
| actor británicu
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7765
|
| ''[[:d:Q110621082|Taliesin Rees]]''
|
| 1883
| 1963
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7766
|
| ''[[:d:Q110621616|Thomas Lewis Old]]''
|
| 1885
| 1958
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7767
|
| ''[[:d:Q110621944|John Mortimer Green]]''
|
| 1844
| 1864
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7768
| [[Ficheru:Ben Morus, of Lampeter (5349014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110626749|Ben Morus]]''
|
| 1881
| 1913
| ''[[:d:Q6661336|Llanfair Clydogau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7769
| [[Ficheru:David Owen Thomas (1852–1925).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110627723|David Owen Thomas]]''
|
| 1852
| 1925
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7770
|
| ''[[:d:Q110627807|Evan Penllyn Jones]]''
|
| 1839
| 1902
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7771
|
| ''[[:d:Q110628094|William Saunders Davies]]''
|
| 1815
| 1883
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7772
|
| ''[[:d:Q110636999|William Pierce Elwy Jones]]''
|
| 1875
| 1926
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7773
|
| ''[[:d:Q110654328|Jabez Evans]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7774
|
| ''[[:d:Q110663533|William Lewes]]''
|
| 1878
| 1952
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7775
|
| ''[[:d:Q110663635|John Lias Davies]]''
|
| 1863
| 1934
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7776
|
| ''[[:d:Q110722956|John Lewis]]''
|
| 1815
| 1873
| ''[[:d:Q14508512|Henfynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7777
| [[Ficheru:Thomas David Evans (Gwernogle 1853-1940).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110724403|Thomas Gwernogle Evans]]''
|
| 1853
| 1940
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7778
|
| ''[[:d:Q110726419|Elizabeth Giffard]]''
|
| 1766
| 1842
| ''[[:d:Q17737897|Nerquis Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7779
|
| ''[[:d:Q110767143|Arthur Foulkes-Roberts]]''
|
| 1864
| 1941
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7780
|
| ''[[:d:Q110767602|James Ronald Williams]]''
|
| 1899
| 1969
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7781
|
| ''[[:d:Q110768012|David Thomas Salathiel]]''
|
| 1872
| 1947
| ''[[:d:Q8059809|Ystradyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7782
|
| ''[[:d:Q110768355|William Evans Jones]]''
|
| 1854
| 1938
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7783
|
| ''[[:d:Q110802439|Benjamin Menai Francis]]''
|
| 1864
| 1929
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7784
|
| ''[[:d:Q110805638|John Williams]]''
|
| 1795
| 1856
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7785
|
| ''[[:d:Q110812845|Thomas Bowen]]''
|
| 1792
| 1869
| ''[[:d:Q5047586|Carway]]''
|-
| style='text-align:right'| 7786
|
| ''[[:d:Q110827530|John Tudor]]''
|
| 1877
| 1952
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7787
| [[Ficheru:Jennifer Toye.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110863526|Jennifer Toye]]''
|
| 1933
| 2022
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7788
|
| ''[[:d:Q110897698|George Holmes]]''
| funcionariu británicu
| 1926
| 2025
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7789
|
| ''[[:d:Q110935652|Robert Williams]]''
|
| 1848
| 1918
| ''[[:d:Q8059810|Ystradowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7790
|
| ''[[:d:Q110952047|John Daniel Evans]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7791
|
| ''[[:d:Q110952071|Peter Felix]]''
|
| 1792
| 1861
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7792
|
| ''[[:d:Q110952124|John Lewis Butler]]''
|
| 1791
| 1861
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7793
|
| ''[[:d:Q110962956|Robert J. Jones]]''
|
| 1899
| 1962
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7794
|
| ''[[:d:Q110979469|John Evans]]''
|
| 1835
| 1888
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7795
|
| ''[[:d:Q110979531|Hugh Charles Howells]]''
|
| 1825
| 1880
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7796
|
| ''[[:d:Q110979757|David Thomas]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7797
| [[Ficheru:Anthony Hopkins Red Sea Festival 2025 Portrait.jpg|center|128px]]
| [[Anthony Hopkins]]
| actor británicu
| 1937
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7798
| [[Ficheru:Ben Davies in Austria vs. Wales 2016-10-06 (118) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93555|Ben Davies]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7799
| [[Ficheru:Easter at Bristol Rovers in October 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93828|Jermaine Easter]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7800
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Jones of Penybont crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111840|Carwyn Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7801
|
| [[Sally Hodge]]
| ciclista británica
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7802
| [[Ficheru:Gwenda Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117720|Gwenda Thomas]]''
| política británica
| 1942
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7803
| [[Ficheru:Petter Solberg - 2009 Cyprus Rally 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117756|Phil Mills]]''
| copilotu británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7804
|
| ''[[:d:Q118542|Nicholas A'Hern]]''
| atleta australianu
| 1969
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7805
|
| ''[[:d:Q122122|Karl Johnson]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7806
| [[Ficheru:2015-03-02 Carl Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126360|Carl Robinson]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 7807
| [[Ficheru:David Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126444|David Vaughan]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 7808
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138839|Wayne Hennessey]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7809
| [[Ficheru:Julian Hodgson 2001 Solingen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q142319|Julian Hodgson]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7810
| [[Ficheru:Michael sadler saga2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q143120|Michael Sadler]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7811
| [[Ficheru:Bonnie Tyler, ESC2013 press conference 02 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Bonnie Tyler]]
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7812
| [[Ficheru:James Collins 2023 (cropped).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q158980|James Collins]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7813
|
| ''[[:d:Q163452|Tom James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 7814
| [[Ficheru:Lucy Cohen-Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q166910|Lucy Owen]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7815
| [[Ficheru:Sir Tom Jones at The Queen's Birthday Party (cropped-2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q180850|Tom Jones]]''
|
| 1940
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7816
| [[Ficheru:Brian Josephson, March 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q181363|Brian David Josephson]]''
| físicu, Reinu Xuníu
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7817
| [[Ficheru:2022 FIFA World Cup United States 1–1 Wales - (32) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Gareth Bale]]
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7818
| [[Ficheru:Craig Bellamy 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q190515|Craig Bellamy]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7819
| [[Ficheru:Duffy 2010 erdoedy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q192587|Duffy]]''
|
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7820
|
| ''[[:d:Q204537|Justin Kerrigan]]''
|
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7821
| [[Ficheru:Ken Follett official.jpg|center|128px]]
| [[Ken Follett]]
| novelista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7822
| [[Ficheru:Aaron Ramsey 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q213427|Aaron Ramsey]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7823
| [[Ficheru:1 mark hughes 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q214513|Mark Hughes]]''
|
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7824
| [[Ficheru:Rhys Ifans 2011 cropped.jpg|center|128px]]
| [[Rhys Ifans]]
|
| 1967
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7825
| [[Ficheru:Deep Purple - MN Gredos - 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q216700|Roger Glover]]''
|
| 1945
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7826
|
| ''[[:d:Q218245|Siwan Morris]]''
| actriz británica
| 1976
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7827
| [[Ficheru:Ian Rush in Singapore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219354|Ian Rush]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''<br/>''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 7828
|
| ''[[:d:Q221876|Chris Bell]]''
|
| 1960
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7829
| [[Ficheru:Mary Hopkin 1969.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q230594|Mary Hopkin]]''
|
| 1950
|
| [[Ystradgynlais]]<br/>''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 7830
| [[Ficheru:Nicole Cooke Geelong World Cup 2007 podium 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q230996|Nicole Cooke]]''
| ciclista británica
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7831
| [[Ficheru:Charlotte Church by Law Keven.jpg|center|128px]]
| [[Charlotte Church]]
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7832
| [[Ficheru:Marina Diamandis @ YouTube Theater 03 09 2022 (52297979794).jpg|center|128px]]
| [[Marina and the Diamonds]]
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7833
| [[Ficheru:Shirley Bassey (1971).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234754|Shirley Bassey]]''
| cantante británica
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7834
| [[Ficheru:Dawn French 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q236309|Dawn French]]''
|
| 1957
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7835
| [[Ficheru:Jem Walking 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237182|Jem]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7836
| [[Ficheru:Sarah Waters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237555|Sarah Waters]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q1939963|Neyland]]''
|-
| style='text-align:right'| 7837
| [[Ficheru:Siân Phillips in "Crossing Borders".jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237778|Siân Phillips]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7838
| [[Ficheru:Mark Delaney in 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q246379|Mark Delaney]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7839
| [[Ficheru:Gary Jones stargate cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q248414|Gary Jones]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7840
|
| ''[[:d:Q251436|Michael White]]''
| futbolista neozelandés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7841
| [[Ficheru:Shefali Chowdhury.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q253495|Shefali Chowdhury]]''
| actriz británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7842
| [[Ficheru:Eve Myles 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q254876|Eve Myles]]''
|
| 1978
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7843
| [[Ficheru:Official portrait of Stuart Andrew crop 2, 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259707|Stuart Andrew]]''
| políticu británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7844
| [[Ficheru:Official portrait of Guto Bebb crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q260772|Guto Bebb]]''
| políticu británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7845
|
| ''[[:d:Q261477|Gareth Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7846
| [[Ficheru:Gwyneth Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q261571|Gwyneth Jones]]''
|
| 1936
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7847
| [[Ficheru:Colin Pascoe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262177|Colin Pascoe]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7848
| [[Ficheru:Robert Walter, president European security and Defence Assembly. Session 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q263532|Robert Walter]]''
| políticu británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7849
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Brennan of Canton crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q264964|Kevin Brennan]]''
| políticu galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 7850
|
| ''[[:d:Q266062|Gareth John Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7851
| [[Ficheru:Chris Bryant MP July 2024 Official portrait 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266146|Chris Bryant]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7852
| [[Ficheru:Official portrait of Hywel Williams crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266189|Hywel Williams]]''
| políticu galés
| 1953
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7853
| [[Ficheru:Roger Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266434|Roger Williams]]''
| políticu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7854
| [[Ficheru:Stephen Williams MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266548|Stephen Williams]]''
| políticu galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 7855
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Alun Cairns MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q268030|Alun Cairns]]''
|
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7856
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Robert Buckland MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q269853|Robert Buckland]]''
| políticu galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7857
| [[Ficheru:Evans, Jill-1665.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272522|Jill Evans]]''
| política británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7858
| [[Ficheru:Jade Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272570|Jade Jones]]''
| taekwondista británica
| 1993
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7859
| [[Ficheru:Donna Lewis (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272578|Donna Lewis]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7860
| [[Ficheru:Katherine Jenkins in 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272581|Katherine Jenkins]]''
|
| 1980
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7861
|
| ''[[:d:Q272592|Aimee-Ffion Edwards]]''
| actriz británica
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7862
|
| ''[[:d:Q275421|Emma]]''
| cantante británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7863
|
| ''[[:d:Q285258|Ron Waldron]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1933
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7864
|
| ''[[:d:Q287292|Andrew Selby]]''
| boxeador británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7865
| [[Ficheru:Cerys Matthews Glastonbury 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q291300|Cerys Matthews]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7866
|
| ''[[:d:Q291686|Lindy Hemming]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7867
| [[Ficheru:Ioan Gruffudd at the 2011 Comic-Con International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q295974|Ioan Gruffudd]]''
|
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7868
| [[Ficheru:Official portrait of Wayne David MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q296716|Wayne David]]''
| políticu galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7869
| [[Ficheru:Glyn Davies (Welsh Politician) profile photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q296920|Glyn Davies]]''
|
| 1944
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7870
| [[Ficheru:Michael Sheen crop n2 Good Omens panel at NYCC (61104).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q298276|Michael Sheen]]''
|
| 1969
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7871
| [[Ficheru:Official portrait of Jonathan Edwards crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q302892|Jonathan Edwards]]''
| políticu británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7872
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Evans crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303577|Chris Evans]]''
| políticu británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 7873
| [[Ficheru:Evans, Jonathan (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303716|Jonathan Evans]]''
| políticu galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7874
| [[Ficheru:Official portrait of Mr Nigel Evans crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303814|Nigel Evans]]''
| políticu británicu
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7875
| [[Ficheru:Simon Davies Wales October 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310733|Simon Davies]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7876
| [[Ficheru:Athletissima 2012 - Colin Jackson (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q311300|Colin Jackson]]''
| atleta británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7877
| [[Ficheru:Danny Gabbidon 04052025 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312067|Danny Gabbidon]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 7878
| [[Ficheru:Jonathan Pryce 2016 (28577280662) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312702|Jonathan Pryce]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q5043241|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7879
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (135) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q313250|Joe Allen]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7880
| [[Ficheru:Mason Ryan Cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q314920|Mason Ryan]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7881
|
| ''[[:d:Q316155|John Holloway]]''
|
| 1948
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7882
| [[Ficheru:Start campagne voor Europese verkiezingen van PvdA (Rotterdam) Neal Kinnoch , k, Bestanddeelnr 932-9811.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317258|Neil Kinnock]]''
| políticu galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7883
| [[Ficheru:MarkWilliams2025Masters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317265|Mark Williams]]''
| xugador de snooker británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 7884
| [[Ficheru:John Weathers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322031|John Weathers]]''
| ornitólogu galés
| 1947
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7885
| [[Ficheru:Bryn Terfel in Stockholm 2013-22.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322211|Bryn Terfel]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7886
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Howard of Lympne crop 2, 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325381|Michael Howard]]''
|
| 1941
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7887
|
| ''[[:d:Q327187|Mark Pembridge]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7888
| [[Ficheru:Lord Heseltine, Deputy Prime Minister, UK (1995-97) (10559130986).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332314|Michael Heseltine]]''
|
| 1933
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7889
| [[Ficheru:Karl Jenkins - St David Awards 2017.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q333168|Karl Jenkins]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7890
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Baker of Dorking 2020 crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333390|Kenneth Baker, Baron Baker of Dorking]]''
| políticu galés
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7891
| [[Ficheru:Elfyn Llwyd MP in 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333590|Elfyn Llwyd]]''
|
| 1951
|
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 7892
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Murphy of Torfaen 2020 crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333828|Paul Murphy]]''
| políticu galés
| 1948
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 7893
| [[Ficheru:Rondavies1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333869|Ron Davies]]''
| políticu galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7894
| [[Ficheru:Sandra Gidley, September 2009 1 rotated and cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q544101|Sandra Gidley]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 7895
| [[Ficheru:DaveEdmunds1980crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545186|Dave Edmunds]]''
|
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7896
|
| ''[[:d:Q545198|Julian Winn]]''
| ciclista británicu
| 1972
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 7897
| [[Ficheru:Samuel Harrison TA 2013 (Cropping).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545242|Sam Harrison]]''
| ciclista británicu
| 1992
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 7898
| [[Ficheru:Saunders, Dean 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545303|Dean Saunders]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7899
|
| ''[[:d:Q545328|Tom Ward]]''
| actor británicu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7900
|
| ''[[:d:Q546364|Della Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 7901
| [[Ficheru:Jak Jones PHC 2016-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q549519|Jak Jones]]''
| xugador de snooker británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 7902
| [[Ficheru:Matthew Stevens PHC 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q551261|Matthew Stevens]]''
| xugador de snooker británicu
| 1977
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7903
|
| ''[[:d:Q552881|Les Davies]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7904
| [[Ficheru:Jason Koumas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q553549|Jason Koumas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7905
| [[Ficheru:Sashaspooky (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556024|Sasha]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7906
|
| ''[[:d:Q561356|Kevin Allen]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7907
| [[Ficheru:Christian Malcolm Barcelona 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561374|Christian Malcolm]]''
| velocista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7908
| [[Ficheru:Portrait of Ross Lovegrove.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q573143|Ross Lovegrove]]''
| diseñador galés
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7909
| [[Ficheru:Official portrait of Albert Owen crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q576121|Albert Owen]]''
| políticu galés
| 1959
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7910
| [[Ficheru:Snooker German Masters (DerHexer) 2013-02-03 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q578107|Paul Collier]]''
| árbitru galés
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7911
|
| ''[[:d:Q579550|Peter Biziou]]''
| direutor de fotografía británicu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7912
| [[Ficheru:Up percy jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q587649|Percy Jones]]''
|
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7913
| [[Ficheru:Jamie Jones PHC 2015-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q590142|Jamie Jones]]''
| xugador de snooker británicu
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7914
|
| ''[[:d:Q618515|Aphrodite]]''
|
| 1968
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7915
| [[Ficheru:Nicky Grist.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q631339|Nicky Grist]]''
| pilotu de rally británicu
| 1961
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7916
| [[Ficheru:Richard Duffy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q642981|Richard Duffy]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7917
| [[Ficheru:Tighpaul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q648341|Thighpaulsandra]]''
| músicu británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 7918
|
| ''[[:d:Q662951|Roy Mathias]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7919
|
| ''[[:d:Q685402|Gavin Williams]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7920
| [[Ficheru:Huw-irranca-davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q691388|Huw Irranca-Davies]]''
| políticu galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 7921
| [[Ficheru:Anne Main (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q694996|Anne Main]]''
| política galesa
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7922
| [[Ficheru:Alan Woods RCP 2nd Congress May 2025 DSCF2406 (54532185577) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q704897|Alan Woods]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7923
|
| ''[[:d:Q713720|Kevin Sheedy]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 7924
| [[Ficheru:Jeffrey Weeks by Mark McNestry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q718057|Jeffrey Weeks]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7925
| [[Ficheru:Steve Jones Boston 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720491|Steve Jones]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7926
| [[Ficheru:DavidLangford.01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720787|David Langford]]''
| escritor británicu
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7927
|
| ''[[:d:Q721273|Richard Ian Cox]]''
| actor canadianu
| 1973
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7928
| [[Ficheru:Luke Evans in 2018 (cropped 4).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q722001|Luke Evans]]''
|
| 1979
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7929
| [[Ficheru:Lynn Davies 1964.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725365|Lynn Davies]]''
| atleta británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7930
| [[Ficheru:Kieth Allen (7323203024) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725519|Keith Allen]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7931
| [[Ficheru:Kelly jones cardiff 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725516|Kelly Jones]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7932
| [[Ficheru:Rob Terry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725567|Rob Terry]]''
| lluchador profesional británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7933
| [[Ficheru:Bradley Dredge KLM Open 2010.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q725572|Bradley Dredge]]''
| golfista galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7934
| [[Ficheru:Siân James at Canal Parade Amsterdam - EuroPride 2016 - PvdA (28225698514) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q727410|Siân James]]''
| política galesa
| 1959
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 7935
|
| ''[[:d:Q727494|Terry Williams]]''
| batería británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7936
|
| ''[[:d:Q730648|Steve Upton]]''
| batería galés
| 1946
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7937
|
| ''[[:d:Q731353|Ian Flanagan]]''
| tenista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7938
| [[Ficheru:Kim Howells 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q736160|Kim Howells]]''
|
| 1946
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7939
|
| ''[[:d:Q736226|Clive Thomas]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7940
| [[Ficheru:Ieuan Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741112|Ieuan Evans]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7941
|
| ''[[:d:Q746440|Saint Wethoc]]''
|
| 401
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7942
|
| ''[[:d:Q747672|Mark Titley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7943
| [[Ficheru:Official portrait of Dr Julian Lewis crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q749612|Julian Lewis]]''
| políticu británicu
| 1951
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7944
| [[Ficheru:Official portrait of Susan Elan Jones crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q750381|Susan Elan Jones]]''
| política británica
| 1968
|
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7945
|
| ''[[:d:Q751510|Lloyd Burns]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7946
|
| ''[[:d:Q761573|Catherine Fisher]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7947
| [[Ficheru:JAMES WILSON BRFC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q771149|James Wilson]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 7948
|
| ''[[:d:Q780432|John Bach]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7949
| [[Ficheru:Ian Gough 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q781211|Ian Gough]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7950
| [[Ficheru:USO - ASM - 20150905 - Nicky Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q786362|Nicky Robinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7951
| [[Ficheru:Miss Wales 08 Chloe Morgan.jpg|center|128px]]
| [[Chloe-Beth Morgan]]
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 7952
| [[Ficheru:Bullet for My Valentine - Rock am Ring 2018-4319.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q855207|Matthew Tuck]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7953
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q863024|Billy Boston]]''
|
| 1934
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7954
| [[Ficheru:BlueWiki.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q885939|Blue Weaver]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7955
|
| ''[[:d:Q888143|Bob Morgan]]''
| saltador galés
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7956
| [[Ficheru:Alex Thomson VG2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q892605|Alex Thomson]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7957
|
| ''[[:d:Q897007|Bradley Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7958
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551217).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q901131|Dafydd Ifans]]''
| escritor galés
| 1949
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7959
| [[Ficheru:Justin Tipuric. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q914227|Justin Tipuric]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7960
| [[Ficheru:Gwilym Simcock IBK.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q919013|Gwilym Simcock]]''
|
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7961
| [[Ficheru:The Who Philadelphia PA Oct. 26, 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q922252|Pino Palladino]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7962
| [[Ficheru:Enzo Maccarinelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q928194|Enzo Maccarinelli]]''
| boxeador británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7963
| [[Ficheru:Richard Barrett in June 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q929476|Richard Barrett]]''
| compositor británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7964
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120009.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q930461|Duncan Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7965
| [[Ficheru:Jonathan Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934120|Jonathan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7966
| [[Ficheru:Gareth David-Lloyd by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934461|Gareth David-Lloyd]]''
| actor británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q4898677|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 7967
| [[Ficheru:Dwayne Peel (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934472|Dwayne Peel]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7968
|
| ''[[:d:Q934488|Fred Evans]]''
| boxeador británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7969
| [[Ficheru:Martyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934531|Martyn Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7970
|
| ''[[:d:Q934587|Mark Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 7971
| [[Ficheru:Gethin Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934631|Gethin Jenkins]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7972
| [[Ficheru:Huw Bennett - Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934769|Huw Bennett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7973
| [[Ficheru:Simon Richardson London 2012 Paralympic Games torch relay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q935347|Simon Richardson]]''
| ciclista británicu (1966-)
| 1966
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7974
|
| ''[[:d:Q945352|Richie Collins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7975
| [[Ficheru:Gareth Thomas (rugby player).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q949204|Gareth Thomas]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q7424317|Sarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7976
|
| ''[[:d:Q953257|Robert Pugh]]''
| actor británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7977
|
| ''[[:d:Q955586|Matt Rees]]''
| escritor británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7978
| [[Ficheru:Isabel Ice adjusted.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q958043|Isabel Ice]]''
| actriz pornográfica galesa
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7979
|
| ''[[:d:Q965304|Gareth Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]<br/>[[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7980
| [[Ficheru:Daniel Wells at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970221|Daniel Wells]]''
| xugador de snooker británicu
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7981
| [[Ficheru:David Cotterill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q971539|David Cotterill]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7982
| [[Ficheru:Neal Eardley BCFC 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q975917|Neal Eardley]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7983
|
| ''[[:d:Q976254|Paul Davies]]''
| xugador de snooker galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7984
| [[Ficheru:Shakin' Stevens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q978793|Shakin' Stevens]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7985
| [[Ficheru:Paul Rhys coat crop'24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979114|Paul Rhys]]''
|
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7986
|
| ''[[:d:Q979204|Gerald Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
|
| ''[[:d:Q6661740|Llansaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 7987
|
| ''[[:d:Q979276|Jason Hughes]]''
| actor británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7988
| [[Ficheru:Delme Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979336|Delme Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7989
| [[Ficheru:Grace Coddington.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981330|Grace Coddington]]''
|
| 1941
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7990
|
| ''[[:d:Q981527|Nick Evans]]''
|
| 1947
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7991
| [[Ficheru:Ryan Bevington. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981688|Ryan Bevington]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7992
| [[Ficheru:Robert Howley Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981948|Rob Howley]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7993
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Touhig crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334278|Don Touhig]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7994
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Anderson of Swansea crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334411|Donald Anderson]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7995
| [[Ficheru:Tony pulis 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334541|Tony Pulis]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7996
| [[Ficheru:Eluned Morgan AM (28136582086) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336521|Eluned Morgan]]''
| política británica
| 1967
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 7997
| [[Ficheru:Official portrait of Lord German crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336526|Mike German, Baron German]]''
| políticu galés
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7998
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Grey-Thompson crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336543|Tanni Grey-Thompson]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7999
| [[Ficheru:Chico Slimani May 07.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q339786|Chico Slimani]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8000
| [[Ficheru:Matthew Rhys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q342784|Matthew Rhys]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8001
| [[Ficheru:John Toshack 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q342989|John Toshack]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8002
| [[Ficheru:Dave Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q346480|Dave Evans]]''
| cantante australianu
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8003
| [[Ficheru:Chris Slade.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q348704|Chris Slade]]''
| batería galés
| 1946
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8004
| [[Ficheru:Adam Matthews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q350383|Adam Matthews]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8005
| [[Ficheru:Adam Rhys Jones in 2010 (Rugby Union).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q350686|Adam Rhys Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 8006
| [[Ficheru:RobbieSavage01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q350799|Robbie Savage]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8007
| [[Ficheru:Beady Eye Andy Bell (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q353388|Andy Bell]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8008
|
| ''[[:d:Q355049|Owain Yeoman]]''
| actor británicu
| 1978
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 8009
|
| ''[[:d:Q356091|Max Boyce]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 8010
| [[Ficheru:Rhodri Meilir 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356108|Rhodri Meilir]]''
|
| 1978
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 8011
| [[Ficheru:Geraint Thomas 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356327|Geraint Thomas]]''
|
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8012
| [[Ficheru:Hartson, John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356392|John Hartson]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8013
|
| ''[[:d:Q361465|Gerran Howell]]''
| actor británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8014
| [[Ficheru:Owen Teale 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q361536|Owen Teale]]''
|
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8015
| [[Ficheru:Russell T. Davies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q361981|Russell T Davies]]''
|
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8016
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (172).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q370527|Joe Ledley]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8017
| [[Ficheru:Adrian Goldsworthy-2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q373061|Adrian Goldsworthy]]''
| historiador militar galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8018
| [[Ficheru:Sophie Dee 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378678|Sophie Dee]]''
| actriz pornográfica británica
| 1984
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8019
| [[Ficheru:Robert Partridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380859|Rob Partridge]]''
| ciclista británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8020
| [[Ficheru:Alastair Reynolds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380869|Alastair Reynolds]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8021
|
| ''[[:d:Q381649|Gareth Cooper]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8022
| [[Ficheru:Stuttgart 2023 -Comic Con Germany- Vincent Regan- by-RaBoe 023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381664|Vincent Regan]]''
|
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8023
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (097).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381769|Chris Coleman]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8024
| [[Ficheru:John Greaves (musician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q382676|John Greaves]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8025
|
| ''[[:d:Q382731|John Warlow]]''
|
| 1939
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8026
| [[Ficheru:St-jacut.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q390440|Jacut]]''
|
| 401
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8027
| [[Ficheru:Official portrait of Nick Smith MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q390760|Nick Smith]]''
| políticu británicu
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8028
| [[Ficheru:Official portrait of Damian Green crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q391960|Damian Green]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8029
| [[Ficheru:Ryan Day at Snooker German Masters (DerHexer) 2015-02-05 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q402985|Ryan Day]]''
| xugador de snooker británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8030
|
| ''[[:d:Q434154|Henry Spinetti]]''
| músicu británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 8031
| [[Ficheru:Marilyn Strathern speaking at SOAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q435411|Marilyn Strathern]]''
| antropóloga británica
| 1941
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 8032
| [[Ficheru:NevilleSouthall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436650|Neville Southall]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 8033
| [[Ficheru:Jo Walton (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q438330|Jo Walton]]''
|
| 1964
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8034
|
| ''[[:d:Q438506|John Yapp]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8035
|
| ''[[:d:Q438515|Dafydd Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8036
| [[Ficheru:Michael Jones (Fête de la musique, Vitrolles, Bouches-du-Rhône, France).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q438832|Michael Jones]]''
|
| 1952
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 8037
| [[Ficheru:Honeysuckle weeks november 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q440206|Honeysuckle Weeks]]''
| actriz británica
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8038
| [[Ficheru:Amanda Levete.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q440786|Amanda Levete]]''
| arquiteuta galesa
| 1959<br/>1955
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8039
|
| ''[[:d:Q444638|Sharon Maguire]]''
|
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8040
|
| ''[[:d:Q446140|Jon Brown]]''
| maratonista canadianu
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8041
|
| ''[[:d:Q446789|Dai Young]]''
|
| 1967
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8042
|
| ''[[:d:Q447949|Bryn Meredith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1930
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8043
| [[Ficheru:Alun Wyn Jones 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q447961|Alun Wyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8044
|
| ''[[:d:Q448212|Bobby Windsor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8045
| [[Ficheru:Jamie Roberts cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449012|Jamie Roberts]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8046
| [[Ficheru:Rebecca James 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449100|Rebecca James]]''
| ciclista galesa
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8047
| [[Ficheru:Barry Morgan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449108|Barry Morgan]]''
|
| 1947
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8048
|
| ''[[:d:Q455094|Hayley Tullett]]''
| mediofondista británica
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8049
|
| ''[[:d:Q456444|G. E. R. Lloyd]]''
|
| 1933
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8050
| [[Ficheru:Sam Warburton cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460627|Sam Warburton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8051
| [[Ficheru:2025-04-03 Premier League Darts Berlin 2025 by Sandro Halank–138.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460672|Mark Webster]]''
| xugador de dardos galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8052
| [[Ficheru:David Greene Barcelona 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460929|Dai Greene]]''
| atleta británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8053
|
| ''[[:d:Q460934|Morgan Stoddart]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 8054
| [[Ficheru:Jon Lilygreen ESC 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q463870|Jon Lilygreen]]''
| cantante galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8055
| [[Ficheru:Kelle Marie at 2006 AEE Friday 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465457|Kelle Marie]]''
| actriz británica
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8056
| [[Ficheru:EM Finale 4x400m München 2002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465547|Matthew Elias]]''
| atleta británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8057
|
| ''[[:d:Q466837|Hywel Lloyd]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1985
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 8058
| [[Ficheru:Kelly Sotherton (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q466878|Kelly Sotherton]]''
| atleta británica
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8059
|
| ''[[:d:Q467749|Joanna Page]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8060
| [[Ficheru:Swinburne, Kay-2652.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q468023|Kay Swinburne]]''
| política británica
| 1967
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8061
| [[Ficheru:Chrisgunter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q470751|Chris Gunter]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8062
| [[Ficheru:Wales and British and Irish Lions Hooker, Matthew Rees. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q474788|Matthew Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 8063
|
| ''[[:d:Q478565|Dai Havard]]''
| políticu galés
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8064
| [[Ficheru:Joan Ruddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q479115|Joan Ruddock]]''
| política británica
| 1943
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8065
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Ruane crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q479188|Chris Ruane]]''
| políticu británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8066
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120075.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q503776|Andrew Bishop]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8067
| [[Ficheru:Andrew Davies (writer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504430|Andrew Davies]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q7320726|Rhiwbina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8068
|
| ''[[:d:Q505190|Andrew Hourmont]]''
| empresariu galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8069
| [[Ficheru:Andrew Pagett PHC 2011-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q506650|Andrew Pagett]]''
| xugador de snooker galés
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8070
|
| ''[[:d:Q511364|Rosemary Joshua]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8071
| [[Ficheru:LauraFord.ChinaCats.2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q512659|Laura Ford]]''
| escultora galesa
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8072
| [[Ficheru:Lyn Evans - pictures donated by CERN-7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q514831|Lyn Evans]]''
| físicu galés
| 1945
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8073
|
| ''[[:d:Q515207|Perdita Weeks]]''
| actriz británica
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8074
|
| ''[[:d:Q518290|Kelly Morgan]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8075
| [[Ficheru:Mike Phillips 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q519589|Mike Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8076
|
| ''[[:d:Q522134|Stuart Urban]]''
|
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8077
| [[Ficheru:Matt Ryan At Wales Comic-Con Homecoming Wrexham 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q522373|Matt Ryan]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8078
| [[Ficheru:Richard Deacon II (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q523810|Richard Deacon]]''
|
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8079
| [[Ficheru:Andy Fairweather-Low, July 02 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525714|Andy Fairweather Low]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8080
| [[Ficheru:Shane Williams 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525873|Shane Williams]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8081
|
| ''[[:d:Q526714|Andy Melville]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8082
| [[Ficheru:Andy Powell zoonabar london wasps.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527084|Andy Powell]]''
|
| 1981
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8083
| [[Ficheru:Andy Scott - Wacken Open Air 2018 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527532|Andy Scott]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8084
|
| ''[[:d:Q530256|Edwin Regan]]''
|
| 1935
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8085
|
| ''[[:d:Q531221|Emyr Wyn Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8086
|
| ''[[:d:Q531350|Bethan Huws]]''
| artista británica
| 1961
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8087
| [[Ficheru:Jayne Ludlow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q533245|Jayne Ludlow]]''
| futbolista británica
| 1979
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8088
|
| ''[[:d:Q533743|Owain Tudur Jones]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8089
| [[Ficheru:Michael White PHC 2016-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q537531|Michael White]]''
| xugador de snooker británicu
| 1991
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8090
| [[Ficheru:High Contrast AKA Lincoln Barrett.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q538289|High Contrast]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8091
|
| ''[[:d:Q539583|Rachel Rice]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q643919|Torfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8092
| [[Ficheru:Sir Howard Stringer Shankbone Metropolitan Opera 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q983336|Howard Stringer]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8093
| [[Ficheru:Nathan Walker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984365|Nathan Walker]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8094
| [[Ficheru:Paris 2005 Robin Owain.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q994769|Robin Llwyd ab Owain]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8095
| [[Ficheru:Bryony Worthington, Baroness Worthington (born 1971) at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q995315|Bryony Worthington, Baroness Worthington]]''
| política galesa
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8096
|
| ''[[:d:Q1003578|Franklin Saunders]]''
|
| 1891
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8097
|
| ''[[:d:Q1029131|Camille Butcher]]''
|
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8098
|
| ''[[:d:Q1036305|Carissa Turner]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8099
| [[Ficheru:David Sullivan co-owner West Ham United F.C..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046824|David Sullivan]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8100
|
| ''[[:d:Q1055273|Cerith Wyn Evans]]''
| escultor galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8101
|
| ''[[:d:Q1056022|Howard King]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1946
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8102
| [[Ficheru:Jessica Sula (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1058973|Jessica Sula]]''
| actriz británica
| 1994
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8103
|
| ''[[:d:Q1061908|Michael Owen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8104
| [[Ficheru:Chris Bartley2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1076979|Chris Bartley]]''
| remeru británicu
| 1984
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8105
|
| ''[[:d:Q1077147|Chris Czekaj]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8106
|
| ''[[:d:Q1077808|Chris Type]]''
| corredor de skeleton británicu
| 1981
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8107
| [[Ficheru:Peter Wingfield 20100701 Japan Expo 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1082835|Peter Wingfield]]''
| actor galés
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8108
| [[Ficheru:Christopher Timothy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1087011|Christopher Timothy]]''
| actor británicu
| 1940
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 8109
|
| [[Mark Bowen]]
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8110
| [[Ficheru:Clayton Blackmore juli 1991.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1099281|Clayton Blackmore]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8111
| [[Ficheru:Cliff Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1101163|Cliff Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8112
| [[Ficheru:Gareth Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1103587|Gareth Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8113
|
| ''[[:d:Q1106063|Keith Cooper]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8114
|
| ''[[:d:Q1106064|Keith Burge]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8115
|
| ''[[:d:Q1115849|Jonathan Davies]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8116
|
| ''[[:d:Q1118742|James Brewerton]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8117
|
| ''[[:d:Q1138615|Craig Mitchell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8118
| [[Ficheru:Iwan Rheon by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1148937|Iwan Rheon]]''
|
| 1985
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8119
| [[Ficheru:Richard Ellis recipient of the 2023 Gruber Cosmology Prize (iau2302).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153445|Richard Ellis]]''
| astrónomu británicu
| 1950
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8120
|
| ''[[:d:Q1153763|Robin McBryde]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8121
| [[Ficheru:Dafydd Iwan from Emynau album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157150|Dafydd Iwan]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8122
| [[Ficheru:Dale Appleby - Sachsentour.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157833|Dale Appleby]]''
| ciclista británicu
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8123
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Campbell-Savours crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157836|Dale Campbell-Savours]]''
| políticu británicu
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8124
| [[Ficheru:Dan Biggar 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1158997|Dan Biggar]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8125
| [[Ficheru:Darren Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1166651|Darren Morgan]]''
| xugador de snooker británicu
| 1966
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8126
|
| ''[[:d:Q1173795|David Bower]]''
| actor británicu
| 1969
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8127
|
| ''[[:d:Q1174338|David Emanuel]]''
| diseñador de moda galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8128
|
| ''[[:d:Q1176766|David Broucher]]''
| diplomáticu británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8129
| [[Ficheru:David Williams (mathematician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1177203|David Williams]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8130
| [[Ficheru:Rob Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1179039|Rob Jones]]''
|
| 1971
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8131
|
| ''[[:d:Q1181577|Deborah Kay Davies]]''
|
| 2000
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8132
|
| ''[[:d:Q1183309|Deiniol Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1977
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8133
| [[Ficheru:James Fox.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1189996|James Fox]]''
| cantante británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8134
| [[Ficheru:Neil Taylor vs Arsenal (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1191188|Neil Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8135
| [[Ficheru:Visit of Derek Vaughan to the European Commission - 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1200134|Derek Vaughan]]''
| políticu galés
| 1961
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 8136
|
| ''[[:d:Q1247700|Clive Merrison]]''
| actor galés
| 1945
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 8137
| [[Ficheru:Mark Rowlands at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1257097|Mark Rowlands]]''
| filósofu galés
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8138
| [[Ficheru:Gwyneth Glyn5638.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1267203|Gwyneth Glyn]]''
|
| 2007
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8139
|
| ''[[:d:Q1282921|Eddie Niedzwiecki]]''
| futbolista polacu
| 1959
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8140
| [[Ficheru:Eifion Lewis Roberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1302969|Eifion Lewis-Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8141
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Wilson of Dinton crop 2, 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1310059|Richard Wilson, Baron Wilson of Dinton]]''
| políticu británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8142
| [[Ficheru:Eirian Williams at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1310576|Eirian Williams]]''
| árbitru británicu
| 1955
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8143
| [[Ficheru:UCI Track World Championships 2020 154.jpg|center|128px]]
| [[Elinor Barker]]
| ciclista británica
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8144
|
| ''[[:d:Q1331208|Elizabeth Grünbaum]]''
| profesora británica
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8145
| [[Ficheru:N. J. A. Sloane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1333178|Neil Sloane]]''
| matemáticu británicu
| 1939
|
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 8146
| [[Ficheru:Paul Whitehouse in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1343140|Paul Whitehouse]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q7600082|Stanleytown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8147
| [[Ficheru:Tom Ellis - IGN Live 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1343564|Tom Ellis]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8148
| [[Ficheru:Taylor, Rhys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1361619|Rhys Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8149
|
| ''[[:d:Q1368597|David Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8150
| [[Ficheru:Lunar Festival - Julian Cope (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1371735|Julian Cope]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q5262556|Deri]]''
|-
| style='text-align:right'| 8151
|
| ''[[:d:Q1380259|Lee Byrne]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8152
| [[Ficheru:Stephen Jones 2014.jpg|center|128px]]
| [[Stephen Jones]]
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8153
| [[Ficheru:John Bufton UKIP MEP for Wales.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380953|John Bufton]]''
| políticu galés
| 1962
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 8154
| [[Ficheru:Gareth Edwards 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381089|Gareth Edwards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8155
| [[Ficheru:Tom James MBE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381114|Tom James]]''
| remeru británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8156
| [[Ficheru:Neil Jenkins. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381233|Neil Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8157
|
| ''[[:d:Q1381454|Gomer Edwin Evans]]''
| compositor de cantares galés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8158
| [[Ficheru:Ryan Jones. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1386825|Ryan Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8159
| [[Ficheru:Steve Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1391397|Steve Jones]]''
|
| 1944
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8160
|
| ''[[:d:Q1396040|Sue Jones-Davies]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8161
| [[Ficheru:Rhys Williams 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1397897|Rhys Williams]]''
| atleta británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8162
| [[Ficheru:Leigh Halfpenny. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 Leigh Halfpenny. Dathliadau Camp Lawn Cymru, Senedd 19 Mawrth 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1398346|Leigh Halfpenny]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8163
|
| ''[[:d:Q1403150|Derek Quinnell]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8164
|
| ''[[:d:Q1404569|Gareth Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8165
|
| ''[[:d:Q1404576|Mike Ruddock]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8166
| [[Ficheru:Jamie Oliver - Lostprophets in Pontypridd, 2007 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1405258|Jamie Oliver]]''
| compositor galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8167
| [[Ficheru:Robert Griffiths, Britain Needs Socialism, 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1405477|Robert Griffiths]]''
|
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8168
| [[Ficheru:Stu Richardson - Lostprophets (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1407544|Stuart Richardson]]''
| músicu galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8169
|
| ''[[:d:Q1423384|Matt Crowell]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8170
|
| ''[[:d:Q1423984|Lee Williams]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8171
| [[Ficheru:Kai Owen Fedcon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1427818|Kai Owen]]''
| actor británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 8172
|
| ''[[:d:Q1428289|Steve Speirs]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 8173
|
| ''[[:d:Q1428717|Matthew Rowe]]''
| ciclista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8174
|
| ''[[:d:Q1475708|Michael Kerstgens]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8175
| [[Ficheru:Mika Chunuonsee 20180316.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1494329|Mika Chunuonsee]]''
| futbolista tailandés
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8176
| [[Ficheru:Gavin Henson.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1496438|Gavin Henson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8177
|
| ''[[:d:Q1507413|Mary Fulbrook]]''
| historiadora británica
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8178
|
| ''[[:d:Q1533250|Jonathan Neil Morgan]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8179
| [[Ficheru:Griff Rhys Jones 2019.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1546589|Griff Rhys Jones]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8180
|
| ''[[:d:Q1555434|Kevin Ratcliffe]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8181
| [[Ficheru:Gwyn Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1557923|Gwyn Ashton]]''
| músicu australianu
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8182
|
| ''[[:d:Q1557927|Gwyn Prosser]]''
| políticu galés
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8183
| [[Ficheru:Paul James. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1558855|Paul James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8184
|
| ''[[:d:Q1562304|Tony Cowell]]''
| escritor británicu
| 1950
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8185
|
| ''[[:d:Q1601789|Heledd ferch Cyndrwyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8186
| [[Ficheru:Darcy Blake Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1633006|Darcy Blake]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8187
|
| ''[[:d:Q1637205|Rachel Trezise]]''
| escritora galesa
| 1978
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8188
| [[Ficheru:Huw warren high res.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1639396|Huw Warren]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8189
|
| ''[[:d:Q1645638|Lyndon Williams]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8190
| [[Ficheru:Williams, Matthew.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1646990|Matthew Williams]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8191
|
| ''[[:d:Q1649429|Owen Morris]]''
|
| 1968
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 8192
| [[Ficheru:Ian Hislop - 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655550|Ian Hislop]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 8193
| [[Ficheru:Ian simmonds 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655630|Ian Simmonds]]''
| músicu de jazz galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8194
|
| ''[[:d:Q1655632|Ian Shaw]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8195
| [[Ficheru:Stuttgart 2024 - ComicCon - Ian Whyte - by-RaBoe 007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655682|Ian Whyte]]''
| actor británicu
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8196
| [[Ficheru:Roger Roberts at Bournemouth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1663616|Roger Roberts, Baron Roberts of Llandudno]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8197
| [[Ficheru:2015 UEC Track Elite European Championships 174.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1665252|Lewis Oliva]]''
| ciclista británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q5266612|Devauden]]''
|-
| style='text-align:right'| 8198
| [[Ficheru:Nathan Cleverly.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1677227|Nathan Cleverly]]''
| boxeador británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8199
| [[Ficheru:Manic Street Preachers in London2005-4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680270|James Dean Bradfield]]''
|
| 1969
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8200
| [[Ficheru:Rugby World Cup 2007 James Hook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680577|James Hook]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8201
| [[Ficheru:Kosheen Sian Evans Wien2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686156|Sian Evans]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8202
| [[Ficheru:Passio 2010 (5340704340) (Jeffrey John cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686451|Jeffrey John]]''
| sacerdote británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 8203
|
| ''[[:d:Q1700866|John Lloyd]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8204
| [[Ficheru:John Parsons..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701334|John Parsons]]''
|
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8205
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Clement-Jones crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1706931|Timothy Clement-Jones, Baron Clement-Jones]]''
| políticu galés
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8206
|
| ''[[:d:Q1720081|Scott Quinnell]]''
|
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8207
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Carlile of Berriew crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1739190|Alex Carlile, Baron Carlile of Berriew]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8208
| [[Ficheru:Tim Wright aka CoLD SToRAGE Circa 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1757629|Tim Wright]]''
|
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8209
| [[Ficheru:Christian Ribeiro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1770354|Christian Ribeiro]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8210
| [[Ficheru:JohnHumphrys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1770803|John Humphrys]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7578756|Splott]]''
|-
| style='text-align:right'| 8211
| [[Ficheru:Morgan, Craig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1771428|Craig Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8212
|
| ''[[:d:Q1778676|Rhys Day]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8213
| [[Ficheru:MichaelThomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1799438|Michael Thomas]]''
| músicu galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8214
| [[Ficheru:Julie Gardner at Comic Con 2008.jpg|center|128px]]
| [[Julie Gardner]]
|
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8215
|
| ''[[:d:Q1801939|Gary Taylor]]''
|
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8216
| [[Ficheru:2021-02-13 IBSF World Championships Bobsleigh and Skeleton Altenberg 1DX 4145 by Stepro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1807733|Laura Deas]]''
|
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8217
|
| ''[[:d:Q1807932|Lauren Francis]]''
| cantante galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8218
| [[Ficheru:2009 Women's British Open - Becky Brewerton (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1808384|Becky Brewerton]]''
| golfista galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8219
| [[Ficheru:Mark Lewis Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1820758|Mark Lewis Jones]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8220
| [[Ficheru:The Reverend the Lord Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1820785|Leslie Griffiths]]''
| ministru británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8221
| [[Ficheru:Lisa Palfrey, Tanjimei.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1827777|Lisa Palfrey]]''
| actriz británica
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8222
|
| ''[[:d:Q1849841|Rhydian Roberts]]''
|
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8223
| [[Ficheru:Aled Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1849861|Aled Jones]]''
|
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8224
| [[Ficheru:Richard Brake Comic Con Brussels 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Richard Brake]]
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8225
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Golding crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1866867|Llin Golding, Baroness Golding]]''
| política galesa
| 1933
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8226
|
| ''[[:d:Q1871528|Rhodri Giggs]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8227
| [[Ficheru:Luke Rowe - 2023 UCI Road World Championships (Men's road race).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1877075|Luke Rowe]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8228
| [[Ficheru:Ben Johnson Liverpool.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1886336|Ben Johnson]]''
| pintor galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 8229
| [[Ficheru:Mal (singer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1886591|Mal Ryder]]''
| cantante galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q3835725|Llanfrechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 8230
| [[Ficheru:Marc Evans at JDIFF 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1892607|Marc Evans]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8231
|
| ''[[:d:Q1903320|Martin Allen]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8232
|
| ''[[:d:Q1904830|Martin Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8233
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Thomas of Gresford crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1905135|Martin Thomas, Baron Thomas of Gresford]]''
|
| 1937
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8234
|
| ''[[:d:Q1905841|Martyn Lewis]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8235
| [[Ficheru:MatthewHughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1909528|Matthew Hughes]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 8236
|
| ''[[:d:Q1914627|Richie Burnett]]''
| xugador de dardos galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 8237
|
| ''[[:d:Q1918215|M. J. Trow]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8238
|
| ''[[:d:Q1931375|Mickey Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8239
|
| ''[[:d:Q1933580|Mike Walker]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8240
|
| ''[[:d:Q1933591|Mike Zaworotko]]''
| químicu británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8241
| [[Ficheru:Stuart Manley.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1950162|Stuart Manley]]''
| golfista galés
| 1979
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 8242
|
| ''[[:d:Q1969415|Timothy Benjamin]]''
| velocista británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8243
|
| ''[[:d:Q1974867|Neil Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8244
| [[Ficheru:Nick Reilly 2010.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1985492|Nick Reilly]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8245
| [[Ficheru:Peredur ap Gwynedd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1987718|Peredur ap Gwynedd]]''
| músicu galés
| 1975
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8246
| [[Ficheru:Shaun MacDonald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1996125|Shaun MacDonald]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8247
| [[Ficheru:2022-08-12 European Championships 2022 – Triathlon Elite Women by Sandro Halank–291.jpg|center|128px]]
| [[Non Stanford]]
| triatleta británica
| 1989
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8248
| [[Ficheru:NC Courage vs Angel City (Oct 2024) 062.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1997219|Eleri Earnshaw]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8249
|
| ''[[:d:Q1999688|Norman Solomon]]''
|
| 1933
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8250
| [[Ficheru:Kyron Sullivan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2020469|Kyron Sullivan]]''
| golfista galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8251
| [[Ficheru:Steph Elwood & Lewis Robling at Avatar fire and ash premiere London 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2047547|Lewis Robling]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8252
| [[Ficheru:Matthew Pritchard 2015 -2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2047865|Mathew Pritchard]]''
|
| 1973
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8253
| [[Ficheru:Garry Houston.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2048628|Garry Houston]]''
| golfista galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8254
| [[Ficheru:Patrick Jones, Welsh Poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2057711|Patrick Jones]]''
| poeta británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8255
|
| ''[[:d:Q2064266|Baruc]]''
| monxu galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8256
| [[Ficheru:Lee Walker PHC 2015-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2070562|Lee Walker]]''
| xugador de snooker británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 8257
|
| ''[[:d:Q2086251|Philip Jenkins]]''
| historiador británicu
| 1952
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8258
|
| ''[[:d:Q2086471|Philip Sutton]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1960
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8259
| [[Ficheru:Mike Lewis (Welsh musician) Lostprophets in Pontypridd, 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2099688|Mike Lewis]]''
| guitarrista galés
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8260
|
| ''[[:d:Q2102183|Ritchie Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8261
|
| ''[[:d:Q2114948|Alex Gough]]''
| xugador de squash británicu
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8262
|
| ''[[:d:Q2116510|Malcolm Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8263
| [[Ficheru:Jeffrey Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2120207|Jeffrey Thomas]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8264
| [[Ficheru:James Donaldson.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2133288|Jamie Donaldson]]''
| golfista británicu
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8265
|
| ''[[:d:Q2135567|Barrie Bates]]''
| xugador de dardos galés
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8266
|
| ''[[:d:Q2142612|Martin Phillips]]''
| xugador de dardos galés
| 1960
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 8267
| [[Ficheru:USO-Gloucester Rugby - 20141025 - Richard Hibbard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2149806|Richard Hibbard]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8268
|
| ''[[:d:Q2150807|Richard Vaughan]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8269
| [[Ficheru:Rob Wainwright cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2156106|Rob Wainwright]]''
| criminalista galés
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8270
|
| ''[[:d:Q2159914|Robin Sowden-Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8271
|
| ''[[:d:Q2163367|Jan Robbins]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8272
| [[Ficheru:Badfinger 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2165437|Ron Griffiths]]''
| cantante británicu
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8273
|
| ''[[:d:Q2183770|Marc Lloyd Williams]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8274
|
| ''[[:d:Q2210169|Marshall James]]''
| xugador de dardos galés
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8275
|
| ''[[:d:Q2223400|Imogen Thomas]]''
| modelu galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8276
|
| ''[[:d:Q2224511|Sarah Thomas]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8277
|
| ''[[:d:Q2227475|Saul David]]''
|
| 1966
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8278
|
| ''[[:d:Q2235810|Evin Crowley]]''
| actriz de cine británica
| 1945
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8279
|
| ''[[:d:Q2245403|Paul Jones]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 8280
| [[Ficheru:PSV tegen Go Ahead 1-1, Nick Deacy scoort langs doelman Van Zoghel, Bestanddeelnr 929-5477.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2250384|Nick Deacy]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8281
| [[Ficheru:Chaz Daytona 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2251359|Chaz Davies]]''
| pilotu de motociclismu británicu
| 1987
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 8282
| [[Ficheru:Sean Moore 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2255749|Sean Moore]]''
|
| 1968
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8283
| [[Ficheru:9.24.13WaitingForGodot-NoMansLandPressJunketByLuigiNovi4.2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2262221|Sean Mathias]]''
| actor británicu
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8284
|
| ''[[:d:Q2265631|David Barry]]''
| actor galés
| 1943
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8285
|
| ''[[:d:Q2276821|Shane Clash]]''
|
| 1979
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8286
| [[Ficheru:Ched Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2277114|Ched Evans]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8287
| [[Ficheru:KLM 2009 Mark Mouland.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2279901|Mark Mouland]]''
| golfista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8288
|
| ''[[:d:Q2304861|Rhys Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8289
| [[Ficheru:NC Courage vs Seattle Reign (Apr 2024) 032.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2318784|Jess Fishlock]]''
| futbolista británica
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8290
| [[Ficheru:Brydon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2322261|Rob Brydon]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q2477613|Baglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8291
| [[Ficheru:Stephen Dodd (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2344657|Stephen Dodd]]''
| golfista galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8292
|
| ''[[:d:Q2346871|Steve Brace]]''
| maratonista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8293
| [[Ficheru:Parry, Paul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2353120|Paul Parry]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 8294
|
| ''[[:d:Q2421928|Geraint Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8295
|
| ''[[:d:Q2429227|Sion Bebb]]''
| golfista galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 8296
|
| ''[[:d:Q2442492|Tony Chappel]]''
| xugador de snooker galés
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8297
| [[Ficheru:Nicky Wire in Budapest in 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2446658|Nicky Wire]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 8298
| [[Ficheru:St Gwladus in Gwladus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2449206|Gwladys]]''
| santa galesa
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8299
|
| ''[[:d:Q2458875|Tim Wylton]]''
| actor británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 8300
| [[Ficheru:Jazz Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2463858|Jazz Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8301
| [[Ficheru:Harry Wilson 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476368|Harry Wilson]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8302
| [[Ficheru:Rhodri Morgan and David Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2487274|David Davies]]''
| nadador británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]<br/>''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8303
| [[Ficheru:Saint Morwenna of Morwenstow. Fresco in Saint Morwenna of Morwenstow church, England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2500792|Morwenna]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 8304
|
| ''[[:d:Q2523538|Marc Jenkins]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8305
| [[Ficheru:Laurence Cottle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2527728|Laurence Cottle]]''
|
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8306
|
| ''[[:d:Q2530628|Hywel Simons]]''
| actor británicu
| 1970
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8307
|
| ''[[:d:Q2545239|Alan Durban]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8308
| [[Ficheru:Statue de saint Lunaire.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2563910|Saint Lunaire]]''
|
| 509
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8309
| [[Ficheru:John Williams (snooker referee) 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2567288|John Williams]]''
| árbitru galés
| 1937
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8310
| [[Ficheru:Valentine, Ryan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2587487|Ryan Valentine]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8311
|
| ''[[:d:Q2596210|Carl Harris]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8312
|
| ''[[:d:Q2596530|Tara Bethan]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8313
| [[Ficheru:Yanto Barker 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2599561|Yanto Barker]]''
| ciclista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8314
|
| ''[[:d:Q2603027|Iwan Roberts]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8315
|
| ''[[:d:Q2603439|Alan Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8316
|
| ''[[:d:Q2605051|Brian Flynn]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8317
|
| ''[[:d:Q2605207|Paulinus]]''
| santu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8318
| [[Ficheru:Nigel Owens Pro 12 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2609520|Nigel Owens]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8319
| [[Ficheru:Jay-bfmv.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2631222|Jason James]]''
| músicu galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8320
| [[Ficheru:Euros Lyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2663889|Euros Lyn]]''
| direutor de televisión británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8321
| [[Ficheru:KLM 2009 Phillip Price.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2693197|Phillip Price]]''
| golfista galés
| 1966
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8322
|
| ''[[:d:Q2696817|Peter Nicholas]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8323
| [[Ficheru:Grant Nicholas performing with Feeder 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2706947|Grant Nicholas]]''
| cantante británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8324
| [[Ficheru:Jongroom.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2736121|Jon Groom]]''
|
| 1953
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8325
| [[Ficheru:Andy Secombe (7283016042).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2742666|Andy Secombe]]''
| actor británicu
| 1953
|
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 8326
| [[Ficheru:Jim Burns 2005.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2745954|Jim Burns]]''
| pintor galés
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8327
|
| ''[[:d:Q2755519|Nigel Walker]]''
| atleta británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8328
|
| ''[[:d:Q2756320|Trezza Azzopardi]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8329
| [[Ficheru:Statue of St Carannog, Llangrannog, Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2758802|Carantoc]]''
| Abá galés
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8330
|
| ''[[:d:Q2780562|Amy Jenkins]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8331
| [[Ficheru:Nottingham Pride MMB 11c Lisa Scott-Lee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2782424|Lisa Scott-Lee]]''
| cantante galesa
| 1976<br/>1975
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8332
|
| ''[[:d:Q2792014|Jamie Robinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8333
|
| ''[[:d:Q2825023|Adrian Durston]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8334
|
| ''[[:d:Q2825031|Adrian Hadley]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8335
|
| ''[[:d:Q2825645|Aeron Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8336
| [[Ficheru:Alan Doss close.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2830489|Alan Doss]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8337
| [[Ficheru:Celebrating Alan Llwyd's double win victory in winning the chair and crown at Eisteddfod Rhuthun, 1973 (1526176).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2830554|Alan Llwyd]]''
|
| 1948
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 8338
|
| ''[[:d:Q2830572|Alan Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8339
| [[Ficheru:Aled Brew 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2832399|Aled Brew]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8340
|
| ''[[:d:Q2832925|Alex Darlington]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8341
|
| ''[[:d:Q2833520|Eric Burden]]''
| xugador de dardos galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 8342
|
| ''[[:d:Q2837292|Alix Popham]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8343
|
| ''[[:d:Q2837676|Allan Bateman]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8344
|
| ''[[:d:Q2837744|Allan Martin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8345
|
| ''[[:d:Q2846618|Andrew Grieve]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8346
|
| ''[[:d:Q2846634|Andrew House]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8347
|
| ''[[:d:Q2849138|Andy Legg]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8348
|
| ''[[:d:Q2849189|Andy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8349
|
| ''[[:d:Q2852820|Anthony Buchanan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1955
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 8350
| [[Ficheru:Paul Amos Animate Florida 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2857635|Paul Amos]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 8351
|
| ''[[:d:Q2865205|Arthur Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8352
|
| ''[[:d:Q2866086|Arwel Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8353
|
| ''[[:d:Q2866538|Ashley Evans]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8354
|
| ''[[:d:Q2866548|Ashley Morris]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8355
|
| ''[[:d:Q2866557|Ashley Smith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8356
|
| ''[[:d:Q2867035|Paul Bodin]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8357
|
| ''[[:d:Q2885721|Barry Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8358
|
| ''[[:d:Q2885748|Barry Horne]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8359
|
| ''[[:d:Q2885757|Barry Jones]]''
| boxeador galés
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8360
|
| ''[[:d:Q2885809|Barry Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8361
|
| ''[[:d:Q2899803|Berwyn Price]]''
| atleta galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8362
|
| ''[[:d:Q2903706|Billy Raybould]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8363
|
| ''[[:d:Q2907786|Bob Norster]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8364
|
| ''[[:d:Q2913295|David Evans]]''
| xugador de squash galés
| 1974
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8365
|
| ''[[:d:Q2927242|Elvira Out]]''
| actriz neerlandesa
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8366
|
| ''[[:d:Q2946643|Ceri Sherlock]]''
| direutor de cine británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8367
|
| ''[[:d:Q2946640|Ceri Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8368
|
| ''[[:d:Q2946644|Ceri Sweeney]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8369
|
| ''[[:d:Q2946682|Cerith Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8370
| [[Ficheru:Chris Addison cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2964639|Chris Addison]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8371
|
| ''[[:d:Q2964643|Chris Anthony]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8372
|
| ''[[:d:Q2964739|Chris Holloway]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8373
|
| ''[[:d:Q2964749|Chris Jones]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8374
|
| ''[[:d:Q2964792|Chris Marriott]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8375
|
| ''[[:d:Q2964844|Chris Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8376
|
| ''[[:d:Q2964900|Chris Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8377
|
| ''[[:d:Q2965430|Christian Loader]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8378
|
| ''[[:d:Q2966604|Chris Jenkins]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8379
| [[Ficheru:Christopher Pugsley (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2966638|Christopher Pugsley]]''
| historiador neozelandés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8380
|
| ''[[:d:Q2978734|Clayton Thomas]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q13126340|Bryncoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 8381
|
| ''[[:d:Q2979442|Clive Williams]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8382
|
| ''[[:d:Q2979449|Clive Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8383
|
| ''[[:d:Q2982642|Colin Noon]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8384
| [[Ficheru:Shaheen Jafargholi 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2989336|Shaheen Jafargholi]]''
| actor británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8385
|
| ''[[:d:Q2993447|Connell Rawlinson]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8386
| [[Ficheru:Quimper 12 Cathédrale Saint Conogan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2993516|Conogan]]''
| preláu galés
| 450
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8387
|
| ''[[:d:Q3002042|Craig Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8388
|
| ''[[:d:Q3002041|Craig Moses]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8389
|
| ''[[:d:Q3002051|Craig Quinnell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8390
|
| ''[[:d:Q3012016|Dai Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 8391
| [[Ficheru:Daniel Evans Ospreys 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3014013|Daniel Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8392
| [[Ficheru:Danny Coyne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3015228|Danny Coyne]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8393
|
| ''[[:d:Q3016531|Darren Moss]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8394
| [[Ficheru:Darren Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3016529|Darren Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8395
| [[Ficheru:David Pipe 12-05-2012 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018627|David Pipe]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8396
|
| ''[[:d:Q3018684|David Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8397
|
| ''[[:d:Q3023438|Denzil Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8398
|
| ''[[:d:Q3023702|Derek Bevan]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8399
|
| ''[[:d:Q3025583|Dewi Morris]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 8400
|
| ''[[:d:Q3026609|Dick Moriarty]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8401
| [[Ficheru:Dorian West - Northampton Saints vs Sale October 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3037029|Dorian West]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8402
|
| ''[[:d:Q3048724|Edward Wynne]]''
| políticu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8403
| [[Ficheru:Elaine Morgan & Dan Ar Braz.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050399|Elaine Morgan]]''
| cantante galesa
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8404
| [[Ficheru:Gwenno Saunders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050580|Gwenno Saunders]]''
|
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8405
| [[Ficheru:Turning Tides Festival Gruffest Rhys (48292037606).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050590|Gruff Rhys]]''
| cantante británicu
| 1970
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8406
|
| ''[[:d:Q3050840|Elgan Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8407
|
| ''[[:d:Q3053432|Emyr Lewis]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8408
| [[Ficheru:Euros Childs 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3060850|Euros Childs]]''
|
| 1975
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8409
| [[Ficheru:2011 Cup of China Lloyd Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3065503|Lloyd Jones]]''
|
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8410
|
| ''[[:d:Q3072247|Filthy Pedro]]''
| músicu británicu
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8411
| [[Ficheru:Finbarr O'Reilly par Claude Truong-Ngoc septembre 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3072545|Finbarr O'Reilly]]''
| fotógrafu canadianu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8412
|
| ''[[:d:Q3079096|Frances Thomas]]''
|
| 1943
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8413
| [[Ficheru:Gavin Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3080918|Gavin Rees]]''
| boxeador galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8414
|
| ''[[:d:Q3095279|Garan Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8415
| [[Ficheru:Gareth Davies 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3098294|Gareth Davies]]''
|
| 1955
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8416
| [[Ficheru:Garethdelve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3098295|Gareth Delve]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8417
|
| ''[[:d:Q3098303|Gareth Myles]]''
|
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8418
|
| ''[[:d:Q3098300|Gareth Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8419
|
| ''[[:d:Q3098305|Gareth Prothero]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8420
|
| ''[[:d:Q3098308|Gareth Morgan]]''
| sociólogu canadianu
| 1943
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8421
|
| ''[[:d:Q3098309|Gareth Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8422
|
| ''[[:d:Q3098384|Garin Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8423
|
| ''[[:d:Q3099581|Gavin Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8424
|
| ''[[:d:Q3101049|Geoff Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942-)
| 1942
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8425
| [[Ficheru:Haypresent.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3104663|Gethin Jones]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8426
|
| ''[[:d:Q3122557|Gwennan Harries]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8427
|
| ''[[:d:Q3122593|Gwynne Walters]]''
| árbitru de rugbi a 15 galés
| 1928
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 8428
|
| ''[[:d:Q3122600|Gwynne Howell]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8429
| [[Ficheru:Michael Moritz 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3124567|Michael Moritz]]''
| informáticu teóricu británicu
| 1954
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8430
|
| ''[[:d:Q3129370|Hefin O'Hare]]''
|
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8431
|
| ''[[:d:Q3135573|Hilary Summers]]''
|
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8432
|
| ''[[:d:Q3147258|Ian Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 8433
|
| ''[[:d:Q3147273|Ian Hall]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 8434
|
| ''[[:d:Q3147329|Ian Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8435
|
| ''[[:d:Q3147332|Ian Walsh]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 8436
|
| ''[[:d:Q3147333|Ian Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8437
| [[Ficheru:Iestyn thomas scarlets.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3148028|Iestyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8438
|
| ''[[:d:Q3161527|Jamie Corsi]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8439
|
| ''[[:d:Q3162903|Jason Bowen]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8440
|
| ''[[:d:Q3162947|Jason Hobson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8441
|
| ''[[:d:Q3176589|Jeff Squire]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8442
|
| ''[[:d:Q3178941|Jim Shanklin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 8443
|
| ''[[:d:Q3181054|John Bevan]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8444
|
| ''[[:d:Q3181079|John Bloomfield]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8445
| [[Ficheru:John Devereux.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181347|John Devereux]]''
|
| 1966
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8446
|
| ''[[:d:Q3183202|Jon Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8447
|
| ''[[:d:Q3183687|Jordan Follows]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8448
| [[Ficheru:JulianRichards(director).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3189104|Julian Richards]]''
|
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8449
| [[Ficheru:Keith Jarrett 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3194743|Keith Jarrett]]''
|
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8450
|
| ''[[:d:Q3194950|Kel Coslett]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8451
| [[Ficheru:Ken Owens. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3195079|Ken Owens]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8452
|
| ''[[:d:Q3195435|Keri Collins]]''
|
| 1978
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8453
|
| ''[[:d:Q3195767|Kevin Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8454
|
| ''[[:d:Q3195786|Kevin Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8455
|
| ''[[:d:Q3199733|Kris Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8456
|
| ''[[:d:Q3228894|Lee Kendall]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8457
|
| ''[[:d:Q3228892|Lee Jarvis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8458
|
| ''[[:d:Q3228944|Lee Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8459
|
| ''[[:d:Q3242418|Lisa Lazarus]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8460
|
| ''[[:d:Q3242440|Lisa Rogers]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8461
| [[Ficheru:Lloyd Williams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257547|Lloyd Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8462
| [[Ficheru:Llyr Ifans, Terry Waite ar Asid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257561|Llŷr Ifans]]''
|
| 1968
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 8463
|
| ''[[:d:Q3269512|Lyndon Mustoe]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8464
| [[Ficheru:Mac Adams circa 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3273906|Mac Adams]]''
| pintor británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 8465
| [[Ficheru:Marc limbert (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3288217|Marc Limbert]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8466
|
| ''[[:d:Q3294221|Mark Ring]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8467
|
| ''[[:d:Q3294253|Mark Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8468
|
| ''[[:d:Q3296143|Mary Balogh]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8469
| [[Ficheru:Matthew Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3299493|Matt Jones]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8470
|
| ''[[:d:Q3299663|Matthew Bancroft]]''
| actor galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8471
|
| ''[[:d:Q3299703|Matthew Dent]]''
| diseñador gráficu galés
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8472
|
| ''[[:d:Q3299747|Matthew Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8473
|
| ''[[:d:Q3299763|Matthew Myers]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8474
|
| ''[[:d:Q3301335|Maurice Richards]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 8475
| [[Ficheru:Mefin Davies Rugby Union Player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3304186|Mefin Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8476
|
| ''[[:d:Q3308279|Michael Jones]]''
| historiador británicu
| 1940
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8477
| [[Ficheru:Bullet for my Valentine - Wacken Open Air 2016-AL2256.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3308429|Michael Paget]]''
|
| 1979<br/>1978
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8478
| [[Ficheru:Iwan Roberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3309601|Iwan Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8479
|
| ''[[:d:Q3313351|Mike Hall]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8480
|
| ''[[:d:Q3313349|Mike Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 8481
|
| ''[[:d:Q3313516|Mike Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8482
|
| ''[[:d:Q3323734|Alexandra Roach]]''
| actriz británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8483
|
| ''[[:d:Q3324109|Einion ap Gwgon]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8484
|
| ''[[:d:Q3324142|Peryf ap Cedifor]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8485
|
| ''[[:d:Q3331107|Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8486
| [[Ficheru:Mererid Hopwood, Cadeirydd y cyfarfod Dyfodol i’r Iaith, Yr Egin, Caerfyrddin (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3331118|Mererid Hopwood]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8487
|
| ''[[:d:Q3331143|Iorwerth Fychan]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8488
|
| ''[[:d:Q3331150|Gwilym Rhyfel]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8489
|
| ''[[:d:Q3332440|Beirdd y Tywysogion]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8490
|
| ''[[:d:Q3334867|Nadia Chambers]]''
| actriz de cine británica
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8491
| [[Ficheru:20150922 1826 W AUT WAL 3962.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3336457|Natasha Harding]]''
| futbolista británica
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8492
| [[Ficheru:Neil Hamilton (politician), March 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3337819|Neil Hamilton]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8493
|
| ''[[:d:Q3339853|Nick Ward]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8494
|
| ''[[:d:Q3341363|Nigel Redman]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8495
|
| ''[[:d:Q3341371|Nigel Williams]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8496
| [[Ficheru:Non Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3343310|Non Evans]]''
|
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8497
|
| ''[[:d:Q3350202|Tony Lewis]]''
|
| 1938
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8498
|
| ''[[:d:Q3370513|Paul Arnold]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8499
|
| ''[[:d:Q3371870|Paul Moriarty]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8500
| [[Ficheru:Official portrait of Stephen Kinnock MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3377178|Stephen Kinnock]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8501
|
| ''[[:d:Q3378756|Phil Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8502
|
| ''[[:d:Q3390705|Laurence Eaves]]''
| físicu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8503
| [[Ficheru:Daniel Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3391364|Daniel Evans]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8504
| [[Ficheru:Tim Vincent in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395436|Tim Vincent]]''
| actor galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 8505
| [[Ficheru:Ieuan Wyn Jones 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396810|Ieuan Wyn Jones]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 8506
|
| ''[[:d:Q3397705|Eifion Williams]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8507
|
| ''[[:d:Q3398074|Mihangel Morgan]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8508
| [[Ficheru:Catrinfinch-anoriant2008.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398131|Catrin Finch]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8509
| [[Ficheru:Eglwys Tudno Sant - St Tudno's Church (geograph 1419209).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398315|Tudno]]''
| Abá galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8510
|
| ''[[:d:Q3398331|Siôn Aled Owen]]''
| políticu británicu
| 1957
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8511
| [[Ficheru:Meic Stevens 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398374|Meic Stevens]]''
| cantautor galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 8512
|
| ''[[:d:Q3398492|Emily Huws]]''
|
| 1942
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 8513
| [[Ficheru:Jeremy Bowen at City University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398769|Jeremy Bowen]]''
| periodista galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8514
| [[Ficheru:Ian 'H' Watkins at a Steps in-store album signing, 19th August 2022, HMV Manchester.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399667|Ian "H" Watkins]]''
| cantante galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8515
|
| ''[[:d:Q3399714|Tavis Knoyle]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8516
| [[Ficheru:Scott Williams 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399819|Scott Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8517
| [[Ficheru:Craig Roberts at the Moet BIFA British Independent Film Awards 2014 (15356308524).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400399|Craig Roberts]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q6729370|Maesycwmmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8518
| [[Ficheru:Nina Davies 2008MarathonChamps.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400672|Nina Davies]]''
| ciclista galesa
| 1974
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8519
| [[Ficheru:Jon Ronson (27846097432) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400803|Jon Ronson]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8520
| [[Ficheru:Gwyneth Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400851|Gwyneth Lewis]]''
| poeta británica
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8521
| [[Ficheru:Talynau A Chan - Folk Songs & Harps, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400917|Elinor Bennett]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 8522
| [[Ficheru:Simon Weston cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401584|Simon Weston]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8523
| [[Ficheru:Llangynllo Church - geograph.org.uk - 722642.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401592|Cynllo]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8524
| [[Ficheru:Llanberis Eglwys Sant Padarn - Church of St Padarn, Llanberis, Gwynedd, Wales 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401988|Peris]]''
| monxu galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8525
| [[Ficheru:Doctor Who Symphonic Spectacular (Leeds 2015) (17603021913).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402000|Elin Manahan Thomas]]''
|
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8526
| [[Ficheru:Angharad Tomos.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402032|Angharad Tomos]]''
| escritora galesa
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8527
|
| ''[[:d:Q3402381|Anneliese Heard]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8528
|
| ''[[:d:Q3402674|Seren Gibson]]''
| modelu galesa
| 1988
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 8529
|
| ''[[:d:Q3402724|Sian Adey-Jones]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 8530
| [[Ficheru:Robert Croft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403069|Robert Croft]]''
| xugador de críquet galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8531
|
| ''[[:d:Q3403153|Tiggy Legge-Bourke]]''
| nana británica
| 1965
|
| ''[[:d:Q5566651|Glanusk Park]]''
|-
| style='text-align:right'| 8532
|
| ''[[:d:Q3403217|Primel]]''
|
| 550
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8533
|
| ''[[:d:Q3403412|Carys Parry]]''
| atleta británica
| 1981
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8534
|
| ''[[:d:Q3403718|Sara Sugarman]]''
| actriz británica
| 1962
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8535
| [[Ficheru:Rhys Priestland. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 Rhys Priestland. Dathliadau Camp Lawn Cymru, Senedd 19 Mawrth 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403741|Rhys Priestland]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8536
|
| ''[[:d:Q3403967|David Cornell]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8537
|
| ''[[:d:Q3404022|Pete Fowler]]''
| ilustrador galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8538
|
| ''[[:d:Q3404358|Julien Macdonald]]''
| diseñador de moda galés
| 1971
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8539
| [[Ficheru:Adam-price (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405033|Adam Price]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8540
| [[Ficheru:Cynog Dafis yn annerch y dorf Climate Strike, Aberystwyth (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405113|Cynog Dafis]]''
| políticu galés
| 1938
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8541
|
| ''[[:d:Q3405264|Angharad Price]]''
| escritora galesa
| 1972
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8542
| [[Ficheru:John Owen-Jones as Jean Valjean.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405572|John Owen-Jones]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8543
| [[Ficheru:Alun Ffred Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405595|Alun Ffred Jones]]''
| políticu galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8544
|
| ''[[:d:Q3405919|Jac Jones]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q9001581|Gwalchmai]]''
|-
| style='text-align:right'| 8545
|
| ''[[:d:Q3406214|Gruffudd ap Dafydd ap Tudur]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8546
|
| ''[[:d:Q3420523|Ray Hopkins]]''
|
| 1946
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 8547
|
| ''[[:d:Q3429880|Rhys Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8548
| [[Ficheru:Nova2013 Stereophonics Richard Jones 0001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3430918|Richard Jones]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8549
| [[Ficheru:Richard Parks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3431101|Richard Parks]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8550
|
| ''[[:d:Q3431321|Richard Webster]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8551
| [[Ficheru:Rob Ackerman 2013, watching the St Pat's Silverstream 2nd XV beat Wellington College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3434143|Robert Ackerman]]''
|
| 1961
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8552
|
| ''[[:d:Q3435545|Robert Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8553
|
| ''[[:d:Q3436303|Robert Sidoli]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8554
|
| ''[[:d:Q3436554|Robert Wilfort]]''
| actor británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8555
|
| ''[[:d:Q3463769|Saint Enéour]]''
|
| 550
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8556
|
| ''[[:d:Q3463819|Saint Guirec]]''
| monxu galés
| 450
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8557
|
| ''[[:d:Q3476218|Scott Gibbs]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8558
|
| ''[[:d:Q3476277|Scott Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8559
|
| ''[[:d:Q3477940|Seisyll ap Clydog]]''
| monarca galés (665–730)
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8560
|
| ''[[:d:Q3484297|Simon Halliday]]''
|
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8561
|
| ''[[:d:Q3484454|Simon Spender]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 8562
|
| ''[[:d:Q3485111|Sion Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8563
|
| ''[[:d:Q3498851|Steve Bates]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8564
|
| ''[[:d:Q3498920|Steve Evans]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8565
|
| ''[[:d:Q3498924|Steve Fenwick]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8566
| [[Ficheru:Steve Jenkins October 2020.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3498965|Steve Jenkins]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8567
|
| ''[[:d:Q3498970|Steve Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8568
| [[Ficheru:Andrew Howard 2016.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3499384|Andrew Howard]]''
| actor británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8569
|
| ''[[:d:Q3500815|Stuart Jones]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8570
|
| ''[[:d:Q3500816|Stuart Lane]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8571
| [[Ficheru:Stuart Watkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3500845|Stuart Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8572
|
| ''[[:d:Q3506759|Ray Phillips]]''
| músicu galés
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8573
|
| ''[[:d:Q3506825|Steve Williams]]''
| músicu británicu
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8574
|
| ''[[:d:Q3507204|Tony Bourge]]''
| guitarrista galés
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8575
|
| ''[[:d:Q3518894|Terry Cobner]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8576
|
| ''[[:d:Q3518904|Terry Holmes]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8577
|
| ''[[:d:Q3525028|Tom David]]''
|
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8578
| [[Ficheru:Thomas Rhys Thomas 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525517|T. Rhys Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8579
| [[Ficheru:Tom Prydie 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3530852|Tom Prydie]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8580
|
| ''[[:d:Q3531420|Tomos Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8581
|
| ''[[:d:Q3531720|Tony Clement]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8582
|
| ''[[:d:Q3555478|Venetia Dearden]]''
| fotógrafa británica
| 1975
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8583
|
| ''[[:d:Q3555990|Vernon Cooper]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8584
|
| ''[[:d:Q3566386|Warren Fury]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8585
|
| ''[[:d:Q3566853|Wayne Proctor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8586
|
| ''[[:d:Q3570213|Wyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8587
|
| ''[[:d:Q3603082|Aaron Morris]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8588
|
| ''[[:d:Q3604991|Adam M. Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8589
| [[Ficheru:Alexander Vlahos 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3610807|Alexander Vlahos]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8590
|
| ''[[:d:Q3614735|Amy Charles]]''
| cantante galesa
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8591
|
| ''[[:d:Q3614741|Amy Guy]]''
|
| 1983
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8592
|
| ''[[:d:Q3616280|Andrew Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8593
|
| ''[[:d:Q3624265|Arthur Emyr]]''
|
| 1962
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8594
|
| ''[[:d:Q3644380|Brett Morse]]''
| atleta galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8595
|
| ''[[:d:Q3648334|Mark Anthony]]''
| actor pornográficu galés
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8596
|
| ''[[:d:Q3661738|Casey Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8597
|
| ''[[:d:Q3666366|Charles Cook]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8598
| [[Ficheru:Chris Maxwell Wrexham FC at Wembley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3675531|Chris Maxwell]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8599
| [[Ficheru:Bronze portrait of Constantinus I in the Musei Capitolini.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3699742|Cystennin Fawr]]''
|
| 361
|
| ''[[:d:Q1309657|Segontium]]''
|-
| style='text-align:right'| 8600
|
| ''[[:d:Q3701545|Daniel Alfei]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8601
|
| ''[[:d:Q3703268|David Morgan]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8602
|
| ''[[:d:Q3758994|Gavin Quinnell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8603
| [[Ficheru:Hwe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3786307|Holly Hale]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8604
| [[Ficheru:CopyofTT072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3791483|Ian Lougher]]''
| pilotu de motociclismu galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8605
|
| ''[[:d:Q3806739|James Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8606
|
| ''[[:d:Q3807026|Janet Price]]''
|
| 1941<br/>1938
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8607
|
| ''[[:d:Q3809621|John Sloman]]''
| cantante galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8608
|
| ''[[:d:Q3809908|Jonathan Brown]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8609
| [[Ficheru:2025-10-19 Aitor Arino by mroptimax.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3809936|Aitor Ariño]]''
| xugador de balonmano galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8610
|
| ''[[:d:Q3815276|Kim Ashfield]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 8611
| [[Ficheru:Lee Lucas 08-02-2014 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3829377|Lee Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8612
|
| ''[[:d:Q3830023|Leighton Phillips]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8613
|
| ''[[:d:Q3857385|Mike England]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 8614
|
| ''[[:d:Q3885328|Ralph Evans]]''
| boxeador británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8615
|
| ''[[:d:Q3898091|Paul James]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8616
|
| ''[[:d:Q3899285|Penvhyn Llewellyn Neville]]''
| futbolista británicu
| 1872
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8617
| [[Ficheru:Peterkarrie.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q3900874|Peter Karrie]]''
| cantante galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8618
|
| ''[[:d:Q3940078|Roger Freestone]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8619
|
| ''[[:d:Q3943059|Ryan Doble]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8620
|
| ''[[:d:Q3945649|Sally El Hosaini]]''
| guionista exipciana
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8621
| [[Ficheru:Nicole Scherzinger & the Phantoms - 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3961106|Simon Bowman]]''
| actor británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8622
| [[Ficheru:Quaregnon - Le Samyn des Dames & Le Samyn, 2 mars 2016, départ (B107).JPG|center|128px]]
| [[Amy Roberts]]
| ciclista británica
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8623
|
| ''[[:d:Q4009682|Venissa Head]]''
| atleta galesa
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8624
|
| ''[[:d:Q4026445|Julie Gore]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1958
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8625
| [[Ficheru:St Afan's Church, Llanafan-Fawr - geograph.org.uk - 1468440.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4072521|Afan]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8626
|
| ''[[:d:Q4083831|Mark Bennett]]''
| xugador de snooker galés
| 1963
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8627
| [[Ficheru:Monaghan Saint Macartan's Cathedral Window Clogher Saints II Detail Saint Dobheóg of Lough Derg 2013 09 21.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4086821|Dabheog]]''
|
| 400
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8628
| [[Ficheru:David John PHC 2016-4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4160395|David John]]''
| xugador de snooker británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8629
|
| ''[[:d:Q4160419|Kingsley Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 8630
|
| ''[[:d:Q4161903|Dingad of Llandingat]]''
|
|
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8631
|
| ''[[:d:Q4172032|Anthony Davies]]''
| xugador de snooker británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8632
| [[Ficheru:Gareth Evans2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4207234|Gareth Evans]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 8633
| [[Ficheru:Steve Jones (presenter).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4207586|Steve Jones]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8634
| [[Ficheru:St Keyne's Well - geograph.org.uk - 1556016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4218975|Keyne]]''
|
| 425
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8635
|
| ''[[:d:Q4219999|Cywair]]''
|
| 600<br/>455
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8636
|
| ''[[:d:Q4232388|Gareth Coppack]]''
| xugador de snooker británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8637
| [[Ficheru:Eglwys St Cristiolus Church, Llangristiolus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4241293|Cristiolus]]''
| monxu galés
| 550
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8638
|
| ''[[:d:Q4328347|Steve Newbury]]''
| xugador de snooker galés
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8639
| [[Ficheru:Ian Preece PHC 2017-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4379087|Ian Preece]]''
| xugador de snooker británicu
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8640
| [[Ficheru:Emyr Jones Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4385607|Emyr Jones Parry]]''
| diplomáticu galés
| 1947
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8641
| [[Ficheru:Sant Trillo St Trillo Betws yn Rhos Conwy Gogledd Cymru North Wales 16.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4411544|Elian]]''
| monxu galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8642
|
| ''[[:d:Q4457143|Tutglud ach Brychan]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8643
|
| ''[[:d:Q4470106|Philip Williams]]''
| xugador de snooker galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8644
|
| ''[[:d:Q4482653|Mark Fenton]]''
| xugador de snooker galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8645
| [[Ficheru:Eluned (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4530046|Eluned]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8646
| [[Ficheru:Erin Richards filming on Penarth Pier January 2016 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4539315|Erin Richards]]''
| actriz galesa
| 1986
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8647
|
| ''[[:d:Q4575731|Geraint Williams]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 8648
|
| ''[[:d:Q4648124|A. M. Esmonde]]''
| novelista galés
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8649
|
| ''[[:d:Q4661867|Aaron Bramwell]]''
|
| 1986
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8650
|
| ''[[:d:Q4661931|Aaron Cook]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8651
|
| ''[[:d:Q4661935|Aaron Coundley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8652
|
| ''[[:d:Q4663748|Abbas Farid]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8653
|
| [[Abi Morgan]]
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8654
|
| ''[[:d:Q4678792|Adam Brown]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8655
|
| ''[[:d:Q4678942|Adam Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8656
|
| ''[[:d:Q4679184|Adam Harding]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8657
|
| ''[[:d:Q4679194|Adam Harrison]]''
| xugador de críquet galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8658
|
| ''[[:d:Q4679263|Adam Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8659
|
| ''[[:d:Q4679561|Adam O'Brian]]''
| actor galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8660
|
| ''[[:d:Q4679574|Adam Owen]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8661
| [[Ficheru:Adam Phillips. Photogr. by Bracha L. Ettinger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4679608|Adam Phillips]]''
| escritor galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8662
|
| ''[[:d:Q4679626|Adam Powell]]''
|
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8663
|
| ''[[:d:Q4679892|Adam Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8664
|
| ''[[:d:Q4679946|Adam Warren]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8665
|
| ''[[:d:Q4684916|Adrian Cambriani]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8666
|
| ''[[:d:Q4684968|Adrian Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8667
|
| ''[[:d:Q4685066|Adrian Griffiths]]''
| xugador de críquet galés
| 1959
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8668
|
| ''[[:d:Q4685114|Adrian Holmes]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8669
|
| ''[[:d:Q4685181|Adrian Lewis Morgan]]''
| actor galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8670
|
| ''[[:d:Q4685352|Adrian Shaw]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8671
|
| ''[[:d:Q4685401|Adrian Tucker]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8672
|
| ''[[:d:Q4704294|Al Lewis]]''
| cantante británicu
| 1984
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 8673
|
| ''[[:d:Q4706157|Alan Beer]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8674
|
| ''[[:d:Q4706343|Alan Caughter]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8675
|
| ''[[:d:Q4706459|Alan Curtis]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8676
|
| ''[[:d:Q4706473|Alan David]]''
| actor británicu
| 1941
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8677
|
| ''[[:d:Q4706991|Alan Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8678
|
| ''[[:d:Q4706993|Alan Jones]]''
| xugador de críquet australianu
| 1938
|
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8679
|
| ''[[:d:Q4707361|Alan Morgan]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8680
|
| ''[[:d:Q4707769|Alan Simons]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8681
|
| ''[[:d:Q4707782|Alan Smith]]''
|
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8682
|
| ''[[:d:Q4708055|Alan Wilkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q7320726|Rhiwbina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8683
|
| ''[[:d:Q4708112|Alan Wynne Williams]]''
| políticu británicu
| 1945
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8684
|
| ''[[:d:Q4708700|Alastair Dalton]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8685
|
| ''[[:d:Q4708997|Alban Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8686
|
| ''[[:d:Q4709611|Albert Alan Owen]]''
| compositor británicu
| 1948
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8687
|
| ''[[:d:Q4710021|Albert Day]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8688
|
| ''[[:d:Q4710353|Albert Green]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8689
|
| ''[[:d:Q4711325|Albert Thompson]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8690
|
| ''[[:d:Q4714179|Alec Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8691
| [[Ficheru:Aled Davies (29997772112).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714330|Aled Davies]]''
| atleta galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8692
|
| ''[[:d:Q4714328|Aled Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8693
| [[Ficheru:Aled James.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714333|Aled James]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8694
|
| ''[[:d:Q4714342|Aled Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8695
| [[Ficheru:Aledhaydnjones11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714340|Aled Haydn Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8696
| [[Ficheru:Erwau'r Daith, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714348|Aled Wyn Davies]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 8697
|
| ''[[:d:Q4716965|Alex Evans]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 8698
|
| ''[[:d:Q4717093|Alex Greenfield]]''
| ciclista británica
| 1990
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8699
|
| ''[[:d:Q4717250|Alex Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8700
| [[Ficheru:Alex Jones 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717255|Alex Jones]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1977
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8701
| [[Ficheru:Alex Lawless 24-09-2011 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717348|Alex Lawless]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8702
|
| ''[[:d:Q4717889|Alex Titchiner]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8703
|
| ''[[:d:Q4717948|Alex Walker]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8704
|
| ''[[:d:Q4717998|Alex Winters]]''
| presentador de televisión galés
| 1977
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 8705
|
| ''[[:d:Q4720591|Alexandra Boyd]]''
| actriz galesa
| 2000
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8706
| [[Ficheru:Alison portret april 26, 1989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4727193|Alison Statton]]''
| cantante galesa
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8707
|
| ''[[:d:Q4730784|Allan Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1942
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8708
|
| ''[[:d:Q4732812|Allison Pearson]]''
| periodista británica
| 1960
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8709
|
| ''[[:d:Q4737488|Alun Davies]]''
|
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8710
| [[Ficheru:Alun Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737493|Alun Davies]]''
| políticu galés
| 1964
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8711
|
| ''[[:d:Q4737502|Alun Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8712
| [[Ficheru:Alun Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737506|Alun Pugh]]''
| políticu galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8713
|
| ''[[:d:Q4737505|Alun Owen]]''
| ciclista británicu
|
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8714
|
| ''[[:d:Q4738526|Alwyn Jones]]''
|
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8715
|
| ''[[:d:Q4749104|Amy Beth Hayes]]''
|
| 1982
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8716
|
| ''[[:d:Q4756448|Andrew Brown]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8717
|
| ''[[:d:Q4756669|Andrew Coombs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8718
| [[Ficheru:AndrewDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4756770|Andrew Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1983
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8719
| [[Ficheru:Andrew Dilnot 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4756812|Andrew Dilnot]]''
| economista británicu
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8720
|
| ''[[:d:Q4757241|Andrew Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8721
| [[Ficheru:TMR Andy John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4757506|Andrew John]]''
| sacerdote británicu
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8722
|
| ''[[:d:Q4757532|Andrew Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8723
|
| ''[[:d:Q4757992|Andrew McNeillie]]''
| poeta británicu
| 1946
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8724
|
| ''[[:d:Q4758034|Andrew Millward]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8725
|
| ''[[:d:Q4758081|Andrew Mumford]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8726
| [[Ficheru:Andrew Phillip Smith.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758266|Andrew Phillip Smith]]''
| escritor británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8727
| [[Ficheru:Andrew RT Davies 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758350|Andrew R. T. Davies]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8728
|
| ''[[:d:Q4758493|Andrew Salter]]''
| xugador de críquet galés
| 1993
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8729
|
| ''[[:d:Q4760358|Andy Allen]]''
| xugador de rugbi galés
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8730
|
| ''[[:d:Q4760525|Andy Clement]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8731
| [[Ficheru:Dibble, Andy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4760597|Andy Dibble]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8732
|
| ''[[:d:Q4760648|Andy Evans]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8733
|
| ''[[:d:Q4760660|Andy Fenby]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8734
|
| ''[[:d:Q4760715|Andy Goddard]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 8735
|
| ''[[:d:Q4760823|Andy Holden]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 8736
|
| ''[[:d:Q4760820|Andy Hockley]]''
| actor británicu
| 1959
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8737
|
| ''[[:d:Q4760865|Andy Jones]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8738
|
| ''[[:d:Q4760958|Andy Lloyd]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8739
|
| ''[[:d:Q4760995|Andy Martin]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8740
|
| ''[[:d:Q4761069|Andy Moule]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8741
|
| ''[[:d:Q4761195|Andy Puddle]]''
| xugador de críquet galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 8742
|
| ''[[:d:Q4761292|Andy Scott-Lee]]''
| cantautor británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8743
|
| ''[[:d:Q4761436|Andy Vine]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8744
|
| ''[[:d:Q4761470|Andy White]]''
|
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8745
| [[Ficheru:Aneirin Hughes 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4761604|Aneirin Hughes]]''
| actor galés
| 1958
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8746
|
| ''[[:d:Q4761761|Aneurin Norman]]''
| xugador de críquet galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8747
|
| ''[[:d:Q4762459|Angela Hazeldine]]''
| actriz británica
| 1981
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8748
| [[Ficheru:20150922 1827 W AUT WAL 3989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4763155|Angharad James]]''
| futbolista británica
| 1994
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8749
|
| ''[[:d:Q4763163|Angharad ferch Meurig]]''
|
| 801
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8750
|
| ''[[:d:Q4763160|Angharad Mason]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8751
| [[Ficheru:Ann Lesley Cotton From Poverty to Prosperity- Engaging the Next Generation (5579338412) (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766340|Ann Cotton]]''
| entamadora galesa
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8752
| [[Ficheru:Ann Keen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766483|Ann Keen]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 8753
| [[Ficheru:Ann Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766480|Ann Jones]]''
| política galesa
| 1953
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8754
| [[Ficheru:AnnekaRice.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768946|Anneka Rice]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1958
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 8755
| [[Ficheru:Anthony Blackwood.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772117|Anthony Blackwood]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8756
|
| ''[[:d:Q4772997|Anthony Malarczyk]]''
| ciclista británicu
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8757
|
| ''[[:d:Q4773210|Anthony O'Donnell]]''
| actor galés
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8758
|
| ''[[:d:Q4773354|Anthony Reynolds]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8759
|
| ''[[:d:Q4773723|Anthony Williams]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 8760
| [[Ficheru:Tony Williams, ACS Spring, 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4777220|Antony John Williams]]''
| químicu británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8761
| [[Ficheru:Arash Amel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4784337|Arash Amel]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8762
|
| ''[[:d:Q4786631|Archie Brown]]''
|
| 1894
|
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 8763
|
| ''[[:d:Q4789156|Arfon Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8764
| [[Ficheru:ArronDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4796062|Arron Davies]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8765
|
| ''[[:d:Q4798596|Arthur Ellis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8766
|
| ''[[:d:Q4798724|Arthur Francis]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8767
|
| ''[[:d:Q4799542|Arthur Lloyd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8768
| [[Ficheru:ArwelRichardsJune2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4802552|Arwel Richards]]''
| columnista galés
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8769
|
| ''[[:d:Q4805363|Ashley Bateman]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8770
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120074.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4805364|Ashley Beck]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8771
|
| ''[[:d:Q4805629|Ashley Way]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8772
|
| ''[[:d:Q4860676|Bari Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8773
|
| ''[[:d:Q4863529|Barrie Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8774
| [[Ficheru:Barry Elsby (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4864199|Barry Elsby]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8775
|
| ''[[:d:Q4864507|Barry Metcalf]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 8776
|
| ''[[:d:Q4864914|Barry Wright]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8777
| [[Ficheru:2013 Women's British Open - Becky Morgan (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4878858|Becky Morgan]]''
| golfista galesa
| 1974
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8778
|
| ''[[:d:Q4879327|Bedo Aeddren]]''
|
| 1505
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 8779
|
| ''[[:d:Q4879480|Bedwyr Williams]]''
| artista galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8780
|
| ''[[:d:Q4885193|Ben Addis]]''
| actor galés
|
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8781
|
| ''[[:d:Q4885611|Ben Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8782
| [[Ficheru:Ben Evans London Broncos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885613|Ben Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8783
| [[Ficheru:Ben Flower.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885643|Ben Flower]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8784
|
| ''[[:d:Q4885931|Ben John]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8785
|
| ''[[:d:Q4885953|Ben Jones]]''
| futbolista británicu (1992-)
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8786
|
| ''[[:d:Q4886058|Ben Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8787
|
| ''[[:d:Q4886292|Ben Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8788
|
| ''[[:d:Q4886472|Ben Slade]]''
| presentador de televisión británicu
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8789
| [[Ficheru:Ben Swallow 18-02-12.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4886530|Ben Swallow]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8790
| [[Ficheru:Skindred - Elbriot 2018 20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4889528|Benji Webbe]]''
| cantante británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8791
|
| ''[[:d:Q4889664|Bennett Arron]]''
|
| 1973
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8792
|
| ''[[:d:Q4893143|Bernard Frederick]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8793
|
| ''[[:d:Q4893330|Bernard Knight]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8794
|
| ''[[:d:Q4893436|Bernard McNally]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8795
|
| ''[[:d:Q4894429|Bernie Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8796
|
| ''[[:d:Q4897683|Bethan Elfyn]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8797
| [[Ficheru:Bethan Jenkins 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4897688|Bethan Jenkins]]''
|
| 1981
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8798
| [[Ficheru:Betsan Powys 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4898223|Betsan Powys]]''
| periodista británica
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8799
|
| ''[[:d:Q4899014|Betty Williams]]''
| política galesa
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8800
|
| ''[[:d:Q4899417|Beverley Jones]]''
| atleta galesa
| 1974
|
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 8801
| [[Ficheru:Billy Butler 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912305|Billy Butler]]''
| llocutor de radio galés
| 1942
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 8802
|
| ''[[:d:Q4912779|Billy James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1956
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8803
|
| ''[[:d:Q4925838|Bleddyn Bowen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 8804
|
| ''[[:d:Q4925842|Bleddyn Taylor]]''
|
| 1962
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8805
|
| ''[[:d:Q4932039|Bob Catley]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8806
|
| ''[[:d:Q4932261|Bob Delgado]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8807
|
| ''[[:d:Q4932323|Bob Dudley-Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8808
| [[Ficheru:Bob Franklin 1, 2011, jjron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4932463|Bob Franklin]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8809
|
| ''[[:d:Q4933076|Bob Kucera]]''
| políticu australianu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8810
|
| ''[[:d:Q4933698|Bob Pugh]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8811
|
| ''[[:d:Q4934328|Bob Weaver]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8812
|
| ''[[:d:Q4943807|Claire Curtis-Thomas]]''
|
| 1958
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8813
| [[Ficheru:Bradley Pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4955010|Bradley Pryce]]''
| boxeador galés
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8814
|
| ''[[:d:Q4955057|Bradley Wadlan]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8815
|
| ''[[:d:Q4963005|Brian Attley]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8816
|
| ''[[:d:Q4963178|Brian Bowditch]]''
| matemáticu británicu
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8817
|
| ''[[:d:Q4963235|Brian Butler]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8818
|
| ''[[:d:Q4963315|Brian Caswell]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q5623557|Gwernaffield]]''
|-
| style='text-align:right'| 8819
|
| ''[[:d:Q4963529|Sarah Loosemore]]''
| tenista británica
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8820
|
| ''[[:d:Q4963897|Brian Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1933
|
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 8821
| [[Ficheru:Brian Hancock.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4963931|Brian Hancock]]''
| políticu galés
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8822
| [[Ficheru:Brian Jenkins 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4964202|Brian Jenkins]]''
| políticu galés
| 1942
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8823
|
| ''[[:d:Q4964262|Brian Juliff]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 8824
|
| ''[[:d:Q4964454|Brian Law]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8825
|
| ''[[:d:Q4964513|Brian Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8826
| [[Ficheru:Rod Thomas Trickledown.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4967443|Bright Light Bright Light]]''
|
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8827
|
| ''[[:d:Q4980861|Bryn Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8828
|
| ''[[:d:Q4980879|Bryn Jones]]''
|
| 1948
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 8829
|
| ''[[:d:Q4980919|Bryn Williams]]''
| chef británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 8830
|
| ''[[:d:Q4981006|Brynley Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8831
|
| ''[[:d:Q4981021|Brynmor Williams]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8832
|
| ''[[:d:Q4984759|Buddug Verona James]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8833
| [[Ficheru:Phil Kite.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5004293|Byron Anthony]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8834
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Davies of Gower crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5004338|Byron Davies]]''
| políticu galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 8835
|
| ''[[:d:Q5004379|Byron Hayward]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8836
|
| ''[[:d:Q5017482|Cai Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8837
|
| ''[[:d:Q5022959|Callum Hart]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8838
|
| ''[[:d:Q5026396|Cameron Toshack]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8839
| [[Ficheru:Captain Beany - geograph.org.uk - 6822015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5036555|Captain Beany]]''
| políticu británicu
| 1954
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8840
|
| ''[[:d:Q5037322|Cara Readle]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8841
|
| ''[[:d:Q5037601|Caradog Jones]]''
| esplorador galés
| 1962
|
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 8842
|
| ''[[:d:Q5040015|Carl Dale]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8843
|
| ''[[:d:Q5040714|Carl Roberts]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8844
|
| ''[[:d:Q5045217|Caroline Sheen]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8845
| [[Ficheru:Caryshawkins glory.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5047746|Carys Hawkins]]''
| futbolista británica
| 1989<br/>1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8846
| [[Ficheru:Cate Le Bon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5051783|Cate Le Bon]]''
| cantante galesa
| 1983
|
| ''[[:d:Q7162279|Pen-boyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 8847
|
| ''[[:d:Q5053946|Catrin Edwards]]''
|
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8848
| [[Ficheru:Catrin Stewart.jpg|center|128px]]
| [[Catrin Stewart]]
| actriz británica
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8849
|
| ''[[:d:Q5053949|Catrin Thomas]]''
|
| 1964
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 8850
|
| ''[[:d:Q5057382|Ceiri Torjussen]]''
| compositor galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8851
|
| ''[[:d:Q5057386|Ceiron Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8852
|
| ''[[:d:Q5057975|Celia Barlow]]''
| política galesa
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8853
| [[Ficheru:LLangennith church.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5063221|Cenydd]]''
| ermitañu galés
|
|
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8854
|
| ''[[:d:Q5064233|Ceri Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8855
|
| ''[[:d:Q5064239|Ceri Phillips]]''
| actor galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8856
| [[Ficheru:Chad Bond.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5066169|Chad Bond]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8857
|
| ''[[:d:Q5074191|Chard Hayward]]''
| actor australianu
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8858
|
| ''[[:d:Q5076682|Charles Dale]]''
| actor británicu
| 1963
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 8859
|
| ''[[:d:Q5080412|Charles Lynn Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1929
|
| ''[[:d:Q4854175|Bancyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 8860
|
| ''[[:d:Q5081973|Charles Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8861
|
| ''[[:d:Q5082319|Charles Sage]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8862
|
| ''[[:d:Q5082619|Charles Staines]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8863
|
| ''[[:d:Q5085136|Charlie Landsborough]]''
| cantante británicu
| 1941
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8864
|
| ''[[:d:Q5092334|Cherry Dee]]''
| modelu galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 8865
| [[Ficheru:Cheryl Foster 20181101.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5092726|Cheryl Foster]]''
| futbolista británica
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8866
|
| ''[[:d:Q5105905|Chris Birch]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8867
|
| ''[[:d:Q5106346|Chris Dale]]''
| músicu galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8868
|
| ''[[:d:Q5106362|Chris Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8869
|
| ''[[:d:Q5106395|Chris Dicomidis]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 8870
|
| ''[[:d:Q5106513|Chris Evans]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8871
|
| ''[[:d:Q5106601|Chris Fry]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8872
|
| ''[[:d:Q5106660|Chris Giles]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8873
| [[Ficheru:Chrisjenkinsbodypower.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5107007|Chris Jenkins]]''
| llevantador de potencia galés
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8874
|
| ''[[:d:Q5107005|Chris Jenkins]]''
| actor británicu
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8875
|
| ''[[:d:Q5107015|Chris Johns]]''
| xugador de dardos galés
| 1958
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8876
|
| ''[[:d:Q5107037|Chris Jones]]''
| futbolista galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8877
| [[Ficheru:Chris Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5107253|Chris Llewellyn]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8878
|
| ''[[:d:Q5107713|Chris Pearce]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8879
|
| ''[[:d:Q5107766|Chris Pike]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8880
|
| ''[[:d:Q5107913|Chris Rodon]]''
| futbolista británicu
| 2000<br/>1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8881
|
| ''[[:d:Q5108280|Chris Todd]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8882
|
| ''[[:d:Q5108299|Chris Townsend]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 8883
|
| ''[[:d:Q5109563|Christian Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8884
|
| ''[[:d:Q5110078|Christian Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8885
| [[Ficheru:Christine Chapman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5110965|Christine Chapman]]''
| política galesa
| 1956
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8886
| [[Ficheru:Christinegwyther.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5111036|Christine Gwyther]]''
| política galesa
| 1959
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 8887
| [[Ficheru:Christine James Cyn-Archdderwydd Awst 2018 7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5111062|Christine James]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8888
|
| ''[[:d:Q5112290|Christopher Evans]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8889
|
| ''[[:d:Q5112291|Christopher Evans]]''
| empresariu británicu
| 1957
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8890
|
| ''[[:d:Q5112865|Christopher Meredith]]''
| poeta galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8891
|
| ''[[:d:Q5112896|Christopher Monger]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 8892
|
| ''[[:d:Q5112979|Christopher O'Brien]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q7020578|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8893
| [[Ficheru:Christopher Salmon PCC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113189|Christopher Salmon]]''
|
| 1978
|
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 8894
|
| ''[[:d:Q5113212|Christopher Seldon]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q5572913|Glyncoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 8895
| [[Ficheru:Cian Ciaran Summersonic 2008 crop&lighten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5119067|Cian Ciaran]]''
|
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8896
|
| ''[[:d:Q5119143|Ciaran Jenkins]]''
|
| 1984
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8897
|
| ''[[:d:Q5119144|Ciaran Joyce]]''
| actor galés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8898
|
| ''[[:d:Q5125191|Claire Evans]]''
|
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8899
| [[Ficheru:Claire Summers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5125320|Claire Summers]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8900
|
| ''[[:d:Q5125351|Claire Williams]]''
| atleta galesa
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8901
|
| ''[[:d:Q5126175|Clare Greenwood]]''
| ciclista británica
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8902
|
| ''[[:d:Q5134507|Clive Branson]]''
| deportista galés
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8903
|
| ''[[:d:Q5134504|Clive Bowen]]''
|
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8904
|
| ''[[:d:Q5134542|Clive Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8905
|
| ''[[:d:Q5134586|Clive Griffiths]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8906
|
| ''[[:d:Q5134598|Clive Hill]]''
| actor británicu
| 1958
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8907
|
| ''[[:d:Q5134610|Clive Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8908
|
| ''[[:d:Q5134640|Clive Norling]]''
|
| 1950
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8909
|
| ''[[:d:Q5144947|Colin Campbell, 7th Earl Cawdor]]''
| arquiteutu británicu
| 1962
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8910
|
| ''[[:d:Q5144972|Colin Casemore]]''
| xugador de críquet galés
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8911
|
| ''[[:d:Q5145156|Colin Green]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 8912
|
| ''[[:d:Q5145170|Colin H. Williams]]''
| académicu británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8913
|
| ''[[:d:Q5145239|Colin Jeavons]]''
| actor galés
| 1929
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8914
|
| ''[[:d:Q5145249|Colin Jones]]''
| boxeador galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8915
| [[Ficheru:ColinLeys-2016-SOAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5145287|Colin Leys]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8916
|
| ''[[:d:Q5145499|Colin Randell]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8917
|
| ''[[:d:Q5145585|Colin Standing]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8918
| [[Ficheru:Cory Allen at The Arms Park 2013-10-21 17-55.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5173537|Cory Allen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8919
|
| ''[[:d:Q5180912|Craig Draper]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8920
|
| ''[[:d:Q5180944|Craig Evans]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8921
|
| ''[[:d:Q5180983|Craig Gallivan]]''
| actor británicu
| 1984
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8922
|
| ''[[:d:Q5180995|Craig Goodwin]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8923
|
| ''[[:d:Q5181010|Craig Handley]]''
| direutor de cine galés
| 1977
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8924
|
| ''[[:d:Q5181044|Craig Hill]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8925
|
| ''[[:d:Q5181147|Craig Lawton]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8926
|
| ''[[:d:Q5181341|Craig Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8927
|
| ''[[:d:Q5181370|Craig Richards]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8928
|
| ''[[:d:Q5181496|Craig Stiens]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8929
|
| ''[[:d:Q5195826|Curtis McDonald]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8930
|
| ''[[:d:Q5200682|Cyril Davies]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8931
| [[Ficheru:Cyril Lea (1978).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5200789|Cyril Lea]]''
| futbolista británicu
| 1934
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8932
|
| ''[[:d:Q5200894|Cyril Tamplin]]''
| xugador de críquet indiu
| 1921
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8933
|
| ''[[:d:Q5208377|Dafydd Carter]]''
|
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8934
|
| ''[[:d:Q5208383|Dafydd Ieuan]]''
| batería galés
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8935
|
| ''[[:d:Q5208381|Dafydd Hewitt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8936
|
| ''[[:d:Q5208384|Dafydd Lockyer]]''
|
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8937
|
| ''[[:d:Q5208977|Dai Bevan]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8938
| [[Ficheru:David Davies c215f5bacb.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208989|Dai Davies]]''
| políticu galés
| 1959
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8939
|
| ''[[:d:Q5209010|Dai Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8940
|
| ''[[:d:Q5209031|Dai Rees]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1964
|
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 8941
|
| ''[[:d:Q5209028|Dai Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8942
|
| ''[[:d:Q5209029|Dai Rees]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 8943
|
| ''[[:d:Q5209037|Dai Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1909
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8944
|
| ''[[:d:Q5209040|Dai Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8945
|
| ''[[:d:Q5210441|Dale Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8946
|
| ''[[:d:Q5210694|Dale Williams]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8947
| [[Ficheru:Dalton Grant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5211687|Dalton Grant]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8948
|
| ''[[:d:Q5212277|Damian Keyes]]''
| profesor de música británicu
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8949
|
| ''[[:d:Q5212328|Damian Shirazi]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8950
|
| ''[[:d:Q5212452|Damien Hudd]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8951
| [[Ficheru:Damon Searle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5212879|Damon Searle]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8952
|
| ''[[:d:Q5213252|Dan Cherry]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8953
| [[Ficheru:Dan Fish.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213482|Dan Fish]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8954
|
| ''[[:d:Q5213554|Dan George]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8955
|
| ''[[:d:Q5213878|Dan Lewis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8956
| [[Ficheru:Dan-thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5214493|Dan Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8957
|
| ''[[:d:Q5216926|Daniel Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8958
|
| ''[[:d:Q5217351|Daniel Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1979
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8959
|
| ''[[:d:Q5217448|Daniel Hawksford]]''
| actor británicu
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8960
| [[Ficheru:Dan Lloyd a Mr Pinc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217957|Daniel Lloyd]]''
| cantautor galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8961
|
| ''[[:d:Q5218257|Daniel Newton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8962
| [[Ficheru:Daniel Sperber.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218813|Daniel Sperber]]''
| rabín israelín
| 1940
|
| ''[[:d:Q3395336|Gwrych Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 8963
| [[Ficheru:DanielleLineker2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5219402|Danielle Lineker]]''
| modelu galesa
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8964
|
| ''[[:d:Q5220422|Danny Harris]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 8965
| [[Ficheru:Danny Parslow 2017-08-28 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5220721|Danny Parslow]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 8966
|
| ''[[:d:Q5220880|Danny Thomas]]''
| futbolista británicu (1975-)
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8967
|
| ''[[:d:Q5220937|Danny Williams]]''
| futbolista británicu (1979-)
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8968
|
| ''[[:d:Q5220946|Danny Wilson]]''
|
| 1955
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8969
|
| ''[[:d:Q5222071|Daral Pugh]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q5190499|Crynant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8970
|
| ''[[:d:Q5222678|Dari Taylor]]''
| política galesa
| 1944
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8971
| [[Ficheru:Darren Allinson 2 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5224748|Darren Allinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8972
|
| ''[[:d:Q5224871|Darren Davies]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8973
|
| ''[[:d:Q5224868|Darren Daniel]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8974
|
| ''[[:d:Q5224901|Darren Edwards]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1974
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 8975
|
| ''[[:d:Q5224966|Darren Heyes]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8976
|
| ''[[:d:Q5224988|Darren Jeffries]]''
| actor británicu
| 1982
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8977
| [[Ficheru:Darrenjones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5224996|Darren Jones]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8978
|
| ''[[:d:Q5225131|Darran Rowbotham]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8979
|
| ''[[:d:Q5225192|Darren Thomas]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8980
|
| ''[[:d:Q5225199|Darren Tinson]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 8981
|
| ''[[:d:Q5225221|Darren Waters]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8982
|
| ''[[:d:Q5225252|Darren Wynne]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 8983
|
| ''[[:d:Q5228468|Dave Cameron]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8984
|
| ''[[:d:Q5228883|Dave Gwyther]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8985
|
| ''[[:d:Q5228986|Dave Hollins]]''
| futbolista británicu
| 1938
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8986
|
| ''[[:d:Q5229167|Dave Lee]]''
| xugador de dardos inglés
| 1956
|
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 8987
| [[Ficheru:Dave newsham silverstone2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5229464|Dave Newsham]]''
| pilotu de carreres galés
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8988
|
| ''[[:d:Q5230584|David Abruzzese]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8989
| [[Ficheru:David Anthony and William Groulx at the 2012 Summer Paralympics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5230801|David Anthony]]''
|
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8990
| [[Ficheru:Dr D.Ben Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5231301|David Benjamin Rees]]''
| historiador británicu
| 1937
|
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 8991
|
| ''[[:d:Q5231397|David Beynon]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8992
|
| ''[[:d:Q5231425|David Bishop]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 8993
|
| ''[[:d:Q5231897|David Burcher]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8994
|
| ''[[:d:Q5232685|David Crouch]]''
| historiador galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8995
|
| ''[[:d:Q5232755|David D'Auria]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8996
|
| ''[[:d:Q5232859|David Davies]]''
|
| 1915
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8997
|
| ''[[:d:Q5232856|David Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8998
|
| ''[[:d:Q5232874|David Dawson]]''
|
| 1960
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 8999
|
| ''[[:d:Q5233287|David Edwards]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9000
|
| ''[[:d:Q5233468|David Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9001
|
| ''[[:d:Q5233602|David Felgate]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 9002
|
| ''[[:d:Q5234131|David Giles]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9003
|
| ''[[:d:Q5234759|David Harrison]]''
| xugador de críquet galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9004
|
| ''[[:d:Q5235226|David Hughes]]''
| futbolista británicu (1943-)
| 1943
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 9005
|
| ''[[:d:Q5235229|David Hughes]]''
|
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9006
|
| ''[[:d:Q5235563|David James]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9007
| [[Ficheru:Dai John, Salford Rugby League player.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235651|David John]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9008
|
| ''[[:d:Q5235746|David Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9009
|
| ''[[:d:Q5235758|David Joseph Miller]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9010
|
| ''[[:d:Q5236569|David Lewis]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9011
|
| ''[[:d:Q5236575|David Ley]]''
| xeógrafu británicu
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9012
| [[Ficheru:David Llewellin, 1993 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236683|David Llewellin]]''
| pilotu de rally británicu
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9013
|
| ''[[:d:Q5236691|David Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 9014
| [[Ficheru:Dai Lloyd AM (28170816265).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236695|David Lloyd]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9015
|
| ''[[:d:Q5236811|David Luckes]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9016
|
| ''[[:d:Q5237047|David Maidment]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9017
| [[Ficheru:David Melding AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237493|David Melding]]''
| políticu galés
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9018
|
| ''[[:d:Q5237740|David Morrell]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9019
|
| ''[[:d:Q5238549|David Petersen]]''
| escultor galés
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9020
|
| ''[[:d:Q5238554|David Phelps]]''
| tirador galés
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9021
|
| ''[[:d:Q5238568|David Pickering]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 9022
| [[Ficheru:David Probert 2009 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238724|David Probert]]''
|
| 1988
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 9023
| [[Ficheru:David Roberts (swimmer) 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239120|David Roberts]]''
| nadador galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 9024
| [[Ficheru:David-ryder-prangley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239330|David Ryder Prangley]]''
| músicu galés
|
|
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 9025
|
| ''[[:d:Q5240329|David Thaxton]]''
| cantante galés
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9026
|
| ''[[:d:Q5240342|David Thomas]]''
| políticu británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9027
|
| ''[[:d:Q5240358|David Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9028
|
| ''[[:d:Q5241135|David Williams]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9029
| [[Ficheru:Air Marshall Julian Young with Dawn McCafferty and Carol Vorderman (McCafferty cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5242467|Dawn McCafferty]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9030
| [[Ficheru:Declan John 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5249348|Declan John]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9031
|
| ''[[:d:Q5252401|Deian Hopkin]]''
| historiador galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9032
| [[Ficheru:Delyth Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5254977|Delyth Evans]]''
| política galesa
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9033
|
| ''[[:d:Q5255333|Demi Holborn]]''
| cantante británica
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9034
|
| ''[[:d:Q5257677|Denise Gyngell]]''
| actriz británica
| 1961
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9035
|
| ''[[:d:Q5258234|Dennis Brown]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9036
|
| ''[[:d:Q5258320|Dennis Curling]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9037
|
| ''[[:d:Q5258496|Dennis Hawkins]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9038
|
| ''[[:d:Q5258538|Dennis Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9039
| [[Ficheru:Caro Mio Ben, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5258810|Dennis O'Neill]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9040
|
| ''[[:d:Q5260010|Deon Saffery]]''
| xugadora de squash británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9041
|
| ''[[:d:Q5261840|Derek Brockway]]''
| presentador de televisión galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9042
|
| ''[[:d:Q5262063|Derek Howes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1913
|
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 9043
| [[Ficheru:Sir derek jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5262090|Derek Jones]]''
| funcionariu galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9044
|
| ''[[:d:Q5262353|Derek Showers]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9045
|
| ''[[:d:Q5262848|Dermot Tynan]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9046
|
| ''[[:d:Q5263378|Derwyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9047
| [[Ficheru:Deryn Brace2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5263401|Deryn Brace]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9048
|
| ''[[:d:Q5263425|Desmond Barry]]''
| novelista galés
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9049
|
| ''[[:d:Q5264804|Desmond Star]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q6984487|Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 9050
|
| ''[[:d:Q5270024|Di Botcher]]''
|
| 1959
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9051
|
| ''[[:d:Q5271679|Dianne Edwards]]''
|
| 1942
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9052
|
| ''[[:d:Q5273112|Dick Krzywicki]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 9053
|
| ''[[:d:Q5273289|Dick Power]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9054
|
| ''[[:d:Q5273450|Dick Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9055
|
| ''[[:d:Q5277104|Dilwyn John]]''
| futbolista británicu
| 1944
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9056
|
| ''[[:d:Q5290516|Dominic Day]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9057
|
| ''[[:d:Q5293533|Don Skene]]''
| ciclista británicu
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9058
|
| ''[[:d:Q5295437|Donato Nardiello]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9059
|
| ''[[:d:Q5296340|Donna Edwards]]''
|
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9060
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Thornhill crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298657|Dorothy Thornhill]]''
| política galesa
| 1955
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9061
| [[Ficheru:Rhian O'Sullivan at the Dutch Open 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298825|Rhian Edwards]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9062
|
| ''[[:d:Q5303665|Dowster]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9063
|
| ''[[:d:Q5318595|Dyfed Wyn-Evans]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9064
|
| ''[[:d:Q5318593|Dyfan Dwyfor]]''
| actor británicu
|
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9065
|
| ''[[:d:Q5318618|Dyfodwg]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 9066
| [[Ficheru:A713 Dylan Jones Evans 1x1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5318732|Dylan Jones-Evans]]''
|
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9067
| [[Ficheru:EbenUpton.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5331614|Eben Upton]]''
|
| 1978
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9068
| [[Ficheru:Edshervingtonpic.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5335402|Ed Shervington]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9069
|
| ''[[:d:Q5335828|Eddie Avoth]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9070
|
| ''[[:d:Q5336579|Eddie Woods]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 9071
| [[Ficheru:Eddie temple morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5336695|Eddy Temple-Morris]]''
|
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9072
|
| ''[[:d:Q5343829|Edward Jones]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9073
|
| ''[[:d:Q5344713|Edward Owen]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9074
| [[Ficheru:TedRelph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345025|Edward Relph]]''
|
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9075
|
| ''[[:d:Q5345328|Edward Siggery]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9076
|
| ''[[:d:Q5345587|Edward Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9077
|
| ''[[:d:Q5346268|Edwin Brooks]]''
| políticu británicu
| 1929
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9078
| [[Ficheru:Edwina Hart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346948|Edwina Hart]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 9079
|
| ''[[:d:Q5349876|Eirlys Bellin]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9080
| [[Ficheru:Elan Closs Stephens (1506997).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5353384|Elan Closs Stephens]]''
| profesora universitaria galesa
| 1948
|
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9081
| [[Ficheru:Democracy Day in Ysgol Dyffryn Nantlle, Penygroes, Gwynedd (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5354231|Eleanor Burnham]]''
| política galesa
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9082
|
| ''[[:d:Q5354362|Eleanor Pilgrim]]''
| golfista galesa
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9083
| [[Ficheru:Rhydian-Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5356565|Rhydian Vaughan]]''
|
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9084
|
| ''[[:d:Q5359947|Elfyn Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9085
| [[Ficheru:WRC Central European Rallye 2023 Elfyn Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5359948|Elfyn Evans]]''
| pilotu de rally galés
| 1988
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 9086
|
| ''[[:d:Q5360201|Eli Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9087
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120076.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360339|Eli Walker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9088
| [[Ficheru:Dim Gair, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361081|Elin Fflur]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9089
| [[Ficheru:Elin-jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361084|Elin Jones]]''
| política galesa
| 1966
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9090
| [[Ficheru:Eliot Richards 2014-01-18 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361252|Eliot Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9091
| [[Ficheru:Elis James (41363128095) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361330|Elis James]]''
|
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9092
| [[Ficheru:Elizabethfritsch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5362806|Elizabeth Fritsch]]''
| ceramista galesa
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9093
|
| ''[[:d:Q5363240|Elizabeth Morgan]]''
| actriz wales
| 1930
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9094
|
| ''[[:d:Q5364567|Ella Smith]]''
| actriz británica
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9095
|
| ''[[:d:Q5364886|Ellen Hunter]]''
| ciclista británica
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9096
| [[Ficheru:Elliot Kear.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5365501|Elliot Kear]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9097
|
| ''[[:d:Q5365664|Elliott Hewitt]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9098
| [[Ficheru:Ellis warming up for Bristol Rovers in 2015.PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5365899|Ellis Harrison]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9099
| [[Ficheru:Eluned Parrott (6324905297).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5367919|Eluned Parrott]]''
| política galesa
| 1974
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9100
|
| ''[[:d:Q5372681|Emlyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1907
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9101
|
| ''[[:d:Q5372689|Emlyn Williams]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9102
|
| ''[[:d:Q5372866|Emma Jones]]''
| periodista galesa
| 1975
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 9103
| [[Ficheru:Emma jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5372864|Emma Jones]]''
| futbolista británica
| 1982
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 9104
| [[Ficheru:Lewes Ladies 1 QPR Ladies 2 28 02 2016-7651 (24789317084).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5372925|Emma Plewa]]''
| futbolista británica
| 1990
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9105
|
| ''[[:d:Q5372963|Emma Stansfield]]''
| actriz galesa
| 1978
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9106
|
| ''[[:d:Q5374087|Empire ISIS]]''
| cantante canadiana
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9107
| [[Ficheru:Emyr Huws 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374906|Emyr Huws]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9108
| [[Ficheru:Scarlets.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374908|Emyr Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 9109
| [[Ficheru:Dilyn Y Graen, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5375924|Endaf Emlyn]]''
|
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9110
| [[Ficheru:Eos Chater - Metrocentre 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5381878|Eos Counsell]]''
| música australiana
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9111
| [[Ficheru:Eric Jones (solo climber).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386843|Eric Jones]]''
| montañeru británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9112
|
| ''[[:d:Q5387714|Eric Weaver]]''
| futbolista británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9113
|
| ''[[:d:Q5389230|Erin Vaughan]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9114
|
| ''[[:d:Q5393664|Ernest Peake]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9115
| [[Ficheru:Eryl Margaret McNally MEP 1994.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5396272|Eryl McNally]]''
| política galesa
| 1942
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9116
| [[Ficheru:Eufryl ap Gwilym, Senedd 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5411301|Eurfyl ap Gwilym]]''
|
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9117
|
| ''[[:d:Q5415361|Evan Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 9118
|
| ''[[:d:Q5415513|Evan Price]]''
| políticu británicu
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9119
|
| ''[[:d:Q5415557|Evan Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9120
|
| ''[[:d:Q5446220|Fflur Dafydd]]''
| escritora británica
| 1978
|
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 9121
| [[Ficheru:Children of Blaenau Ffestiniog calling for a social centre after a Welsh Language Campaign (1532298).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5446237|Ffred Ffransis]]''
| llingüista galés
| 1948
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9122
|
| ''[[:d:Q5451046|Fiona Fox]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9123
|
| ''[[:d:Q5462444|Floyd Havard]]''
| boxeador galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9124
|
| ''[[:d:Q5488912|Philip Caveney]]''
| escritor británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9125
|
| ''[[:d:Q5490389|Frank Williams]]''
|
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9126
|
| ''[[:d:Q5490493|Frank Wrentmore]]''
|
| 1884
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9127
|
| ''[[:d:Q5491049|Frankie Prince]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9128
|
| ''[[:d:Q5494964|Fred Davies]]''
| futbolista británicu
| 1871
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9129
| [[Ficheru:Fred Dyer - Welsh boxer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5495031|Fred Dyer]]''
|
| 1888
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9130
|
| ''[[:d:Q5496251|Fred Sheldon]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9131
|
| ''[[:d:Q5497427|Frederick Brown]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9132
|
| ''[[:d:Q5498740|Frederick Smart]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9133
|
| ''[[:d:Q5498823|Frederick Talbot]]''
|
| 1908
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9134
|
| ''[[:d:Q5499127|Frederick Willis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9135
| [[Ficheru:Gai Toms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5516960|Gai Toms]]''
| cantautor galés
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9136
|
| ''[[:d:Q5522777|Gareth Abraham]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9137
|
| ''[[:d:Q5522783|Gareth Armstrong]]''
| actor galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9138
| [[Ficheru:Gareth Baber 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522787|Gareth Baber]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9139
|
| ''[[:d:Q5522798|Gareth Chapman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9140
|
| ''[[:d:Q5522815|Gareth Davies]]''
| futbolista británicu (1949-)
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9141
|
| ''[[:d:Q5522812|Gareth Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9142
|
| ''[[:d:Q5522819|Gareth Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9143
|
| ''[[:d:Q5522816|Gareth Davies]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9144
|
| ''[[:d:Q5522821|Gareth Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9145
|
| ''[[:d:Q5522825|Gareth Dean]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9146
|
| ''[[:d:Q5522829|Gareth Edwards]]''
| xugador de críquet galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9147
|
| ''[[:d:Q5522834|Gareth Evans]]''
| futbolista británicu (1987-)
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9148
| [[Ficheru:Gareth2011small.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522851|Gareth Glyn]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9149
|
| ''[[:d:Q5522855|Gareth Gwynn]]''
| escritor británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9150
|
| ''[[:d:Q5522867|Gareth Holgate]]''
| xugador de rugbi union filipín
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9151
|
| ''[[:d:Q5522878|Gareth Jelleyman]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 9152
| [[Ficheru:Gareth Jones (53964509022) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522883|Gareth Jones]]''
| políticu galés
| 1939
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 9153
|
| ''[[:d:Q5522880|Gareth Jewell]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9154
|
| ''[[:d:Q5522905|Gareth Maule]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9155
|
| ''[[:d:Q5522934|Gareth Owen]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9156
|
| ''[[:d:Q5522946|Gareth Price]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9157
|
| ''[[:d:Q5522951|Gareth Rees]]''
| xugador de críquet galés
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9158
| [[Ficheru:Gareth Pierce 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522948|Gareth Pierce]]''
| actor galés
| 1981
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 9159
|
| ''[[:d:Q5522966|Gareth Salisbury]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9160
| [[Ficheru:Gareth Thomas Clwyd and Aberconwy Count National Assembly Election 2016.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522982|Gareth Thomas]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9161
|
| ''[[:d:Q5523005|Gareth Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9162
| [[Ficheru:Garnon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5523710|Garnon Davies]]''
| actor galés
| 1983<br/>1982
|
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9163
|
| ''[[:d:Q5524223|Garry Shephard]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9164
|
| ''[[:d:Q5524777|Gary Buckland]]''
| boxeador galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9165
|
| ''[[:d:Q5525024|Gary Emmanuel]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9166
|
| ''[[:d:Q5525472|Gary Ley]]''
| escritor galés
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9167
|
| ''[[:d:Q5525478|Gary Lockett]]''
| boxeador galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9168
|
| ''[[:d:Q5525700|Gary Owen]]''
|
| 1972
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9169
|
| ''[[:d:Q5525727|Gary Pearce]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 9170
|
| ''[[:d:Q5525779|Gary Powell]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9171
|
| ''[[:d:Q5525836|Gary Roberts]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9172
|
| ''[[:d:Q5526231|Garyn Preen]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9173
|
| ''[[:d:Q5526232|Garyn Lucas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q7321615|Rhydyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9174
|
| ''[[:d:Q5528098|Gavin Cattle]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9175
|
| ''[[:d:Q5534127|Geoff Ellis]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 9176
| [[Ficheru:Geoffholderlibrary.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5534167|Geoff Holder]]''
| escritor galés
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9177
|
| ''[[:d:Q5534703|Geoffrey James]]''
| fotógrafu galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9178
|
| ''[[:d:Q5534927|Geoffrey Thomas]]''
| profesor galés
| 1941
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9179
|
| ''[[:d:Q5537002|George Bishop]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9180
|
| ''[[:d:Q5539968|George Gummer]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9181
|
| ''[[:d:Q5543824|George Reynolds]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9182
|
| ''[[:d:Q5545871|George Warburton]]''
| futbolista británicu
| 1934
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9183
|
| ''[[:d:Q5546236|George Whitney]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9184
|
| ''[[:d:Q5546607|George Young]]''
|
| 1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9185
| [[Ficheru:First Sea Lord Admiral Sir George Zambellas KCB DSC ADC MOD 45155508.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5546629|George Zambellas]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9186
|
| ''[[:d:Q5547526|Georgia Henshaw]]''
| actriz británica
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9187
| [[Ficheru:Geraint Davies.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548803|Geraint Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9188
| [[Ficheru:2012-09-17 Prof Geraint Lewis Cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548804|Geraint F. Lewis]]''
| astrónomu galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9189
| [[Ficheru:Geraint Davies (Rhondda).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548808|Geraint Davies]]''
| políticu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9190
|
| ''[[:d:Q5548819|Geraint Lloyd Owen]]''
| poeta británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 9191
|
| ''[[:d:Q5548820|Geraint Lövgreen]]''
| cantante británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 9192
| [[Ficheru:Geraint Wyn Davies 2004.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548829|Geraint Wyn Davies]]''
|
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9193
|
| ''[[:d:Q5549028|Gerald Cordle]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9194
|
| ''[[:d:Q5553517|Gerwyn Edwards]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 9195
|
| ''[[:d:Q5554439|Gethin Jones]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9196
|
| ''[[:d:Q5554442|Gethin Robinson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9197
| [[Ficheru:ComScoreFulgoni.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5558035|Gian M. Fulgoni]]''
|
| 1948
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9198
|
| ''[[:d:Q5562222|Gillian Clarke]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9199
|
| ''[[:d:Q5562229|Gillian Elisa]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9200
|
| ''[[:d:Q5568095|Glen Webbe]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9201
|
| ''[[:d:Q5569151|Glenn Tolley]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 9202
| [[Ficheru:Glyn Garner.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572840|Glyn Garner]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9203
|
| ''[[:d:Q5572845|Glyn James]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 9204
|
| ''[[:d:Q5572850|Glyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959<br/>1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9205
|
| ''[[:d:Q5572853|Glyn Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9206
|
| ''[[:d:Q5572861|Glyn Mathias]]''
| presentador de televisión galés
| 1945
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9207
|
| ''[[:d:Q5572864|Glyn Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 9208
| [[Ficheru:GlynTaylor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572892|Glyn Taylor]]''
| pilotu de motociclismu australianu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9209
| [[Ficheru:Glyn Turner WRU Cap Presentaton 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572896|Glyn Turner]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 9210
|
| ''[[:d:Q5576469|Godfrey John]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9211
|
| ''[[:d:Q5584971|Gordon Child]]''
| xugador de críquet galés
| 1939
|
| ''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 9212
| [[Ficheru:Gordon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5585060|Gordon Davies]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9213
|
| ''[[:d:Q5585456|Gordon Lewis]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9214
|
| ''[[:d:Q5585687|Gordon Pritchard]]''
|
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9215
| [[Ficheru:Grace McCleen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5591287|Grace McCleen]]''
|
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9216
|
| ''[[:d:Q5592729|Graham Coldrick]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9217
|
| ''[[:d:Q5592968|Graham Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9218
|
| ''[[:d:Q5592985|Graham Kingston]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9219
|
| ''[[:d:Q5593332|Graham Walters]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9220
|
| ''[[:d:Q5593360|Graham Williams]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9221
| [[Ficheru:Grant Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5596323|Grant Llewellyn]]''
| direutor d'orquesta británicu
| 1960
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9222
| [[Ficheru:Green Gartside 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5602580|Green Gartside]]''
|
| 1956<br/>1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9223
| [[Ficheru:GregDavies-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5605472|Greg Davies]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9224
|
| ''[[:d:Q5606341|Greg Thomas]]''
| xugador de críquet sudafricanu
| 1960
|
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 9225
|
| ''[[:d:Q5606517|Gregg Coombes]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9226
| [[Ficheru:Gregory-Cameron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5606843|Gregory Cameron]]''
| sacerdote galés
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9227
|
| ''[[:d:Q5610965|Howard Collins]]''
| karateka galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9228
|
| ''[[:d:Q5615933|Lee Dainton]]''
|
| 1973
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9229
| [[Ficheru:Guto Pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5621838|Guto Pryce]]''
| músicu galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9230
| [[Ficheru:Guto Harri, 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5621836|Guto Harri]]''
| periodista y ex asesor políticu galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9231
|
| ''[[:d:Q5623379|Gwawr Edwards]]''
| cantante galesa
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9232
| [[Ficheru:Gwenan Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623469|Gwenan Edwards]]''
| periodista británica
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9233
|
| ''[[:d:Q5623522|Gwenllwyfo]]''
| monxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9234
|
| ''[[:d:Q5623524|Gwenllian Lansdown]]''
| política galesa
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9235
|
| ''[[:d:Q5623534|Gwenno Teifi]]''
| activista británica
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9236
| [[Ficheru:GwionEdwardsBntIps1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623678|Gwion Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9237
|
| ''[[:d:Q5623679|Gwion Hallam]]''
| escritor británicu
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9238
|
| ''[[:d:Q5623770|Gwyn Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9239
|
| ''[[:d:Q5623776|Gwyn Hughes]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9240
|
| ''[[:d:Q5623783|Gwyn Jones]]''
| futbolista británicu (1912-)
| 1912
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 9241
|
| ''[[:d:Q5623791|Gwyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9242
|
| ''[[:d:Q5623796|Gwyn Morgan]]''
| poeta británicu
| 1954
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9243
|
| ''[[:d:Q5623802|Gwyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9244
|
| ''[[:d:Q5623810|Gwyn Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9245
|
| ''[[:d:Q5623812|Gwyndaf Evans]]''
| pilotu de rally británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9246
|
| ''[[:d:Q5623843|Gwyneth Keyworth]]''
| actriz británica
| 1990
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9247
|
| ''[[:d:Q5623862|Gwynfor Williams]]''
|
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9248
|
| ''[[:d:Q5623887|Gwynne Williams]]''
|
| 1937
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9249
|
| ''[[:d:Q5638525|Hagan Bayley]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9250
|
| ''[[:d:Q5648869|Hannah Keryakoplis]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q2752670|Penyffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9251
|
| ''[[:d:Q5648940|Hannah Rich]]''
| ciclista británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q7884080|Undy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9252
|
| ''[[:d:Q5671894|Harry Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9253
|
| ''[[:d:Q5671999|Harry Robinson]]''
| xugador de rugbi británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q7165336|Pentyrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9254
|
| ''[[:d:Q5701785|Helen Adams]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9255
| [[Ficheru:Helen Lederer in 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5702657|Helen Lederer]]''
|
| 1954
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9256
| [[Ficheru:Douglas Foley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5735218|Douglas Foley]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9257
|
| ''[[:d:Q5736164|Herbie Williams]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9258
|
| ''[[:d:Q5739697|Michael Francis]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1979<br/>1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9259
|
| ''[[:d:Q5800067|Christopher Bale]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9260
|
| ''[[:d:Q5875568|Hockey Driscoll]]''
|
| 1876
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9261
|
| ''[[:d:Q5882068|Holly Holyoake]]''
|
| 1988
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9262
|
| ''[[:d:Q5920650|Howard Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9263
|
| ''[[:d:Q5930990|Hugh Gustafson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9264
| [[Ficheru:HuwBunford1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951215|Huw Bunford]]''
| compositor británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9265
| [[Ficheru:Huw Dixon 1992 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951222|Huw Dixon]]''
| economista galés
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9266
|
| ''[[:d:Q5951232|Huw Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9267
| [[Ficheru:Huw Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951262|Huw Lewis]]''
|
| 1964
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9268
|
| ''[[:d:Q5951282|Huw Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9269
|
| ''[[:d:Q5951297|Huw Waters]]''
| xugador de críquet galés
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9270
|
| ''[[:d:Q5951307|Huw Watkins]]''
|
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9271
|
| ''[[:d:Q5959734|Kim Lawrence]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9272
| [[Ficheru:Michael "Pancho" Locke 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5962128|Michael Locke]]''
| comediante galés
| 1979
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9273
|
| ''[[:d:Q5962763|Hywel Gwynfryn]]''
| actor británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9274
| [[Ficheru:Iain Sinclair cheltenham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5980623|Iain Sinclair]]''
| escritor británicu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9275
|
| ''[[:d:Q5980849|Ian Barker]]''
| regatista galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9276
|
| ''[[:d:Q5980981|Ian Bray]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9277
|
| ''[[:d:Q5981133|Ian Capon]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9278
|
| ''[[:d:Q5981808|Ian Hillier]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9279
|
| ''[[:d:Q5981839|Ian Howat]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9280
|
| ''[[:d:Q5981847|Ian Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9281
|
| ''[[:d:Q5981864|Ian Hutchinson]]''
| xugador de críquet galés
| 1964
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9282
| [[Ficheru:Ian Puleston-Davies in Midnight Man 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5982646|Ian Puleston-Davies]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9283
|
| ''[[:d:Q5990139|Ieuan Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9284
|
| ''[[:d:Q5990144|Ieuan Lloyd]]''
| nadador británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9285
| [[Ficheru:Ieuan Head Shots 2009 116 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5990159|Ieuan Rhys]]''
| actor galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9286
|
| ''[[:d:Q5990172|Ieuan ap Tudur Penllyn]]''
| poeta galés
| 1500
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9287
| [[Ficheru:Imad Wasim during a media talk in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6001994|Imad Wasim]]''
| xugador de críquet paquistanín
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9288
|
| ''[[:d:Q6063518|Iona Jones]]''
|
|
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9289
|
| ''[[:d:Q6097409|Ivan Sansom]]''
| paleontólogu galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9290
|
| ''[[:d:Q6099370|Ivor Davies]]''
| pintor galés
| 1935
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 9291
|
| ''[[:d:Q6100562|Iwan Brown]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1986
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9292
| [[Ficheru:Iwan Griffiths The Automatic Tear The Signs Down.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6100571|Iwan Griffiths]]''
| batería británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9293
|
| ''[[:d:Q6109438|Robert East]]''
| actor galés
| 1943
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''<br/>[[Londres]]
|-
| style='text-align:right'| 9294
|
| ''[[:d:Q6111756|Jack Compton]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9295
|
| ''[[:d:Q6112030|Jack Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9296
| [[Ficheru:Jack Dixon 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6112111|Jack Dixon]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 9297
|
| ''[[:d:Q6112960|Jack Harris]]''
| cantautor galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 9298
|
| ''[[:d:Q6113370|Jack Jones]]''
|
| 1890
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 9299
|
| ''[[:d:Q6113680|Jack Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9300
|
| ''[[:d:Q6114683|Jack Pring]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9301
|
| ''[[:d:Q6116417|Jackie Hughes]]''
| boxeador galés
| 1923
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9302
|
| ''[[:d:Q6124605|Jake Cassidy]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9303
|
| ''[[:d:Q6127543|Jamal Easter]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9304
|
| ''[[:d:Q6129470|James Bater]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9305
|
| ''[[:d:Q6132803|James Down]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9306
|
| ''[[:d:Q6134726|James Goode]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9307
| [[Ficheru:James Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6135615|James Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9308
|
| ''[[:d:Q6136198|James Honeyben]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9309
|
| ''[[:d:Q6137766|James Langworth]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9310
|
| ''[[:d:Q6137887|James Leadbeater]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9311
|
| ''[[:d:Q6138035|James Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9312
|
| ''[[:d:Q6140710|James Owen]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9313
|
| ''[[:d:Q6141939|James Regan]]''
| xugador de rugbi union galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9314
|
| ''[[:d:Q6142242|James Roberts]]''
|
| 1891
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 9315
|
| ''[[:d:Q6143405|James Sommerin]]''
| chef británicu
|
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9316
|
| ''[[:d:Q6144142|James Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9317
|
| ''[[:d:Q6145639|James Williams]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9318
| [[Ficheru:Jamie Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6146625|Jamie Bevan]]''
|
| 1953
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9319
|
| ''[[:d:Q6146982|Jamie Harris]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9320
|
| ''[[:d:Q6147109|Jamie Lewis]]''
| xugador de dardos galés
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9321
|
| ''[[:d:Q6147282|Jamie Murphy]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9322
|
| ''[[:d:Q6147322|Jamie Owen]]''
| periodista británicu
| 1967
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9323
|
| ''[[:d:Q6147393|Jamie Ringer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9324
|
| ''[[:d:Q6147533|Jamie Sylvester]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9325
|
| ''[[:d:Q6148467|Jan Anderson]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9326
| [[Ficheru:JanetDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153289|Janet Davies]]''
| política galesa
| 1938
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9327
| [[Ficheru:Janet Finch-Saunders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153343|Janet Finch-Saunders]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 9328
| [[Ficheru:Janice Gregory.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6154241|Janice Gregory]]''
| política galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9329
|
| ''[[:d:Q6161756|Jasmine Cresswell]]''
| novelista galesa
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9330
|
| ''[[:d:Q6162253|Jason Cook]]''
| boxeador galés
| 1975
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9331
| [[Ficheru:Footballer Jason Andrew jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6162809|Jason Jones]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9332
| [[Ficheru:2012-03-19 Jason Mohammad at Wales Grand Slam Celebrations.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6163128|Jason Mohammad]]''
|
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9333
|
| ''[[:d:Q6163246|Jason Perry]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9334
| [[Ficheru:Jason Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6163292|Jason Price]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9335
|
| ''[[:d:Q6163322|Jason Rees]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9336
|
| ''[[:d:Q6163565|Jason Strange]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9337
|
| ''[[:d:Q6163640|Jason Tovey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9338
| [[Ficheru:Jay Curtis Headshot3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6166525|Jay Curtis]]''
| actor galés
| 1984
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9339
| [[Ficheru:DSC 0061-Edit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6167716|Jayce Lewis]]''
| músicu galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9340
| [[Ficheru:Jayne Pierson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6167907|Jayne Pierson]]''
| diseñadora de moda galesa
| 1975<br/>1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9341
|
| ''[[:d:Q6171595|Jean Thomas]]''
| bioquímica galesa
| 1942
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9342
| [[Ficheru:Jeff Banks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6173293|Jeff Banks]]''
| diseñador de moda galés
| 1943
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9343
|
| ''[[:d:Q6173783|Jeff Evans]]''
| periodista británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9344
|
| ''[[:d:Q6174089|Jeff Hopkins]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9345
|
| ''[[:d:Q6174175|Jeff Johnson]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9346
|
| ''[[:d:Q6174186|Jeff Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9347
|
| ''[[:d:Q6174649|Jeff Parton]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9348
|
| ''[[:d:Q6175116|Jeff T. Thomas]]''
| direutor de televisión británicu
| 1901
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9349
|
| ''[[:d:Q6175154|Jeff Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9350
|
| ''[[:d:Q6175261|Jeff Whitefoot]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9351
|
| ''[[:d:Q6176386|Jeffris Hopkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9352
|
| ''[[:d:Q6177546|Jenkin Jones]]''
|
| 1639
|
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 9353
|
| ''[[:d:Q6178864|Jennifer Sullivan]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9354
|
| ''[[:d:Q6181214|Jeremy Charles]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9355
|
| ''[[:d:Q6181512|Jeremy Huw Williams]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9356
|
| ''[[:d:Q6181975|Jeremy Treglown]]''
| escritor británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9357
|
| ''[[:d:Q6196963|Jim Mills]]''
|
| 1944
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9358
|
| ''[[:d:Q6197932|Jim Ryan]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9359
|
| ''[[:d:Q6198340|Jim Stewart]]''
| xugador de críquet británicu
| 1934
|
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9360
| [[Ficheru:Jo Caulfield @ The Late Show 2002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6204177|Jo Caulfield]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9361
| [[Ficheru:Jocelyn Davies 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6207115|Jocelyn Davies]]''
| política galesa
| 1959
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 9362
| [[Ficheru:Jodie Marie (53355801223) (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6207972|Jodie Marie]]''
|
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9363
| [[Ficheru:JoeBlackman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6208659|Joe Blackman]]''
| empresariu galés
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9364
| [[Ficheru:Joe Burke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6208866|Joe Burke]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9365
| [[Ficheru:Joe Jacobson 25-04-2011 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6210509|Joe Jacobson]]''
| futbolista británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9366
|
| ''[[:d:Q6211974|Joe Rees]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9367
|
| ''[[:d:Q6219807|John Avon]]''
| ilustrador galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9368
|
| ''[[:d:Q6221241|John Beard]]''
| pintor australianu
| 1943
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9369
|
| ''[[:d:Q6221954|John Bird]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9370
|
| ''[[:d:Q6228636|John David]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9371
| [[Ficheru:Welsh-bishops (John Davies cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6228737|John Davies]]''
| sacerdote galés
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9372
|
| ''[[:d:Q6228768|John Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9373
|
| ''[[:d:Q6228804|John Davis]]''
| xugador de críquet galés
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9374
|
| ''[[:d:Q6231731|John Emanuel]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9375
| [[Ficheru:Johnbocha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232022|John Evans]]''
|
| 1960
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9376
|
| ''[[:d:Q6235537|John Glover]]''
| xugador de críquet galés
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9377
|
| ''[[:d:Q6235655|John Golightly]]''
| actor británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 9378
|
| ''[[:d:Q6236398|John Griffiths]]''
| militar galés
| 1835
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9379
| [[Ficheru:John Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236400|John Griffiths]]''
| políticu galés
| 1956
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9380
|
| ''[[:d:Q6238674|John Hennessey]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9381
| [[Ficheru:John Hughes (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240277|John Hughes]]''
| diplomáticu galés
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9382
|
| ''[[:d:Q6240280|John Hughes]]''
| futbolista canadianu
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9383
|
| ''[[:d:Q6240307|John Hughes]]''
|
| 1880
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9384
| [[Ficheru:John James (musician) on stage at Greenwich, U.K., 1982.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241487|John James]]''
| músicu de jazz galés
| 1943
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9385
|
| ''[[:d:Q6244759|John Lewis]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9386
|
| ''[[:d:Q6245037|John Lloyd]]''
| clérigu galés
| 1754
|
| ''[[:d:Q13644944|Llansteffan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9387
|
| ''[[:d:Q6245047|John Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9388
|
| ''[[:d:Q6247450|John McCarthy]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9389
|
| ''[[:d:Q6248571|John Metcalf]]''
| compositor galés
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9390
|
| ''[[:d:Q6249398|John Morgan]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9391
| [[Ficheru:Cwmni Theatr Cymru's production of Saunders Lewis' new drama, Cymru Fydd, at Bala Eisteddfod (1451485).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251165|John Ogwen]]''
|
| 1944
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 9392
|
| ''[[:d:Q6251370|John Osmond]]''
| escritor británicu
| 1946
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9393
|
| ''[[:d:Q6251994|John Parsons]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9394
|
| ''[[:d:Q6253147|John Pook]]''
| poeta galés
| 1942
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9395
|
| ''[[:d:Q6253403|John Price]]''
| futbolista británicu
| 1936
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9396
| [[Ficheru:John Smith MP 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6258296|John Smith]]''
| políticu galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9397
|
| ''[[:d:Q6258580|John Sparkes]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9398
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Thomas of Cwmgiedd crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260516|John Thomas]]''
|
| 1947
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9399
| [[Ficheru:JTWilliams1976.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261362|John Tudno Williams]]''
|
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9400
|
| ''[[:d:Q6263231|John Watson]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9401
|
| ''[[:d:Q6263798|John G. White]]''
| científicu galés
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9402
|
| ''[[:d:Q6264368|John Williams]]''
|
| 1907
|
| ''[[:d:Q7321458|Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 9403
|
| ''[[:d:Q6265973|Johnathan Edwards]]''
|
| 1984
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9404
|
| ''[[:d:Q6270436|Jon Breakingbury]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9405
|
| ''[[:d:Q6271045|Jon Kenworthy]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9406
| [[Ficheru:Langford.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271100|Jon Langford]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9407
|
| ''[[:d:Q6271262|Jon Moore]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9408
| [[Ficheru:Jon Mould (Edinburgh).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271270|Jonathan Mould]]''
| ciclista británicu
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9409
|
| ''[[:d:Q6271344|Jon Owen Jones]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9410
| [[Ficheru:Jonathan Shanklin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271551|Jon Shanklin]]''
| científicu galés
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9411
|
| ''[[:d:Q6272670|Jonathan Bryant]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9412
|
| ''[[:d:Q6272774|Jonathan Clark]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9413
|
| ''[[:d:Q6272787|Jonathan Coates]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9414
| [[Ficheru:Jonathan Elphick -Boquer Valley -Mallorca -31May2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273042|Jonathan Elphick]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9415
|
| ''[[:d:Q6273065|Jonathan Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9416
|
| ''[[:d:Q6273235|Jonathan Goodwin]]''
| especialista de cine galés
| 1980
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9417
|
| ''[[:d:Q6273277|Jonathan Griffiths]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9418
|
| ''[[:d:Q6273441|Jonathan Humphreys]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9419
|
| ''[[:d:Q6273500|Jonathan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9420
|
| ''[[:d:Q6273665|Jonathan Legard]]''
| periodista galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9421
| [[Ficheru:Meades and Barcham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273874|Jonathan Meades]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9422
|
| ''[[:d:Q6273991|Jonathan Myerson]]''
| guionista galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9423
|
| ''[[:d:Q6274141|Jonathan Phillips]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9424
|
| ''[[:d:Q6275805|Jonny Owen]]''
|
| 1971
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9425
|
| ''[[:d:Q6275834|Jonny Vaughton]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9426
|
| ''[[:d:Q6276627|Jordan Howe]]''
| atleta británicu
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9427
|
| ''[[:d:Q6285232|Joseph Mahoney]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9428
| [[Ficheru:Josh Navidi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6289200|Josh Navidi]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9429
| [[Ficheru:Josh Turnbull 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6289460|Josh Turnbull]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9430
| [[Ficheru:Josie d'Arby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290786|Josie d'Arby]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9431
| [[Ficheru:Joyce Watson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6297656|Joyce Watson]]''
| política galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q3402241|Manorbier]]''
|-
| style='text-align:right'| 9432
| [[Ficheru:JulesWilliamsWiki.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6306064|Jules Williams]]''
| direutor de televisión galés
| 1968
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9433
|
| ''[[:d:Q6306356|Julia Davis]]''
| xugadora d'esgrima galesa
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9434
|
| ''[[:d:Q6307356|Julian Lewis Jones]]''
| actor británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9435
| [[Ficheru:Julie James - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308284|Julie James]]''
| política galesa
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9436
| [[Ficheru:Julie Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308404|Julie Morgan]]''
| política galesa
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9437
|
| ''[[:d:Q6317431|Justin Burnell]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9438
| [[Ficheru:Jyninejamesbw001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6319360|Jynine James]]''
| actriz galesa
| 1972
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9439
|
| ''[[:d:Q6369590|Karen Davies]]''
| golfista estauxunidense
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9440
|
| ''[[:d:Q6369945|Karen Paullada]]''
| actriz galesa
| 2000
|
| ''[[:d:Q7054913|North Cornelly]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9441
| [[Ficheru:Karen Sinclair.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6370035|Karen Sinclair]]''
| política galesa
| 1952
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9442
| [[Ficheru:Karl Francis, 2014 (wedi'i gropio).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6371796|Karl Francis]]''
|
| 1943<br/>1942
|
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9443
|
| ''[[:d:Q6371908|Karl Hocking]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9444
|
| ''[[:d:Q6372187|Karl Ready]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9445
|
| ''[[:d:Q6375562|Kate Jarman]]''
| actriz galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9446
| [[Ficheru:Kate McGill 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6375640|Kate McGill]]''
| cantante galesa
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9447
|
| ''[[:d:Q6377256|Kathy Lloyd]]''
| modelu galesa
| 1967
|
| ''[[:d:Q737888|Portmeirion]]''
|-
| style='text-align:right'| 9448
| [[Ficheru:Katie Prankerd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6377422|Katie Curtis]]''
| ciclista británica
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9449
|
| ''[[:d:Q6377553|Katie Sherwood]]''
| futbolista británica
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9450
|
| ''[[:d:Q6377585|Katie Williams]]''
| futbolista británica
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9451
|
| ''[[:d:Q6378533|Katy Wix]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9452
| [[Ficheru:Kayne McLaggon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6380641|Kayne McLaggon]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9453
|
| ''[[:d:Q6383819|Keiron Self]]''
| actor galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9454
|
| ''[[:d:Q6383816|Keiron Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9455
| [[Ficheru:KeithBurnettDec08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384144|Keith Burnett]]''
| físicu galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 9456
| [[Ficheru:Keith Davies - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384255|Keith Davies]]''
| políticu galés
|
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9457
| [[Ficheru:Keith Haynes of Picture Frame Seduction.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384474|Keith Haynes]]''
| escritor galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9458
|
| ''[[:d:Q6384761|Keith Miles]]''
| escritor británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9459
|
| ''[[:d:Q6384884|Keith Peters]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2477613|Baglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9460
|
| ''[[:d:Q6385114|Keith Thomas]]''
| historiador galés
| 1933
|
| ''[[:d:Q3400611|Wick]]''
|-
| style='text-align:right'| 9461
| [[Ficheru:Ken Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6387901|Ken Jones]]''
| policía australianu
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9462
|
| ''[[:d:Q6388051|Ken MacDonald]]''
| futbolista británicu
| 1898
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9463
| [[Ficheru:Ken Skates - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6388501|Ken Skates]]''
| políticu británicu
| 1976
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9464
|
| ''[[:d:Q6391344|Kenrick Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1885
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9465
|
| ''[[:d:Q6393868|Keri Davies]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9466
|
| ''[[:d:Q6393873|Keri Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9467
|
| ''[[:d:Q6394594|Kerry Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9468
|
| ''[[:d:Q6395702|Kevin Aherne-Evans]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9469
| [[Ficheru:Kevin Ellis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6396226|Kevin Ellis]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9470
| [[Ficheru:Kevin Gall York City v. Ebbsfleet United 14-11-09.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6396343|Kevin Gall]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9471
|
| ''[[:d:Q6396787|Kevin Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9472
|
| ''[[:d:Q6397382|Kevin Rogers]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9473
|
| ''[[:d:Q6398588|Kezia Burrows]]''
| actriz británica
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9474
|
| ''[[:d:Q6404453|Kid Chaos]]''
| músicu galés
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9475
|
| ''[[:d:Q6405352|Kieran Crawford]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9476
| [[Ficheru:European Kira GEIL Tobias EISENBAUER.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6414752|Kira Geil]]''
| baillarina sobre xelu galesa
| 1985
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9477
| [[Ficheru:Kirby Myhill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6414951|Kirby Myhill]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 9478
|
| ''[[:d:Q6416168|Kirsty Jones]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 9479
|
| ''[[:d:Q6437879|Kristian Bell]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9480
|
| ''[[:d:Q6437885|Kristian Dacey]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9481
|
| ''[[:d:Q6437967|Kristian O'Leary]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9482
|
| ''[[:d:Q6437973|Kristian Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9483
|
| ''[[:d:Q6446940|Kurt Nogan]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9484
| [[Ficheru:Kyle Letheren 2017-03-04 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6451266|Kyle Letheren]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9485
|
| ''[[:d:Q6451479|Kyle Tudge]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9486
| [[Ficheru:Kyron Duke - Our Greatest Team Parade (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6452565|Kyron Duke]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9487
| [[Ficheru:LauraEvans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6498889|Laura Evans]]''
| actriz galesa
| 1982
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9488
|
| ''[[:d:Q6500336|Lauren Phillips]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9489
|
| ''[[:d:Q6503979|Lawrence Davies]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9490
|
| ''[[:d:Q6504240|Lawrence Jones]]''
| empresariu galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 9491
|
| ''[[:d:Q6513002|Lee Baddeley]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9492
|
| ''[[:d:Q6513047|Lee Beach]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9493
| [[Ficheru:Lee Fowler 07-04-12.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6513621|Lee Fowler]]''
| futbolista británicu (1983-)
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9494
|
| ''[[:d:Q6514132|Lee Jarman]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9495
|
| ''[[:d:Q6514139|Lee Jenkins]]''
|
| 1979
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9496
|
| ''[[:d:Q6514183|Lee Jones]]''
| futbolista británicu (1970-)
| 1970
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9497
|
| ''[[:d:Q6514659|Lee Nogan]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9498
|
| ''[[:d:Q6514721|Lee Phillips]]''
|
| 1979
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9499
|
| ''[[:d:Q6514744|Lee Powell]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9500
| [[Ficheru:Lee Selby 2015 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6514983|Lee Selby]]''
| boxeador galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9501
| [[Ficheru:Lee Williams Celtic Crusaders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6515526|Lee Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1988
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9502
|
| ''[[:d:Q6515531|Lee Williams]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 9503
|
| ''[[:d:Q6519569|Leigh Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9504
|
| ''[[:d:Q6519628|Leigh Loveday]]''
| escritor de videoxuegu galés
| 1973
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9505
| [[Ficheru:Leighton Andrews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6519732|Leighton Andrews]]''
| políticu galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9506
|
| ''[[:d:Q6519760|Leighton Hodges]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9507
|
| ''[[:d:Q6523015|Lenny Woodard]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9508
|
| ''[[:d:Q6524712|Leon Jeanne]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9509
|
| ''[[:d:Q6530036|Les Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9510
| [[Ficheru:Cmglee Cambridge graduation Leszek Borysiewicz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6532137|Leszek Borysiewicz]]''
| inmunólogu galés
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9511
|
| ''[[:d:Q6536535|Lewis Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9512
|
| ''[[:d:Q6536889|Lewis Mills]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9513
| [[Ficheru:Lewis Reece.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536998|Lewis Reece]]''
|
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9514
|
| ''[[:d:Q6538148|Leyton Maxwell]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9515
|
| ''[[:d:Q6539548|Liam Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9516
| [[Ficheru:Liam Williams 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6539846|Liam Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9517
|
| ''[[:d:Q6548532|Lily Matthews]]''
| ciclista británica
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9518
| [[Ficheru:Lindsay Whittle MS AS (54876759279) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6552839|Lindsay Whittle]]''
| políticu galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9519
|
| ''[[:d:Q6557938|Lisa Diveney]]''
| actriz galesa
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9520
|
| ''[[:d:Q6558184|Lisa Lee Dark]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9521
| [[Ficheru:Hayley jones stage two womens tour 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6572944|Hayley Jones]]''
| ciclista británica
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9522
| [[Ficheru:Shooter - Movie premiere (439610088) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6660144|Liz Fuller]]''
|
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9523
|
| ''[[:d:Q6660196|Liz Johnson]]''
| nadadora galesa
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9524
|
| ''[[:d:Q6662082|Llewellyn Treharne]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9525
|
| ''[[:d:Q6662167|Llion Iwan]]''
| escritor galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9526
|
| ''[[:d:Q6662169|Llinor ap Gwynedd]]''
| actriz británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 9527
| [[Ficheru:Ospreys - Warm-up - 2012-12-08 - 24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662689|Lloyd Peers]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9528
| [[Ficheru:Lloyd White Crusaders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662812|Lloyd White]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9529
|
| ''[[:d:Q6685709|Lou Reed]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9530
|
| ''[[:d:Q6694820|Lu Corfield]]''
| actriz británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9531
|
| ''[[:d:Q6701976|Luke Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9532
| [[Ficheru:Luke Hamilton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6702019|Luke Hamilton]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 9533
|
| ''[[:d:Q6708312|Lyn Davies]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9534
|
| ''[[:d:Q6708332|Lyn Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1964
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9535
|
| ''[[:d:Q6708718|Lyndon Bateman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9536
|
| ''[[:d:Q6708735|Lyndon Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9537
| [[Ficheru:Warrant Officer Lindsey Morgan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6708773|Lyndsay Hugh Morgan]]''
|
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9538
|
| ''[[:d:Q6708943|Lynn Bowles]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9539
| [[Ficheru:Lynn Howells 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6709072|Lynn Howells]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9540
| [[Ficheru:Lynne Neagle official portrait 2021 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6709399|Lynne Neagle]]''
| política galesa
| 1968
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9541
| [[Ficheru:Macauley Cook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6722772|Macauley Cook]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9542
|
| ''[[:d:Q6740639|Mal Pope]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9543
|
| ''[[:d:Q6742263|Malcolm Dacey]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9544
|
| ''[[:d:Q6742298|Malcolm Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9545
| [[Ficheru:Malcolm Johnson - WSIS Forum 2018 (28097516059) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6742407|Malcolm Johnson]]''
| funcionariu galés
| 1947
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9546
|
| ''[[:d:Q6742541|Malcolm Page]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q6423716|Knucklas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9547
| [[Ficheru:Mali Harries in 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6743287|Mali Harries]]''
| actriz galesa
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9548
|
| ''[[:d:Q6755417|Marc Breeze]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9549
|
| ''[[:d:Q6755651|Marc Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9550
|
| ''[[:d:Q6755915|Marc Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9551
|
| ''[[:d:Q6755964|Marc Williams]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9552
|
| ''[[:d:Q6758141|Marcus Ebdon]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9553
|
| ''[[:d:Q6766497|Mark Aizlewood]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9554
| [[Ficheru:A portrait of Mark Bowden by Raphaël Neal, London 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766803|Mark Bowden]]''
| compositor británicu
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9555
| [[Ficheru:Mark Brake.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766824|Mark Brake]]''
| científicu galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9556
|
| ''[[:d:Q6767108|Mark Colbourne]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9557
|
| ''[[:d:Q6767282|Mark Davies]]''
|
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9558
|
| ''[[:d:Q6767281|Mark Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1959
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9559
| [[Ficheru:Mark Davies Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6767286|Mark Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1958
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9560
| [[Ficheru:Mark Drakeford (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6767407|Mark Drakeford]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9561
|
| ''[[:d:Q6767505|Mark Elliott]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9562
|
| ''[[:d:Q6767547|Mark Evans]]''
| actor galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9563
|
| ''[[:d:Q6768134|Mark Hughes]]''
| futbolista galés (1962-)
| 1962
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9564
|
| ''[[:d:Q6768278|Mark Jones]]''
| pilotu de motociclismu galés
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9565
|
| ''[[:d:Q6768280|Mark Jones]]''
| futbolista británicu (1984-)
| 1984
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9566
|
| ''[[:d:Q6768584|Mark Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9567
|
| ''[[:d:Q6768819|Mark McJennett]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9568
|
| ''[[:d:Q6769161|Mark Parry]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9569
|
| ''[[:d:Q6769232|Mark Peters]]''
| futbolista galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9570
|
| ''[[:d:Q6769267|Mark Pilkington]]''
| golfista galés
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9571
|
| ''[[:d:Q6769338|Mark Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9572
|
| ''[[:d:Q6769569|Mark Salmon]]''
| xugador de dardos galés
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9573
|
| ''[[:d:Q6769646|Mark Sconce]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9574
| [[Ficheru:Mark Serwotka 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6769678|Mark Serwotka]]''
| sindicalista galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9575
|
| ''[[:d:Q6769814|Mark Stacey]]''
|
| 1964
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9576
|
| ''[[:d:Q6770200|Mark Wallace]]''
| xugador de críquet galés
| 1981
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9577
|
| ''[[:d:Q6770218|Mark Walton]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9578
|
| ''[[:d:Q6770423|Mark Wool]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9579
|
| ''[[:d:Q6770449|Mark Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 9580
| [[Ficheru:Martin Harley performing at Bromley blues club.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6775622|Martin Harley]]''
| cantautor galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9581
|
| ''[[:d:Q6775799|Martin Jarvis]]''
|
| 1951
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9582
|
| ''[[:d:Q6776739|Martin Thomas]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9583
| [[Ficheru:Martyn Ashton (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777595|Martyn Ashton]]''
| ciclista galés
| 1974
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9584
|
| ''[[:d:Q6777631|Martyn Giles]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9585
|
| ''[[:d:Q6777642|Martyn Jones]]''
| políticu galés
| 1947
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9586
| [[Ficheru:Martyn Joseph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777647|Martyn Joseph]]''
| compositor de cantares galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9587
| [[Ficheru:Martyn Jones 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777644|Martyn Jones]]''
| pintor galés
| 1955
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9588
| [[Ficheru:Martyn Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777655|Martyn Lewis]]''
| periodista galés
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9589
| [[Ficheru:Martyn Margetson in 2008.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777659|Martyn Margetson]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9590
|
| ''[[:d:Q6777660|Martyn Madden]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9591
|
| ''[[:d:Q6777683|Martyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9592
|
| ''[[:d:Q6777681|Martyn Sprague]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 9593
|
| ''[[:d:Q6777688|Martyn Woodroffe]]''
| nadador británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9594
|
| ''[[:d:Q6786991|Mathew Bevan]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9595
| [[Ficheru:Matt Johnson 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6788852|Matt Johnson]]''
| presentador de televisión galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9596
|
| ''[[:d:Q6789197|Matt Postle]]''
| ciclista galés
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9597
|
| ''[[:d:Q6789223|Matt Rees]]''
| comediante galés
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9598
|
| ''[[:d:Q6790320|Matthew Collins]]''
| futbolista británicu
| 1986
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9599
|
| ''[[:d:Q6790325|Matthew Compton]]''
| xugador de críquet galés
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9600
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120027.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6790439|Matthew Dwyer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9601
|
| ''[[:d:Q6790586|Matthew Gravelle]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9602
|
| ''[[:d:Q6790741|Matthew Jarvis]]''
| xugador de rugbi galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9603
|
| ''[[:d:Q6790752|Matthew Jones]]''
|
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9604
|
| ''[[:d:Q6790988|Matthew Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9605
|
| ''[[:d:Q6791026|Matthew Nuthall]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9606
|
| ''[[:d:Q6791076|Matthew Pewtner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9607
|
| ''[[:d:Q6791116|Matthew Rees]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9608
|
| ''[[:d:Q6791147|Matthew Robinson]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9609
|
| ''[[:d:Q6791226|Matthew Silva]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q7838183|Tremorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 9610
|
| ''[[:d:Q6791328|Matthew Tipton]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9611
| [[Ficheru:Maureen Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6792674|Maureen Evans]]''
| cantante galesa
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9612
| [[Ficheru:MaxWideman2000R2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6795379|Max Wideman]]''
|
| 1927
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9613
|
| ''[[:d:Q6795965|Maxine Evans]]''
|
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9614
|
| ''[[:d:Q6802996|Me One]]''
| cantante galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9615
|
| ''[[:d:Q6805202|Meddy Ford]]''
| modelu galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9616
|
| ''[[:d:Q6807451|Medwyn Williams]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9617
|
| ''[[:d:Q6807980|Meg Elis]]''
|
| 1950
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9618
|
| ''[[:d:Q6810800|Mel Nurse]]''
| futbolista británicu
| 1937
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9619
|
| ''[[:d:Q6811342|Melanie Roberts]]''
| ximnasta artística galesa
| 1988
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 9620
|
| ''[[:d:Q6811374|Melanie Walters]]''
| actriz galesa
| 1962
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 9621
|
| ''[[:d:Q6817164|Menna Richards]]''
| periodista británica
| 1953
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9622
|
| ''[[:d:Q6819012|Meredydd Hughes]]''
| policía galés
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9623
| [[Ficheru:Meri Huws (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6819154|Meri Huws]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9624
|
| ''[[:d:Q6820803|Merv Hicks]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 9625
|
| ''[[:d:Q6828351|Michael Baer]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9626
|
| ''[[:d:Q6829746|Michael Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9627
|
| ''[[:d:Q6830117|Michael Elwyn]]''
|
| 1942
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9628
|
| ''[[:d:Q6830352|Michael Flynn]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9629
| [[Ficheru:Michael Gustavius Payne (2011).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6830845|Michael Gustavius Payne]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9630
| [[Ficheru:Mm portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6831465|Michael J. Morgan]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9631
|
| ''[[:d:Q6833053|Michael Newbold]]''
| xugador de críquet galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9632
|
| ''[[:d:Q6833845|Michael Richards]]''
| nadador galés
| 1952<br/>1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9633
|
| ''[[:d:Q6834952|Michael Tremellen]]''
| xugador de críquet galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q3403473|Pendine]]''
|-
| style='text-align:right'| 9634
| [[Ficheru:Michelle Green.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6837058|Michelle Green]]''
| futbolista británica
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9635
|
| ''[[:d:Q6838178|Mick Flynn]]''
| militar galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9636
|
| ''[[:d:Q6838620|Mickey Evans]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9637
|
| ''[[:d:Q6846242|Mike Cann]]''
| xugador de críquet sudafricanu
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9638
|
| ''[[:d:Q6846612|Mike Dowler]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9639
|
| ''[[:d:Q6846689|Mike Elliott]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9640
| [[Ficheru:Mike Gwilym.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847105|Mike Gwilym]]''
| actor británicu
| 1949
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9641
| [[Ficheru:Members of the Fifth Senedd (taken May 11, 2011) Members of the Fifth Senedd Mike Hedges AS MS (28170821805).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847187|Mike Hedges]]''
| políticu galés
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9642
|
| ''[[:d:Q6847304|Mike Hook]]''
|
| 1982
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9643
| [[Ficheru:Mike Jenkins, Welsh poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847395|Mike Jenkins]]''
| poeta galés
| 1953
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9644
|
| ''[[:d:Q6847692|Mike Llewellyn]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 9645
|
| ''[[:d:Q6847868|Mike McBurney]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9646
|
| ''[[:d:Q6848187|Mike Nicholas]]''
|
| 1942
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9647
|
| ''[[:d:Q6848254|Mike O'Shea]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9648
|
| ''[[:d:Q6848353|Mike Pearson]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9649
|
| ''[[:d:Q6848419|Mike Poole]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9650
|
| ''[[:d:Q6848445|Mike Powell]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9651
|
| ''[[:d:Q6848516|Mike Rayer]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9652
|
| ''[[:d:Q6849180|Mike Voyle]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9653
|
| ''[[:d:Q6849198|Mike Walker]]''
| tenista galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9654
|
| ''[[:d:Q6849279|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1965-)
| 1965
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9655
|
| ''[[:d:Q6849282|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1986-)
| 1986
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9656
|
| ''[[:d:Q6849355|Mike Young]]''
| empresariu galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9657
|
| ''[[:d:Q6865038|Mini Grey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9658
|
| ''[[:d:Q6911577|Morgan Allen]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9659
|
| ''[[:d:Q6962803|Nancy Lee]]''
| novelista canadiana
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9660
|
| ''[[:d:Q6968475|Natasha Marsh]]''
|
| 1975
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9661
|
| ''[[:d:Q6968486|Natasha Perdue]]''
| llevantadora de peses galesa
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9662
|
| ''[[:d:Q6968912|Nathan Blake]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9663
|
| ''[[:d:Q6968916|Nathan Bonner-Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9664
|
| ''[[:d:Q6968940|Nathan Buck]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9665
|
| ''[[:d:Q6968941|Nathan Budgett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9666
|
| ''[[:d:Q6968996|Nathan Craig]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9667
|
| ''[[:d:Q6969374|Nathan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9668
| [[Ficheru:NathanWyburn-inStudio-C.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969436|Nathan Wyburn]]''
| artista galés
| 1989
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9669
| [[Ficheru:Jarvis, Nathaniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969699|Nathaniel Jarvis]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9670
|
| ''[[:d:Q6983198|Naz Ball]]''
|
| 1962
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 9671
|
| ''[[:d:Q6988305|Neil Boobyer]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9672
|
| ''[[:d:Q6988465|Neil Davies]]''
|
| 1980
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9673
|
| ''[[:d:Q6988618|Neil Gibson]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9674
|
| ''[[:d:Q6988674|Neil Haddock]]''
| boxeador galés
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9675
|
| ''[[:d:Q6989128|Neil Patel]]''
| diseñador galés
| 1964
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9676
|
| ''[[:d:Q6989319|Neil Slatter]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9677
| [[Ficheru:Nerys Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6997045|Nerys Evans]]''
| política galesa
| 1980
|
| ''[[:d:Q6661421|Llangain]]''
|-
| style='text-align:right'| 9678
|
| ''[[:d:Q7004817|Neville Powell]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9679
|
| ''[[:d:Q7023480|Nia Caron]]''
| actriz británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 9680
| [[Ficheru:OIFF 2015-07-17 143447 - Nia Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7023504|Nia Roberts]]''
| actriz galesa
| 1972
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9681
|
| ''[[:d:Q7024261|Nic Cudd]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9682
| [[Ficheru:Nic Parry Tachwedd 2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7024310|Nic Parry]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9683
|
| ''[[:d:Q7025678|Nicholas Jones]]''
|
| 1942
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9684
|
| ''[[:d:Q7027072|Nick Ellis]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9685
|
| ''[[:d:Q7027121|Nick Fletcher]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9686
|
| ''[[:d:Q7027494|Nick Macleod]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9687
| [[Ficheru:Nick Ramsay 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7027777|Nick Ramsay]]''
| políticu galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9688
|
| ''[[:d:Q7028008|Nick Swetman]]''
| xugador de críquet galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9689
|
| ''[[:d:Q7028665|Nicky Piper]]''
| boxeador galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9690
|
| ''[[:d:Q7032258|Nigel Boulton]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9691
|
| ''[[:d:Q7032329|Nigel Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9692
|
| ''[[:d:Q7032604|Nigel Pulsford]]''
| músicu galés
| 1963
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9693
|
| ''[[:d:Q7032608|Nigel Rees]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9694
|
| ''[[:d:Q7032660|Nigel Stevenson]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9695
|
| ''[[:d:Q7032689|Nigel Vaughan]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9696
| [[Ficheru:Noel Performing 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7047187|Noel Richards]]''
| escritor d'himnos galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 9697
|
| ''[[:d:Q7047219|Noel Sullivan]]''
| cantante galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9698
|
| ''[[:d:Q7051658|Norma Curtis]]''
| escritora galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9699
|
| ''[[:d:Q7071254|Nyree Kindred]]''
| nadadora galesa
| 1980
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9700
|
| ''[[:d:Q7087625|Oliver James]]''
| xugador de críquet galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9701
|
| ''[[:d:Q7087790|Oliver Reynolds]]''
| poeta británicu
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9702
|
| ''[[:d:Q7087873|Oliver Thornton]]''
| actor galés
| 1979
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9703
|
| ''[[:d:Q7088315|Ollie Burton]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 9704
|
| ''[[:d:Q7088359|Ollie Olds]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9705
|
| ''[[:d:Q7114239|Owain Arwel Hughes]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9706
| [[Ficheru:Owain Fôn Williams playing for Wales vs Austria 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114242|Owain Fôn Williams]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9707
|
| ''[[:d:Q7114245|Owain Hopkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9708
|
| ''[[:d:Q7114249|Owain Warlow]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9709
| [[Ficheru:Owen Edwards & Louise Walden GBR.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114467|Owen Edwards]]''
| baillarín sobre xelu galés
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9710
|
| ''[[:d:Q7114472|Owen Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9711
|
| ''[[:d:Q7114580|Owen Money]]''
| cantante británicu
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9712
|
| ''[[:d:Q7114598|Owen Phillips]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9713
|
| ''[[:d:Q7114657|Owen Thomas]]''
| xugador de dardos galés
| 1953
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9714
|
| ''[[:d:Q7114698|Owen Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9715
|
| ''[[:d:Q7114699|Owen Williams]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9716
| [[Ficheru:Owen Williams 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114700|Owen Williams]]''
|
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9717
|
| ''[[:d:Q7143662|Pat Leach]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9718
|
| ''[[:d:Q7143720|Pat McCarthy]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9719
| [[Ficheru:Pat Mountain 11042026 (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7143810|Pat Mountain]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9720
|
| ''[[:d:Q7143923|Pat Pocock]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9721
|
| ''[[:d:Q7147445|Patrick Palmer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9722
|
| ''[[:d:Q7149015|Paul Affleck]]''
| golfista galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9723
|
| ''[[:d:Q7149081|Paul Anthony]]''
|
| 1955
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9724
|
| ''[[:d:Q7149356|Paul Beynon-Davies]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9725
|
| ''[[:d:Q7149394|Paul Blackwell]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9726
|
| ''[[:d:Q7149821|Paul Child]]''
| cantante galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9727
| [[Ficheru:Paul-davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7150146|Paul Davies]]''
| políticu galés
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9728
|
| ''[[:d:Q7150147|Paul Davies]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 9729
| [[Ficheru:DAVIES Paul (GBR).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7150149|Paul Davies]]''
| tenista de mesa galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9730
|
| ''[[:d:Q7150527|Paul Esposti]]''
| ciclista galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9731
|
| ''[[:d:Q7150900|Paul Giles]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9732
|
| ''[[:d:Q7151019|Paul Griffiths]]''
| escritor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9733
| [[Ficheru:Paul Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7151017|Paul Griffiths]]''
| direutor de teatru galés
| 1973
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9734
|
| ''[[:d:Q7151248|Paul Henry]]''
| poeta británicu
| 1959
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9735
|
| ''[[:d:Q7151549|Paul James Wheeler]]''
|
| 1947
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9736
|
| ''[[:d:Q7152147|Paul Maddy]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9737
| [[Ficheru:Paulmealorphoto.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7152438|Paul Mealor]]''
| compositor galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9738
|
| ''[[:d:Q7153006|Paul Prendiville]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9739
|
| ''[[:d:Q7154096|Paul Turner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 9740
|
| ''[[:d:Q7155038|Pauline Jarman]]''
| política galesa
| 1945
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9741
| [[Ficheru:Peredur Lynch ym Mangor, Medi 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167764|Peredur Lynch]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9742
|
| ''[[:d:Q7172097|Pete Lee-Wilson]]''
| actor británicu
| 1960
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9743
| [[Ficheru:Pete Price at Superhero Skyfall 2018-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7172205|Pete Price]]''
| llocutor de radio británicu
| 1946
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9744
|
| ''[[:d:Q7172477|Peter Aitken]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9745
|
| ''[[:d:Q7172726|Peter Baynham]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9746
| [[Ficheru:Pf John Briggs Nov 2018 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7173980|Peter Finch]]''
| escritor galés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9747
|
| ''[[:d:Q7174079|Peter Fraser]]''
| fotógrafu galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9748
|
| ''[[:d:Q7174185|Peter Gatehouse]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9749
|
| ''[[:d:Q7174237|Peter Gill]]''
| direutor de teatru galés
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9750
|
| ''[[:d:Q7174549|Peter Harris]]''
| boxeador galés
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9751
|
| ''[[:d:Q7175499|Peter Locke]]''
| xugador de dardos galés
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9752
|
| ''[[:d:Q7175943|Peter Moore]]''
| criminal británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''<br/>[[Saint Helens (Merseyside)|Saint Helens]]
|-
| style='text-align:right'| 9753
|
| ''[[:d:Q7176193|Peter O'Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9754
|
| ''[[:d:Q7176450|Peter Price]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9755
|
| ''[[:d:Q7176554|Peter Rees]]''
| futbolista británicu
| 1932
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9756
|
| ''[[:d:Q7176583|Peter Richards]]''
| fotógrafu británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9757
|
| ''[[:d:Q7176643|Peter Rodrigues]]''
| futbolista británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9758
|
| ''[[:d:Q7176685|Peter Rowe]]''
|
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9759
|
| ''[[:d:Q7176768|Peter Sanders]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9760
|
| ''[[:d:Q7176791|Peter Sayer]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9761
|
| ''[[:d:Q7176927|Peter Shreeves]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9762
|
| ''[[:d:Q7176932|Peter Sidoli]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9763
|
| ''[[:d:Q7176999|Peter Smith]]''
| futbolista británicu (1978-)
| 1978
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9764
|
| ''[[:d:Q7177126|Peter Stimpson]]''
| xugador de críquet galés
| 1947
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 9765
|
| ''[[:d:Q7177186|Peter Sunman]]''
| profesor de música australianu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9766
|
| ''[[:d:Q7177481|Peter Vaughan]]''
| policía galés
| 2000
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 9767
|
| ''[[:d:Q7181686|Phil Bater]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9768
|
| ''[[:d:Q7181762|Phil Carradice]]''
| escritor británicu
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9769
|
| ''[[:d:Q7181840|Phil Dollman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9770
|
| ''[[:d:Q7181880|Phil Evans]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9771
|
| ''[[:d:Q7181889|Phil Ford]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9772
|
| ''[[:d:Q7181976|Phil Harrington]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9773
|
| ''[[:d:Q7182004|Phil Hill]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9774
|
| ''[[:d:Q7182043|Phil John]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9775
| [[Ficheru:Phil Morris speedway rider.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182197|Phil Morris]]''
|
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9776
|
| ''[[:d:Q7182228|Phil North]]''
| xugador de críquet británicu
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9777
|
| ''[[:d:Q7182292|Phil Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9778
|
| ''[[:d:Q7182339|Phil Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9779
|
| ''[[:d:Q7182507|Phil Vance]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9780
|
| ''[[:d:Q7182554|Phil Williams]]''
|
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9781
| [[Ficheru:Professor Philip Conrad Donoghue FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183455|Philip Donoghue]]''
| paleontólogu galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9782
|
| ''[[:d:Q7183607|Philip George]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9783
|
| ''[[:d:Q7184059|Philip McGough]]''
| actor británicu
|
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 9784
|
| ''[[:d:Q7184104|Philip Morgan]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9785
| [[Ficheru:Philip Palmer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184189|Philip Palmer]]''
|
| 1960
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9786
|
| ''[[:d:Q7184201|Philip Pedlar]]''
| futbolista británicu
| 1899
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9787
|
| ''[[:d:Q7184350|Philip Sayce]]''
| guitarrista canadianu
| 1976
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9788
|
| ''[[:d:Q7185718|Phillip Joll]]''
|
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9789
|
| ''[[:d:Q7228390|Ponty Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9790
|
| ''[[:d:Q7228389|Ponty Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9791
|
| ''[[:d:Q7253279|Prys Morgan]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9792
|
| ''[[:d:Q7279095|Rachael Solomon]]''
| llocutora británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9793
|
| ''[[:d:Q7286596|Rakesh Aggarwal]]''
| empresariu galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9794
|
| ''[[:d:Q7293962|Raphael Gray]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9795
|
| ''[[:d:Q7297200|Ray Bishop]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9796
|
| ''[[:d:Q7297551|Ray Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1931
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9797
|
| ''[[:d:Q7297994|Ray Pulis]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9798
| [[Ficheru:Ray williams weightlifter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7298301|Ray Williams]]''
| llevantador de peses galés
| 1959
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 9799
|
| ''[[:d:Q7298964|Raymond Llewellyn]]''
| actor británicu
| 1928
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9800
|
| ''[[:d:Q7299231|Raymond Wilkins]]''
|
| 1950
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9801
|
| ''[[:d:Q7301732|Rebecca Evans]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9802
| [[Ficheru:Rebecca Evans AM (27555062324) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7301733|Rebecca Evans]]''
| política galesa
| 1976
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9803
|
| ''[[:d:Q7301790|Rebecca John]]''
| periodista británica
| 1970
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9804
|
| ''[[:d:Q7301813|Rebecca Llewellyn]]''
| tenista galesa
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9805
|
| ''[[:d:Q7306428|Redvern Edmunds]]''
| futbolista británicu
| 1943
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9806
|
| ''[[:d:Q7306970|Rees Richards]]''
|
| 1886
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9807
|
| ''[[:d:Q7307801|Reg Hunter]]''
| futbolista británicu
| 1938
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9808
|
| ''[[:d:Q7308736|Reginald Hathway]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1907
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9809
|
| ''[[:d:Q7308776|Reginald Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9810
|
| ''[[:d:Q7308794|Reginald Lloyd]]''
|
| 1917
|
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 9811
|
| ''[[:d:Q7320502|Rhian Davies]]''
| futbolista australiana
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9812
|
| ''[[:d:Q7320507|Rhian Samuel]]''
| compositora británica
| 1944
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9813
|
| ''[[:d:Q7320505|Rhian Pugh]]''
| ximnasta artística galesa
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9814
|
| ''[[:d:Q7320519|Rhidian Brook]]''
| guionista británicu
| 1964
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9815
|
| ''[[:d:Q7320717|Rhisiart ap Rhys]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''
|-
| style='text-align:right'| 9816
| [[Ficheru:Rhod Gilbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7320826|Rhod Gilbert]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9817
|
| ''[[:d:Q7321238|Rhodri Evans]]''
| xugador de críquet galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9818
| [[Ficheru:Rhodri glyn thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321239|Rhodri Glyn Thomas]]''
| políticu británicu
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9819
|
| ''[[:d:Q7321237|Rhodri Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9820
|
| ''[[:d:Q7321243|Rhodri Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9821
| [[Ficheru:CDF Glos Dragons 09 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321241|Rhodri Gomer-Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9822
|
| ''[[:d:Q7321247|Rhodri Owen]]''
| periodista galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9823
|
| ''[[:d:Q7321244|Rhodri McAtee]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9824
|
| ''[[:d:Q7321251|Rhodri Williams]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9825
| [[Ficheru:Rhodri Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321249|Rhodri Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9826
|
| ''[[:d:Q7321762|Rhys Brydydd]]''
| poeta británicu
|
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9827
|
| ''[[:d:Q7321763|Rhys Buckley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9828
| [[Ficheru:Rhys Gill 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321779|Rhys Gill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9829
| [[Ficheru:RhysEvans0811.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321776|Rhys Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9830
|
| ''[[:d:Q7321794|Rhys Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9831
|
| ''[[:d:Q7321793|Rhys Hughes]]''
| escritor de ciencia ficción galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9832
|
| ''[[:d:Q7321799|Rhys Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9833
| [[Ficheru:Rhys Jones - Great Britain Paralympic sprinter 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321797|Rhys Jones]]''
| atleta galés
| 1994
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9834
| [[Ficheru:Rhys Meirion 2011 llai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321814|Rhys Meirion]]''
| cantante d'ópera galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9835
| [[Ficheru:Rhys Patchell 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321829|Rhys Patchell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 9836
|
| ''[[:d:Q7321834|Rhys Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9837
|
| ''[[:d:Q7321838|Rhys Shellard]]''
|
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9838
| [[Ficheru:Rhys Williams Warrington.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321847|Rhys Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1989
|
| ''[[:d:Q2364012|Mynydd Isa]]''
|-
| style='text-align:right'| 9839
| [[Ficheru:Rhys Webb. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321844|Rhys Webb]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9840
|
| ''[[:d:Q7321850|Rhys Wilmot]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9841
|
| ''[[:d:Q7321848|Rhys Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9842
|
| ''[[:d:Q7321849|Rhys Williams]]''
|
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9843
|
| ''[[:d:Q7322910|Riccardo Gabbiadini]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9844
| [[Ficheru:Carwardine july2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7324655|Richard Carwardine]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9845
| [[Ficheru:Richard Edwards, former Labour AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325461|Richard Edwards]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9846
|
| ''[[:d:Q7325548|Richard Evans]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9847
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120089.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325812|Richard Fussell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9848
|
| ''[[:d:Q7326022|Richard Grant]]''
| xugador de críquet galés
| 1984
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9849
| [[Ficheru:RGwyn 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7326127|Richard Gwyn]]''
| escritor británicu
| 1956
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9850
|
| ''[[:d:Q7326205|Richard Haig]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9851
|
| ''[[:d:Q7326280|Richard Harrington]]''
| actor galés
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9852
| [[Ficheru:Richard James at the ICA - 3315264865.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7326809|Richard James]]''
|
| 1975
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9853
|
| ''[[:d:Q7326900|Richard Johnson]]''
| golfista galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9854
|
| ''[[:d:Q7326904|Richard Johnson]]''
|
| 1985
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9855
|
| ''[[:d:Q7327041|Richard Kelly]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9856
|
| ''[[:d:Q7327515|Richard Lynch]]''
| actor galés
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9857
|
| ''[[:d:Q7327965|Richard Mustoe]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9858
|
| ''[[:d:Q7327975|Richard Mylan]]''
| actor galés
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9859
|
| ''[[:d:Q7328258|Richard Page]]''
| políticu galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9860
|
| ''[[:d:Q7328490|Richard Powell]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9861
|
| ''[[:d:Q7329060|Richard Singleton]]''
| pilotu de carreres galés
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9862
|
| ''[[:d:Q7329076|Richard Skone]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9863
|
| ''[[:d:Q7329117|Richard Smith]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9864
|
| ''[[:d:Q7329960|Richard Wiegold]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9865
|
| ''[[:d:Q7330502|Richie Gendall]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9866
|
| ''[[:d:Q7330545|Richie Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9867
|
| ''[[:d:Q7330560|Richie Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9868
|
| ''[[:d:Q7330564|Richie Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9869
|
| ''[[:d:Q7330585|Richie Thomas]]''
| xugador de críquet galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 9870
|
| ''[[:d:Q7331266|Rick Brookes]]''
| humorista gráficu galés
| 1948
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9871
|
| ''[[:d:Q7332065|Ricky Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q319672|Aberporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9872
|
| ''[[:d:Q7339945|Rob Appleyard]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9873
|
| ''[[:d:Q7340065|Rob Davies]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9874
|
| ''[[:d:Q7340119|Rob Evans]]''
| dramaturgu británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9875
|
| ''[[:d:Q7340132|Rob Folland]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9876
|
| ''[[:d:Q7340204|Rob Higgitt]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9877
|
| ''[[:d:Q7340357|Rob McCusker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9878
|
| ''[[:d:Q7340465|Rob Piercy]]''
|
| 1949<br/>1946
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9879
|
| ''[[:d:Q7340978|Robbie Regan]]''
| boxeador galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9880
|
| ''[[:d:Q7342978|Robert Clift]]''
| xugador de ḥoquei galés
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9881
|
| ''[[:d:Q7343424|Robert Davies]]''
|
| 1861
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9882
|
| ''[[:d:Q7343425|Robert Davies]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 9883
|
| ''[[:d:Q7343672|Robert Duffy]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9884
|
| ''[[:d:Q7344030|Robert Ellis]]''
|
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9885
|
| ''[[:d:Q7344461|Robert Fountain]]''
| escritor británicu
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9886
|
| ''[[:d:Q7345014|Robert Gwilym]]''
| actor galés
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9887
|
| ''[[:d:Q7345142|Robert Hadley]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9888
|
| ''[[:d:Q7345683|Robert Hughes]]''
| xugador de dardos galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9889
| [[Ficheru:Robert Huw Morgan Stanford October 2019 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7345746|Robert Huw Morgan]]''
| músicu estauxunidense
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9890
|
| ''[[:d:Q7346880|Robert Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9891
| [[Ficheru:Robert Minhinnick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347710|Robert Minhinnick]]''
| poeta británicu
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9892
|
| ''[[:d:Q7347796|Robert Morgan]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9893
|
| ''[[:d:Q7348762|Robert Paterson]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9894
|
| ''[[:d:Q7348841|Robert Perkins]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9895
|
| ''[[:d:Q7349052|Robert Prosser]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 9896
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Lisvane crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349356|Robert Rogers]]''
| funcionariu británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9897
|
| ''[[:d:Q7349408|Robert Rowthorn]]''
| economista galés
| 1939
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9898
|
| ''[[:d:Q7352623|Robin Llywelyn]]''
| escritor británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9899
|
| ''[[:d:Q7352873|Robin Williams]]''
| entrenador de remu británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9900
|
| ''[[:d:Q7356255|Rod Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q7320728|Rhiwderin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9901
|
| ''[[:d:Q7356492|Roddy Llewellyn]]''
| horticultor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 9902
|
| ''[[:d:Q7356724|Rodger Gifford]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 9903
|
| ''[[:d:Q7358079|Roger Davis]]''
| xugador de críquet británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9904
|
| ''[[:d:Q7358254|Roger Green]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9905
|
| ''[[:d:Q7358800|Roger Pratt]]''
| ciclista británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9906
|
| ''[[:d:Q7358860|Roger Royle]]''
| presentador de televisión galés
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9907
|
| ''[[:d:Q7364707|Ronald Burge]]''
|
| 1932
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9908
|
| ''[[:d:Q7364983|Ronald James]]''
|
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9909
|
| ''[[:d:Q7366940|Rory Pitman]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9910
|
| ''[[:d:Q7366962|Rory Watts-Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 9911
|
| ''[[:d:Q7368928|Rosie Thomas]]''
| novelista galesa
| 1947
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 9912
|
| ''[[:d:Q7369277|Ross Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q17317956|Trinant]]''
|-
| style='text-align:right'| 9913
|
| ''[[:d:Q7369288|Ross Divorty]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9914
| [[Ficheru:Ross Jamison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7369430|Ross Jamison]]''
| pilotu de carreres chinu
| 1990
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9915
|
| ''[[:d:Q7369438|Ross Johnson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9916
|
| ''[[:d:Q7369441|Ross Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9917
|
| ''[[:d:Q7369602|Ross Reid]]''
| ciclista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q6661600|Llanharry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9918
|
| ''[[:d:Q7369697|Ross Wardle]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9919
|
| ''[[:d:Q7369797|Rosser Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1867
|
| ''[[:d:Q5197228|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 9920
|
| ''[[:d:Q7372175|Rowland Phillips]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 9921
|
| ''[[:d:Q7372572|Roy Bergiers]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1950
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9922
|
| ''[[:d:Q7373056|Roy Lambert]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9923
| [[Ficheru:RoyNobleAberdareBlog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7373216|Roy Noble]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9924
|
| ''[[:d:Q7375253|Royston Evans]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9925
| [[Ficheru:Russell George.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381514|Russell George]]''
| políticu británicu
| 1974
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9926
|
| ''[[:d:Q7381526|Russell Goodway]]''
| políticu británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9927
|
| ''[[:d:Q7381608|Russell Jones]]''
| actor británicu
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9928
| [[Ficheru:Professor Russell Morris FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381697|Russell Morris]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9929
| [[Ficheru:Ruth Goodman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7383015|Ruth Goodman]]''
| historiadora británica
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9930
| [[Ficheru:Ruth Jones Little Britain Gavin and Stacey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7383058|Ruth Jones]]''
| actriz británica
| 1966
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9931
|
| ''[[:d:Q7383062|Ruth Jên]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9932
|
| ''[[:d:Q7384100|Ryan Green]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9933
|
| ''[[:d:Q7384121|Ryan Harford]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q7838183|Tremorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 9934
|
| ''[[:d:Q7384374|Ryan Nicholls]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9935
|
| ''[[:d:Q7384446|Ryan Prosser]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9936
|
| ''[[:d:Q7384568|Ryan Sylvester]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9937
|
| ''[[:d:Q7384624|Ryan Watkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9938
| [[Ficheru:Eglwys St Fflewin Church, Llanfflewin, Mynydd Mechell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7401235|Saint Flewyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9939
|
| ''[[:d:Q7401288|Gelert]]''
|
| 601
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9940
|
| ''[[:d:Q7407398|Sam Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9941
|
| ''[[:d:Q7407397|Sam Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9942
|
| ''[[:d:Q7407611|Sam Hobbs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9943
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120025.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7407791|Sam Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9944
| [[Ficheru:Sam Parry 20250419 152653.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7408004|Sam Parry]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9945
|
| ''[[:d:Q7408265|Sam Turner]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9946
|
| ''[[:d:Q7408625|Samantha Bowen]]''
| xugadora de voleibol galesa
| 1986
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9947
|
| ''[[:d:Q7410381|Samson Lee]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9948
| [[Ficheru:Sandy Mewies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7417378|Sandy Mewies]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 9949
| [[Ficheru:Sara Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7421612|Sara Edwards]]''
| periodista británica
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9950
|
| ''[[:d:Q7421643|Sara Gregory]]''
| actriz británica
| 1986
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9951
| [[Ficheru:Sara Head (GBR) (6925416825).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7421653|Sara Head]]''
| tenista de mesa galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9952
|
| ''[[:d:Q7422514|Sarah Lark]]''
| actriz británica
| 1983
|
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 9953
|
| ''[[:d:Q7428669|Sawnder Sion]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9954
|
| ''[[:d:Q7435895|Scott Andrews]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9955
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7435941|Scott Baldwin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9956
|
| ''[[:d:Q7436380|Scott Gammer]]''
| boxeador galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 9957
| [[Ficheru:Scott Young.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7437554|Scott Young]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9958
|
| ''[[:d:Q7441218|Sean McCarthy]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9959
|
| ''[[:d:Q7441234|Sean McGoldrick]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9960
|
| ''[[:d:Q7441342|Sean Palfrey]]''
| xugador de dardos británicu
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9961
|
| ''[[:d:Q7441351|Sean Parrish]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9962
|
| ''[[:d:Q7459474|Seán Burke]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9963
|
| ''[[:d:Q7488043|Shane Dix]]''
|
| 1960
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9964
|
| ''[[:d:Q7489879|Sharla Passariello]]''
| futbolista británica
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9965
|
| ''[[:d:Q7490161|Sharon Morgan]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9966
|
| ''[[:d:Q7490820|Shaun Connor]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9967
|
| ''[[:d:Q7490884|Shaun Hopkins]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q5190499|Crynant]]''
|-
| style='text-align:right'| 9968
|
| ''[[:d:Q7493819|Shelley Rees]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9969
| [[Ficheru:Shoni (William John) Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7500411|Shoni Jones]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9970
| [[Ficheru:ShânCothi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7506042|Shân Cothi]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q5446199|Ffarmers]]''
|-
| style='text-align:right'| 9971
| [[Ficheru:Siân Lloyd (news presenter).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7506792|Sian Lloyd]]''
|
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9972
|
| ''[[:d:Q7506799|Sian Reese-Williams]]''
| actriz galesa
| 1981
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 9973
|
| ''[[:d:Q7518575|Simon Davey]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9974
|
| ''[[:d:Q7518821|Simon Gardiner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9975
|
| ''[[:d:Q7518852|Simon Goddard]]''
| periodista británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9976
|
| ''[[:d:Q7518929|Simon Haworth]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9977
| [[Ficheru:Simon Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519069|Simon Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9978
|
| ''[[:d:Q7519190|Simon Lee Evans]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9979
|
| ''[[:d:Q7519203|Simon Lewis]]''
| escritor galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9980
|
| ''[[:d:Q7519575|Simon Price]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9981
| [[Ficheru:Simonvanbooy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519948|Simon Van Booy]]''
|
| 1975
|
| [[Nueva York]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9982
|
| ''[[:d:Q7519973|Simon Wallace]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9983
| [[Ficheru:Siobhan Flynn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7525296|Siobhan Flynn]]''
| actriz galesa
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9984
|
| ''[[:d:Q7525303|Siobhan Owen]]''
|
| 1993
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 9985
|
| ''[[:d:Q7525362|Sion Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9986
|
| ''[[:d:Q7525365|Sion Russell Jones]]''
| cantante británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9987
|
| ''[[:d:Q7530227|Siri Neal]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9988
| [[Ficheru:SiwHughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7532512|Siw Hughes]]''
| actriz británica
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9989
| [[Ficheru:Siân Lloyd (weather presenter).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7533474|Siân Lloyd]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1958
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9990
| [[Ficheru:Sophie Evans 2013 (10005216415).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7562994|Sophie Evans]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9991
| [[Ficheru:20150922 1827 W AUT WAL 3986.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7563011|Sophie Ingle]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 9992
|
| ''[[:d:Q7563068|Sophie Stanton]]''
| actriz británica
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9993
| [[Ficheru:Spencer Wilding at the Pan Premiere.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7576224|Spencer Wilding]]''
| actor galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9994
|
| ''[[:d:Q7596554|Staff Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9995
| [[Ficheru:Stan Rowlands.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7597866|Stan Rowlands]]''
| futbolista británicu
| 1889
|
| ''[[:d:Q13125767|Bausley with Criggion]]''
|-
| style='text-align:right'| 9996
|
| ''[[:d:Q7599810|Stanley Mountain]]''
|
| 1909
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9997
|
| ''[[:d:Q7606146|Stefan Jenkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9998
|
| ''[[:d:Q7606231|Stefan Pejic]]''
| comediante galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9999
|
| ''[[:d:Q7606592|Steffan Cook]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10000
|
| ''[[:d:Q7606593|Steffan Cravos]]''
|
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10001
|
| ''[[:d:Q7606598|Steffan Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10002
|
| ''[[:d:Q7606597|Steffan Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10003
|
| ''[[:d:Q7606601|Steffan Rhodri]]''
| actor británicu
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10004
| [[Ficheru:Steph davies 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7608097|Steph Davies]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1987
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10005
|
| ''[[:d:Q7608105|Steph Reynolds]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10006
| [[Ficheru:Official portrait of Stephen Doughty MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7609085|Stephen Doughty]]''
| políticu galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10007
|
| ''[[:d:Q7609158|Stephen Evans]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10008
|
| ''[[:d:Q7609157|Stephen Evans]]''
| actor galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10009
|
| ''[[:d:Q7610382|Stephen Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10010
| [[Ficheru:Stephen Volk.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7610762|Stephen Volk]]''
|
| 1954
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10011
|
| ''[[:d:Q7611777|Steve Alker]]''
| xugador de dardos británicu
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10012
| [[Ficheru:Steve Andrews, promotional image.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7611798|Steve Andrews]]''
| cantante galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10013
|
| ''[[:d:Q7611858|Steve Balsamo]]''
|
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10014
|
| ''[[:d:Q7611877|Steve Barry]]''
| atleta galés
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10015
|
| ''[[:d:Q7611884|Steve Barwick]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10016
|
| ''[[:d:Q7611899|Steve Bayliss]]''
|
| 1960
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 10017
|
| ''[[:d:Q7612376|Steve Derrett]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10018
|
| ''[[:d:Q7612423|Steve Doyle]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10019
|
| ''[[:d:Q7612487|Steve Emery]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 10020
|
| ''[[:d:Q7612568|Steve Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10021
|
| ''[[:d:Q7613191|Steve Lowndes]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10022
|
| ''[[:d:Q7613188|Steve Lovell]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10023
|
| ''[[:d:Q7613494|Steve O'Shaughnessy]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10024
|
| ''[[:d:Q7613555|Steve Parry]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10025
|
| ''[[:d:Q7613556|Steve Parry]]''
|
| 1958
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10026
|
| ''[[:d:Q7613567|Steve Paulding]]''
| ciclista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10027
|
| ''[[:d:Q7613700|Steve Ray]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1906
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10028
|
| ''[[:d:Q7613774|Steve Robinson]]''
| boxeador galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10029
|
| ''[[:d:Q7613812|Steve Rowland]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10030
|
| ''[[:d:Q7613936|Steve Sims]]''
| boxeador galés
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10031
|
| ''[[:d:Q7614093|Steve Tandy]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q7821564|Tonmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10032
|
| ''[[:d:Q7614247|Steve Watkin]]''
| xugador de críquet galés
| 1964
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10033
|
| ''[[:d:Q7614248|Steve Watkin]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10034
|
| ''[[:d:Q7614314|Steve Williams]]''
| futbolista británicu (1974-)
| 1974
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10035
| [[Ficheru:181117--steve williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7614316|Steve Williams]]''
| músicu galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10036
|
| ''[[:d:Q7615049|Steven Meo]]''
| actor galés
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10037
|
| ''[[:d:Q7615264|Steven Shingler]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10038
|
| ''[[:d:Q7615593|Stevie Lyle]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10039
| [[Ficheru:Stormie Mills (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7620234|Stormie Mills]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10040
|
| ''[[:d:Q7626453|Stuart Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10041
|
| ''[[:d:Q7626511|Stuart Evans]]''
|
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10042
|
| ''[[:d:Q7626525|Stuart Ferguson]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10043
|
| ''[[:d:Q7626628|Stuart Harrison]]''
| xugador de críquet británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10044
|
| ''[[:d:Q7626870|Stuart Morgan]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10045
|
| ''[[:d:Q7626948|Stuart Phelps]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10046
|
| ''[[:d:Q7627025|Stuart Roberts]]''
| futbolista británicu (1980-)
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10047
|
| ''[[:d:Q7634158|Sue Jones]]''
| actriz australiana
| 1901
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10048
| [[Ficheru:Suzanne Packer at the Chsiwick Book Festival (51449023075) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7650929|Suzanne Packer]]''
| actriz galesa
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10049
| [[Ficheru:Suzy Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7651414|Suzy Davies]]''
| política galesa
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10050
|
| ''[[:d:Q7655213|Sweet Baboo]]''
| cantante galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10051
|
| ''[[:d:Q7659702|Syd Jenkins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10052
|
| ''[[:d:Q7660931|Sylvia Heal]]''
| política galesa
| 1942
|
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10053
|
| ''[[:d:Q7678716|Tal Selley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 10054
|
| ''[[:d:Q7681592|Tammy Jones]]''
| cantante británica
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10055
| [[Ficheru:Tanwg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7683954|Tanwg]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10056
|
| ''[[:d:Q7686269|Tarki Micallef]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10057
|
| ''[[:d:Q7692924|Tecwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10058
|
| ''[[:d:Q7704135|Terry Boyle]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10059
|
| ''[[:d:Q7704246|Terry Cooke]]''
| futbolista británicu (1962-)
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10060
|
| ''[[:d:Q7704251|Terry Cooper]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10061
|
| ''[[:d:Q7704351|Terry Evans]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10062
|
| ''[[:d:Q7704540|Terry Hubbard]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10063
|
| ''[[:d:Q7704747|Terry Matthews]]''
|
| 1943
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10064
| [[Ficheru:Terry Morris and Dame Shirley Bassey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7704824|Terry Morris]]''
| fotógrafu británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10065
|
| ''[[:d:Q7705046|Terry Stephens]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10066
| [[Ficheru:Theo Wharton 2017-08-05 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7781507|Theo Wharton]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10067
|
| ''[[:d:Q7790073|Thomas Glyn Watkin]]''
| abogáu británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 10068
|
| ''[[:d:Q7790335|Thomas Haffield]]''
| nadador galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10069
|
| ''[[:d:Q7791847|Thomas Leyson]]''
|
| 1549
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10070
|
| ''[[:d:Q7792960|Thomas Paddison]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1883
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10071
|
| ''[[:d:Q7795299|Thomas Woods]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10072
|
| ''[[:d:Q7795382|Thomas Young]]''
|
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10073
|
| ''[[:d:Q7795526|Thomas of Monmouth]]''
| monxu galés
| 1200
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10074
| [[Ficheru:Tim Rhys-Evans conducting at the AMIS Honor Choir 2019 in Beijing.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7804161|Tim Rhys-Evans]]''
| direutor d'orquesta británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10075
| [[Ficheru:Timothy Everest.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7807185|Timothy Everest]]''
| diseñador de moda galés
| 1961
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10076
|
| ''[[:d:Q7811780|Toby Charles]]''
|
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10077
| [[Ficheru:Tom Cave, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815245|Tom Cave]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10078
|
| ''[[:d:Q7815265|Tom Cheeseman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10079
| [[Ficheru:TomCullen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815481|Tom Cullen]]''
| actor británicu
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10080
|
| ''[[:d:Q7815982|Tom Grabham]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10081
|
| ''[[:d:Q7816039|Tom Habberfield]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10082
|
| ''[[:d:Q7816060|Tom Hallett]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10083
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120001.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816300|Tom Isaacs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10084
|
| ''[[:d:Q7816335|Tom John]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10085
| [[Ficheru:Tom Lockyer in action for Wales v Croatia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816609|Tom Lockyer]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10086
|
| ''[[:d:Q7817055|Tom Norris]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 10087
| [[Ficheru:Tom Ramasut 05042025 (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7817323|Tom Ramasut]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10088
|
| ''[[:d:Q7817387|Tom Riley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q5593460|Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 10089
|
| ''[[:d:Q7817808|Tom Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
|
|
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10090
|
| ''[[:d:Q7817972|Tom Walley]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10091
| [[Ficheru:Tom Whittaker at Malmstrom-cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7818042|Tom Whittaker]]''
| montañeru galés
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10092
|
| ''[[:d:Q7818067|Tom Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10093
| [[Ficheru:Tommy Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819582|Tommy Jones]]''
| futbolista británicu
| 1909
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10094
| [[Ficheru:Tommy O'Sullivan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819760|Tommy O'Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10095
|
| ''[[:d:Q7821903|Tony Bird]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10096
|
| ''[[:d:Q7822067|Tony Clark]]''
| xugador de dardos galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q5623567|Gwersyllt]]''
|-
| style='text-align:right'| 10097
|
| ''[[:d:Q7822122|Tony Cottey]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10098
|
| ''[[:d:Q7822155|Tony Curtis]]''
|
| 1946
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10099
|
| ''[[:d:Q7822341|Tony Fisher]]''
|
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10100
| [[Ficheru:Tony James Hereford United.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7822639|Tony James]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10101
|
| ''[[:d:Q7823064|Tony Norman]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 10102
| [[Ficheru:Tony Pennock.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7823155|Tony Pennock]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10103
|
| ''[[:d:Q7823245|Tony Rees]]''
|
| 1964
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10104
| [[Ficheru:Roberts, Tony.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7823281|Tony Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 10105
|
| ''[[:d:Q7823414|Tony Simmons]]''
|
| 1948
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10106
|
| ''[[:d:Q7823432|Tony Skuse]]''
| xugador de dardos galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10107
| [[Ficheru:Tracey Corderoy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7831207|Tracey Corderoy]]''
| escritora galesa
| 1965
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10108
|
| ''[[:d:Q7831231|Tracey Hinton]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10109
|
| ''[[:d:Q7831254|Tracey Moberly]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10110
| [[Ficheru:Hannah Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7836739|Hannah Mills]]''
| patrona de barcu galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10111
| [[Ficheru:Trish Law AM 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7843996|Trish Law]]''
| política galesa
| 1954
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10112
|
| ''[[:d:Q7848821|Trystan Gravelle]]''
| actor británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10113
|
| ''[[:d:Q7851307|Tudor Parfitt]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10114
|
| ''[[:d:Q7861631|Tyrone Powell]]''
| xugador de críquet neozelandés
| 1953
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 10115
| [[Ficheru:Val Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7909111|Val Lloyd]]''
| política británica
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10116
|
| ''[[:d:Q7917296|Vaughan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 10117
| [[Ficheru:HunterAllenMotttheHoople.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7921085|Verden Allen]]''
| compositor de cantares británicu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10118
|
| ''[[:d:Q7924902|Vic Rouse]]''
|
| 1936
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10119
|
| ''[[:d:Q7927089|Victoria Thornley]]''
| remera británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10120
|
| ''[[:d:Q7970188|Warren Feeney, Sr.]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10121
|
| ''[[:d:Q7976022|Wayne Atwood]]''
| xugador de dardos galés
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10122
|
| ''[[:d:Q7976218|Wayne Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10123
|
| ''[[:d:Q7976374|Wayne Jones]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10124
|
| ''[[:d:Q7976416|Wayne Law]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10125
|
| ''[[:d:Q7976425|Wayne Lock]]''
| xugador de dardos británicu
| 1956
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10126
|
| ''[[:d:Q7976496|Wayne Mumford]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 10127
|
| ''[[:d:Q7976534|Wayne Phillips]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10128
|
| ''[[:d:Q7976580|Wayne Russell]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10129
|
| ''[[:d:Q7976757|Wayne Warren]]''
| xugador de dardos galés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10130
|
| ''[[:d:Q7982581|Wendy Albiston]]''
| actriz británica
| 1969
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10131
|
| ''[[:d:Q7982737|Wendy Mulford]]''
|
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10132
| [[Ficheru:Wes Burns 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7983858|Wesley Burns]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10133
|
| ''[[:d:Q8002411|William Owen Roberts]]''
| escritor galés
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10134
|
| ''[[:d:Q8002713|Will Bragg]]''
| xugador de críquet galés
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10135
|
| ''[[:d:Q8002779|Will Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10136
|
| ''[[:d:Q8002851|Will Harries]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10137
|
| ''[[:d:Q8002875|Will Hopkins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10138
|
| ''[[:d:Q8003002|Will Owen]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10139
|
| ''[[:d:Q8003041|Will Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10140
|
| ''[[:d:Q8003141|Will Taylor]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10141
|
| ''[[:d:Q8005289|William Beck]]''
| actor galés
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10142
|
| ''[[:d:Q8007644|William Davies]]''
|
| 1916
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10143
|
| ''[[:d:Q8008695|William Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10144
| [[Ficheru:William Graham - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8010078|William Graham]]''
| políticu galés
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10145
|
| ''[[:d:Q8012322|William Higgins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10146
|
| ''[[:d:Q8012598|William Howell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1863
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10147
|
| ''[[:d:Q8015812|William Morgan]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10148
| [[Ficheru:William Powell - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017036|William Powell]]''
| políticu galés
|
|
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10149
|
| ''[[:d:Q8017511|William Rhodes]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10150
|
| ''[[:d:Q8017537|William Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 10151
|
| ''[[:d:Q8017651|William Roberts]]''
|
| 1859
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 10152
|
| ''[[:d:Q8017653|William Roberts]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10153
|
| ''[[:d:Q8019294|William Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1885
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10154
|
| ''[[:d:Q8019440|William Todd-Jones]]''
| titiriteru británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10155
|
| ''[[:d:Q8021889|Willie Whitehill]]''
| xugador de críquet galés
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10156
|
| ''[[:d:Q8026122|Winston Roddick]]''
|
| 1940
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10157
| [[Ficheru:Wyn Davies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040067|Wyn Davies]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10158
| [[Ficheru:Wyn Williams.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040073|Wyn Williams]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10159
|
| ''[[:d:Q8040147|Wynford Dore]]''
| empresariu galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10160
|
| ''[[:d:Q8040203|Wynne Hooper]]''
|
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10161
| [[Ficheru:A Song In My Heart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040207|Wynne Evans]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10162
|
| ''[[:d:Q8049836|Yasmin Yusoff]]''
| participante en concursos de belleza malasia
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10163
| [[Ficheru:Zoe Lyons Cigar Wink High Res.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8073285|Zoe Lyons]]''
| comedianta británica
| 1971
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10164
|
| ''[[:d:Q8451565|Robert Wade]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10165
|
| ''[[:d:Q8784090|Nathan Craze]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1986
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10166
| [[Ficheru:L.Ryees DBay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9218440|Lyndon Rees]]''
|
| 1939
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10167
|
| ''[[:d:Q9371662|Wayne Cegielski]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 10168
|
| ''[[:d:Q10314880|Kyle Redmond-Jones]]''
| actor británicu
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10169
|
| ''[[:d:Q10379452|Lee Jones]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10170
| [[Ficheru:Nathan Jones (Welsh footballer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10387537|Nathan Jones]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10171
|
| ''[[:d:Q10388322|Malcolm Allen]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 10172
|
| ''[[:d:Q10392508|John Mahoney]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10173
|
| ''[[:d:Q10396757|Neil Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10174
| [[Ficheru:Kaid Mohamed York City v. Bath City 16-10-10 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q10407045|Kaid Mohamed]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 10175
|
| ''[[:d:Q10409906|Bernard Purdie]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10176
|
| ''[[:d:Q10413935|Karl Elsey]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10177
|
| ''[[:d:Q10427199|Nigel Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10178
|
| ''[[:d:Q10428766|Jason Rowbotham]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10179
|
| ''[[:d:Q10429555|Linden Jones]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10180
|
| ''[[:d:Q10433007|Paul Wheeler]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10181
|
| ''[[:d:Q10441659|Richard Jones]]''
|
| 1969
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 10182
|
| ''[[:d:Q10455270|John Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10183
| [[Ficheru:Edward "Ted" Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10459260|Ted Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1876
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10184
|
| ''[[:d:Q10477308|Richard Hurlin]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10185
|
| ''[[:d:Q10480632|Milly Durrant]]''
| futbolista británica
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10186
|
| ''[[:d:Q10488853|Morrys Scott]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10187
|
| ''[[:d:Q10493312|Steve Gammon]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10188
|
| ''[[:d:Q10513359|Nicola Davies]]''
| futbolista británica
| 1985
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10189
|
| ''[[:d:Q10513486|Zac Evans]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 10190
| [[Ficheru:Loren Dykes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10514110|Loren Dykes]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 10191
|
| ''[[:d:Q10514727|Wyndham Evans]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10192
| [[Ficheru:Farah, Ibrahim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10518079|Ibrahim Farah]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10193
|
| ''[[:d:Q10521309|David Summerhayes]]''
|
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10194
|
| ''[[:d:Q10538955|Percy Roberts]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10195
|
| ''[[:d:Q10548006|Les Jones]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10196
|
| ''[[:d:Q10548318|Harvey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1936
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10197
|
| ''[[:d:Q10554425|Alan Halsall]]''
|
| 1940
|
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10198
|
| ''[[:d:Q10555958|Carl Slee]]''
|
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10199
|
| ''[[:d:Q10556877|Robert Speakman]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10200
|
| ''[[:d:Q10556901|Micky Bloor]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10201
|
| ''[[:d:Q10965002|Gwladus ferch Senana]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10202
|
| ''[[:d:Q10976448|Hannah Stone]]''
| actriz británica
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10203
|
| ''[[:d:Q11001414|Huw Garmon]]''
| actor galés
| 1966
|
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 10204
|
| ''[[:d:Q11010724|Sion Jones]]''
| ciclista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10205
|
| ''[[:d:Q11025719|Jane Edwards]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10206
|
| ''[[:d:Q11026121|Llŷr Williams]]''
| pianista británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q7165288|Pentre Bychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10207
| [[Ficheru:Goreuon, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11155368|Tecwyn Ifan]]''
|
| 1952
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 10208
| [[Ficheru:Jonathan-Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11162843|Jonathan Morgan]]''
| políticu galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10209
| [[Ficheru:Rowenahill01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11193133|Rowena Hill]]''
|
| 1938
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10210
| [[Ficheru:Lorna Morgan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11351025|Lorna Morgan]]''
| modelu galesa
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10211
|
| ''[[:d:Q11833942|Rebecca Rowe]]''
| remera británica
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10212
|
| ''[[:d:Q11891034|Robert Prys-Jones]]''
| ornitólogu británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10213
|
| ''[[:d:Q11963604|Chris Twiddy]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10214
| [[Ficheru:Joe Dunthorne 2019.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q12025739|Joe Dunthorne]]''
| escritor británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10215
|
| ''[[:d:Q12162082|Darran Smith]]''
| guitarrista galés
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10216
| [[Ficheru:Adrian Hughes by Christian Ursilva.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12300610|Adrian Lloyd Hughes]]''
| periodista danés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10217
|
| ''[[:d:Q12386943|Daniel ap Llosgwrn Mew]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10218
|
| ''[[:d:Q12390330|Gwernen ap Clyddno]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10219
|
| ''[[:d:Q12988572|Lynne Thomas]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10220
| [[Ficheru:AledPugh2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125438|Aled Pugh]]''
| actor galés
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10221
| [[Ficheru:Aled Rhys Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125439|Aled Rhys Hughes]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 10222
|
| ''[[:d:Q13125469|Alun Jones]]''
|
| 1946
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 10223
|
| ''[[:d:Q13125540|Annes Glynn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10224
|
| ''[[:d:Q13125546|Anthony Campbell]]''
| bioquímicu galés
| 1945
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10225
|
| ''[[:d:Q13125580|Arfon Gwilym]]''
| cantante galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q13131064|Rhydymain]]''
|-
| style='text-align:right'| 10226
|
| ''[[:d:Q13125586|Arfon Wyn]]''
| cantante galés
| 1952
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 10227
|
| ''[[:d:Q13125608|Arthur Howard Williams]]''
| axedrecista británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 10228
|
| ''[[:d:Q13125609|Arthur of Bardsey]]''
|
| 1150
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10229
| [[Ficheru:Llen Natur Conference May 2017 26.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13126293|Bruce Griffiths]]''
|
| 1938
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10230
|
| ''[[:d:Q13126878|Caryl Lewis]]''
| escritora británica
| 1978
|
| ''[[:d:Q746718|Birkenhead]]''<br/>[[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 10231
| [[Ficheru:Catrin Dafydd Bardd y Goron Awst 2018 cropped 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13126947|Catrin Dafydd]]''
|
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10232
|
| ''[[:d:Q13127291|Crach Ffinnant]]''
|
| 1350
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10233
|
| ''[[:d:Q13127762|Dafydd Benwyn]]''
|
| 1550
|
| ''[[:d:Q6661452|Llangeinor]]''
|-
| style='text-align:right'| 10234
|
| ''[[:d:Q13127765|Dafydd Alaw]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10235
|
| ''[[:d:Q13127787|Damian Walford Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10236
|
| ''[[:d:Q13127791|Daniel Morden]]''
| escritor británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10237
|
| ''[[:d:Q13127839|Deiniolen]]''
|
| 600
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10238
|
| ''[[:d:Q13127844|Deio ab Ieuan Du]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10239
|
| ''[[:d:Q13127926|Dona]]''
| monxu galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10240
| [[Ficheru:Church of St Dwywe, Dyffryn Ardudwy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128004|Dwywe]]''
|
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10241
|
| ''[[:d:Q13128010|Dyfan Roberts]]''
|
| 1949
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10242
|
| ''[[:d:Q13128017|Dyfrig Wynn Jones]]''
|
| 1977
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10243
|
| ''[[:d:Q13128080|Edward Dafydd]]''
|
| 1550
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10244
|
| ''[[:d:Q13128095|Efa ferch Madog]]''
|
| 1200
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10245
|
| ''[[:d:Q13128265|Emyr Wyn]]''
|
| 1952
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10246
| [[Ficheru:The Llanynghenedl Standing Stone, Anglesey. - geograph.org.uk - 110758.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128270|Enghenedl]]''
| monxa galesa
| 600
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10247
|
| ''[[:d:Q13128575|Garry Owen]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10248
|
| ''[[:d:Q13128587|Gary Slaymaker]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q5197224|Cwmann]]''
|-
| style='text-align:right'| 10249
| [[Ficheru:Band Trefor carol singing around the village as was traditional in the last century (1587451).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128623|Geraint Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10250
|
| ''[[:d:Q13128625|Geraint Griffiths]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 10251
|
| ''[[:d:Q13128670|Glyn Wise]]''
|
| 1988
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10252
|
| ''[[:d:Q13128682|Golyddan Fardd]]''
| poeta galés
| 650
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10253
|
| ''[[:d:Q13128777|Gronw Ddu o Fôn]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10254
|
| ''[[:d:Q13128780|Gronw Ddu]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10255
|
| ''[[:d:Q13128795|Gruffudd ap Llywelyn Lwyd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10256
|
| ''[[:d:Q13128796|Gruffydd Sion Pritchard]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 10257
|
| ''[[:d:Q13128891|Gwyn Elfyn]]''
| actor británicu
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10258
|
| ''[[:d:Q13128896|Gwynhoedl]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10259
|
| ''[[:d:Q13128901|Gwynin]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10260
|
| ''[[:d:Q13129026|Heledd Cynwal]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1975
|
| ''[[:d:Q4898006|Bethlehem]]''
|-
| style='text-align:right'| 10261
|
| ''[[:d:Q13129028|Hywel Heilyn]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 10262
|
| ''[[:d:Q13129090|Hilma Lloyd Edwards]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10263
|
| ''[[:d:Q13129092|Hillyn]]''
|
| 1250
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10264
|
| ''[[:d:Q13129132|Hopcyn ap Tomas]]''
|
| 1335
|
| ''[[:d:Q1767482|Ynysforgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10265
| [[Ficheru:Huw Chiswell - 4492516889.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129190|Huw Chiswell]]''
|
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10266
|
| ''[[:d:Q13129199|Huw Llywelyn Davies]]''
|
| 1945
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10267
| [[Ficheru:Huw Edwards (James Tamim crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129201|Huw Edwards]]''
| periodista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10268
| [[Ficheru:Meltdown Festival Sunday Surprises Huw Stephens (41075747240).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129206|Huw Stephens]]''
| llocutor radiofónicu galés
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10269
|
| ''[[:d:Q13129204|Huw Pritchard]]''
| ciclista británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10270
|
| ''[[:d:Q13129225|Ian Cottrell]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10271
|
| ''[[:d:Q13129239|Iestyn Garlick]]''
|
| 1952
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10272
|
| ''[[:d:Q13129236|Idris Caffrey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 10273
|
| ''[[:d:Q13129240|Ifan Morgan Jones]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10274
|
| ''[[:d:Q13129265|Iorwerth ab y Cyriog]]''
| poeta galés
| 1400
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10275
|
| ''[[:d:Q13129287|Iwan Rhys]]''
| poeta
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10276
| [[Ficheru:Iwan Bala (2009).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129288|Iwan Bala]]''
| pintor británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10277
|
| ''[[:d:Q13129308|Jenny Ogwen]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 10278
| [[Ficheru:Y Prifardd Jim Parc Nest (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129316|T. James Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10279
|
| ''[[:d:Q13129329|John Gwilym Jones]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10280
|
| ''[[:d:Q13129346|John Pierce Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10281
|
| ''[[:d:Q13129373|Kate Crockett]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10282
| [[Ficheru:Laura Anne Jones MS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129493|Laura Anne Jones]]''
| política galesa
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10283
|
| ''[[:d:Q13129536|Lewis Caerleon]]''
|
| 1500
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10284
| [[Ficheru:Llanllechid Church - geograph.org.uk - 110331.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129679|Llechid]]''
|
| 600
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10285
|
| ''[[:d:Q13129698|Lleucu Llwyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 10286
|
| ''[[:d:Q13129915|Manon Rhys]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10287
| [[Ficheru:Margaret Williams, the Anglesey songstress, Charles Williams, and other singers (1460340).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129942|Margaret Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10288
|
| ''[[:d:Q13129949|Mari Lövgreen]]''
| presentadora de televisión británica
| 1983
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10289
|
| ''[[:d:Q13129962|Martin Davis]]''
| escritor galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10290
|
| ''[[:d:Q13129976|Maureen Rhys]]''
| actriz británica
|
|
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10291
|
| ''[[:d:Q13130138|Mici Plwm]]''
| actor
| 1944
|
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10292
|
| ''[[:d:Q13130360|Nerys Hughes]]''
| actriz galesa
| 1941
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10293
| [[Ficheru:Llanbeblig Hours (f. 3v.) A bishop, possibly St. Peblig, blessing and wearing a mitre, and holding a crosier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130598|Peblig]]''
| santu galés
| 380
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10294
|
| ''[[:d:Q13130599|Paul Sheppard]]''
| ciclista británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 10295
|
| ''[[:d:Q13131021|Rhiannon Wyn]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10296
|
| ''[[:d:Q13131075|Rhys Iorwerth]]''
|
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10297
|
| ''[[:d:Q13131073|Rhys Mwyn]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10298
|
| ''[[:d:Q13131076|Rhys Hartley]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10299
|
| ''[[:d:Q13131184|Samantha Wynne Rhydderch]]''
| poeta británica
| 1966
|
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10300
|
| ''[[:d:Q13131904|Tim Jones]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 10301
| [[Ficheru:Tudur Dylan Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132053|Tudur Dylan Jones]]''
| poeta galés
| 1965
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10302
| [[Ficheru:Entrance to Llandybie Parish Church - geograph.org.uk - 4445311.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132095|Santa Tybie]]''
| santa galesa
|
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 10303
| [[Ficheru:St Tyfaelog's Church, Pontlottyn - geograph.org.uk - 1152586.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132101|Tyfaelog]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10304
|
| ''[[:d:Q13132175|Vaughan Roderick]]''
| periodista galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10305
|
| ''[[:d:Q13132177|Vernon Jones]]''
| poeta galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q3401604|Bow Street]]''
|-
| style='text-align:right'| 10306
|
| ''[[:d:Q13132185|W. Gareth Jones]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 10307
|
| [[Jaime Gareth Flórez]]
| políticu asturianu
| 1969
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10308
|
| ''[[:d:Q13231953|Neil A. Oakman]]''
|
| 1962
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10309
| [[Ficheru:Bryn Fon gan Dogfael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405418|Bryn Fôn]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 10310
|
| ''[[:d:Q13405416|Einir Dafydd]]''
| cantante galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10311
| [[Ficheru:Mark joseph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405478|Mark Joseph]]''
|
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10312
| [[Ficheru:Catrin Collier - colour.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13416998|Catrin Collier]]''
| escritora británica
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10313
|
| ''[[:d:Q13522522|Hugh Schofield]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10314
|
| ''[[:d:Q13563004|Gillian Gill]]''
| escritora galesa
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10315
|
| ''[[:d:Q13581065|Jamie Jones]]''
|
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10316
|
| ''[[:d:Q13635446|Grahame Davies]]''
| escritor británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10317
|
| ''[[:d:Q13637417|Ian Jeremiah]]''
| ciclista galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10318
| [[Ficheru:Iolo Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13638382|Iolo Williams]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10319
|
| ''[[:d:Q13645303|Lucy Christopher]]''
| escritora australiana
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10320
| [[Ficheru:Mark Donovan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13646991|Mark Donovan]]''
| actor británicu
| 1968
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10321
|
| ''[[:d:Q14095064|Mark Whitby]]''
|
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10322
|
| ''[[:d:Q14159639|Heather Jones]]''
| cantante galesa
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10323
| [[Ficheru:Rhun ap Iorwerth official portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14420732|Rhun ap Iorwerth]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q7821690|Tonteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10324
| [[Ficheru:Terwyn davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14476341|Terwyn Davies]]''
| presentador de televisión galés
| 1979
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10325
|
| ''[[:d:Q14508446|Aled Jones Williams]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10326
|
| ''[[:d:Q14508501|Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed]]''
|
| 1335
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10327
| [[Ficheru:Myrddin ap Dafydd, Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14508658|Myrddin ap Dafydd]]''
| poeta galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10328
| [[Ficheru:David davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945645|J. D. Davies]]''
| historiador galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10329
|
| ''[[:d:Q14945659|John Lewis]]''
|
| 1580
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10330
|
| ''[[:d:Q14946841|Mark Evans]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10331
| [[Ficheru:Paul Atherton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14949171|Paul Atherton]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10332
|
| ''[[:d:Q15008212|Dafydd Bullock]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 10333
|
| ''[[:d:Q15052584|Martin Daunton]]''
| historiador galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10334
|
| ''[[:d:Q15052605|Richard Evans]]''
|
| 1968
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10335
|
| ''[[:d:Q15062913|Matt Parry]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10336
| [[Ficheru:Trebor Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15077570|Trebor Edwards]]''
| cantante británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10337
| [[Ficheru:Hungarian National Circus 2014 Richter József Jr. 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15148558|József Richter]]''
|
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10338
|
| ''[[:d:Q15149236|Jonathan Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10339
| [[Ficheru:Owain Doull - 2023 UCI Road World Championships (Men's road race).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15285212|Owain Doull]]''
| ciclista británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10340
|
| ''[[:d:Q15378581|Peter Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1932
|
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 10341
|
| ''[[:d:Q15401784|Simon Cox]]''
| golfista británicu
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10342
|
| ''[[:d:Q15428968|Dean Gratton]]''
| escritor galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10343
|
| ''[[:d:Q15433564|Stephen Knight]]''
| escritor británicu
| 1960
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10344
| [[Ficheru:Ian Hamilton, Author image 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15446774|Ian Hamilton]]''
|
| 1946
|
| [[Toronto]]<br/>[[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 10345
|
| ''[[:d:Q15447289|Christopher Hann]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10346
| [[Ficheru:Mival and Barrie 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15456259|Eric Mival]]''
| direutor de cine británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10347
|
| ''[[:d:Q15460527|Paul Carey Jones]]''
| cantante d'ópera galés
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10348
|
| ''[[:d:Q15498606|Larry Goves]]''
| compositor británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10349
| [[Ficheru:Mark Sampson, England Ladies v Montenegro 5 4 2014 1058.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15631605|Mark Sampson]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q5184032|Creigiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10350
|
| ''[[:d:Q15710759|Neil Thomas]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1968
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 10351
|
| ''[[:d:Q15712409|Nic Strange]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1987
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10352
|
| ''[[:d:Q15831079|Raj Popat]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 10353
|
| ''[[:d:Q15831077|Daniel Font]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1993
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10354
|
| ''[[:d:Q15840050|Peter Creed]]''
| xugador de squash británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10355
| [[Ficheru:Sir Robert Fry - Self Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15967923|Robert Fry]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10356
|
| ''[[:d:Q15991307|Charlotte Voake]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10357
|
| ''[[:d:Q15994361|Maureen Elizabeth Church]]''
|
| 1930
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10358
| [[Ficheru:Sarah Cruddas (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994385|Sarah Cruddas]]''
| meteoróloga británica
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10359
|
| ''[[:d:Q15994548|Carl Jones]]''
| biólogu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 10360
|
| ''[[:d:Q15999899|Martin Davies]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10361
|
| ''[[:d:Q15999960|Gary Richards]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10362
|
| ''[[:d:Q16037727|Thomas Humphreys]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10363
|
| ''[[:d:Q16066973|Joe Moran]]''
| futbolista británicu
| 1880
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10364
|
| ''[[:d:Q16069708|Lydia Hall]]''
| golfista galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10365
|
| ''[[:d:Q16079066|Len Orchard]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1912
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10366
|
| ''[[:d:Q16089618|Robert Jones]]''
|
| 1921
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10367
|
| ''[[:d:Q16089913|Glenys Cour]]''
| pintora británica
| 1924
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 10368
|
| ''[[:d:Q16095921|Don Ward]]''
| xugador de críquet británicu
| 1934
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10369
|
| ''[[:d:Q16097119|Vincent Kane]]''
| periodista británicu
| 1935
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10370
|
| ''[[:d:Q16104409|Frank Clarke]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10371
|
| ''[[:d:Q16104431|Phil Edwards]]''
| boxeador galés
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10372
|
| ''[[:d:Q16104637|Fenton Coles]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1937
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 10373
|
| ''[[:d:Q16105402|David Lewis]]''
| xugador de críquet galés
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10374
| [[Ficheru:Howard.cole.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16106220|Howard Cole]]''
| pilotu de motociclismu británicu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10375
|
| ''[[:d:Q16106245|Pete Drummond]]''
| disc-jockey británicu
| 1943
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10376
|
| ''[[:d:Q16106590|John Cooper]]''
|
| 1944
|
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 10377
|
| ''[[:d:Q16106615|Ken Elias]]''
| pintor galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10378
|
| ''[[:d:Q16106933|Hywel Evans]]''
| patinador artísticu sobre xelu galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10379
|
| ''[[:d:Q16106974|John Harris]]''
| atleta galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q7442720|Sebastopol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10380
|
| ''[[:d:Q16106997|John Jeffery]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
|
| ''[[:d:Q3404041|Oakdale]]''
|-
| style='text-align:right'| 10381
|
| ''[[:d:Q16107026|Brian Lewis]]''
| xugador de críquet galés
| 1945
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10382
|
| ''[[:d:Q16107406|Kevin Lyons]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10383
|
| ''[[:d:Q16107436|Ian Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10384
|
| ''[[:d:Q16116092|Pat Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10385
| [[Ficheru:David Nott addressing the Keep Her Safe conference in 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16123852|David Nott]]''
| ciruxanu galés
| 1956
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10386
|
| ''[[:d:Q16135575|Hilary Boyd]]''
| novelista británica
| 1949
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10387
| [[Ficheru:Lorraine Barrett AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16144618|Lorraine Barrett]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 10388
|
| ''[[:d:Q16145283|Michael Hollingsworth]]''
| escritor canadianu
| 1950
|
| [[Abertawe]]<br/>[[Canadá]]
|-
| style='text-align:right'| 10389
|
| ''[[:d:Q16146280|Dan Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10390
|
| ''[[:d:Q16146480|Martin J. Ball]]''
| llingüista galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10391
|
| ''[[:d:Q16148201|Paul Chapman]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10392
|
| ''[[:d:Q16148893|Clive Hicks-Jenkins]]''
| pintor británicu
| 1951
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10393
|
| ''[[:d:Q16150175|Roger Argente]]''
|
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10394
| [[Ficheru:Nicky Stevens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16150554|Nicky Stevens]]''
| cantante galesa
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10395
|
| ''[[:d:Q16152009|Barry Tucker]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10396
|
| ''[[:d:Q16154488|Rakie Ayola]]''
| actriz galesa
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10397
|
| ''[[:d:Q16156023|Kieran Evans]]''
| guionista galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 10398
|
| ''[[:d:Q16185522|Marc Phillips]]''
| políticu galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10399
| [[Ficheru:Keith Griffiths at TEDx Nov2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16186256|Keith Griffiths]]''
|
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10400
|
| ''[[:d:Q16186314|Les Keen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10401
| [[Ficheru:Photograph of British Actor and Photographer, James Coombes, taken in 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16187020|James Coombes]]''
| actor británicu
| 1956
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10402
|
| ''[[:d:Q16188850|Roger Blake]]''
| actor galés
| 1957
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10403
| [[Ficheru:David Rees (5804396479).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16191114|David Rees]]''
| políticu galés
| 1957
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10404
| [[Ficheru:Installing 846.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16192714|David Garner]]''
| artista británicu
| 1958
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10405
| [[Ficheru:Dr Roger Highfield.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16192753|Roger Highfield]]''
| científicu galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 10406
|
| ''[[:d:Q16193115|Stephen Garlick]]''
|
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10407
|
| ''[[:d:Q16193706|Peter Lawlor]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10408
|
| ''[[:d:Q16193861|Kelvin Smart]]''
| boxeador galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10409
| [[Ficheru:Violet Berlin and Gareth Jones (Gareth Jones).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16194126|Gareth Jones]]''
| presentador de televisión galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10410
|
| ''[[:d:Q16194528|Mark Evans]]''
| futbolista estauxunidense
| 1962
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10411
|
| ''[[:d:Q16195606|David Martyn Jones]]''
|
| 1964
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10412
|
| ''[[:d:Q16195738|Kerry Peers]]''
| actriz galesa
| 1964
|
| ''[[:d:Q2622469|Northop Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 10413
|
| ''[[:d:Q16195819|Alia Syed]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10414
| [[Ficheru:Gary Dobbs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16195981|Gary M Dobbs]]''
| actor galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 10415
|
| ''[[:d:Q16197935|Albert Bumford]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10416
|
| ''[[:d:Q16198144|Dan Rees]]''
| pintor británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10417
|
| ''[[:d:Q16199209|Justin Chaston]]''
| atleta galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10418
| [[Ficheru:Osian Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16199536|Osian Roberts]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10419
|
| ''[[:d:Q16199881|Norman Pugh]]''
|
| 1911
|
| ''[[:d:Q13128677|Godre'r Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 10420
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Hunt of Bethnal Green crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205127|Ruth Hunt]]''
| activista LGBT galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10421
|
| ''[[:d:Q16205582|Gavin Dacey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10422
|
| ''[[:d:Q16206111|Hywel Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10423
|
| ''[[:d:Q16206117|Jennifer Davies]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10424
|
| ''[[:d:Q16206127|Jonathan Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10425
| [[Ficheru:Rob Davies 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16206142|Rob Davies]]''
| tenista de mesa galés
| 1984
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10426
|
| ''[[:d:Q16207211|Richard Elis]]''
| actor británicu
| 1975
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10427
| [[Ficheru:Hannah Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16207950|Hannah Jones]]''
| xugadora de snooker británica
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10428
|
| ''[[:d:Q16208301|Gareth Duke]]''
| nadador británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10429
|
| ''[[:d:Q16208797|Russell Gomer]]''
| actor galés
|
|
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 10430
|
| ''[[:d:Q16210221|Glyn Meredith]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10431
|
| ''[[:d:Q16211037|Dominic Evans]]''
| deportista galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10432
|
| ''[[:d:Q16212127|Ness Flowers]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10433
| [[Ficheru:Amy hill stage two womens tour 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16212417|Amy Hill]]''
| ciclista británica
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10434
| [[Ficheru:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 228.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16212823|Rachel James]]''
| ciclista británica
| 1988
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10435
|
| ''[[:d:Q16213085|Nathan Stephens]]''
| atleta galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 10436
|
| ''[[:d:Q16213713|Toby Radford]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10437
|
| ''[[:d:Q16213798|Neil Swain]]''
| boxeador galés
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10438
|
| ''[[:d:Q16213945|Steve Evans]]''
| xugador de dardos galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10439
|
| ''[[:d:Q16213995|Mark Hill]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10440
| [[Ficheru:Leigh Phillips (2024).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214561|Leigh Phillips]]''
| compositor británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10441
|
| ''[[:d:Q16214892|Richard Huxtable]]''
| profesor británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10442
|
| ''[[:d:Q16215062|Nicola Reynolds]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10443
|
| ''[[:d:Q16215512|Jimmy Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10444
|
| ''[[:d:Q16216112|Nathan Strong]]''
|
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10445
|
| ''[[:d:Q16216574|James Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 10446
|
| ''[[:d:Q16216635|Damien Lacey]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10447
|
| ''[[:d:Q16221709|Nathan Brew]]''
| xugador de rugbi galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10448
|
| ''[[:d:Q16222166|Ifan Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10449
|
| ''[[:d:Q16222332|Kate Alicia Morgan]]''
|
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10450
|
| ''[[:d:Q16222538|Nathan Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10451
|
| ''[[:d:Q16223279|James Merriman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10452
| [[Ficheru:USO-Sale Sharks - 20131205 - Jonathan Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16223286|Jonathan Mills]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10453
|
| ''[[:d:Q16223405|Scott Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10454
|
| ''[[:d:Q16223639|Nicky Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10455
|
| ''[[:d:Q16223817|James Morgan]]''
| actor galés
| 1985
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10456
|
| ''[[:d:Q16223980|Ross Stephens]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10457
| [[Ficheru:JoeThomas2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16224261|Joe Thomas]]''
| atleta galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10458
|
| ''[[:d:Q16224682|William Griffin]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10459
|
| ''[[:d:Q16224740|David Lloyd]]''
| xugador de críquet británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10460
|
| ''[[:d:Q16224744|Hannah Lloyd]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1979
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10461
|
| ''[[:d:Q16226076|Nia Roberts]]''
| conductora radiofónica británica
| 1964
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10462
| [[Ficheru:Chris Jenkins, Welsh light-Welterweight boxer 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16226895|Chris Jenkins]]''
| boxeador galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10463
|
| ''[[:d:Q16230676|Howard Giles]]''
| llingüista estauxunidense
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10464
|
| ''[[:d:Q16231553|Jonathan Spratt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10465
|
| ''[[:d:Q16231561|Hywel Stoddart]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10466
|
| ''[[:d:Q16231957|Richard Smith]]''
|
| 1987
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10467
|
| ''[[:d:Q16231982|Bruce Tasker]]''
| pilotu de bobsleigh galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q6504834|Lawrenny]]''
|-
| style='text-align:right'| 10468
|
| ''[[:d:Q16232132|Jevon Groves]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10469
|
| ''[[:d:Q16232219|Iwan Lewis]]''
| actor galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10470
| [[Ficheru:Darragh Mortell Directing.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16232794|Darragh Mortell]]''
| actor galés
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10471
|
| ''[[:d:Q16232878|Nic Reynolds]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10472
| [[Ficheru:Gareth Davies 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16233083|Gareth Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10473
|
| ''[[:d:Q16233186|Harri Greville]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10474
|
| ''[[:d:Q16233500|Lloyd Read]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10475
|
| ''[[:d:Q16233638|Josh Tyler]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10476
| [[Ficheru:Monte-Carlo Squash Classic 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234541|Tesni Evans]]''
| xugadora de squash británica
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10477
| [[Ficheru:Cory Hill 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234630|Cory Hill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q6729365|Maesycoed]]''<br/>[[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10478
| [[Ficheru:Andrew Hughes 26-04-2014 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234640|Andrew Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10479
|
| ''[[:d:Q16234958|Rob Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10480
| [[Ficheru:Matthew Screech 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235000|Matthew Screech]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10481
| [[Ficheru:Joe Walsh Crawley Town 1 November 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235144|Joe Walsh]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10482
|
| ''[[:d:Q16235445|Aaron Amadi-Holloway]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10483
|
| ''[[:d:Q16235485|Alex Jones]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10484
| [[Ficheru:Rhodri Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235579|Rhodri Lloyd]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q7164547|Penpedairheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10485
|
| ''[[:d:Q16235894|Luke Thomas]]''
| chef galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10486
| [[Ficheru:Jordan Williams (2012).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235976|Jordan Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10487
|
| ''[[:d:Q16236079|Elliot Dee]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10488
| [[Ficheru:Lee Evans (Wolves).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236125|Lee Evans]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10489
| [[Ficheru:DanielGossetBangorFC2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236166|Danny Gosset]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10490
|
| ''[[:d:Q16236193|Cameron Herring]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10491
|
| ''[[:d:Q16236232|Luc Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10492
| [[Ficheru:Tom Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236289|Tom Lawrence]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10493
|
| ''[[:d:Q16236306|James Loveridge]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10494
|
| ''[[:d:Q16236782|Dafydd Howells]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 10495
|
| ''[[:d:Q16236924|Seb Morris]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10496
|
| ''[[:d:Q16237062|Leona Kate Vaughan]]''
| actriz británica
| 1995
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 10497
|
| ''[[:d:Q16239323|Ian Saynor]]''
| actor británicu
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10498
|
| ''[[:d:Q16239399|Geraint Todd]]''
|
| 1980
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10499
|
| ''[[:d:Q16239500|Jennifer Evans]]''
| actriz galesa
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10500
|
| ''[[:d:Q16240285|Chris Lilygreen]]''
|
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10501
|
| ''[[:d:Q16255748|Julia Watson]]''
| actriz galesa
| 1953
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10502
| [[Ficheru:2016 Nazareth - Carl Sentance - by 2eight - DSC2639.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16318727|Carl Sentance]]''
| cantante galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10503
|
| ''[[:d:Q16527618|Alex Morgan]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10504
|
| ''[[:d:Q16561032|Andrew Matthews]]''
| escritor británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10505
|
| ''[[:d:Q16564560|Ian Thomas]]''
| batería galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10506
|
| ''[[:d:Q16610733|Tim Davies]]''
|
| 1950
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 10507
|
| ''[[:d:Q16727629|Cara Braia]]''
| cantante británica
| 1992
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10508
|
| ''[[:d:Q16728064|Claire Jones]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10509
| [[Ficheru:Rachel K Collier General Press Pic.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16728146|Rachel K Collier]]''
| cantante galesa
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10510
|
| ''[[:d:Q16729053|John Forrester-Clack]]''
| pintor australianu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10511
|
| ''[[:d:Q16729677|Tom Harrison]]''
| músicu de jazz galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10512
|
| ''[[:d:Q16729774|Rhiannon Henry]]''
| ciclista galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10513
|
| ''[[:d:Q16731153|Eddie Ladd]]''
| baillarina británica
| 1964
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10514
| [[Ficheru:Kate Lambert - Kato (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16731199|Kate Lambert]]''
| modelu galesa
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10515
|
| ''[[:d:Q16731446|Flex Lewis]]''
| deportista galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10516
|
| ''[[:d:Q16731984|Marco Marenghi]]''
|
| 1901
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10517
|
| ''[[:d:Q16734502|Phlegm]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10518
|
| ''[[:d:Q16735285|Beth Robert]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3397975|Pont-rhyd-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10519
| [[Ficheru:ProfessorElaineTreharne-4.16.19.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16740079|Elaine Treharne]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10520
|
| ''[[:d:Q16743899|Huw Jenkins]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q6184895|Jersey Marine]]''
|-
| style='text-align:right'| 10521
|
| ''[[:d:Q16745471|Connor Roberts]]''
| futbolista británicu (1992-)
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10522
|
| ''[[:d:Q16762663|Calum Antell]]''
|
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10523
|
| ''[[:d:Q16848132|James Richards]]''
| videoartista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10524
| [[Ficheru:Lauren Price in 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16863591|Lauren Price]]''
| boxeadora galesa
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10525
| [[Ficheru:Dave Smith NRL.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16885739|David Smith]]''
|
| 1950
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10526
|
| ''[[:d:Q16898435|Annabelle Despard]]''
| poeta noruega
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10527
|
| ''[[:d:Q16931125|Emma Manners, Duchess of Rutland]]''
| agricultora galesa
| 1963
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 10528
|
| ''[[:d:Q16976371|Benjamin Davies]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10529
|
| ''[[:d:Q16982750|Griffith George]]''
|
| 1847
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10530
| [[Ficheru:Caleb McDuff - Deaf Go Kart Racer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16985888|Caleb McDuff]]''
| pilotu de carreres británicu
| 2008
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10531
|
| ''[[:d:Q16988006|Christopher Painter]]''
| compositor británicu
| 1962
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10532
| [[Ficheru:Archbishop of Canterbury with military chaplains (Jonathan Woodhouse cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16988285|Jonathan Woodhouse]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10533
|
| ''[[:d:Q17016985|Patricia Wiltshire]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q1376956|Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 10534
|
| ''[[:d:Q17020826|Simon Williams]]''
| historietista galés
| 1973
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10535
| [[Ficheru:Brynmor Evans (MDG).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17058143|Brynmor Evans]]''
| políticu noruegu
| 1972
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10536
|
| ''[[:d:Q17130218|Toni Murray]]''
|
| 1992
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10537
| [[Ficheru:Georgia Ruth (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17151106|Georgia Ruth]]''
| cantante británica
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10538
|
| ''[[:d:Q17159675|Celyn Jones]]''
| actor británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10539
|
| ''[[:d:Q17198217|John Bryan Evans]]''
|
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10540
|
| ''[[:d:Q17198796|Kevin Thomas]]''
| xugador de dardos galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10541
|
| ''[[:d:Q17306402|Michael Price]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10542
|
| ''[[:d:Q17361343|Alan James]]''
|
| 1933
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10543
| [[Ficheru:Eglwys y Santes Julitta St Julitta's Church, Capel Curig 32.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17377054|Curig]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10544
| [[Ficheru:2025-04-03 Premier League Darts Berlin 2025 by Sandro Halank–167.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17386578|Gerwyn Price]]''
| xugador de dardos galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 10545
| [[Ficheru:Deanofbreconshackerley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17402905|Paul Shackerley]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10546
| [[Ficheru:2019 Tour of Austria – 3rd stage 20190608 (02).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17403332|Scott Davies]]''
| ciclista británicu
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10547
| [[Ficheru:Jamie Lucas at Bristol Rovers in 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17403531|Jamie Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10548
|
| ''[[:d:Q17418382|Phil Basey]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10549
|
| ''[[:d:Q17418759|Calum Jarvis]]''
| nadador británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 10550
|
| ''[[:d:Q17449785|Angel Romaeo]]''
| ximnasta artística galesa
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10551
|
| ''[[:d:Q17449824|Raer Theaker]]''
| ximnasta artística galesa
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10552
| [[Ficheru:Eglwys Sant Dogfan, Church of St Dogfan, Llanrhaeadr-ym-Mochnant, Powys 23.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17479557|Dogfan]]''
| monxu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10553
|
| ''[[:d:Q17479587|Gwrddelw]]''
|
|
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10554
|
| ''[[:d:Q17492322|Ashley Williams]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10555
|
| ''[[:d:Q17496545|Dyddgu Hywel]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10556
| [[Ficheru:Penmachno Parish Church - geograph.org.uk - 756583.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17509327|Tudclyd]]''
|
| 501
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10557
|
| ''[[:d:Q17517040|Daniel Kyriakides]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10558
| [[Ficheru:Maria Leijerstam.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17578075|Maria Leijerstam]]''
|
| 1978
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10559
| [[Ficheru:Rachel-musson DSC08626.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17591287|Rachel Musson]]''
| saxofonista británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10560
|
| ''[[:d:Q17612657|Sophie Moulds]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10561
|
| ''[[:d:Q17661439|Mali Morris]]''
| artista británica
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10562
|
| ''[[:d:Q17715103|Lloyd Handley]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10563
|
| ''[[:d:Q17984369|Aerdeyrn]]''
|
| 600
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10564
| [[Ficheru:Well, Ffynnon Gwynydd, Glasbury - geograph.org.uk - 61678.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17984465|Cynidr]]''
|
| 501
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10565
|
| ''[[:d:Q18003113|Rhisiart Tal-e-bot]]''
|
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10566
| [[Ficheru:Amelia Womack, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18016151|Amelia Womack]]''
| política galesa
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10567
|
| ''[[:d:Q18043654|James Benjamin]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10568
| [[Ficheru:Thomas James 26122024 (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18044237|Thomas James]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10569
|
| ''[[:d:Q18044286|Dorian Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10570
|
| ''[[:d:Q18044288|Joe Jones]]''
| ciclista canadianu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10571
|
| ''[[:d:Q18044791|Scott Matthews]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10572
|
| ''[[:d:Q18045036|Tyler Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10573
|
| ''[[:d:Q18045213|Angus O'Brien]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10574
|
| ''[[:d:Q18045430|Rhys Pugsley]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10575
|
| ''[[:d:Q18062133|Ashton Hewitt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10576
| [[Ficheru:Caryl Parry Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18108230|Caryl Parry Jones]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10577
|
| ''[[:d:Q18109251|Jack Thomas]]''
| nadador británicu
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10578
| [[Ficheru:Jordan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18122000|Jordan Williams]]''
| futbolista británicu (1995-)
| 1995
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10579
| [[Ficheru:Aaron Collins Bristol Rovers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18125441|Aaron Collins]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10580
| [[Ficheru:ChristianDoidge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18125528|Christian Doidge]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10581
|
| ''[[:d:Q18127948|Josh Sheehan]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10582
|
| ''[[:d:Q18129138|Jim Williams]]''
| xugador de dardos galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10583
|
| ''[[:d:Q18162186|Scott Tancock]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10584
|
| ''[[:d:Q18162727|Mike Williams]]''
| periodista galés
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10585
|
| ''[[:d:Q18166244|Brenda Wilson]]''
|
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10586
|
| ''[[:d:Q18169400|Regan Poole]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10587
| [[Ficheru:Dan Hanford 19-09-2015 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18206315|Dan Hanford]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10588
|
| ''[[:d:Q18217120|Natalie Powell]]''
| yudoca galesa
| 1990
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10589
|
| ''[[:d:Q18221060|Robert D. Anderson]]''
| historiador británicu
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10590
| [[Ficheru:Joe Cordina (2016).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18330912|Joe Cordina]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10591
|
| ''[[:d:Q18331849|Nathan Thorley]]''
| boxeador galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10592
| [[Ficheru:Leigh jones hong kong rugby head coach 20170506.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18340098|Leigh Jones]]''
| entrenador galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 10593
|
| ''[[:d:Q18341833|Kyle Rees]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10594
|
| ''[[:d:Q18350944|Aled Richards]]''
| batería galés
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10595
|
| ''[[:d:Q18352539|Marc Wyatt]]''
| deportista galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10596
| [[Ficheru:Nicky Smith 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18353250|Nicky Smith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10597
|
| ''[[:d:Q18358867|James Thomas]]''
|
| 1918
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10598
|
| ''[[:d:Q18385698|Jonathan Tomlinson]]''
|
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10599
|
| ''[[:d:Q18387151|Paul Taylor]]''
| deportista galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10600
|
| ''[[:d:Q18526703|Caradog ab Iestyn]]''
| hacendado galés
| 1050
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10601
|
| ''[[:d:Q18535410|Aled Islwyn]]''
| traductor galés
| 1953
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10602
|
| ''[[:d:Q18535435|Angharad Rhiannon Davies]]''
| llocutora radiofónica británica
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10603
|
| ''[[:d:Q18535440|Alistair James]]''
| músicu galés
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10604
|
| ''[[:d:Q18535445|Dafydd Andrews]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10605
|
| ''[[:d:Q18535453|Aled ap Dafydd]]''
| periodista galés
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10606
|
| ''[[:d:Q18535458|Menna Baines]]''
|
| 1965
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10607
|
| ''[[:d:Q18535489|Siôn Cadwaladr]]''
| poeta galés
| 1800
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 10608
|
| ''[[:d:Q18535497|Toni Caroll]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 10609
| [[Ficheru:Eglwys Llangelynnin Conwy 31.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535501|Celynnin]]''
| monxu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10610
|
| ''[[:d:Q18535514|Clydog]]''
| santu galés
| 800
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10611
|
| ''[[:d:Q18535527|Ceri Cunnington]]''
|
| 1976
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10612
| [[Ficheru:St Cynhafal's Church - geograph.org.uk - 135338.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535538|Cynhafal]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10613
| [[Ficheru:Eglwys Sant Cynhaiarn St Cynhaearn's Church, Ynyscynhaearn, Gwynedd North Wales 05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535539|Cynhaiarn]]''
|
| 700
|
| ''[[:d:Q19871789|Caereinion]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10614
|
| ''[[:d:Q18535553|Siân Melangell Dafydd]]''
|
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10615
|
| ''[[:d:Q18535558|Nicholas Daniels]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 10616
|
| ''[[:d:Q18535567|Jason Walford Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10617
|
| ''[[:d:Q18535565|Glan Davies]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10618
|
| ''[[:d:Q18535590|Lyn Ebenezer]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 10619
|
| ''[[:d:Q18535597|Sonia Edwards]]''
| escritora galesa
| 1961
|
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10620
|
| ''[[:d:Q18535610|Tony Etoria]]''
|
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10621
|
| ''[[:d:Q18535609|John Emyr]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10622
|
| ''[[:d:Q18535617|Meirion Evans]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10623
| [[Ficheru:Heledd Fychan AS-MS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535625|Heledd Fychan]]''
| política galesa
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10624
|
| ''[[:d:Q18535630|Ffion Dafis]]''
| actriz británica
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10625
|
| ''[[:d:Q18535635|Beti George]]''
| periodista galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10626
| [[Ficheru:Hywel Griffiths.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535643|Hywel Griffiths]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q18378847|Glangwili General Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 10627
| [[Ficheru:Eglwys Fihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 42.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535647|Gruffudd ap Dafydd Goch]]''
|
| 1400
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10628
|
| ''[[:d:Q18535656|Robat Gruffudd]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10629
|
| ''[[:d:Q18535665|Gwenfaen]]''
|
| 600
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10630
|
| ''[[:d:Q18535672|Gwyddelan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10631
|
| ''[[:d:Q18535681|Rheinallt ap Gwynedd]]''
|
| 1975
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10632
|
| ''[[:d:Q18535686|Helen Aileen Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10633
|
| ''[[:d:Q18535701|Meirion MacIntyre Huws]]''
|
| 1963
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10634
|
| ''[[:d:Q18535713|Ifan Huw Dafydd]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 10635
|
| ''[[:d:Q18535718|Meleri Wyn James]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10636
|
| ''[[:d:Q18535746|Hefin Jones]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 10637
|
| ''[[:d:Q18535763|Lee Haven-Jones]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10638
|
| ''[[:d:Q18535760|Aneirin Karadog]]''
| poeta galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10639
|
| ''[[:d:Q18535769|Doreen Lewis]]''
|
| 1953
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10640
| [[Ficheru:Dewi Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535785|Dewi Llwyd]]''
| periodista británicu
| 1954
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10641
|
| ''[[:d:Q18535794|John-Paul Macleod]]''
| actor británicu
| 1986
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10642
|
| ''[[:d:Q18535807|Dyl Mei]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10643
|
| ''[[:d:Q18535808|Meinir Jones]]''
| presentadora de televisión británica
| 1985
|
| ''[[:d:Q13126547|Capel Isaac]]''
|-
| style='text-align:right'| 10644
|
| ''[[:d:Q18535819|Lowri Morgan]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10645
|
| ''[[:d:Q18535817|Elin Llwyd Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17323496|Cefn-bryn-brain]]''
|-
| style='text-align:right'| 10646
|
| ''[[:d:Q18535825|Mr Huw]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10647
|
| ''[[:d:Q18535858|Gerallt Pennant]]''
| llocutor radiofónicu galés
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10648
|
| ''[[:d:Q18535866|Arwel Gruffydd]]''
| actor galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10649
|
| ''[[:d:Q18535875|Dewi Prysor]]''
|
| 1967
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10650
| [[Ficheru:Golygathon Wicipop Prifysgol Bangor Wicipop Editathon 2017 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535877|Pwyll ap Siôn]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10651
|
| ''[[:d:Q18535900|Bethan Rhys Roberts]]''
| periodista británica
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10652
|
| ''[[:d:Q18535901|Cefin Roberts]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 10653
|
| ''[[:d:Q18535906|Lleucu Roberts]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10654
| [[Ficheru:Manon Steffan Ros (33218890640) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535914|Manon Steffan Ros]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q20593646|Llanddeiniol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10655
|
| ''[[:d:Q18535925|Rhuddlad]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 10656
|
| ''[[:d:Q18535979|Emily Tucker]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10657
|
| ''[[:d:Q18536008|Hugh Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10658
|
| ''[[:d:Q18536012|John Ellis Williams]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10659
|
| ''[[:d:Q18536058|Cadfarch]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10660
| [[Ficheru:Professor Laura McAllister (8552094408).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18545621|Laura McAllister]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10661
|
| ''[[:d:Q18576042|Dorcas Erbery]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10662
|
| ''[[:d:Q18588247|Bryan Parry]]''
| actor británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10663
| [[Ficheru:Saint Aelhaiarn.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18593818|Aelhaearn]]''
| santu patrón galés
|
|
| [[Reinu de Powys]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10664
|
| ''[[:d:Q18601440|Merlin James]]''
|
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10665
|
| ''[[:d:Q18612371|Judith Phillips]]''
| académica galesa
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10666
|
| ''[[:d:Q18624411|Gavin Jones]]''
| xugador de squash británicu
| 1980
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10667
| [[Ficheru:Robert Jones (Welsh composer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18630239|Robert Jones]]''
|
| 1945
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10668
|
| ''[[:d:Q18637292|Joe Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10669
|
| ''[[:d:Q18637509|Emily Kagan]]''
| lluchadora d'artes marciales mestes galesa
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10670
|
| ''[[:d:Q18637863|Dewi Penrhyn Jones]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10671
|
| ''[[:d:Q18640327|Gerry Humphreys]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 10672
|
| ''[[:d:Q18646602|Wendell Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10673
| [[Ficheru:Daniel Hickey.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18657319|Daniel Hickey]]''
|
| 1869
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10674
| [[Ficheru:Alize Mounter (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18683953|Alize Lily Mounter]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10675
|
| ''[[:d:Q18688008|Iori Jenkins]]''
|
| 1959
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10676
| [[Ficheru:Sant Ilar (st ilar) ('St Hilary's Church' is NEVER used), Llanilar, Aberystwyth, Ceredigion, Cymru 68.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18691847|Saint Ilar]]''
| monxu galés
| 600
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10677
|
| ''[[:d:Q18719315|Michael Brown]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10678
|
| ''[[:d:Q18719387|Jonathan Edwards]]''
|
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10679
|
| ''[[:d:Q18730245|Efa ferch Maredudd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10680
|
| ''[[:d:Q18737042|David Pugh]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 10681
| [[Ficheru:Mark Andrews at Smash Nov 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18763812|Mark Andrews]]''
| lluchador británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10682
|
| ''[[:d:Q18763900|Kieran Bull]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10683
| [[Ficheru:1 19 Aneurin Donald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18764018|Aneurin Donald]]''
| xugador de críquet galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10684
|
| ''[[:d:Q18764163|John Price]]''
| comentarista deportivu británicu
| 1960
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10685
|
| ''[[:d:Q18815948|Arthur Isaac]]''
|
| 1902
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10686
|
| ''[[:d:Q18921907|Gavin Hitchings]]''
| artista neozelandés
| 1937
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10687
|
| ''[[:d:Q19202498|Bob Shaw]]''
| vallista galés
| 1932
|
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 10688
|
| ''[[:d:Q19276832|Keith Palmer]]''
| empresariu británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10689
| [[Ficheru:Danny Ward 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19281946|Danny Ward]]''
| futbolista británicu (1993-)
| 1993
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10690
|
| ''[[:d:Q19282249|Catherine Williamson]]''
| ciclista británica
| 1982
|
| [[Gran Bretaña]]<br/>''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10691
|
| ''[[:d:Q19518803|Bethan Witcomb]]''
| actriz galesa
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10692
|
| ''[[:d:Q19519776|Nigel Williams]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10693
|
| ''[[:d:Q19519831|Max Clark]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10694
|
| ''[[:d:Q19519921|Jenny Hawkins]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10695
|
| ''[[:d:Q19560518|Natalie Fryde]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10696
|
| ''[[:d:Q19560780|Harold Hughes]]''
|
| 1902
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10697
|
| ''[[:d:Q19578070|Laura Thomas]]''
|
| 1985
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10698
|
| ''[[:d:Q19578254|Liam Williams]]''
| boxeador galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10699
|
| ''[[:d:Q19578296|Viv Woodward]]''
| futbolista británicu
| 1914
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10700
| [[Ficheru:Nigel Haworth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19585743|Nigel Haworth]]''
| políticu galés
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10701
|
| ''[[:d:Q19600732|Clydai ach Brychan]]''
| santa galesa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10702
|
| ''[[:d:Q19629034|Simon Armstrong]]''
| actor británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10703
|
| ''[[:d:Q19630379|Glynn Croudace]]''
| escritora de ficción de detectives galesa
| 1917
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10704
| [[Ficheru:Frances Donovan 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19650365|Frances Donovan]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10705
|
| ''[[:d:Q19661146|Wynne Richards]]''
|
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10706
|
| ''[[:d:Q19662539|Sue Jones]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10707
|
| ''[[:d:Q19663103|Greg Hill]]''
| poeta británicu
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10708
|
| ''[[:d:Q19664267|Rachel Johncock]]''
| atleta británica
| 1993
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10709
|
| ''[[:d:Q19665598|Alex Jeffries]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10710
|
| ''[[:d:Q19665984|Gyllian Raby]]''
| novelista canadiana
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10711
| [[Ficheru:Business of Software - Rory Sutherland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19666293|Rory Sutherland]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q6661096|Llanbadoc]]''
|-
| style='text-align:right'| 10712
|
| ''[[:d:Q19666470|Nicky Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10713
|
| ''[[:d:Q19666871|Kevin Moseley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10714
|
| ''[[:d:Q19668085|Liam Shephard]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10715
| [[Ficheru:Nick Salapatas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19668376|Nick Salapatas]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10716
|
| ''[[:d:Q19840274|Rhodri Jones]]''
| fotógrafu galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10717
|
| ''[[:d:Q19848670|Chalkie Davies]]''
| fotógrafu galés
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10718
|
| ''[[:d:Q19870710|Alun Anderson]]''
| escritor británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10719
|
| ''[[:d:Q19872799|Rod Duncan]]''
| escritor galés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10720
|
| ''[[:d:Q19873847|Ian Hamer]]''
| atleta galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10721
| [[Ficheru:Owain Jones footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19874739|Owain Jones]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10722
|
| ''[[:d:Q19895893|Betsan Llwyd]]''
| actriz británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 10723
| [[Ficheru:Ross at Wakles Comic Con 2015.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19899726|Ross O'Hennessy]]''
| actor británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10724
|
| ''[[:d:Q19903914|Cynan Jones]]''
|
| 1975
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 10725
| [[Ficheru:Sian Gibson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19904075|Sian Gibson]]''
|
| 1976
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10726
|
| ''[[:d:Q19904139|Jason Greenslade]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10727
|
| ''[[:d:Q19945904|Bryn Markham-Jones]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10728
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Davies crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19957299|Chris Davies]]''
| políticu galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 10729
| [[Ficheru:Official portrait of Dr James Davies MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19957303|James Davies]]''
| políticu galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10730
| [[Ficheru:Official portrait of Carolyn Harris MP, 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958026|Carolyn Harris]]''
| política británica
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10731
| [[Ficheru:Janet Owart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958045|Janet Haworth]]''
| política galesa
|
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 10732
| [[Ficheru:Official portrait of Simon Hoare (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958093|Simon Hoare]]''
| políticu británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10733
| [[Ficheru:Lateysha Grace at the National Television Awards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19968719|Lateysha Grace]]''
| cantante galesa
| 1992
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10734
|
| ''[[:d:Q20007832|Leondre Devries]]''
| cantante británicu
| 2000
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10735
|
| ''[[:d:Q20022443|Mark Bennett]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10736
|
| ''[[:d:Q20022497|Simon Hill]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10737
|
| ''[[:d:Q20055587|Sioned Wiliam]]''
|
| 1961
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10738
|
| ''[[:d:Q20089033|David Braid]]''
| compositor galés
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10739
| [[Ficheru:Gareth Allen PHC 2015-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090102|Gareth Allen]]''
| xugador de snooker galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2364012|Mynydd Isa]]''
|-
| style='text-align:right'| 10740
| [[Ficheru:Shift Exhibition pic.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090668|Chris Tally Evans]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10741
|
| ''[[:d:Q20090820|Ollie Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10742
|
| ''[[:d:Q20109582|Penelope Evans]]''
| escritora de ficción de detectives británica
| 1959
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10743
|
| ''[[:d:Q20127986|Kyle Patten]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10744
| [[Ficheru:Official portrait of Jo Stevens MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20128115|Jo Stevens]]''
| política galesa
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10745
|
| ''[[:d:Q20497707|Emlyn Rees]]''
| escritor británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10746
| [[Ficheru:Elinor Crawley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20534916|Elinor Crawley]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10747
|
| ''[[:d:Q20558011|Aeryn Jones]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 10748
|
| ''[[:d:Q20558076|Angharad Llwyd-Jones]]''
| escritora británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10749
|
| ''[[:d:Q20558096|Angharad Puw Davies]]''
| autora británica
|
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10750
|
| ''[[:d:Q20558342|Alice E. Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10751
|
| ''[[:d:Q20558419|Alun Guy]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10752
|
| ''[[:d:Q20558440|Alun Ifans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q107032917|Sarn-bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 10753
|
| ''[[:d:Q20558530|Alwyn Humphreys]]''
| escritor británicu
| 1944
|
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10754
|
| ''[[:d:Q20559469|Dyfnwal ap Arthwyr]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10755
|
| ''[[:d:Q20560367|Androw Bennett]]''
|
| 1946
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10756
|
| ''[[:d:Q20560477|Bethan Marlow]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 10757
|
| ''[[:d:Q20560688|Bleddyn Owen Huws]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 10758
|
| ''[[:d:Q20562825|Eurig Salisbury]]''
| poeta británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10759
|
| ''[[:d:Q20562948|Lleuwen Steffan]]''
| cantante británica
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10760
|
| ''[[:d:Q20564992|Ceri Dupree]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 10761
|
| ''[[:d:Q20567154|John Rowlands]]''
| políticu británicu
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10762
|
| ''[[:d:Q20567225|Ann Pierce Jones]]''
| autora británica
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10763
|
| ''[[:d:Q20568764|Beryl Stafford Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10764
| [[Ficheru:Celtic Knot Conference, July 2017 (14) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20569630|Gareth Morlais]]''
|
|
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 10765
| [[Ficheru:Siân Gwenllian AM (28092344141).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20570139|Sian Gwenllian]]''
| política británica
| 1956
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10766
|
| ''[[:d:Q20630509|Anthony Lyn]]''
| direutor de teatru galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10767
| [[Ficheru:H. Hawkline.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20638115|H. Hawkline]]''
| actor galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10768
|
| ''[[:d:Q20638154|Rhisiart Iorwerth]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10769
| [[Ficheru:20150922 1826 W AUT WAL 3974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20641048|Nia Jones]]''
| futbolista galesa
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10770
|
| ''[[:d:Q20641505|George Smith]]''
| futbolista británicu
| 1910
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10771
| [[Ficheru:Official portrait of Gerald Jones MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20647531|Gerald Jones]]''
| políticu galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10772
| [[Ficheru:Official portrait of Craig Williams MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20647978|Craig Williams]]''
| políticu británicu
| 1985
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 10773
| [[Ficheru:Official portrait of Christina Rees crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20648332|Christina Rees]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10774
| [[Ficheru:Official portrait of Nick Thomas-Symonds MP (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20648913|Nick Thomas-Symonds]]''
| políticu británicu
| 1980
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 10775
|
| ''[[:d:Q20651182|David Morris]]''
|
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10776
|
| ''[[:d:Q20684269|Terry Jones]]''
|
| 1945
|
| [[Northampton]]<br/>[[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10777
|
| ''[[:d:Q20707550|Jack Murphy]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10778
|
| ''[[:d:Q20707929|Jeremy Lawlor]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10779
| [[Ficheru:Duane Jones PHC 2015-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20713162|Duane Jones]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10780
|
| ''[[:d:Q20713565|Rory Thornton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10781
|
| ''[[:d:Q20714025|Javan Sebastian]]''
|
| 1994
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10782
|
| ''[[:d:Q20732632|Arthur Jones]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10783
|
| ''[[:d:Q20732663|William Birchinshaw]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10784
|
| ''[[:d:Q20732678|Cadwaladr Davies]]''
|
| 1704
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 10785
|
| ''[[:d:Q20732683|Cadwgan Delynor]]''
|
| 1400
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10786
|
| ''[[:d:Q20732684|Cadwgan Ffôl]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10787
|
| ''[[:d:Q20732734|Dafydd ap Phylip ap Rhys]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10788
|
| ''[[:d:Q20732732|Dafydd ap Maredudd ap Tudur]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10789
|
| ''[[:d:Q20732927|Edward Cadwaladr]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10790
|
| ''[[:d:Q20732994|Ellis Cadwaladr]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10791
|
| ''[[:d:Q20732999|Ellis Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q20595287|Llwyn-Gwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 10792
|
| ''[[:d:Q20733184|Hugh Bulkeley]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10793
|
| ''[[:d:Q20733219|Huw ap Morus]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10794
|
| ''[[:d:Q20733217|Huw ap Dafydd]]''
| poeta galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10795
|
| ''[[:d:Q20733220|Huw ap Rhisiart ap Dafydd]]''
| poeta galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10796
|
| ''[[:d:Q20734421|Thomas Blayney]]''
|
| 1785
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10797
|
| ''[[:d:Q20734505|Thomas Meredith]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 10798
|
| ''[[:d:Q20740720|Jamie Clarke]]''
| xugador de snooker británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10799
| [[Ficheru:Composer Julian Philips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20744651|Julian Philips]]''
|
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10800
|
| ''[[:d:Q20746350|Sarah Vine]]''
| periodista galesa
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10801
|
| ''[[:d:Q20748859|Margaret Thomas]]''
| escritora d'himnos galesa
| 1779
|
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10802
|
| ''[[:d:Q20751801|Edward Evans]]''
|
| 1582
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10803
|
| ''[[:d:Q20796502|John Doyle]]''
|
| 1968
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 10804
|
| ''[[:d:Q20804702|Evan Williams]]''
|
| 1706
|
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10805
| [[Ficheru:Scott barrow york city 2021-22.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20806930|Scott Barrow]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10806
|
| ''[[:d:Q20858102|John McGrath]]''
| direutor artísticu galés
| 1962
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10807
|
| ''[[:d:Q20864810|Richard Rees]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10808
|
| ''[[:d:Q20871825|Joseph Devries]]''
| cantante británicu
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10809
|
| ''[[:d:Q20876607|David Carpanini]]''
|
| 1946
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10810
|
| ''[[:d:Q20878085|Ryan Broom]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10811
|
| ''[[:d:Q20878155|Dafydd Jones]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10812
| [[Ficheru:Connor Roberts (footballer, born 1995), cropped image, Turkey vs Wales EURO 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878221|Connor Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10813
| [[Ficheru:Rick Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878239|Rick Smith]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10814
| [[Ficheru:Josh Yorwerth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878285|Josh Yorwerth]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10815
|
| ''[[:d:Q20900626|Drew Sherman]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10816
|
| ''[[:d:Q20949696|Cynon]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10817
|
| ''[[:d:Q20955871|Huw M.]]''
| compositor galés
| 1953
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10818
|
| ''[[:d:Q20979145|Alex Samuel]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10819
|
| ''[[:d:Q21004948|Lewis Bamford]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10820
|
| ''[[:d:Q21005409|Colin Roscoe]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10821
|
| ''[[:d:Q21005591|Anne Denholm]]''
|
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10822
|
| ''[[:d:Q21005762|Rob Evans]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10823
| [[Ficheru:Dylan Wiliam LISE2006 podium.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030583|Dylan Wiliam]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10824
| [[Ficheru:Alexa Davies on MTV International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030581|Alexa Davies]]''
| actriz británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10825
| [[Ficheru:Richard Owain Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030612|Richard Owain Roberts]]''
| escritor británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10826
| [[Ficheru:2 02 Phil Salt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030613|Philip Salt]]''
| xugador de críquet británicu
| 1996
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10827
|
| ''[[:d:Q21030620|Stephen Thomas]]''
| regatista galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q7080138|Ogmore Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 10828
|
| ''[[:d:Q21032001|Peter Rudeforth]]''
| trompetista galés
| 1963
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10829
| [[Ficheru:Professor Roger Matthews in October 2019, a workshop in Sulaymaniyah, Iraq.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21062381|Roger Matthews]]''
| profesor universitariu galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10830
| [[Ficheru:ProtheroeMatt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21064622|Matt Protheroe]]''
| deportista galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10831
|
| ''[[:d:Q21066421|Lara Stephen]]''
|
| 1993
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10832
|
| ''[[:d:Q21165576|John Aggleton]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10833
|
| ''[[:d:Q21181195|Nicholas Harrhy]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10834
| [[Ficheru:Tal dan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21284652|Tal Dunne]]''
| xugador de baloncestu israelín
| 1987
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10835
| [[Ficheru:Paul Emanuelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21284929|Paul Emanuelli]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10836
|
| ''[[:d:Q21285653|Geraint Walsh]]''
| deportista galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10837
|
| ''[[:d:Q21294997|Hayley Smith]]''
|
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10838
|
| ''[[:d:Q21453970|Liam Hanley]]''
| pintor británicu
| 1933
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 10839
|
| ''[[:d:Q21455479|Roy Slade]]''
|
| 1933
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10840
| [[Ficheru:Manon Awst portrait 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21455692|Manon Awst]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10841
|
| ''[[:d:Q21455918|Sally Moore]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10842
|
| ''[[:d:Q21456698|Andrzej Jackowski]]''
| pintor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 10843
|
| ''[[:d:Q21457000|Elinor Evans]]''
| pintora galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10844
|
| ''[[:d:Q21457350|James Malcolm Rielly]]''
| pintor galés
| 1956
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10845
|
| ''[[:d:Q21457627|Elwyn Ioan]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q16007333|Pen-bont-rhyd-y-beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10846
|
| ''[[:d:Q21458001|Emrys Parry]]''
|
| 1941
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10847
|
| ''[[:d:Q21461712|John Harvey]]''
| pintor galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10848
|
| ''[[:d:Q21462444|Paul Brewer]]''
| pintor británicu
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10849
|
| ''[[:d:Q21464075|Cherry Pickles]]''
| pintora británica
| 1950
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10850
|
| ''[[:d:Q21464870|Glyn Jones]]''
| pintor británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q62429|Tynewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10851
|
| ''[[:d:Q21465832|Gwyn Evans]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10852
|
| ''[[:d:Q21466186|D. Alun Evans]]''
|
| 1945
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10853
|
| ''[[:d:Q21466631|Keith Bowen]]''
| pintor británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10854
|
| ''[[:d:Q21466820|Richard O'Connell]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 10855
|
| ''[[:d:Q21466996|Wynn Jones]]''
| pintor británicu
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10856
|
| ''[[:d:Q21474189|Dafydd Hellard]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10857
|
| ''[[:d:Q21481534|John Williams]]''
| novelista galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10858
|
| ''[[:d:Q21521789|John Neilson]]''
| músicu galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q6661768|Llansilin]]''
|-
| style='text-align:right'| 10859
| [[Ficheru:Parêd Gŵyl Dewi Aberystwyth 2023 - Wynne Melville Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21521815|Wynne Melville Jones]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 10860
| [[Ficheru:Simple Minds - 2018173231123 2018-06-22 Rock the Ring - 1D X MK II - 2684 - B70I0818.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21585387|The Anchoress]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10861
| [[Ficheru:Adam Beard 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21620859|Adam Beard]]''
| deportista galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10862
|
| ''[[:d:Q21620926|Will Boyde]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10863
|
| ''[[:d:Q21621069|Jack Condy]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 10864
|
| ''[[:d:Q21621139|James Davies]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10865
|
| ''[[:d:Q21621193|Dion Donohue]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 10866
| [[Ficheru:20260314 184512 Ryan Elias 2026 Six Nations Wales vs Italy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621239|Ryan Elias]]''
|
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10867
| [[Ficheru:Jarrod Evans 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621263|Jarrod Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10868
|
| ''[[:d:Q21621266|Steffan Evans]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10869
|
| ''[[:d:Q21621265|Lloyd Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10870
| [[Ficheru:Wyn Jones March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621405|Wyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 10871
|
| ''[[:d:Q21621506|Steffan Hughes]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10872
|
| ''[[:d:Q21621505|Rhodri Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10873
|
| ''[[:d:Q21621582|Ellis Jenkins]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10874
|
| ''[[:d:Q21621583|Owen Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10875
|
| ''[[:d:Q21621580|Aled Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10876
|
| ''[[:d:Q21621611|Dan Jones]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10877
|
| ''[[:d:Q21621827|Ethan Lewis]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10878
| [[Ficheru:Dillon Lewis 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621825|Dillon Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10879
|
| ''[[:d:Q21621829|Josh Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10880
|
| ''[[:d:Q21622160|Torin Myhill]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 10881
|
| ''[[:d:Q21622199|Ioan Nicholas]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 10882
|
| ''[[:d:Q21622291|Scott Otten]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10883
|
| ''[[:d:Q21622371|Tom Phillips]]''
|
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10884
|
| ''[[:d:Q21622500|Lewis Rawlins]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10885
|
| ''[[:d:Q21622920|Garyn Smith]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10886
|
| ''[[:d:Q21622991|Aled Summerhill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10887
|
| ''[[:d:Q21622998|Dan Suter]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10888
| [[Ficheru:Gareth Thomas (ospreys) 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623095|Gareth Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10889
| [[Ficheru:Owen Watkin RWC 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623285|Owen Watkin]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10890
| [[Ficheru:Tomos Williams 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623324|Tomos Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10891
|
| ''[[:d:Q21642411|Hannah Daniel]]''
| actriz galesa
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10892
| [[Ficheru:Gem Hallett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21642535|Gemma Hallett]]''
|
| 1981
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10893
| [[Ficheru:Jordan Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21716254|Jordan Evans]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10894
|
| ''[[:d:Q21754193|Jacob Ifan]]''
| actor británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10895
|
| ''[[:d:Q21857916|Roger Hackney]]''
| deportista galés
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10896
| [[Ficheru:Stephen Williams, 2023 Paris-Nice.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21899385|Stephen Williams]]''
| ciclista británicu
| 1996
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10897
|
| ''[[:d:Q21932066|Dean Reynolds]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10898
|
| ''[[:d:Q21933272|Alex Lynch]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 10899
|
| ''[[:d:Q21954811|Morgan Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10900
| [[Ficheru:Anwen Butten.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21964342|Anwen Butten]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10901
|
| ''[[:d:Q21964937|Sean Holley]]''
|
| 1970
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10902
|
| ''[[:d:Q21999572|Robert Nisbet]]''
| escritor galés
| 1941
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10903
|
| ''[[:d:Q21999672|Kevin Hopkins]]''
| entrenador de rugbi a 15 galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 10904
|
| ''[[:d:Q21999689|Carl Llewellyn]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10905
|
| ''[[:d:Q21999695|Nigel Meek]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 10906
|
| ''[[:d:Q21999708|Joseph Owens]]''
|
| 1878
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10907
|
| ''[[:d:Q21999727|Dick Roberts]]''
|
| 1891
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10908
|
| ''[[:d:Q21999735|Cyril Smith]]''
|
| 1893
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 10909
|
| ''[[:d:Q22007406|John Pettigrew]]''
|
| 1968
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10910
| [[Ficheru:Richard Lewis in 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22097933|Richard Lewis]]''
|
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10911
|
| ''[[:d:Q22097945|Darril Williams]]''
|
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10912
|
| ''[[:d:Q22098319|Justin Thomas]]''
|
| 1973
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10913
|
| ''[[:d:Q22098343|Georgia Evans]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10914
|
| ''[[:d:Q22113503|John S. Noyes]]''
| entomólogu galés
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10915
| [[Ficheru:Ellie Curson - Yeovil Ladies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22137015|Ellie Curson]]''
| futbolista galesa
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10916
|
| ''[[:d:Q22277003|Remy Beasley]]''
| actriz galesa
|
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 10917
|
| ''[[:d:Q22277869|Daniel Gammond]]''
| actor galés
|
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10918
|
| ''[[:d:Q22277934|Oncle Gilbert]]''
| compositor de cantares galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10919
|
| ''[[:d:Q22278255|Edwin Humphreys]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3402600|Y Fron]]''
|-
| style='text-align:right'| 10920
| [[Ficheru:Tim Killeen and Tom Vilsack.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22278601|Timothy Killeen]]''
|
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10921
|
| ''[[:d:Q22279195|Maisie Methuen]]''
| ximnasta artística británica
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10922
|
| ''[[:d:Q22695859|Brian Davies]]''
| actor galés
| 1938
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10923
|
| ''[[:d:Q22703903|Eirlys Britton]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10924
|
| ''[[:d:Q22704062|Rebecca Harries]]''
| actriz galesa
| 1966
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 10925
|
| ''[[:d:Q22704087|Ioan Hefin]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10926
| [[Ficheru:Daniel Pearson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22774613|Daniel Pearson]]''
| ciclista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10927
|
| ''[[:d:Q22815213|Marged ferch Tomos]]''
|
| 1340
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10928
|
| ''[[:d:Q22941875|Jess Davies]]''
| modelu galesa
| 1993
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10929
| [[Ficheru:Nicola Cousins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22957455|Nicola Cousins]]''
| futbolista galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10930
|
| ''[[:d:Q22957701|Claire Skinner]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10931
|
| ''[[:d:Q22957757|Laura May Walkley]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10932
| [[Ficheru:Ffion Hague.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22997454|Ffion Jenkins]]''
| conductora radiofónica británica
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10933
|
| ''[[:d:Q23000846|Trystan Llŷr Griffiths]]''
| cantante galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 10934
|
| ''[[:d:Q23013170|Eleri Mills]]''
| artista galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10935
|
| ''[[:d:Q23210319|Meilyr Jones]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10936
|
| ''[[:d:Q23304355|David Smallman]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10937
|
| ''[[:d:Q23309977|Kathy Jones]]''
| sacerdotisa galesa
| 1968
|
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 10938
| [[Ficheru:Beth Reeks on Institute of Physics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23419103|Beth Reekles]]''
| novelista británica
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10939
|
| ''[[:d:Q23463073|James Bird]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10940
|
| ''[[:d:Q23542620|Scott Andrews]]''
|
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10941
|
| ''[[:d:Q23664137|Fiona Bennett]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10942
|
| ''[[:d:Q23664153|Luke Francis]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10943
|
| ''[[:d:Q23665729|Stephen Malik]]''
| empresariu estauxunidense
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10944
|
| ''[[:d:Q23696663|Lee Gaze]]''
| músicu galés
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10945
|
| ''[[:d:Q23721875|Shelley Miranda Barrett]]''
| actriz galesa
| 1975
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10946
|
| ''[[:d:Q23731514|Elen Rhys]]''
| actriz galesa
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10947
|
| ''[[:d:Q23731532|Kate Lamb]]''
| actriz galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10948
|
| ''[[:d:Q23762604|Tyler Rees]]''
| xugador de snooker galés
| 1999
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10949
|
| ''[[:d:Q23770381|Luke Garrett]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10950
| [[Ficheru:Owain Arthur at World Premiere London, The Rings of Power 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23770470|Owain Arthur]]''
| actor británicu
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10951
|
| ''[[:d:Q23812726|Rhian Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10952
|
| ''[[:d:Q23883547|Leigh De-Vulgt]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10953
| [[Ficheru:CINvBST 2017-05-20 - Josh Heard (33997230723) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23883851|Josh Heard]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10954
| [[Ficheru:Kayleigh Green Charlton Athletic Women (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23887822|Kayleigh Green]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10955
|
| ''[[:d:Q23888209|Alastair Cavenagh]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10956
| [[Ficheru:Eglwys S Aelrhiw a Rheithordy Rhiw St Aelrhiw's and Rectory - geograph.org.uk - 568285.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23892568|Aelrhiw]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10957
| [[Ficheru:All Saints, Cellan - geograph.org.uk - 49752.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23927294|Callwen]]''
| líder relixosa galesa
| 530
|
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10958
|
| ''[[:d:Q23927301|Gwenfyl]]''
|
| 530
|
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10959
|
| ''[[:d:Q23991119|Thomas Boden]]''
|
| 1860
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10960
|
| ''[[:d:Q23991117|Matt Whatley]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10961
|
| ''[[:d:Q23991127|Les Cartwright]]''
|
| 1952
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10962
|
| ''[[:d:Q23991125|Samuel Brookes]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10963
|
| ''[[:d:Q23991134|Alfred Owen Davies]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10964
|
| ''[[:d:Q23991135|Oswald Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10965
|
| ''[[:d:Q23991132|Charles Conde]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10966
|
| ''[[:d:Q23991143|Dick Finnigan]]''
|
| 1904
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10967
|
| ''[[:d:Q23991172|Abel Hayes]]''
|
| 1866
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10968
|
| ''[[:d:Q23991231|Harry Hibbott]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10969
|
| ''[[:d:Q23991291|Edmund Howell]]''
|
| 1867
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10970
|
| ''[[:d:Q23991313|Ron Hugh]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10971
|
| ''[[:d:Q23991471|Wilf James]]''
|
| 1907
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10972
|
| ''[[:d:Q23991510|Eddie Jenkins]]''
|
| 1895
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10973
|
| ''[[:d:Q23991548|Charles Ketley]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10974
|
| ''[[:d:Q23991587|Sid Lawrence]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10975
|
| ''[[:d:Q23991610|Patrick Leary]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10976
|
| ''[[:d:Q23991667|Tommy Matthias]]''
|
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10977
|
| ''[[:d:Q23991664|Jack Mates]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10978
|
| ''[[:d:Q23991672|John Moulsdale]]''
|
| 1899
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10979
|
| ''[[:d:Q23991673|William Nock]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10980
|
| ''[[:d:Q23991676|Walter Hugh Roberts]]''
|
| 1858
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10981
|
| ''[[:d:Q23991685|Thomas John Thomas]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10982
|
| ''[[:d:Q23991692|Dick Wilcock]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10983
|
| ''[[:d:Q23991693|Richard Parry Williams]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10984
| [[Ficheru:Josh Adams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24005337|Josh Adams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10985
|
| ''[[:d:Q24005525|David Harrison]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10986
|
| ''[[:d:Q24006201|Jane Aaron]]''
| escritora galesa
| 1951
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10987
| [[Ficheru:Novo Amor at Prinzen Bar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007014|Novo Amor]]''
| cantautor galés
| 1991
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10988
|
| ''[[:d:Q24007087|Cerys Hale]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10989
|
| ''[[:d:Q24007150|Rebecca De Filippo]]''
|
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10990
|
| ''[[:d:Q24007174|Shona Powell Hughes]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10991
|
| ''[[:d:Q24007306|Megan York]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10992
|
| ''[[:d:Q24007313|David Jones]]''
|
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10993
|
| ''[[:d:Q24007358|Eddie Lawrence]]''
|
| 1907
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10994
|
| ''[[:d:Q24007359|Dai Lewis]]''
|
| 1912
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10995
|
| ''[[:d:Q24007372|Tommy Mills]]''
|
| 1911
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10996
|
| ''[[:d:Q24007383|Elen Evans]]''
|
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10997
|
| ''[[:d:Q24007428|Aneurin Richards]]''
|
| 1902
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10998
| [[Ficheru:Sian Williams Rugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007436|Sian Williams]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1990
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10999
|
| ''[[:d:Q24007470|Bethan Dainton]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11000
|
| ''[[:d:Q24007472|Ffion Bowen]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1991
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11001
| [[Ficheru:Lee Waters AM (28066509142).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24039661|Lee Waters]]''
| políticu galés
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11002
| [[Ficheru:Neil McEvoy AM (28092346611).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24041564|Neil McEvoy]]''
| políticu galés
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11003
| [[Ficheru:Vikki Howells AM (27555188583).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24045680|Vikki Howells]]''
| política galesa
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11004
| [[Ficheru:Jayne Bryant AM (28092339351).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24050178|Jayne Bryant]]''
| política galesa
|
|
| ''[[:d:Q7374246|Royal Gwent Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 11005
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Elmore MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24053857|Chris Elmore]]''
| políticu británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11006
|
| ''[[:d:Q24073707|David Powell]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11007
|
| ''[[:d:Q24182168|Aled Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11008
|
| ''[[:d:Q24182511|Greg Prosser]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11009
|
| ''[[:d:Q24183405|Darran Harris]]''
|
| 1992
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11010
| [[Ficheru:Steve Cooper.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24183505|Steve Cooper]]''
|
| 1979
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11011
|
| ''[[:d:Q24206353|Des Palmer]]''
|
| 1931
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11012
|
| ''[[:d:Q24206440|Henry Phoenix]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11013
|
| ''[[:d:Q24229287|Кішан Хірані]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11014
|
| ''[[:d:Q24250050|Tudor Jones]]''
| físicu británicu
| 1934
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 11015
| [[Ficheru:David Rowlands AM (28092341381).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405234|David Rowlands]]''
| políticu británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 11016
| [[Ficheru:Gareth Bennett AM.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405244|Gareth Bennett]]''
| políticu galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11017
|
| ''[[:d:Q24450426|Rheon James]]''
|
| 1992
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11018
|
| ''[[:d:Q24450793|Chloe Tutton]]''
| nadadora británica
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11019
|
| ''[[:d:Q24548833|Chris Knight]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11020
|
| ''[[:d:Q24571914|Martyn Davies]]''
| meteorólogu galés
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11021
|
| ''[[:d:Q24702621|Tom Doran]]''
| boxeador galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11022
| [[Ficheru:Jeremy Miles official portrait (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24706040|Jeremy Miles]]''
| políticu británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 11023
|
| ''[[:d:Q24708157|Branwen Niclas]]''
|
| 1969
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11024
|
| ''[[:d:Q24809662|Ted Parry]]''
|
| 1892
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11025
|
| ''[[:d:Q24809752|Abdullah Izzidien]]''
| ximnasta de trampolín galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 11026
|
| ''[[:d:Q24827868|Trevor Owen]]''
|
| 1873
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11027
|
| ''[[:d:Q24963103|Iestyn George]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11028
| [[Ficheru:NellieEvansPackard.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q24996661|Nellie Evans Packard]]''
| cantante estauxunidense
|
|
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 11029
|
| ''[[:d:Q25171277|Richard Parfitt]]''
| músicu británicu
|
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11030
|
| ''[[:d:Q25171703|Steve Hamer]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 11031
| [[Ficheru:Jack Jones.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25189322|Jack Jones]]''
| escritor galés
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11032
|
| ''[[:d:Q25206945|John Davies]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11033
|
| ''[[:d:Q25206950|Walter Davies]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11034
|
| ''[[:d:Q25206949|Jack Edwards]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11035
|
| ''[[:d:Q25206954|Jack Garner]]''
|
| 1872
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11036
|
| ''[[:d:Q25206953|Maurice Evans]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11037
|
| ''[[:d:Q25206957|Roger Evans]]''
|
| 1879
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11038
|
| ''[[:d:Q25206960|Peter Griffiths]]''
|
| 1862
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11039
|
| ''[[:d:Q25206972|Edwin James]]''
|
| 1869
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11040
|
| ''[[:d:Q25206982|Frederick Jones]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11041
|
| ''[[:d:Q25206980|Thomas Jenkins]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11042
|
| ''[[:d:Q25206981|Evan Jones]]''
|
| 1888
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11043
|
| ''[[:d:Q25206986|Hugh Jones]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11044
|
| ''[[:d:Q25206995|Richard Jones]]''
|
| 1879
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11045
|
| ''[[:d:Q25206999|Samuel Jones]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11046
|
| ''[[:d:Q25206996|Richard Jones]]''
|
| 1875
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11047
|
| ''[[:d:Q25206997|Samuel Jones]]''
|
| 1866
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11048
|
| ''[[:d:Q25207017|Thomas Lewis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11049
|
| ''[[:d:Q25207022|Thomas McCarthy]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11050
|
| ''[[:d:Q25207020|James Lloyd]]''
|
| 1861
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11051
|
| ''[[:d:Q25207026|John Matthias]]''
|
| 1878
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11052
|
| ''[[:d:Q25207035|Robert Morris]]''
|
| 1875
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11053
|
| ''[[:d:Q25207045|Thomas Owen]]''
|
| 1861
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11054
|
| ''[[:d:Q25207059|John Roberts]]''
|
| 1858
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11055
|
| ''[[:d:Q25207062|Joseph Rogers]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11056
|
| ''[[:d:Q25207070|John Taylor]]''
|
| 1874
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11057
|
| ''[[:d:Q25207068|George Thomas]]''
|
| 1857
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11058
|
| ''[[:d:Q25207076|Dick Turner]]''
|
| 1866
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11059
|
| ''[[:d:Q25207083|George Williams]]''
|
| 1862
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11060
|
| ''[[:d:Q25207080|Billy Williams]]''
|
| 1896
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11061
| [[Ficheru:Lauren Williams after the Tokyo Olympics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25414715|Lauren Williams]]''
| taekwondista británica
| 1999
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 11062
|
| ''[[:d:Q25485241|Ammar Alfian]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11063
|
| ''[[:d:Q25558093|Jennifer Vaughan Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11064
|
| ''[[:d:Q25558134|Alex Harries]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11065
|
| ''[[:d:Q25558142|Arwel Davies]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11066
|
| ''[[:d:Q25558144|Eiry Palfrey]]''
| actriz galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11067
|
| ''[[:d:Q25558156|Alice Hooker-Stroud]]''
| política galesa
| 1984
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11068
|
| ''[[:d:Q25558240|Eiry Thomas]]''
| actriz británica
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11069
|
| ''[[:d:Q25558290|Cath Aran]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11070
|
| ''[[:d:Q25558317|Nesdi Jones]]''
| cantautora británica
| 1992
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11071
|
| ''[[:d:Q25558966|Rhys James]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 11072
|
| ''[[:d:Q25559011|Ifan Gruffydd]]''
|
| 1951
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11073
|
| ''[[:d:Q25756678|Owen Morgan]]''
| xugador de críquet galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11074
| [[Ficheru:Scott Ellaway filming OpusYou in 2016 (Photo by Clive Barda).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25858076|Scott Ellaway]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1981
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11075
|
| ''[[:d:Q25906323|Joel Makin]]''
| xugador de squash británicu
| 1994
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11076
|
| ''[[:d:Q25927690|Chris Barber]]''
| autor galés
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11077
|
| ''[[:d:Q25938069|Adrian Davies]]''
| xugador de squash británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11078
| [[Ficheru:3 37 Kiran Carlson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26132127|Kiran Carlson]]''
| xugador de críquet galés
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11079
|
| ''[[:d:Q26132784|Nigel Hurley]]''
| pianista galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11080
|
| ''[[:d:Q26208520|Gruffudd Lewis]]''
| ciclista británicu
| 1997
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11081
|
| ''[[:d:Q26210728|Jonathan Worsley]]''
| deportista galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11082
|
| ''[[:d:Q26219700|Jasmine Joyce]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1995
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 11083
|
| ''[[:d:Q26220911|Sam Cross]]''
|
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11084
| [[Ficheru:David Morgan (swimmer, 2017, cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26250588|David Morgan]]''
| nadador australianu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11085
|
| ''[[:d:Q26251785|Lukas Carey]]''
| xugador de críquet galés
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11086
|
| ''[[:d:Q26253823|Einir Jones]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11087
|
| ''[[:d:Q26253829|Arthur Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11088
|
| ''[[:d:Q26293080|Elfed Roberts]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 11089
|
| ''[[:d:Q26405093|George Nott]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11090
|
| ''[[:d:Q26689655|Stephen Morris]]''
| deportista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11091
|
| ''[[:d:Q26704328|Michael Bonacini]]''
|
| 1960
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 11092
|
| ''[[:d:Q26704697|Diana Darke]]''
| periodista británica
| 1956
|
| [[Londres]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11093
|
| ''[[:d:Q26775230|Jack Roberts]]''
| deportista galés
| 1991
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11094
|
| ''[[:d:Q26837633|Liam Angel]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11095
|
| ''[[:d:Q26837649|Kyle Copp]]''
|
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11096
|
| ''[[:d:Q26838543|Sean Griffiths]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11097
| [[Ficheru:Harrison Keddie 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26923806|Harrison Keddie]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q6732359|Magor]]''
|-
| style='text-align:right'| 11098
|
| ''[[:d:Q26923804|Brad Thyer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11099
| [[Ficheru:Regan Grace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26923859|Regan Grace]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1996
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11100
|
| ''[[:d:Q26923857|Calvin Wellington]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11101
|
| ''[[:d:Q26924699|Kevin Courtney]]''
|
| 1959
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11102
|
| ''[[:d:Q26973563|Haf Llewelyn]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q5197202|Cwm Nantcol]]''
|-
| style='text-align:right'| 11103
|
| ''[[:d:Q26985026|Aimee Moran]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11104
| [[Ficheru:Eglwys Sant Cwyfan, Aberffraw, Ynys Môn - St Cwyfan's Church near Aberffraw, Anglesey, Wales 60.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q27036912|Cwyfan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11105
|
| ''[[:d:Q27048861|Josh Helps]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11106
|
| ''[[:d:Q27048869|Dafydd Hughes]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11107
|
| ''[[:d:Q27048999|Keelan Giles]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11108
|
| ''[[:d:Q27049185|Connor Farrer]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11109
| [[Ficheru:2026-03-26 Premier League Darts – Night 8 – Berlin 2026 by Sandro Halank–028.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27057756|Jonny Clayton]]''
| deportista galés
| 1974
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11110
| [[Ficheru:Stephen Goss.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27058417|Stephen Goss]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11111
| [[Ficheru:St Hychan's Church, Eglwys Llanychan, Rhuthun, Sir Ddinbych, Cymru, Wales 09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27067380|Hychan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11112
| [[Ficheru:James Ball (2016).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27068512|James Ball]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q7228203|Ponthir]]''
|-
| style='text-align:right'| 11113
|
| ''[[:d:Q27070262|Greg Holmes]]''
| xugador de críquet galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11114
| [[Ficheru:Broadcaster, Gwyn Llywelyn (1522882).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27074279|Gwyn Llewelyn]]''
|
| 1942
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11115
|
| ''[[:d:Q27140407|Siân Eirian Rees Davies]]''
| escritora galesa
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11116
|
| ''[[:d:Q27140454|Siân Lewis]]''
| escritora británica
| 1945
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11117
|
| ''[[:d:Q27206071|Sam Jones]]''
| disc-jockey galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11118
| [[Ficheru:Y Naturiaethwr Twm Elias yn Rhuthun Ebrill 2017 RO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27230339|Twm Elias]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11119
| [[Ficheru:Richards, Dave.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27306153|Dave Richards]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11120
| [[Ficheru:Manon Lloyd - 2017 Tour Series (Motherwell, pre-race).jpg|center|128px]]
| [[Manon Lloyd]]
| ciclista británica
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11121
|
| ''[[:d:Q27517561|Gruffydd Aled Williams]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q5278387|Dinmael]]''
|-
| style='text-align:right'| 11122
|
| ''[[:d:Q27567889|Steve Gully]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11123
|
| ''[[:d:Q27579892|John Cooper]]''
| axedrecista británicu
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11124
|
| ''[[:d:Q27588652|Lisa Forey]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11125
|
| ''[[:d:Q27628129|Jackson Page]]''
| xugador de snooker británicu
| 2001
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11126
|
| ''[[:d:Q27636890|Marion Purcell]]''
|
| 1960
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11127
|
| ''[[:d:Q27655866|Caroline Taylor]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11128
|
| ''[[:d:Q27655874|Hannah Smith]]''
|
| 1986
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11129
|
| ''[[:d:Q27663652|Richard Lancaster]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11130
|
| ''[[:d:Q27666574|Ruth Martin-Jones]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11131
|
| ''[[:d:Q27671285|Howard Davies]]''
| velocista galés
| 1944
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11132
| [[Ficheru:Canu'r Cymru, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27681006|Gwyn Hughes Jones]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q6661107|Llanbedrgoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 11133
|
| ''[[:d:Q27733807|Jed Davies]]''
| entrenador de fútbol galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11134
|
| ''[[:d:Q27734045|Finlay Wood]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11135
|
| ''[[:d:Q27793332|Jordan Hart]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11136
|
| ''[[:d:Q27824219|Richard Jarrett]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11137
| [[Ficheru:Ben Whitehouse 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27825230|Ben Whitehouse]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 11138
|
| ''[[:d:Q27827594|Henry Robins]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11139
|
| ''[[:d:Q27830996|Courtney Davies]]''
| xugador de fútbol americanu galés
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11140
|
| ''[[:d:Q27838011|Andrew Davies]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 11141
|
| ''[[:d:Q27863975|Ed Thomas]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 11142
| [[Ficheru:Penelope Fillon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27898910|Penelope Fillon]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q6661701|Llanover]]''
|-
| style='text-align:right'| 11143
| [[Ficheru:Yr Eglwys Wen Dinbych St Marcella 06.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q27924032|Marchell]]''
| santa galesa
| 610
|
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 11144
| [[Ficheru:Bellignies - Grand Prix des Marbriers, 25 août 2015 (A074).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q27924815|Edward Laverack]]''
| ciclista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11145
|
| ''[[:d:Q27947670|Annemarie Lewis Thomas]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11146
|
| ''[[:d:Q27969093|Wendy Price]]''
|
| 1972
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 11147
|
| ''[[:d:Q27981378|Jonny Duddle]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11148
| [[Ficheru:Tori James with Rhodri Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27995602|Tori James]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11149
|
| ''[[:d:Q27998774|Izaak Duffy]]''
|
| 1989
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11150
|
| ''[[:d:Q28018188|Betty Morgan]]''
|
| 1942
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 11151
|
| ''[[:d:Q28037263|Amanda James]]''
| nadadora británica
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11152
|
| ''[[:d:Q28037345|Anne Adams]]''
| nadadora británica
| 1960
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11153
|
| ''[[:d:Q28039165|Michael Dear]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11154
| [[Ficheru:Luke Price 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28047804|Luke Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11155
|
| ''[[:d:Q28059338|Jermaine Asare]]''
|
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11156
| [[Ficheru:Jason Shepherd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28086082|Jason Shepherd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11157
| [[Ficheru:Peter Anthony Freeman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28086085|Peter Anthony Freeman]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11158
|
| ''[[:d:Q28105546|John K. Davies]]''
| profesor universitariu galés
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11159
|
| ''[[:d:Q28124208|Chris Blake]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11160
|
| ''[[:d:Q28151696|Rhian Griffiths]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11161
| [[Ficheru:Sparky Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28151842|Mark Harris]]''
|
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11162
|
| ''[[:d:Q28180374|Russell P. Hughes]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 11163
|
| ''[[:d:Q28312659|Ilan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11164
|
| ''[[:d:Q28407622|Edla Griffiths]]''
|
| 1968
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11165
| [[Ficheru:Nick Kenny 2024.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28421887|Nick Kenny]]''
|
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11166
|
| ''[[:d:Q28472304|Alfred Oliver]]''
|
| 1882
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11167
|
| ''[[:d:Q28474403|Billy McBryde]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11168
|
| ''[[:d:Q28510956|Richard Bowen]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11169
| [[Ficheru:Lucie Jones Red Carpet Kyiv 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28533369|Lucie Jones]]''
| cantante galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q7165336|Pentyrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 11170
|
| ''[[:d:Q28549773|Joe Hughes]]''
|
| 1898
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11171
|
| ''[[:d:Q28560642|Morgan Morgans, Engineer]]''
|
| 1814
|
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 11172
|
| ''[[:d:Q28600252|Wayne Curtis]]''
| futbolista galés
| 1967
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11173
| [[Ficheru:SHIMMER Volume 88 - Nixon Newell 01 (cropped2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28648730|Nixon Newell]]''
| lluchadora profesional británica
| 1994
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 11174
|
| ''[[:d:Q28710231|Dewi Humphreys]]''
|
| 1947
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11175
| [[Ficheru:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 234.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28736423|Joe Holt]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11176
|
| ''[[:d:Q28756399|Matthew Aubrey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11177
|
| ''[[:d:Q28784496|Charley Edge]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11178
|
| ''[[:d:Q28853738|Ifan Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11179
|
| ''[[:d:Q28861574|Ryan Conbeer]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 11180
|
| ''[[:d:Q28867970|Declan Smith]]''
|
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11181
|
| ''[[:d:Q28870673|Jay Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11182
| [[Ficheru:Leek Town v Workington, 12 April 2025 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28870726|Billy Reeves]]''
| futbolista galés
| 1996
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11183
| [[Ficheru:Peter Rawlinson (46522523975).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28873696|Peter Rawlinson]]''
| inxenieru británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11184
|
| ''[[:d:Q28911822|Jason Gummer]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11185
| [[Ficheru:El Jones Halifax poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28935078|El Jones]]''
|
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11186
| [[Ficheru:Stefan Leyshon portrait.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28952252|Stefan Leyshon]]''
| direutor artísticu francés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11187
| [[Ficheru:Don Punch at farm.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28968013|Don Punch]]''
|
| 1956
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 11188
|
| ''[[:d:Q28980561|Tony Day]]''
| nadador británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11189
| [[Ficheru:Brychan Llyr, Jess.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29023727|Brychan Llŷr]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11190
| [[Ficheru:Luke Pearce Italy 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29048134|Luke Pearce]]''
|
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11191
|
| ''[[:d:Q29052058|Oliver Pike]]''
| xugador de críquet británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11192
|
| ''[[:d:Q29052057|Connor Brown]]''
| xugador de críquet británicu
| 1997
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11193
|
| ''[[:d:Q29530855|Julie Keeble]]''
| baillarina sobre xelu galesa
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11194
|
| ''[[:d:Q29545039|Michael J. Lewis]]''
| compositor galés
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11195
|
| ''[[:d:Q29625620|Rebecca Trehearn]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11196
|
| ''[[:d:Q29907467|Seb Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11197
|
| ''[[:d:Q29907504|Rhun Williams]]''
| deportista galés
| 1997
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11198
| [[Ficheru:Stephen Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29919894|Stephen Williams]]''
| decorador galés
| 1963
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11199
|
| ''[[:d:Q29952260|Brett Johns]]''
| lluchador d'artes marciales mestes galés
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11200
|
| ''[[:d:Q29959653|Tom Wrigley]]''
|
| 1992
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 11201
|
| ''[[:d:Q30005191|Sioned Harries]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1989
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11202
|
| ''[[:d:Q30052727|Rachel Taylor]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11203
|
| ''[[:d:Q30069347|G. M. Heal]]''
|
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11204
|
| ''[[:d:Q30069829|Roger Moore]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 11205
|
| ''[[:d:Q30118010|Rhodri Lovett]]''
| direutor de cine galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11206
|
| ''[[:d:Q30121081|Morwyn Brebner]]''
| traductora canadiana
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11207
|
| ''[[:d:Q30122028|Rhys Thomas]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 11208
|
| ''[[:d:Q30122062|Tom Davies]]''
|
| 1993
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11209
|
| ''[[:d:Q30122379|Leon Brown]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11210
| [[Ficheru:Michael Lieber.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30122913|Michael Lieber]]''
| actor galés
| 1988
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 11211
|
| ''[[:d:Q30157831|Gwyn Harries-Jenkins]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 11212
| [[Ficheru:Official portrait of Anna McMorrin MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30164279|Anna McMorrin]]''
| política británica
| 1971
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11213
| [[Ficheru:Official portrait of Tonia Antoniazzi crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30165536|Tonia Antoniazzi]]''
| política británica
| 1971
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11214
| [[Ficheru:Official portrait of Ben Lake crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30172752|Ben Lake]]''
| políticu británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11215
|
| ''[[:d:Q30219424|Chris Mottershead]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 11216
|
| ''[[:d:Q30303313|Martin Conway]]''
| historiador británicu
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11217
|
| ''[[:d:Q30321004|Robert Childs]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11218
| [[Ficheru:Scott Barley, 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30323317|Scott Barley]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11219
|
| ''[[:d:Q30323462|Carl Hopgood]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11220
| [[Ficheru:Jack Marshman at UFC 230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30502234|Jack Marshman]]''
| lluchador d'artes marciales mestes galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11221
| [[Ficheru:Manon Williams Croeso Cymru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31358720|Manon Antoniazzi]]''
| funcionaria galesa
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11222
|
| ''[[:d:Q31358731|Mared Lenny]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11223
|
| ''[[:d:Q31358728|Ryan Kift]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 11224
|
| ''[[:d:Q31358769|Myfyr Isaac]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11225
|
| ''[[:d:Q31358792|Wil Tân]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11226
|
| ''[[:d:Q31358808|Hefin Huws]]''
|
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11227
|
| ''[[:d:Q31358836|Iestyn Jones]]''
|
| 1963
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11228
|
| ''[[:d:Q31359017|John Wayne Griffith]]''
|
| 1783
|
| ''[[:d:Q3396898|Abergwyngregyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11229
|
| ''[[:d:Q31359493|Arwel Lloyd Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11230
|
| ''[[:d:Q31886221|Donald Roy]]''
|
| 1930
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11231
|
| ''[[:d:Q32308031|Hywel Davies]]''
| jockey galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11232
|
| ''[[:d:Q32859631|Peter Francis]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11233
|
| ''[[:d:Q33125100|Kelvyn Jones]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11234
|
| ''[[:d:Q33812797|Terry Cotton]]''
| futbolista galés
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11235
|
| ''[[:d:Q33820175|Phil Holme]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11236
|
| ''[[:d:Q33824044|Alan McIntosh]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 11237
|
| ''[[:d:Q34007837|Daniel Jervis]]''
| nadador británicu
| 1996
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11238
|
| ''[[:d:Q34980052|Keston Davies]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11239
| [[Ficheru:David Annwn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35488635|David Annwn Jones]]''
|
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11240
|
| ''[[:d:Q35850145|Jay Foulston]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11241
| [[Ficheru:PG Morgan.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q36419796|P. G. Morgan]]''
|
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11242
|
| ''[[:d:Q36697214|Tom Rhys Harries]]''
| actor británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11243
|
| ''[[:d:Q37269398|Jonathan Evans-Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11244
|
| ''[[:d:Q37649676|Anita Thapar]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11245
| [[Ficheru:Cameron Coxe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37763071|Cameron Coxe]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11246
| [[Ficheru:Jon Worth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37996916|Jon Worth]]''
| profesor galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11247
| [[Ficheru:Andrew Brace 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38094908|Andrew Brace]]''
| violinista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11248
|
| ''[[:d:Q38138534|Ashley Sweet]]''
|
| 1989
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11249
|
| ''[[:d:Q38138540|Ellis Shipp]]''
|
| 1997
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11250
| [[Ficheru:BillySassDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38185495|Billy Sass-Davies]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 11251
|
| ''[[:d:Q38190133|Corey Domachowski]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11252
|
| ''[[:d:Q38190147|Kieron Assirratti]]''
|
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11253
|
| ''[[:d:Q38190446|Harri Millard]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11254
|
| ''[[:d:Q38190462|Shane Lewis-Hughes]]''
|
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11255
|
| ''[[:d:Q38383577|Reuben Morgan-Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1998
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11256
|
| ''[[:d:Q39074703|John Rawlins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11257
| [[Ficheru:Robert Owen.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q39074894|Robert Owen]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q7080138|Ogmore Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 11258
|
| ''[[:d:Q39078916|Peter Davies]]''
| futbolista británicu (1942-)
| 1942
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11259
|
| ''[[:d:Q39078938|Sam Jones]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11260
|
| ''[[:d:Q39257430|Rollin Menayese]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11261
|
| ''[[:d:Q39299873|Kurt Parry]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q8040096|Wyndham]]''
|-
| style='text-align:right'| 11262
|
| ''[[:d:Q39388876|Дориан Дарч]]''
|
| 1984
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11263
|
| ''[[:d:Q39640868|Betsy]]''
| cantante británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11264
|
| ''[[:d:Q40265813|Elizabeth Vaughan]]''
| cantante d'ópera británica
| 1937
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11265
|
| ''[[:d:Q40745599|Mags Harries]]''
|
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11266
|
| ''[[:d:Q40766069|Freddie Hill]]''
| futbolista galés
| 1914
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11267
|
| ''[[:d:Q41234642|Helen Molyneux]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11268
|
| ''[[:d:Q41247240|Hannah Grace]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11269
|
| ''[[:d:Q41249260|Owen Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11270
| [[Ficheru:Megan Jones POTM 2021 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41446728|Megan Jones]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11271
|
| ''[[:d:Q41530142|Robson Blake]]''
|
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11272
| [[Ficheru:Siwan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41693923|Siwan Davies]]''
| académica británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 11273
|
| ''[[:d:Q41693935|Deirdre Beddoe]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11274
|
| ''[[:d:Q41787459|Derek Jenkins]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11275
|
| ''[[:d:Q41949778|Jackie E. Kendrick]]''
| investigador
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11276
|
| ''[[:d:Q42211621|Cerith Flinn]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11277
|
| ''[[:d:Q42291096|Michael J. Ingleson]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11278
|
| ''[[:d:Q42313714|Tegau Eurfron]]''
|
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11279
| [[Ficheru:Laura O'Sullivan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42314072|Laura O'Sullivan]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11280
|
| ''[[:d:Q42375487|Paul Meek]]''
| autor galés
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11281
| [[Ficheru:Amy Dowden - 2023 (52720307368) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42431221|Amy Dowden]]''
| baillarina británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11282
| [[Ficheru:Dilanroberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42520174|Dylan Roberts]]''
|
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11283
|
| ''[[:d:Q42583341|Hannah Miles]]''
| futbolista británica
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11284
|
| ''[[:d:Q42845798|Evan Press]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11285
| [[Ficheru:Jane-dodds (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42846969|Jane Dodds]]''
|
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11286
|
| ''[[:d:Q42852267|Wayne Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11287
|
| ''[[:d:Q42886882|Owen Taylor]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11288
|
| ''[[:d:Q42889463|Lewis Collins]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11289
|
| ''[[:d:Q43151279|Ceri Phillips]]''
|
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11290
|
| ''[[:d:Q43170848|David Walsh]]''
| futbolista galés
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11291
|
| ''[[:d:Q43178378|Taylor Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11292
|
| ''[[:d:Q43178639|Rhys Fawcett]]''
|
| 1996
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11293
|
| ''[[:d:Q43260423|Ben Jones]]''
|
| 1998
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11294
|
| ''[[:d:Q43289293|David J. Tozer]]''
|
| 1970
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11295
|
| ''[[:d:Q43374061|Jethro Binns]]''
| xugador de squash galés
| 1984
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11296
|
| ''[[:d:Q43380801|Toni Evans]]''
| actriz pornográfica británica
| 1972
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11297
|
| ''[[:d:Q43472159|Nicki McNelly]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11298
|
| ''[[:d:Q43847981|Owen Lane]]''
|
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11299
|
| ''[[:d:Q44070372|Morgan Williams]]''
|
| 1995
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11300
|
| ''[[:d:Q44481398|Rowan Jenkins]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11301
|
| ''[[:d:Q44490509|Catherine Smaill]]''
|
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11302
|
| ''[[:d:Q44711039|Dane Blacker]]''
|
| 1998
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11303
|
| ''[[:d:Q44742025|Joe Thomas]]''
|
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11304
|
| ''[[:d:Q44742037|Will Jones]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11305
| [[Ficheru:Nathan Broadhead (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44963860|Nathan Broadhead]]''
|
| 1998
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11306
| [[Ficheru:Shaun Evans 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45189110|Shaun Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11307
|
| ''[[:d:Q45298761|Nicholas Tee]]''
| remeru británicu
| 1949
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11308
|
| ''[[:d:Q45319455|Ashley Griffiths]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11309
|
| ''[[:d:Q45776704|Ray Giles]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 11310
|
| ''[[:d:Q45985290|Colin Lake]]''
|
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11311
| [[Ficheru:David Paul Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46271067|David P Mills]]''
| químicu británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11312
|
| ''[[:d:Q46586061|Steve Sutton]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11313
|
| ''[[:d:Q47035203|Nikara Jenkins]]''
| ximnasta británica
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11314
|
| ''[[:d:Q47073063|Megan Chard]]''
| ciclista galesa
| 1998
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11315
|
| ''[[:d:Q47120611|Ion Thomas]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11316
|
| ''[[:d:Q47120737|Cathryn Charnell-White]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11317
|
| ''[[:d:Q47120836|Meilyr Siôn]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11318
|
| ''[[:d:Q47120923|Mared Llwyd]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11319
|
| ''[[:d:Q47121102|Mari Gwilym]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q7198529|Pistyll]]''
|-
| style='text-align:right'| 11320
|
| ''[[:d:Q47121493|Ruth Morgan]]''
|
| 1966
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11321
|
| ''[[:d:Q47121781|Mari George]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11322
|
| ''[[:d:Q47121825|Gwen Redvers Jones]]''
|
| 1930
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11323
|
| ''[[:d:Q47122031|Emlyn Richards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398367|Sarn Meyllteyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11324
|
| ''[[:d:Q47122142|Derfel Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11325
|
| ''[[:d:Q47122487|Gruff Roberts]]''
|
|
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 11326
|
| ''[[:d:Q47123290|Eirian Jones]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 11327
|
| ''[[:d:Q47123511|Morgan Tomos]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11328
|
| ''[[:d:Q47123629|Robin Gwyndaf]]''
|
| 1941
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 11329
|
| ''[[:d:Q47123796|Bedwyr Rees]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3397276|Moelfre]]''
|-
| style='text-align:right'| 11330
|
| ''[[:d:Q47124178|Dulais Rhys]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11331
|
| ''[[:d:Q47124189|Martyn Geraint]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 11332
|
| ''[[:d:Q47124323|Adrian Reynolds]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11333
|
| ''[[:d:Q47124529|Arwel Vittle]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11334
|
| ''[[:d:Q47124631|Arfon Haines Davies]]''
| llocutor británicu
| 1948
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11335
|
| ''[[:d:Q47124993|Margiad Roberts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11336
|
| ''[[:d:Q47125185|Eurgain Haf]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7163011|Penisa'r Waun]]''
|-
| style='text-align:right'| 11337
|
| ''[[:d:Q47125531|Cris Dafis]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11338
|
| ''[[:d:Q47125698|Sioned Lleinau]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11339
|
| ''[[:d:Q47125789|Marlis Jones]]''
|
| 1938
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 11340
| [[Ficheru:Heather M Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125847|Heather Williams]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11341
|
| ''[[:d:Q47126006|Ceridwen Lloyd-Morgan]]''
|
| 1950
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11342
|
| ''[[:d:Q47126099|Mari Emlyn]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11343
|
| ''[[:d:Q47126113|Geoffrey R. Orrin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 11344
|
| ''[[:d:Q47126182|Gwilym H. Jones]]''
|
| 1930
|
| ''[[:d:Q2148274|Rhos-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11345
|
| ''[[:d:Q47126264|Llion Jones]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11346
|
| ''[[:d:Q47126436|William R. Lewis]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 11347
|
| ''[[:d:Q47126701|Heini Gruffudd]]''
|
| 1946
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11348
|
| ''[[:d:Q47126713|Euron Griffith]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11349
|
| ''[[:d:Q47126724|Huw M. Edwards]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11350
|
| ''[[:d:Q47126897|Pegi Lloyd-Williams]]''
|
| 1923
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11351
|
| ''[[:d:Q47126908|Robert Rhys]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q13644935|Llangyndeyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11352
|
| ''[[:d:Q47126926|R. Iestyn Hughes]]''
|
| 1955
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11353
|
| ''[[:d:Q47126982|John Alwyn Griffiths]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11354
|
| ''[[:d:Q47127009|Paul Joyner]]''
|
| 1954
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11355
|
| ''[[:d:Q47127065|Erwyd Howells]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11356
|
| ''[[:d:Q47127360|E. Wyn James]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11357
|
| ''[[:d:Q47127557|Mair Roberts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3460719|Old Colwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11358
|
| ''[[:d:Q47127623|Mair Evans]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11359
|
| ''[[:d:Q47127951|Martin Huws]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11360
|
| ''[[:d:Q47128057|Marlyn Samuel]]''
|
| 1965
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11361
|
| ''[[:d:Q47128294|Sêra Moore-Williams]]''
|
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11362
|
| ''[[:d:Q47128461|Gareth Ffowc Roberts]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 11363
|
| ''[[:d:Q47128519|Daniel Davies]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11364
|
| ''[[:d:Q47128679|Walford L. Gealy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5306194|Dre-fach Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 11365
|
| ''[[:d:Q47129834|Dylan Llewelyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402636|Y Ffôr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11366
|
| ''[[:d:Q47129889|John Barnie]]''
|
| 1941
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11367
|
| ''[[:d:Q47130219|Janet Aethwy]]''
|
| 1955
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11368
|
| ''[[:d:Q47130226|Mari Rhian Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11369
|
| ''[[:d:Q47130527|R. Arwel Jones]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 11370
|
| ''[[:d:Q47228357|Jon Norris]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11371
| [[Ficheru:Evans-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47263904|Connor Lemonheigh-Evans]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11372
|
| ''[[:d:Q47436459|Zak Lee-Green]]''
| remeru británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11373
|
| ''[[:d:Q47453910|Kacie Oliver]]''
| futbolista d'Estaos Xuníos
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11374
|
| ''[[:d:Q47460430|Nathan Foy]]''
| xugador de críquet británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11375
|
| ''[[:d:Q47467184|Katherine McNicol]]''
| remera británica
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11376
|
| ''[[:d:Q47476891|Richie Edwards]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11377
|
| ''[[:d:Q47476950|Chris Harris]]''
|
| 1977
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11378
|
| ''[[:d:Q47477003|Bob Griffiths]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11379
|
| ''[[:d:Q47482445|Michael Harris]]''
| remeru británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11380
|
| ''[[:d:Q47490670|Ross Owen]]''
|
| 1994
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11381
| [[Ficheru:Aaron Wainwright 20250419 173900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47490703|Aaron Wainwright]]''
|
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11382
|
| ''[[:d:Q47490719|Jared Rosser]]''
|
| 1997
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11383
|
| ''[[:d:Q47490721|Arwel Robson]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11384
|
| ''[[:d:Q47490745|Anna Hursey]]''
|
| 2006
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11385
|
| ''[[:d:Q47492896|Doug Perkins]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11386
| [[Ficheru:Saint-Amand-les-Eaux - Paris-Roubaix juniors, 9 avril 2017, départ (A38).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q47517355|Rhys Britton]]''
| ciclista británicu
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11387
|
| ''[[:d:Q47542010|Jason Evans]]''
|
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11388
|
| ''[[:d:Q47542123|Frances Mackenzie, Countess of Seaforth]]''
|
| 1659
|
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11389
|
| ''[[:d:Q47542236|Nicola Tustain]]''
|
| 1977
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 11390
|
| ''[[:d:Q47656094|Alan Phillips]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11391
| [[Ficheru:Wales-Switzerland match at Euro 2020 in Baku 5 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47658470|Joe Rodon]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11392
|
| ''[[:d:Q47671584|Ben Hingeley]]''
| pilotu d'automovilismu británicu
| 1997
|
| ''[[:d:Q5566710|Glascoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 11393
| [[Ficheru:Jack Sargeant AM (40900021582).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q47995095|Jack Sargeant]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11394
| [[Ficheru:John Phillips at UFC Fight Night 160 in Copenhagen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48468627|John Phillips]]''
|
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11395
|
| ''[[:d:Q48778144|John Welch]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11396
|
| ''[[:d:Q48801730|Julian Atterton]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11397
|
| ''[[:d:Q48805514|Alexia Pnevmatikos]]''
| ilustradora británica
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11398
|
| ''[[:d:Q48816698|Rose Thomas]]''
| xugadora de ḥoquei británica
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11399
|
| ''[[:d:Q48816696|Sarah Jones]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11400
|
| ''[[:d:Q48844024|Janusz Hryniewicz]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 11401
|
| ''[[:d:Q48868869|Danny Hughes]]''
|
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11402
|
| ''[[:d:Q48868982|Sarah Connolly]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11403
|
| ''[[:d:Q48977772|Dewi Cross]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11404
| [[Ficheru:Elise Hughes Blackburn (50452093546) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50078331|Elise Hughes]]''
| futbolista galesa
| 2001
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11405
|
| ''[[:d:Q50173768|Chris Goss]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q27556140|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 11406
|
| ''[[:d:Q50179243|Rob Sutherland]]''
|
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11407
|
| ''[[:d:Q50217554|Sean Wharton]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11408
|
| ''[[:d:Q50296393|Neil Salathiel]]''
|
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11409
| [[Ficheru:Francesca Rhydderch large.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50326432|Francesca Rhydderch]]''
|
| 1969
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11410
| [[Ficheru:Lexi Lowe - AVN Expo & AVN Awards (8394303962).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50332139|Lexi Lowe]]''
|
| 1988
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11411
|
| ''[[:d:Q50345115|Aled Miles]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11412
|
| ''[[:d:Q50345381|Paul Whitfield]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11413
|
| ''[[:d:Q50365542|Sam Moore]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11414
|
| ''[[:d:Q50379493|Chelsea Lewis]]''
| deportista galesa
| 1993
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11415
|
| ''[[:d:Q50404210|Geraldine Norman]]''
| matemática británica
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11416
| [[Ficheru:Banita Sandhu graces the special screening of October (01).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50413334|Banita Sandhu]]''
| actriz británica
| 1997
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 11417
|
| ''[[:d:Q50676480|Hayley Parsons]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11418
|
| ''[[:d:Q50900421|Emyr Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11419
|
| ''[[:d:Q50947577|Ifan G Hughes]]''
| investigador
| 1968
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 11420
|
| ''[[:d:Q51214742|Sam Pearce]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11421
|
| ''[[:d:Q51220615|Islwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11422
|
| ''[[:d:Q51260242|Alan Couch]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11423
|
| ''[[:d:Q51287556|Dino Fetscher]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11424
|
| ''[[:d:Q51364729|Sam Fenwick]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11425
|
| ''[[:d:Q51573468|Morgan Morris]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11426
| [[Ficheru:RAF India 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51611000|Roger A Falconer]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11427
|
| ''[[:d:Q51645970|Bethan Davies]]''
| marchadora atlética británica
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11428
|
| ''[[:d:Q51754219|Liam Hutchinson]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11429
|
| ''[[:d:Q51759514|Bill Sweet]]''
|
| 1947
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11430
| [[Ficheru:20241006-Gemma Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51876187|Gemma Evans]]''
| futbolista británica
| 1996
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11431
|
| ''[[:d:Q51879759|Graham Sweet]]''
|
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11432
|
| ''[[:d:Q51879898|Jackie Price]]''
|
| 1950
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11433
|
| ''[[:d:Q51879916|Christopher Frank]]''
|
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11434
|
| ''[[:d:Q51905701|Owen James]]''
| ciclista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 11435
|
| ''[[:d:Q51908481|Saint Bilo]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11436
|
| ''[[:d:Q51954783|Cynheiddon ach Brychan]]''
| santa galesa
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11437
|
| ''[[:d:Q51996869|Danielle Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11438
|
| ''[[:d:Q52002304|Dilig]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11439
|
| ''[[:d:Q52061534|Eurfyl ach Padarn]]''
|
|
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 11440
|
| ''[[:d:Q52079677|Nathan Wigg]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11441
|
| ''[[:d:Q52083916|Eurgain ach Maelgwn Gwynedd]]''
|
| 510
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11442
|
| ''[[:d:Q52084553|Kieran Williams]]''
|
| 1997
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11443
|
| ''[[:d:Q52084831|James Ratti]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11444
| [[Ficheru:2025 Autumn Nations Series Wales vs New Zealand 20251122 162336 Dewi Lake.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52084834|Dewi Lake]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11445
|
| ''[[:d:Q52084835|Tiaan Thomas-Wheeler]]''
|
| 1999
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11446
| [[Ficheru:Judith Ablett-Kerr (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52107245|Judith Ablett-Kerr]]''
| abogada neozelandesa
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11447
|
| ''[[:d:Q52120536|Gwenhaf]]''
|
| 480
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11448
|
| ''[[:d:Q52157525|Gwenonwy ach Meurig]]''
|
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11449
|
| ''[[:d:Q52470702|Dafydd Tomos]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11450
|
| ''[[:d:Q52557168|Llŷr Forwen]]''
| santa galesa
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11451
|
| ''[[:d:Q52716006|Tudor Evans]]''
| políticu británicu
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11452
|
| ''[[:d:Q52722880|Amy Evans]]''
| xugadora de rugbi británica
| 1990
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11453
|
| ''[[:d:Q52724507|Ash Baker]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11454
|
| ''[[:d:Q52823870|Daniel Jefferies]]''
| futbolista galés
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11455
|
| ''[[:d:Q53086736|Kelvin Thomas]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11456
|
| ''[[:d:Q53191106|Meleri]]''
| santa galesa
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11457
|
| ''[[:d:Q53570396|Nefyn ach Brychan]]''
|
|
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11458
|
| ''[[:d:Q53573757|Nwyalen ach Selyf]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11459
|
| ''[[:d:Q53718889|Tangwystl ach Brychan]]''
| santa galesa
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11460
|
| ''[[:d:Q54087307|Alfred Ross Pring]]''
|
| 1827
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11461
| [[Ficheru:Kishan Hirani PHC 2014-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54556080|Kishan Hirani]]''
| xugador de snooker británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11462
| [[Ficheru:Noelcrymych.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54591108|Noel James]]''
| comediante en direuto británicu
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11463
|
| ''[[:d:Q54594287|Marcus Piggott]]''
|
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11464
|
| ''[[:d:Q54598807|Philip Welch]]''
| matemáticu británicu
| 1954
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11465
|
| ''[[:d:Q54861310|Taine Basham]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11466
|
| ''[[:d:Q54861308|Dan Babos]]''
|
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11467
| [[Ficheru:The History of Apple Pie - Kelly Lee Owens (2013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55006228|Kelly Lee Owens]]''
| cantante británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11468
|
| ''[[:d:Q55069173|Dianne Rees]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11469
|
| ''[[:d:Q55080950|Joel Bennett Ringer]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11470
|
| ''[[:d:Q55114646|Prem Sisodiya]]''
| xugador de críquet británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11471
|
| ''[[:d:Q55235984|Jessica Warboys]]''
|
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11472
|
| ''[[:d:Q55314922|Caryl Thomas]]''
|
| 1986
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11473
|
| ''[[:d:Q55363791|Paul Roberts]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11474
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55364071|Jessica Roberts]]''
| ciclista británica
| 1999
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11475
|
| ''[[:d:Q55369925|Chris Sander]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11476
|
| ''[[:d:Q55375359|Frank Jones]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 11477
|
| ''[[:d:Q55391506|Curtis Dodge]]''
|
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11478
|
| ''[[:d:Q55413128|Gwyn Vaughan Jones]]''
| actor galés
| 1958
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11479
| [[Ficheru:WelshWhisperer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55462126|Andrew Walton]]''
|
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11480
|
| ''[[:d:Q55584143|Kieran Hardy]]''
|
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11481
| [[Ficheru:Jason Harries 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55584141|Jason Harries]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11482
| [[Ficheru:Rio Dyer 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55584550|Rio Dyer]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11483
|
| ''[[:d:Q55584573|Lennon Greggains]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11484
|
| ''[[:d:Q55584576|Connor Edwards]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11485
|
| ''[[:d:Q55584580|Joe Goodchild]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11486
|
| ''[[:d:Q55605198|Ben Murphy]]''
|
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11487
|
| ''[[:d:Q55607561|Christian Coleman]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11488
|
| ''[[:d:Q55615146|John Cockrill]]''
|
| 1745
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11489
|
| ''[[:d:Q55631619|Rhodri Davies]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 11490
|
| ''[[:d:Q55632115|Russell Lewis]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 11491
|
| ''[[:d:Q55652337|Gwrgon]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11492
|
| ''[[:d:Q55652826|Ceindrych]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11493
|
| ''[[:d:Q55720569|Sue Roderick]]''
| actriz británica
| 1955
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11494
|
| ''[[:d:Q55759986|Morgan Webster]]''
| lluchador profesional galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11495
|
| ''[[:d:Q55760861|Sophie Mackintosh]]''
| escritora británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11496
|
| ''[[:d:Q55824347|W. Ray Stephens]]''
|
| 1916
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11497
|
| ''[[:d:Q55844555|Latalia Bevan]]''
| ximnasta galesa
| 2001
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11498
|
| ''[[:d:Q55938193|Peter Read]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11499
|
| ''[[:d:Q56009287|Meinir Lloyd]]''
| cantante británica
| 1945
|
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11500
| [[Ficheru:Rhodri ap Dyfrig (Nwdls, S4C) yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 - at the National Eisteddfod, Cardiff 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56051667|Rhodri ap Dyfrig]]''
|
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11501
|
| ''[[:d:Q56062566|Abbie Trayler-Smith]]''
| fotógrafa británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11502
|
| ''[[:d:Q56118747|Ann Rosalie David]]''
| exiptóloga británica
| 1946
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11503
|
| ''[[:d:Q56174090|Derek Baskerville]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 11504
|
| ''[[:d:Q56174216|Mary Bettiss]]''
|
| 1788
|
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11505
|
| ''[[:d:Q56174390|Evan Bowen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11506
|
| ''[[:d:Q56174596|Robert Bulkeley]]''
|
| 1615
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11507
|
| ''[[:d:Q56175740|Don Dale-Jones]]''
|
| 1935
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 11508
|
| ''[[:d:Q56175882|David Davies]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q3401171|Cwmdu]]''
|-
| style='text-align:right'| 11509
|
| ''[[:d:Q56175946|Gladys Davies]]''
|
| 1885
|
| ''[[:d:Q6661851|Llanvihangel Crucorney]]''
|-
| style='text-align:right'| 11510
|
| ''[[:d:Q56176003|John Richard Davies]]''
|
| 1826
|
| ''[[:d:Q14508512|Henfynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11511
|
| ''[[:d:Q56176053|Price Davies]]''
|
| 1732
|
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11512
|
| ''[[:d:Q56176500|Elizabeth Ann Davies]]''
|
| 1867
|
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 11513
|
| ''[[:d:Q56176529|Llewelyn Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 11514
|
| ''[[:d:Q56176718|Robert Ellis]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11515
|
| ''[[:d:Q56176777|Elizabeth Enoch]]''
|
| 1801
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11516
|
| ''[[:d:Q56176912|Dic Evans]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11517
|
| ''[[:d:Q56177842|Robert John Griffith]]''
|
| 1861
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 11518
|
| ''[[:d:Q56178156|Elliw Haf]]''
|
| 1953
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11519
|
| ''[[:d:Q56178193|Frederick Edward Hamer]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11520
|
| ''[[:d:Q56178627|Douglas Houston]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11521
|
| ''[[:d:Q56178688|David Howell]]''
|
| 1817
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11522
|
| ''[[:d:Q56178692|Edward Howell]]''
|
| 1814
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11523
|
| ''[[:d:Q56178698|Lewis Howell]]''
|
| 1812
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11524
|
| ''[[:d:Q56178696|Evan Howell]]''
|
| 1806
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11525
|
| ''[[:d:Q56178703|Samuel Howell]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q4942605|Bont Dolgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11526
|
| ''[[:d:Q56178756|Ann Jones]]''
|
| 1815
|
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11527
|
| ''[[:d:Q56178842|Thomas Hughes]]''
|
| 1815
|
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11528
|
| ''[[:d:Q56178925|Glyn Ifans]]''
|
| 1920
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11529
|
| ''[[:d:Q56179243|W. Jones Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11530
|
| ''[[:d:Q56179374|Brynmor Pierce Jones]]''
|
| 1925
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11531
|
| ''[[:d:Q56179448|Dedwydd Jones]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11532
|
| ''[[:d:Q56179475|Elinor Jones]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1946
|
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11533
|
| ''[[:d:Q56179492|Evan W. Jones]]''
|
| 1876
|
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 11534
|
| ''[[:d:Q56179743|Richard Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11535
|
| ''[[:d:Q56179740|Richard Jones]]''
|
| 1799
|
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11536
|
| ''[[:d:Q56179787|Thomas Zaccheus Jones]]''
|
| 1853
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 11537
|
| ''[[:d:Q56179800|Thomas Jones]]''
|
| 1821
|
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11538
|
| ''[[:d:Q56179862|William Jones]]''
|
| 1860
|
| ''[[:d:Q16103619|Llanfair-y-Cwmwd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11539
|
| ''[[:d:Q56180075|Henry Leach]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11540
|
| ''[[:d:Q56180094|Godfrey Lee]]''
|
| 1951
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11541
|
| ''[[:d:Q56180262|Rees Lewis]]''
|
| 1804
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11542
|
| ''[[:d:Q56180667|Posthumus Lloyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11543
|
| ''[[:d:Q56181414|Kevin Morgan]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 11544
|
| ''[[:d:Q56181426|Rhian Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11545
|
| ''[[:d:Q56181432|Thomas Morgan]]''
|
| 1453
|
| ''[[:d:Q6661646|Llanmartin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11546
|
| ''[[:d:Q56182025|John Caleb Owen]]''
|
| 1859
|
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11547
|
| ''[[:d:Q56182632|Victoria Plucknett]]''
| actriz británica
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11548
|
| ''[[:d:Q56182984|Emrys Pride]]''
|
| 1904
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11549
|
| ''[[:d:Q56183197|Mary Louisa Williams]]''
|
| 1825
|
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 11550
|
| ''[[:d:Q56183252|Ivor Thomas Rees]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11551
|
| ''[[:d:Q56183482|David Richards]]''
|
| 1860
|
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11552
|
| ''[[:d:Q56183495|John Morgan Richards]]''
|
| 1856
|
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 11553
|
| ''[[:d:Q56183620|Jane Roberts]]''
|
| 1828
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11554
|
| ''[[:d:Q56183689|William David Roberts]]''
|
| 1861
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11555
|
| ''[[:d:Q56183782|David Rowlands]]''
|
| 1778
|
| ''[[:d:Q18160619|Llanfihangel Penbedw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11556
|
| ''[[:d:Q56183975|Dafydd Savage]]''
|
| 1809
|
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11557
|
| ''[[:d:Q56184094|Delwyn Sion]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11558
| [[Ficheru:Cwmni Theatr Cymru, presentation of Under Milk Wood by Dylan Thomas (1549401).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56184787|Dyfed Thomas]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11559
|
| ''[[:d:Q56184797|Gwilym Ivor Thomas]]''
|
| 1920
|
| ''[[:d:Q6661685|Llanon]]''
|-
| style='text-align:right'| 11560
|
| ''[[:d:Q56184842|Mary Thomas]]''
|
| 1857
|
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11561
| [[Ficheru:William Thorne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56184909|William Thorne]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1939963|Neyland]]''
|-
| style='text-align:right'| 11562
|
| ''[[:d:Q56185504|Dorothy Watkins]]''
|
| 1909
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 11563
|
| ''[[:d:Q56185758|David Wigley]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11564
|
| ''[[:d:Q56185945|Elizabeth Williams]]''
|
| 1836
|
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11565
|
| ''[[:d:Q56186193|Nathaniel Williams]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11566
|
| ''[[:d:Q56186247|Thomas Eurwedd Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11567
|
| ''[[:d:Q56186304|Ynyr Williams]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11568
|
| ''[[:d:Q56186745|William Griffith]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 11569
| [[Ficheru:Beryl Williams and Huw Tudor (1498860).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186785|Huw Tudor]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11570
| [[Ficheru:Actress Elisabeth Miles, and a performance of Cwmni THeatr Cymru's 'Byd o Amser' (1545111).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186936|Lisabeth Miles]]''
|
| 1940
|
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11571
|
| ''[[:d:Q56187086|Eric Roberts]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11572
|
| ''[[:d:Q56187197|Dafydd Glyn Hughes]]''
|
| 1921
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 11573
| [[Ficheru:Wrexham versus Bradford (1471559).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56224169|Earl Godding]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11574
|
| ''[[:d:Q56240178|Carlos Uzal]]''
| xugador de baloncestu estauxunidense
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11575
| [[Ficheru:Eifion Lloyd Jones, HTV, presenting a Chopper bicycle (1519623).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56243394|Eifion Lloyd Jones]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q13128401|Felinfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 11576
|
| ''[[:d:Q56248345|Billy Waters]]''
|
| 1931
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11577
|
| ''[[:d:Q56248414|Alan Jones]]''
|
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11578
|
| ''[[:d:Q56248428|David Jones]]''
|
| 1936
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 11579
|
| ''[[:d:Q56248472|Ken Jones]]''
| futbolista británicu (1937-)
| 1937
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11580
|
| ''[[:d:Q56254074|Geoff Lloyd]]''
|
| 1942
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11581
|
| ''[[:d:Q56254201|Steve Morgan]]''
|
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11582
|
| ''[[:d:Q56254266|Ian Hughes]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11583
| [[Ficheru:Hughes, Ken.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56254267|Ken Hughes]]''
|
| 1966
|
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 11584
|
| ''[[:d:Q56254679|Steve Jones]]''
| futbolista británicu (1962-)
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11585
| [[Ficheru:Brandon Cooper 26122024 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56290679|Brandon Cooper]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11586
|
| ''[[:d:Q56291963|Thomas Lloyd]]''
|
| 1709
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11587
|
| ''[[:d:Q56292794|Liam Cullen]]''
|
| 1999
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11588
|
| ''[[:d:Q56299224|Tudur Hallam]]''
| académicu británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11589
|
| ''[[:d:Q56412441|Rico Zulkarnain]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11590
| [[Ficheru:Bullet for my Valentine - Wacken Open Air 2016-AL2279.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56416973|Jamie Mathias]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q4667213|Abertysswg]]''
|-
| style='text-align:right'| 11591
|
| ''[[:d:Q56434529|Richard Winpenny]]''
|
|
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11592
|
| ''[[:d:Q56452474|Kathryn Gray]]''
| poeta galesa
| 1973
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11593
|
| ''[[:d:Q56486681|Ryan Sears]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11594
| [[Ficheru:Mr Phormula yn ystod yr Eisteddfod 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56514940|Ed Holden]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11595
|
| ''[[:d:Q56557885|Elizabeth Jane De La Hoyde]]''
|
| 1854
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11596
| [[Ficheru:Revd W E Watkins, Amlwch (B) NLW3362009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56598255|W E Watkins]]''
|
| 1840
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11597
|
| ''[[:d:Q56612499|J. Bryan Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11598
| [[Ficheru:Connor Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56630953|Connor Davies]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11599
|
| ''[[:d:Q56641621|Rhys Carre]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11600
|
| ''[[:d:Q56670370|Christopher J. Spiers]]''
| investigador británicu
| 1953
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11601
|
| ''[[:d:Q56678161|Liza Burgess]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11602
| [[Ficheru:Official portrait of Nickie Aiken MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56709363|Nickie Aiken]]''
| política británica
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11603
| [[Ficheru:Huw Thomas, Leader of Cardiff Council.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56709415|Huw Thomas]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11604
|
| ''[[:d:Q56752753|Alex Koukouravas]]''
| xugador de baloncestu galés
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11605
|
| ''[[:d:Q56753470|Peter Tate]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11606
|
| ''[[:d:Q56811910|Dai James]]''
|
| 1899
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11607
|
| ''[[:d:Q56868055|Greg Fitzgerald]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11608
|
| ''[[:d:Q57053098|Aaron Lewis]]''
| futbolista galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11609
|
| ''[[:d:Q57059048|Aimee Watson]]''
| futbolista
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11610
|
| ''[[:d:Q57242836|Jon Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11611
|
| ''[[:d:Q57313836|Stephen Pugh]]''
|
| 1973
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11612
|
| ''[[:d:Q57313938|Nathan Cadette]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11613
| [[Ficheru:Isaak Davies 04052025 (4).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57395537|Isaak Davies]]''
| futbolista galés
| 2001
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11614
| [[Ficheru:Anne-Boden-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57515716|Anne Boden]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11615
| [[Ficheru:Ash Dykes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57549384|Ash Dykes]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11616
|
| ''[[:d:Q57586301|Cai Evans]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11617
| [[Ficheru:Tommy Reffell 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57587669|Tommy Reffell]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11618
|
| ''[[:d:Q57603694|Peter Francombe]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11619
|
| ''[[:d:Q57710838|Hugh Llewelyn]]''
| fotógrafu británicu
|
|
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 11620
|
| ''[[:d:Q57731118|Evan Pughe]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11621
| [[Ficheru:J. Barclay Jenkins (5292158).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57741929|Joseph Barclay Jenkins]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5197262|Cwmystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11622
|
| ''[[:d:Q57833991|Matthew Hedges]]''
|
| 1973
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11623
|
| ''[[:d:Q57908543|Gillian Turner]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11624
| [[Ficheru:2020 Fleche Wallonne Tibco LeahDixon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57983939|Leah Dixon]]''
| ciclista británica
| 1991
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11625
|
| ''[[:d:Q58007986|Eddie Dennis]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11626
|
| ''[[:d:Q58008163|Andy Gorman]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11627
|
| ''[[:d:Q58010516|Nick Hencher]]''
|
| 1961
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11628
|
| ''[[:d:Q58176051|Alec Lucas]]''
|
| 1945
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11629
|
| ''[[:d:Q58303142|Ian Love]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11630
|
| ''[[:d:Q58435926|Sarah Lianne Lewis]]''
| compositora británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 11631
|
| ''[[:d:Q58494672|Wayne Matthews]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11632
|
| ''[[:d:Q58494918|Kelly Packwood]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11633
|
| ''[[:d:Q58494927|Kerry Packwood]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11634
|
| ''[[:d:Q58755703|Mark Layton]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11635
|
| ''[[:d:Q58882693|Steffan Alun]]''
| comediante en direuto británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11636
|
| ''[[:d:Q58898759|Esyllt Sears]]''
|
| 1981
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11637
|
| ''[[:d:Q58987694|Christopher Jones]]''
| futbolista galés
| 1909
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11638
| [[Ficheru:Dan Thomas, comediwr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59140084|Dan Thomas]]''
| comediante en direuto británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11639
|
| ''[[:d:Q59179585|Luke Jephcott]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11640
|
| ''[[:d:Q59202196|Iwan Arwel Griffith]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11641
| [[Ficheru:Eleri Morgan comedi crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59262901|Eleri Morgan]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11642
|
| ''[[:d:Q59263349|Hywel Pitts]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11643
|
| ''[[:d:Q59263556|Sarah Breese]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11644
| [[Ficheru:Mandy Payne Artist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59268327|Mandy Payne]]''
| pintora británica
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11645
|
| ''[[:d:Q59548506|Ken Waters]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11646
|
| ''[[:d:Q59622229|Benjamin Saunders]]''
| escritor británicu
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11647
|
| ''[[:d:Q59655839|Harold Friend]]''
|
| 1909
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11648
|
| ''[[:d:Q59655851|Jack McJennett]]''
|
| 1906
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11649
|
| ''[[:d:Q59655868|Harry Perks]]''
|
| 1912
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11650
|
| ''[[:d:Q59655874|Doug Redwood]]''
|
| 1918
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11651
|
| ''[[:d:Q59656121|Medwyn Evans]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q4981044|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 11652
|
| ''[[:d:Q59656154|Allen Price]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 11653
|
| ''[[:d:Q59656415|Steve Mackreth]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 11654
| [[Ficheru:Callum Sheedy LQ 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60194679|Callum Sheedy]]''
|
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11655
|
| ''[[:d:Q60544850|Albert L. Harris]]''
|
| 1869
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11656
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 083 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60581700|Megan Barker]]''
| ciclista británica
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11657
|
| ''[[:d:Q60589082|Mab Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11658
| [[Ficheru:Delyth Jewell (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60658323|Delyth Jewell]]''
| política británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11659
|
| ''[[:d:Q60685958|Maurice O'Sullivan]]''
| boxeador británicu
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11660
|
| ''[[:d:Q60686093|Percy Richards]]''
|
| 1906
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11661
|
| ''[[:d:Q60733920|Andy Edwards]]''
| futbolista británicu (1965-)
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11662
|
| ''[[:d:Q60733948|Dan Davis]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11663
|
| ''[[:d:Q60733994|Ben Williams]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11664
| [[Ficheru:Sion Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60734014|Sion Jones]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11665
|
| ''[[:d:Q60734062|Luke Morgan]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11666
| [[Ficheru:Curtis Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60734191|Curtis Davies]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11667
|
| ''[[:d:Q60734266|Scott Williams]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11668
|
| ''[[:d:Q60734311|Allan Lewis]]''
|
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11669
|
| ''[[:d:Q60734320|John Smith]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11670
|
| ''[[:d:Q60734360|Harri Morgan]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11671
|
| ''[[:d:Q60734441|John Davies]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 11672
|
| ''[[:d:Q60734448|Kevin Jones]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11673
|
| ''[[:d:Q60734511|Joe Adams]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11674
|
| ''[[:d:Q60734513|Martin Goldsmith]]''
|
| 1962
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11675
|
| ''[[:d:Q60734569|Alan Jones]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 11676
|
| ''[[:d:Q60734690|Mike Keen]]''
|
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11677
|
| ''[[:d:Q60734744|Chris Ingram]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11678
|
| ''[[:d:Q60735001|Brad Evans]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11679
|
| ''[[:d:Q60735037|Peter Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11680
|
| ''[[:d:Q60735114|Steve Scott]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11681
|
| ''[[:d:Q60735120|Neil Robinson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3216519|Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11682
| [[Ficheru:Steve Bray, Stop Brexit Man (48794896706).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60735575|Steve Bray]]''
|
| 1969
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11683
|
| ''[[:d:Q60735660|Jon Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11684
|
| ''[[:d:Q60735930|Will Griffiths]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11685
|
| ''[[:d:Q60736661|Dai Evans]]''
| futbolista británicu (1934-)
| 1934
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11686
|
| ''[[:d:Q60763309|Lew Bowen]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11687
|
| ''[[:d:Q60791067|Fred Castle]]''
|
| 1902
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11688
|
| ''[[:d:Q60791136|Albert Evans]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11689
|
| ''[[:d:Q60791390|Ernest Lewis]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11690
|
| ''[[:d:Q60791526|Albert Miles]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11691
|
| ''[[:d:Q60791589|Eric Morris]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11692
|
| ''[[:d:Q60959205|Paul Lamford]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11693
|
| ''[[:d:Q61014919|James Wharton]]''
|
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11694
|
| ''[[:d:Q61107154|Mike Crowley]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11695
|
| ''[[:d:Q61107392|Gary Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11696
|
| ''[[:d:Q61107438|Owen Evans]]''
|
| 1968
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11697
| [[Ficheru:Tal Garth, Garth Madrun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61107823|Santes Marchell o Dalgarth]]''
| líder relixosa galesa
| 375
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11698
|
| ''[[:d:Q61107833|Lleucu]]''
| monxa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q6661551|Llangwyryfon]]''
|-
| style='text-align:right'| 11699
|
| ''[[:d:Q61107844|Anhun de Gwrthyfer]]''
| monxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11700
|
| ''[[:d:Q61107961|Betsan Moses]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 11701
|
| ''[[:d:Q61107968|Gareth Bonello]]''
|
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11702
|
| ''[[:d:Q61107987|Meurig Fychan ap Hywel Sele]]''
|
| 1400
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11703
|
| ''[[:d:Q61119025|Griffiths Alison]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11704
|
| ''[[:d:Q61450736|Jim Botham]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11705
|
| ''[[:d:Q61675797|Liv Hill]]''
| actriz británica
| 2000
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11706
| [[Ficheru:Alys Williams (cantores; Welsh singer) 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61707036|Alys Williams]]''
| cantante británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11707
|
| ''[[:d:Q61731675|Kylie Nolan]]''
| futbolista británica
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11708
|
| ''[[:d:Q61780191|Cassia Pike]]''
| futbolista británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11709
|
| ''[[:d:Q61828492|Josh Reynolds]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11710
|
| ''[[:d:Q61828617|Will Kelly]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11711
| [[Ficheru:Benjamin Fry 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61828912|Benjamin Fry]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11712
| [[Ficheru:Owain Wyn Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61983407|Owain Wyn Evans]]''
| periodista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 11713
|
| ''[[:d:Q62024163|Dennis Lambourne]]''
|
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11714
|
| ''[[:d:Q62198596|Daniel Sumner]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11715
|
| ''[[:d:Q62388891|Roger Mostyn]]''
|
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11716
|
| ''[[:d:Q62513133|Andy Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11717
|
| ''[[:d:Q62513940|Alana Spencer]]''
|
| 1992
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11718
| [[Ficheru:Official portrait of Ruth Jones MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62764975|Ruth Jones]]''
| política británica
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11719
|
| ''[[:d:Q62768570|Arthur Smith]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6757051|Marchwiel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11720
|
| ''[[:d:Q62769837|Chris Summers]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11721
|
| ''[[:d:Q62858588|Dick Williams]]''
|
| 1898
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11722
|
| ''[[:d:Q63165862|Paul Karabardak]]''
| tenista de mesa británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11723
| [[Ficheru:Shellyann Evans - 53369865382.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63184794|Shellyann Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11724
|
| ''[[:d:Q63228559|Lilian Nicholas]]''
|
| 1909
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11725
|
| ''[[:d:Q63248308|Geraint Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 11726
|
| ''[[:d:Q63313185|Edwin Rees]]''
|
| 1899
|
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11727
|
| ''[[:d:Q63341276|Graham Jones]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11728
|
| ''[[:d:Q63391841|Eric Styles]]''
| direutor de cine británicu
| 1967
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11729
| [[Ficheru:Prano Bailey-Bond 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63432097|Prano Bailey-Bond]]''
|
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11730
|
| ''[[:d:Q63614875|Jaime Gareth Flórez Barreales]]''
|
| 1969
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11731
| [[Ficheru:Southam, Macauley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63699006|Macauley Southam-Hales]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11732
|
| ''[[:d:Q63699954|Stuart Webber]]''
|
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11733
|
| ''[[:d:Q63874313|Ray Lawrence]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11734
| [[Ficheru:Official portrait of Fay Jones MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63929463|Fay Alicia Jones]]''
| política británica
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11735
|
| ''[[:d:Q63953173|Seirian Sumner]]''
|
| 1974
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11736
|
| ''[[:d:Q63993767|Dewi Griffiths]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11737
|
| ''[[:d:Q64009025|Felicity Dahl]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 11738
|
| ''[[:d:Q64009303|Roman Walker]]''
|
| 2000
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11739
| [[Ficheru:Tom Booth Amos 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64010406|Tom Booth-Amos]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11740
| [[Ficheru:Ella Powell Lewes FC Women v Charlton Ath Women 16 08 20 pre-season-75 (50234968972) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64214523|Ella Powell]]''
| futbolista galesa
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11741
|
| ''[[:d:Q64358828|Alan Reynolds]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q7008960|New Inn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11742
|
| ''[[:d:Q64414789|Ruth King]]''
|
|
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11743
|
| ''[[:d:Q64685172|Sîan Reynolds]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11744
|
| ''[[:d:Q64736714|Ben Cambriani]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11745
| [[Ficheru:Citizenship cairn newton evans-cropped 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64738481|Cairn Newton-Evans]]''
| policía británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11746
|
| ''[[:d:Q64747491|Tomi Lewis]]''
|
| 1999
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11747
| [[Ficheru:Annabel Jones on MTV UK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64748740|Annabel Jones]]''
|
|
|
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 11748
|
| ''[[:d:Q64853341|Shaun Chapple]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11749
| [[Ficheru:Alice Griffiths Lewes FC Women v Charlton Ath Women 16 08 20 pre-season-137 (50234760281).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64995849|Alice Griffiths]]''
| futbolista británica
| 2001
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11750
|
| ''[[:d:Q65029330|Tom Rogers]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11751
| [[Ficheru:2024-12-22 Dresdner Eislöwen gegen ESV Kaufbeuren (DEL2) by Sandro Halank–090.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65030266|Joseph Lewis]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu británicu
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11752
|
| ''[[:d:Q65030475|David Rees]]''
| esquiador de fondu británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 11753
|
| ''[[:d:Q65030489|Peter Williams]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11754
|
| ''[[:d:Q65030620|Jack Fairweather]]''
|
| 1978
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11755
|
| ''[[:d:Q65062011|Harry Davies]]''
|
| 1888
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11756
|
| ''[[:d:Q65178482|Joris Collier]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11757
|
| ''[[:d:Q65294945|Carolyn Hitt]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 11758
| [[Ficheru:20150922 1656 W AUT WAL 3083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65367867|Alice Evans]]''
| futbolista británica
| 1994
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11759
|
| ''[[:d:Q65551884|Peter Turnbull]]''
|
| 1989
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11760
|
| ''[[:d:Q65555292|Emma Jenkins]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11761
|
| ''[[:d:Q65624959|Ian Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11762
|
| ''[[:d:Q65665802|Rhian Nokes]]''
| futbolista galesa
| 1989
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11763
|
| ''[[:d:Q65946181|Valerie Mullins]]''
|
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11764
|
| ''[[:d:Q65946185|Margaret Thomas-Neale]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11765
|
| ''[[:d:Q65946188|Gwynedd Lewis-Lingard]]''
|
| 1934
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11766
|
| ''[[:d:Q66023017|Dorothy Summers]]''
|
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11767
| [[Ficheru:20150922 1656 W AUT WAL 3084.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66049720|Jo Price]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 11768
|
| ''[[:d:Q66105403|Elizabeth Baines]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11769
|
| ''[[:d:Q66147583|Guto Dafydd]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11770
|
| ''[[:d:Q66241174|Stavros Ambizas]]''
| políticu xipriota
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11771
|
| ''[[:d:Q66295328|Pamela Hopkins]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11772
|
| ''[[:d:Q66309772|Patrick Killian]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11773
|
| ''[[:d:Q66335445|Callum Taylor]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11774
|
| ''[[:d:Q66360557|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1956-)
| 1956
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11775
| [[Ficheru:Drew Parker 20.02.27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66364666|Drew Parker]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11776
|
| ''[[:d:Q66384840|William Smale]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11777
|
| ''[[:d:Q66398333|Andrew Morris]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11778
| [[Ficheru:Ben Cabango playing for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66428065|Ben Cabango]]''
| futbolista británicu
| 2001<br/>2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11779
|
| ''[[:d:Q66604836|Sonia Lawrence]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11780
| [[Ficheru:Jason Evans Wikimedian 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66689127|Jason Evans]]''
|
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11781
|
| ''[[:d:Q66712828|Jamie Slater]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11782
| [[Ficheru:Lewis Thomas 11042026 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66732355|Lewis Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11783
|
| ''[[:d:Q66732400|Lee Harris]]''
| escritor británicu
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11784
|
| ''[[:d:Q66734203|Richard Benyon]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11785
|
| ''[[:d:Q66737792|Ben Gwalchmai]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q4787855|Arddleen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11786
|
| ''[[:d:Q66762454|Elin Harlow]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11787
|
| ''[[:d:Q66823499|Carrie Jones]]''
| futbolista británica
| 2003
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11788
|
| ''[[:d:Q66841012|Chloe Chivers]]''
| futbolista galesa
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11789
| [[Ficheru:Ffion-Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66841084|Ffion Morgan]]''
| futbolista galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11790
|
| ''[[:d:Q66844101|Jack Evans]]''
| futbolista galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11791
| [[Ficheru:Jarry Lee Oscar Blandi 2020.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q67019082|Jarry Lee]]''
|
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11792
| [[Ficheru:LHooleBRovers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67117129|Luca Hoole]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11793
| [[Ficheru:Dom Jefferies, Brentford F.C. footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67146942|Dom Jefferies]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11794
|
| ''[[:d:Q67146943|Elis Watts]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11795
|
| ''[[:d:Q67201474|Clive Davis]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11796
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Wilcox of Newport crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67222729|Debbie Wilcox]]''
| política británica
| 1957
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11797
| [[Ficheru:Hilary Greaves (20613169345).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67222739|Hilary Greaves]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11798
|
| ''[[:d:Q67599358|Ray Booth]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11799
|
| ''[[:d:Q67641500|John Trevelyan]]''
| axedrecista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11800
|
| ''[[:d:Q67641543|David John Sully]]''
| axedrecista británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11801
|
| ''[[:d:Q67790654|Adrian Masters]]''
|
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11802
|
| ''[[:d:Q67802439|Cyndeyrn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11803
|
| ''[[:d:Q67886292|Geoffrey Cutter]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11804
|
| ''[[:d:Q67921919|Tôpher Mills]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11805
|
| ''[[:d:Q68065250|Ryan Hillier]]''
| futbolista británicu
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11806
|
| ''[[:d:Q68217203|Bob Evans]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11807
| [[Ficheru:John B. Trumper 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q68585432|John Bassett Trumper]]''
|
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11808
|
| ''[[:d:Q69060453|Tomi Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''<br/>''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11809
| [[Ficheru:Dr Sabrina Cohen-Hatton-London Fire Brigade, UK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q69158102|Sabrina Cohen-Hatton]]''
|
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11810
|
| ''[[:d:Q70170755|Jacob Draper]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11811
|
| ''[[:d:Q70473832|Niki Pilkington]]''
|
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11812
|
| ''[[:d:Q70602412|Malvin Mortimer]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 11813
|
| ''[[:d:Q71128886|Eloise Laity]]''
|
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11814
|
| ''[[:d:Q71496189|Phoebe Richards]]''
|
| 1993
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 11815
|
| ''[[:d:Q72097669|Geraint Vaughan Jones]]''
| escritor galés
| 1938
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11816
|
| ''[[:d:Q72591827|Ria Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11817
|
| ''[[:d:Q72835607|Mari Berllan Biter]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11818
| [[Ficheru:2022 FIFA World Cup United States 1–1 Wales - (24) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q72921909|Neco Williams]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11819
|
| ''[[:d:Q72973962|John Hartley]]''
| escritor australianu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11820
|
| ''[[:d:Q73211440|Louis Gray]]''
|
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11821
|
| ''[[:d:Q73276307|Terry Monaghan]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 11822
|
| ''[[:d:Q73632769|Jacquie Barnbrook]]''
| actriz británica
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11823
|
| ''[[:d:Q73855338|Christine Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11824
|
| ''[[:d:Q73855341|Dawn Williams]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11825
|
| ''[[:d:Q73855347|Dilys Thomas]]''
|
|
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 11826
|
| ''[[:d:Q73855354|Eiry Miles]]''
|
|
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11827
|
| ''[[:d:Q73855378|Lowri Cynan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 11828
|
| ''[[:d:Q73855387|Jane Ellis]]''
|
| 1779
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 11829
|
| ''[[:d:Q73855407|Leusa Fflur Llewelyn]]''
|
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11830
|
| ''[[:d:Q73855404|Laura Sheldon]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11831
|
| ''[[:d:Q73855417|Lowri Haf Cooke]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11832
|
| ''[[:d:Q73855422|Luned Aaron]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11833
|
| ''[[:d:Q73855463|Sheelagh Thomas]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11834
|
| ''[[:d:Q74050176|Tom Cutler]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11835
| [[Ficheru:Ioan Lloyd EPCR 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74185530|Ioan Lloyd]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11836
|
| ''[[:d:Q74817155|Callum Jones]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11837
|
| ''[[:d:Q74817195|Joe Woodiwiss]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11838
|
| ''[[:d:Q75574815|Samuel James Laurance Mattock]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q24192181|University Hospital Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 11839
|
| ''[[:d:Q75682717|Sion Wiggin]]''
| xugador de squash británicu
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11840
|
| ''[[:d:Q75817575|Alexander Murray-Threipland]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11841
|
| ''[[:d:Q75817581|Alice Murray-Threipland]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11842
|
| ''[[:d:Q75866941|William Parry Crawley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11129506|Bryngwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11843
|
| ''[[:d:Q76025826|Henry Awbrey]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11844
|
| ''[[:d:Q76086417|George Grant Francis]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11845
|
| ''[[:d:Q76214693|Iris Lambert Williams]]''
|
| 1919
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 11846
| [[Ficheru:Official portrait of Dr Jamie Wallis MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363017|Katie Wallis]]''
| políticu británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 11847
| [[Ficheru:Official portrait of Scott Benton MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363105|Scott Benton]]''
|
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11848
| [[Ficheru:Official portrait of Beth Winter MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363918|Beth Winter]]''
| política británica
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11849
| [[Ficheru:Official portrait of Alex Davies-Jones MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76364874|Alex Davies-Jones]]''
| política británica
| 1989
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 11850
| [[Ficheru:Official portrait of Robin Millar MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76450637|Robin Millar]]''
| políticu británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11851
|
| ''[[:d:Q76613834|Prydwen Elfed-Owens]]''
| escritora y inspeutora d'enseñu galesa
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11852
|
| ''[[:d:Q76615306|N. A. Pett]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11853
|
| ''[[:d:Q76615429|Owen Glyn Roberts]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11854
|
| ''[[:d:Q76615797|Neil Trevor Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11855
|
| ''[[:d:Q76616291|Michael Tibbott]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11856
|
| ''[[:d:Q76616645|Meurig Thomas]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11857
| [[Ficheru:Dylan Levitt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76700917|Dylan Levitt]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11858
|
| ''[[:d:Q77215517|James Jones]]''
|
| 1695
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11859
|
| ''[[:d:Q77359183|Jessica Hemmings]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11860
| [[Ficheru:LU MRD G O Osborne chromatograph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q77364621|Graham Oliver Osborne]]''
|
| 1925
|
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11861
| [[Ficheru:Chem Campbell 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q78155720|Chem Campbell]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11862
|
| ''[[:d:Q78828774|Morgan Boyes]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11863
|
| ''[[:d:Q79322942|Terry Vaughan]]''
|
| 1938
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11864
| [[Ficheru:Louis Rees-Zammit March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79329132|Louis Rees-Zammit]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11865
|
| ''[[:d:Q79359895|Anne Burns]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11866
|
| ''[[:d:Q79459553|Colin Treharne]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11867
|
| ''[[:d:Q79856442|Annes Elwy]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11868
| [[Ficheru:Helen Sullivan (born 1966) in the video Rethinking the Future of Australian Defence Industry Policy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q80388263|Helen Sullivan]]''
|
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11869
|
| ''[[:d:Q80863365|Ian Davies]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11870
| [[Ficheru:Jac Morgan 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81052834|Jac Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11871
|
| ''[[:d:Q81052941|Alun Lawrence]]''
|
| 1998
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11872
|
| ''[[:d:Q81087079|Ieuan Owen]]''
|
| 1941
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11873
|
| ''[[:d:Q81147173|David Llewellyn]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11874
|
| ''[[:d:Q81191668|Geraint Frowen]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 11875
|
| ''[[:d:Q81713322|Tweli Griffiths]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 11876
|
| ''[[:d:Q81749728|Wendy White]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11877
|
| ''[[:d:Q81750352|Griff Rowland]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11878
|
| ''[[:d:Q82026018|Rupert Shipperley]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11879
|
| ''[[:d:Q82736987|Connagh Howard]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11880
| [[Ficheru:Ben Thomas 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83222996|Ben Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11881
|
| ''[[:d:Q83289553|Llŷr Titus]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 11882
|
| ''[[:d:Q83559707|Patrick Harrington]]''
| abogáu británicu
| 1949
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11883
|
| ''[[:d:Q83739297|Sam Costelow]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 11884
|
| ''[[:d:Q83864687|Carwyn Penny]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11885
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 533.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83875033|Ella Barnwell]]''
|
| 2001
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11886
| [[Ficheru:Stephen Varney 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q84048212|Stephen Varney]]''
| xugador de rugbi union italianu
| 2001
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11887
| [[Ficheru:NC Courage vs Seattle Reign (Apr 2024) 016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q84078989|Lily Woodham]]''
| futbolista británica
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11888
|
| ''[[:d:Q84763454|John Elfed Jones]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11889
|
| ''[[:d:Q84893687|James McCarthy]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11890
|
| ''[[:d:Q85220401|Emyr Huws Jones]]''
|
| 1950
|
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 11891
|
| ''[[:d:Q85771463|John Davidson]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11892
|
| ''[[:d:Q85792913|Peter Arthur]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11893
|
| ''[[:d:Q85828658|Chris Klefenz]]''
|
|
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11894
|
| ''[[:d:Q85851754|Richard Barnes]]''
|
| 1975
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11895
|
| ''[[:d:Q85851980|Steve Jones]]''
|
| 1964
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11896
|
| ''[[:d:Q85874731|Michael Beckett]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 11897
|
| ''[[:d:Q85984763|Giancarlo Gemin]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11898
|
| ''[[:d:Q86445222|Jane Stanness]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 11899
|
| ''[[:d:Q87296575|Ellie Coster]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11900
|
| ''[[:d:Q87355238|Tracy Rees]]''
|
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11901
|
| ''[[:d:Q87474480|Donal Anthony Foley]]''
|
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11902
|
| ''[[:d:Q87740471|Caine Woolerton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11903
|
| ''[[:d:Q87740637|Ioan Davies]]''
|
| 1999
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11904
|
| ''[[:d:Q87905789|Albert Clifton Kelway]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q15222581|Hakin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11905
| [[Ficheru:Ruth May CNO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88074967|Ruth May]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11906
|
| ''[[:d:Q88289718|Phil Parry]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11907
|
| ''[[:d:Q88360982|Steffan Cennydd]]''
|
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11908
|
| ''[[:d:Q88509572|Rhys Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11909
|
| ''[[:d:Q88527143|Paul Barrow]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11910
|
| ''[[:d:Q88590650|Rhodri Thomas]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 11911
|
| ''[[:d:Q88886811|Denise Hampson]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11912
|
| ''[[:d:Q89579900|Dewi Rhys Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 11913
|
| ''[[:d:Q89891143|Andrew Teilo]]''
|
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11914
|
| ''[[:d:Q89916448|Dannii Harwood]]''
| modelu erótica británica
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11915
|
| ''[[:d:Q90023497|Amy Boulden]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11916
| [[Ficheru:LloydWarburton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91615685|Lloyd Warburton]]''
|
| 2003
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11917
|
| ''[[:d:Q92311589|Debbie Johnsey]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11918
|
| ''[[:d:Q92438583|Norman van de Vater]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q5197228|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 11919
|
| ''[[:d:Q93605036|Leon Stanfield]]''
|
| 1934
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11920
|
| ''[[:d:Q94005165|Hywel Griffith]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11921
|
| ''[[:d:Q94134193|Beryl Baigent]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q6661943|Llay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11922
|
| ''[[:d:Q94139976|Colin Palfrey]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11923
|
| ''[[:d:Q94579608|Edwina McGrail]]''
|
| 1950
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11924
|
| ''[[:d:Q94696644|Mandi Haswell]]''
| saltadora británica
| 1949
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11925
|
| ''[[:d:Q94823364|Christine Jones]]''
| ceramista británica
| 1955
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 11926
|
| ''[[:d:Q94997935|Graham Morris]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11927
|
| ''[[:d:Q95188939|Nia Dryhurst]]''
|
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11928
|
| ''[[:d:Q95208143|Eirian James]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11929
|
| ''[[:d:Q95230858|Raymond Crompton]]''
|
| 1936
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11930
|
| ''[[:d:Q95236346|Richard Idwal Hopwood]]''
|
| 1884
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11931
|
| ''[[:d:Q95287152|Thomas Arthur Rowett Hyndman]]''
|
| 1911
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11932
|
| ''[[:d:Q95304925|David Kingdon]]''
|
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11933
|
| ''[[:d:Q95335719|Maldwyn Davies]]''
|
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11934
|
| ''[[:d:Q95563204|John Cording]]''
| actor británicu
| 1944
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11935
| [[Ficheru:Idles - Haldern Pop Festival 2017 - Alexander Kellner - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95698426|Joe Talbot]]''
| cantante británicu
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11936
|
| ''[[:d:Q95785749|Ioan Meredith]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11937
|
| ''[[:d:Q95826771|Aaron Fuller]]''
|
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11938
|
| ''[[:d:Q96154651|Gareth Brenton]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11939
|
| ''[[:d:Q96186370|James Waite]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11940
|
| ''[[:d:Q96313660|Layla Saad]]''
| escritora británica
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11941
|
| ''[[:d:Q96384682|John Tudor]]''
|
| 1953
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11942
|
| ''[[:d:Q96385713|Kevin James]]''
|
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11943
|
| ''[[:d:Q96398942|Peter Isaac]]''
|
| 1931
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11944
| [[Ficheru:Rhys Davies 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96401739|Rhys Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11945
|
| ''[[:d:Q96401737|Rhys Davies]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11946
|
| ''[[:d:Q96402446|Roger Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11947
|
| ''[[:d:Q96406533|Steve Hill]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11948
|
| ''[[:d:Q96483757|Roger Yeoman]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11949
| [[Ficheru:Sally Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96484421|Sally Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11950
| [[Ficheru:Amanda Blanc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97010729|Amanda Blanc]]''
| xefa d'empresa británica
| 1967
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 11951
|
| ''[[:d:Q97365110|Freddie John]]''
|
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11952
|
| ''[[:d:Q97452589|Harry Fry]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11953
|
| ''[[:d:Q97452647|Matthew Taylor]]''
|
| 1999
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11954
|
| ''[[:d:Q97467288|Andy Roberton]]''
| pilotu de motocross británicu
| 1948
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 11955
|
| ''[[:d:Q97486769|Jack Vale]]''
|
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11956
|
| ''[[:d:Q97579239|Ahmed Yasine Ali]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11957
|
| ''[[:d:Q97732453|Eluned Gramich]]''
|
| 1989
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11958
| [[Ficheru:Lewes FC Women 2 Liverpool Women 2 01 11 2020-242 (50557034961).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97741582|Rhian Cleverly]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11959
| [[Ficheru:Ellie Leek Blackburn Rovers Women 2021 (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97741605|Ellie Leek]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q643919|Torfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11960
|
| ''[[:d:Q98019030|Rhydian Richards]]''
| xugador de snooker británicu
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11961
|
| ''[[:d:Q98076937|Jonathan Denning]]''
|
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11962
|
| ''[[:d:Q98088454|Harrison Powell]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11963
|
| ''[[:d:Q98098855|Scott Phillips]]''
|
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11964
|
| ''[[:d:Q98104064|Ieuan Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11965
|
| ''[[:d:Q98188056|Reuben de Maid]]''
| productor de televisión británicu
| 2005
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11966
|
| ''[[:d:Q98761657|Ronald Clifford Bateman]]''
| artista plásticu británicu
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11967
|
| ''[[:d:Q98886407|Dafydd Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q4897692|Bethania]]''
|-
| style='text-align:right'| 11968
| [[Ficheru:Natasha-asghar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98968495|Natasha Asghar]]''
| política británica
|
|
| [[Reinu Xuníu]]<br/>[[Casnewydd]]<br/>''[[:d:Q16998897|Newport Built-up area]]''
|-
| style='text-align:right'| 11969
|
| ''[[:d:Q98970349|Sonny Lewis]]''
|
| 2005
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11970
|
| ''[[:d:Q98971974|Lewys Twamley]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11971
| [[Ficheru:CDawgVA at SMASH 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99479049|CDawgVA]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 11972
|
| ''[[:d:Q99540803|John Woolley]]''
| cantante belxicanu
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11973
| [[Ficheru:Casi Wyn in Capel Moriah 03.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q100144360|Casi Wyn]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11974
|
| ''[[:d:Q100235419|Robert Albert Jones]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11975
|
| ''[[:d:Q100243553|Charlie Hulson]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11976
|
| ''[[:d:Q100596005|Sarah J. Lloyd]]''
|
| 1896
|
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 11977
|
| ''[[:d:Q100634638|Jalisa Andrews]]''
|
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11978
| [[Ficheru:Official portrait of Llinos Medi MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100741889|Llinos Medi Huws]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 11979
|
| ''[[:d:Q100929975|Jamie Hill]]''
|
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11980
|
| ''[[:d:Q100942348|Dai Powell]]''
|
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11981
| [[Ficheru:Emily Maltman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100951828|Emily Maltman]]''
| diplomática británica
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11982
|
| ''[[:d:Q101054639|Paul Merchant]]''
|
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11983
|
| ''[[:d:Q101090855|Callum Carson]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11984
|
| ''[[:d:Q101103863|Reilly Featherstone]]''
| actor británicu
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11985
| [[Ficheru:Joe Hawkins 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101130033|Joe Hawkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11986
|
| ''[[:d:Q101221023|Arianwen]]''
|
| 401
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11987
|
| ''[[:d:Q101223178|Leighton Alfred]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11988
|
| ''[[:d:Q101417848|Jac Price]]''
|
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11989
|
| ''[[:d:Q101513237|Rhys Jenkins]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11990
|
| ''[[:d:Q101553967|Russell L. Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11991
| [[Ficheru:2019 UCI Juniors Track World Championships 092.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101915918|Eluned King]]''
| ciclista británica
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11992
|
| ''[[:d:Q102036559|Harrison Bright]]''
|
| 2004
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11993
|
| ''[[:d:Q102036561|Callum Brain]]''
|
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11994
|
| ''[[:d:Q102036566|Aneurin Livermore]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11995
|
| ''[[:d:Q102036570|Callum Ryan-Phillip]]''
|
| 2004
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11996
| [[Ficheru:Teddy Williams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102046790|Teddy Williams]]''
|
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11997
|
| ''[[:d:Q102183413|Richard Evans]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 11998
|
| ''[[:d:Q102229381|A. Thomas Fuller]]''
|
| 1924
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11999
|
| ''[[:d:Q102245338|Gwilym Bradley]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12000
|
| ''[[:d:Q102245350|Iestyn Harris]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12001
|
| ''[[:d:Q102289268|Ash Randall]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12002
|
| ''[[:d:Q102359203|Stuart Cornes]]''
|
| 1960
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 12003
|
| ''[[:d:Q102428219|James Beaumont]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12004
| [[Ficheru:Mason Grady u20 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102735094|Mason Grady]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12005
| [[Ficheru:Taine Plumtree 20250419 174612.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q103716744|Taine Plumtree]]''
| xugador de rugbi union neozelandés
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12006
| [[Ficheru:Scott McGlynn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104057253|Scott McGlynn]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12007
|
| ''[[:d:Q104175572|Luke Yendle]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12008
|
| ''[[:d:Q104224598|Charlotte Carey]]''
|
| 1996
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12009
| [[Ficheru:Pedr ap Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104415876|Pedr Ap Llwyd]]''
| bibliotecariu británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12010
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 043.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104531559|Zoe Bäckstedt]]''
| ciclista británica
| 2004
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 12011
|
| ''[[:d:Q104545709|Ian Williams]]''
|
| 1931
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12012
|
| ''[[:d:Q104590335|Ruben Chorlton-Owen]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12013
|
| ''[[:d:Q104655980|Denise Sommers]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12014
|
| ''[[:d:Q104719149|Alun Jones]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12015
|
| ''[[:d:Q104761963|Cameron Evans]]''
|
| 2001
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12016
|
| ''[[:d:Q104765398|Matilda Devries]]''
|
| 2003
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12017
| [[Ficheru:Kemsley Mathias 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104768094|Kemsley Mathias]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12018
|
| ''[[:d:Q104839524|James Jones]]''
|
| 1997
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12019
|
| ''[[:d:Q104906897|Lyndon Simmonds]]''
|
| 1966
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12020
|
| ''[[:d:Q104907464|Charlie Caton]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12021
|
| ''[[:d:Q105070508|Callum Scott Howells]]''
|
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12022
| [[Ficheru:Ffion Davies OF 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105080581|Ffion Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12023
|
| ''[[:d:Q105140904|Rufus Wells]]''
| zoólogu neozelandés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12024
|
| ''[[:d:Q105155401|Carwyn Tuipulotu]]''
|
| 2001
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12025
| [[Ficheru:Richard Hermer Official Cabinet Portrait, July 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105188058|Richard Hermer]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12026
|
| ''[[:d:Q105199556|Dan Hawkins]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12027
| [[Ficheru:Jill nalder 2022 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105298835|Jill Nalder]]''
|
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12028
|
| ''[[:d:Q105305836|Steffan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12029
| [[Ficheru:Alex George at the British Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105319846|Alex George]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12030
|
| ''[[:d:Q105388992|Rhian Nest James]]''
| ilustradora británica
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12031
| [[Ficheru:Joshua Milton 2, 2015 Wimbledon Qualifying - Diliff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105437716|Joshua Milton]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12032
| [[Ficheru:Rubin Colwill 05042025 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105480896|Rubin Colwill]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12033
|
| ''[[:d:Q105560094|Lewy Williams]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12034
|
| ''[[:d:Q105753094|Huw Williams]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12035
| [[Ficheru:1918 John Mahoney Massachusetts House of Representatives.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q105810383|John P. Mahoney]]''
| políticu estauxunidense
| 1888
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12036
|
| ''[[:d:Q105812487|Sam Pearson]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12037
|
| ''[[:d:Q105821038|Cai Tomos]]''
| artista galés
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12038
|
| ''[[:d:Q105893541|Howard A Barnes]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12039
| [[Ficheru:Gwen CS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105946397|Gwenan Davies]]''
|
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12040
|
| ''[[:d:Q105959279|Ali Kent]]''
| política australiana
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12041
|
| ''[[:d:Q105972198|Hugh Jones]]''
| políticu australianu
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12042
| [[Ficheru:Peter Elliott.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105973425|Peter Elliott]]''
|
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12043
| [[Ficheru:Najla Mangoush-Headshot-e1645841738656-332x332.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105977287|Najla Mangoush]]''
|
| 1973
|
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q24342199|Cardiff]]''
|-
| style='text-align:right'| 12044
| [[Ficheru:One Woman Walks - Ursula Martin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105981798|Ursula Martin]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12045
|
| ''[[:d:Q106096160|Alex Griffiths]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12046
|
| ''[[:d:Q106097840|Claire Nicholas]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12047
|
| ''[[:d:Q106097845|Lauren Parfitt]]''
|
| 1994
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12048
|
| ''[[:d:Q106104065|Phil Obbard]]''
| xugador de dardos galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12049
| [[Ficheru:Owen Smith 2019 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106141816|Owen Smith]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q7659625|Sychdyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12050
|
| ''[[:d:Q106193204|John Corfe]]''
| xugador de dardos galés
| 1935
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12051
|
| ''[[:d:Q106193430|John Assiratti]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q24638205|Rhondda Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12052
|
| ''[[:d:Q106193530|Paul Linwood]]''
| xugador de dardos galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12053
|
| ''[[:d:Q106193983|Terry James]]''
| xugador de dardos galés
| 1946
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12054
|
| ''[[:d:Q106194128|Liam Meek]]''
| Dardos galés
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12055
|
| ''[[:d:Q106201505|Cavan Phillips]]''
| xugador de dardos galés
| 1998
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12056
|
| ''[[:d:Q106201762|Justin Smith]]''
| xugador de dardos galés
| 1997
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12057
|
| ''[[:d:Q106204495|Brian Lashbrook]]''
| xugador de dardos galés
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12058
| [[Ficheru:Gwenllian Evans (5236480).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106254832|Gwenllian Howells]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 12059
| [[Ficheru:Angela hui 2022 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106270402|Angela Hui]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 12060
|
| ''[[:d:Q106314366|Rosie Andrews]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12061
|
| ''[[:d:Q106351904|Adi Taviner]]''
|
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12062
|
| ''[[:d:Q106364026|Kerin Lake]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12063
|
| ''[[:d:Q106452516|Ren]]''
| raperu británicu
| 1990
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12064
| [[Ficheru:Jack Shore at CAGE Warrior 100.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106459264|Jack Shore]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 12065
|
| ''[[:d:Q106465167|Alisha Butchers]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12066
| [[Ficheru:The Great Welsh Revival Mr. Sam Jenkins-- the Sankey of Wales. (5294015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465379|Sam Jenkins]]''
|
| 1882
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12067
|
| ''[[:d:Q106492696|Gwenllian Pyrs]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1997
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12068
|
| ''[[:d:Q106496101|Robyn Wilkins]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12069
| [[Ficheru:Amber Davies in 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106540639|Amber Davies]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''<br/>''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12070
| [[Ficheru:Jamie Miller 2022.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q106604082|Jamie Miller]]''
|
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12071
| [[Ficheru:Immanuel Feyi-Waboso LQ Feb 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106614747|Immanuel Feyi-Waboso]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12072
| [[Ficheru:Annparryowen02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106629768|Ann Parry Owen]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12073
|
| ''[[:d:Q106629794|Johanna Waters]]''
| xeógrafa británica
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12074
|
| ''[[:d:Q106645035|Shaquille Wynter-Coles]]''
| futbolista galés
| 2000
|
| [[Gales]]<br/>[[Inglaterra]]
|-
| style='text-align:right'| 12075
|
| ''[[:d:Q106687698|Timothy Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12076
| [[Ficheru:GarethDaviesMS-Castle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106754536|Gareth Davies]]''
| políticu británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12077
| [[Ficheru:Buffy-williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106761230|Buffy Williams]]''
| política británica
| 1976
|
| ''[[:d:Q8021291|Williamstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 12078
| [[Ficheru:James-evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106762245|James Evans]]''
| políticu británicu
| 1991
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12079
| [[Ficheru:Cefin Campbell yng Nghaerfyrddin (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106766510|Cefin Campbell]]''
|
| 1950
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 12080
|
| ''[[:d:Q106808905|Lawrie Hooper]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12081
|
| ''[[:d:Q106812083|Lisa Neumann]]''
|
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12082
| [[Ficheru:Luke-fletcher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106814756|Luke Fletcher]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12083
|
| ''[[:d:Q106908968|Barbara Cooper]]''
|
| 1929
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12084
|
| ''[[:d:Q106935335|Joe Roberts]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12085
|
| ''[[:d:Q106940566|Mike Prosser]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12086
|
| ''[[:d:Q107012530|Harriet Jones]]''
| nadadora británica
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12087
|
| ''[[:d:Q107021806|Mark Harding]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12088
|
| ''[[:d:Q107031300|Mared Jarman]]''
| actriz galesa
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12089
|
| ''[[:d:Q107033474|Hanna Jarman]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12090
|
| ''[[:d:Q107062398|Noel Kennedy]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12091
|
| ''[[:d:Q107094503|Christopher Williams]]''
|
| 1972
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12092
|
| ''[[:d:Q107126154|Ntazana Mayembe]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12093
|
| ''[[:d:Q107212477|Megan Davies]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12094
|
| ''[[:d:Q107244824|Gavin Bilton]]''
| forzudu galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12095
| [[Ficheru:Official portrait of Sarah Green MP crop 2, 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107284337|Sarah Green]]''
| política británica
| 1982
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 12096
| [[Ficheru:Crop 1500 metres men final Tampere 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107355375|Jake Heyward]]''
| atleta británicu
| 1999
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12097
| [[Ficheru:2022-08-21 European Championships 2022 – Men's 4 x 100 Metres by Sandro Halank–014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107479464|Jeremiah Azu]]''
| atleta británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12098
|
| ''[[:d:Q107521039|Hannah Brier]]''
| atleta británica
| 1998
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12099
|
| ''[[:d:Q107559900|Morfudd Strange]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q107032849|Pen-y-cefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12100
|
| ''[[:d:Q107579601|Eric Griffiths]]''
|
| 1927
|
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12101
|
| ''[[:d:Q107580139|Andrew York]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 12102
|
| ''[[:d:Q107583041|Miggs Wynne Morris]]''
|
| 1938
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12103
|
| ''[[:d:Q107613302|Connor Marshall]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12104
| [[Ficheru:Paula Craig MBE British former detective (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107631283|Paula Craig]]''
|
| 1963
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 12105
| [[Ficheru:Team GB Hector Pardoe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107820965|Hector Pardoe]]''
| nadador británicu
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12106
|
| ''[[:d:Q108115703|Hefin Elis]]''
|
| 1950
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12107
|
| ''[[:d:Q108155320|Thomas Davies]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12108
|
| ''[[:d:Q108183826|Ian Parri]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12109
|
| ''[[:d:Q108187231|M. A. Oliver-Semenov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 12110
|
| ''[[:d:Q108192429|Trefor Prest]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12111
|
| ''[[:d:Q108194762|David Foster-Morgan]]''
|
|
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 12112
|
| ''[[:d:Q108219735|Daniel Williams]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12113
|
| ''[[:d:Q108284983|Georgia Wilson]]''
|
| 1995
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12114
|
| ''[[:d:Q108306292|Cathrin Williams]]''
|
| 1937
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12115
|
| ''[[:d:Q108313299|Gaynor Madoc Leonard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12116
|
| ''[[:d:Q108314008|Meirion Jordan]]''
|
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12117
|
| ''[[:d:Q108323729|Harri Jenkins]]''
| deportista británicu
| 1996
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12118
|
| ''[[:d:Q108354160|Zack Maher]]''
|
| 2002
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12119
| [[Ficheru:2022 - Fourth Estate SAM 9975 (52472936660) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108373707|Omid Scobie]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]<br/>[[Londres]]
|-
| style='text-align:right'| 12120
|
| ''[[:d:Q108485535|Jack Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 12121
|
| ''[[:d:Q108485546|Noel Edwards]]''
|
| 1898
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 12122
|
| ''[[:d:Q108485747|Sam Bowen]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12123
|
| ''[[:d:Q108493570|Waseem Abbas]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12124
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 278.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108524848|Josh Tarling]]''
| ciclista británicu
| 2004
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 12125
|
| ''[[:d:Q108532305|Thomas Matthews]]''
|
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12126
|
| ''[[:d:Q108536009|Kieron Evans]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 12127
|
| ''[[:d:Q108545267|Patrick Corcoran]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12128
|
| ''[[:d:Q108550800|Iestyn Evans]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12129
|
| ''[[:d:Q108560477|A.M.C. Nicholl]]''
|
| 1879
|
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 12130
|
| ''[[:d:Q108566666|J.A. Speed]]''
|
| 1888
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12131
|
| ''[[:d:Q108736988|Siân Thomas]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 12132
|
| ''[[:d:Q108828382|Owain Llŷr]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12133
|
| ''[[:d:Q108837354|Dylan Emery]]''
| xugador de snooker británicu
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12134
|
| ''[[:d:Q108874754|Matt Sargent]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12135
|
| ''[[:d:Q109015181|James Rowberry]]''
|
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12136
| [[Ficheru:Owen Beck.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q109296921|Owen Beck]]''
|
| 2002
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12137
|
| ''[[:d:Q109442672|Grahame Fox]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12138
|
| ''[[:d:Q109567506|Scott Jenkins]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12139
| [[Ficheru:Kidsgrove Athletic v Crewe Alexandra - 5 July 2025 - Zac Williams 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109604218|Zac Williams]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12140
|
| ''[[:d:Q109733043|Margaret Ellen James]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q20007216|Monington]]''
|-
| style='text-align:right'| 12141
| [[Ficheru:Shirley Jones artist 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109768829|Shirley Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q24638205|Rhondda Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12142
|
| ''[[:d:Q109780504|Andreas Christodoulidis]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12143
|
| ''[[:d:Q109849817|Pete Williams]]''
|
| 1954
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12144
|
| ''[[:d:Q109993471|Maureen Rees]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12145
|
| ''[[:d:Q110114874|MADDOX]]''
|
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12146
| [[Ficheru:Cameron Winnett 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110185703|Cameron Winnett]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12147
|
| ''[[:d:Q110220872|Paul Bowen]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12148
|
| ''[[:d:Q110221104|Lex Lamprey]]''
| actor británicu
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12149
| [[Ficheru:2025 Autumn Nations Series Wales vs New Zealand 20251122 161654 Alex Mann.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110298824|Alex Mann]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12150
|
| ''[[:d:Q110400063|Carolina Collet]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12151
|
| ''[[:d:Q110440473|David Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 12152
|
| ''[[:d:Q110622080|Emrys Hughes]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q25558292|Borth-y-Gest]]''
|-
| style='text-align:right'| 12153
|
| ''[[:d:Q110646313|Carys Eleri]]''
|
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12154
|
| ''[[:d:Q110664358|Grace Ellis]]''
|
| 1860
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12155
|
| ''[[:d:Q110689275|Richard Thomas]]''
| músicu británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12156
|
| ''[[:d:Q110724360|Gwilym Howell Jones]]''
|
| 1890
|
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 12157
|
| ''[[:d:Q110726191|Evan Thomas]]''
|
| 1829
|
| ''[[:d:Q2913555|Llanfair-yng-Nghornwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12158
| [[Ficheru:Efan Daniel 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110748385|Efan Daniel]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12159
|
| ''[[:d:Q110760139|Calum Kavanagh]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12160
|
| ''[[:d:Q110802391|John Ellis Jones]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12161
|
| ''[[:d:Q110844810|Beneticta Jane Keene]]''
|
| 1866
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 12162
| [[Ficheru:Dafydd Jenkins 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110859735|Dafydd Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12163
|
| ''[[:d:Q110918111|Malcolm Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12164
|
| ''[[:d:Q110918134|Pamela Field]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12165
|
| ''[[:d:Q110939874|David R. Abram]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12166
|
| ''[[:d:Q110951897|Robert Rowlands]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12167
|
| ''[[:d:Q110952825|Elizabeth Herbert]]''
|
| 1869
|
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 12168
|
| ''[[:d:Q110987557|Robert Evans]]''
|
| 1960<br/>1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12169
|
| ''[[:d:Q111016512|John Cheshire]]''
|
| 1828
|
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 12170
|
| ''[[:d:Q111088099|Anna Eliza Pridham]]''
|
| 1789
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12171
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 331.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111134348|Rhian Edmunds]]''
|
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12172
|
| ''[[:d:Q111170402|Edward Roberts]]''
|
| 1891
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12173
| [[Ficheru:Cameron Congreve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111206274|Cameron Congreve]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 12174
|
| ''[[:d:Q111228239|John N. Jones]]''
|
| 1850
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12175
|
| ''[[:d:Q111228248|William P. Jones]]''
|
| 1828
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12176
|
| ''[[:d:Q111228249|William R. Jones]]''
|
| 1827
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12177
|
| ''[[:d:Q111228454|Robert H. Hughes]]''
|
| 1832
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12178
|
| ''[[:d:Q111229039|Richard Lewis]]''
|
| 1833
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12179
|
| ''[[:d:Q111229993|Evan Morgan]]''
|
| 1805
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12180
|
| ''[[:d:Q111230003|Evan R. Morris]]''
|
| 1842
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12181
|
| ''[[:d:Q111230638|John T. Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12182
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 091.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111433491|Emma Finucane]]''
|
| 2002
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12183
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111441867|Lowri Thomas]]''
|
| 1999
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12184
|
| ''[[:d:Q111496845|Liam Davies]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 12185
|
| ''[[:d:Q111635551|Mark McGreal]]''
|
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12186
|
| ''[[:d:Q111692498|Amy Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12187
|
| ''[[:d:Q111699970|Salvia]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12188
|
| ''[[:d:Q111729269|Margaret Williams]]''
|
| 1782
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12189
|
| ''[[:d:Q111747294|David Williams]]''
|
| 1824
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12190
|
| ''[[:d:Q111802911|Lowri Roberts]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12191
|
| ''[[:d:Q111805253|Jeanne Le Bars]]''
|
| 1942
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12192
|
| ''[[:d:Q111843049|Robert Reed]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12193
|
| ''[[:d:Q111901957|Tom Sparrow]]''
| futbolista británicu
| 2003<br/>2002
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12194
|
| ''[[:d:Q111902619|Luke Mariette]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12195
|
| ''[[:d:Q111907087|Philip Gwynne Jones]]''
| escritor británicu
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12196
|
| ''[[:d:Q111941150|David Hart]]''
| poeta británicu
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12197
|
| ''[[:d:Q111975178|Susannah Owen]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 12198
|
| ''[[:d:Q111983112|Robert Jones Edwards]]''
|
| 1849
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 12199
|
| ''[[:d:Q112035006|Gina Wilson]]''
| poeta británica
| 1943
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12200
|
| ''[[:d:Q112042004|David Marks Jones]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12201
|
| ''[[:d:Q112063701|Benjamin Williams]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12202
|
| ''[[:d:Q112064480|William Dyfed Parry]]''
|
| 1893
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12203
| [[Ficheru:Xu WMQ22 (14) (52191114756).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112080351|Mimi Xu]]''
| tenista británica
| 2007
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12204
|
| ''[[:d:Q112108323|William Bracewell]]''
| baillarín de balé británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12205
| [[Ficheru:Petrus François Smith 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112108953|Franco Smith]]''
|
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12206
|
| ''[[:d:Q112117297|Arwen Banning]]''
|
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12207
|
| ''[[:d:Q112128245|Thomas Lloyd Jones]]''
|
| 1867
|
| ''[[:d:Q13130702|Penrhiw-llan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12208
|
| ''[[:d:Q112169408|Ioan Croft]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12209
|
| ''[[:d:Q112180788|Garan Croft]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12210
|
| ''[[:d:Q112222252|Tony Luigi Leopoldo Lenza]]''
| inxenieru mecánicu británicu
| 1962
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12211
|
| ''[[:d:Q112224804|Jordan Davies]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12212
|
| ''[[:d:Q112334557|Rhuanedd Richards]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12213
|
| ''[[:d:Q112371425|David Greenslade]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12214
|
| ''[[:d:Q112376926|Keith Bayliss]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12215
|
| ''[[:d:Q112440218|Gareth Calway]]''
|
| 1956
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 12216
|
| ''[[:d:Q112518439|Jeffrey Huw Williams]]''
|
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12217
|
| ''[[:d:Q112525506|Emma Glass]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12218
|
| ''[[:d:Q112532075|Roger Branfill-Cook]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12219
|
| ''[[:d:Q112583717|Ben Barlow]]''
|
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12220
| [[Ficheru:Peter Lodwick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112630388|Peter Lodwick]]''
|
| 1944
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12221
| [[Ficheru:Megan Carter Davies GBR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112829353|Megan Carter Davies]]''
| orientadora británica
| 1996
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12222
|
| ''[[:d:Q112893294|Vivienne Soan]]''
|
| 1955
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 12223
|
| ''[[:d:Q112968170|Ben Thompson]]''
|
| 2002
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12224
|
| ''[[:d:Q113006051|Eric Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 12225
|
| ''[[:d:Q113230729|Alison Cross]]''
| diplomática británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12226
|
| ''[[:d:Q113290489|Carly-Sophia Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12227
|
| ''[[:d:Q113384254|Medi Harris]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12228
|
| ''[[:d:Q113451866|Jasmine Hacker-Jones]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12229
| [[Ficheru:Ryan Astley.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q113462988|Ryan Astley]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 12230
|
| ''[[:d:Q113551285|Esyllt Maelor]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 12231
|
| ''[[:d:Q113566900|Tino Belli]]''
|
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12232
|
| ''[[:d:Q113675788|Emlyn Williams]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12233
|
| ''[[:d:Q113782878|Subhamati]]''
|
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12234
|
| ''[[:d:Q113845815|Frank Cranmer]]''
| teólogu británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12235
|
| ''[[:d:Q113845816|Celia Kenny]]''
| pastora británica
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12236
| [[Ficheru:2022-08-12 European Championships 2022 – Emily Philipps Sport Climbing Women's Boulder by Sandro Halank–097.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113882702|Emily Phillips]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12237
|
| ''[[:d:Q113955291|Elkka]]''
|
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12238
|
| ''[[:d:Q114212000|Sisilia Tuipulotu]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12239
|
| ''[[:d:Q114212177|Meg Webb]]''
| xugadora de rugbi union británica
| 2001
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12240
|
| ''[[:d:Q114341648|Nathan Stoneman]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12241
| [[Ficheru:Lucy Packer 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114560082|Lucy Packer]]''
| xugadora de rugbi union británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12242
|
| ''[[:d:Q114589891|Peter Collins]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 12243
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 081.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114663477|Anna Morris]]''
| ciclista de pista británica
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12244
|
| ''[[:d:Q114724934|Siôn Daniel Young]]''
|
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12245
|
| ''[[:d:Q114872525|Max Deeds]]''
| actor pornográficu británicu
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12246
|
| ''[[:d:Q115049023|Stephen Nigel Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12247
|
| ''[[:d:Q115097654|Joe Low]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12248
|
| ''[[:d:Q115124980|Abbie Hern]]''
| actriz británica
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12249
|
| ''[[:d:Q115482387|James Fender]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12250
|
| ''[[:d:Q115492510|Tako Taal]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12251
|
| ''[[:d:Q115526483|Rachel Dawson]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12252
|
| ''[[:d:Q115676843|Richard Gwyn]]''
|
| 1918
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 12253
| [[Ficheru:Professor Iain Martin (Deakin University Vice-Chancellor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115794521|Iain Martin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12254
|
| ''[[:d:Q115796734|Tim Davies]]''
|
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12255
|
| ''[[:d:Q115929783|Connor Morgans]]''
|
| 1999
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12256
| [[Ficheru:Aleighcia Scott (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115931070|Aleighcia Scott]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12257
|
| ''[[:d:Q116178708|Carl Morris]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12258
|
| ''[[:d:Q116717924|Jude Brigley]]''
|
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 12259
|
| ''[[:d:Q116717968|Gwyn Briwnant-Jones]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12260
| [[Ficheru:Llen Natur Wicipedia conference15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116792293|Gareth Haulfryn Williams]]''
| archiveru galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 12261
|
| ''[[:d:Q116933504|M. Peter Middleton]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12262
|
| ''[[:d:Q116979530|Stacey Lacey]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12263
| [[Ficheru:Eddie James 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116980442|Eddie James]]''
|
| 2002
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12264
|
| ''[[:d:Q117187572|Josh Hathaway]]''
|
| 2003
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12265
|
| ''[[:d:Q117290164|Fflyn Edwards]]''
|
| 2009
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12266
|
| ''[[:d:Q117611477|Scott Oates]]''
| xugador de bádminton
| 1998
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12267
|
| ''[[:d:Q117611484|Andrew Oates]]''
| xugador de bádminton
| 1999
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12268
|
| ''[[:d:Q117846310|Jean Ross]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12269
| [[Ficheru:Ryan Woodman 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q118203177|Ryan Woodman]]''
|
| 2004
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12270
|
| ''[[:d:Q118256271|John Jones]]''
|
| 1871
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12271
|
| ''[[:d:Q118267620|Mai Jones]]''
|
| 1897
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12272
|
| ''[[:d:Q118268597|Lewis Williams]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 12273
|
| ''[[:d:Q118397835|Robert Gwilym Jones]]''
|
| 1888
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12274
|
| ''[[:d:Q119175309|Hana Lili]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12275
|
| ''[[:d:Q119983255|Chelsea Dickenson]]''
|
| 1990
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12276
|
| ''[[:d:Q120608062|Jo Thomas]]''
|
| 1972
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12277
|
| ''[[:d:Q120617036|Sophie Anderson]]''
|
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12278
|
| ''[[:d:Q120684883|Robert Williams]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12279
|
| ''[[:d:Q120692026|Angharad Penrhyn Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12280
|
| ''[[:d:Q120801136|Iona Boggie]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12281
|
| ''[[:d:Q120801137|Andy Boggie]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12282
|
| ''[[:d:Q121139527|Nathan Sussex]]''
|
| 1975
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12283
| [[Ficheru:Eileen Demes 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121759228|Eileen Demes]]''
| vallista alemana
| 1997
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12284
| [[Ficheru:Wild Boar wrestler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122051699|Wild Boar]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 12285
| [[Ficheru:Art School Girlfriend 2023 Cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122131298|Art School Girlfriend]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12286
|
| ''[[:d:Q122173702|Kenton Morgan]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12287
|
| ''[[:d:Q122228095|Timothy Francis Lee]]''
| raperu británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12288
|
| ''[[:d:Q122577954|Alun ap Brinley]]''
|
| 1961
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12289
|
| ''[[:d:Q122583506|Catrin Arwel]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12290
|
| ''[[:d:Q122583808|Rhys Ap William]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 12291
|
| ''[[:d:Q122927360|Rosie Hughes]]''
|
| 1995
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12292
|
| ''[[:d:Q122973319|Andrew Lamerton]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12293
|
| ''[[:d:Q123055219|Noha Kaiss]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12294
|
| ''[[:d:Q123110921|Edie Bens]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12295
|
| ''[[:d:Q123219567|Darcie Davies]]''
|
| 2005
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12296
|
| ''[[:d:Q123238082|Mark Douglas]]''
|
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12297
|
| ''[[:d:Q123272735|Ian Parry-Jones]]''
| políticu noruegu
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12298
| [[Ficheru:Jetset Andy onboard Qatar Airways' A380.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123347939|Jetset Andy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 12299
|
| ''[[:d:Q123416849|Emily Bridges]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12300
|
| ''[[:d:Q123706189|Molly Reardon]]''
|
| 2003
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12301
|
| ''[[:d:Q123706787|Rosie Carr]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12302
|
| ''[[:d:Q123908302|Evie Rees]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12303
| [[Ficheru:Lauren drew 2022 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123943417|Lauren Drew]]''
|
| 1993
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12304
| [[Ficheru:Mackenzie Martin 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123943566|Mackenzie Martin]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12305
|
| ''[[:d:Q124023518|Hannah Grae]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12306
| [[Ficheru:Morgan Morse 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124093276|Morgan Morse]]''
|
| 2005
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12307
|
| ''[[:d:Q124251718|Iwan Teifion Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12308
| [[Ficheru:GGwynfil2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124258738|Gwern Gwynfil]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q22338221|Bronglais Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 12309
| [[Ficheru:Dan Edwards LQ 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124344804|Dan Edwards]]''
|
| 2003
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12310
|
| ''[[:d:Q124355125|Therese Squires]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12311
|
| ''[[:d:Q124357694|Evan Lloyd]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12312
| [[Ficheru:Elin Maher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124369042|Elin Maher]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12313
| [[Ficheru:Siân Rhiannon Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124393203|Siân Rhiannon Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12314
| [[Ficheru:Official portrait of Ann Davies MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124433180|Ann Davies]]''
| política galesa
| 1962
|
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12315
|
| ''[[:d:Q124535331|Nel Metcalfe]]''
|
| 2004
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12316
|
| ''[[:d:Q124658214|James Crole]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12317
|
| ''[[:d:Q124684373|Kate Williams]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12318
|
| ''[[:d:Q124697774|Thomas Johnson]]''
|
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12319
| [[Ficheru:2024 UEC Track Jun & U23 European Championships 074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124830321|Sam Fisher]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12320
|
| ''[[:d:Q124850599|Jonathan Sergison]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12321
| [[Ficheru:Aimsey in 2022.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q125015402|aimsey]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12322
|
| ''[[:d:Q125191138|Anya Paintsil]]''
|
| 1993
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12323
|
| ''[[:d:Q125216731|Drew Pritchard]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12324
|
| ''[[:d:Q125307823|Ronald Barraud]]''
|
| 1906
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12325
|
| ''[[:d:Q125324831|Henry Edwards]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12326
|
| ''[[:d:Q125476789|Carys Davies]]''
|
|
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 12327
| [[Ficheru:30 Medi 2012 - Dirprwy Lywydd yn Nant Gwrtheyrn 30 September 2012 - Deputy Presiding Officer at Nant Gwrtheyrn (8070076064) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125525882|Edward Morus Jones]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12328
|
| ''[[:d:Q125543942|Charlie Crew]]''
|
| 2006
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12329
|
| ''[[:d:Q125635746|Peter Rees]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12330
|
| ''[[:d:Q125792432|Mahala Davis]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12331
| [[Ficheru:Ursula Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125908048|Ursula Huws]]''
|
| 1947
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12332
|
| ''[[:d:Q126484833|Sabrina Lee]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12333
|
| ''[[:d:Q126501230|Ken Caswell]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12334
| [[Ficheru:Official portrait of Claire Hughes MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126847730|Claire Hughes]]''
|
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12335
| [[Ficheru:Official portrait of Alex Barros-Curtis MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848493|Alex Barros-Curtis]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12336
| [[Ficheru:Official portrait of Becky Gittins MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848741|Becky Gittins]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12337
|
| ''[[:d:Q127377863|Lili Jones]]''
|
| 2005
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12338
|
| ''[[:d:Q127416552|Rhys Thomas]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12339
|
| ''[[:d:Q127548319|Catherine George]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12340
|
| ''[[:d:Q127592033|Huw Rowlands]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12341
|
| ''[[:d:Q129075710|Helen Prosser]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12342
|
| ''[[:d:Q129257059|Axel Rudakubana]]''
|
| 2006
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12343
|
| ''[[:d:Q129485359|Martin Ace]]''
|
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12344
|
| ''[[:d:Q129485603|Dafydd Emyr]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12345
| [[Ficheru:Siân Lewis 2018, Llanelwedd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q129914267|Siân Lewis]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12346
|
| ''[[:d:Q129920146|Macs Page]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 12347
|
| ''[[:d:Q130218515|Jane Maurice]]''
|
| 1812
|
| ''[[:d:Q129979095|Tyddyn-Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 12348
| [[Ficheru:Llion Jones, author of Attention is All You Need, at CIC Tokyo speaking about sakana.ai (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130238722|Llion Jones]]''
|
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12349
|
| ''[[:d:Q130254772|Dominic Chennell]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 12350
|
| ''[[:d:Q130259565|Lewis Hopkins]]''
|
| 1836
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12351
|
| ''[[:d:Q130319607|Julian Webber]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12352
|
| ''[[:d:Q130340125|Christopher Edwards]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12353
|
| ''[[:d:Q130377526|Morfudd Hughes]]''
|
| 1961
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 12354
|
| ''[[:d:Q130402747|Adam Sylvester]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q24192181|University Hospital Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 12355
|
| ''[[:d:Q130447044|Jack Can Karadoğan]]''
|
| 2004
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12356
|
| ''[[:d:Q130469355|Tonya Smith]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12357
| [[Ficheru:Ella Lloyd Singapore 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130536171|Ella Lloyd]]''
|
| 2005
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12358
|
| ''[[:d:Q130547278|Deborah Humble]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12359
|
| ''[[:d:Q130707271|Dewi Wyn Williams]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12360
|
| ''[[:d:Q130750866|Maredudd ap Huw]]''
|
| 1972
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12361
|
| ''[[:d:Q130778036|David Hieatt]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12362
|
| ''[[:d:Q131171335|Jenni Hall]]''
|
| 1939
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12363
|
| ''[[:d:Q131304634|Hywel Jenkins]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12364
|
| ''[[:d:Q131336737|Joe Thomas]]''
|
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12365
|
| ''[[:d:Q131587589|Ronan Kpakio]]''
|
| 2007
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12366
|
| ''[[:d:Q131598778|Maisie Davies]]''
|
| 2005
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12367
|
| ''[[:d:Q131629835|Helen Giza]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12368
|
| ''[[:d:Q131772384|Vicky Franzinetti]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12369
|
| ''[[:d:Q131775524|Adam Gorb]]''
|
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12370
|
| ''[[:d:Q131911160|Oliver Bradley]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12371
|
| ''[[:d:Q131993923|Ian Hughes]]''
|
|
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12372
|
| ''[[:d:Q132159245|Sam Scott]]''
|
| 2005
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12373
|
| ''[[:d:Q132178548|Ben Warren]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12374
|
| ''[[:d:Q132184460|John Michael]]''
|
| 1774
|
| ''[[:d:Q3398504|Newchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12375
|
| ''[[:d:Q132190490|Griffith Jones]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12376
|
| ''[[:d:Q132797313|Shea Pita]]''
|
| 2009
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 12377
|
| ''[[:d:Q132858636|Huw Carrod]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7859766|Tycroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12378
|
| ''[[:d:Q132862482|Dylan Lawlor]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12379
|
| ''[[:d:Q133095940|Phillip Manley]]''
|
| 1989
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12380
|
| ''[[:d:Q133097679|Mika Watkins]]''
|
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12381
|
| ''[[:d:Q133133006|Hayley Roberts]]''
|
| 1980
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12382
|
| ''[[:d:Q133189642|Meinir Mathias]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 12383
| [[Ficheru:Tegwen Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133201015|Tegwen Morris]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q5446196|Ffaldybrenin]]''
|-
| style='text-align:right'| 12384
|
| ''[[:d:Q133266038|Mair Tomos Ifans]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12385
|
| ''[[:d:Q133324047|Jonathan Bedford]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12386
|
| ''[[:d:Q133333315|Ranjith Viswanathan]]''
|
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12387
|
| ''[[:d:Q133420125|Emma Phillips]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12388
|
| ''[[:d:Q133423116|Doreen Cunningham]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12389
|
| ''[[:d:Q133473135|Jenni Scoble]]''
|
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12390
|
| ''[[:d:Q133473306|Gwennan Hopkins]]''
|
| 2004
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12391
|
| ''[[:d:Q133473427|Sian Jones]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12392
|
| ''[[:d:Q133584530|Michael Witts]]''
|
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12393
|
| ''[[:d:Q133599218|Phil Knight]]''
|
| 1965
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12394
|
| ''[[:d:Q133607403|Owen Griffith]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12395
|
| ''[[:d:Q133616206|Jeffrey Lloyd-Roberts]]''
|
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12396
|
| ''[[:d:Q133630658|Margaret Simons]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12397
|
| ''[[:d:Q133634939|Ifor Ap Gwilym]]''
|
| 1951
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12398
|
| ''[[:d:Q133638417|Brian Earnshaw]]''
|
| 1929
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12399
|
| ''[[:d:Q133646647|Joan Davies]]''
|
| 1940
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12400
|
| ''[[:d:Q133656235|Thomas Goddard]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12401
|
| ''[[:d:Q133657213|Judy Taylor]]''
|
| 1932
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12402
|
| ''[[:d:Q133659331|Eleanor Goldsmith]]''
|
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12403
|
| ''[[:d:Q133673407|Jonathan Lichtenstein]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12404
|
| ''[[:d:Q133687251|Tako Taal]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12405
|
| ''[[:d:Q133697488|Malcolm Carrick]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12406
|
| ''[[:d:Q133702951|Richard Cottle]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12407
|
| ''[[:d:Q133705306|Neal Davies]]''
|
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12408
|
| ''[[:d:Q133710497|Pete Davis]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12409
|
| ''[[:d:Q133738864|David Peterson]]''
|
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12410
|
| ''[[:d:Q133800806|Brian Minchin]]''
|
| 1978
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12411
|
| ''[[:d:Q133821219|Siôn Tomos Owen]]''
|
| 1984
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12412
|
| ''[[:d:Q133822117|Sara Lloyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 12413
| [[Ficheru:W O Thomas, author of "Dwywaith o amgylch y byd" NLW3364433.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134058120|William Owen Thomas]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12414
| [[Ficheru:Revd Richrad Winter, Llangollen (CM) (1870) NLW3361841.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134086321|Richard Winter]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12415
|
| ''[[:d:Q134087004|Hugh Lloyd]]''
|
| 1858
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12416
| [[Ficheru:Revd Ezra Jones, Prestatyn NLW3365168.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100727|Ezra Jones]]''
|
| 1848
|
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 12417
|
| ''[[:d:Q134113094|Aaron Tamme]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12418
|
| ''[[:d:Q134251817|Emyr Davies]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 12419
|
| ''[[:d:Q134318713|Gareth Noel Williams]]''
|
| 1970
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 12420
|
| ''[[:d:Q134404200|Danielle St James]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1770146|Barry Island]]''
|-
| style='text-align:right'| 12421
|
| ''[[:d:Q134437016|Anna Fiteni]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12422
| [[Ficheru:The mother of John Jones (Myrddin Fardd, 1836-1921) NLW3363215.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134476408|Ann Owen]]''
|
| 1808
|
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 12423
|
| ''[[:d:Q134580585|Ted Goddard]]''
|
| 1941
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 12424
|
| ''[[:d:Q134582819|Jonathan Phillip Hicks]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12425
|
| ''[[:d:Q134591661|Abigail Bergstrom]]''
|
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12426
|
| ''[[:d:Q134619929|Marilyn Jenkins]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12427
|
| ''[[:d:Q134620192|Steve Griffiths]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q24674792|Holyhead]]''
|-
| style='text-align:right'| 12428
|
| ''[[:d:Q134716062|David Jandrell]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12429
|
| ''[[:d:Q134727478|Niels McDonald]]''
|
| 2008
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12430
|
| ''[[:d:Q134959889|James Rourke]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12431
|
| ''[[:d:Q134963596|David Conway]]''
|
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12432
|
| ''[[:d:Q134965930|John Vaughan]]''
|
| 1615
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12433
|
| ''[[:d:Q134980816|Elizabeth Mary Williams]]''
|
| 1915
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12434
| [[Ficheru:Lee David Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135001613|Lee David Bowen]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12435
|
| ''[[:d:Q135012716|Letitia Grey]]''
|
| 1767
|
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 12436
| [[Ficheru:Sam Locke (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135112405|Sam Locke]]''
|
| 2001
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12437
|
| ''[[:d:Q135256033|David Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 12438
|
| ''[[:d:Q135350169|Andrew Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12439
|
| ''[[:d:Q135443626|Jonathan Nefydd]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12440
|
| ''[[:d:Q135493598|Joe Jones]]''
|
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12441
|
| ''[[:d:Q135525890|Jessica Blackler]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12442
|
| ''[[:d:Q135671920|Seth Strong]]''
|
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12443
|
| ''[[:d:Q135750503|Megan Purvis]]''
|
| 1994
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12444
|
| ''[[:d:Q135778232|Dewi Bryn Jones]]''
|
|
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 12445
|
| ''[[:d:Q135889461|Shelagh Williams]]''
|
|
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 12446
|
| ''[[:d:Q135909088|Christine Mills]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12447
| [[Ficheru:Alun Jones, editor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135912144|Alun Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 12448
|
| ''[[:d:Q135962788|Grey Evans]]''
|
| 1942
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12449
|
| ''[[:d:Q135987473|Jackie Williams]]''
|
|
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 12450
| [[Ficheru:Enid Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136030278|Enid R Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12451
|
| ''[[:d:Q136092737|Huw Derfel]]''
|
| 1971
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12452
|
| ''[[:d:Q136093036|Mirain Haf Roberts]]''
|
| 1982
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12453
|
| ''[[:d:Q136101442|Emyr Wyn Jones]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12454
|
| ''[[:d:Q136101766|Bethan Jones]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12455
|
| ''[[:d:Q136154260|Priya Hall]]''
|
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12456
|
| ''[[:d:Q136164691|Buddug James Jones]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12457
|
| ''[[:d:Q136193245|J. Glyndwr Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15999254|Bont Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12458
|
| ''[[:d:Q136205133|Francesca Reece]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12459
|
| ''[[:d:Q136311634|Chris Tandy]]''
|
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12460
|
| ''[[:d:Q136312229|Emlyn Gomer]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12461
|
| ''[[:d:Q136341005|Mair James McGeever]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12462
|
| ''[[:d:Q136350387|Aled Rheon]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12463
|
| ''[[:d:Q136350576|Amanda Prothero Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12464
|
| ''[[:d:Q136350952|Catherine Ayers]]''
|
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12465
| [[Ficheru:Efa Gruffudd Jones, Comisiynydd y Gymraeg 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136357375|Efa Gruffudd Jones]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 12466
|
| ''[[:d:Q136357821|Geraint Cynan]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12467
|
| ''[[:d:Q136358080|Huw Ynyr Evans]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12468
|
| ''[[:d:Q136358406|Ioan Lord]]''
|
| 1998
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12469
|
| ''[[:d:Q136360233|Dafydd Cadwgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q85801358|Sirhowy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12470
|
| ''[[:d:Q136375395|Joy Cornock]]''
|
|
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 12471
|
| ''[[:d:Q136375749|Luned Emyr]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12472
|
| ''[[:d:Q136375869|Mari Grug]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 12473
|
| ''[[:d:Q136379771|Nansi Rhys Adams]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12474
|
| ''[[:d:Q136379851|Neville Hughes]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12475
|
| ''[[:d:Q136399829|Rhian Blythe]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12476
|
| ''[[:d:Q136399909|Rhydian Bowen Phillips]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12477
|
| ''[[:d:Q136399950|Rhydian Wilson]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12478
|
| ''[[:d:Q136399969|Rhys Ap Hywel]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12479
|
| ''[[:d:Q136400060|Ywain Myfyr]]''
|
| 1955
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12480
|
| ''[[:d:Q136413814|Michael J. Webber]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12481
|
| ''[[:d:Q136441673|Owain Gwilym]]''
|
| 1970
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 12482
|
| ''[[:d:Q136444225|Alun Harries]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12483
|
| ''[[:d:Q136444313|Catrin Aur]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402099|Beulah]]''
|-
| style='text-align:right'| 12484
|
| ''[[:d:Q136444357|Dafydd Pierce]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 12485
|
| ''[[:d:Q136444392|David Kempster]]''
|
|
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 12486
|
| ''[[:d:Q136444409|Derec Brown]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12487
|
| ''[[:d:Q136444471|Edwin Humphreys]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3402600|Y Fron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12488
|
| ''[[:d:Q136444492|Eirian Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12489
|
| ''[[:d:Q136444599|Geraint Davies]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12490
|
| ''[[:d:Q136444602|Geraint Pickard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 12491
|
| ''[[:d:Q136444620|Griff Lynch]]''
|
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12492
|
| ''[[:d:Q136444634|Gwawr Edwards]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12493
|
| ''[[:d:Q136444713|John Eifion]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12494
|
| ''[[:d:Q136444824|Mark Llewelyn Evans]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12495
|
| ''[[:d:Q136444967|Robin Eiddior]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12496
|
| ''[[:d:Q136444977|Rosalind Owen]]''
|
| 1947
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 12497
|
| ''[[:d:Q136461430|Ben Bawden]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12498
|
| ''[[:d:Q136461514|Euros Lyn]]''
|
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12499
|
| ''[[:d:Q136461531|Geraint Morgan]]''
|
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12500
|
| ''[[:d:Q136461634|Michele Ryan]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12501
|
| ''[[:d:Q136562835|Karimah Hassan]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12502
|
| ''[[:d:Q136633223|Jeremy Huw Williams]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12503
|
| ''[[:d:Q136635090|Nick Arden]]''
|
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12504
|
| ''[[:d:Q136640514|Dennis Byron]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12505
|
| ''[[:d:Q136651428|Morris Williams]]''
|
| 1871
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12506
|
| ''[[:d:Q136670448|Jeremy Salt]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12507
|
| ''[[:d:Q136673985|Cadfan Roberts]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12508
|
| ''[[:d:Q136674057|John Owen (Rhuthun)]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12509
|
| ''[[:d:Q136722653|Dilwyn Young-Jones]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12510
|
| ''[[:d:Q136854360|Rebecca Gibbon]]''
|
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12511
|
| ''[[:d:Q136913002|Siân Owen]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12512
|
| ''[[:d:Q136913153|Ian Rowlands]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12513
|
| ''[[:d:Q136914190|David Welch (actor)]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12514
|
| ''[[:d:Q136914197|William Owen (Gwilym Gwyrfai)]]''
|
| 1891
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12515
|
| ''[[:d:Q136914204|Nansi Pritchard]]''
|
|
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12516
|
| ''[[:d:Q136914236|Arwel Jones (Hogia'r Wyddfa)]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12517
|
| ''[[:d:Q136914283|Judith Roberts (cyfarwyddydd)]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12518
|
| ''[[:d:Q136914288|Iwan Llewelyn-Jones (cerddor)]]''
|
| 1959
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 12519
|
| ''[[:d:Q136914302|Rhodri Evan]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 12520
|
| ''[[:d:Q136914489|Menna Trussler]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12521
|
| ''[[:d:Q136914510|Maldwyn John]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12522
|
| ''[[:d:Q136914525|Siôn Probert]]''
|
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12523
|
| ''[[:d:Q136914537|Buddug Povey]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12524
|
| ''[[:d:Q136914569|Geraint Jones (dramodydd)]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12525
|
| ''[[:d:Q136987900|Irene Li Krauß]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12526
|
| ''[[:d:Q137011833|Gwion Lynch]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 12527
|
| ''[[:d:Q137015394|William Owen (dramodydd)]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12528
|
| ''[[:d:Q137040483|Danny Grehan]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12529
|
| ''[[:d:Q137040496|Marion Fenner]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 12530
|
| ''[[:d:Q137040646|Lindsay Evans (actor)]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12531
|
| ''[[:d:Q137090049|Vanessa Gebbie]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12532
|
| ''[[:d:Q137109867|Perry Gauci]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12533
|
| ''[[:d:Q137116576|Zēnōnas Tzepras]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12534
|
| ''[[:d:Q137120466|Nick Gammon]]''
|
| 1958
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 12535
|
| ''[[:d:Q137154045|John Margetts]]''
|
| 1937
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12536
|
| ''[[:d:Q137163156|Carwyn Leggatt-Jones]]''
|
| 2007
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12537
|
| ''[[:d:Q137163585|Joe Mitchell]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12538
|
| ''[[:d:Q137184255|Ynyr Fychan ap Ynyr]]''
|
| 1285
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12539
|
| ''[[:d:Q137184279|Meurig Llwyd]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12540
|
| ''[[:d:Q137266780|Georgie Grasso]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12541
| [[Ficheru:Jay Joshua (left) and Connor Mills (right); 2025 (cropped) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137427377|Jay Joshua]]''
|
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12542
|
| ''[[:d:Q137439130|Lowri-Ann Richards]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12543
|
| ''[[:d:Q137593941|Gwawr]]''
|
| 400
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12544
|
| ''[[:d:Q137599597|Elis Price]]''
|
| 2005
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12545
| [[Ficheru:Dovelytom selfie.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q138135153|DovelyTom Tom Davies]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12546
|
| ''[[:d:Q138335527|Lucy Rees]]''
|
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12547
|
| ''[[:d:Q138338094|Alan Jobbins]]''
|
| 1940
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12548
|
| ''[[:d:Q138338530|Gabriel Eustis]]''
|
| 1895
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12549
|
| ''[[:d:Q138547140|Iain Quinn]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12550
|
| ''[[:d:Q138637323|Jane Moore (1952)]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12551
|
| ''[[:d:Q139070467|David John Edwards]]''
|
| 1883
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12552
|
| ''[[:d:Q139070495|Thomas Humphrey Edwards]]''
|
| 1887
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12553
|
| ''[[:d:Q139104381|Robert Humphrey Morris]]''
|
| 1829
|
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12554
|
| ''[[:d:Q139105757|William Lewis Roberts]]''
|
| 1864
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12555
|
| ''[[:d:Q139305697|William Owen]]''
|
| 1684
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12556
|
| ''[[:d:Q139310624|Llewelyn Owen]]''
|
| 1838
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12557
|
| ''[[:d:Q139372798|James Hugh Ash]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12558
|
| ''[[:d:Q139373372|Michelle Louise Ash]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12559
|
| ''[[:d:Q139505935|Tom Clarke]]''
|
| 1994
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12560
|
| ''[[:d:Q139567732|Myles Kamwendo]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12561
| [[Ficheru:Ryan Giggs in 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10524|Ryan Giggs]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12562
| [[Ficheru:Page, Robert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10552|Robert Page]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12563
| [[Ficheru:Leanne Wood AM (27555056394).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10694|Leanne Wood]]''
| política británica
| 1971
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12564
| [[Ficheru:(John Rhys-Davies) 2018-02-11 15-35-40 ILCE-6500 DSC07150 (31235662177) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16455|John Rhys-Davies]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12565
| [[Ficheru:AlunMichael crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19397|Alun Michael]]''
| políticu británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q3401558|Bryngwran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12566
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Jones of Whitchurch crop 2, 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29732|Maggie Jones, Baroness Jones of Whitchurch]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12567
| [[Ficheru:David Broome.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q34784|David Broome]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12568
|
| ''[[:d:Q40005|Sarah Thomas]]''
| xugadora de ḥoquei británica
| 1981
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12569
| [[Ficheru:Timothy Dalton 1987.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41233|Timothy Dalton]]''
|
| 1946
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12570
| [[Ficheru:Julia Gillard.jpg|center|128px]]
| [[Julia Gillard]]
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12571
| [[Ficheru:Christian Bale-7837.jpg|center|128px]]
| [[Christian Bale]]
| actor británicu
| 1974
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12572
| [[Ficheru:John-cale.jpg|center|128px]]
| [[John Cale]]
| cantante y escritor de rock británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12573
| [[Ficheru:Catherine Zeta-Jones VF 2012 Shankbone.jpg|center|128px]]
| [[Catherine Zeta-Jones]]
|
| 1969
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12574
|
| ''[[:d:Q48009|Anna Ryder Richardson]]''
| modelu malasia
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12575
| [[Ficheru:Rowan Williams -001b.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49615|Rowan Williams]]''
|
| 1950
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12576
| [[Ficheru:Peter Greenaway in 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55282|Peter Greenaway]]''
|
| 1942
|
| [[Casnewydd]]
|}
== personaxe del folclore ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q72699024|Canthrig Bwt]]''
| bruxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q72823385|Beti'r Bont]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q72824249|Gwen Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q72826181|Peggy Abercamles]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q72828361|Sali Minffordd]]''
|
|
|
| [[Powys]]
|}
== personaxe humanu de ficción ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q1283396|Myrddin Wyllt]]''
|
| 540
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Ficheru:TheWolfManLobbyCardCropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4006190|Larry Talbot]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q6742717|Malcolm Wynn-Jones]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q137161507|Iwen Słonina]]''
|
| 1382
|
| [[Bangor (Gales)]]
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q2483726|Cadfael]]''
|
| 1080
|
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q2560424|Pixie]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q6389447|Kenmare Sorceress]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q6426771|Edward Kenway]]''
|
| 1693
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q107860434|Trafford, Guy Rawson]]''
|
|
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q111462365|Glassalt]]''
|
| 1891
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Ficheru:Cennard Davies pen ac ysgwydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130282161|Cennard Davies]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q137630848|John Hughes (Glan Collen)]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commons}}
{{control d'autoridaes}}
4nta7cukkrd5orvcch1r3hemebfcjzs
Tennessee Williams
0
87633
4490026
4472793
2026-05-02T20:03:10Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490026
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Thomas Lanier Williams III''' {{nym}}, más conocíu pol [[alíes|seudónimu]] '''Tennessee Williams''', foi un destacáu [[dramaturgu]] d'[[Estaos Xuníos]]. El nome «Tennessee» dar los sos compañeros d'escuela por causa del so acentu sureñu y al orixe de la so familia.<ref>El so padre yera natural del estáu norteamericanu de [[Tennessee]]</ref> En [[1948]] ganó'l [[Premiu Pulitzer]] de teatru por ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru) |A Streetcar Named Desire]]'', y en [[1955]] por ''[[La gata sobre'l teyáu de cinc (obra de teatru)|La gata sobre'l teyáu de cinc]]''. Amás d'estos dos obres recibieron el premiu de la Crítica Teatral de Nueva York: ''[[El zoo de cristal]]'' ([[1945]]) y ''[[The Night of the Iguana (obra de teatru)|The Night of the Iguana]]'' ([[1961]]). La so obra de [[1952]] ''[[The Rose Tattoo (obra de teatru)|The Rose Tattoo]]'' (dedicada al so compañeru, Frank Merlo) recibió'l [[Premios Tony|Premiu Tony]] a la meyor obra. Los críticos del xéneru sostienen que Williams escribía n'estilu [[góticu sureñu]]. Ye conocíu mundialmente porque munches de les sos obres fueron filmaes.
== Biografía ==
Nació en Columbus, [[Mississippi (estáu)|Mississippi]], en casa del so güelu maternu, el rector de la [[Ilesia episcopal nos Estaos Xuníos d'América|Ilesia episcopal]] local —la casa ye güei el Centru de Bienvenida a Mississippi y oficina de turismu de la ciudá—. El so padre, Cornelius Coffin Williams, un viaxante de zapatos, cada vez se faía más agresivu conforme los sos fíos crecíen. La so madre, Edwina Williams (de soltera Edwina Dakin), baxaba d'una bona familia sureña. Tuvo dos hermanos, Rose Isabel Williams (1909–1996)<ref>{{cita web |url=http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-rose-williams-1362925.html |títulu=Obituary: Rose Williams |fechaaccesu=14 de setiembre de 2014 |formatu=HTML |autor=Hoare, Philip |obra=The Independent |allugamientu=London |fecha=12 de setiembre de 1996 |idioma=inglés}}</ref> y Walter Dakin Williams<ref>{{cita web |url=http://blog.nola.com/davidcuthbert/2008/05/theater_guy_remembering_dakin.html |títulu=Theater Guy: Remembering Dakin Williams, Tennessee's 'professional brother' and a colorful fixture at N.O.'s Tenn fest |fechaaccesu=14 de setiembre de 2014 |formatu=HTML |autor=Cuthbert, David |idioma=inglés}}</ref> (1919–2008),<ref>{{cita web |url=http://wps.ablongman.com/long_kennedy_lfpd_9/22/5820/1490001.cw/index.html |títulu=Tennessee Williams: Biography |fechaaccesu=14 de setiembre de 2014 |formatu=HTML |obra=Pearson Education |idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://wps.ablongman.com/long_kennedy_lfpd_9/22/5820/1490001.cw/index.html|fechaarchivu=29 de payares de 2015}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.upi.com/Entertainment_News/2008/05/21/Tennessee-Williams-brother-dead-at-89/UPI-24131211418362/ |títulu=Tennessee Williams' brother dead at 89 |fechaaccesu=14 de setiembre de 2014 |obra=UPI |idioma=inglés}}</ref> el preferíu del so padre.
En [[1918]] la familia treslladóse a [[St. Louis]], [[Missouri]]. Esi mesmu añu, a Tennessee foi-y diagnosticada la [[difteria]]. Mientres dos años casi nun pudo faer nada; entós, la so madre decidió que nun-y diba a dexar perder el tiempu. Animar a qu'usara la so imaxinación y, cuando tenía trece años, dio-y una máquina d'escribir.
Williams ganó'l tercer premiu (5 dólares) por un artículu (“Can a Good Wife Be a Good Sport?”) publicáu en ''Smart Set'', en 1927, a los dieciséis años. Un añu dempués publicó “The Vengeance of [[Nitocris]]", en ''[[Weird Tales]]''.
A principios de los [[años 1930]], Williams estudió na [[Universidá de Missouri]]-Columbia, onde foi miembru de la fraternidá "Alpha Tau Omega". Ellí foi onde los sos compañeros de fraternidá moteyar Tennessee, pol so ricu acentu sureñu. En [[1935]], Williams escribió la so primer obra interpretada públicamente, ''Cairo, Shanghai, Bombay!'', representada per primer vegada en Memphis.
Williams vivió nel barriu francés de [[Nueva Orleans]], [[Louisiana]]. Treslladóse ellí en [[1939]] a escribir pa la WPA, y vivió primero nel númberu 722 de la cai Toulouse, onde s'asitia la so obra de 1977 Vieux Carré (güei una fundación cultural). Escribió ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru)|A Streetcar Named Desire]]'' ([[1947]]) mientres vivía nel númberu 632 de la cai St. Peter.
De Nueva Orleans coló a [[Nueva York]], onde exerció diversos trabayos, dende camareru a porteru. Cuando los Estaos Xuníos entraron en guerra, foi declaráu non aptu por cuenta del so espediente psiquiátricu, el so [[homosexualidá]], el so alcoholismu y los sos problemes cardiacu y nerviosu.
En 1943 foi a [[Hollywood]], contratáu pola [[Metro Goldwyn Mayer]], pa faer l'adautación cinematográfica d'una novela d'ésitu. Con ''[[El zoo de cristal]]'' punxo n'escena a la so madre y a la so hermana; estrenar en Nueva York en 1945. El so ésitu convertir, a los 34 años, nuna súbita celebridá.
Confirmóse dos años más tarde col ésitu de ''A Streetcar Named Desire'', con puesta n'escena d'[[Elia Kazan]], que marcó'l debú teatral d'un mozu del [[Actors Studio]]: [[Marlon Brando]]. Frecuentaba tolos años la islla de [[Key West]] en [[Florida]], onde tenía una casa. Foi presidente del xuráu del [[Festival de Cannes de 1976]].
=== La so familia ===
Tennessee sentíase bien próximu a la so hermana, Rose, que quiciabes foi quien más influyó nél. Yera una guapura delgada que pasó la mayor parte de la so vida adulta n'hospitales mentales. Los sos padres autorizaron una [[lobotomía]] prefrontal nun intentu de tratala. La operación, llevada a cabu en [[1943]] en [[Washington, D. C.]], foi mal, y Rose quedó incapacitada pal restu de la so vida.
La fracasada lobotomía de Rose foi un duru golpe pa Williams, quien nunca perdonó a los sos padres por dexar asemeyada operación. Pudo ser unu de los factores que lu llevaron al [[alcoholismu]].
La obra de Williams ''The Parade or Approaching the End of Summer'', escrita cuando tenía 29 años y sobre la que siguió trabayando a lo llargo de la so vida, ye una semeya autobiográfica d'un tempranu romance en Provincetown. Esta obra empezó a representase solo apocayá, estrenada'l [[1 d'ochobre]] de [[2006]] en Provincetown, [[Massachusetts]], pola compañía Shakespeare on the Cape como parte del Primer Festival Añal Tennessee Williams.
=== Muerte ===
El 25 de febreru de 1983, Williams foi atopáu muertu nel so suite del Hotel Elysée en Nueva York a los 71 años. L'informe del médicu forense indicó que morrió empapizáu col tapón d'un envase de gotes pa los güeyos qu'utilizaba con frecuencia, que tuvo d'intentar abrir colos dientes. Un informe forense modificáu indicó que l'usu de fármacos y alcohol pudo contribuyir a la so muerte pola supresión del so reflexu nauseoso. Atopáronse melecines recetados, incluyendo [[barbitúricos]], na habitación. La causa de la muerte informada foi "intolerancia al Seconal (secobarbital)".
Williams foi soterráu nel Campusantu Calvary de St. Louis, Missouri, a pesar del so deséu de ser soterráu xunto al mar, aproximao nel mesmu llugar que'l poeta [[Hart Crane]], a quien consideraba una de les sos influencies más significatives. Mandó los derechos lliterarios de les sos obres a Sewanee, La Universidá del Sur, n'honor al so güelu, Walter Dakin, un alumnu de la universidá allugada en Sewanee, [[Tennessee]]. Los fondos güei sostienen un programa d'escritura creativo.
En [[1989]] Williams foi incluyíu nel Paséu de la Fama de St. Louis.
== Valoración ==
En venticuatro años, diecinueve obres de Tennessee Williams representar en [[Broadway]]. Tamién se representaron n'otros países. Asina, en [[Francia]] foi [[Jean Cocteau]] quien afixo ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru) |A Streetcar Named Desire]]'', y [[Françoise Sagan]], ''[[Sweet Bird of Youth (obra de teatru)|Sweet Bird of Youth]]''.
Tol teatru de Tennessee Williams, onde se ve la influencia de [[Faulkner]] y de [[D. H. Lawrence]], ta travesáu polos inadautaos, los marxinaos, el perdedores, los desamparaos, polos cualos amuesa tol so interés, como esplica nos sos ''Memories''. Al traviés de tolos sos personaxes, nun amiestu de realismu y suañu, dientro del desastre o la fantasía, analiza la soledá, que foi la constante na so vida.
Los sos trabayos básense na oposición ente l'individuu y la sociedá, recurriendo a personaxes casi arquetípicos: l'aristócrata en decadencia, la moza débil y víctima del machu dominante, el mozu sensible y con aspiraciones artístiques, l'home entamador y agresivo. Esti cuartetu, coles sos socesives variantes, inxertar nuna oposición más xeneral ente los integraos qu'acepten la hipocresía y los rebeldes, marxinaos que refuguen el compromisu.
La tema común de la heroína lloca», qu'apaez en munches de les sos obres, pudo ser influencia de la so hermana. Los personaxes de les sos obres suelen trate como representaciones direutes de los miembros de la so familia. Asina, vese la figura de la so hermana Rose en Laura Wingfield, de ''[[El zoo de cristal]]'', y Blanche DuBois en ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru) |A Streetcar Named Desire]]''. La tema de la lobotomía tamién apaez en ''[[De sópitu, l'últimu branu (obra de teatru)|De sópitu, l'últimu branu]]''. Amanda Wingfield, en ''El zoo de cristal'', puede representar fácilmente a la madre de Williams. Munchos de los sos personaxes considérense autobiográficos, incluyendo a Tom Wingfield en ''El zoo de cristal'', y Sebastian en ''De sópitu, l'últimu branu''.
== Tennessee Williams nel cine ==
Les pieces dramátiques de Tennessee Williams fueron afeches en delles ocasiones al [[cine]]. Les adautaciones fueron dirixíes polos más grandes direutores de la so xeneración, dende [[Joseph L. Mankiewicz]] hasta [[John Huston]]. Dada la intensidá de les trames y la riqueza potencial de los sos acoradaos personaxes, la calidá d'estes adautaciones foi, polo xeneral, magnífica, y bien favorez por qu'actores calidable espongan nelles el so talentu interpretativo.
Asina, [[Elia Kazan]] dirixó en [[1951]] la primer adautación al cine d'una obra de Williams, ''[[A Streetcar Named Desire (película)|A Streetcar Named Desire]]'', interpretada por [[Marlon Brando]] y [[Vivien Leigh]], que se cunta ente les meyores enxamás rodaes sobre un testu del dramaturgu; [[Daniel Mann]] llevó al cine ''[[The Rose Tattoo (película)|The Rose Tattoo]]'' en [[1955]], con [[Anna Magnani]], nun papel escritu espresamente pa ella y que-y dio dellos premios d'interpretación —[[Premios Óscar|Óscar]] incluyíu— y [[Burt Lancaster]], pero que Magnani, al negase a faela nos escenarios de Broadway, fixo posible la consagración de [[Maureen Stapleton]].
[[Richard Brooks]] llevó a cabu cola adautación de ''[[La gata sobre'l teyáu de cinc]]'' en [[1958]], con [[Elizabeth Taylor]] y [[Paul Newman]] como protagonistes, una de les películes de referencia obligada si falamos de les obres del xenial Tennessee na pantalla; y el mesmu Brooks dirixó en [[1962]] l'adautación de ''[[Sweet Bird of Youth]]'', repitiendo a Newman y cola escepcional [[Geraldine Page]], recreando esos ambientes ente sórdidos y claustrofóbicos que caractericen les obres del suriegu, anque más anidiada con respectu al orixinal qu'adautaciones anteriores por cuenta de la censura nos Estaos Xuníos, qu'esi mesmu añu cebar con ''[[Lolita (película de 1962)|Lolita]]'' ([[Stanley Kubrick]]) o ''[[The Chapman Report]]'' ([[George Cukor]]).
Joseph L. Mankiewicz estrenó en [[1959]] ''[[De sópitu l'últimu branu]]'', con un repartu estelar, como asocede en munches películes basaes en Williams: [[Elizabeth Taylor]], [[Katharine Hepburn]] y [[Montgomery Clift]]. Convirtióse casi dende entós nuna de les meyores —si non la meyor— traslaciones de la so obra a la gran pantalla.
En [[1961]], Vivien Leigh repitió con obra de Tennessee Williams en ''The Roman Spring of Mrs. Stone'', dirixida por [[José Quintero]] y acompañada por un xuvenil [[Warren Beatty]] como'l [[gigoló]] [[roma]]nu Paolo di Leo. Quiciabes non abondo valorada nel so momentu, magar que goció de gran popularidá, ye una película a tener en cuenta. Cabo mentar tamién l'arrogante y escura versión que dirixó John Huston en [[1964]] de ''[[The Night of the Iguana]]'', con [[Richard Burton]], [[Ava Gardner]], [[Deborah Kerr]] y [[Sue Lyon]], que la so aición trescurre en [[Méxicu]], y que nel so día constituyó un fracasu en taquilla, pero güei remanez como un auténticu clásicu modernu. Otros títulos, non tan recordaos pero que merecen una revisión, son: ''Summer and Smoke'', de [[Peter Glenville]] ([[1961]]), con una de les grandes interpretaciones de Geraldine Page xunto a la yá citada ''[[Sweet Bird of Youth (obra de teatru)|Sweet Bird of Youth]]'', y ''This Property Is Condemned'' ([[1966]]), de [[Sydney Pollack]], con [[Robert Redford]] y [[Natalie Wood]].
A partir de los años 1970, les obres de Williams lleváronse más a la pequeña pantalla que al cine (''El zoo de cristal'', en 1970, con Katharine Hepburn; ''A Streetcar Named Desire'' en 1984, con [[Ann Margret]]; ''La gata sobre'l teyáu de cinc'' en 1985, con [[Jessica Lange]]; ''[[Sweet Bird of Youth (obra de teatru)|Sweet Bird of Youth]]'' en 1989, con Elizabeth Taylor; etc.), pero entá atopamos una interesante anque non definitiva adautación de ''El zoo de cristal'' ([[1987]]) dirixida por Paul Newman, con [[Joanne Woodward]], [[John Malkovich]] y [[Karen Allen]], rodada pa la gran pantalla.
== Obra ==
=== Obres de teatru, n'orde cronolóxicu ===
* ''Beauty Is the Word'' (1930)
* ''Cairo! Shanghai! Bombay!'' (1935)
* ''Candles to the Sun'' (1936)
* ''The Magic Tower'' (1936)
* ''Fugitive Kind'' (1937)
* ''Spring Storm'' (1937)
* ''Summer at the Lake'' (1937)
* ''The Palooka'' (1937)
* ''The Fat Man's Wife'' (1938)
* ''Not about Nightingales'' (1938)
* ''Adam and Eve on a Ferry'' (1939)
==== Empiezos ====
Debutó con escasu ésitu con ''Battle of Angels (Batalla d'ánxeles)'' (1940), depués reescritu como ''Orpheus Descending (La cayida de Orfeo)'' (1957).
* ''Battle of Angels'' (1940)
* ''The Parade or Approaching the End of Summer'' (1940)
* ''The Long Goodbye'' (1940)
* ''Autu Da Fe'' (1941)
* ''The Lady of Larkspur Lotion'' (1941)
* ''At Liberty'' (1942)
* ''The Pink Room'' (1943)
* ''The Gentleman Callers'' (1944).
==== Consagración ====
L'ésitu y la fama lléguen-y con ''[[El zoo de cristal]]'' (1945) y ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru)|A Streetcar Named Desire]]'' (1947). Nestos dos drames forma la definitiva estructura recurrente del teatru de Williams, ambientáu nel sur de los Estaos Xuníos, nun mundu inmóvil, zarráu sobre'l so pasáu aristocráticu yá irrecuperable.
* ''[[El zoo de cristal|The Glass Menagerie]]'' (1944). N'España: ''[[El zoo de cristal]]'', Escelicer, S.A., 1964, ISBN 84-238-0493-3.
* ''You Touched Me'' (1945)
* ''Moony's Kid Don't Cry'' (1946)
* ''This Property is Condemned'' (1946)
* ''[[27 vagones d'algodón|Twenty-Seven Wagons Full of Cotton]]'' (1946 y 1953). N'España: ''[[27 vagones d'algodón]]'', Alianza Editorial, S.A., 1984, ISBN 84-206-1102-6
* ''Portait of a Madonna'' (1946)
* ''The Last of My Solid Gold Watches'' (1947)
* ''Stairs to the Roof'' (1947)
* ''[[A Streetcar Named Desire (obra de teatru)|A Streetcar Named Desire]] ([[A Streetcar Named Desire (obra de teatru)|A Streetcar Named Desire]])'' (1947). Última publicación n'España: MK Ediciones y Publicaciones, 1988.
[[Ficheru:Van Vechten Marlon Brando image 170904.jpg|thumb|250px|[[Marlon Brando]] en ''[[A Streetcar Named Desire (película)|A Streetcar Named Desire]]'' ([[1948]]).]]
==== Maduror ====
Dempués de los drames que lu fixeron famosu, Williams escribió obres que fueron igualmente afortunaes y que de cutiu se tresfirieron a la pantalla:
* ''Summer and Smoke'' (1948)
* ''I Rise in Flame, Cried the Phoenix'' (1951)
* ''[[The Rose Tattoo (obra de teatru)|The Rose Tattoo]] ([[The Rose Tattoo (obra de teatru)|The Rose Tattoo]])'' (1951)
* ''Camín Real'' (1953). N'España: ''Camín real,'' Escelicer, S.A., 1963. ISBN 84-238-0829-7
* ''Talk to Me Like Rain and Let Me Listen'' (1953). N'Español: ''Fálame como l'agua y déxame escuchar''
* ''Hello from Bertha'' (1954)
* ''Lord Byron's Love Letter'' (1955) - llibretu
* ''Three Players of a Summer Game'' (1955)
* ''[[La gata sobre'l teyáu de cinc (obra de teatru)|Cat On a Hot Tin Roof]] (La gata sobre'l teyáu de cinc caliente'' o ''[[La gata sobre'l teyáu de cinc (obra de teatru)|La gata sobre'l teyáu de cinc]]'' (1955). N'España hubo delles ediciones, la postrera: ''La gata sobre'l teyáu de cinc caliente,'' Bibliotex, S.L., 1999. ISBN 84-8130-217-1
* ''The Dark Room'' (1956)
* ''The Case of the Crushed Petunies'' (1956)
* ''[[Baby Doll]]'' (1956) – guión desenvueltu pa la película a partir d'una pieza curtia titulada "Ventisiete vagones d'algodón", del propiu T. Williams.
* ''Orpheus Descending'' (1957). N'España: ''La cayida de Orfeo,'' Escelier, S.A., 1962. ISBN 84-238-0220-5.
* ''[[De sópitu, l'últimu branu (obra de teatru)|Suddenly, Last Summer]] ([[De sópitu, l'últimu branu (obra de teatru)|De sópitu, l'últimu branu]])'' (1958)
* ''A Perfect Analysis Given by a Parrot'' (1958)
* ''Garden District'' (1958)
* ''Something Unspoken'' (1958)
* ''[[Sweet Bird of Youth (obra de teatru)|Sweet Bird of Youth]] ([[Sweet Bird of Youth (obra de teatru)|Sweet Bird of Youth]])'' (1959)
* ''The Purification'' (1959)
* ''And Tell Sad Stories of the Deaths of Queens'' (1959)
* ''Period of Adjustment'' (1960)
* ''[[The Night of the Iguana (obra de teatru)|The Night of the Iguana]] ([[The Night of the Iguana (obra de teatru)|The Night of the Iguana]])'' (1961). N'España publicóse delles vegaes, la postrera, ''The Night of the Iguana y otros rellatos,'' Nueves Ediciones de Bolsu, 2006. ISBN 84-9793-972-7
* ''The Milk Train Doesn't Stop Here Anymore'' (1963)
* ''The Eccentricities of a Nightingale'' (1964)
* ''Grand'' (1964)
[[Ficheru:Cat on a Hot Tin Roof4.jpg|thumb|250px|''La gata sobre'l teyáu de cinc caliente'' con [[Elizabeth Taylor]] y [[Paul Newman]].]]
==== Decadencia ====
Nos años que siguieron a la muerte de Merlo garrar a un lentu tornar de la inspiración, atestiguada na torna a la forma curtia del actu únicu y de les frecuentes recreaciones. Tamién los drames orixinales son sometíos a una serie de revisiones coles qu'intenta frenar los fracasos cada vez más frecuentes:
* ''Slapstick Tragedy (The Mutilated and The Gnädiges Fräulein)'' (1966)
* ''The Mutilated'' (1967)
* ''Kingdom of Earth / Seven Descents of Myrtle'' (1968)
* ''Now the Cats with Jewelled Claws'' (1969)
* ''In the Bar of a Tokyo Hotel'' (1969)
* ''Will Mr. Merriweather Return from Memphis?'' (1969)
* ''I Can't Imagine Tomorrow'' (1970)
* ''The Frosted Glass Coffin'' (1970)
* ''Small Craft Warnings'' (1972). N'España publicóse en catalán, ''Adventencia a les embarcacions petites,'' Ediciones del Mall, S.A., 1986. ISBN 84-7456-290-2.
* ''Out Cry'' (1973)
* ''The Two-Character Play'' (1973). N'España: '' Función pa dos personaxes'', Universidá de Valencia. Serviciu de Publicaciones, 1996. ISBN 84-370-2687-3
* ''The Red Devil Battery Sign'' (1975)
* ''Demolition Downtown'' (1976)
* ''This Is (An Entertainment)'' (1976)
* ''Vieux Carré'' (1977)
[[Ficheru:Angelique Rockas as Miriam (In the Bar of a Tokyo Hotel).jpg|thumb|Angelique Rockas nel papel de Miriam (''In the Bar of a Tokyo Hotel'')|alt=Angelique Rockas nel papel de Miriam]]
* ''Tiger Tail'' (1978)
* ''Kirche, Kŭche und Kinder'' (1979)
* ''Creve Coeur'' (1979)
* ''Lifeboat Drill'' (1979)
* ''Clothes for a Summer Hotel'' (1980)
* ''The Chalky White Substance'' (1980)
* ''This Is Peaceable Kingdom / Good Luck God'' (1980)
* ''Steps Must be Gentle'' (1980)
* ''The Notebook of Trigorin'' (1980)
* ''Something Cloudy, Something Clear'' (1981)
* ''A House Not Meant to Stand'' (1982)
* ''The One Exception'' (1983)
=== Noveles ===
* ''The Roman Spring of Mrs. Stone'' (1950). N'España: ''La primavera romana de la señora Stone,'' 2006. 84-02-42021-4
* ''Moise and the World of Reason'' (1975). N'España: ''Moisa y el mundu de la razón,'' Caralt Editores, S.A., 1978. ISBN 84-217-2528-9. Nesta novela Williams alderica honestamente sobre la so propia homosexualidá, yá proclamada nes sos ''Memories'' (1973).
* ''The Bag People''
=== Cuentos curtios ===
* ''The Vengeance of Nitocris'' (1928)
* ''Hard Candy: a Book of Stories'' (1959)
* ''Three Players of a Summer Game and Other Stories'' (1960)
* ''The Knightly Quest: a Novella and Four Short Stories'' (1966)
* ''One Arm and Other Stories'' (1967)
* ''Eight Mortal Ladies Possessed: a Book of Stories'' (1974). En 1977 publicar n'España como ''Ocho muyeres teníes,'' ISBN 84-217-4203-5. En 2005, publicar por Alba Editorial, S.L. como ''Ocho mortales teníes.'' ISBN 84-8428-267-8 Ocho mortales teníes.
* ''It Happened the day the Sun Rose, and Other Stories'' (1981)
=== Poesía ===
* ''In the Winter of Cities: Poems'' (1956)
* ''Androgyne, Mon Amour: Poems'' (1977)
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
=== N'inglés ===
* Gross, R. F., ed. ''Tennessee Williams: A Casebook.'' Routledge, 2002. ISBN 0-8153-3174-6.
* Leverich, L., ''Tom: The Unknown Tennessee Williams''. W. W. Norton & Company; Reedición, 1997. ISBN 0-393-31663-7.
* Spoto, D., ''The Kindness of Strangers: The Life of Tennessee Williams''. Da Capo Press, 1997. ISBN 0-306-80805-6.
* Williams, T. , ''Memoirs''. Doubleday, 1975. ISBN 0-385-00573-3. N'España, les ''Memories'' publicar en 1985 por Brugera, S.A. ISBN 84-02-09413-9
* Williams, D., ''His Brother's Keeper: The Life and Murder of Tennessee Williams''.
=== N'español ===
* Williams, T., ''El País del dragón,'' Ediciones Júcar, 1975. ISBN 84-334-0204-8
* Williams, T., ''Pieces curties,'' Alianza Editorial, S.A.,1984. ISBN 84-206-1102-6
* Williams, T., ''Testos sobre teatru norteamericanu III.'' Universidá de Léon. Secretariáu de Publicaciones y Medios Audiovisuales, 1998. ISBN 84-7719-686-9
== Enllaces esternos ==
{{wikiquote|Tennessee Williams}}
* {{IMDb nome|id=0931783|Tennessee Williams}}
* [http://www.cummingsstudyguides.net/Streetcar.html#streetcar A Streetcar Named Desire: guía d'estudiu]
* [https://web.archive.org/web/20060616012214/http://www.blogcharm.com/geekygirllit/ Biografía, resumes y cites de les obres importantes como El zoo de cristal y A Streetcar Named Desire]
* [http://www.booksfactory.com/writers/williams.htm Booksfactory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015151729/http://booksfactory.com/writers/williams.htm |date=2007-10-15 }} artículu.
* [http://www.nga.gov.au/Exhibition/KarshShmith/Detail.cfm?IRN=49399 Fotografía de Tennessee Williams] por Yousuf Karsh na páxina web de la National Gallery of Australia.
* [https://web.archive.org/web/20080519091134/http://www.stlouiswalkoffame.org/inductees/tenessee-williams.html Entrada de Williams] nel Paséu de la Fama de St. Louis
* [http://wiredforbooks.org/dotsonraider/ 1985 entrevista d'audiu con Dotson Raider, amigu y biógrafu de Tennessee Williams. Entrevistáu por Don Swaim pa la CBS Radio - RealAudio]
* [http://www.tennesseewilliams.net/ Tennessee Williams/New Orleans Literary Festival]
* [https://web.archive.org/web/20061216054205/http://library.thinkquest.org/CR0215102/tennesseewilliams.htm Biografía Tennessee Williams]
* [https://web.archive.org/web/20120709031833/http://www.berkeleyrep.org/HTML/Season0203/SLS_programnotes.html]
* [https://web.archive.org/web/http://www.americantheatrewing.org/seminars/detail/interpreting_tennessee_williams_04_05/ Interpreting Tennessee Williams][https://web.archive.org/web/http://www.americantheatrewing.org/seminars/ Trabayando nel Seminariu Teatral] en [http://www.americantheatrewing.org/ American Theatre Wing]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061017050524/http://www.americantheatrewing.org/seminars/ |date=2006-10-17 }}, abril de 2005.
{{NF|1911|1983|Williams, Tennessee}}
{{AvisuTradubot|Tennessee Williams}}
[[Categoría:Escritores d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Dramaturgos y dramaturgues d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Novelistes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Ganadores del Premiu Pulitzer]]
[[Categoría:Ganadores del Premiu Kennedy]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
k2ylllexion3ppcmm8tu63mbw19taoo
Thimphu
0
87726
4490059
4481764
2026-05-03T03:34:58Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490059
wikitext
text/x-wiki
{{Correxir}}
{{Llocalidá}}
'''Thimphu'''{{cartafueyu|países}} (en [[idioma tibetanu|tibetanu]]: ཐིམ་ཕུག།; en [[dzongkha]]: ཐིམ་ཕུ, ''Thimphu'') ye la [[Capital (política)|capital]] del [[Bután|reinu de Bután]] y del [[Distritu de Thimphu|distritu homónimu]]. Cuenta con una población envalorada de 74.175 habitantes ([[2006]]). La ciudá alcuéntrase xunto al [[ríu Chu]] (''Wang Chu''). El [[Tashichoedzong]], un monesteriu-fortaleza [[budismu|budista]] (''[[Arquiteutura jong|dzong]]'') empecipiáu nel [[sieglu XIII]], foi la sede del gobiernu dende [[1952]]. Thimphu tamién ye'l mayor centru económicu del país, onde l'[[agricultura]] representa un 45%.
Los monesterios de Dechenphu, Tango y Cheri atópense pela redolada de la ciudá. El [[palaciu Dechenchoeling]], residencia oficial del rei, ta allugáu escontra'l norte.
La ciudá acueye cada añu, a la fin del branu, un festival de danza (''tsechhu'') onde los participantes utilicen mázcares coloridas. Este ye unu de los eventos más populares ente los turistes.
Thimphu ye la única capital del mundu que nun tien [[semáforu|semáforos]] instalaos. Apocayá intentóse instalar dalgunos d'ellos, pero fueron retiraos por cuenta de les protestes de los ciudadanos, que los consideraron demasiáu impersonales.{{Añader referencies}}
== Historia ==
[[Ficheru:Tashichoedzong-Bhutan-2001.JPG|thumb|left|Vista de Tashichoedzong, Thimphu. El monesteriu-fortaleza del sieglu XVII, asitiáu nel estremu norte de la ciudá, foi la sede del gobiernu de Bután dende 1952.]]
Antes de 1960, Thimphu consistía nun grupu d'aldegues esperdigaes pol valle, ente elles [[Motithang]], Changangkha, Changlimithang, Langchupakha y Taba, dalgunes de les cuales constitúin los distritos de la ciudá anguaño.<ref name="Pommaret, 163">Pommaret, p. 163</ref> En 1885, una batalla desenvolver en llugar de lo qu'agora ye'l campu de deportes Changlimithang en Thimphu. La decisiva victoria abrió'l camín a [[Ugyen Wangchuck]], el primer rei de Bután, a controlar práuticamente tol país.<ref name="Pommaret, 173">Pommaret, p. 173</ref> Dende entós el campu de deportes foi de gran importancia pa la ciudá; anguaño utilízase principalmente pa partíos de fútbol, cricket y competiciones de tiru con arcu. El modernu [[estadiu Changlimithang]] foi construyíu nel llugar en 1974. So la [[dinastía Wangchuck]], el país esfrutó de paz y progresu so los socesivos monarques reformistes. El tercer rei, [[Jigme Dorji Wangchuck]], reformó los vieyos sistemes feudales por aciu l'abolición de la servidume, la redistribución de la tierra, y la reforma de la fiscalidá. Tamién introdució munches reformes executives, llexislatives y xudiciales. Les reformes siguieron y en 1952 tomóse la decisión de treslladar la capital de l'antigua capital de [[Punakha]] a Thimphu.<ref name="Pommaret, 163"/> El cuartu rei, [[Jigme Singye Wangchuck]], abrió'l país pal desenvolvimientu y la India dio l'impulsu necesariu nesti procesu col financieru y otres formes d'asistencia. En 1961, convirtióse oficialmente a Thimphu na capital de Bután.
Bután xunir al [[Plan Colombo]] en 1962, a la [[Unión Postal Universal|Unión Postal Internacional]] en 1969 y convirtióse en miembru de les [[Naciones Xuníes]] en 1971. La presencia de les misiones diplomátiques y organizaciones internacionales de financiamiento en Thimphu resultó na rápida espansión de la ciudá como metrópolis.<ref name="Brown, p. 39-42">Brown, páxs. 39–42</ref><ref name=kingdom>{{cita web|url=http://www.kingdomofbhutan.com/kingdom/kingdom_3_.html|títulu=Government|fechaaccesu=9 de xunu de 2010|editorial=Bhutan Tourism Corporation Ltd}}</ref><ref name=Political>{{cita web|url=http://www.tourism.gov.bt/about-bhutan/political-system|títulu=Bhutan: Political-system|fechaaccesu=7 de xunu de 2010|editorial=Tourism Council of Bhutan:Government of Bhutan|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.tourism.gov.bt/about-bhutan/political-system|fechaarchivu=23 de payares de 2015}}</ref>
[[Ficheru:King Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (edit).jpg|thumb|right|upright|El quintu rei de la [[dinastía Wangchuck]] de [[Bután]] – [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]].]]
El cuartu rei, [[Jigme Singye Wangchuck]], qu'estableció l'Asamblea Nacional en 1953, delegó tolos poderes executivos a un conseyu de ministros escoyíos pol pueblu en 1998. Introducióse un sistema de votación de non enfotu nel rei, que facultaba al Parllamentu pa esaniciar al monarca. El Comité Nacional de la Constitución en Thimphu empezó la redaición de la Constitución del Reinu de Bután en 2001. En 2005, el cuartu rei de Bután anunció la so decisión d'apurrir les riendes del so reinu al so fíu, el príncipe [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]]. La Coronación del Rei celebrar nel reformáu estadiu nacional de Thimphu y coincidió col centenariu del establecimientu de la dinastía Wangchuck.<ref name="Brown, p. 39-42"/><ref name=kingdom/><ref name=Political/> En 2008, esto allanó el camín pa la transición d'un réxime monárquicu absolutu a una monarquía parllamentaria constitucional democrática, con Thimphu como sede del nuevu gobiernu, col oxetivu definíu nacional de llograr la "[[felicidá nacional bruta]]" (FNB) concomitante cola crecedera del [[Productu Nacional Brutu]] (PNB).<ref name="Brown, p. 39-42"/><ref name=kingdom/><ref name=Political/>
== Distritos ==
La ciudá ta estremada nes siguientes árees, distritos o barrios:
* '''Área hospitalaria''': Asitiada nel centru de la ciudá. Contién una rotonda central, un hospital y la sede de la [[Real Policía de Bután]].
* '''Changangka''': Ocupa la zona centro-oeste. Nél ta'l ''Changangka Lakang'', unu de los templos más antiguos del valle de Thimphu, datáu nel [[sieglu XV]].
* '''Changzamthok''': Zona sur.
* '''Chubachu''': Zona central, bordiáu al norte pol [[ríu Chubachu]] y pol [[ríu Chu]] al este. Equí ta la sede del [[Fondu Mundial pa la Naturaleza]] pa Bután. Celébrase un mercáu les fines de selmana.
* '''Jungshina''': Asitiáu al norte.
* '''Kawajangsa''': Zona oeste.
* '''Langjupaka''': Estremu nordeste de la ciudá, sobre la ribera este del Chu. Ellí tán emplazados dellos edificios importantes, como l'Asamblea Nacional y el Centru d'Estudios Butaneses.
* '''Motithang''': Zona noroeste. Foi desenvueltu como área residencial na [[década de 1980]]. Primeramente construyérase un hotel en [[1974]], nun área montiega que la dixebraba de la ciudá. Tien dellos edificios representativu y señorial.
* '''Sangyegang''': Zona oeste. Tien la torre de comunicaciones ''Sangyegang'' y un campu de [[golf]].
* '''Yangchenphug''': Zona este, a lo llargo del ríu Chu.
* '''Zamazingka''': Zona este, a lo llargo del ríu Chu y al sur de ''Yangchenphug''.
* '''Ziluka''': Zona norte. Contién un ''dzong'' y delles oficines estatales, según un campu de golf.
[[Ficheru:Panoramic view Thimphu 1.jpg|center|800px|Panorámica de la ciudá]]
== Monumentos ==
[[Ficheru:Thimpu Trashi Chhoe Dzong aussen.jpg|thumb|[[Dzong Tashichoe]].]]
{{AP|Arquiteutura jong}}
L'arquiteutura tradicional de Thimphu, al igual que nel restu de Bután, ta representada polos ''[[dzong]]s'', grandes fortaleces-monesteriu que tienen funciones gubernamentales y relixoses, los ''[[lhakhangs]]'' y los ''chortens'' (nome llocal pa les [[estupa|estupes]]), que son edificaciones relixoses.
; [[Dzong Tashichoe]]: Esta ''Fortaleza de la Relixón Gloriosa'' ye'l conxuntu monumental más destacáu de Thimphu. Ta asitiáu na ribera oeste del [[ríu Chu]]. Foi rehabilitáu y reconstruyíu delles vegaes por cuenta de les quemes y los [[terremotu|terremotos]]. Históricamente funcionó como templu y monesteriu [[budismu|budista]] y centru alministrativu. Nél ta la [[sala del tronu]] del [[rei de Bután]], l'antigua Asamblea Nacional, güei treslladada, les oficines del secretariáu estatal y les de dellos [[ministeriu|ministerios]].
; [[Dzong Simtoka]]: Conózse-y por ''Sangak Zabdhon Phodrang'' (''Palaciu del Fondu Significáu de los Mantras Secretos''). Según la tradición foi fundáu en [[1629]] por [[Shabdrung Ngawang Namgyal]], unificador de Bután. Foi reformáu tres los socesivos ataques que sufrió mientres el [[sieglu XVII]]. Les sos dimensiones son pequeñes, pos namái mide 60 m². Ta asitiáu a unos 5 [[quilómetru|km]] al sur de Thimphu.
; [[Monesteriu Dechen Phodrang]]: Esti ''Palaciu del Gran Gozu'' ye un [[monesteriu]] budista asitiáu al norte de la ciudá. Allugamientu orixinal del dzong Tashichoe, foi convertíu en [[1971]] n'escuela monástica. Tamién tien una importante coleición d'oxetos históricos y pintures, dalgunos del [[sieglu XII]], una estatua de Shabdrung y un [[Buda Gautama|Buda]].
[[Ficheru:Memorial Chorten, Thimphu.jpg|right|thumb|The [[Memorial Chorten, Thimphu]].]]
; [[Palaciu Dechencholing]]: Asitiáu nel estremu norte del valle de Thimphu, yera la residencia de la güela del rei.
; [[Monesteriu Tango]]: Foi fundáu al norte de Thimphu nel [[sieglu XIII]]. La edificación actual data del [[1688]]. El so enclave ta consideráu un llugar sagráu budista.
; [[Monesteriu Cheri]]: Tamién llamáu ''monesteriu Chagri Dorjeden''. Construyíu en [[1620]] pa la corriente budista [[Kagyu|Drukpa Kagyu]].
; [[Estatua de Buda Dordenma]]: Estatua xigante de bronce d'unos 100 m d'altor, en construcción sobre la cabecera del [[ríu Chu]]. Va Ser llar de 100.000 estatues menores de Buda.
; [[Memorial Chorten]]: [[Estupa]] asitiada na zona centro-sur de la ciudá. Foi construyíu en [[1974]] n'honor a [[Jigme Dorji Wangchuck]], tercer rei de Bután. En [[2008]] foi concienzudamente rehabilitáu.
== Clima ==
{{clima
|location = Thimphu
|metric first = Y |single
line = Y |Jan
record high C = 20.6
|Feb record high C = 21.8
|Mar record high C = 23.1
|Abr record high C = 26.2
|May record high C = 28.2
|Xun record high C = 29.5
|Xnt record high C = 30.0
|Ago record high C = 29.8
|Set record high C = 27.4
|Och record high C = 26.1
|Pay record high C = 24.3
|Avi record high C = 20.0
|year record high C = 30.0
|Xin high C = 12.3
|Feb high C = 14.4
|Mar high C = 16.4
|Abr high C = 20.0
|May high C = 22.5
|Xun high C = 24.4
|Xnt high C = 24.9
|Ago high C = 25.0
|Set high C = 23.1
|Och high C = 21.9
|Pay high C = 17.9
|Avi high C = 14.5
|year high C =
|Xin mean C = 4.9
|Feb mean C = 7.5
|Mar mean C = 10.2
|Abr mean C = 13.6
|May mean C = 17.8
|Xun mean C = 19.8
|Xnt mean C = 20.2
|Ago mean C = 20.4
|Set mean C = 19.1
|Och mean C = 16.2
|Pay mean C = 11.5
|Avi mean C = 6.7
|year mean C = 13.6
|Xin low C = −2.6
|Feb low C = 0.6
|Mar low C = 3.9
|Abr low C = 7.1
|May low C = 13.1
|Xun low C = 15.2
|Xnt low C = 15.4
|Ago low C = 15.8
|Set low C = 15.0
|Och low C = 10.4
|Pay low C = 5.0
|Avi low C = −1.1
|year low C = 8.0
|Xin record low C = -21.0
|Feb record low C = -19.6
|Mar record low C = -12.8
|Abr record low C = -5.4
|May record low C = 0.6
|Xun record low C = 4.5
|Xnt record low C = 7.0
|Ago record low C = 6.1
|Set record low C = 2.4
|Och record low C = -3.2
|Pay record low C = -9.1
|Avi record low C = -14.5
|year record low C = -21.0
|Xin precipitation mm = 15
|Feb precipitation mm = 41
|Mar precipitation mm = 23
|Abr precipitation mm = 58
|May precipitation mm = 122
|Xun precipitation mm = 246
|Xnt precipitation mm = 373
|Ago precipitation mm = 345
|Set precipitation mm = 155
|Och precipitation mm = 38
|Pay precipitation mm = 8
|Avi precipitation mm = 3
|year precipitation mm = 1427
|o_lluvia_díes = 0.1 mm
|Xin_lluvia_díes =3
|Feb_lluvia_díes =5
|Mar_agües_díes =4
|Abr_lluvia_díes =7
|May_lluvia_díes =12
|Xun_lluvia_díes =19
|Xnt_lluvia_díes =19
|Ago_lluvia_díes =17
|Set_lluvia_díes =16
|Och_lluvia_díes =9
|Pay_lluvia_díes =3
|Avi_lluvia_díes =2
|year lluvia_díes =
|Xin sun = 75
|Feb sun = 59
|Mar sun = 116
|Abr sun = 171
|May sun = 181
|Xun sun = 200
|Xnt sun = 208
|Ago sun = 216
|Set sun = 189
|Och sun = 144
|Pay sun = 122
|Avi sun = 76
|year sun =
|source = Weatherbase<ref name= Weatherbase>{{cita web
| url = http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=37755&refer=&cityname=Thimphu-Thimphu-Bhutan&units=metric
| obra = Weatherbase
| fechaaccesu = 10 d'avientu de 2011
| títulu = Weatherbase: Historical Weather for Thimphu, Bhutan
| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20220327093033/http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=37755&refer=&cityname=Thimphu-Thimphu-Bhutan&units=metric
| fechaarchivu = 2022-03-27
}}</ref>
| date = Avientu de 2011
}}
== Tresportes ==
=== Aire ===
[[Ficheru:Drukair Airbus A319 at Paro Airport No1.jpg|thumb|[[Airbus A319]] de la compañía butanesa [[Druk Air]] nel [[Aeropuertu Internacional de Paru|aeropuertu internacional de Paru]].]]
La capital nun tien aeropuertu, pero ta a namái 54 quilómetros del [[Aeropuertu Internacional de Paru|aeropuertu internacional de Paru]], col que-y coneuta una carretera. La única llinia qu'opera ye ''[[Druk Air]]'', establecida en [[1981]], tantu pa los vuelos de pasaxeros como pa los comerciales.
=== Tierra ===
Les direiciones de les carreteres vienen definíes pola fuerte topografía. La mayoría dirixir al norte y al sur, paraleles al [[ríu Chu]]. Dalgunes de les víes d'accesu a les árees comercial y residencial son namái piatonales. Ye característicu de les carreteres de Thimphu que nun tener [[semáforu|semáforos]], confiándose la so función a los guardias de tráficu.
Una vía rápida dirixir escontra'l sureste, coneutando con [[Paru (Bután)|Paru]], [[Punakha]], [[Wangdi Phodrong]], [[Trongsa]] y otres llocalidaes.
Hai un serviciu regular d'autobús [[Fuentsholing]]-[[Siliguri]] (una ciudá [[india]] de [[Bengala Occidental]]). Dende Fuentsholing hai autobuses diarios hasta Thimphu, según llinies d'autobuses urbanes. Tamién esisten [[taxi]]s na ciudá.
== Ver tamién ==
* [[Punakha]], l'antigua capital del país.
== Referencies ==
{{llistaref}}
==Bibliografía==
*{{Cita llibru|apellíu=Brown|nome=Lindsey|títulu=Bhutan|coautores=Bradley Mahew, Stan Armington and Richard whitecross|editorial=Penguin|añu=2009|isbn=1740595297|url=https://books.google.com/books?id=s-L8NUlW_QgC&printsec=frontcover|idioma=inglés}}
*{{Cita llibru|apellíu=Palin|nome=Michael|títulu=Himalaya|editorial=Penguin|añu=2009|isbn=9780753819906|idioma=inglés}}
*{{Cita llibru|autor=Pommaret, Françoise|títulu=Bhutan Himlayan Mountains Kingdom (5th edition)|editorial=Odyssey Books and Guides|añu=2006|idioma=inglés}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Thimphu}}
{{AvisuTradubot|Timbu}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de Bután]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
b87tkrtvzxfjbx173wq6kiesb3xqruw
Llista de Wikipedies
0
88811
4490039
4489907
2026-05-03T01:30:08Z
XabatuBot
43102
Anovar estadístiques
4490039
wikitext
text/x-wiki
Esta ye una tabla con toles '''[[Wikipedia|Wikipedies]]''', presentaes n'orde decreciente de páxines de conteníu.<ref name="pdc">Les páxines de conteníu son les páxines de los [[Ayuda:Espaciu de nomes espacios de nomes]] que cada comunidá estima que constitúin la enciclopedia —amás del principal o d'artículos, en delles ediciones añaden otros complementarios—, y qu'amás nun son redireiciones y contienen siquier un enllaz internu.</ref> Los datos anóvense caldía automáticamente (última anovación <onlyinclude>{{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}</onlyinclude>)
<!-- bot table start -->
{| class="wikitable sortable col2izq col3izq col4izq" style="text-align: right; margin-bottom: 10px;"
!
! Llingua
! Llingua (llocal)
! {{abreviatura|Cód.|Códigu según ISO ISO 639-1}}<ref>La direición [[Llocalizador de recursos uniforme|URL]] de cada Wikipedia tien la estructura <code>http(s)://'''xx'''.wikipedia.org/wiki/</code>, onde '''xx''' ye la identificación de la llingua d'esa Wikipedia, según el códigu de lletres de la norma [ISO 639]-1.</ref>
! {{abreviatura|P. de cont.|Páxines de conteníu}}
! Páxines
! Ediciones
! {{abreviatura|Almins.|Alministradores}}
! Usuarios
! {{abreviatura|U. activos|Usuarios activos}}<ref>Considérase activos a los usuarios que fixeron dalguna aición nel proyeutu nos postreros 30 díes.</ref>
! Archivos
! {{abreviatura|Fond.|Fondura}}<ref>La fondura ye un mididor de l'actividá nuna Wikipedia qu'amuesa con qué frecuencia anoven les páxines de conteníu. <center><math>Fondura=\frac{Ediciones}{P\acute{a}xines}\cdot \left(\frac{P\acute{a}xines - Art\acute{\imath}culos}{Art\acute{\imath}culos} \right)^{2}</math></center></ref>
|-
| 1
| [[{{#language:en|ast}}]]
| {{lang|en|{{#language:en}}}}
| <code>[[:en:|en]]</code>
| [[:en:Special:Statistics|7 176 710]]
| [[:en:Special:Statistics|65 544 096]]
| [[:en:Special:Statistics|1 347 470 251]]
| [[:en:Special:ListUsers/sysop|811]]
| [[:en:Special:ListUsers|52 611 854]]
| [[:en:Special:ActiveUsers|272 589]]
| [[:en:Special:ListFiles|967 455]]
| 1 360
|-
| 2
| [[Cebuanu]]
| Sinugboanong
| <code>[[:ceb:|ceb]]</code>
| [[:ceb:Special:Statistics|6 115 246]]
| [[:ceb:Special:Statistics|11 233 908]]
| [[:ceb:Special:Statistics|36 996 866]]
| [[:ceb:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ceb:Special:ListUsers|141 468]]
| [[:ceb:Special:ActiveUsers|277]]
| [[:ceb:Special:ListFiles|3]]
| 2
|-
| 3
| [[Idioma alemán|Alemán]]
| Deutsch
| <code>[[:de:|de]]</code>
| [[:de:Special:Statistics|3 118 313]]
| [[:de:Special:Statistics|8 532 208]]
| [[:de:Special:Statistics|264 478 654]]
| [[:de:Special:ListUsers/sysop|163]]
| [[:de:Special:ListUsers|5 115 514]]
| [[:de:Special:ActiveUsers|36 717]]
| [[:de:Special:ListFiles|129 508]]
| 93
|-
| 4
| [[Francés]]
| français
| <code>[[:fr:|fr]]</code>
| [[:fr:Special:Statistics|2 755 428]]
| [[:fr:Special:Statistics|13 949 534]]
| [[:fr:Special:Statistics|235 348 924]]
| [[:fr:Special:ListUsers/sysop|143]]
| [[:fr:Special:ListUsers|5 783 039]]
| [[:fr:Special:ActiveUsers|38 831]]
| [[:fr:Special:ListFiles|78 552]]
| 278
|-
| 5
| [[Idioma suecu|Suecu]]
| svenska
| <code>[[:sv:|sv]]</code>
| [[:sv:Special:Statistics|2 624 536]]
| [[:sv:Special:Statistics|6 366 032]]
| [[:sv:Special:Statistics|59 146 429]]
| [[:sv:Special:ListUsers/sysop|64]]
| [[:sv:Special:ListUsers|1 031 331]]
| [[:sv:Special:ActiveUsers|4 295]]
| [[:sv:Special:ListFiles|0]]
| 19
|-
| 6
| [[Idioma neerlandés|Neerlandés]]
| Nederlands
| <code>[[:nl:|nl]]</code>
| [[:nl:Special:Statistics|2 218 170]]
| [[:nl:Special:Statistics|4 777 095]]
| [[:nl:Special:Statistics|70 904 011]]
| [[:nl:Special:ListUsers/sysop|32]]
| [[:nl:Special:ListUsers|1 553 091]]
| [[:nl:Special:ActiveUsers|8 093]]
| [[:nl:Special:ListFiles|20]]
| 20
|-
| 7
| [[Idioma español|Español]]
| español
| <code>[[:es:|es]]</code>
| [[:es:Special:Statistics|2 110 329]]
| [[:es:Special:Statistics|8 639 411]]
| [[:es:Special:Statistics|172 807 095]]
| [[:es:Special:ListUsers/sysop|54]]
| [[:es:Special:ListUsers|7 916 498]]
| [[:es:Special:ActiveUsers|42 762]]
| [[:es:Special:ListFiles|0]]
| 191
|-
| 8
| [[Idioma rusu|Rusu]]
| русский
| <code>[[:ru:|ru]]</code>
| [[:ru:Special:Statistics|2 098 359]]
| [[:ru:Special:Statistics|8 484 562]]
| [[:ru:Special:Statistics|152 660 379]]
| [[:ru:Special:ListUsers/sysop|63]]
| [[:ru:Special:ListUsers|3 938 423]]
| [[:ru:Special:ActiveUsers|19 773]]
| [[:ru:Special:ListFiles|265 346]]
| 167
|-
| 9
| [[Idioma italianu|Italianu]]
| italiano
| <code>[[:it:|it]]</code>
| [[:it:Special:Statistics|1 967 690]]
| [[:it:Special:Statistics|8 739 317]]
| [[:it:Special:Statistics|150 216 209]]
| [[:it:Special:ListUsers/sysop|105]]
| [[:it:Special:ListUsers|2 983 437]]
| [[:it:Special:ActiveUsers|29 442]]
| [[:it:Special:ListFiles|123 313]]
| 204
|-
| 10
| [[Idioma polacu|Polacu]]
| polski
| <code>[[:pl:|pl]]</code>
| [[:pl:Special:Statistics|1 693 332]]
| [[:pl:Special:Statistics|4 018 311]]
| [[:pl:Special:Statistics|79 451 085]]
| [[:pl:Special:ListUsers/sysop|95]]
| [[:pl:Special:ListUsers|1 546 703]]
| [[:pl:Special:ActiveUsers|9 663]]
| [[:pl:Special:ListFiles|265]]
| 37
|-
| 11
| [[Árabe exipcianu]]
| مصرى
| <code>[[:arz:|arz]]</code>
| [[:arz:Special:Statistics|1 631 443]]
| [[:arz:Special:Statistics|2 247 059]]
| [[:arz:Special:Statistics|13 020 104]]
| [[:arz:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:arz:Special:ListUsers|285 409]]
| [[:arz:Special:ActiveUsers|289]]
| [[:arz:Special:ListFiles|1 303]]
| 1
|-
| 12
| [[Chinu mandarín|Chinu]]
| 中文
| <code>[[:zh:|zh]]</code>
| [[:zh:Special:Statistics|1 533 788]]
| [[:zh:Special:Statistics|8 379 685]]
| [[:zh:Special:Statistics|92 191 837]]
| [[:zh:Special:ListUsers/sysop|61]]
| [[:zh:Special:ListUsers|4 062 181]]
| [[:zh:Special:ActiveUsers|14 083]]
| [[:zh:Special:ListFiles|70 136]]
| 219
|-
| 13
| [[Xaponés]]
| 日本語
| <code>[[:ja:|ja]]</code>
| [[:ja:Special:Statistics|1 500 288]]
| [[:ja:Special:Statistics|4 408 153]]
| [[:ja:Special:Statistics|109 158 098]]
| [[:ja:Special:ListUsers/sysop|39]]
| [[:ja:Special:ListUsers|2 622 675]]
| [[:ja:Special:ActiveUsers|24 640]]
| [[:ja:Special:ListFiles|6 585]]
| 93
|-
| 14
| [[Idioma ucraín|Ucraín]]
| українська
| <code>[[:uk:|uk]]</code>
| [[:uk:Special:Statistics|1 419 709]]
| [[:uk:Special:Statistics|5 319 646]]
| [[:uk:Special:Statistics|47 905 053]]
| [[:uk:Special:ListUsers/sysop|44]]
| [[:uk:Special:ListUsers|899 747]]
| [[:uk:Special:ActiveUsers|5 827]]
| [[:uk:Special:ListFiles|114 684]]
| 68
|-
| 15
| [[Árabe]]
| العربية
| <code>[[:ar:|ar]]</code>
| [[:ar:Special:Statistics|1 311 036]]
| [[:ar:Special:Statistics|9 118 618]]
| [[:ar:Special:Statistics|74 357 035]]
| [[:ar:Special:ListUsers/sysop|24]]
| [[:ar:Special:ListUsers|2 914 803]]
| [[:ar:Special:ActiveUsers|6 107]]
| [[:ar:Special:ListFiles|56 171]]
| 289
|-
| 16
| [[Vietnamita]]
| Tiếng Việt
| <code>[[:vi:|vi]]</code>
| [[:vi:Special:Statistics|1 300 293]]
| [[:vi:Special:Statistics|4 582 278]]
| [[:vi:Special:Statistics|74 973 403]]
| [[:vi:Special:ListUsers/sysop|16]]
| [[:vi:Special:ListUsers|1 054 350]]
| [[:vi:Special:ActiveUsers|4 504]]
| [[:vi:Special:ListFiles|27 906]]
| 104
|-
| 17
| [[Samareñu]]
| Winaray
| <code>[[:war:|war]]</code>
| [[:war:Special:Statistics|1 266 897]]
| [[:war:Special:Statistics|2 870 484]]
| [[:war:Special:Statistics|7 734 678]]
| [[:war:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:war:Special:ListUsers|66 450]]
| [[:war:Special:ActiveUsers|92]]
| [[:war:Special:ListFiles|42]]
| 4
|-
| 18
| [[Portugués]]
| Idioma português
| <code>[[:pt:|pt]]</code>
| [[:pt:Special:Statistics|1 170 712]]
| [[:pt:Special:Statistics|6 090 635]]
| [[:pt:Special:Statistics|71 987 094]]
| [[:pt:Special:ListUsers/sysop|51]]
| [[:pt:Special:ListUsers|3 405 057]]
| [[:pt:Special:ActiveUsers|7 496]]
| [[:pt:Special:ListFiles|67 731]]
| 209
|-
| 19
| [[Idioma persa|Persa]]
| فارسی
| <code>[[:fa:|fa]]</code>
| [[:fa:Special:Statistics|1 073 911]]
| [[:fa:Special:Statistics|6 038 267]]
| [[:fa:Special:Statistics|43 637 865]]
| [[:fa:Special:ListUsers/sysop|38]]
| [[:fa:Special:ListUsers|1 516 876]]
| [[:fa:Special:ActiveUsers|1 107]]
| [[:fa:Special:ListFiles|98 253]]
| 154
|-
| 20
| [[Idioma chechenu|Chechenu]]
| нохчийн
| <code>[[:ce:|ce]]</code>
| [[:ce:Special:Statistics|864 371]]
| [[:ce:Special:Statistics|1 873 732]]
| [[:ce:Special:Statistics|13 711 173]]
| [[:ce:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ce:Special:ListUsers|45 654]]
| [[:ce:Special:ActiveUsers|61]]
| [[:ce:Special:ListFiles|333]]
| 10
|-
| 21
| [[Catalán]]
| ca
| <code>[[:ca:|ca]]</code>
| [[:ca:Special:Statistics|792 887]]
| [[:ca:Special:Statistics|1 997 126]]
| [[:ca:Special:Statistics|37 116 109]]
| [[:ca:Special:ListUsers/sysop|25]]
| [[:ca:Special:ListUsers|564 564]]
| [[:ca:Special:ActiveUsers|2 268]]
| [[:ca:Special:ListFiles|11 394]]
| 43
|-
| 22
| [[idioma indonesiu|Indonesiu]]
| Idioma indonesiu
| <code>[[:id:|id]]</code>
| [[:id:Special:Statistics|770 683]]
| [[:id:Special:Statistics|4 165 813]]
| [[:id:Special:Statistics|29 159 120]]
| [[:id:Special:ListUsers/sysop|47]]
| [[:id:Special:ListUsers|1 686 264]]
| [[:id:Special:ActiveUsers|11 584]]
| [[:id:Special:ListFiles|66 278]]
| 136
|-
| 23
| [[Idioma coreanu|Coreanu]]
| 한국어
| <code>[[:ko:|ko]]</code>
| [[:ko:Special:Statistics|744 772]]
| [[:ko:Special:Statistics|3 528 925]]
| [[:ko:Special:Statistics|41 656 809]]
| [[:ko:Special:ListUsers/sysop|23]]
| [[:ko:Special:ListUsers|1 007 256]]
| [[:ko:Special:ActiveUsers|6 425]]
| [[:ko:Special:ListFiles|15 303]]
| 165
|-
| 24
| [[Idioma serbiu|Serbiu]]
| српски / srpski
| <code>[[:sr:|sr]]</code>
| [[:sr:Special:Statistics|712 563]]
| [[:sr:Special:Statistics|4 189 486]]
| [[:sr:Special:Statistics|30 901 916]]
| [[:sr:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:sr:Special:ListUsers|560 330]]
| [[:sr:Special:ActiveUsers|1 831]]
| [[:sr:Special:ListFiles|40 082]]
| 176
|-
| 25
| [[Idioma tártaru]]
| татарча/tatarça
| <code>[[:tt:|tt]]</code>
| [[:tt:Special:Statistics|706 284]]
| [[:tt:Special:Statistics|1 456 961]]
| [[:tt:Special:Statistics|5 836 520]]
| [[:tt:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:tt:Special:ListUsers|60 223]]
| [[:tt:Special:ActiveUsers|134]]
| [[:tt:Special:ListFiles|7 041]]
| 5
|-
| 26
| [[Noruegu|Noruegu (Bokmål)]]
| norsk
| <code>[[:no:|no]]</code>
| [[:no:Special:Statistics|683 203]]
| [[:no:Special:Statistics|1 909 248]]
| [[:no:Special:Statistics|25 711 888]]
| [[:no:Special:ListUsers/sysop|37]]
| [[:no:Special:ListUsers|708 863]]
| [[:no:Special:ActiveUsers|2 350]]
| [[:no:Special:ListFiles|4]]
| 43
|-
| 27
| [[Turcu]]
| Türkçe
| <code>[[:tr:|tr]]</code>
| [[:tr:Special:Statistics|680 027]]
| [[:tr:Special:Statistics|3 394 895]]
| [[:tr:Special:Statistics|37 051 897]]
| [[:tr:Special:ListUsers/sysop|22]]
| [[:tr:Special:ListUsers|1 810 247]]
| [[:tr:Special:ActiveUsers|4 947]]
| [[:tr:Special:ListFiles|44 579]]
| 174
|-
| 28
| [[Idioma finlandés|Finlandés]]
| suomi
| <code>[[:fi:|fi]]</code>
| [[:fi:Special:Statistics|617 456]]
| [[:fi:Special:Statistics|1 580 316]]
| [[:fi:Special:Statistics|23 924 337]]
| [[:fi:Special:ListUsers/sysop|35]]
| [[:fi:Special:ListUsers|656 754]]
| [[:fi:Special:ActiveUsers|3 608]]
| [[:fi:Special:ListFiles|80 125]]
| 37
|-
| 29
| [[Idioma checu|Checu]]
| čeština
| <code>[[:cs:|cs]]</code>
| [[:cs:Special:Statistics|591 009]]
| [[:cs:Special:Statistics|1 645 645]]
| [[:cs:Special:Statistics|25 813 976]]
| [[:cs:Special:ListUsers/sysop|31]]
| [[:cs:Special:ListUsers|784 012]]
| [[:cs:Special:ActiveUsers|4 928]]
| [[:cs:Special:ListFiles|1]]
| 50
|-
| 30
| [[Idioma húngaru|Húngaru]]
| magyar
| <code>[[:hu:|hu]]</code>
| [[:hu:Special:Statistics|568 515]]
| [[:hu:Special:Statistics|1 615 058]]
| [[:hu:Special:Statistics|28 888 506]]
| [[:hu:Special:ListUsers/sysop|23]]
| [[:hu:Special:ListUsers|636 137]]
| [[:hu:Special:ActiveUsers|3 096]]
| [[:hu:Special:ListFiles|9 484]]
| 61
|-
| 31
| [[Rumanu]]
| Idioma rumanu
| <code>[[:ro:|ro]]</code>
| [[:ro:Special:Statistics|542 986]]
| [[:ro:Special:Statistics|3 025 270]]
| [[:ro:Special:Statistics|17 643 175]]
| [[:ro:Special:ListUsers/sysop|18]]
| [[:ro:Special:ListUsers|747 726]]
| [[:ro:Special:ActiveUsers|2 127]]
| [[:ro:Special:ListFiles|120 161]]
| 122
|-
| 32
| [[Idioma vascu|Vascu]]
| euskara
| <code>[[:eu:|eu]]</code>
| [[:eu:Special:Statistics|487 453]]
| [[:eu:Special:Statistics|1 041 264]]
| [[:eu:Special:Statistics|10 597 818]]
| [[:eu:Special:ListUsers/sysop|12]]
| [[:eu:Special:ListUsers|193 088]]
| [[:eu:Special:ActiveUsers|974]]
| [[:eu:Special:ListFiles|0]]
| 13
|-
| 33
| [[Idioma serbocroata|Serbocroata]]
| srpskohrvatski / српскохрватски
| <code>[[:sh:|sh]]</code>
| [[:sh:Special:Statistics|461 571]]
| [[:sh:Special:Statistics|4 629 198]]
| [[:sh:Special:Statistics|42 565 101]]
| [[:sh:Special:ListUsers/sysop|8]]
| [[:sh:Special:ListUsers|347 224]]
| [[:sh:Special:ActiveUsers|311]]
| [[:sh:Special:ListFiles|9 989]]
| 750
|-
| 34
| [[Idioma malayu|Malayu]]
| Bahasa Melayu
| <code>[[:ms:|ms]]</code>
| [[:ms:Special:Statistics|438 387]]
| [[:ms:Special:Statistics|1 182 203]]
| [[:ms:Special:Statistics|6 823 638]]
| [[:ms:Special:ListUsers/sysop|13]]
| [[:ms:Special:ListUsers|393 129]]
| [[:ms:Special:ActiveUsers|2 125]]
| [[:ms:Special:ListFiles|17 903]]
| 17
|-
| 35
| [[Hebréu]]
| עברית
| <code>[[:he:|he]]</code>
| [[:he:Special:Statistics|396 095]]
| [[:he:Special:Statistics|1 656 962]]
| [[:he:Special:Statistics|43 105 761]]
| [[:he:Special:ListUsers/sysop|25]]
| [[:he:Special:ListUsers|1 309 746]]
| [[:he:Special:ActiveUsers|7 703]]
| [[:he:Special:ListFiles|87 652]]
| 264
|-
| 37
| [[Esperantu]]
| Esperanto
| <code>[[:eo:|eo]]</code>
| [[:eo:Special:Statistics|384 719]]
| [[:eo:Special:Statistics|863 369]]
| [[:eo:Special:Statistics|9 342 807]]
| [[:eo:Special:ListUsers/sysop|13]]
| [[:eo:Special:ListUsers|253 659]]
| [[:eo:Special:ActiveUsers|417]]
| [[:eo:Special:ListFiles|19 714]]
| 17
|-
| 38
| [[Urdú]]
| اردو
| <code>[[:ur:|ur]]</code>
| [[:ur:Special:Statistics|358 349]]
| [[:ur:Special:Statistics|2 631 628]]
| [[:ur:Special:Statistics|10 202 489]]
| [[:ur:Special:ListUsers/sysop|9]]
| [[:ur:Special:ListUsers|210 782]]
| [[:ur:Special:ActiveUsers|365]]
| [[:ur:Special:ListFiles|8 973]]
| 156
|-
| 39
| [[Idioma uzbequistanín|Uzbequistanín]]
| oʻzbekcha/ўзбекча
| <code>[[:uz:|uz]]</code>
| [[:uz:Special:Statistics|340 605]]
| [[:uz:Special:Statistics|1 252 492]]
| [[:uz:Special:Statistics|6 042 157]]
| [[:uz:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:uz:Special:ListUsers|261 583]]
| [[:uz:Special:ActiveUsers|724]]
| [[:uz:Special:ListFiles|3 914]]
| 35
|-
| 40
| [[Idioma armeniu|Armeniu]]
| Հայերեն
| <code>[[:hy:|hy]]</code>
| [[:hy:Special:Statistics|326 043]]
| [[:hy:Special:Statistics|1 197 098]]
| [[:hy:Special:Statistics|10 729 880]]
| [[:hy:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:hy:Special:ListUsers|168 590]]
| [[:hy:Special:ActiveUsers|679]]
| [[:hy:Special:ListFiles|12 418]]
| 64
|-
| 41
| [[Idioma danés|Danés]]
| dansk
| <code>[[:da:|da]]</code>
| [[:da:Special:Statistics|313 909]]
| [[:da:Special:Statistics|984 160]]
| [[:da:Special:Statistics|12 242 157]]
| [[:da:Special:ListUsers/sysop|25]]
| [[:da:Special:ListUsers|561 971]]
| [[:da:Special:ActiveUsers|1 667]]
| [[:da:Special:ListFiles|1]]
| 57
|-
| 42
| [[Idioma búlgaru|Búlgaru]]
| български
| <code>[[:bg:|bg]]</code>
| [[:bg:Special:Statistics|309 680]]
| [[:bg:Special:Statistics|701 355]]
| [[:bg:Special:Statistics|12 872 715]]
| [[:bg:Special:ListUsers/sysop|19]]
| [[:bg:Special:ListUsers|391 450]]
| [[:bg:Special:ActiveUsers|2 006]]
| [[:bg:Special:ListFiles|13]]
| 29
|-
| 43
| [[Idioma galés|Galés]]
| Cymraeg
| <code>[[:cy:|cy]]</code>
| [[:cy:Special:Statistics|284 101]]
| [[:cy:Special:Statistics|545 192]]
| [[:cy:Special:Statistics|14 866 366]]
| [[:cy:Special:ListUsers/sysop|11]]
| [[:cy:Special:ListUsers|107 150]]
| [[:cy:Special:ActiveUsers|142]]
| [[:cy:Special:ListFiles|12 174]]
| 23
|-
| 44
| [[Inglés simple]]
| Simple English
| <code>[[:simple:|simple]]</code>
| [[:simple:Special:Statistics|281 099]]
| [[:simple:Special:Statistics|937 218]]
| [[:simple:Special:Statistics|10 818 212]]
| [[:simple:Special:ListUsers/sysop|23]]
| [[:simple:Special:ListUsers|1 772 898]]
| [[:simple:Special:ActiveUsers|3 686]]
| [[:simple:Special:ListFiles|36]]
| 63
|-
| 45
| [[Griegu]]
| Ελληνικά
| <code>[[:el:|el]]</code>
| [[:el:Special:Statistics|268 461]]
| [[:el:Special:Statistics|749 726]]
| [[:el:Special:Statistics|11 580 378]]
| [[:el:Special:ListUsers/sysop|22]]
| [[:el:Special:ListUsers|502 420]]
| [[:el:Special:ActiveUsers|2 477]]
| [[:el:Special:ListFiles|19 740]]
| 50
|-
| 46
| [[Idioma bielorrusu|Bielorrusu]]
| беларуская
| <code>[[:be:|be]]</code>
| [[:be:Special:Statistics|263 233]]
| [[:be:Special:Statistics|731 348]]
| [[:be:Special:Statistics|5 126 419]]
| [[:be:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:be:Special:ListUsers|165 780]]
| [[:be:Special:ActiveUsers|411]]
| [[:be:Special:ListFiles|3 598]]
| 22
|-
| 47
| [[Idioma eslovacu|Eslovacu]]
| slovenčina
| <code>[[:sk:|sk]]</code>
| [[:sk:Special:Statistics|259 566]]
| [[:sk:Special:Statistics|603 685]]
| [[:sk:Special:Statistics|8 182 914]]
| [[:sk:Special:ListUsers/sysop|11]]
| [[:sk:Special:ListUsers|291 360]]
| [[:sk:Special:ActiveUsers|1 272]]
| [[:sk:Special:ListFiles|0]]
| 24
|-
| 48
| [[Idioma estoniu|Estoniu]]
| eesti
| <code>[[:et:|et]]</code>
| [[:et:Special:Statistics|259 412]]
| [[:et:Special:Statistics|612 231]]
| [[:et:Special:Statistics|7 136 326]]
| [[:et:Special:ListUsers/sysop|36]]
| [[:et:Special:ListUsers|226 798]]
| [[:et:Special:ActiveUsers|1 231]]
| [[:et:Special:ListFiles|650]]
| 22
|-
| 49
| [[Azerbaixanu del sur]]
| تۆرکجه
| <code>[[:azb:|azb]]</code>
| [[:azb:Special:Statistics|244 608]]
| [[:azb:Special:Statistics|580 355]]
| [[:azb:Special:Statistics|1 587 579]]
| [[:azb:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:azb:Special:ListUsers|61 313]]
| [[:azb:Special:ActiveUsers|75]]
| [[:azb:Special:ListFiles|555]]
| 5
|-
| 50
| [[Idioma kazaquistanín|kazaquistanín]]
| қазақша
| <code>[[:kk:|kk]]</code>
| [[:kk:Special:Statistics|243 568]]
| [[:kk:Special:Statistics|666 465]]
| [[:kk:Special:Statistics|3 594 961]]
| [[:kk:Special:ListUsers/sysop|15]]
| [[:kk:Special:ListUsers|177 214]]
| [[:kk:Special:ActiveUsers|544]]
| [[:kk:Special:ListFiles|8 686]]
| 16
|-
| 51
| [[Idioma croata|Croata]]
| hrvatski
| <code>[[:hr:|hr]]</code>
| [[:hr:Special:Statistics|232 801]]
| [[:hr:Special:Statistics|505 200]]
| [[:hr:Special:Statistics|7 431 643]]
| [[:hr:Special:ListUsers/sysop|14]]
| [[:hr:Special:ListUsers|356 114]]
| [[:hr:Special:ActiveUsers|1 023]]
| [[:hr:Special:ListFiles|21 110]]
| 20
|-
| 52
| [[Idioma gallegu|Gallegu]]
| galego
| <code>[[:gl:|gl]]</code>
| [[:gl:Special:Statistics|231 229]]
| [[:gl:Special:Statistics|571 854]]
| [[:gl:Special:Statistics|7 372 661]]
| [[:gl:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:gl:Special:ListUsers|168 405]]
| [[:gl:Special:ActiveUsers|458]]
| [[:gl:Special:ListFiles|33]]
| 28
|-
| 53
| [[Idioma minangkabau|Minangkabau]]
| Baso Minangkabau
| <code>[[:min:|min]]</code>
| [[:min:Special:Statistics|229 322]]
| [[:min:Special:Statistics|474 430]]
| [[:min:Special:Statistics|3 346 250]]
| [[:min:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:min:Special:ListUsers|23 664]]
| [[:min:Special:ActiveUsers|78]]
| [[:min:Special:ListFiles|180]]
| 8
|-
| 54
| [[Idioma lituanu|Lituanu]]
| lietuvių
| <code>[[:lt:|lt]]</code>
| [[:lt:Special:Statistics|225 559]]
| [[:lt:Special:Statistics|564 350]]
| [[:lt:Special:Statistics|7 813 380]]
| [[:lt:Special:ListUsers/sysop|9]]
| [[:lt:Special:ListUsers|215 220]]
| [[:lt:Special:ActiveUsers|730]]
| [[:lt:Special:ListFiles|27 183]]
| 31
|-
| 55
| [[Idioma azerbaixanu|Azerbaixanu]]
| azərbaycanca
| <code>[[:az:|az]]</code>
| [[:az:Special:Statistics|213 812]]
| [[:az:Special:Statistics|670 127]]
| [[:az:Special:Statistics|8 848 943]]
| [[:az:Special:ListUsers/sysop|13]]
| [[:az:Special:ListUsers|339 976]]
| [[:az:Special:ActiveUsers|949]]
| [[:az:Special:ListFiles|14 569]]
| 60
|-
| 56
| [[Idioma eslovenu|Eslovenu]]
| slovenščina
| <code>[[:sl:|sl]]</code>
| [[:sl:Special:Statistics|197 510]]
| [[:sl:Special:Statistics|506 188]]
| [[:sl:Special:Statistics|6 657 787]]
| [[:sl:Special:ListUsers/sysop|22]]
| [[:sl:Special:ListUsers|257 890]]
| [[:sl:Special:ActiveUsers|747]]
| [[:sl:Special:ListFiles|8 996]]
| 32
|-
| 57
| [[Idioma xeorxanu|Xeorxanu]]
| ქართული
| <code>[[:ka:|ka]]</code>
| [[:ka:Special:Statistics|194 409]]
| [[:ka:Special:Statistics|796 141]]
| [[:ka:Special:Statistics|5 367 337]]
| [[:ka:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ka:Special:ListUsers|180 446]]
| [[:ka:Special:ActiveUsers|455]]
| [[:ka:Special:ListFiles|15 968]]
| 65
|-
| 58
| [[Idioma bengalín|Bengalín]]
| বাংলা
| <code>[[:bn:|bn]]</code>
| [[:bn:Special:Statistics|187 039]]
| [[:bn:Special:Statistics|1 404 610]]
| [[:bn:Special:Statistics|8 914 575]]
| [[:bn:Special:ListUsers/sysop|16]]
| [[:bn:Special:ListUsers|539 701]]
| [[:bn:Special:ActiveUsers|1 993]]
| [[:bn:Special:ListFiles|21 481]]
| 269
|-
| 59
| [[Idioma tamil|Tamil]]
| தமிழ்
| <code>[[:ta:|ta]]</code>
| [[:ta:Special:Statistics|183 259]]
| [[:ta:Special:Statistics|620 895]]
| [[:ta:Special:Statistics|4 517 025]]
| [[:ta:Special:ListUsers/sysop|31]]
| [[:ta:Special:ListUsers|258 519]]
| [[:ta:Special:ActiveUsers|471]]
| [[:ta:Special:ListFiles|9 736]]
| 41
|-
| 60
| [[Xudeoespañol]]
| Ladin
| <code>[[:lld:|lld]]</code>
| [[:lld:Special:Statistics|183 137]]
| [[:lld:Special:Statistics|190 802]]
| [[:lld:Special:Statistics|250 493]]
| [[:lld:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:lld:Special:ListUsers|13 226]]
| [[:lld:Special:ActiveUsers|33]]
| [[:lld:Special:ListFiles|4]]
| 0
|-
| 61
| [[Idioma tailandés|Tailandés]]
| ไทย
| <code>[[:th:|th]]</code>
| [[:th:Special:Statistics|182 174]]
| [[:th:Special:Statistics|1 174 606]]
| [[:th:Special:Statistics|12 961 803]]
| [[:th:Special:ListUsers/sysop|18]]
| [[:th:Special:ListUsers|544 854]]
| [[:th:Special:ActiveUsers|2 823]]
| [[:th:Special:ListFiles|8 727]]
| 327
|-
| 62
| [[Nynorsk|Noruegu (Nynorsk)]]
| norsk nynorsk
| <code>[[:nn:|nn]]</code>
| [[:nn:Special:Statistics|177 866]]
| [[:nn:Special:Statistics|400 406]]
| [[:nn:Special:Statistics|3 643 088]]
| [[:nn:Special:ListUsers/sysop|14]]
| [[:nn:Special:ListUsers|153 185]]
| [[:nn:Special:ActiveUsers|203]]
| [[:nn:Special:ListFiles|10]]
| 14
|-
| 63
| [[Idioma hindi|Hindi]]
| हिन्दी
| <code>[[:hi:|hi]]</code>
| [[:hi:Special:Statistics|169 213]]
| [[:hi:Special:Statistics|1 387 810]]
| [[:hi:Special:Statistics|6 534 107]]
| [[:hi:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:hi:Special:ListUsers|902 459]]
| [[:hi:Special:ActiveUsers|1 047]]
| [[:hi:Special:ListFiles|4 673]]
| 244
|-
| 64
| [[Idioma macedoniu|Macedoniu]]
| македонски
| <code>[[:mk:|mk]]</code>
| [[:mk:Special:Statistics|161 214]]
| [[:mk:Special:Statistics|600 927]]
| [[:mk:Special:Statistics|5 535 874]]
| [[:mk:Special:ListUsers/sysop|12]]
| [[:mk:Special:ListUsers|131 844]]
| [[:mk:Special:ActiveUsers|361]]
| [[:mk:Special:ListFiles|8 966]]
| 69
|-
| 65
| [[Idioma letón|Letón]]
| latviešu
| <code>[[:lv:|lv]]</code>
| [[:lv:Special:Statistics|142 828]]
| [[:lv:Special:Statistics|570 843]]
| [[:lv:Special:Statistics|4 454 939]]
| [[:lv:Special:ListUsers/sysop|14]]
| [[:lv:Special:ListUsers|143 786]]
| [[:lv:Special:ActiveUsers|557]]
| [[:lv:Special:ListFiles|28 535]]
| 70
|-
| 67
| [[Idioma llatín|Llatín]]
| Latina
| <code>[[:la:|la]]</code>
| [[:la:Special:Statistics|141 591]]
| [[:la:Special:Statistics|294 008]]
| [[:la:Special:Statistics|3 949 042]]
| [[:la:Special:ListUsers/sysop|21]]
| [[:la:Special:ListUsers|206 115]]
| [[:la:Special:ActiveUsers|236]]
| [[:la:Special:ListFiles|0]]
| 16
|-
| 68
| [[Asturianu]]
| asturianu
| <code>[[:ast:|ast]]</code>
| [[:ast:Special:Statistics|139 061]]
| [[:ast:Special:Statistics|249 300]]
| [[:ast:Special:Statistics|4 484 496]]
| [[:ast:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ast:Special:ListUsers|146 445]]
| [[:ast:Special:ActiveUsers|162]]
| [[:ast:Special:ListFiles|0]]
| 11
|-
| 69
| [[Afrikaans]]
| Afrikaans
| <code>[[:af:|af]]</code>
| [[:af:Special:Statistics|128 839]]
| [[:af:Special:Statistics|438 188]]
| [[:af:Special:Statistics|2 895 948]]
| [[:af:Special:ListUsers/sysop|14]]
| [[:af:Special:ListUsers|204 705]]
| [[:af:Special:ActiveUsers|284]]
| [[:af:Special:ListFiles|9 991]]
| 38
|-
| 70
| [[Idioma telugu]]
| తెలుగు
| <code>[[:te:|te]]</code>
| [[:te:Special:Statistics|122 879]]
| [[:te:Special:Statistics|414 236]]
| [[:te:Special:Statistics|4 692 739]]
| [[:te:Special:ListUsers/sysop|11]]
| [[:te:Special:ListUsers|146 230]]
| [[:te:Special:ActiveUsers|340]]
| [[:te:Special:ListFiles|15 091]]
| 64
|-
| 71
| [[Taxiku]]
| тоҷикӣ
| <code>[[:tg:|tg]]</code>
| [[:tg:Special:Statistics|117 848]]
| [[:tg:Special:Statistics|286 992]]
| [[:tg:Special:Statistics|1 470 025]]
| [[:tg:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:tg:Special:ListUsers|124 872]]
| [[:tg:Special:ActiveUsers|135]]
| [[:tg:Special:ListFiles|537]]
| 11
|-
| 72
| [[Suaḥili]]
| Kiswahili
| <code>[[:sw:|sw]]</code>
| [[:sw:Special:Statistics|112 309]]
| [[:sw:Special:Statistics|219 988]]
| [[:sw:Special:Statistics|1 526 768]]
| [[:sw:Special:ListUsers/sysop|14]]
| [[:sw:Special:ListUsers|87 958]]
| [[:sw:Special:ActiveUsers|205]]
| [[:sw:Special:ListFiles|1 206]]
| 6
|-
| 73
| [[Idioma birmanu|Birmanu]]
| မြန်မာဘာသာ
| <code>[[:my:|my]]</code>
| [[:my:Special:Statistics|110 601]]
| [[:my:Special:Statistics|267 652]]
| [[:my:Special:Statistics|1 028 690]]
| [[:my:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:my:Special:ListUsers|139 296]]
| [[:my:Special:ActiveUsers|303]]
| [[:my:Special:ListFiles|2 936]]
| 8
|-
| 74
| [[Idioma albanés|Albanés]]
| shqip
| <code>[[:sq:|sq]]</code>
| [[:sq:Special:Statistics|105 626]]
| [[:sq:Special:Statistics|325 087]]
| [[:sq:Special:Statistics|2 972 071]]
| [[:sq:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:sq:Special:ListUsers|185 307]]
| [[:sq:Special:ActiveUsers|389]]
| [[:sq:Special:ListFiles|3 434]]
| 39
|-
| 75
| [[Idioma malgax|Malgax]]
| Malagasy
| <code>[[:mg:|mg]]</code>
| [[:mg:Special:Statistics|102 746]]
| [[:mg:Special:Statistics|261 093]]
| [[:mg:Special:Statistics|1 135 961]]
| [[:mg:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:mg:Special:ListUsers|39 252]]
| [[:mg:Special:ActiveUsers|94]]
| [[:mg:Special:ListFiles|3]]
| 10
|-
| 76
| [[Idioma marathi|Marathi]]
| मराठी
| <code>[[:mr:|mr]]</code>
| [[:mr:Special:Statistics|101 849]]
| [[:mr:Special:Statistics|331 073]]
| [[:mr:Special:Statistics|2 677 647]]
| [[:mr:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:mr:Special:ListUsers|180 374]]
| [[:mr:Special:ActiveUsers|387]]
| [[:mr:Special:ListFiles|2 403]]
| 41
|-
| 77
| [[Idioma bosniu|Bosniu]]
| bosanski
| <code>[[:bs:|bs]]</code>
| [[:bs:Special:Statistics|97 833]]
| [[:bs:Special:Statistics|385 099]]
| [[:bs:Special:Statistics|3 826 174]]
| [[:bs:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:bs:Special:ListUsers|179 776]]
| [[:bs:Special:ActiveUsers|319]]
| [[:bs:Special:ListFiles|5 265]]
| 86
|-
| 78
| [[Idioma ḥausa|Ḥausa]]
| Hausa
| <code>[[:ha:|ha]]</code>
| [[:ha:Special:Statistics|96 040]]
| [[:ha:Special:Statistics|138 552]]
| [[:ha:Special:Statistics|828 799]]
| [[:ha:Special:ListUsers/sysop|16]]
| [[:ha:Special:ListUsers|44 105]]
| [[:ha:Special:ActiveUsers|242]]
| [[:ha:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 79
| [[Idioma curdu|Curdu]]
| kurdî
| <code>[[:ku:|ku]]</code>
| [[:ku:Special:Statistics|91 315]]
| [[:ku:Special:Statistics|293 114]]
| [[:ku:Special:Statistics|2 004 664]]
| [[:ku:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ku:Special:ListUsers|150 893]]
| [[:ku:Special:ActiveUsers|136]]
| [[:ku:Special:ListFiles|555]]
| 33
|-
| 80
| [[Idioma bretón|Bretón]]
| brezhoneg
| <code>[[:br:|br]]</code>
| [[:br:Special:Statistics|91 077]]
| [[:br:Special:Statistics|161 027]]
| [[:br:Special:Statistics|2 184 644]]
| [[:br:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:br:Special:ListUsers|90 794]]
| [[:br:Special:ActiveUsers|135]]
| [[:br:Special:ListFiles|492]]
| 8
|-
| 81
| [[Idioma occitanu|Occitanu]]
| occitan
| <code>[[:oc:|oc]]</code>
| [[:oc:Special:Statistics|90 740]]
| [[:oc:Special:Statistics|167 031]]
| [[:oc:Special:Statistics|2 486 775]]
| [[:oc:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:oc:Special:ListUsers|63 100]]
| [[:oc:Special:ActiveUsers|125]]
| [[:oc:Special:ListFiles|306]]
| 11
|-
| 83
| [[Idioma malabar]]
| മലയാളം
| <code>[[:ml:|ml]]</code>
| [[:ml:Special:Statistics|88 037]]
| [[:ml:Special:Statistics|553 283]]
| [[:ml:Special:Statistics|4 362 904]]
| [[:ml:Special:ListUsers/sysop|13]]
| [[:ml:Special:ListUsers|203 550]]
| [[:ml:Special:ActiveUsers|407]]
| [[:ml:Special:ListFiles|7 468]]
| 220
|-
| 84
| [[Baxu saxón]]
| Plattdüütsch
| <code>[[:nds:|nds]]</code>
| [[:nds:Special:Statistics|85 847]]
| [[:nds:Special:Statistics|186 869]]
| [[:nds:Special:Statistics|1 061 486]]
| [[:nds:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:nds:Special:ListUsers|61 494]]
| [[:nds:Special:ActiveUsers|61]]
| [[:nds:Special:ListFiles|0]]
| 8
|-
| 85
| [[Curdu (Soraní)]]
| کوردی
| <code>[[:ckb:|ckb]]</code>
| [[:ckb:Special:Statistics|81 396]]
| [[:ckb:Special:Statistics|255 514]]
| [[:ckb:Special:Statistics|1 578 684]]
| [[:ckb:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:ckb:Special:ListUsers|74 960]]
| [[:ckb:Special:ActiveUsers|202]]
| [[:ckb:Special:ListFiles|2 995]]
| 28
|-
| 86
| [[Idioma lombardu|Lombardu]]
| lumbaart
| <code>[[:lmo:|lmo]]</code>
| [[:lmo:Special:Statistics|80 097]]
| [[:lmo:Special:Statistics|153 160]]
| [[:lmo:Special:Statistics|1 326 402]]
| [[:lmo:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:lmo:Special:ListUsers|52 649]]
| [[:lmo:Special:ActiveUsers|60]]
| [[:lmo:Special:ListFiles|795]]
| 7
|-
| 87
| [[Idioma kirguís]]
| Кыргызча
| <code>[[:ky:|ky]]</code>
| [[:ky:Special:Statistics|76 341]]
| [[:ky:Special:Statistics|123 949]]
| [[:ky:Special:Statistics|645 064]]
| [[:ky:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ky:Special:ListUsers|47 094]]
| [[:ky:Special:ActiveUsers|158]]
| [[:ky:Special:ListFiles|2 679]]
| 2
|-
| 88
| [[Panyabí occidental]]
| پنجابی
| <code>[[:pnb:|pnb]]</code>
| [[:pnb:Special:Statistics|75 479]]
| [[:pnb:Special:Statistics|146 223]]
| [[:pnb:Special:Statistics|703 916]]
| [[:pnb:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:pnb:Special:ListUsers|43 776]]
| [[:pnb:Special:ActiveUsers|62]]
| [[:pnb:Special:ListFiles|31]]
| 4
|-
| 89
| [[Xavanés]]
| Basa Jawa
| <code>[[:jv:|jv]]</code>
| [[:jv:Special:Statistics|75 172]]
| [[:jv:Special:Statistics|186 339]]
| [[:jv:Special:Statistics|1 745 849]]
| [[:jv:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:jv:Special:ListUsers|71 752]]
| [[:jv:Special:ActiveUsers|134]]
| [[:jv:Special:ListFiles|4 343]]
| 20
|-
| 90
| [[Nepal bhasa]]
| नेपाल भाषा
| <code>[[:new:|new]]</code>
| [[:new:Special:Statistics|74 101]]
| [[:new:Special:Statistics|269 297]]
| [[:new:Special:Statistics|1 119 992]]
| [[:new:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:new:Special:ListUsers|30 944]]
| [[:new:Special:ActiveUsers|24]]
| [[:new:Special:ListFiles|0]]
| 29
|-
| 91
| [[Criollu haitianu|Haitianu]]
| Kreyòl ayisyen
| <code>[[:ht:|ht]]</code>
| [[:ht:Special:Statistics|71 908]]
| [[:ht:Special:Statistics|93 456]]
| [[:ht:Special:Statistics|879 646]]
| [[:ht:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ht:Special:ListUsers|38 822]]
| [[:ht:Special:ActiveUsers|68]]
| [[:ht:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 92
| [[Idioma aragonés|Aragonés]]
| aragonés
| <code>[[:an:|an]]</code>
| [[:an:Special:Statistics|71 347]]
| [[:an:Special:Statistics|212 966]]
| [[:an:Special:Statistics|2 399 798]]
| [[:an:Special:ListUsers/sysop|9]]
| [[:an:Special:ListUsers|88 451]]
| [[:an:Special:ActiveUsers|100]]
| [[:an:Special:ListFiles|2 190]]
| 44
|-
| 93
| [[Idioma piamontés|Piamontés]]
| Piemontèis
| <code>[[:pms:|pms]]</code>
| [[:pms:Special:Statistics|71 341]]
| [[:pms:Special:Statistics|103 918]]
| [[:pms:Special:Statistics|883 392]]
| [[:pms:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:pms:Special:ListUsers|31 479]]
| [[:pms:Special:ActiveUsers|53]]
| [[:pms:Special:ListFiles|1 818]]
| 2
|-
| 94
| [[Venecianu]]
| vèneto
| <code>[[:vec:|vec]]</code>
| [[:vec:Special:Statistics|69 584]]
| [[:vec:Special:Statistics|143 464]]
| [[:vec:Special:Statistics|1 225 061]]
| [[:vec:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:vec:Special:ListUsers|41 616]]
| [[:vec:Special:ActiveUsers|55]]
| [[:vec:Special:ListFiles|724]]
| 10
|-
| 95
| [[Idioma luxemburgués|Luxemburgués]]
| Lëtzebuergesch
| <code>[[:lb:|lb]]</code>
| [[:lb:Special:Statistics|67 219]]
| [[:lb:Special:Statistics|142 355]]
| [[:lb:Special:Statistics|2 672 715]]
| [[:lb:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:lb:Special:ListUsers|70 650]]
| [[:lb:Special:ActiveUsers|141]]
| [[:lb:Special:ListFiles|2 522]]
| 23
|-
| 96
| [[Idioma mazandaraní|Mazandaraní]]
| مازِرونی
| <code>[[:mzn:|mzn]]</code>
| [[:mzn:Special:Statistics|64 576]]
| [[:mzn:Special:Statistics|107 461]]
| [[:mzn:Special:Statistics|327 204]]
| [[:mzn:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:mzn:Special:ListUsers|45 074]]
| [[:mzn:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:mzn:Special:ListFiles|418]]
| 1
|-
| 97
| [[Idioma baskir|Baskir]]
| башҡортса
| <code>[[:ba:|ba]]</code>
| [[:ba:Special:Statistics|64 092]]
| [[:ba:Special:Statistics|184 457]]
| [[:ba:Special:Statistics|1 294 650]]
| [[:ba:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ba:Special:ListUsers|47 346]]
| [[:ba:Special:ActiveUsers|81]]
| [[:ba:Special:ListFiles|1 430]]
| 25
|-
| 98
| [[Idioma irlandés|Irlandés]]
| Gaeilge
| <code>[[:ga:|ga]]</code>
| [[:ga:Special:Statistics|63 875]]
| [[:ga:Special:Statistics|116 018]]
| [[:ga:Special:Statistics|1 308 976]]
| [[:ga:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ga:Special:ListUsers|72 625]]
| [[:ga:Special:ActiveUsers|134]]
| [[:ga:Special:ListFiles|1 011]]
| 8
|-
| 99
| [[Idioma sondanés|Sondanés]]
| Basa Sunda
| <code>[[:su:|su]]</code>
| [[:su:Special:Statistics|62 714]]
| [[:su:Special:Statistics|100 436]]
| [[:su:Special:Statistics|697 057]]
| [[:su:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:su:Special:ListUsers|35 722]]
| [[:su:Special:ActiveUsers|78]]
| [[:su:Special:ListFiles|419]]
| 3
|-
| 100
| [[Ido]]
| Ido
| <code>[[:io:|io]]</code>
| [[:io:Special:Statistics|62 029]]
| [[:io:Special:Statistics|103 385]]
| [[:io:Special:Statistics|1 116 438]]
| [[:io:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:io:Special:ListUsers|45 440]]
| [[:io:Special:ActiveUsers|89]]
| [[:io:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 101
| [[Idioma islandés|Islandés]]
| íslenska
| <code>[[:is:|is]]</code>
| [[:is:Special:Statistics|60 946]]
| [[:is:Special:Statistics|159 897]]
| [[:is:Special:Statistics|1 957 251]]
| [[:is:Special:ListUsers/sysop|11]]
| [[:is:Special:ListUsers|114 419]]
| [[:is:Special:ActiveUsers|306]]
| [[:is:Special:ListFiles|3 326]]
| 32
|-
| 102
| [[Silesianu]]
| ślůnski
| <code>[[:szl:|szl]]</code>
| [[:szl:Special:Statistics|60 255]]
| [[:szl:Special:Statistics|76 856]]
| [[:szl:Special:Statistics|384 428]]
| [[:szl:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:szl:Special:ListUsers|29 486]]
| [[:szl:Special:ActiveUsers|41]]
| [[:szl:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 103
| [[Frisón occidental]]
| Frysk
| <code>[[:fy:|fy]]</code>
| [[:fy:Special:Statistics|59 908]]
| [[:fy:Special:Statistics|179 248]]
| [[:fy:Special:Statistics|1 226 995]]
| [[:fy:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:fy:Special:ListUsers|57 538]]
| [[:fy:Special:ActiveUsers|107]]
| [[:fy:Special:ListFiles|7 677]]
| 27
|-
| 104
| [[Idioma panyabí oriental|Panyabí oriental]]
| ਪੰਜਾਬੀ
| <code>[[:pa:|pa]]</code>
| [[:pa:Special:Statistics|59 550]]
| [[:pa:Special:Statistics|192 771]]
| [[:pa:Special:Statistics|836 598]]
| [[:pa:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:pa:Special:ListUsers|58 609]]
| [[:pa:Special:ActiveUsers|151]]
| [[:pa:Special:ListFiles|1 865]]
| 22
|-
| 105
| [[Idioma chuvasiu|Chuvasiu]]
| Чӑвашла
| <code>[[:cv:|cv]]</code>
| [[:cv:Special:Statistics|58 963]]
| [[:cv:Special:Statistics|122 888]]
| [[:cv:Special:Statistics|871 727]]
| [[:cv:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:cv:Special:ListUsers|39 814]]
| [[:cv:Special:ActiveUsers|62]]
| [[:cv:Special:ListFiles|530]]
| 8
|-
| 106
| [[Volapük]]
| Volapük
| <code>[[:vo:|vo]]</code>
| [[:vo:Special:Statistics|50 874]]
| [[:vo:Special:Statistics|168 724]]
| [[:vo:Special:Statistics|3 329 502]]
| [[:vo:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:vo:Special:ListUsers|40 766]]
| [[:vo:Special:ActiveUsers|47]]
| [[:vo:Special:ListFiles|0]]
| 106
|-
| 107
| [[Idioma tagalu|Tagalu]]
| Tagalog
| <code>[[:tl:|tl]]</code>
| [[:tl:Special:Statistics|49 040]]
| [[:tl:Special:Statistics|249 263]]
| [[:tl:Special:Statistics|2 199 561]]
| [[:tl:Special:ListUsers/sysop|10]]
| [[:tl:Special:ListUsers|160 173]]
| [[:tl:Special:ActiveUsers|247]]
| [[:tl:Special:ListFiles|1 712]]
| 147
|-
| 108
| [[Guilakí|Idioma guilakí]]
| گیلکی
| <code>[[:glk:|glk]]</code>
| [[:glk:Special:Statistics|48 304]]
| [[:glk:Special:Statistics|57 619]]
| [[:glk:Special:Statistics|155 444]]
| [[:glk:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:glk:Special:ListUsers|18 320]]
| [[:glk:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:glk:Special:ListFiles|811]]
| 0
|-
| 109
| [[Chinu vu]]
| 吴语
| <code>[[:wuu:|wuu]]</code>
| [[:wuu:Special:Statistics|48 157]]
| [[:wuu:Special:Statistics|74 942]]
| [[:wuu:Special:Statistics|394 808]]
| [[:wuu:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:wuu:Special:ListUsers|215 997]]
| [[:wuu:Special:ActiveUsers|103]]
| [[:wuu:Special:ListFiles|6]]
| 2
|-
| 110
| [[Idioma igbo|Igbo]]
| Igbo
| <code>[[:ig:|ig]]</code>
| [[:ig:Special:Statistics|45 689]]
| [[:ig:Special:Statistics|63 753]]
| [[:ig:Special:Statistics|390 424]]
| [[:ig:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ig:Special:ListUsers|37 258]]
| [[:ig:Special:ActiveUsers|120]]
| [[:ig:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 111
| [[Zazaki]]
| Zazaki
| <code>[[:diq:|diq]]</code>
| [[:diq:Special:Statistics|42 586]]
| [[:diq:Special:Statistics|64 216]]
| [[:diq:Special:Statistics|547 843]]
| [[:diq:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:diq:Special:ListUsers|33 514]]
| [[:diq:Special:ActiveUsers|51]]
| [[:diq:Special:ListFiles|193]]
| 2
|-
| 112
| [[Idioma yoruba|Yoruba]]
| Yorùbá
| <code>[[:yo:|yo]]</code>
| [[:yo:Special:Statistics|37 184]]
| [[:yo:Special:Statistics|62 197]]
| [[:yo:Special:Statistics|615 183]]
| [[:yo:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:yo:Special:ListUsers|33 691]]
| [[:yo:Special:ActiveUsers|77]]
| [[:yo:Special:ListFiles|160]]
| 4
|-
| 113
| [[Idioma balinés|Balinés]]
| Bali
| <code>[[:ban:|ban]]</code>
| [[:ban:Special:Statistics|36 700]]
| [[:ban:Special:Statistics|75 714]]
| [[:ban:Special:Statistics|257 030]]
| [[:ban:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ban:Special:ListUsers|87 534]]
| [[:ban:Special:ActiveUsers|125]]
| [[:ban:Special:ListFiles|141]]
| 4
|-
| 114
| [[Idioma canarés|Canarés]]
| ಕನ್ನಡ
| <code>[[:kn:|kn]]</code>
| [[:kn:Special:Statistics|35 039]]
| [[:kn:Special:Statistics|159 661]]
| [[:kn:Special:Statistics|1 367 482]]
| [[:kn:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:kn:Special:ListUsers|97 278]]
| [[:kn:Special:ActiveUsers|121]]
| [[:kn:Special:ListFiles|2 361]]
| 108
|-
| 115
| [[Escocés (llingua xermánica)]]
| Scots
| <code>[[:sco:|sco]]</code>
| [[:sco:Special:Statistics|34 186]]
| [[:sco:Special:Statistics|138 282]]
| [[:sco:Special:Statistics|908 633]]
| [[:sco:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:sco:Special:ListUsers|129 517]]
| [[:sco:Special:ActiveUsers|138]]
| [[:sco:Special:ListFiles|423]]
| 61
|-
| 116
| [[Alemánicu]]
| Alemannisch
| <code>[[:als:|als]]</code>
| [[:als:Special:Statistics|31 665]]
| [[:als:Special:Statistics|75 144]]
| [[:als:Special:Statistics|1 080 584]]
| [[:als:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:als:Special:ListUsers|118 625]]
| [[:als:Special:ActiveUsers|118]]
| [[:als:Special:ListFiles|598]]
| 27
|-
| 117
| [[Idioma guyaratín|Guyaratín]]
| ગુજરાતી
| <code>[[:gu:|gu]]</code>
| [[:gu:Special:Statistics|30 825]]
| [[:gu:Special:Statistics|136 084]]
| [[:gu:Special:Statistics|898 861]]
| [[:gu:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:gu:Special:ListUsers|85 504]]
| [[:gu:Special:ActiveUsers|99]]
| [[:gu:Special:ListFiles|0]]
| 77
|-
| 118
| [[Interlingua]]
| interlingua
| <code>[[:ia:|ia]]</code>
| [[:ia:Special:Statistics|30 416]]
| [[:ia:Special:Statistics|46 589]]
| [[:ia:Special:Statistics|692 723]]
| [[:ia:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ia:Special:ListUsers|58 970]]
| [[:ia:Special:ActiveUsers|72]]
| [[:ia:Special:ListFiles|4]]
| 4
|-
| 119
| [[Kotava]]
| Kotava
| <code>[[:avk:|avk]]</code>
| [[:avk:Special:Statistics|29 900]]
| [[:avk:Special:Statistics|36 357]]
| [[:avk:Special:Statistics|147 534]]
| [[:avk:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:avk:Special:ListUsers|8 270]]
| [[:avk:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:avk:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 120
| [[Idioma nepalés|Nepales]]
| नेपाली
| <code>[[:ne:|ne]]</code>
| [[:ne:Special:Statistics|29 700]]
| [[:ne:Special:Statistics|113 870]]
| [[:ne:Special:Statistics|1 347 559]]
| [[:ne:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:ne:Special:ListUsers|77 484]]
| [[:ne:Special:ActiveUsers|158]]
| [[:ne:Special:ListFiles|1 482]]
| 95
|-
| 121
| [[Tártaru de Crimea]]
| qırımtatarca
| <code>[[:crh:|crh]]</code>
| [[:crh:Special:Statistics|29 691]]
| [[:crh:Special:Statistics|58 138]]
| [[:crh:Special:Statistics|243 327]]
| [[:crh:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:crh:Special:ListUsers|71 744]]
| [[:crh:Special:ActiveUsers|47]]
| [[:crh:Special:ListFiles|0]]
| 4
|-
| 122
| [[Idioma mongol|Mongol]]
| монгол
| <code>[[:mn:|mn]]</code>
| [[:mn:Special:Statistics|27 401]]
| [[:mn:Special:Statistics|115 125]]
| [[:mn:Special:Statistics|853 828]]
| [[:mn:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:mn:Special:ListUsers|103 157]]
| [[:mn:Special:ActiveUsers|256]]
| [[:mn:Special:ListFiles|1 358]]
| 76
|-
| 123
| [[Idioma austrobávaru|Bávaru]]
| Boarisch
| <code>[[:bar:|bar]]</code>
| [[:bar:Special:Statistics|27 224]]
| [[:bar:Special:Statistics|110 765]]
| [[:bar:Special:Statistics|851 657]]
| [[:bar:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:bar:Special:ListUsers|79 750]]
| [[:bar:Special:ActiveUsers|69]]
| [[:bar:Special:ListFiles|1 153]]
| 72
|-
| 124
| [[Sicilianu]]
| sicilianu
| <code>[[:scn:|scn]]</code>
| [[:scn:Special:Statistics|26 304]]
| [[:scn:Special:Statistics|56 273]]
| [[:scn:Special:Statistics|775 460]]
| [[:scn:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:scn:Special:ListUsers|50 503]]
| [[:scn:Special:ActiveUsers|57]]
| [[:scn:Special:ListFiles|1 053]]
| 18
|-
| 125
| [[Idioma cingalés|Cingalés]]
| සිංහල
| <code>[[:si:|si]]</code>
| [[:si:Special:Statistics|25 124]]
| [[:si:Special:Statistics|173 790]]
| [[:si:Special:Statistics|788 126]]
| [[:si:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:si:Special:ListUsers|77 789]]
| [[:si:Special:ActiveUsers|125]]
| [[:si:Special:ListFiles|2 943]]
| 159
|-
| 126
| [[Bishnupriya Manipuri]]
| বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
| <code>[[:bpy:|bpy]]</code>
| [[:bpy:Special:Statistics|25 097]]
| [[:bpy:Special:Statistics|63 422]]
| [[:bpy:Special:Statistics|895 513]]
| [[:bpy:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:bpy:Special:ListUsers|28 034]]
| [[:bpy:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:bpy:Special:ListFiles|35]]
| 33
|-
| 127
| [[Saraiki]]
| سرائیکی
| <code>[[:skr:|skr]]</code>
| [[:skr:Special:Statistics|24 639]]
| [[:skr:Special:Statistics|33 283]]
| [[:skr:Special:Statistics|71 218]]
| [[:skr:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:skr:Special:ListUsers|4 276]]
| [[:skr:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:skr:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 128
| [[Quechua]]
| Runa Simi
| <code>[[:qu:|qu]]</code>
| [[:qu:Special:Statistics|24 487]]
| [[:qu:Special:Statistics|58 696]]
| [[:qu:Special:Statistics|686 515]]
| [[:qu:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:qu:Special:ListUsers|34 336]]
| [[:qu:Special:ActiveUsers|50]]
| [[:qu:Special:ListFiles|0]]
| 23
|-
| 129
| [[Asamés]]
| অসমীয়া
| <code>[[:as:|as]]</code>
| [[:as:Special:Statistics|24 032]]
| [[:as:Special:Statistics|124 782]]
| [[:as:Special:Statistics|603 867]]
| [[:as:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:as:Special:ListUsers|49 159]]
| [[:as:Special:ActiveUsers|134]]
| [[:as:Special:ListFiles|2 411]]
| 85
|-
| 130
| [[Idioma navajo|Navajo]]
| Diné bizaad
| <code>[[:nv:|nv]]</code>
| [[:nv:Special:Statistics|22 667]]
| [[:nv:Special:Statistics|36 571]]
| [[:nv:Special:Statistics|308 864]]
| [[:nv:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:nv:Special:ListUsers|20 694]]
| [[:nv:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:nv:Special:ListFiles|736]]
| 3
|-
| 131
| [[Megrelianu]]
| მარგალური
| <code>[[:xmf:|xmf]]</code>
| [[:xmf:Special:Statistics|22 313]]
| [[:xmf:Special:Statistics|42 342]]
| [[:xmf:Special:Statistics|249 469]]
| [[:xmf:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:xmf:Special:ListUsers|22 834]]
| [[:xmf:Special:ActiveUsers|34]]
| [[:xmf:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 132
| [[Bicolano central]]
| Bikol Central
| <code>[[:bcl:|bcl]]</code>
| [[:bcl:Special:Statistics|22 045]]
| [[:bcl:Special:Statistics|51 257]]
| [[:bcl:Special:Statistics|304 432]]
| [[:bcl:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:bcl:Special:ListUsers|30 988]]
| [[:bcl:Special:ActiveUsers|105]]
| [[:bcl:Special:ListFiles|798]]
| 10
|-
| 133
| [[Idioma osetiu|Osetiu]]
| Ирон
| <code>[[:os:|os]]</code>
| [[:os:Special:Statistics|21 549]]
| [[:os:Special:Statistics|77 189]]
| [[:os:Special:Statistics|592 577]]
| [[:os:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:os:Special:ListUsers|27 922]]
| [[:os:Special:ActiveUsers|35]]
| [[:os:Special:ListFiles|149]]
| 51
|-
| 134
| [[Idioma sindhi|Sindhi]]
| سنڌي
| <code>[[:sd:|sd]]</code>
| [[:sd:Special:Statistics|21 426]]
| [[:sd:Special:Statistics|79 496]]
| [[:sd:Special:Statistics|375 464]]
| [[:sd:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:sd:Special:ListUsers|21 866]]
| [[:sd:Special:ActiveUsers|51]]
| [[:sd:Special:ListFiles|159]]
| 35
|-
| 135
| [[Pashtu]]
| پښتو
| <code>[[:ps:|ps]]</code>
| [[:ps:Special:Statistics|21 290]]
| [[:ps:Special:Statistics|76 900]]
| [[:ps:Special:Statistics|363 121]]
| [[:ps:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ps:Special:ListUsers|38 795]]
| [[:ps:Special:ActiveUsers|64]]
| [[:ps:Special:ListFiles|1 817]]
| 32
|-
| 136
| [[North Frisian|Frisón septentrional]]
| Nordfriisk
| <code>[[:frr:|frr]]</code>
| [[:frr:Special:Statistics|21 252]]
| [[:frr:Special:Statistics|52 628]]
| [[:frr:Special:Statistics|279 579]]
| [[:frr:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:frr:Special:ListUsers|24 186]]
| [[:frr:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:frr:Special:ListFiles|1 487]]
| 12
|-
| 137
| [[Idioma oriya|Oriya]]
| ଓଡ଼ିଆ
| <code>[[:or:|or]]</code>
| [[:or:Special:Statistics|20 882]]
| [[:or:Special:Statistics|87 591]]
| [[:or:Special:Statistics|585 619]]
| [[:or:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:or:Special:ListUsers|41 452]]
| [[:or:Special:ActiveUsers|85]]
| [[:or:Special:ListFiles|170]]
| 68
|-
| 138
| [[Idioma fula|Fula]]
| Fulfulde
| <code>[[:ff:|ff]]</code>
| [[:ff:Special:Statistics|18 939]]
| [[:ff:Special:Statistics|34 877]]
| [[:ff:Special:Statistics|160 897]]
| [[:ff:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ff:Special:ListUsers|13 331]]
| [[:ff:Special:ActiveUsers|63]]
| [[:ff:Special:ListFiles|0]]
| 3
|-
| 139
| [[Idioma tumbuka|Tumbuka]]
| chiTumbuka
| <code>[[:tum:|tum]]</code>
| [[:tum:Special:Statistics|18 806]]
| [[:tum:Special:Statistics|39 288]]
| [[:tum:Special:Statistics|107 125]]
| [[:tum:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:tum:Special:ListUsers|11 380]]
| [[:tum:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:tum:Special:ListFiles|138]]
| 3
|-
| 140
| [[:en:Sakha|Sakha]]
| саха тыла
| <code>[[:sah:|sah]]</code>
| [[:sah:Special:Statistics|18 125]]
| [[:sah:Special:Statistics|54 910]]
| [[:sah:Special:Statistics|426 693]]
| [[:sah:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:sah:Special:ListUsers|28 774]]
| [[:sah:Special:ActiveUsers|57]]
| [[:sah:Special:ListFiles|1 765]]
| 32
|-
| 141
| [[Min Dong]]
| Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
| <code>[[:cdo:|cdo]]</code>
| [[:cdo:Special:Statistics|16 717]]
| [[:cdo:Special:Statistics|33 572]]
| [[:cdo:Special:Statistics|104 909]]
| [[:cdo:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:cdo:Special:ListUsers|24 911]]
| [[:cdo:Special:ActiveUsers|46]]
| [[:cdo:Special:ListFiles|0]]
| 3
|-
| 143
| [[Gaélicu escocés]]
| Gàidhlig
| <code>[[:gd:|gd]]</code>
| [[:gd:Special:Statistics|16 051]]
| [[:gd:Special:Statistics|32 884]]
| [[:gd:Special:Statistics|581 027]]
| [[:gd:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:gd:Special:ListUsers|32 051]]
| [[:gd:Special:ActiveUsers|34]]
| [[:gd:Special:ListFiles|290]]
| 19
|-
| 144
| [[:en:Buginese|Buginese]]
| ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ
| <code>[[:bug:|bug]]</code>
| [[:bug:Special:Statistics|15 955]]
| [[:bug:Special:Statistics|20 513]]
| [[:bug:Special:Statistics|210 171]]
| [[:bug:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:bug:Special:ListUsers|15 235]]
| [[:bug:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:bug:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 145
| [[Amáricu]]
| አማርኛ
| <code>[[:am:|am]]</code>
| [[:am:Special:Statistics|15 672]]
| [[:am:Special:Statistics|46 688]]
| [[:am:Special:Statistics|391 302]]
| [[:am:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:am:Special:ListUsers|55 730]]
| [[:am:Special:ActiveUsers|144]]
| [[:am:Special:ListFiles|1 357]]
| 33
|-
| 146
| [[Yiddish]]
| ייִדיש
| <code>[[:yi:|yi]]</code>
| [[:yi:Special:Statistics|15 666]]
| [[:yi:Special:Statistics|44 476]]
| [[:yi:Special:Statistics|598 880]]
| [[:yi:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:yi:Special:ListUsers|60 552]]
| [[:yi:Special:ActiveUsers|58]]
| [[:yi:Special:ListFiles|985]]
| 46
|-
| 147
| [[Ilocanu]]
| Ilokano
| <code>[[:ilo:|ilo]]</code>
| [[:ilo:Special:Statistics|15 503]]
| [[:ilo:Special:Statistics|70 698]]
| [[:ilo:Special:Statistics|405 265]]
| [[:ilo:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ilo:Special:ListUsers|19 858]]
| [[:ilo:Special:ActiveUsers|37]]
| [[:ilo:Special:ListFiles|0]]
| 73
|-
| 148
| [[Idioma limburgués|Limburgués]]
| Limburgs
| <code>[[:li:|li]]</code>
| [[:li:Special:Statistics|15 203]]
| [[:li:Special:Statistics|68 789]]
| [[:li:Special:Statistics|484 853]]
| [[:li:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:li:Special:ListUsers|33 257]]
| [[:li:Special:ActiveUsers|36]]
| [[:li:Special:ListFiles|622]]
| 88
|-
| 149
| [[:en:Gorontalo|Gorontalo]]
| Bahasa Hulontalo
| <code>[[:gor:|gor]]</code>
| [[:gor:Special:Statistics|15 100]]
| [[:gor:Special:Statistics|25 011]]
| [[:gor:Special:Statistics|67 152]]
| [[:gor:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:gor:Special:ListUsers|8 420]]
| [[:gor:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:gor:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 150
| [[Idioma santali|Santali]]
| Santhali
| <code>[[:sat:|sat]]</code>
| [[:sat:Special:Statistics|14 960]]
| [[:sat:Special:Statistics|31 955]]
| [[:sat:Special:Statistics|187 628]]
| [[:sat:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:sat:Special:ListUsers|10 862]]
| [[:sat:Special:ActiveUsers|44]]
| [[:sat:Special:ListFiles|0]]
| 8
|-
| 151
| [[Idioma napolitanu|Napolitanu]]
| Napulitano
| <code>[[:nap:|nap]]</code>
| [[:nap:Special:Statistics|14 956]]
| [[:nap:Special:Statistics|24 213]]
| [[:nap:Special:Statistics|671 463]]
| [[:nap:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:nap:Special:ListUsers|34 397]]
| [[:nap:Special:ActiveUsers|45]]
| [[:nap:Special:ListFiles|287]]
| 11
|-
| 152
| [[Idioma shan|Shan]]
| ၵႂၢမ်းတႆးလူင်
| <code>[[:shn:|shn]]</code>
| [[:shn:Special:Statistics|14 696]]
| [[:shn:Special:Statistics|35 555]]
| [[:shn:Special:Statistics|125 468]]
| [[:shn:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:shn:Special:ListUsers|6 425]]
| [[:shn:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:shn:Special:ListFiles|78]]
| 7
|-
| 153
| [[Idioma maithili|Maithili]]
| मैथिली
| <code>[[:mai:|mai]]</code>
| [[:mai:Special:Statistics|14 338]]
| [[:mai:Special:Statistics|45 937]]
| [[:mai:Special:Statistics|274 069]]
| [[:mai:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:mai:Special:ListUsers|17 057]]
| [[:mai:Special:ActiveUsers|46]]
| [[:mai:Special:ListFiles|126]]
| 29
|-
| 154
| [[:en:Upper Sorbian|Upper Sorbian]]
| hornjoserbsce
| <code>[[:hsb:|hsb]]</code>
| [[:hsb:Special:Statistics|14 240]]
| [[:hsb:Special:Statistics|36 450]]
| [[:hsb:Special:Statistics|389 558]]
| [[:hsb:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:hsb:Special:ListUsers|28 119]]
| [[:hsb:Special:ActiveUsers|40]]
| [[:hsb:Special:ListFiles|126]]
| 26
|-
| 155
| [[Feroés]]
| føroyskt
| <code>[[:fo:|fo]]</code>
| [[:fo:Special:Statistics|14 210]]
| [[:fo:Special:Statistics|41 060]]
| [[:fo:Special:Statistics|387 334]]
| [[:fo:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:fo:Special:ListUsers|34 493]]
| [[:fo:Special:ActiveUsers|67]]
| [[:fo:Special:ListFiles|0]]
| 34
|-
| 156
| [[Idioma emiliano-romañol|Emiliano-romañol]]
| emiliàn e rumagnòl
| <code>[[:eml:|eml]]</code>
| [[:eml:Special:Statistics|14 033]]
| [[:eml:Special:Statistics|37 379]]
| [[:eml:Special:Statistics|168 055]]
| [[:eml:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:eml:Special:ListUsers|30 953]]
| [[:eml:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:eml:Special:ListFiles|2 913]]
| 12
|-
| 157
| [[Árabe marroquín]]
| اللهجة المغربي
| <code>[[:ary:|ary]]</code>
| [[:ary:Special:Statistics|13 819]]
| [[:ary:Special:Statistics|103 353]]
| [[:ary:Special:Statistics|506 454]]
| [[:ary:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ary:Special:ListUsers|19 966]]
| [[:ary:Special:ActiveUsers|86]]
| [[:ary:Special:ListFiles|344]]
| 206
|-
| 160
| [[dagbani]]
| dagbanli
| <code>[[:dag:|dag]]</code>
| [[:dag:Special:Statistics|13 675]]
| [[:dag:Special:Statistics|24 695]]
| [[:dag:Special:Statistics|133 283]]
| [[:dag:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:dag:Special:ListUsers|7 877]]
| [[:dag:Special:ActiveUsers|42]]
| [[:dag:Special:ListFiles|0]]
| 4
|-
| 161
| [[Idioma armeniu occidental|Armeniu occidental]]
| Արեւմտահայերէն
| <code>[[:hyw:|hyw]]</code>
| [[:hyw:Special:Statistics|13 591]]
| [[:hyw:Special:Statistics|29 859]]
| [[:hyw:Special:Statistics|239 547]]
| [[:hyw:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:hyw:Special:ListUsers|14 248]]
| [[:hyw:Special:ActiveUsers|48]]
| [[:hyw:Special:ListFiles|0]]
| 11
|-
| 162
| [[Idioma occidental|Occidental]]
| Interlingue
| <code>[[:ie:|ie]]</code>
| [[:ie:Special:Statistics|13 556]]
| [[:ie:Special:Statistics|17 843]]
| [[:ie:Special:Statistics|167 488]]
| [[:ie:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ie:Special:ListUsers|24 112]]
| [[:ie:Special:ActiveUsers|42]]
| [[:ie:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 163
| [[Idioma karakalpako|Karakalpako]]
| Qaraqalpaqsha
| <code>[[:kaa:|kaa]]</code>
| [[:kaa:Special:Statistics|13 064]]
| [[:kaa:Special:Statistics|37 203]]
| [[:kaa:Special:Statistics|227 386]]
| [[:kaa:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:kaa:Special:ListUsers|15 840]]
| [[:kaa:Special:ActiveUsers|58]]
| [[:kaa:Special:ListFiles|89]]
| 21
|-
| 164
| [[Idioma achenés|Achenés]]
| Acèh
| <code>[[:ace:|ace]]</code>
| [[:ace:Special:Statistics|13 056]]
| [[:ace:Special:Statistics|28 259]]
| [[:ace:Special:Statistics|157 584]]
| [[:ace:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ace:Special:ListUsers|32 890]]
| [[:ace:Special:ActiveUsers|42]]
| [[:ace:Special:ListFiles|0]]
| 8
|-
| 165
| [[Idioma valón|Valón]]
| walon
| <code>[[:wa:|wa]]</code>
| [[:wa:Special:Statistics|12 937]]
| [[:wa:Special:Statistics|30 901]]
| [[:wa:Special:Statistics|423 891]]
| [[:wa:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:wa:Special:ListUsers|28 365]]
| [[:wa:Special:ActiveUsers|36]]
| [[:wa:Special:ListFiles|764]]
| 26
|-
| 166
| [[Idioma sánscritu|Sánscritu]]
| संस्कृतम्
| <code>[[:sa:|sa]]</code>
| [[:sa:Special:Statistics|12 491]]
| [[:sa:Special:Statistics|82 446]]
| [[:sa:Special:Statistics|498 518]]
| [[:sa:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:sa:Special:ListUsers|45 595]]
| [[:sa:Special:ActiveUsers|47]]
| [[:sa:Special:ListFiles|445]]
| 190
|-
| 167
| [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]
| Fiji Hindi
| <code>[[:hif:|hif]]</code>
| [[:hif:Special:Statistics|12 304]]
| [[:hif:Special:Statistics|56 911]]
| [[:hif:Special:Statistics|334 386]]
| [[:hif:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:hif:Special:ListUsers|39 630]]
| [[:hif:Special:ActiveUsers|74]]
| [[:hif:Special:ListFiles|187]]
| 77
|-
| 168
| [[Idioma zulú|Zulú]]
| isiZulu
| <code>[[:zu:|zu]]</code>
| [[:zu:Special:Statistics|12 246]]
| [[:zu:Special:Statistics|27 019]]
| [[:zu:Special:Statistics|122 907]]
| [[:zu:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:zu:Special:ListUsers|25 793]]
| [[:zu:Special:ActiveUsers|65]]
| [[:zu:Special:ListFiles|0]]
| 7
|-
| 169
| [[{{#language:zgh|ast}}]]
| {{lang|zgh|{{#language:zgh}}}}
| <code>[[:zgh:|zgh]]</code>
| [[:zgh:Special:Statistics|12 205]]
| [[:zgh:Special:Statistics|52 181]]
| [[:zgh:Special:Statistics|175 863]]
| [[:zgh:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:zgh:Special:ListUsers|37 525]]
| [[:zgh:Special:ActiveUsers|43]]
| [[:zgh:Special:ListFiles|0]]
| 36
|-
| 170
| [[Idioma camboyanu|Camboyanu]]
| ភាសាខ្មែរ
| <code>[[:km:|km]]</code>
| [[:km:Special:Statistics|12 014]]
| [[:km:Special:Statistics|37 078]]
| [[:km:Special:Statistics|334 477]]
| [[:km:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:km:Special:ListUsers|50 223]]
| [[:km:Special:ActiveUsers|144]]
| [[:km:Special:ListFiles|808]]
| 39
|-
| 171
| [[:en:Banjar|Banjar]]
| Bahasa Banjar
| <code>[[:bjn:|bjn]]</code>
| [[:bjn:Special:Statistics|11 858]]
| [[:bjn:Special:Statistics|35 916]]
| [[:bjn:Special:Statistics|110 186]]
| [[:bjn:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:bjn:Special:ListUsers|17 224]]
| [[:bjn:Special:ActiveUsers|51]]
| [[:bjn:Special:ListFiles|2]]
| 13
|-
| 172
| [[Idioma shona|Shona]]
| chiShona
| <code>[[:sn:|sn]]</code>
| [[:sn:Special:Statistics|11 596]]
| [[:sn:Special:Statistics|20 616]]
| [[:sn:Special:Statistics|113 158]]
| [[:sn:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:sn:Special:ListUsers|20 713]]
| [[:sn:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:sn:Special:ListFiles|0]]
| 3
|-
| 173
| [[Idioma ligur|Ligur]]
| Ligure
| <code>[[:lij:|lij]]</code>
| [[:lij:Special:Statistics|11 514]]
| [[:lij:Special:Statistics|28 295]]
| [[:lij:Special:Statistics|268 988]]
| [[:lij:Special:ListUsers/sysop|7]]
| [[:lij:Special:ListUsers|19 665]]
| [[:lij:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:lij:Special:ListFiles|32]]
| 20
|-
| 174
| [[:en:Meadow Mari|Meadow Mari]]
| олык марий
| <code>[[:mhr:|mhr]]</code>
| [[:mhr:Special:Statistics|11 325]]
| [[:mhr:Special:Statistics|31 602]]
| [[:mhr:Special:Statistics|202 835]]
| [[:mhr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mhr:Special:ListUsers|16 513]]
| [[:mhr:Special:ActiveUsers|35]]
| [[:mhr:Special:ListFiles|0]]
| 21
|-
| 175
| [[tachelhit]]
| taclḥit
| <code>[[:shi:|shi]]</code>
| [[:shi:Special:Statistics|10 890]]
| [[:shi:Special:Statistics|14 977]]
| [[:shi:Special:Statistics|78 452]]
| [[:shi:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:shi:Special:ListUsers|34 159]]
| [[:shi:Special:ActiveUsers|32]]
| [[:shi:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 176
| [[iodioma meitei|meitei]]
| ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
| <code>[[:mni:|mni]]</code>
| [[:mni:Special:Statistics|10 540]]
| [[:mni:Special:Statistics|17 863]]
| [[:mni:Special:Statistics|61 691]]
| [[:mni:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:mni:Special:ListUsers|39 666]]
| [[:mni:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:mni:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 177
| [[Somalín]]
| Soomaaliga
| <code>[[:so:|so]]</code>
| [[:so:Special:Statistics|10 466]]
| [[:so:Special:Statistics|31 496]]
| [[:so:Special:Statistics|296 571]]
| [[:so:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:so:Special:ListUsers|45 066]]
| [[:so:Special:ActiveUsers|116]]
| [[:so:Special:ListFiles|0]]
| 38
|-
| 178
| [[:en:Hill Mari|Hill Mari]]
| кырык мары
| <code>[[:mrj:|mrj]]</code>
| [[:mrj:Special:Statistics|10 430]]
| [[:mrj:Special:Statistics|21 469]]
| [[:mrj:Special:Statistics|107 923]]
| [[:mrj:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mrj:Special:ListUsers|12 258]]
| [[:mrj:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:mrj:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 179
| [[Idioma hakka]]
| 客家語/Hak-kâ-ngî
| <code>[[:hak:|hak]]</code>
| [[:hak:Special:Statistics|10 421]]
| [[:hak:Special:Statistics|20 025]]
| [[:hak:Special:Statistics|133 531]]
| [[:hak:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:hak:Special:ListUsers|36 605]]
| [[:hak:Special:ActiveUsers|35]]
| [[:hak:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 180
| [[Rusinu]]
| русиньскый
| <code>[[:rue:|rue]]</code>
| [[:rue:Special:Statistics|10 225]]
| [[:rue:Special:Statistics|22 799]]
| [[:rue:Special:Statistics|164 306]]
| [[:rue:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:rue:Special:ListUsers|35 621]]
| [[:rue:Special:ActiveUsers|38]]
| [[:rue:Special:ListFiles|87]]
| 11
|-
| 181
| [[Idioma pampangu|Pampangu]]
| Kapampangan
| <code>[[:pam:|pam]]</code>
| [[:pam:Special:Statistics|10 211]]
| [[:pam:Special:Statistics|23 398]]
| [[:pam:Special:Statistics|311 499]]
| [[:pam:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:pam:Special:ListUsers|24 636]]
| [[:pam:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:pam:Special:ListFiles|394]]
| 22
|-
| 182
| [[Idioma cachemir|Cachemir]]
| कॉशुर / کٲشُر
| <code>[[:ks:|ks]]</code>
| [[:ks:Special:Statistics|10 150]]
| [[:ks:Special:Statistics|24 066]]
| [[:ks:Special:Statistics|136 849]]
| [[:ks:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ks:Special:ListUsers|14 029]]
| [[:ks:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:ks:Special:ListFiles|84]]
| 11
|-
| 183
| [[{{#language:tly|ast}}]]
| {{lang|tly|{{#language:tly}}}}
| <code>[[:tly:|tly]]</code>
| [[:tly:Special:Statistics|10 094]]
| [[:tly:Special:Statistics|13 924]]
| [[:tly:Special:Statistics|124 364]]
| [[:tly:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:tly:Special:ListUsers|41 980]]
| [[:tly:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:tly:Special:ListFiles|1]]
| 1
|-
| 184
| [[Uigur]]
| ئۇيغۇرچە / Uyghurche
| <code>[[:ug:|ug]]</code>
| [[:ug:Special:Statistics|9 714]]
| [[:ug:Special:Statistics|17 638]]
| [[:ug:Special:Statistics|174 929]]
| [[:ug:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ug:Special:ListUsers|25 510]]
| [[:ug:Special:ActiveUsers|44]]
| [[:ug:Special:ListFiles|0]]
| 7
|-
| 185
| [[Kiñaruanda]]
| Kinyarwanda
| <code>[[:rw:|rw]]</code>
| [[:rw:Special:Statistics|9 645]]
| [[:rw:Special:Statistics|18 834]]
| [[:rw:Special:Statistics|130 727]]
| [[:rw:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:rw:Special:ListUsers|17 912]]
| [[:rw:Special:ActiveUsers|74]]
| [[:rw:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 186
| [[Llingües bihari|Bihari]]
| भोजपुरी
| <code>[[:bh:|bh]]</code>
| [[:bh:Special:Statistics|8 980]]
| [[:bh:Special:Statistics|81 501]]
| [[:bh:Special:Statistics|790 611]]
| [[:bh:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:bh:Special:ListUsers|39 806]]
| [[:bh:Special:ActiveUsers|63]]
| [[:bh:Special:ListFiles|54]]
| 633
|-
| 188
| [[Sesotho sa leboa]]
| Sesotho sa Leboa
| <code>[[:nso:|nso]]</code>
| [[:nso:Special:Statistics|8 916]]
| [[:nso:Special:Statistics|11 860]]
| [[:nso:Special:Statistics|54 790]]
| [[:nso:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:nso:Special:ListUsers|8 428]]
| [[:nso:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:nso:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 189
| [[Idioma corsu|Corsu]]
| corsu
| <code>[[:co:|co]]</code>
| [[:co:Special:Statistics|8 822]]
| [[:co:Special:Statistics|18 082]]
| [[:co:Special:Statistics|399 935]]
| [[:co:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:co:Special:ListUsers|27 164]]
| [[:co:Special:ActiveUsers|54]]
| [[:co:Special:ListFiles|0]]
| 24
|-
| 190
| [[:en:West Flemish|West Flemish]]
| West-Vlams
| <code>[[:vls:|vls]]</code>
| [[:vls:Special:Statistics|8 336]]
| [[:vls:Special:Statistics|23 339]]
| [[:vls:Special:Statistics|326 326]]
| [[:vls:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:vls:Special:ListUsers|30 775]]
| [[:vls:Special:ActiveUsers|34]]
| [[:vls:Special:ListFiles|355]]
| 45
|-
| 191
| [[Idioma tibetanu|Tibetanu]]
| བོད་ཡིག
| <code>[[:bo:|bo]]</code>
| [[:bo:Special:Statistics|8 065]]
| [[:bo:Special:Statistics|22 476]]
| [[:bo:Special:Statistics|160 831]]
| [[:bo:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:bo:Special:ListUsers|35 003]]
| [[:bo:Special:ActiveUsers|77]]
| [[:bo:Special:ListFiles|0]]
| 23
|-
| 193
| [[Idioma maorí|Maorí]]
| Māori
| <code>[[:mi:|mi]]</code>
| [[:mi:Special:Statistics|8 034]]
| [[:mi:Special:Statistics|15 453]]
| [[:mi:Special:Statistics|167 115]]
| [[:mi:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:mi:Special:ListUsers|22 671]]
| [[:mi:Special:ActiveUsers|34]]
| [[:mi:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 194
| [[Sami septentrional]]
| davvisámegiella
| <code>[[:se:|se]]</code>
| [[:se:Special:Statistics|7 907]]
| [[:se:Special:Statistics|21 122]]
| [[:se:Special:Statistics|305 828]]
| [[:se:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:se:Special:ListUsers|33 503]]
| [[:se:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:se:Special:ListFiles|0]]
| 40
|-
| 195
| [[Idioma erzya]]
| эрзянь
| <code>[[:myv:|myv]]</code>
| [[:myv:Special:Statistics|7 868]]
| [[:myv:Special:Statistics|31 800]]
| [[:myv:Special:Statistics|154 256]]
| [[:myv:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:myv:Special:ListUsers|14 993]]
| [[:myv:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:myv:Special:ListFiles|0]]
| 45
|-
| 196
| [[Idioma maltés|Maltés]]
| Malti
| <code>[[:mt:|mt]]</code>
| [[:mt:Special:Statistics|7 822]]
| [[:mt:Special:Statistics|23 726]]
| [[:mt:Special:Statistics|328 862]]
| [[:mt:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:mt:Special:ListUsers|27 610]]
| [[:mt:Special:ActiveUsers|62]]
| [[:mt:Special:ListFiles|697]]
| 57
|-
| 197
| [[Idioma sardu|Sardu]]
| sardu
| <code>[[:sc:|sc]]</code>
| [[:sc:Special:Statistics|7 806]]
| [[:sc:Special:Statistics|17 723]]
| [[:sc:Special:Statistics|189 478]]
| [[:sc:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:sc:Special:ListUsers|29 085]]
| [[:sc:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:sc:Special:ListFiles|157]]
| 17
|-
| 198
| [[Idioma moksha|Moksha]]
| мокшень
| <code>[[:mdf:|mdf]]</code>
| [[:mdf:Special:Statistics|7 625]]
| [[:mdf:Special:Statistics|23 883]]
| [[:mdf:Special:Statistics|103 130]]
| [[:mdf:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mdf:Special:ListUsers|11 720]]
| [[:mdf:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:mdf:Special:ListFiles|0]]
| 20
|-
| 199
| [[Zelandés]]
| Zeêuws
| <code>[[:zea:|zea]]</code>
| [[:zea:Special:Statistics|7 247]]
| [[:zea:Special:Statistics|13 784]]
| [[:zea:Special:Statistics|175 496]]
| [[:zea:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:zea:Special:ListUsers|15 773]]
| [[:zea:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:zea:Special:ListFiles|1]]
| 10
|-
| 200
| [[Idioma córnicu|Córnicu]]
| kernowek
| <code>[[:kw:|kw]]</code>
| [[:kw:Special:Statistics|7 151]]
| [[:kw:Special:Statistics|14 967]]
| [[:kw:Special:Statistics|225 485]]
| [[:kw:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:kw:Special:ListUsers|18 474]]
| [[:kw:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:kw:Special:ListFiles|6]]
| 18
|-
| 201
| [[Cabiliu]]
| Taqbaylit
| <code>[[:kab:|kab]]</code>
| [[:kab:Special:Statistics|7 127]]
| [[:kab:Special:Statistics|18 134]]
| [[:kab:Special:Statistics|116 177]]
| [[:kab:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kab:Special:ListUsers|16 461]]
| [[:kab:Special:ActiveUsers|35]]
| [[:kab:Special:ListFiles|0]]
| 15
|-
| 202
| [[Idioma vepsiu|Vepsiu]]
| vepsän kel’
| <code>[[:vep:|vep]]</code>
| [[:vep:Special:Statistics|7 110]]
| [[:vep:Special:Statistics|38 965]]
| [[:vep:Special:Statistics|187 328]]
| [[:vep:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:vep:Special:ListUsers|18 236]]
| [[:vep:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:vep:Special:ListFiles|0]]
| 97
|-
| 203
| [[Idioma turcomanu|Turcomanu]]
| Türkmençe
| <code>[[:tk:|tk]]</code>
| [[:tk:Special:Statistics|7 105]]
| [[:tk:Special:Statistics|17 732]]
| [[:tk:Special:Statistics|268 205]]
| [[:tk:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:tk:Special:ListUsers|33 455]]
| [[:tk:Special:ActiveUsers|61]]
| [[:tk:Special:ListFiles|332]]
| 34
|-
| 204
| [[Manx]]
| Gaelg
| <code>[[:gv:|gv]]</code>
| [[:gv:Special:Statistics|7 102]]
| [[:gv:Special:Statistics|44 106]]
| [[:gv:Special:Statistics|377 114]]
| [[:gv:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:gv:Special:ListUsers|23 132]]
| [[:gv:Special:ActiveUsers|33]]
| [[:gv:Special:ListFiles|122]]
| 232
|-
| 205
| [[Chinu gan]]
| 贛語
| <code>[[:gan:|gan]]</code>
| [[:gan:Special:Statistics|6 816]]
| [[:gan:Special:Statistics|34 485]]
| [[:gan:Special:Statistics|401 091]]
| [[:gan:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:gan:Special:ListUsers|83 857]]
| [[:gan:Special:ActiveUsers|44]]
| [[:gan:Special:ListFiles|40]]
| 192
|-
| 207
| [[Sami inari]]
| Anarâškielâ
| <code>[[:smn:|smn]]</code>
| [[:smn:Special:Statistics|6 552]]
| [[:smn:Special:Statistics|29 570]]
| [[:smn:Special:Statistics|152 946]]
| [[:smn:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:smn:Special:ListUsers|7 005]]
| [[:smn:Special:ActiveUsers|25]]
| [[:smn:Special:ListFiles|0]]
| 64
|-
| 208
| [[Llingua abḥasiana|Abḥasiu]]
| Аҧсшәа
| <code>[[:ab:|ab]]</code>
| [[:ab:Special:Statistics|6 505]]
| [[:ab:Special:Statistics|35 478]]
| [[:ab:Special:Statistics|164 716]]
| [[:ab:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ab:Special:ListUsers|24 745]]
| [[:ab:Special:ActiveUsers|46]]
| [[:ab:Special:ListFiles|9]]
| 92
|-
| 209
| [[Picardu]]
| Picard
| <code>[[:pcd:|pcd]]</code>
| [[:pcd:Special:Statistics|6 107]]
| [[:pcd:Special:Statistics|12 169]]
| [[:pcd:Special:Statistics|79 216]]
| [[:pcd:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:pcd:Special:ListUsers|21 562]]
| [[:pcd:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:pcd:Special:ListFiles|51]]
| 6
|-
| 210
| [[Idioma guaraní|Guaraní]]
| Avañe'ẽ
| <code>[[:gn:|gn]]</code>
| [[:gn:Special:Statistics|6 035]]
| [[:gn:Special:Statistics|14 193]]
| [[:gn:Special:Statistics|137 475]]
| [[:gn:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:gn:Special:ListUsers|22 677]]
| [[:gn:Special:ActiveUsers|51]]
| [[:gn:Special:ListFiles|0]]
| 18
|-
| 211
| [[Idioma udmurtu]]
| удмурт
| <code>[[:udm:|udm]]</code>
| [[:udm:Special:Statistics|5 913]]
| [[:udm:Special:Statistics|20 366]]
| [[:udm:Special:Statistics|129 837]]
| [[:udm:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:udm:Special:ListUsers|17 430]]
| [[:udm:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:udm:Special:ListFiles|8]]
| 38
|-
| 212
| [[Franco-provenzal]]
| arpetan
| <code>[[:frp:|frp]]</code>
| [[:frp:Special:Statistics|5 826]]
| [[:frp:Special:Statistics|18 237]]
| [[:frp:Special:Statistics|230 783]]
| [[:frp:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:frp:Special:ListUsers|19 607]]
| [[:frp:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:frp:Special:ListFiles|0]]
| 57
|-
| 213
| [[Idioma komi|Komi]]
| коми
| <code>[[:kv:|kv]]</code>
| [[:kv:Special:Statistics|5 757]]
| [[:kv:Special:Statistics|20 063]]
| [[:kv:Special:Statistics|148 506]]
| [[:kv:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kv:Special:ListUsers|16 803]]
| [[:kv:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:kv:Special:ListFiles|0]]
| 46
|-
| 214
| [[Idioma caxubiu|Caxubiu]]
| kaszëbsczi
| <code>[[:csb:|csb]]</code>
| [[:csb:Special:Statistics|5 564]]
| [[:csb:Special:Statistics|9 377]]
| [[:csb:Special:Statistics|196 452]]
| [[:csb:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:csb:Special:ListUsers|19 436]]
| [[:csb:Special:ActiveUsers|36]]
| [[:csb:Special:ListFiles|0]]
| 10
|-
| 215
| [[Idioma lao|Lao]]
| ລາວ
| <code>[[:lo:|lo]]</code>
| [[:lo:Special:Statistics|5 521]]
| [[:lo:Special:Statistics|16 189]]
| [[:lo:Special:Statistics|127 502]]
| [[:lo:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:lo:Special:ListUsers|22 925]]
| [[:lo:Special:ActiveUsers|54]]
| [[:lo:Special:ListFiles|39]]
| 29
|-
| 216
| [[Papiamentu]]
| Papiamentu
| <code>[[:pap:|pap]]</code>
| [[:pap:Special:Statistics|5 407]]
| [[:pap:Special:Statistics|11 070]]
| [[:pap:Special:Statistics|189 476]]
| [[:pap:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:pap:Special:ListUsers|18 022]]
| [[:pap:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:pap:Special:ListFiles|0]]
| 19
|-
| 217
| [[Madurese]]
| Madhurâ
| <code>[[:mad:|mad]]</code>
| [[:mad:Special:Statistics|5 292]]
| [[:mad:Special:Statistics|15 824]]
| [[:mad:Special:Statistics|57 672]]
| [[:mad:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:mad:Special:ListUsers|4 953]]
| [[:mad:Special:ActiveUsers|46]]
| [[:mad:Special:ListFiles|0]]
| 14
|-
| 218
| [[Llingua aymara]]
| Aymar aru
| <code>[[:ay:|ay]]</code>
| [[:ay:Special:Statistics|5 257]]
| [[:ay:Special:Statistics|8 958]]
| [[:ay:Special:Statistics|102 438]]
| [[:ay:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ay:Special:ListUsers|19 317]]
| [[:ay:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:ay:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 219
| [[Idioma lingala|Lingala]]
| lingála
| <code>[[:ln:|ln]]</code>
| [[:ln:Special:Statistics|5 203]]
| [[:ln:Special:Statistics|11 916]]
| [[:ln:Special:Statistics|135 039]]
| [[:ln:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ln:Special:ListUsers|15 662]]
| [[:ln:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:ln:Special:ListFiles|34]]
| 19
|-
| 220
| [[Inglés antiguu]]
| Ænglisc
| <code>[[:ang:|ang]]</code>
| [[:ang:Special:Statistics|5 195]]
| [[:ang:Special:Statistics|22 030]]
| [[:ang:Special:Statistics|229 975]]
| [[:ang:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ang:Special:ListUsers|137 798]]
| [[:ang:Special:ActiveUsers|58]]
| [[:ang:Special:ListFiles|264]]
| 110
|-
| 221
| [[Normandu]]
| Nouormand
| <code>[[:nrm:|nrm]]</code>
| [[:nrm:Special:Statistics|5 060]]
| [[:nrm:Special:Statistics|10 691]]
| [[:nrm:Special:Statistics|221 164]]
| [[:nrm:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:nrm:Special:ListUsers|15 320]]
| [[:nrm:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:nrm:Special:ListFiles|0]]
| 26
|-
| 222
| [[pidgin ghanianu]]
| Ghanaian Pidgin English
| <code>[[:gpe:|gpe]]</code>
| [[:gpe:Special:Statistics|5 007]]
| [[:gpe:Special:Statistics|26 074]]
| [[:gpe:Special:Statistics|97 540]]
| [[:gpe:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:gpe:Special:ListUsers|5 737]]
| [[:gpe:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:gpe:Special:ListFiles|0]]
| 66
|-
| 223
| [[Friulanu]]
| furlan
| <code>[[:fur:|fur]]</code>
| [[:fur:Special:Statistics|4 949]]
| [[:fur:Special:Statistics|11 221]]
| [[:fur:Special:Statistics|182 161]]
| [[:fur:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:fur:Special:ListUsers|16 783]]
| [[:fur:Special:ActiveUsers|40]]
| [[:fur:Special:ListFiles|296]]
| 26
|-
| 224
| [[Idioma luganda|Luganda]]
| Luganda
| <code>[[:lg:|lg]]</code>
| [[:lg:Special:Statistics|4 928]]
| [[:lg:Special:Statistics|9 373]]
| [[:lg:Special:Statistics|48 603]]
| [[:lg:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:lg:Special:ListUsers|10 983]]
| [[:lg:Special:ActiveUsers|48]]
| [[:lg:Special:ListFiles|0]]
| 4
|-
| 225
| [[Idioma carelianu|Carelianu]]
| Livvinkarjala
| <code>[[:olo:|olo]]</code>
| [[:olo:Special:Statistics|4 711]]
| [[:olo:Special:Statistics|14 393]]
| [[:olo:Special:Statistics|39 585]]
| [[:olo:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:olo:Special:ListUsers|8 598]]
| [[:olo:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:olo:Special:ListFiles|0]]
| 12
|-
| 226
| [[Idioma twi|Twi]]
| Twi
| <code>[[:tw:|tw]]</code>
| [[:tw:Special:Statistics|4 689]]
| [[:tw:Special:Statistics|8 735]]
| [[:tw:Special:Statistics|137 182]]
| [[:tw:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:tw:Special:ListUsers|18 179]]
| [[:tw:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:tw:Special:ListFiles|0]]
| 12
|-
| 227
| [[Lingua Franca Nova]]
| Lingua Franca Nova
| <code>[[:lfn:|lfn]]</code>
| [[:lfn:Special:Statistics|4 551]]
| [[:lfn:Special:Statistics|7 289]]
| [[:lfn:Special:Statistics|42 758]]
| [[:lfn:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:lfn:Special:ListUsers|16 863]]
| [[:lfn:Special:ActiveUsers|30]]
| [[:lfn:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 228
| [[Idioma lezgianu|Lezgianu]]
| лезги
| <code>[[:lez:|lez]]</code>
| [[:lez:Special:Statistics|4 464]]
| [[:lez:Special:Statistics|15 094]]
| [[:lez:Special:Statistics|98 090]]
| [[:lez:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:lez:Special:ListUsers|12 787]]
| [[:lez:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:lez:Special:ListFiles|11]]
| 37
|-
| 229
| [[Mirandés]]
| Mirandés
| <code>[[:mwl:|mwl]]</code>
| [[:mwl:Special:Statistics|4 307]]
| [[:mwl:Special:Statistics|10 740]]
| [[:mwl:Special:Statistics|106 211]]
| [[:mwl:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mwl:Special:ListUsers|15 140]]
| [[:mwl:Special:ActiveUsers|36]]
| [[:mwl:Special:ListFiles|0]]
| 22
|-
| 230
| [[Estremeñu]]
| estremeñu
| <code>[[:ext:|ext]]</code>
| [[:ext:Special:Statistics|4 208]]
| [[:ext:Special:Statistics|9 299]]
| [[:ext:Special:Statistics|142 514]]
| [[:ext:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ext:Special:ListUsers|20 095]]
| [[:ext:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:ext:Special:ListFiles|0]]
| 22
|-
| 231
| [[Náhuatl]]
| Nāhuatl
| <code>[[:nah:|nah]]</code>
| [[:nah:Special:Statistics|4 166]]
| [[:nah:Special:Statistics|13 090]]
| [[:nah:Special:Statistics|524 550]]
| [[:nah:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:nah:Special:ListUsers|24 484]]
| [[:nah:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:nah:Special:ListFiles|168]]
| 184
|-
| 232
| [[:en:Saterland Frisian|Saterland Frisian]]
| Seeltersk
| <code>[[:stq:|stq]]</code>
| [[:stq:Special:Statistics|4 164]]
| [[:stq:Special:Statistics|10 803]]
| [[:stq:Special:Statistics|124 124]]
| [[:stq:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:stq:Special:ListUsers|15 100]]
| [[:stq:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:stq:Special:ListFiles|381]]
| 29
|-
| 233
| [[Tswana]]
| Setswana
| <code>[[:tn:|tn]]</code>
| [[:tn:Special:Statistics|4 127]]
| [[:tn:Special:Statistics|8 747]]
| [[:tn:Special:Statistics|49 697]]
| [[:tn:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:tn:Special:ListUsers|12 600]]
| [[:tn:Special:ActiveUsers|61]]
| [[:tn:Special:ListFiles|4]]
| 7
|-
| 234
| [[Tuvanu]]
| тыва дыл
| <code>[[:tyv:|tyv]]</code>
| [[:tyv:Special:Statistics|4 126]]
| [[:tyv:Special:Statistics|14 953]]
| [[:tyv:Special:Statistics|52 029]]
| [[:tyv:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:tyv:Special:ListUsers|10 969]]
| [[:tyv:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:tyv:Special:ListFiles|0]]
| 24
|-
| 235
| [[Xudeoespañol]]
| Ladino
| <code>[[:lad:|lad]]</code>
| [[:lad:Special:Statistics|4 036]]
| [[:lad:Special:Statistics|12 792]]
| [[:lad:Special:Statistics|216 258]]
| [[:lad:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:lad:Special:ListUsers|24 695]]
| [[:lad:Special:ActiveUsers|33]]
| [[:lad:Special:ListFiles|21]]
| 80
|-
| 236
| [[Idioma avar|Avar]]
| авар
| <code>[[:av:|av]]</code>
| [[:av:Special:Statistics|4 013]]
| [[:av:Special:Statistics|18 655]]
| [[:av:Special:Statistics|97 298]]
| [[:av:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:av:Special:ListUsers|17 478]]
| [[:av:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:av:Special:ListFiles|0]]
| 69
|-
| 237
| [[{{#language:tok|ast}}]]
| {{lang|tok|{{#language:tok}}}}
| <code>[[:tok:|tok]]</code>
| [[:tok:Special:Statistics|3 911]]
| [[:tok:Special:Statistics|10 189]]
| [[:tok:Special:Statistics|57 785]]
| [[:tok:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:tok:Special:ListUsers|4 757]]
| [[:tok:Special:ActiveUsers|111]]
| [[:tok:Special:ListFiles|0]]
| 15
|-
| 238
| [[Romanche]]
| rumantsch
| <code>[[:rm:|rm]]</code>
| [[:rm:Special:Statistics|3 865]]
| [[:rm:Special:Statistics|9 850]]
| [[:rm:Special:Statistics|171 820]]
| [[:rm:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:rm:Special:ListUsers|23 322]]
| [[:rm:Special:ActiveUsers|25]]
| [[:rm:Special:ListFiles|48]]
| 42
|-
| 239
| [[{{#language:fon|ast}}]]
| {{lang|fon|{{#language:fon}}}}
| <code>[[:fon:|fon]]</code>
| [[:fon:Special:Statistics|3 864]]
| [[:fon:Special:Statistics|5 888]]
| [[:fon:Special:Statistics|32 037]]
| [[:fon:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:fon:Special:ListUsers|2 301]]
| [[:fon:Special:ActiveUsers|37]]
| [[:fon:Special:ListFiles|0]]
| 1
|-
| 240
| [[Idioma mon|Mon]]
| ဘာသာ မန်
| <code>[[:mnw:|mnw]]</code>
| [[:mnw:Special:Statistics|3 708]]
| [[:mnw:Special:Statistics|10 370]]
| [[:mnw:Special:Statistics|54 003]]
| [[:mnw:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:mnw:Special:ListUsers|5 263]]
| [[:mnw:Special:ActiveUsers|15]]
| [[:mnw:Special:ListFiles|0]]
| 17
|-
| 241
| [[:en:Doteli|Doteli]]
| डोटेली
| <code>[[:dty:|dty]]</code>
| [[:dty:Special:Statistics|3 689]]
| [[:dty:Special:Statistics|22 527]]
| [[:dty:Special:Statistics|246 876]]
| [[:dty:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:dty:Special:ListUsers|8 146]]
| [[:dty:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:dty:Special:ListFiles|3]]
| 286
|-
| 242
| [[Idioma konkani|Konkani]]
| गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
| <code>[[:gom:|gom]]</code>
| [[:gom:Special:Statistics|3 644]]
| [[:gom:Special:Statistics|8 920]]
| [[:gom:Special:Statistics|214 242]]
| [[:gom:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:gom:Special:ListUsers|11 684]]
| [[:gom:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:gom:Special:ListFiles|0]]
| 50
|-
| 243
| [[Tulu]]
| ತುಳು
| <code>[[:tcy:|tcy]]</code>
| [[:tcy:Special:Statistics|3 524]]
| [[:tcy:Special:Statistics|21 127]]
| [[:tcy:Special:Statistics|242 825]]
| [[:tcy:Special:ListUsers/sysop|5]]
| [[:tcy:Special:ListUsers|8 859]]
| [[:tcy:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:tcy:Special:ListFiles|12]]
| 287
|-
| 244
| [[:en:Komi-Permyak|Komi-Permyak]]
| Перем Коми
| <code>[[:koi:|koi]]</code>
| [[:koi:Special:Statistics|3 471]]
| [[:koi:Special:Statistics|13 754]]
| [[:koi:Special:Statistics|63 877]]
| [[:koi:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:koi:Special:ListUsers|9 838]]
| [[:koi:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:koi:Special:ListFiles|0]]
| 41
|-
| 245
| [[:en:Lower Sorbian|Lower Sorbian]]
| dolnoserbski
| <code>[[:dsb:|dsb]]</code>
| [[:dsb:Special:Statistics|3 443]]
| [[:dsb:Special:Statistics|11 654]]
| [[:dsb:Special:Statistics|147 436]]
| [[:dsb:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:dsb:Special:ListUsers|20 938]]
| [[:dsb:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:dsb:Special:ListFiles|0]]
| 72
|-
| 246
| [[{{#language:bew|ast}}]]
| {{lang|bew|{{#language:bew}}}}
| <code>[[:bew:|bew]]</code>
| [[:bew:Special:Statistics|3 275]]
| [[:bew:Special:Statistics|7 883]]
| [[:bew:Special:Statistics|34 232]]
| [[:bew:Special:ListUsers/sysop|6]]
| [[:bew:Special:ListUsers|3 466]]
| [[:bew:Special:ActiveUsers|122]]
| [[:bew:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 247
| [[Idioma maldivianu|Maldivu]]
| ދިވެހިބަސް
| <code>[[:dv:|dv]]</code>
| [[:dv:Special:Statistics|3 201]]
| [[:dv:Special:Statistics|12 497]]
| [[:dv:Special:Statistics|137 354]]
| [[:dv:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:dv:Special:ListUsers|28 107]]
| [[:dv:Special:ActiveUsers|25]]
| [[:dv:Special:ListFiles|896]]
| 93
|-
| 249
| [[{{#language:dga|ast}}]]
| {{lang|dga|{{#language:dga}}}}
| <code>[[:dga:|dga]]</code>
| [[:dga:Special:Statistics|3 150]]
| [[:dga:Special:Statistics|6 760]]
| [[:dga:Special:Statistics|60 159]]
| [[:dga:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:dga:Special:ListUsers|1 685]]
| [[:dga:Special:ActiveUsers|6]]
| [[:dga:Special:ListFiles|0]]
| 12
|-
| 250
| [[Fráncicu ripuariu]]
| Ripoarisch
| <code>[[:ksh:|ksh]]</code>
| [[:ksh:Special:Statistics|3 038]]
| [[:ksh:Special:Statistics|10 810]]
| [[:ksh:Special:Statistics|1 610 270]]
| [[:ksh:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:ksh:Special:ListUsers|25 146]]
| [[:ksh:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:ksh:Special:ListFiles|0]]
| 975
|-
| 251
| [[Zhuanganu]]
| Vahcuengh
| <code>[[:za:|za]]</code>
| [[:za:Special:Statistics|3 011]]
| [[:za:Special:Statistics|5 573]]
| [[:za:Special:Statistics|42 867]]
| [[:za:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:za:Special:ListUsers|12 469]]
| [[:za:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:za:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 252
| [[Gagauz]]
| Gagauz
| <code>[[:gag:|gag]]</code>
| [[:gag:Special:Statistics|3 003]]
| [[:gag:Special:Statistics|7 647]]
| [[:gag:Special:Statistics|75 158]]
| [[:gag:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:gag:Special:ListUsers|16 584]]
| [[:gag:Special:ActiveUsers|30]]
| [[:gag:Special:ListFiles|0]]
| 24
|-
| 253
| [[Idioma ḥawaianu|Ḥawaianu]]
| Hawaiʻi
| <code>[[:haw:|haw]]</code>
| [[:haw:Special:Statistics|2 975]]
| [[:haw:Special:Statistics|6 338]]
| [[:haw:Special:Statistics|102 779]]
| [[:haw:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:haw:Special:ListUsers|21 055]]
| [[:haw:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:haw:Special:ListFiles|0]]
| 21
|-
| 254
| [[pa'o]]
| ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
| <code>[[:blk:|blk]]</code>
| [[:blk:Special:Statistics|2 915]]
| [[:blk:Special:Statistics|9 049]]
| [[:blk:Special:Statistics|33 247]]
| [[:blk:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:blk:Special:ListUsers|2 954]]
| [[:blk:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:blk:Special:ListFiles|0]]
| 16
|-
| 255
| [[Idioma buriatu|Buriatu]]
| буряад
| <code>[[:bxr:|bxr]]</code>
| [[:bxr:Special:Statistics|2 914]]
| [[:bxr:Special:Statistics|11 237]]
| [[:bxr:Special:Statistics|74 476]]
| [[:bxr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:bxr:Special:ListUsers|17 600]]
| [[:bxr:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:bxr:Special:ListFiles|8]]
| 54
|-
| 256
| [[{{#language:kge|ast}}]]
| {{lang|kge|{{#language:kge}}}}
| <code>[[:kge:|kge]]</code>
| [[:kge:Special:Statistics|2 900]]
| [[:kge:Special:Statistics|4 650]]
| [[:kge:Special:Statistics|31 905]]
| [[:kge:Special:ListUsers/sysop|0]]
| [[:kge:Special:ListUsers|1 462]]
| [[:kge:Special:ActiveUsers|8]]
| [[:kge:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 257
| [[Alemán palatín]]
| Pälzisch
| <code>[[:pfl:|pfl]]</code>
| [[:pfl:Special:Statistics|2 850]]
| [[:pfl:Special:Statistics|7 099]]
| [[:pfl:Special:Statistics|93 169]]
| [[:pfl:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:pfl:Special:ListUsers|13 919]]
| [[:pfl:Special:ActiveUsers|15]]
| [[:pfl:Special:ListFiles|0]]
| 29
|-
| 258
| [[Awadhi]]
| ქართული
| <code>[[:awa:|awa]]</code>
| [[:awa:Special:Statistics|2 847]]
| [[:awa:Special:Statistics|7 159]]
| [[:awa:Special:Statistics|32 510]]
| [[:awa:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:awa:Special:ListUsers|5 155]]
| [[:awa:Special:ActiveUsers|24]]
| [[:awa:Special:ListFiles|0]]
| 10
|-
| 259
| [[Idioma karachái-bálkaro|Karachái-bálkaro]]
| къарачай-малкъар
| <code>[[:krc:|krc]]</code>
| [[:krc:Special:Statistics|2 815]]
| [[:krc:Special:Statistics|17 332]]
| [[:krc:Special:Statistics|123 585]]
| [[:krc:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:krc:Special:ListUsers|11 950]]
| [[:krc:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:krc:Special:ListFiles|0]]
| 190
|-
| 260
| [[Sakizaya]]
| Sakizaya
| <code>[[:szy:|szy]]</code>
| [[:szy:Special:Statistics|2 737]]
| [[:szy:Special:Statistics|6 439]]
| [[:szy:Special:Statistics|140 634]]
| [[:szy:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:szy:Special:ListUsers|4 177]]
| [[:szy:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:szy:Special:ListFiles|0]]
| 40
|-
| 261
| [[Idioma pangasinense|Pangasinense]]
| Pangasinan
| <code>[[:pag:|pag]]</code>
| [[:pag:Special:Statistics|2 623]]
| [[:pag:Special:Statistics|6 815]]
| [[:pag:Special:Statistics|79 554]]
| [[:pag:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pag:Special:ListUsers|9 827]]
| [[:pag:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:pag:Special:ListFiles|0]]
| 30
|-
| 262
| [[atayal]]
| atayal
| <code>[[:tay:|tay]]</code>
| [[:tay:Special:Statistics|2 581]]
| [[:tay:Special:Statistics|3 324]]
| [[:tay:Special:Statistics|65 037]]
| [[:tay:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:tay:Special:ListUsers|2 697]]
| [[:tay:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:tay:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 263
| [[Idioma ingusetiu|Ingusetio]]
| ГӀалгӀай
| <code>[[:inh:|inh]]</code>
| [[:inh:Special:Statistics|2 524]]
| [[:inh:Special:Statistics|17 222]]
| [[:inh:Special:Statistics|74 225]]
| [[:inh:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:inh:Special:ListUsers|6 159]]
| [[:inh:Special:ActiveUsers|23]]
| [[:inh:Special:ListFiles|39]]
| 146
|-
| 264
| [[Idioma xhosa|Xhosa]]
| isiXhosa
| <code>[[:xh:|xh]]</code>
| [[:xh:Special:Statistics|2 410]]
| [[:xh:Special:Statistics|5 632]]
| [[:xh:Special:Statistics|40 401]]
| [[:xh:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:xh:Special:ListUsers|15 860]]
| [[:xh:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:xh:Special:ListFiles|0]]
| 13
|-
| 265
| [[{{#language:iba|ast}}]]
| {{lang|iba|{{#language:iba}}}}
| <code>[[:iba:|iba]]</code>
| [[:iba:Special:Statistics|2 380]]
| [[:iba:Special:Statistics|6 447]]
| [[:iba:Special:Statistics|18 811]]
| [[:iba:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:iba:Special:ListUsers|2 250]]
| [[:iba:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:iba:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 266
| [[Idioma kikuyu]]
| Gĩkũyũ
| <code>[[:ki:|ki]]</code>
| [[:ki:Special:Statistics|2 342]]
| [[:ki:Special:Statistics|4 147]]
| [[:ki:Special:Statistics|23 568]]
| [[:ki:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ki:Special:ListUsers|10 406]]
| [[:ki:Special:ActiveUsers|11]]
| [[:ki:Special:ListFiles|0]]
| 3
|-
| 267
| [[:en:Atikamekw|Atikamekw]]
| Atikamekw
| <code>[[:atj:|atj]]</code>
| [[:atj:Special:Statistics|2 078]]
| [[:atj:Special:Statistics|3 306]]
| [[:atj:Special:Statistics|16 917]]
| [[:atj:Special:ListUsers/sysop|9]]
| [[:atj:Special:ListUsers|6 059]]
| [[:atj:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:atj:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 268
| [[Novial]]
| Novial
| <code>[[:nov:|nov]]</code>
| [[:nov:Special:Statistics|2 071]]
| [[:nov:Special:Statistics|5 174]]
| [[:nov:Special:Statistics|181 388]]
| [[:nov:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:nov:Special:ListUsers|13 551]]
| [[:nov:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:nov:Special:ListFiles|0]]
| 79
|-
| 269
| [[Alemán de Pennsylvania]]
| Deitsch
| <code>[[:pdc:|pdc]]</code>
| [[:pdc:Special:Statistics|2 054]]
| [[:pdc:Special:Statistics|5 920]]
| [[:pdc:Special:Statistics|107 523]]
| [[:pdc:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pdc:Special:ListUsers|39 119]]
| [[:pdc:Special:ActiveUsers|36]]
| [[:pdc:Special:ListFiles|0]]
| 64
|-
| 270
| [[Idioma tonganu|Tonganu]]
| lea faka-Tonga
| <code>[[:to:|to]]</code>
| [[:to:Special:Statistics|2 045]]
| [[:to:Special:Statistics|5 526]]
| [[:to:Special:Statistics|43 947]]
| [[:to:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:to:Special:ListUsers|12 788]]
| [[:to:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:to:Special:ListFiles|12]]
| 23
|-
| 271
| [[Oromu]]
| Oromoo
| <code>[[:om:|om]]</code>
| [[:om:Special:Statistics|1 968]]
| [[:om:Special:Statistics|5 351]]
| [[:om:Special:Statistics|45 586]]
| [[:om:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:om:Special:ListUsers|13 798]]
| [[:om:Special:ActiveUsers|24]]
| [[:om:Special:ListFiles|0]]
| 25
|-
| 272
| [[Kikongo]]
| Kongo
| <code>[[:kg:|kg]]</code>
| [[:kg:Special:Statistics|1 946]]
| [[:kg:Special:Statistics|4 423]]
| [[:kg:Special:Statistics|52 138]]
| [[:kg:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kg:Special:ListUsers|12 826]]
| [[:kg:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:kg:Special:ListFiles|0]]
| 19
|-
| 273
| [[:en:Aramaic|Aramaic]]
| ܐܪܡܝܐ
| <code>[[:arc:|arc]]</code>
| [[:arc:Special:Statistics|1 919]]
| [[:arc:Special:Statistics|6 359]]
| [[:arc:Special:Statistics|97 536]]
| [[:arc:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:arc:Special:ListUsers|23 697]]
| [[:arc:Special:ActiveUsers|23]]
| [[:arc:Special:ListFiles|0]]
| 82
|-
| 274
| [[{{#language:dtp|ast}}]]
| {{lang|dtp|{{#language:dtp}}}}
| <code>[[:dtp:|dtp]]</code>
| [[:dtp:Special:Statistics|1 800]]
| [[:dtp:Special:Statistics|7 461]]
| [[:dtp:Special:Statistics|23 737]]
| [[:dtp:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:dtp:Special:ListUsers|2 783]]
| [[:dtp:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:dtp:Special:ListFiles|0]]
| 31
|-
| 275
| [[fanti]]
| fat
| <code>[[:fat:|fat]]</code>
| [[:fat:Special:Statistics|1 796]]
| [[:fat:Special:Statistics|4 776]]
| [[:fat:Special:Statistics|25 591]]
| [[:fat:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:fat:Special:ListUsers|2 431]]
| [[:fat:Special:ActiveUsers|7]]
| [[:fat:Special:ListFiles|0]]
| 15
|-
| 276
| [[Nias]]
| Li Niha
| <code>[[:nia:|nia]]</code>
| [[:nia:Special:Statistics|1 769]]
| [[:nia:Special:Statistics|4 475]]
| [[:nia:Special:Statistics|27 312]]
| [[:nia:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:nia:Special:ListUsers|2 812]]
| [[:nia:Special:ActiveUsers|7]]
| [[:nia:Special:ListFiles|0]]
| 14
|-
| 277
| [[Wolof]]
| Wolof
| <code>[[:wo:|wo]]</code>
| [[:wo:Special:Statistics|1 747]]
| [[:wo:Special:Statistics|5 579]]
| [[:wo:Special:Statistics|107 309]]
| [[:wo:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:wo:Special:ListUsers|17 453]]
| [[:wo:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:wo:Special:ListFiles|0]]
| 93
|-
| 278
| [[Sesotho]]
| Sesotho
| <code>[[:st:|st]]</code>
| [[:st:Special:Statistics|1 739]]
| [[:st:Special:Statistics|5 755]]
| [[:st:Special:Statistics|38 088]]
| [[:st:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:st:Special:ListUsers|12 660]]
| [[:st:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:st:Special:ListFiles|0]]
| 35
|-
| 279
| [[Xamaicanu]]
| Patois
| <code>[[:jam:|jam]]</code>
| [[:jam:Special:Statistics|1 718]]
| [[:jam:Special:Statistics|3 117]]
| [[:jam:Special:Statistics|22 745]]
| [[:jam:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:jam:Special:ListUsers|12 208]]
| [[:jam:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:jam:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 280
| [[Idioma kikuyu|Kikuyu]]
| Kabɩyɛ
| <code>[[:kbp:|kbp]]</code>
| [[:kbp:Special:Statistics|1 714]]
| [[:kbp:Special:Statistics|3 449]]
| [[:kbp:Special:Statistics|18 617]]
| [[:kbp:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kbp:Special:ListUsers|5 832]]
| [[:kbp:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:kbp:Special:ListFiles|0]]
| 6
|-
| 281
| [[Idioma fixanu|Fixanu]]
| Na Vosa Vakaviti
| <code>[[:fj:|fj]]</code>
| [[:fj:Special:Statistics|1 711]]
| [[:fj:Special:Statistics|4 528]]
| [[:fj:Special:Statistics|38 651]]
| [[:fj:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:fj:Special:ListUsers|10 715]]
| [[:fj:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:fj:Special:ListFiles|0]]
| 23
|-
| 282
| [[gun]]
| Gungbe
| <code>[[:guw:|guw]]</code>
| [[:guw:Special:Statistics|1 687]]
| [[:guw:Special:Statistics|2 989]]
| [[:guw:Special:Statistics|44 878]]
| [[:guw:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:guw:Special:ListUsers|2 398]]
| [[:guw:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:guw:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 283
| [[angika]]
| अंगिका
| <code>[[:anp:|anp]]</code>
| [[:anp:Special:Statistics|1 684]]
| [[:anp:Special:Statistics|5 311]]
| [[:anp:Special:Statistics|22 964]]
| [[:anp:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:anp:Special:ListUsers|3 746]]
| [[:anp:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:anp:Special:ListFiles|0]]
| 20
|-
| 284
| [[Cabardianu]]
| Адыгэбзэ
| <code>[[:kbd:|kbd]]</code>
| [[:kbd:Special:Statistics|1 669]]
| [[:kbd:Special:Statistics|7 128]]
| [[:kbd:Special:Statistics|48 736]]
| [[:kbd:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:kbd:Special:ListUsers|11 502]]
| [[:kbd:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:kbd:Special:ListFiles|0]]
| 73
|-
| 285
| [[{{#language:knc|ast}}]]
| {{lang|knc|{{#language:knc}}}}
| <code>[[:knc:|knc]]</code>
| [[:knc:Special:Statistics|1 664]]
| [[:knc:Special:Statistics|2 559]]
| [[:knc:Special:Statistics|28 411]]
| [[:knc:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:knc:Special:ListUsers|1 397]]
| [[:knc:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:knc:Special:ListFiles|0]]
| 3
|-
| 286
| [[Idioma calmucu|Calmucu]]
| хальмг
| <code>[[:xal:|xal]]</code>
| [[:xal:Special:Statistics|1 594]]
| [[:xal:Special:Statistics|12 509]]
| [[:xal:Special:Statistics|92 696]]
| [[:xal:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:xal:Special:ListUsers|11 285]]
| [[:xal:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:xal:Special:ListFiles|0]]
| 347
|-
| 287
| [[N'ko]]
| ߒߞߏ
| <code>[[:nqo:|nqo]]</code>
| [[:nqo:Special:Statistics|1 588]]
| [[:nqo:Special:Statistics|3 454]]
| [[:nqo:Special:Statistics|12 806]]
| [[:nqo:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:nqo:Special:ListUsers|5 852]]
| [[:nqo:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:nqo:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 288
| [[tyap]]
| tyap
| <code>[[:kcg:|kcg]]</code>
| [[:kcg:Special:Statistics|1 557]]
| [[:kcg:Special:Statistics|6 936]]
| [[:kcg:Special:Statistics|41 925]]
| [[:kcg:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:kcg:Special:ListUsers|2 801]]
| [[:kcg:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:kcg:Special:ListFiles|1]]
| 72
|-
| 289
| [[pidgin nixerianu]]
| Naijá
| <code>[[:pcm:|pcm]]</code>
| [[:pcm:Special:Statistics|1 555]]
| [[:pcm:Special:Statistics|2 833]]
| [[:pcm:Special:Statistics|30 891]]
| [[:pcm:Special:ListUsers/sysop|4]]
| [[:pcm:Special:ListUsers|3 581]]
| [[:pcm:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:pcm:Special:ListFiles|0]]
| 7
|-
| 290
| [[Bislama]]
| Bislama
| <code>[[:bi:|bi]]</code>
| [[:bi:Special:Statistics|1 487]]
| [[:bi:Special:Statistics|3 474]]
| [[:bi:Special:Statistics|44 161]]
| [[:bi:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:bi:Special:ListUsers|15 331]]
| [[:bi:Special:ActiveUsers|15]]
| [[:bi:Special:ListFiles|0]]
| 23
|-
| 291
| [[idioma cheyenne|Cheyenne]]
| Tsetsêhestâhese
| <code>[[:chy:|chy]]</code>
| [[:chy:Special:Statistics|1 435]]
| [[:chy:Special:Statistics|3 022]]
| [[:chy:Special:Statistics|26 672]]
| [[:chy:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:chy:Special:ListUsers|13 950]]
| [[:chy:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:chy:Special:ListFiles|0]]
| 11
|-
| 292
| [[{{#language:bbc|ast}}]]
| {{lang|bbc|{{#language:bbc}}}}
| <code>[[:bbc:|bbc]]</code>
| [[:bbc:Special:Statistics|1 417]]
| [[:bbc:Special:Statistics|2 736]]
| [[:bbc:Special:Statistics|16 620]]
| [[:bbc:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:bbc:Special:ListUsers|2 516]]
| [[:bbc:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:bbc:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 293
| [[Tok pisin]]
| Tok Pisin
| <code>[[:tpi:|tpi]]</code>
| [[:tpi:Special:Statistics|1 415]]
| [[:tpi:Special:Statistics|5 767]]
| [[:tpi:Special:Statistics|89 534]]
| [[:tpi:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:tpi:Special:ListUsers|15 997]]
| [[:tpi:Special:ActiveUsers|15]]
| [[:tpi:Special:ListFiles|0]]
| 147
|-
| 294
| [[Tetun]]
| tetun
| <code>[[:tet:|tet]]</code>
| [[:tet:Special:Statistics|1 405]]
| [[:tet:Special:Statistics|4 130]]
| [[:tet:Special:Statistics|70 385]]
| [[:tet:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:tet:Special:ListUsers|11 315]]
| [[:tet:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:tet:Special:ListFiles|0]]
| 64
|-
| 295
| [[Lojban]]
| Lojban
| <code>[[:jbo:|jbo]]</code>
| [[:jbo:Special:Statistics|1 353]]
| [[:jbo:Special:Statistics|5 834]]
| [[:jbo:Special:Statistics|113 771]]
| [[:jbo:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:jbo:Special:ListUsers|19 553]]
| [[:jbo:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:jbo:Special:ListFiles|0]]
| 214
|-
| 297
| [[Antiguu eslavu eclesiásticu]]
| словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
| <code>[[:cu:|cu]]</code>
| [[:cu:Special:Statistics|1 351]]
| [[:cu:Special:Statistics|5 948]]
| [[:cu:Special:Statistics|86 961]]
| [[:cu:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:cu:Special:ListUsers|29 161]]
| [[:cu:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:cu:Special:ListFiles|0]]
| 169
|-
| 298
| [[frafra]]
| gurenɛ
| <code>[[:gur:|gur]]</code>
| [[:gur:Special:Statistics|1 349]]
| [[:gur:Special:Statistics|2 609]]
| [[:gur:Special:Statistics|22 935]]
| [[:gur:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:gur:Special:ListUsers|2 225]]
| [[:gur:Special:ActiveUsers|10]]
| [[:gur:Special:ListFiles|0]]
| 8
|-
| 299
| [[{{#language:kai|ast}}]]
| {{lang|kai|{{#language:kai}}}}
| <code>[[:kai:|kai]]</code>
| [[:kai:Special:Statistics|1 339]]
| [[:kai:Special:Statistics|3 348]]
| [[:kai:Special:Statistics|12 779]]
| [[:kai:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:kai:Special:ListUsers|303]]
| [[:kai:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:kai:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 300
| [[Idioma ewé|Ewé]]
| eʋegbe
| <code>[[:ee:|ee]]</code>
| [[:ee:Special:Statistics|1 320]]
| [[:ee:Special:Statistics|4 344]]
| [[:ee:Special:Statistics|61 466]]
| [[:ee:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ee:Special:ListUsers|17 001]]
| [[:ee:Special:ActiveUsers|31]]
| [[:ee:Special:ListFiles|0]]
| 74
|-
| 301
| [[{{#language:mos|ast}}]]
| {{lang|mos|{{#language:mos}}}}
| <code>[[:mos:|mos]]</code>
| [[:mos:Special:Statistics|1 320]]
| [[:mos:Special:Statistics|2 112]]
| [[:mos:Special:Statistics|31 634]]
| [[:mos:Special:ListUsers/sysop|0]]
| [[:mos:Special:ListUsers|1 586]]
| [[:mos:Special:ActiveUsers|8]]
| [[:mos:Special:ListFiles|0]]
| 5
|-
| 302
| [[{{#language:kus|ast}}]]
| {{lang|kus|{{#language:kus}}}}
| <code>[[:kus:|kus]]</code>
| [[:kus:Special:Statistics|1 313]]
| [[:kus:Special:Statistics|2 014]]
| [[:kus:Special:Statistics|16 864]]
| [[:kus:Special:ListUsers/sysop|0]]
| [[:kus:Special:ListUsers|1 125]]
| [[:kus:Special:ActiveUsers|7]]
| [[:kus:Special:ListFiles|0]]
| 2
|-
| 303
| [[{{#language:rsk|ast}}]]
| {{lang|rsk|{{#language:rsk}}}}
| <code>[[:rsk:|rsk]]</code>
| [[:rsk:Special:Statistics|1 290]]
| [[:rsk:Special:Statistics|2 797]]
| [[:rsk:Special:Statistics|18 181]]
| [[:rsk:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:rsk:Special:ListUsers|2 076]]
| [[:rsk:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:rsk:Special:ListFiles|0]]
| 9
|-
| 304
| [[Idioma tahitianu|Tahitianu]]
| reo tahiti
| <code>[[:ty:|ty]]</code>
| [[:ty:Special:Statistics|1 251]]
| [[:ty:Special:Statistics|3 071]]
| [[:ty:Special:Statistics|54 160]]
| [[:ty:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ty:Special:ListUsers|8 646]]
| [[:ty:Special:ActiveUsers|11]]
| [[:ty:Special:ListFiles|0]]
| 37
|-
| 305
| [[{{#language:syl|ast}}]]
| {{lang|syl|{{#language:syl}}}}
| <code>[[:syl:|syl]]</code>
| [[:syl:Special:Statistics|1 227]]
| [[:syl:Special:Statistics|6 481]]
| [[:syl:Special:Statistics|30 275]]
| [[:syl:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:syl:Special:ListUsers|1 700]]
| [[:syl:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:syl:Special:ListFiles|0]]
| 86
|-
| 306
| [[{{#language:btm|ast}}]]
| {{lang|btm|{{#language:btm}}}}
| <code>[[:btm:|btm]]</code>
| [[:btm:Special:Statistics|1 210]]
| [[:btm:Special:Statistics|2 725]]
| [[:btm:Special:Statistics|12 293]]
| [[:btm:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:btm:Special:ListUsers|1 525]]
| [[:btm:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:btm:Special:ListFiles|0]]
| 7
|-
| 307
| [[seediq]]
| seediq
| <code>[[:trv:|trv]]</code>
| [[:trv:Special:Statistics|1 201]]
| [[:trv:Special:Statistics|2 214]]
| [[:trv:Special:Statistics|104 120]]
| [[:trv:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:trv:Special:ListUsers|2 953]]
| [[:trv:Special:ActiveUsers|6]]
| [[:trv:Special:ListFiles|0]]
| 33
|-
| 308
| [[Idioma samoanu|Samoanu]]
| Gagana Samoa
| <code>[[:sm:|sm]]</code>
| [[:sm:Special:Statistics|1 200]]
| [[:sm:Special:Statistics|6 243]]
| [[:sm:Special:Statistics|48 133]]
| [[:sm:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:sm:Special:ListUsers|12 134]]
| [[:sm:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:sm:Special:ListFiles|0]]
| 136
|-
| 309
| [[{{#language:rki|ast}}]]
| {{lang|rki|{{#language:rki}}}}
| <code>[[:rki:|rki]]</code>
| [[:rki:Special:Statistics|1 182]]
| [[:rki:Special:Statistics|3 990]]
| [[:rki:Special:Statistics|17 897]]
| [[:rki:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:rki:Special:ListUsers|1 032]]
| [[:rki:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:rki:Special:ListFiles|0]]
| 25
|-
| 310
| [[amis]]
| Pangcah / 'Amis
| <code>[[:ami:|ami]]</code>
| [[:ami:Special:Statistics|1 149]]
| [[:ami:Special:Statistics|2 293]]
| [[:ami:Special:Statistics|48 595]]
| [[:ami:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ami:Special:ListUsers|3 606]]
| [[:ami:Special:ActiveUsers|22]]
| [[:ami:Special:ListFiles|0]]
| 21
|-
| 311
| [[Idioma suazi|Suazi]]
| SiSwati
| <code>[[:ss:|ss]]</code>
| [[:ss:Special:Statistics|1 139]]
| [[:ss:Special:Statistics|3 471]]
| [[:ss:Special:Statistics|42 426]]
| [[:ss:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ss:Special:ListUsers|10 253]]
| [[:ss:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:ss:Special:ListFiles|0]]
| 51
|-
| 312
| [[:en:Latgalian]]
| latgaļu
| <code>[[:ltg:|ltg]]</code>
| [[:ltg:Special:Statistics|1 134]]
| [[:ltg:Special:Statistics|3 262]]
| [[:ltg:Special:Statistics|37 693]]
| [[:ltg:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ltg:Special:ListUsers|8 694]]
| [[:ltg:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:ltg:Special:ListFiles|0]]
| 41
|-
| 313
| [[Sranan]]
| Sranantongo
| <code>[[:srn:|srn]]</code>
| [[:srn:Special:Statistics|1 129]]
| [[:srn:Special:Statistics|2 733]]
| [[:srn:Special:Statistics|40 048]]
| [[:srn:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:srn:Special:ListUsers|8 951]]
| [[:srn:Special:ActiveUsers|9]]
| [[:srn:Special:ListFiles|0]]
| 30
|-
| 314
| [[Idioma chichewa|Chichewa]]
| Chi-Chewa
| <code>[[:ny:|ny]]</code>
| [[:ny:Special:Statistics|1 116]]
| [[:ny:Special:Statistics|5 397]]
| [[:ny:Special:Statistics|48 415]]
| [[:ny:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ny:Special:ListUsers|12 683]]
| [[:ny:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:ny:Special:ListFiles|0]]
| 132
|-
| 315
| [[idioma altái|altái]]
| алтай тил
| <code>[[:alt:|alt]]</code>
| [[:alt:Special:Statistics|1 111]]
| [[:alt:Special:Statistics|7 195]]
| [[:alt:Special:Statistics|48 829]]
| [[:alt:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:alt:Special:ListUsers|4 503]]
| [[:alt:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:alt:Special:ListFiles|0]]
| 204
|-
| 316
| [[{{#language:igl|ast}}]]
| {{lang|igl|{{#language:igl}}}}
| <code>[[:igl:|igl]]</code>
| [[:igl:Special:Statistics|1 101]]
| [[:igl:Special:Statistics|1 537]]
| [[:igl:Special:Statistics|34 950]]
| [[:igl:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:igl:Special:ListUsers|1 374]]
| [[:igl:Special:ActiveUsers|16]]
| [[:igl:Special:ListFiles|0]]
| 4
|-
| 317
| [[Idioma tsonga|Tsonga]]
| Xitsonga
| <code>[[:ts:|ts]]</code>
| [[:ts:Special:Statistics|1 084]]
| [[:ts:Special:Statistics|4 557]]
| [[:ts:Special:Statistics|41 504]]
| [[:ts:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ts:Special:ListUsers|12 647]]
| [[:ts:Special:ActiveUsers|20]]
| [[:ts:Special:ListFiles|0]]
| 93
|-
| 318
| [[Lak]]
| лакку
| <code>[[:lbe:|lbe]]</code>
| [[:lbe:Special:Statistics|1 083]]
| [[:lbe:Special:Statistics|16 135]]
| [[:lbe:Special:Statistics|55 013]]
| [[:lbe:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:lbe:Special:ListUsers|9 695]]
| [[:lbe:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:lbe:Special:ListFiles|0]]
| 659
|-
| 319
| [[Criollu guyanés francés]]
| Kriyòl Gwiyannen
| <code>[[:gcr:|gcr]]</code>
| [[:gcr:Special:Statistics|1 076]]
| [[:gcr:Special:Statistics|2 673]]
| [[:gcr:Special:Statistics|17 677]]
| [[:gcr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:gcr:Special:ListUsers|4 355]]
| [[:gcr:Special:ActiveUsers|11]]
| [[:gcr:Special:ListFiles|0]]
| 15
|-
| 320
| [[Cheroqui]]
| ᏣᎳᎩ
| <code>[[:chr:|chr]]</code>
| [[:chr:Special:Statistics|1 009]]
| [[:chr:Special:Statistics|4 046]]
| [[:chr:Special:Statistics|51 518]]
| [[:chr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:chr:Special:ListUsers|31 056]]
| [[:chr:Special:ActiveUsers|28]]
| [[:chr:Special:ListFiles|0]]
| 115
|-
| 321
| [[Idioma góticu|Góticu]]
| 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
| <code>[[:got:|got]]</code>
| [[:got:Special:Statistics|1 008]]
| [[:got:Special:Statistics|3 997]]
| [[:got:Special:Statistics|48 670]]
| [[:got:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:got:Special:ListUsers|22 790]]
| [[:got:Special:ActiveUsers|27]]
| [[:got:Special:ListFiles|0]]
| 107
|-
| 322
| [[Idioma vienda|Vienda]]
| Tshivenda
| <code>[[:ve:|ve]]</code>
| [[:ve:Special:Statistics|894]]
| [[:ve:Special:Statistics|2 637]]
| [[:ve:Special:Statistics|22 355]]
| [[:ve:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ve:Special:ListUsers|9 456]]
| [[:ve:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:ve:Special:ListFiles|0]]
| 32
|-
| 323
| [[Idioma bambara|Bambara]]
| bamanankan
| <code>[[:bm:|bm]]</code>
| [[:bm:Special:Statistics|888]]
| [[:bm:Special:Statistics|3 223]]
| [[:bm:Special:Statistics|42 149]]
| [[:bm:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:bm:Special:ListUsers|12 658]]
| [[:bm:Special:ActiveUsers|19]]
| [[:bm:Special:ListFiles|0]]
| 90
|-
| 324
| [[{{#language:nup|ast}}]]
| {{lang|nup|{{#language:nup}}}}
| <code>[[:nup:|nup]]</code>
| [[:nup:Special:Statistics|789]]
| [[:nup:Special:Statistics|1 545]]
| [[:nup:Special:Statistics|20 100]]
| [[:nup:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:nup:Special:ListUsers|1 130]]
| [[:nup:Special:ActiveUsers|32]]
| [[:nup:Special:ListFiles|0]]
| 12
|-
| 325
| [[Romanín]]
| Romani
| <code>[[:rmy:|rmy]]</code>
| [[:rmy:Special:Statistics|757]]
| [[:rmy:Special:Statistics|2 853]]
| [[:rmy:Special:Statistics|57 279]]
| [[:rmy:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:rmy:Special:ListUsers|19 539]]
| [[:rmy:Special:ActiveUsers|21]]
| [[:rmy:Special:ListFiles|0]]
| 154
|-
| 326
| [[Kirundi]]
| Kirundi
| <code>[[:rn:|rn]]</code>
| [[:rn:Special:Statistics|706]]
| [[:rn:Special:Statistics|2 673]]
| [[:rn:Special:Statistics|26 914]]
| [[:rn:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:rn:Special:ListUsers|11 338]]
| [[:rn:Special:ActiveUsers|13]]
| [[:rn:Special:ListFiles|0]]
| 78
|-
| 327
| [[wayú]]
| wayuunaiki
| <code>[[:guc:|guc]]</code>
| [[:guc:Special:Statistics|698]]
| [[:guc:Special:Statistics|1 384]]
| [[:guc:Special:Statistics|18 358]]
| [[:guc:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:guc:Special:ListUsers|2 670]]
| [[:guc:Special:ActiveUsers|23]]
| [[:guc:Special:ListFiles|0]]
| 13
|-
| 328
| [[Idioma adigué|Adigué]]
| адыгабзэ
| <code>[[:ady:|ady]]</code>
| [[:ady:Special:Statistics|642]]
| [[:ady:Special:Statistics|4 944]]
| [[:ady:Special:Statistics|17 039]]
| [[:ady:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ady:Special:ListUsers|10 359]]
| [[:ady:Special:ActiveUsers|26]]
| [[:ady:Special:ListFiles|0]]
| 155
|-
| 329
| [[Idioma iñupiaq|Iñupiaq]]
| Iñupiak
| <code>[[:ik:|ik]]</code>
| [[:ik:Special:Statistics|595]]
| [[:ik:Special:Statistics|2 678]]
| [[:ik:Special:Statistics|40 500]]
| [[:ik:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ik:Special:ListUsers|10 313]]
| [[:ik:Special:ActiveUsers|11]]
| [[:ik:Special:ListFiles|0]]
| 185
|-
| 330
| [[Idioma chamorru|Chamorru]]
| Chamoru
| <code>[[:ch:|ch]]</code>
| [[:ch:Special:Statistics|559]]
| [[:ch:Special:Statistics|2 572]]
| [[:ch:Special:Statistics|24 598]]
| [[:ch:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ch:Special:ListUsers|18 341]]
| [[:ch:Special:ActiveUsers|18]]
| [[:ch:Special:ListFiles|0]]
| 124
|-
| 331
| [[:en:Pontic|Pontic]]
| Ποντιακά
| <code>[[:pnt:|pnt]]</code>
| [[:pnt:Special:Statistics|538]]
| [[:pnt:Special:Statistics|2 470]]
| [[:pnt:Special:Statistics|37 372]]
| [[:pnt:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pnt:Special:ListUsers|12 518]]
| [[:pnt:Special:ActiveUsers|9]]
| [[:pnt:Special:ListFiles|0]]
| 195
|-
| 332
| [[{{#language:tdd|ast}}]]
| {{lang|tdd|{{#language:tdd}}}}
| <code>[[:tdd:|tdd]]</code>
| [[:tdd:Special:Statistics|448]]
| [[:tdd:Special:Statistics|2 419]]
| [[:tdd:Special:Statistics|7 610]]
| [[:tdd:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:tdd:Special:ListUsers|1 110]]
| [[:tdd:Special:ActiveUsers|7]]
| [[:tdd:Special:ListFiles|0]]
| 61
|-
| 333
| [[{{#language:ann|ast}}]]
| {{lang|ann|{{#language:ann}}}}
| <code>[[:ann:|ann]]</code>
| [[:ann:Special:Statistics|434]]
| [[:ann:Special:Statistics|931]]
| [[:ann:Special:Statistics|5 000]]
| [[:ann:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ann:Special:ListUsers|1 244]]
| [[:ann:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:ann:Special:ListFiles|0]]
| 7
|-
| 334
| [[Llingües inuit|Inuit]]
| ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut
| <code>[[:iu:|iu]]</code>
| [[:iu:Special:Statistics|433]]
| [[:iu:Special:Statistics|3 013]]
| [[:iu:Special:Statistics|48 822]]
| [[:iu:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:iu:Special:ListUsers|41 941]]
| [[:iu:Special:ActiveUsers|33]]
| [[:iu:Special:ListFiles|0]]
| 575
|-
| 335
| [[Idioma dzongkha|Dzongkha]]
| ཇོང་ཁ
| <code>[[:dz:|dz]]</code>
| [[:dz:Special:Statistics|388]]
| [[:dz:Special:Statistics|5 773]]
| [[:dz:Special:Statistics|39 643]]
| [[:dz:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:dz:Special:ListUsers|13 280]]
| [[:dz:Special:ActiveUsers|29]]
| [[:dz:Special:ListFiles|0]]
| 1 323
|-
| 336
| [[paiwan]]
| pinayuanan
| <code>[[:pwn:|pwn]]</code>
| [[:pwn:Special:Statistics|376]]
| [[:pwn:Special:Statistics|636]]
| [[:pwn:Special:Statistics|13 034]]
| [[:pwn:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pwn:Special:ListUsers|2 627]]
| [[:pwn:Special:ActiveUsers|2]]
| [[:pwn:Special:ListFiles|0]]
| 10
|-
| 337
| [[Sangu]]
| Sängö
| <code>[[:sg:|sg]]</code>
| [[:sg:Special:Statistics|371]]
| [[:sg:Special:Statistics|1 957]]
| [[:sg:Special:Statistics|21 751]]
| [[:sg:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:sg:Special:ListUsers|7 832]]
| [[:sg:Special:ActiveUsers|17]]
| [[:sg:Special:ListFiles|0]]
| 203
|-
| 338
| [[Idioma tigriña|Tigriña]]
| ትግርኛ
| <code>[[:ti:|ti]]</code>
| [[:ti:Special:Statistics|364]]
| [[:ti:Special:Statistics|3 062]]
| [[:ti:Special:Statistics|25 910]]
| [[:ti:Special:ListUsers/sysop|2]]
| [[:ti:Special:ListUsers|11 366]]
| [[:ti:Special:ActiveUsers|15]]
| [[:ti:Special:ListFiles|0]]
| 465
|-
| 339
| [[Idioma dinka|Dinka]]
| Thuɔŋjäŋ
| <code>[[:din:|din]]</code>
| [[:din:Special:Statistics|324]]
| [[:din:Special:Statistics|1 063]]
| [[:din:Special:Statistics|9 248]]
| [[:din:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:din:Special:ListUsers|7 643]]
| [[:din:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:din:Special:ListFiles|0]]
| 45
|-
| 340
| [[{{#language:nr|ast}}]]
| {{lang|nr|{{#language:nr}}}}
| <code>[[:nr:|nr]]</code>
| [[:nr:Special:Statistics|319]]
| [[:nr:Special:Statistics|944]]
| [[:nr:Special:Statistics|6 260]]
| [[:nr:Special:ListUsers/sysop|0]]
| [[:nr:Special:ListUsers|1 488]]
| [[:nr:Special:ActiveUsers|12]]
| [[:nr:Special:ListFiles|0]]
| 25
|-
| 341
| [[Pali]]
| पालि
| <code>[[:pi:|pi]]</code>
| [[:pi:Special:Statistics|300]]
| [[:pi:Special:Statistics|1 822]]
| [[:pi:Special:Statistics|103 466]]
| [[:pi:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pi:Special:ListUsers|8 454]]
| [[:pi:Special:ActiveUsers|10]]
| [[:pi:Special:ListFiles|1]]
| 1 462
|-
| 342
| [[{{#language:kaj|ast}}]]
| {{lang|kaj|{{#language:kaj}}}}
| <code>[[:kaj:|kaj]]</code>
| [[:kaj:Special:Statistics|256]]
| [[:kaj:Special:Statistics|1 131]]
| [[:kaj:Special:Statistics|23 966]]
| [[:kaj:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kaj:Special:ListUsers|483]]
| [[:kaj:Special:ActiveUsers|11]]
| [[:kaj:Special:ListFiles|0]]
| 248
|-
| 343
| [[{{#language:ppl|ast}}]]
| {{lang|ppl|{{#language:ppl}}}}
| <code>[[:ppl:|ppl]]</code>
| [[:ppl:Special:Statistics|248]]
| [[:ppl:Special:Statistics|1 262]]
| [[:ppl:Special:Statistics|9 714]]
| [[:ppl:Special:ListUsers/sysop|3]]
| [[:ppl:Special:ListUsers|500]]
| [[:ppl:Special:ActiveUsers|14]]
| [[:ppl:Special:ListFiles|0]]
| 129
|-
| 344
| [[{{#language:bdr|ast}}]]
| {{lang|bdr|{{#language:bdr}}}}
| <code>[[:bdr:|bdr]]</code>
| [[:bdr:Special:Statistics|237]]
| [[:bdr:Special:Statistics|1 354]]
| [[:bdr:Special:Statistics|5 729]]
| [[:bdr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:bdr:Special:ListUsers|1 462]]
| [[:bdr:Special:ActiveUsers|9]]
| [[:bdr:Special:ListFiles|0]]
| 94
|-
| 345
| [[{{#language:tig|ast}}]]
| {{lang|tig|{{#language:tig}}}}
| <code>[[:tig:|tig]]</code>
| [[:tig:Special:Statistics|62]]
| [[:tig:Special:Statistics|492]]
| [[:tig:Special:Statistics|6 756]]
| [[:tig:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:tig:Special:ListUsers|1 633]]
| [[:tig:Special:ActiveUsers|10]]
| [[:tig:Special:ListFiles|0]]
| 661
|-
| 346
| [[Idioma ndonga|Ndonga]]
| Oshiwambo
| <code>[[:ng:|ng]]</code>
| [[:ng:Special:Statistics|8]]
| [[:ng:Special:Statistics|443]]
| [[:ng:Special:Statistics|5 930]]
| [[:ng:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ng:Special:ListUsers|2 498]]
| [[:ng:Special:ActiveUsers|2]]
| [[:ng:Special:ListFiles|0]]
| 39 578
|-
| 347
| [[Choctaw]]
| Choctaw
| <code>[[:cho:|cho]]</code>
| [[:cho:Special:Statistics|6]]
| [[:cho:Special:Statistics|202]]
| [[:cho:Special:Statistics|4 223]]
| [[:cho:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:cho:Special:ListUsers|1 946]]
| [[:cho:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:cho:Special:ListFiles|0]]
| 22 309
|-
| 348
| [[Marshallés]]
| Ebon
| <code>[[:mh:|mh]]</code>
| [[:mh:Special:Statistics|4]]
| [[:mh:Special:Statistics|207]]
| [[:mh:Special:Statistics|4 215]]
| [[:mh:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mh:Special:ListUsers|2 252]]
| [[:mh:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:mh:Special:ListFiles|0]]
| 52 444
|-
| 349
| [[Kwanyama]]
| Kwanyama
| <code>[[:kj:|kj]]</code>
| [[:kj:Special:Statistics|4]]
| [[:kj:Special:Statistics|115]]
| [[:kj:Special:Statistics|3 551]]
| [[:kj:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kj:Special:ListUsers|1 445]]
| [[:kj:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:kj:Special:ListFiles|0]]
| 23 778
|-
| 350
| [[Llingües yi|Yi]]
| ꆇꉙ
| <code>[[:ii:|ii]]</code>
| [[:ii:Special:Statistics|3]]
| [[:ii:Special:Statistics|188]]
| [[:ii:Special:Statistics|11 657]]
| [[:ii:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ii:Special:ListUsers|2 158]]
| [[:ii:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:ii:Special:ListFiles|0]]
| 235 792
|-
| 351
| [[Hiri motu]]
| Hiri Motu
| <code>[[:ho:|ho]]</code>
| [[:ho:Special:Statistics|3]]
| [[:ho:Special:Statistics|130]]
| [[:ho:Special:Statistics|3 789]]
| [[:ho:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ho:Special:ListUsers|1 752]]
| [[:ho:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:ho:Special:ListFiles|0]]
| 52 233
|-
| 352
| [[Lorí del norte]]
| لۊری شومالی
| <code>[[:lrc:|lrc]]</code>
| [[:lrc:Special:Statistics|1]]
| [[:lrc:Special:Statistics|240]]
| [[:lrc:Special:Statistics|140 074]]
| [[:lrc:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:lrc:Special:ListUsers|5 177]]
| [[:lrc:Special:ActiveUsers|2]]
| [[:lrc:Special:ListFiles|0]]
| 33 338 196
|-
| 353
| [[:en:Muscogee|Muscogee]]
| Mvskoke
| <code>[[:mus:|mus]]</code>
| [[:mus:Special:Statistics|1]]
| [[:mus:Special:Statistics|116]]
| [[:mus:Special:Statistics|3 606]]
| [[:mus:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:mus:Special:ListUsers|2 488]]
| [[:mus:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:mus:Special:ListFiles|0]]
| 411 115
|-
| 354
| [[Idioma nauruanu|Nauruanu]]
| Dorerin Naoero
| <code>[[:na:|na]]</code>
| [[:na:Special:Statistics|0]]
| [[:na:Special:Statistics|1 813]]
| [[:na:Special:Statistics|90 007]]
| [[:na:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:na:Special:ListUsers|12 247]]
| [[:na:Special:ActiveUsers|3]]
| [[:na:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 355
| [[Llingua Akán|Akan]]
| Akan
| <code>[[:ak:|ak]]</code>
| [[:ak:Special:Statistics|0]]
| [[:ak:Special:Statistics|1 711]]
| [[:ak:Special:Statistics|29 897]]
| [[:ak:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:ak:Special:ListUsers|13 931]]
| [[:ak:Special:ActiveUsers|7]]
| [[:ak:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 356
| [[Groenlandés]]
| kalaallisut
| <code>[[:kl:|kl]]</code>
| [[:kl:Special:Statistics|0]]
| [[:kl:Special:Statistics|1 293]]
| [[:kl:Special:Statistics|76 457]]
| [[:kl:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kl:Special:ListUsers|15 638]]
| [[:kl:Special:ActiveUsers|8]]
| [[:kl:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 357
| [[Idioma cree|Cree]]
| Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
| <code>[[:cr:|cr]]</code>
| [[:cr:Special:Statistics|0]]
| [[:cr:Special:Statistics|1 273]]
| [[:cr:Special:Statistics|41 048]]
| [[:cr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:cr:Special:ListUsers|22 648]]
| [[:cr:Special:ActiveUsers|9]]
| [[:cr:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 358
| [[:en:Norfolk|Norfolk]]
| Norfuk / Pitkern
| <code>[[:pih:|pih]]</code>
| [[:pih:Special:Statistics|0]]
| [[:pih:Special:Statistics|1 046]]
| [[:pih:Special:Statistics|45 580]]
| [[:pih:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:pih:Special:ListUsers|13 015]]
| [[:pih:Special:ActiveUsers|6]]
| [[:pih:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 359
| [[Idioma afar|Afar]]
| Qafár af
| <code>[[:aa:|aa]]</code>
| [[:aa:Special:Statistics|0]]
| [[:aa:Special:Statistics|508]]
| [[:aa:Special:Statistics|4 694]]
| [[:aa:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:aa:Special:ListUsers|4 388]]
| [[:aa:Special:ActiveUsers|2]]
| [[:aa:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 360
| [[Idioma hereru|Hereru]]
| Otsiherero
| <code>[[:hz:|hz]]</code>
| [[:hz:Special:Statistics|0]]
| [[:hz:Special:Statistics|176]]
| [[:hz:Special:Statistics|4 486]]
| [[:hz:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:hz:Special:ListUsers|3 868]]
| [[:hz:Special:ActiveUsers|2]]
| [[:hz:Special:ListFiles|0]]
| 0
|-
| 361
| [[Idioma kanuri|Kanuri]]
| Kanuri
| <code>[[:kr:|kr]]</code>
| [[:kr:Special:Statistics|0]]
| [[:kr:Special:Statistics|163]]
| [[:kr:Special:Statistics|4 644]]
| [[:kr:Special:ListUsers/sysop|1]]
| [[:kr:Special:ListUsers|5 737]]
| [[:kr:Special:ActiveUsers|1]]
| [[:kr:Special:ListFiles|0]]
| 0
|- class="sortbottom"
!Total
!
!
!
! 66505225
! 265799547
! 3863150903
! 3367<ref name="repes">Esta suma nun se correspuende col total de persones reales, pos el mesmu usuariu (con o ensin cuenta global nos proyeutos) ye cuntáu tantes vegaes como apaeza en distintes Wikipedias pa esa estadística.</ref>
! 129129262
! 623455
! 2900859
! 131
|}
<!-- bot table end -->
== Ver tamién ==
* [[Especial:Todos los wikis de Wikimedia|Llista de wikis de Wikimedia]]
* Wikipedia:Llista completa de Wikipedies
* [[:w:Wikipedia:Wikipedia articles written in the greatest number of languages|Artículos de Wikipedia escritos nel mayor númberu de llingües]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [[metawiki:List of Wikipedias|Llista de Wikipedias]] en Meta-Wiki
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Wikipedies| ]]
[[Categoría:Llistes]]
2raozn54owaudos5qr3uduwoe1ux9f3
Tallín
0
90272
4489995
4486933
2026-05-02T14:18:52Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 8 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489995
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tallín'''{{cartafueyu|países}} ({{lang-et|Tallinn}} {{IPA|[ˈtɑlʲˑinˑ]}}) ye la [[Capital (política)|capital]] de la [[Estonia|República d'Estonia]] y del [[condáu d'Harju]]. Ocupa una superficie de {{superficie de|Tallín|1}} km² nos qu'habiten {{persones|unidá=habitantes}}, lo que la convierte na ciudá más poblada d'Estonia y el so principal puertu. Ta asitiada na mariña norte del país, a veres del [[golfu de Finlandia]], a 80 km al sur de [[Ḥélsinki]].
Tallín ye'l centru políticu y económicu del Estáu. La ciudá alluga la sede del [[Riigikogu]] (Parllamentu d'Estonia), el palaciu presidencial y los ministerios. Amás, nella atópense aniciaes la bolsa y les principales empreses del país.
La ciudá surdió como un puertu comercial na ruta marítima que xunía [[Europa Occidental]] con [[Rusia]] y conoció el so máximu apoxéu como ciudá [[Lliga Hanseática|hanseática]] en plena [[Edá Media]]. Tres la independencia d'[[Estonia]] en [[1991]] Tallín volvió resurdir, esta vegada per mediu del turismu y l'apueste firme poles [[Teunoloxíes de la información y la comunicación|nueves teunoloxíes]].
== Etimoloxía ==
Históricamente conocida pol so antiguu nome xermánicu ''Reval'' o ''Revel'', (vease [[Nomes de ciudaes d'Europa en distintos idiomes#T|el nome en distintos idiomes]]), ''Tallinna'' reemplazó al anterior nome de ''Reval'' ({{lang-ru|Ревель}}) en [[1918]], cuando [[Estonia]] llogró la independencia. A principios de la [[década de 1920]] esta denominación foi modificada, pasando a ser ''Tallinn'', casu escepcional nel [[idioma estoniu]], onde los topónimos de les poblaciones siempres terminen en vocal. Entá esiste tracamundiu en dellos falantes estranxeros sobre esti términu, tracamundiu sosteníu pol fechu de que n'estoniu el [[caso xenitivu]] d'esta pallabra termina col sufixu –a, asina tenemos que l'Aeropuertu de Tallín llámase, ''Tallinna Lennujaam''.
La terminación ''–linna'', como en xermánicu ''-burg'' y n'eslavu ''-grad'' o ''-gorod'' significaba orixinalmente "fortaleza", anque darréu utilizóse como sufixu na formación de los nomes de ciudá. Ello ye que n'estoniu ''linn'' significa ciudá.
Alderícase l'orixe del nome ''Tallinn'', pero sábese que ye d'orixe estoniu. Según la teoría más aceptada deriva de ''Taani-linn'', que significa "ciudá danesa" términu que se xustifica na primer construcción d'una fortaleza na llomba de Toompea polos daneses;<ref name="Taylor">{{cita llibru |
apellíos = Taylor
|nome= Neil
|títulu= Tallinn, 2nd: The Bradt City Guide (Bradt Mini Guide)
|añu= 2007
|editorial= Bradt Travel Guides
|ubicación= Inglaterra |id=
184162179X
}}</ref> otres teoríes afirmen que vien de ''Talu linn'', que significa "ciudá de l'agricultura", o de ''tali-linna'' que vien significar "ciudá d'iviernu".
La ciudá tien dellos nomes históricos, ''Koluvan'', ''Lindanisse'', según variaciones del nome xermánicu ''Reval'': ''Revalia'', ''Revel'' y ''Reveln''. El nome de ''Reval'' ye utilizáu polos alemanes y los suecos pa designar a Tallín, y foi una de les denominaciones oficiales de la ciudá hasta principios del [[sieglu XX]]. Esti nome aniciar nel [[sieglu XIII]] y procede del nome del antiguu condáu de ''Rävala'' qu'ocupaba'l norte de l'actual Estonia. Esisten otros nomes antiguos pa designar a Tallín, especialmente significativos son ''Lindanisse'' y les sos variantes, ''Lyndanisse'' en [[Idioma danés|danés]], ''Lindanäs'' en [[Idioma suecu|suecu]] y ''Ledenets'' en [[antiguu eslavu eclesiásticu]]. ''Kesoniemi'' y ''Rääveli'' en [[Idioma finés|finés]] y ''Kolyvan'' (''Колывань'') en [[antiguu eslavu del este]] son tamién vieyos nomes de Tallín.<ref>{{cita web |url=http://tallinn24.info/tallinn_history.html |títulu=Tallinn history |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn24.info |fecha=2007 |idioma=inglés }}</ref>
== Historia ==
Créese que la mariña sur del [[golfu de Finlandia]] taba habitada por tribus ugrofineses dende'l [[Sieglu XX e.C.|segundu mileniu e. C.]]
La primer mención de Tallín apaez nuna obra del cartógrafu [[almorávide]] [[Al-Idrisi|Muhammad al-Idrisi]]. Nesti mapa, que data del añu [[1154]], la población apaez sol nome de ''Kaluria'',<ref>{{cita web |url=http://www.travel2baltics.com/default.asp/ac/t2b_sihtkoht/subac/est/id/178
|títulu=Tallinn - Medieval Capital |fechaaccesu=[[22 de setiembre]] de 2008 |autor=Travel to Baltics |idioma=inglés }}</ref> y ye descrita como una pequeña ciudá o fortaleza.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/papel/hemeroteca/2000/11/18/motor/920918.html |títulu=Una moderna ciudá medieval |fechaaccesu=[[19 d'ochobre]] de 2008 |autor=Fernando Martínez Lainez ([[El Mundo (España)|El Mundo]]) |fecha=[[18 de payares]] de [[2000]]}}</ref>
Tallín adquirió importancia como puertu estratéxicamente asitiáu ente [[Escandinavia]] y [[Rusia]], ello convirtió a la ciudá n'oxetivu de les órdenes relixosu-militares xermániques y del [[Reinu de Dinamarca]] mientres el periodu de les [[Cruzaes Báltiques]], a principios del [[sieglu XIII]].
=== Periodu danés ===
Tallín y el norte d'Estonia cayeron en poder danés nel añu [[1219]], tres la [[batalla de Lyndanisse]].<ref>[https://books.google.com/books?id=PFBtfXG6fXAC&pg=PA269&vq=Duchy+of+Estonia&dq=%22Duchy+of+Estonia%22&lr=&source=gbs_search_s&sig=ACfU3O1ZqeL3WfxncxJEpJV7Jj0jMKw6Xg High medieval rural settlement in Scandinavia; The Cambridge History of Scandinavia By Knut Helle; p. 269] ISBN 0-521-47299-7</ref> Según les cróniques, los estonios aguantaron fiero l'asediu que'l rei [[Valdemar II de Dinamarca]] impunxo sobre la ciudá, anque finalmente'l rei danés consiguió la captura de la plaza. Los daneses construyeron una fortaleza na llomba de Toompea.
[[Ficheru:Danmarks flag 1219 Lorentzen.jpg|left|250px|thumb| El [[Dannebrog]] cayendo del cielu mientres la batalla de Lyndanisse. [[Christian August Lorentzen]].]]
Sicasí, el poder danés non pudo caltenese mientres enforma tiempu por cuenta de la oposición local, que asedió [[Toompea]] en [[1220]] y [[1223]], y a la espansión de los alemanes al traviés de los [[Hermanos Livonios de la Espada]], quien en [[1227]] conquistaron Tallín, construyendo en Toompea la primer fortaleza de piedra. Posiblemente coles mires de consolidar el poder alemano frente a los vasallos llocales, en [[1230]] llegaron a la ciudá provenientes de [[Visby]], ciudá de la [[isla de Gotland]], un grupu de comerciantes alemanes que fundaron so la fortaleza una colonia d'unos 200 miembros.<ref>{{cita web |url= http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=94&kateg=43&alam=61&leht=4 |títulu= Consolidation of the new regime. Origin and mutual relations of the new settlers |fechaaccesu= 28 de setiembre de 2008 |idioma= inglés |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20070610030324/http://www.estonica.org/eng/lugu.html?kateg=43&menyy_id=94&alam=61&leht=4 |fechaarchivu= 2007-06-10 }}</ref> L'acta fundacional d'esta nun llegó hasta los nuesos díes pero probablemente este sía'l momentu nel que s'empezó a llevantar la ciudá baxa, que col nome de Reval constituyó una entidá separada de la ciudá alta o Toompea.
En [[1236]] los Hermanos Livonios sufrieron una estrueldosa gana ante los lituanos y sengalos na [[batalla de Saule]], lo que bastia la so unión al añu siguiente cola [[Orde Teutónica]]. Debíu al [[tratáu de Stensby]] los Hermanos Livonios devolvieron Tallín xunto al restu de [[Harju]] y [[Vironia]] a Dinamarca en [[1238]]. Mientres esti periodu los daneses construyeron un castiellu en Domberg (Toompea). Igualmente establecióse un obispáu dependiente del [[Arzobispáu de Lund]].
En [[1248]], los vasallos y ciudadanos de Tallín yá teníen un órganu llexislativu local, el ''Ritterschaft''. En [[1285]] la ciudá convertir nel miembru más septentrional de la [[Lliga Hanseática]], organización controlada polos alemanes, a la que pertenecería hasta [[1865]]. Tallín esperimentó una rápida crecedera económica al convertise nun puertu clave de la Lliga Hanseática ente [[Nóvgorod]] y Occidente. Tresportábense pieles, miel, cueru y grasa de foca escontra l'oeste y sal, sardines, teles y vinu escontra l'este. Amás, la [[idioma alemán|llingua alemana]] empezó a adquirir una preponderancia que nun perdería hasta [[1889]] cuando dexó de ser oficial en Tallín.
=== Periodu alemán ===
En [[1343]] los llabradores estonios llevantar contra la dominación estranxera nes revueltes conocíes como'l [[Llevantamientu de la nueche de San Xurde]], nes que Tallín foi asediada polos estonios. Estes revueltes, finalmente encaloraes polos Caballeros Teutónicos, supunxeron el cayente final del poder danés. Tres años más tarde vendieron el so territoriu n'Estonia a la Orde Teutónica por 1.000 [[Marcu estoniu|marcos]]; con esto los xermanos sumaben el dominiu políticu al económicu que yá teníen, gracies a la Lliga Hanseática. A Dinamarca namái quedó-y el poder eclesiástico empobináu dende Lund.
[[Ficheru:Gran Puerta Costera, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 03.JPG|thumb|left|''Puerta vieya'' de Tallín.]]
[[Ficheru:Puerta de Viru, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 11.JPG|miniaturadeimagen|Puerta de Viru.]]
Col advenimiento del nuevu poder teutón, l'enfrentamientu ente l'obispu y los caballeros apinóse, y los 8.000 habitantes de la ciudá baxa, mayoritariamente artesanos y mercaderes alemanes, viéronse obligaos a construyir una muralla defensiva que tenía 66 torres.
Cola [[Luteranismu|Reforma Luterana]] la influencia xermánica fíxose más fuerte y la ciudá convertir al luteranismu en [[1525]]. D'esta dómina, [[1530]], data la veleta que dende lo alto de l'aguya del Conceyu de Tallín convirtióse en símbolu de la ciudá; la veleta representa la figura d'un antiguu guerreru llamáu [[Vana Toomas]] (''Viejo Tomás'').<ref>{{cita web |url=http://veeb.tallinn.ee/raekoda/index.php?id=2865&PHPSESSID=0 |autor=Tallinna Raekoda |títulu=The Town Hall Tower |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071017203132/http://veeb.tallinn.ee/raekoda/index.php?id=2865 |fechaarchivu=2007-10-17 }}</ref>
=== Periodu suecu ===
De resultes del desmoronamiento de la Orde Teutónica tres la ofensiva de Rusia, Tallín poner so vasallaxe de [[Suecia]], qu'actuó en calidá de proteutor del norte de l'actual Estonia contra'l zar [[Iván IV de Rusia|Iván el Tarrecible]], que asedió la ciudá mientres 29 selmanes ente los años [[1570]] y [[1571]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Kinder |nome=Hermann |apellíu2=Higelmann |nome2=Werner |editorial= ISMU |títulu=Atles zur Weltgeschichte |añu= 1991 |isbn= 84-7090-005-6 |páxina=265|capítulu= Edad Media }}</ref>
A fines del [[sieglu XV]] construyóse una nueva torre gótica de 159 metros pa la Ilesia de San Olaf (''Oleviste''). Naquella dómina yera una de les torres más altes d'Europa, y posiblemente la construcción más alta del mundu. Dempués d'una reconstrucción por cuenta de una quema asocedida en [[1629]], la torre quedó col actual altor de 123 metros.
=== Periodu rusu y primer independencia ===
La ciudá permanecería en poder suecu hasta la [[Gran Guerra del Norte]] de [[1710]], cuando les tropes sueques acantonaes en Tallín y abrasaes pola peste capitularon ante'l [[Imperiu rusu]]. Sicasí les instituciones llocales caltuvieron la so independencia económico y cultural dientro de Rusia per mediu del [[Ducáu d'Estonia]], llegando inclusive a caltenese'l [[idioma alemán|alemán]] como l'idioma oficial pal comerciu.<ref name="Taylor" /> Namái en [[1889]], col entamu de les polítiques de rusificación llevaes a cabu pol Imperiu rusu, foi abolida la maxistratura de Reval.
Mientres el reináu de [[Pedru I de Rusia|Pedro'l Grande]], foi construyíu'l [[Palaciu Kadriorg]], más allá de les muralles de la ciudá. El Zar Pedru I tenía enforma interés nesti puertu llegando a visitalo en 11 ocasiones, y hasta celebró una [[Navidá]] nél.<ref name="Taylor" />
En [[1870]] inauguróse la llinia de ferrocarril que xune Tallín con [[San Petersburgu]], convirtiendo la ciudá nun importante puertu del Imperiu rusu. Dende la lliberación de los llabradores de la servidume empecipió un fluxu de llabradores estonios faía la ciudá na que se modificar drásticamente el porcentaxe de nacionales pasando d'un 52% en [[1867]] a un 89% venti años dempués.
Mientres la [[Primer Guerra Mundial]], el [[Gobiernu Provisional Rusu]] venció más poder a los estonios, y Tallín foi nomada capital de l'acabante crear [[Gobernatura Autónoma d'Estonia]], n'abril de [[1917]]. El [[25 de febreru]] de [[1918]], un día dempués de qu'Estonia proclamara la so independencia, l'[[Exércitu alemán (Imperiu)|Exércitu Imperial Alemán]] ocupó la ciudá. Los alemanes abandonar en payares, al rematar la guerra.
De magar, los estonios llucharon nuna [[guerra d'independencia d'Estonia|guerra contra los bolxeviques]], que s'averaron a dellos quilómetros de Tallín, anque nun llegaron a entrar nella. Esti puertu foi fundamental pa la causa estonia, yá que al traviés d'este, los estonios recibieron ayuda militar del [[Reinu Xuníu]].<ref name="Taylor" />
De resultes de la firma del [[Pactu Molotov-Ribbentrop]], los [[Ocupación de les Repúbliques Báltiques|soviéticos entraron n'Estonia]] n'agostu de [[1940]]. Tallín convertir na capital de la [[RSS d'Estonia]] y na principal base naval de la Xunión Soviética, por cuenta del so puertu llibre de xelu. Políticos, intelectuales y ciudadanos sospechosos d'anticomunismu fueron arrestaos y deportaos.<ref>{{cita llibru |
autor = Stephane Courtois; Werth, Nicolas; Panne, Jean-Louis; Paczkowski, Andrzej; Bartosek, Karel; Margolin, Jean-Louis & Kramer, Mark.
|editorial= [[Harvard University Press]]
|títulu= The Black Book of Communism: Crimes, Terror, Repression
|añu= 1999
|isbn= 0-674-07608-7
}}</ref>
[[Ficheru:Tallinn defence1941.jpg|thumb|250px|Defensa soviética de Tallín en 1941.]]
Mientres la [[invasión de la Xunión Soviética]], 20.000 soldaos soviéticos fueron apostaos pa la defensa de Tallín, pero'l [[26 d'agostu]] de [[1941]], l'Armada Soviética tuvo que sacupar los barcos de guerra, al faese insostenible la defensa de la base. La cayida d'esta ciudá estenó'l camín escontra [[Leningráu]] a los alemanes, que la sitiaron (vease [[Sitiu de Leningráu]]). Mientres la invasión alemana la persecución foi sufrida por supuestos comunistes y xudíos que la so población foi práuticamente esterminada.<ref>{{cita web |url=http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Estonia.html?title=Jews_in_Estonia&action=edit |autor=Jewish Virtual Library |títulu=The Virtual Jewish History Tour Estonia |añu=2008 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
El [[9 de marzu]] de [[1944]] el 11% de la ciudá foi destruyida polos bombardeos soviéticos que provocaron 600 muertos. El [[18 de setiembre]] d'anguaño'l gobiernu independiente d'Estonia foi restituyíu y tres la salida de los soldaos alemanes, mientres el [[20 de marzu|20]] y el [[22 de marzu|22]] del mesmu mes la bandera nacional estonia ondeó sobre la torre de [[Pikk Hermann]], antes de la entrada del [[Exércitu Coloráu]]. Esti fechu, anque curtiu nel tiempu, ye determinante como prueba de la illegalidá de la ocupación soviética d'Estonia yá que esti gobiernu coló al exiliu y dio continuidá a la República d'Estonia hasta la so nueva independencia en [[1991]].<ref>{{cita web |url=http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=99&kateg=43&alam=61&leht=4 |títulu=Warfare in Estonia in 1944 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Estonica |fecha=2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070610021915/http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=99&kateg=43&alam=61&leht=4 |fechaarchivu=2007-06-10 }}</ref>
Mientres la dómina soviética Tallín esperimentó una gran crecedera económica y demográficu. Convertir nel principal puertu de tresporte de ceberes de la [[XRSS]] y na so contorna instaláronse industries pesaes y alimentarias. En [[1980]] les pruebes de regatas de los [[Xuegos Olímpicos de Moscú 1980|Xuegos Olímpicos de Moscú]] celebrar en Tallín, más concretamente nes instalaciones de Pirita.<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/diario/1979/04/12/deportes/292716014_850215.html |títulu=Leningrado, Kiev, Tallin, y Minsk, sedes olímpicas además de Moscú |fechaaccesu=2 de marzu de 2021 |autor=[[El País]] |fecha=[[12 d'abril]] de [[1979]]}}</ref>
[[Ficheru:Maarjamäe War Memorial.jpg|thumb|250px| Monumentu a la guerra alzáu polos soviéticos en 1975 sobre la tumba de los soldaos alemanes muertos mientres el sitiu de Leningráu.]]
A finales de la década de 1980 empecipiar en Tallín el movimientu d'independencia estoniu, l'actu catalizador del independentismu foi'l festival del cantar estoniu, eventu tradicional que se celebra nel país como símbolu de la identidá nacional. Nél interpreten cantares típiques n'idioma estoniu. Estos festivales adquirieron mientres estos años un gran significáu políticu. Nel de [[1988]] llegaron a concentrar a 300.000 persones y en de [[1990]] en redol a 500.000. Estos actos dieron llugar a la llamada [[revolución cantada]] que concluyó cola independencia de les repúbliques báltiques.<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn-life.com/tallinn/estonian-singing-revolution |títulu=Estonian Singing Revolution |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn Life |fecha=2008 |idioma=inglés }}</ref>
=== Segunda independencia ===
Cuando cayó'l [[Muriu de Berlín]], [[Estonia]] independizar de la [[Xunión Soviética]] y el [[20 d'agostu]] de [[1991]] Tallín convertir de nuevu, dempués de 51 años, na capital de la proclamada República d'Estonia. Tres la independencia, Tallín esperimentó una gran crecedera económica: el centru rehabilitóse y al so llau creció'l distritu financieru con modernos edificios como'l del Bancu d'Estonia, surdieron nueves zones residenciales como Peetri, barriu de viviendes unifamiliares llevantáu nun antiguu banzáu desecado asitiáu al sur del aeropuertu. La ciudá antigua de Tallín foi declarada [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]] en [[1997]].
Tallín foi a finales d'[[abril]] de [[2007]] escenariu de los disturbios más graves asocedíos dende la independencia. La causa d'éstos foi'l treslláu del monumentu del [[Soldáu de bronce de Tallín|soldáu de bronce]], alzáu polos soviéticos al rematar la [[Segunda Guerra Mundial]] como conmemoración de la victoria sobre los nazis, escontra'l campusantu de les [[Fuercies de Defensa Estonies]].<ref>{{cita web |url=http://www.euronews.net/index.php?page=info&article=419729&lng=5 |autor=EuroNews |títulu=Instalada nel campusantu militar de Tallín la revesosa estatua del soldáu soviéticu |añu=2007 |fechaaccesu=30 d'abril de 2007 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080528143924/http://www.euronews.net/index.php?page=info&article=419729&lng=5 |fechaarchivu=2008-05-28 }}</ref> Les revueltes y saqueos asoceder mientres cinco díes, y enfrentaron a radicales rusos cola policía, morriendo un ciudadanu rusu.<ref name="posti_ganin">{{Cita web |url=http://www.postimees.ee/270407/esileht/siseuudised/257508.php |títulu=Öine märul: üks surnu, 44 vigastatut, 99 lõhkumisjuhtu ja 300 kinnipeetut |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070905113352/http://www.postimees.ee/270407/esileht/siseuudised/257508.php |fechaarchivu=2007-09-05 }}</ref>
Históricamente, Tallín consistió de trés partes:
* la "Llomba de la Catedral" (''Toompea''), onde s'asitiaba l'autoridá central, primero de los obispos, depués de la Orde, y de la nobleza Báltica; güei ye sede del gobiernu estoniu y de delles embaxaes y residencies.
* la Ciudá Vieya, que ye l'antigua ciudá hanseática, la "ciudá de los ciudadanos". Esta parte de la ciudá nun tuvo alministrativamente xunida a Toompea hasta finales del sieglu XIX. Foi centru del comerciu medieval de la [[Sal común|sal]], gracies al cual espolletó y creció económicamente.
* la ciudá estender al sur de la ciudá antigua, onde los estonios estableciéronse. Estos nun formaron la mayoría de la población de Tallín hasta mediaos o fines del sieglu XIX.
== Demografía ==
La población de Tallín foi siempres multiétnica. Bastante ye que los sos fundadores fueron xermanos y dende entós hasta la [[Segunda Guerra Mundial]], los ciudadanos d'esti orixe tuvieron una presencia importante na ciudá.
Mientres la [[Edá Media]] la población taba partida ente [[alemanes]] y [[estonios]]. Los primeros yeren [[comerciante]]s y [[artesanu|artesanos]] que se concentraben na ciudá antigua, los segundos yeren [[trabayador]]es y [[siervos]] que xeneralmente habitaben extramuros por razones económiques. La población de 1.000 habitantes foi creciendo al par que la economía hasta llegar nel sieglu XV a unos 4.000 habitantes. La espansión de la ciudá nesta dómina llegó a ocupar lo que güei ye Vanalinn, la ciudá antigua.
Cola crisis comercial, la [[Guerra de Livonia]] y la [[peste]] nel sieglu XVI y principios del XVII la población nun esperimentó una gran crecedera. Tres la [[Gran Guerra del Norte]] la población de Tallín viose amenorgada en más de dos tercios. Si en [[1708]] la población rondaba los 10.000 habitantes, en [[1710]] esta cifra baxó a los 2.000 habitantes. Namái na década de [[1780]] volver a los niveles d'antes de la guerra. A principios del [[sieglu XIX]] la población creció de forma continua, pero nun ye hasta la segunda metá d'esti sieglu cuando gracies al procesu industrializador de la ciudá, el númberu d'habitantes esperimentó un boom na so crecedera. De 44.000 habitantes en [[1881]] pasar a 160.000 en [[1917]]. Nesta etapa la ciudá espandir pel sur y l'este, creándose los barrios de Nõmme y Merivälja. A pesar de la política de rusificación empecipiada nos últimos años del sieglu XIX pol [[Imperiu Rusu]], la composición de la población de Tallín nun se modificar de forma sensible. Mientres esti periodu la ciudá abrir escontra l'este.
{|align=left {{tablaguapa}} style="font-size: 90%; margin-right: 20px;"
|- align="center"
!Nacionalidá !Porcentaxe
|-
|align=center|estonios||align=center|53,7%
|-
|align=center|rusos||align=center|36,5%
|-
|align=center|ucraínos||align=center|3,6%
|-
|align=center|bielorrusos||align=center|1,9%
|-
|align=center|finlandeses||align=center|0,6%
|-
|align=center|xudíos||align=center|0,3%
|-
|align=center|tártaros||align=center|0,3%
|-
|align=center|lituanos||align=center|0,2%
|-
|align=center|polacos||align=center|0,2%
|-
|align=center|letonos||align=center|0,2%
|-
|align=center|alemanes||align=center|0,1%
|-
|align=center|otres||align=center|1,9%
|-
| colspan=2|''<center><small>Fonte: Statistics Estonia 01.01.2008<ref>{{cita web |url=http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC222&ti=POPULATION+BY+THE+PLACE+OF+ |títulu=Population by the place of residence and ethnic nationality |fechaaccesu=30 de setiembre de 2008 |autor=Statistics Estonia |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303185147/http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC222&ti=POPULATION+BY+THE+PLACE+OF+ |fechaarchivu=2016-03-03 }}</ref>''
|}
Tres la [[Primer Guerra Mundial]], la población baxó en cerca d'un terciu. Pero tres la independencia d'[[Estonia]] y la eleición de Tallín como [[capital política|capital]] de la república la población volvió crecer de forma constante hasta la irrupción de la [[Segunda Guerra Mundial]]. En [[1939]] la capital cuntaba con 145.000 habitantes y tres la guerra esta cifra baxó nuevamente llegando a los 127.000 habitantes. Col final de la guerra produzse tamién la espulsión de los postreros ciudadanos d'[[alemanes|orixe alemán]].
La ocupación soviética traxo consigo una fuerte crecedera poblacional debíu sobremanera a la migración que dende [[Rusia]] y otres [[república soviética|repúbliques soviétiques]] llegaba a [[Estonia]], concentrándose especialmente nel nordeste y la capital. En [[1956]] la población llegó a los 267.000 habitantes y 20 años dempués yá yera de 408.500. Esta crecedera acelerada traxo tamién una rápida espansión de la ciudá, onde se crearon barrios enteros como Mustamäe y Õismäe al oeste, o Lasnamäe al este. Esti tresvase de población tresformó radicalmente la composición de Tallín onde la población non estonia empezó a baxar porcentualmente, esta constante caltener hasta finales de la [[década de 1980]], cuando la ciudá algama la máxima población de la so historia, cerca de 500.000 habitantes.
Tres la nueva independencia en [[1991]] Tallín empieza a perder población por cuenta de que munchos habitantes d'otres [[república soviética|repúbliques soviétiques]] abandonaron la ciudá. En [[1995]] había 434.800 persones censaes na capital. Esti enclín descendente namái se rompió en [[2005]], cuando la población empezó a aumentar tímidamente.
La población de Tallín ye de 397 617 habitantes según el [[censu de población|censu]] con fecha de [[1 de xineru]] de [[2008]].<ref name="censu"/> El 28% de la población del Estáu concentrar na capital, por cuenta de una constante migración dende otres zones del país provocada pol mayor nivel de vida de Tallín. Les poblaciones de la contorna fuéronse afaciendo a les necesidaes de la capital conformando una petrina de ciudad dormitorio tales como [[Keila]], [[Saue]], [[Maardu]], [[Kehra]], [[Aegviidu]], [[Loksa]] y [[Paldiski]].
{|align=left {{tablaguapa}} style="font-size: 90%; margin-right: 20px;"
|- align="center"
!Distritu !Población
!Porcentaxe
|-
|align=center|[[Haabersti]]||align=center|35.000||align=center|9,76%
|-
|align=center|[[Kesklinn]] <small>(centru)</small>||align=center|34.985||align=center|11,53%
|-
|align=center|[[Kristiine]]||align=center|27.531||align=center|7,40%
|-
|align=center|[[Lasnamäe]]||align=center|108.644||align=center|28,14%
|-
|align=center|[[Mustamäe]]||align=center|62.219||align=center|16,16%
|-
|align=center|[[Nõmme]]||align=center|35.043||align=center|9,74%
|-
|align=center|[[Pirita (Estonia)|Pirita]]||align=center|8.507||align=center|3,32%
|-
|align=center|[[Põhja-Tallinn]] <small>(norte de Tallín)</small>||align=center|52.573||align=center|13,95%
|-
| colspan=3|''<center><small>Fonte: Statistics Estonia 01.01.2008<ref name="Tallinn Arvudes" />
|}
La crecedera de Tallín foi incontroláu y carente de planificación, polo que la ciudá espandióse a lo llargo de les víes de comunicación, principalmente carreteres, dando a la zona urbana una carauterística contorna. El centru históricu de Tallín esperimentó una gran puxanza dende la independencia, de ser un barriu marxinal convirtióse nel centru turísticu de la capital.
Acordies con [[Eurostat]], l'axencia d'estadística de la [[Xunión Europea]], Tallín ye la capital con mayor porcentaxe de ciudadanos ensin ciudadanía europea de los estaos miembros, concretamente un 27,8% de la so población nun ye ciudadana de la [[Xunión Europea]]. La causa d'esta composición de la población deber a que mientres la etapa soviética esistió una fuerte inmigración d'habitantes d'otres repúbliques soviétiques, mayormente dende [[Rusia]], faía Tallín y otres árees del noroeste d'[[Estonia]]. Los rusos constitúin cerca del 40% de la población de la ciudá, namái nel distritu de Lasnamäe los residentes de fala rusa representen una cantidá similar a los de la totalidá de [[Tartu]], la segunda ciudá d'[[Estonia]] por población.
<center>
;Evolución demográfica de la ciudá de Tallín
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:640 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period= from:0 till:500000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1816 text:1816
bar:1834 text:1834
bar:1851 text:1851
bar:1881 text:1881
bar:1897 text:1897
bar:1925 text:1925
bar:1989 text:1989
bar:2000 text:2000
bar:2007 text:2007
bar:2013 text:2013
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1816 from:0 till: 12000
bar:1834 from:0 till: 15300
bar:1851 from:0 till: 24000
bar:1881 from:0 till: 45900
bar:1897 from:0 till: 58800
bar:1925 from:0 till: 119800
bar:1989 from:0 till: 500000
bar:2000 from:0 till: 400378
bar:2007 from:0 till: 397617
bar:2013 from:0 till: 430106
PlotData=
bar:1816 at: 12000 fontsize:S text: 12.000 shift:(-8,5)
bar:1834 at: 15300 fontsize:S text: 15.300 shift:(-10,5)
bar:1851 at: 24000 fontsize:S text: 24.000 shift:(-10,5)
bar:1881 at: 45900 fontsize:S text: 45.900 shift:(-10,5)
bar:1897 at: 58800 fontsize:S text: 58.800 shift:(-10,5)
bar:1925 at: 119800 fontsize:S text: 119.800 shift:(-10,5)
bar:1989 at: 500000 fontsize:S text: 500.000 shift:(-10,5)
bar:2000 at: 400378 fontsize:S text: 400.378 shift:(-10,5)
bar:2007 at: 397617 fontsize:S text: 397.617 shift:(-10,5)
bar:2013 at: 430106 fontsize:S text: 430.106 shift: (-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:
</timeline>
</center>
== Xeografía ==
[[Ficheru:Vistas panorámicas desde Toompea, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 25.JPG|miniaturadeimagen|Vista panorámica nocherniega dende Toompea.]]
Tallín ta asitiada na mariña sureste del [[golfu de Finlandia]], na parte noroeste d'[[Estonia]]. La superficie total de la ciudá ye de 149,2 km². La llinia costera tien un llargor de 46 km, la so forma recortada da llugar a numberoses badees y penínsules. La principal badea ye la de [[Badea de Tallín|Tallín]], al este queden les de Paljassaare y Kopli. Les penínsules más importantes son d'este a oeste, [[Península de Kakumäe|Kakumäe]], Kopli, Paljassaare, y [[Península de Viimsi|Viimsi]]. Amás Tallín tien 59 km de llinde terrestre que llenden colos conceyos de [[Viimsi]] y [[Jõelähtme]] al este, con [[Rai]], [[Kiili]] y [[Saku(Estonia)|Saku]] al sur y con [[Saue vald|Saue]] y [[Harku]] al oeste.
Esisten dellos llagos dientro de la ciudá, siendo'l más grande'l [[llagu Ülemiste]] (cubre un área de 9,6 km²) y amás ye la principal fonte d'agua potable de la ciudá. El [[llagu Harku]] ye'l segundu llagu más grande dientro de les llendes de la ciudá, siendo la so área de 1,6 km². L'únicu ríu significante de Tallín ye'l [[ríu Pirita]], que desagua nel distritu de Pirita y que'l so valle ye una zona protexida por cuenta de la so guapura natural. Tamién pertenez al so términu la islla d'[[Aegna]] de 2 km² asitiada al norte de la península de Viimsi. Amás en Tallín puede apreciase la buelga del impautu d'un meteoritu.<ref name="xeneral data">{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/est/g4064s32438.pdf |títulu=Üldtutvustus Xeneral data |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2008 |autor= Tallinn.ee |fecha=2007 |formatu=[[PDF]] |idioma=inglés }}</ref>
El puntu más altu de Tallín algama los 64 m sobre'l nivel del mar y ta asitiáu nel distritu de Nõmme, nel suroeste de la ciudá. Un [[cantil]] de [[piedra caliar]] crucia la ciudá, pudiendo ser reparáu en Toompea y Lasnamäe. Esti cantil forma la llinia de división xeolóxica del terrenal sobre'l que s'asitia Tallín, al sur atopa la zona formada nel [[ordovícicu]] y al norte la perteneciente al [[cambrianu]]. Mientres la Edá de Xelu too la zona de Tallín atopar so un gran glacial qu'estruyía'l terrén. Tres la retirada de los xelos la superficie, que quedó sol nivel del mar, empezó a remanecer nun procesu qu'entá güei sigue. Por cuenta de esta elevación el llagu Ülemiste quedóse aislláu del mar fai 11.500 años.<ref name="Tallinn Arvudes">{{cita web |editorial= Olle Hints |url= http://www.gi.ee/WOGOGOB/wogogob_web.pdf |títulu= A glance at the history and geology of Tallinn |formatu= [[PDF]] |páxines= p. 112 |fecha= 6 de [[payares]] de [[2004]] |fechaaccesu= [[28 de setiembre]] de [[2008]] |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110720125323/http://www.gi.ee/WOGOGOB/wogogob_web.pdf |fechaarchivu= 2011-07-20 }}</ref>
La ciudá antigua de Vanalinn atopar nel centru de Tallín, al sur del puertu. Nella estremen la ciudá baxa y l'alta (Toompea), escontra l'este atopa la ciudá decimonónica onde apocayá ta creciendo'l modernu distritu financieru. Escontra l'oeste ta la zona d'espansión de la dómina soviética na qu'abonden los carauterísticos edificios d'estilu soviéticu.
[[Ficheru:Vistas panorámicas desde Toompea, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 01-03 PAN.JPG|thumb|center|800px|Vista panorámica de Tallín.]]
=== Distancies de delles ciudaes europees ===
Tallín ta asitiáu a: 82 km de [[Ḥélsinki]], 830 km de [[Varsovia]], 280 km de [[Riga]], 860 km de [[Moscú]], 314 km de [[San Petersburgu]], 860 km de [[Copenḥague]], 380 km d'[[Estocolmu]], 1000 km de [[Berlín]], 530 km de [[Vilnius]], 2.788 km de [[Londres]], 800 km d'[[Oslu]], y 2000 km de [[París]].<ref name=ref_duplicada_1>{{cita web |editorial= Tallinn.ee |url= http://www.tallinn.ee/est/g4064s32438.PDF |títulu= Tallinn Arvudes 2007.indd |formatu=[[PDF]] |páxines= p. 9 |fecha=6 de [[payares]] de [[2007]] |fechaaccesu=[[28 de setiembre]] de [[2008]]}}</ref>
=== Clima ===
Tallín alcuéntrase influyida por un [[clima continental]] anidiáu, gracies a la so situación costera, pola [[Clima oceánicu|corriente templada del Atlánticu]]. Los [[iviernu|iviernos]] son bien fríos y escuros con poques precipitaciones, la [[primavera]] ye fresca y seca. El [[branu]] ye moderadamente templáu y lluviosu, y el [[seronda]] tamién ye una estación de munches precipitaciones, situación que xunida a la rapidez con que se derriten les primeres nevaes, da llugar en zones ensin urbanizar a llamuergues.
La diferencia col interior d'Estonia ye de 4 °C pel hibiernu y 2 °C pel branu. De mayu a setiembre les temperatures bazcuyen ente los 15 y los 21 °C, el máximu históricu rexistrar en [[1936]] con 32,3 °C y el mínimu en [[1978]] con -32,2 °C.
Por cuenta de la so llatitú pel branu Tallín llega a tener 19 hores de lluz, ente que pel hibiernu namái llega a les 6 hores.<ref>{{cita web |url=http://www.tutiempo.net/?pagina=calendariu_solar&llatitú=59.38333&longitud= |títulu=Calendariu solar perpetuu pa Tallín |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=Tutiempo.net}}</ref> Ente ochobre y abril preséntense díes de fríu intenso alternaos con otros más nidios. Pel hibiernu raramente supérense los 4 °C. Anque en marzu de [[2007]] algamáronse los 15,9 °C.
Les nevaes empiecen un mes más tarde que nel interior y rematen un mes antes. Con un permediu de 100 díes al añu, en 2007 fueron 93, les nevaes concentrar ente los meses de payares a abril, pero ye ente xineru y marzu cuando estes son más abondosos, llegando a ente 13 y 18 cm d'espesura. La máxima espesura foi de 59 cm.
La temporada d'agües alcontrar ente los meses de xunetu y setiembre.<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/est/g4064s32447 |títulu=Weather and environment |fechaaccesu=[[13 d'ochobre]] de [[2008]] |autor=Tallinn.ee |fecha=2006 |formatu=[[PDF]] |idioma=inglés }}</ref> Les precipitaciones medies añales son de 696 mm al añu, hubo 151 díes lluviosos y 16 con nubes. [[1981]] foi l'añu nel que se rexistró les máximes precipitaciones en Tallín con 921 mm, y el mes más lluviosu rexistrar n'agostu de [[1987]] con 181 mm.
<!--Infobox begins-->{{Clima |metric_first=
yes
|single_line= yes |ubicación=Tallinn
|Xin record high C = 9.3
|Feb record high C = 10.1
|Mar record high C = 15.9
|Abr record high C = 27.2
|May record high C = 29.7
|Xun record high C = 31.2
|Xnt record high C = 34.3
|Ago record high C = 33.9
|Set record high C = 28.5
|Och record high C = 22.0
|Pay record high C = 12.8
|Avi record high C = 10.6
|year record high C = 34.3
|Xin high C = −1.2
|Feb high C = −1.6
|Mar high C = 2.3
|Abr high C = 9.2
|May high C = 15.2
|Xun high C = 18.8
|Xnt high C = 21.8
|Ago high C = 20.4
|Set high C = 15.2
|Och high C = 9.4
|Pay high C = 3.4
|Avi high C = 0.3
|year high C = 9.4
|Xin mean C = -3.4
|Feb mean C = -4.3
|Mar mean C = -1.0
|Abr mean C = 4.5
|May mean C = 10.1
|Xun mean C = 14.1
|Xnt mean C = 17.2
|Ago mean C = 16.0
|Set mean C = 11.3
|Och mean C = 6.5
|Pay mean C = 1.3
|Avi mean C = -1.9
|year mean C = 5.9
|Xin low C = −5.8
|Feb low C = −7.0
|Mar low C = −4.2
|Abr low C = 0.6
|May low C = 5.2
|Xun low C = 9.6
|Xnt low C = 12.7
|Ago low C = 12.0
|Set low C = 7.8
|Och low C = 3.8
|Pay low C = −0.8
|Avi low C = −4.2
|year low C = 2.5
|Xin record low C = −31.1
|Feb record low C = −31.0
|Mar record low C = −25.5
|Abr record low C = −17.2
|May record low C = −5.0
|Xun record low C = 0.0
|Xnt record low C = 4.0
|Ago record low C = 2.1
|Set record low C = −5.0
|Och record low C = −10.5
|Pay record low C = −21.3
|Avi record low C = −31.0
|year record low C = −31.1
|precipitation colour = green
|Xin precipitation mm = 49
|Feb precipitation mm = 32
|Mar precipitation mm = 31
|Abr precipitation mm = 30
|May precipitation mm = 36
|Xun precipitation mm = 57
|Xnt precipitation mm = 74
|Ago precipitation mm = 73
|Set precipitation mm = 60
|Och precipitation mm = 65
|Pay precipitation mm = 61
|Avi precipitation mm = 49
|year precipitation mm = 618
|Xin humidity = 88
|Feb humidity = 86
|Mar humidity = 81
|Abr humidity = 73
|May humidity = 69
|Xun humidity = 74
|Xnt humidity = 76
|Ago humidity = 79
|Set humidity = 82
|Och humidity = 85
|Pay humidity = 88
|Avi humidity = 88
|year humidity = 81
|Xin rain days = 10
|Feb rain days = 8
|Mar rain days = 9
|Abr rain days = 12
|May rain days = 11
|Xun rain days = 13
|Xnt rain days = 13
|Ago rain days = 14
|Set rain days = 17
|Och rain days = 18
|Pay rain days = 16
|Avi rain days = 12
|year rain days = 153
|Xin snow days = 19
|Feb snow days = 18
|Mar snow days = 13
|Abr snow days = 5
|May snow days = 0.4
|Xun snow days = 0
|Xnt snow days = 0
|Ago snow days = 0.1
|Set snow days = 0.1
|Och snow days = 2
|Pay snow days = 11
|Avi snow days = 18
|year snow days = 87
| Xin sun = 24.8
| Feb sun = 56.5
| Mar sun = 127.1
| Abr sun = 186.0
| May sun = 275.9
| Xun sun = 303.0
| Xnt sun = 279.0
| Ago sun = 229.4
| Set sun = 141.0
| Och sun = 93.0
| Pay sun = 30.0
| Avi sun = 15.5
|year sun =
|source 1 = Pogoda.ru.net<ref name = pogoda>{{cita web |url= http://www.pogoda.ru.net/climate2/26038.htm
|títulu= КЛИМАТ ТАЛЛИНА
|editorial= Погода и климат (Clima y Tiempu)
|idioma=Rusu |fechaaccesu=15
d'abril de 2013}}</ref>
|source 2 = Observatoriu de Hong Kong (sol, 1961-1990)<ref name = HKO>{{cita web |url= http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/europe/n_europe/tallinn_y.htm
|títulu= Climatological Information for Tallinn, Estonia |editorial=
Hong Kong Observatory
|idioma=Inglés
|fechaaccesu=15 d'abril de 2013}}</ref>
}}
== Gobiernu ==
[[Ficheru:Plaza del ayuntamiento, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 14.JPG|left|thumb|200px|Conceyu de Tallín.]]
{|cellpadding="1" style="float: right; border: 1px solid #88a; background: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin-left: 10px"
|-
|colspan=3|<center>'''Alcaldes de Tallín'''</center>
|-
| '''Llexislatura''' || '''Alcalde'''
|-
|
|-
|1990-1992||Hardo Aasmäe
|-
|1992-1996||Jaak Tamm
|-
|1996||Priit Vilba
|-
|1996-1997||Robert Lepikson
|-
|1997-1999||Ivi Eenmaa
|-
|1999||Peeter Lepp
|-
|1999-2001||Jüri Mõis
|-
|2001||Tõnis Palts
|-
|2001-2004||Edgar Savisaar
|-
|2004-2005||Tõnis Palts
|-
|2005-2007||Jüri Aguarones
|-
|2007- ||[[Edgar Savisaar]]
|-
|colspan=2|<center><small>Fonte: Conceyu de Tallín</small><ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/g546s13643 |títulu=Mayors of Tallinn |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn.ee |fecha=23 de xineru de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
|-
|}
Tallín ye la sede de les principales instituciones de la [[República d'Estonia]], equí atópense'l parllamentu estoniu (''[[Riigikogu]]''), la residencia presidencial y los ministerios. Amás tamién ye'l centru alministrativu del [[condáu d'Harju]].
El gobiernu de la ciudá ta estructurado de forma análoga al gobiernu del Estáu. Esiste por tanto un órganu llexislativu, el Conseyu de la Ciudá de Tallín y un órganu executivu, el Gobiernu de la Ciudá de Tallín.
El conseyu ta compuestu por 63 conceyales que son escoyíos en [[sufraxu universal]] secretu polos ciudadanos de Tallín pa un periodu de cuatro años. Les sos principales funciones contemplaes nos estatutos son decidir les competencies del gobiernu municipal, escoyer al presidente del conseyu, designar o cesar al [[alcalde]], aprobar o refugar enmiendes a los presupuestos de la ciudá ya imponer los impuestos.<ref>{{cita web |editorial= Estonica |url= http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=1255&kateg=39&nimi=&alam=48&tekst_id= |títulu= Local Self-government: Definition, its Position in Public Administration and Historical Development |fechaaccesu= 28 de setiembre de 2008 |idioma= inglés }}</ref>
El gobiernu de la ciudá de Tallín encargar d'executar la llexislación y proponer los estatutos salarios, estructura y responsables de los distritos. L'órganu ta compuestu por seis conceyales presidíos por un alcalde que ye propuestu pol conseyu. Dende'l [[5 d'abril]] de [[2007]] esti puestu ocupar [[Edgar Savisaar]], del [[Partíu del Centru (Estonia)|Partíu del Centru]] (''Eesti Keskerakond''), ye la so segunda llexislatura, yá que tuvo como alacalde de la ciudá ente [[2001]] y [[2004]] y Maret Maripuu presidenta del Conseyu Municipal de Tallín del partíu [[Partíu Reformista Estoniu]] (''Eesti Reformierakond'').<ref>{{cita web |editorial= Tallín.ee |url= http://www.tallinn.ee/g546s729 |títulu=About Tallinn City Gorvernment |fechaaccesu=28 de setiembre de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
Tallín ta estremáu n'ocho [[distritu|distritos]] alministrativos (n'[[idioma estoniu|estoniu]]: ''linnaosad'', en singular ''linnaosa''). Los gobiernos de cada distritu son los encargaos de faer cumplir nel so área les funciones municipales qu'establecen la llexislación y los estatutos de Tallín.
Cada distritu ye alministráu por un presidente de distritu ({{lang-et|linnaosavanem}}), l'alcalde ye l'encargáu de proponer a la persona qu'hai d'ocupar esti cargu. Los conseyos alministrativos valoren la propuesta del alcalde anque nun ye venceyante.<ref>{{cita web |editorial= Tallín.ee |url= http://www.tallinn.ee/g1877s13633 |títulu= Tallinn City districts |fechaaccesu=28 de setiembre de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
Pa les eleiciones llocales los distritos eleutorales coinciden colos alministrativos. De los 63 conceyales del conceyu Haabersti escueye a 7, Kesklinn a 8, Kristiine a 6, Lasnamäe a 13, Mustamäe a 9, Nõmme a 7, Pirita a 5 y Põhja-Tallinn a 8.<ref>{{cita web |url=http://www.estemb.se/estonian_review/aid-185 |títulu=Estonians to elect more than 3,000 local councillors on October 16 |fechaaccesu=15 d'ochobre de 2008 |autor=Estonian Embassy in Sweden |fecha=[[16 d'agostu]] de 2005 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150426014637/http://www.estemb.se/estonian_review/aid-185 |fechaarchivu=2015-04-26 }}</ref> Pa les eleiciones nacionales estos modifíquense, de los 12 distritos eleutorales en que s'estrema'l país Tallín tien trés, Haabersti, Tallinn y Kristiine escueyen a 8 diputaos, Kesklinn, Lasnamäe y Pirita a 11 y Mustamäe y Nõmme a 8.<ref>{{cita web |url=http://www.riigikogu.ee/index.php?id=34609 |títulu=Elections in Estonia After the Restoration of Independence |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=[[Riigikogu]] |fecha=[[13 de setiembre]] de [[2004]] |idioma=inglés }}</ref>
Les eleiciones llocales celébrense cada cuatro años, el tercer [[sábadu]] d'[[ochobre]]. Les postreres celebraron el [[16 d'ochobre]] de [[2005]] y les próximes van facer en [[2009]]. Pal repartu de los asientos utiliza'l [[sistema D'Hondt]].<ref>{{cita web |url=http://www.vvk.ee/english/heiki.ppt |títulu=Eleutoral system in Estonia |fechaaccesu=[[23 d'ochobre]] de 2008 |autor=Heiki Sibul, Estonian National Eleutoral Committee |idioma=inglés }}</ref> Nes eleiciones municipales de 2005 utilizar por primer vegada'l [[votu electrónicu]].<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/navegante/2007/03/02/tecnologia/1172839465.html |títulu=Estonia ye'l primer país que realiza les sos votaciones parllamentaries por Internet |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=[[El Mundo (España)|El Mundo]] |fecha=5 de marzu de 2007}}</ref> En Tallín el porcentaxe de participación por aciu esti métodu foi del 2,7%, casi un puntu más qu'a nivel nacional, que s'asitió nel 1,9%.<ref>{{cita web |url=http://www.eurisy.org/doceurisy/20070917%20Tallinn/Presentations/Presentations/0_1%20State%20of%20Art%20Activities_Olev.pdf |títulu=Europe's smallest are fast to react |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn.ee |fecha=2007 |formatu=[[PDF]] |idioma=inglés }}</ref>
Les eleiciones municipales de 2005 acotaron el descensu que nos últimos años hai esperimentando l'índiz de participación na ciudá de Tallín; ente que nes eleiciones de [[2002]] esti asitiar nel 53,6%, nes de 2005 l'índiz baxó al 43,4%.<ref>{{cita web |url=http://www.eurisy.org/doceurisy/20070917%20Tallinn/Presentations/Presentations/0_1%20State%20of%20Art%20Activities_Olev.pdf |títulu=Kohaliku omavalitsuse volikogude valimine |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=Estonian National Eleutoral Committee |fecha=20 d'ochobre de 2002 |idioma=estoniu }}</ref>
Los ciudadanos de la capital confirmaron la preponderancia de la ideoloxía [[Lliberalismu|lliberal]] nel conceyu, yá que amás de que caltuvieron el so enfotu nel partíu gobernante d'enclín lliberal, uparon al [[Partíu Reformista Estoniu|Partíu Reformista]], d'esta mesma ideoloxía, a la segunda fuercia municipal. Los cuatro principales partíos que llograron representación fueron el Partíu del Centru, que con 56.143 votos llogró'l 44,11% del sofitu ciudadanu, lo que supunxo un aumentu con al respeutive de les últimes eleiciones celebraes en 2002 (magar esto nun llogró sumar nengún nuevu conceyal quedándose colos 32 que tenía); la segunda fuercia foi'l Partíu Reformista con 28.220 votos y un 20,66%, que xubió notablemente dende 2002 (consiguió 4 conceyales más, llegando a los 15) desbancando a [[Res Públicu]] como segunda fuercia política; [[Unión Pro Patria]] tomó'l relevu na [[derecha política|derecha]] a Res Públicu y atropó gran parte del votu d'esta ideoloxía, llogrando'l tercer puestu con 16.598 votos (el 12,15%), lo que-y dexó aportar al conceyu con 7 conceyales. L'únicu partíu d'izquierdes, el [[Partíu Socialdemócrata (Estonia)|partíu socialdemócrata]] llogró tamién entrar nel conceyu per primer vegada con 15.175 votos (un 11,11%) llogrando asina superar l'estragal mínimu del 5% de votos riquíos pa llograr representación. D'últimes Unión Pro patria sufrió'l gran escalabru de les eleiciones quedándose con 12.251 votos, el 8,97% del total; estes resultancies supunxeron el descensu a la quinta y última fuercia y la perda de 14 de les sos 17 conceyales.<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/est/g1323s12538.pdf |títulu=City of Tallinn, administration and budget 2003 |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn.ee |fecha=2003 |formatu=[[PDF]] |idioma=inglés }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/est/g4064s32446.pdf |títulu=Local government council elections 2005 |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=Estonian National Eleutoral Committee |fecha=16 de payares de 2005 |idioma=inglés }}</ref>
La posterior evolución política modificó esta repartida en 2006, cuando los dos principales partíos de dereches Res Públicu y Unión Pro Patria xunir nel partíu [[Unión Pro Patria y Res Públicu]]. En [[2006]] esti partíu cuntaba con 9 conceyales y el partíu socialdemócrata con namái 4 pasando 3 d'ellos a ser [[Candidatu independiente|independientes]].<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/est/g4064s32446.pdf |títulu=City of Tallinn, administration and budget 2006 |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2008 |autor=Tallinn.ee |fecha=2006 |formatu=[[PDF]] |idioma=inglés }}</ref>
{| border=0 align=right cellpadding=0 cellspacing=0 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 2px black solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|<div style="position: relative">[[Ficheru:Districts of Tallinn.svg|center|250px]]
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:5px;top:2px">'''Distritos de Tallín'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:10px;top:70px">'''[[Haabersti]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:117px;top:107px">'''[[Kesklinn]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:83px;top:95px">'''[[Kristiine]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:170px;top:78px">'''[[Lasnamäe]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:57px;top:117px">'''[[Mustamäe]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:72px;top:153px">'''[[Nõmme]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:183px;top:37px">'''[[Pirita (Tallín)|Pirita]]'''</div>
<div style="position: absolute;font-size:100%;left:83px;top:58px">'''[[Põhja-Tallinn|Põhja-<br />Tallín]]'''</div>
</div>
|}
{| {{tablaguapa}} width="500" style="empty-cells:show; margin-bottom:0.5em; background-color:#FCFCFC;"
!colspan=3 style="background-color:#999999; color:white"|Distritos de Tallín
|- style="background-color:#DDDDDD;"
|Distrito||Área||Subdistritos (''asumíi'')
|-
|[[Haabersti]]
|18,6 km²
|''Astangu, Haabersti, Lake Harku, Kakumäe, Mustjõy, Mäeküla, Pikaliiva, Rocca al Mare, Tiskre, Veskimetsa, Vismeistri, Väike-Õismäe, Õismäe''
|-
|[[Kesklinn]] <small>(centru)</small>
|28.0 km²
|''Aegna, Juhkentali, Kadriorg, Kassisaba, Keldrimäe, Kitseküla, Kompassi, Luite, Maakri, Mõigu, Raua, Sadama, Sibulaküla, Südalinn, Tatari, Torupilli, Tõnismäe, Uus Maailm, Vanalinn, Veerenni, Lake Ülemiste''
|-
|[[Kristiine]]
|9,4 km²
|''Järve, Lilleküla, Tondi''
|-
|[[Lasnamäe]]
|30,0 km²
|''Katleri, Kurepõllu, Kuristiku, Laagna, Loopealse, Mustakivi, Pae, Paevälja, Priisle, Seli, Sikupilli, Sõjamäe, Tondiraba, Uuslinn, Väo, Ülemiste''
|-
|[[Mustamäe]]
|8,0 km²
|''Kadaka, Mustamäe, Siili, Sääse''
|-
|[[Nõmme]]
|28,0 km²
|''Hiiu, Kivimäe, Laagri, Liiva, Männiku, Nõmme, Pääsküla, Rahumäe, Raudalu, Vana-Mustamäe''
|-
|[[Pirita (Tallín)|Pirita]]
|18,7 km²
|''Iru, Kloostrimetsa, Kose, Laiaküla, Lepiku, Maarjamäe, Merivälja, Mähe, Pirita''
|-
|[[Põhja-Tallinn]] <small>(norte de Tallín)</small>
|17,3 km²
|''Kalamaja, Karjamaa, Kelmiküla, Kopli, Merimetsa, Paljassaare, Pelgulinn, Pelguranna, Sitsi''
|-
| colspan=3|''<center><small>Fonte: Statistics Estonia 01.01.2008''<ref name="Tallinn Arvudes" /><ref>{{cita web |url=http://atlas.ibs.ee/index.cgi.en?koht=&kaart=tallinn&otsi=Otsi |títulu=Tallín |fechaaccesu=30 de setiembre de 2008 |autor=Estonian Atles |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160305054200/http://atlas.ibs.ee/index.cgi.en?koht=&kaart=tallinn&otsi=Otsi |fechaarchivu=2016-03-05 }}</ref>
|}
=== Área metropolitana ===
La única conurbación d'importancia y oficialmente constituyida d'Estonia ye l'[[Área Metropolitana de Tallín]]. La so población total ye de 530.000 habitantes y la so estensión de 1391 km². Ta estremada en tres zones; Tallín nel centru; los conceyos de [[Harku]], [[Saue]], [[Saku (Estonia)|Saku]] y [[Keila]] al oeste con 70.000 habitantes; y los de de [[Maardu]], [[Viimsi]], [[Joelähtme]] y [[Rai]] al este con 35.000 habitantes. Los conceyos colindantes son básicamente ciudad dormitorio onde ente'l 50 y el 90% los trabayadores realicen la so actividá llaboral na capital.<ref>{{cita web |url=http://redalyc.uaemex.mx/pdf/171/17103206.pdf |títulu=Estructures y articulaciones territoriales de Andalucia y Estonia: Analís comparáu |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Rafael Machado Santiago y Otto Kurts ([[Universidá de Granada]]) |fecha=[[2002]] |formatu=[[PDF]] |páxina=29}}</ref> Cola independencia, la lliberación del suelu y el boom económicu los terrenes cercanos a Tallín fueron rápido urbanizaos, ensin planificación de les autoridaes. P'ameyorar la crecedera y la coordinación de los tresportes, los servicios y les infraestructures, Tallín acomuñar colos conceyos del so área d'influencia inmediata, tomando como modelu'l desenvueltu sistema finlandés.<ref>{{cita web |url=http://www.utlib.ee/ekollekt/diss/mag/2006/b18333783/ideonandres.pdf |títulu=Eeslinnastumisest Tallinna Linnastus |fechaaccesu=15 d'ochobre de 2008 |autor=Andres Ideon |fecha=2006 |formatu=[[PDF]] |idioma=estoniu }}</ref>
== Urbanismu y arquiteutura ==
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá
| Nome = Centru históricu (Ciudá vieya) de Tallín
| Imaxe = Vistas panorámicas desde la iglesia de San Olaf, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 24.JPG
| Tamañu = 270
| Pie = Muralles de Tallín dende la ilesia de San Olav.
| País = {{bandera2|Estonia}}
| Coordenaes = Non
| Tipu = '''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>'''
| Criterios = ii, iv
| ID = 822
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'Europa y América del Norte|Europa y América del Norte]]
| Añu = 1997
| Estensión = 2008
| Estensiones =
| peligru =
}}
La ciudá de Tallín carauterizar poles sos torres medievales nel centru y los sos edificios d'estilu soviéticu na periferia. Dende la independencia en 1991, pero sobremanera dende'l boom económicu qu'esperimentó Estonia a principios de [[sieglu XXI]], Tallín sufrió un fuerte tresformamientu, el centru rehabilitóse y creóse infraestructura pa cubrir la nueva demanda d'ociu y turismu. El centru históricu foi declaráu [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]] en [[1997]].<ref>{{cita web |url= http://whc.unesco.org/en/statesparties/ee |títulu=About Tallinn City Gorvernment |fechaaccesu=28 de setiembre de 2008 |autor= UNESCO |idioma=inglés }}</ref>
=== Vanalinn ===
'''Ciudá vieya'''
[[Ficheru:Calle Kooli, Tallín, Estonia, 2012-08-05, DD 01.JPG|miniaturadeimagen|left|Típica cai na Ciudá Vieya.]]
El cascu antiguu llamáu Vanalinn o ciudá vieya conserva les carauterístiques d'una auténtica ciudá medieval con antigües cases de comerciantes y almacenes. La estructura urbana componer de múltiples caleyes empedriaes que conflúin na ''[[Raekoja plats|Raekoja Platz]]'' (Plaza del Conceyu), que s'atopa asitiada nel centru del conxuntu y que los sos oríxenes hai que buscar nel mercáu medieval qu'ellí s'establecía. Na plaza destaca'l conceyu cola so torre de 64 metros d'altor que remata dende 1530 nuna veleta que representa a un vieyu guerreru que se convirtió nel símbolu de la ciudá, el ''Vana Toomas''. L'edificiu construyíu con piedra caliar gris ente 1371 y 1404 ye d'estilu [[arquiteutura gótica|góticu]] tardíu. Na so fachada destaquen dos coloridas [[Gárgola (arquiteutura)|gárgoles]] en forma de dragón que daten del [[sieglu XVII]]. Dientro del edificiu topen una serie de salones, ente los que destaquen el del pueblu, nel que se realicen esposiciones temporales y el de plenos nel que s'atopen los bancos coles talles de madera más antiguu d'Estonia. Dende la torre puede acolumbrase una amplia panorámica de la ciudá.
Una [[farmacia]], asitiada na parte norte de la ciudá apuéstase'l récor de ser la más antigua del mundu con una allugada en [[Dubrovnik]], sábese que siquier dende 1422 tuvo en serviciu de forma ininterrumpida. La so fachada ye del [[sieglu XVII]].<ref>{{cita web |url=http://www.andaluciaeuropa.com/ue/archivo/ESTONIA.pdf |títulu=La quinta ampliación de la Unión Europea |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Red d'Información Europea d'Andalucía |fecha=abril de 2004 |formatu=PDF |páxina=24|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.andaluciaeuropa.com/ue/archivo/ESTONIA.pdf|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
La [[Cai Pikk|cai ''Pikk'']] (llarga) traviesa la ciudá antigua al este de la plaza del conceyu; nel so percorríu atopen les antigües cases de los comerciantes alemanes. Los edificios más antiguos daten del sieglu XV y suelen tener trés o cuatro plantes. Al norte d'esta cai atopa la [[Ilesia de San Olaf (Tallín)|Ilesia de San Olaf]], que tien un altor de 124 metros. Créese que la so primer construcción realizar nel sieglu XII pero lo cierto ye que namái esisten referencies escrites del templu a partir de 1264. Nel sieglu XIV foi llargamente reconstruyida.
[[Ficheru:Pasaje de Santa Catarina, Tallín, Estonia, 2012-08-05, DD 06.JPG|200px|left|thumb|Pasaxe de Katariina.]]
Amás nesta zona pueden atopase los edificios de los antiguos [[gremiu|gremios]] alemanes. Destaquen el Gran Gremiu, qu'anguaño alluga'l muséu estatal d'historia, este yera'l gremiu de los comerciantes más importantes. L'edificiu ye una construcción del añu 1410. Otru gremiu importante yera'l de los artesanos qu'ocupaben l'edificiu del Salón Gremial de [[San Canutu]], del añu 1860, del que cabo destacar dos escultures negres de [[Lutero]] y san Canutu allugaes na fachada.<ref>{{cita web |url= http://www.estonica.org/eng/lugu.html?kateg=43&menyy_id=94&alam=61&leht=7 |títulu= Development of towns in the 14th–15th centuries. Church life in towns |fechaaccesu= 28 de setiembre de 2008 |idioma= inglés |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20070610030354/http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=94&kateg=43&alam=61&leht=7 |fechaarchivu= 2007-06-10 }}</ref>
Otros edificios d'importancia son los qu'ocupaben la hermandá de les cabeces negres. Esti gremiu taba integráu polos mozos comerciantes solteros y el so nome deber a que la hermandá taba dedicada al santu africanu Mauricio, del cual esiste na fachada un relieve, añu 1597. Pero lo más importante del edificiu son les sos puertes d'estilu [[Arquiteutura de la Renacencia|renacentista]]. El gremiu de San Olaus fundáu nel sieglu XIII y tenía la particularidá de ser l'únicu compuestu dafechu por estonios.
[[Ficheru:Tallinn Schwarzhaupterhaus.jpg|250px|thumb|Fachada de la hermandá de les cabeces negres.]]
Nesta cai alcuéntrase tamién la ilesia del Espíritu Santu, l'edificiu del sieglu XIII ye d'estilu góticu y bate dalgunos récores como'l de tener la torre más antigua d'Estonia (1433) o'l reló más antiguu de Tallín (1684). Nel so interior destaca'l retablu del altar mayor fecháu nel añu 1438 y el púlpitu barrocu creáu nel sieglu XVII.<ref>{{cita web |url=http://www.tourism.tallinn.ee/fpage/explore/attractions/oldtown/article_id-434 |títulu= Church of the Holy Ghost |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=tourism.tallinn |fecha=20 d'abril de 2006 |idioma=inglés }}</ref>
La cai ''vene'' (Rusia) atopar al este de la ciudá antigua, nella allúgase l'antiguu barriu de comerciantes rusos. Un antiguu monesteriu dominicu de 1246 atopar nesta cai. Foi abandonáu en siendo amburáu mientres les revueltes provocaes pola reforma luterana. En 1954 foi restauráu y güei día alluga un muséu de piedres cinceladas de los sieglos XV a XVII. La ilesia de San Pedro y San Pablo ye de 1844, ye d'estilu [[Arquiteutura neoclásica|neoclásicu]] y obra del arquiteutu [[Carlo Rossi (arquiteutu)|Carlo Rossi]]. Nesta mesma cai allúgase'l muséu d'historia de la ciudá, na que s'esponen oxetos que van repasando los diversos periodos que vivió la ciudá dese la so fundación.
La [[ilesia de San Nicolás (Tallín)|ilesia de San Nicolás]] asitiar al sur de Vanalinn, ye del sieglu XIII y sufrió numberosos desastres, en 1944 foi bombardiada polos soviéticos y nos años 80 sufrió una quema. Nel so interior alluga una amplía muestra d'arte ente la que destaca'l cuadru Danza macabra de [[Berndt Notke]] y altar del sieglu XV. Amás utilízase como sala de conciertos. Una ilesia greco ucraniana construyida en madera nel sieglu XIV asitiar al norte de la ciudá antigua.
De les 46 torres que llegaron a asitiase a lo llargo de la muralla qu'arrodia la parte baxa de Vanalinn queden 26 y 1,85 quilómetros de muralla, el so altor varia ente 13 y 16 metros y la so espesura ente 3 y 2.<ref>{{cita web |url=http://www.tourism.tallinn.ee/fpage/explore/attractions/oldtown/article_id-560 |títulu= Nunna, Sauna and Kuldjala Towers |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Tourism Tallinn |fecha=20 d'abril de 2006 |idioma=inglés }}</ref> De les seis puertes destaquen nel norte la puerta de la sablera na qu'antaño rompíen les foles en dómines d'envernada. Ta xunida a un bastión del sieglu XVI popularmente conocida como [[Margarita la Gorda]] (''Paks Margareeta'') qu'anguaño alluga'l muséu marítimu. La puerta sur llámase [[Kiek in de Kök]] nome d'orixe alemán que vien significar güeyada a la cocina, esta ye la denominación que se-y solíen dar a les torres allugaes mui cerca de la población que defendía. La so construcción data de 1475. El so altor ye de 38 metros y los sos murios lleguen a los 4 metros d'espesura. Entá se caltienen les buelgues de los cañonazos que los sos murios recibieron mientres la Guerra de Livonia. Anguaño esiste nel so interior un muséu d'historia de la capital.
'''Toompea'''
[[Ficheru:Catedral de Alejandro Nevsky, Tallin, Estonia, 2012-08-05, DD 05.JPG|thumb|250px|Catedral de Alexander Nevski de Tallín.]]
La parte alta del cascu antiguu esta claramente delimitada de la parte baxa, de fechu hasta'l sieglu XVII namái tenía una entrada. Sobre la llomba allúguense, ente otros pernomaos edificios, el parllamentu, la [[catedral de Alexander Nevski]] y la ilesia de la cúpula (''Toomkirik'') de los sieglos XV y XVII, que da'l so nome a la llomba.
El parllamentu d'Estonia ([[Riigikogu]]), allugar nel castiellu de Toompea. Los sos oríxenes atópase na primitiva fortaleza danesa de 1219 de la que yá pocu queda, sí se caltienen tres torres d'un castiellu posterior construyíu ente 1227 y 1229. La torre más famosa del complexu ye la [[Pikk Hermann]] llevantada en 1371 na que ondea permanentemente la [[Bandera d'Estonia|bandera nacional estonia]]. La fachada construyida nel sieglu XVIII ye barroca y tien un carauterísticu tonu rosado.
La [[Catedral de Alexander Nevski]] ye una [[ilesia ortodoxa]] asitiada na Ciudá Vieya de Tallín. Foi construyida a partir d'un diseñu de Mijail Preobrazhensky nun típicu estilu [[Arquiteutura de la Renacencia|renacentista]] rusu, ente 1894 y 1900, mientres el periodu en que'l país formaba parte del [[Imperiu rusu]]. Ta dedicada a [[Alejandro Nevski|San Alejandro Nevski]], qu'en 1242 ganó la [[batalla del Llagu Peipus]], nes agües territoriales de l'actual Estonia.<ref>{{cita web |url=http://www.orthodox.ee/indexeng.php?d=parishes/aleks_y |títulu=Saint
Alexander Nevsky Cathedral |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Estonian Orthodox Church of Moscow Patriarchate |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.orthodox.ee/indexeng.php?d=parishes/aleks_y|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
=== Kadriorg ===
[[Ficheru:Palacio de Kadriorg, Tallinn, Estonia, 2012-08-12, DD 06.JPG|250px|thumb| Palaciu y xardinos de Kadriorg.]]
A dos quilómetros al este del centru atopa'l parque Kadriorg, onde s'atopa la residencia presidencial. El palaciu Kadriorg llevantáu ente [[1718]] y [[1736]] amás d'allugar la casa del presidente de la república da cabida al muséu d'arte estranxero qu'espón de forma permanente una coleición de pintures alemanes, holandeses ya italianes de los sieglos XVII y XVIII. Detrás del palaciu onde d'antiguo taben les cocines allugóse un pequeñu muséu que tien pintures ruses y chines, porzolanes ya iconos del sieglu XV.
El muséu d'arte moderno KUMU, inauguráu en [[2006]], tamién se topa na zona. L'edificiu consta de siete plantes y alluga la mayor coleición d'arte de los [[países bálticos]].
=== Pirita ===
El distritu de Pirita ta asitiáu a dos quilómetros al nordeste del centru de Tallín, nél atopen el palaciu de ''Maarjamäe'' d'estilu [[neogóticu]] construyíu en [[1870]], nel que s'esponen diversos oxetos colos que se repasa la vida tallinesa de los sieglos XIX y XX. Cerca del palaciu atopa un monumentu llevantáu en [[1975]] d'estilu soviéticu que recuerda a los soldaos cayíos na guerra.
Al pie de la desaguada del ríu Pirita alcuéntrase'l ''Olümpikeskus'', el centru que se construyó p'allugar les regatas de los [[Xuegos Olímpicos de Moscú 1980]]. Anguaño celébrense equí regatas internacionales. Al otru llau del ríu caltienen unes ruines que pertenecen a un antiguu [[Conventu de Pirita|conventu góticu]] del sieglu XV dedicáu a Santa Brígida. Foi destruyíu nel añu 1577 nel trescursu de la Guerra de Livonia.
Ríu arriba la [[Torre de televisión (Tallín)|torre de televisión]] de 314 metros d'altor foi tamién construyida con ocasión de los Xuegos. En 1975 púnxose la primer piedra y el [[11 de xunetu]] de 1980 foi inaugurada oficialmente. Dende'l so mirador panorámicu asitiáu a 170 metros d'altor puede llegase a acolumbrar la mariña finlandesa en díes claros. Na base de la torre pueden apreciase los impautos de bala provocaos mientres l'intentu de golpe d'estáu soviéticu de [[1991]].
=== Parques ===
[[Ficheru:Jardín Botánico de Tallinn, Estonia, 2012-08-12, DD 02.JPG|miniaturadeimagen|Xardín Botánicu de Tallín.]]
La ciudá antigua alcuéntrase arrodiada por un pequeñu petrina verde qu'antaño yera un foso de defensa, del cual entá hai dellos restos. Al norte cerca de la puerta de Margarita la Gorda'l monumentu llamáu la llinia rota recuerda a los finaos nel fundimientu del ferry Estonia asocedíu'l [[28 de setiembre]] de [[1994]]. Al sur nel Hirvepark alzóse otru monumentu, esti n'alcordanza de los estonios deportaos mientres la Segunda Guerra Mundial.
El parque de Kadriorg con 100 hectárees tien un frondoso arboláu nel qu'abonden los [[Castanea|castaños]] y los [[carbayu|carbayos]], el so creador foi l'italianu [[Niccolo Michetti]] y nél topa'l yá mentáu palaciu, del mesmu nome.
Na marxe derecha del ríu Pírita ta asitiáu'l xardín botánicu de Tallín qu'ocupa 2,5 quilómetros y que contién más de 800 especies de plantes.
El parque zoolóxicu de Tallín asitiáu al oeste de la ciudá cunta con más de trescientes especies d'animales, y la mayor concentración de cabres selvaxes en cautiverio del mundu.
== Educación ==
[[Ficheru:Tallinn - Town Hall Square (Raekoja plats).jpg|thumb|250px|Plaza Mayor de Tallín.]]
El sistema educativu estoniu s'estructura nos siguientes niveles; educación preescolar, primaria, secundaria, profesional y superior, amás de la educación p'adultos. La escolarización ye obligatoria ente los 7 y los 17 años.<ref>{{cita web |url=http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=798&kateg=42&nimi=&alam=58&tekst_id=799 |autor=Estonica |títulu=The formation of an autonomous system of education |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080406042013/http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=798&kateg=42&nimi=&alam=58&tekst_id=799 |fechaarchivu=2008-04-06 }}</ref> Los encargaos del financiamientu de los centros educativos son los conceyos y l'Estáu.<ref>{{cita web |url=http://www.estemb.es/estonia/educacion |autor=Embaxada d'Estonia n'España |títulu=El paisaxe de la educación Estonia |añu=2007 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008}}</ref>
L'añu escolar empieza'l 1 de setiembre y termina en xunu. Pal cursu [[2007]]-[[2008]] hai 85 centros educativos en Tallín, de les cualos 73 son públicos, 71 pertenecientes al conceyu y 2 al Estáu. Les 12 restantes son privaos. Por cuenta de que una parte importante de la población tien el rusu como llingua materna esisten centros educativos qu'imparten enseñances nesti idioma. Asina de los cuatro guarderíes qu'esisten en Tallín una d'elles enseña en rusu. De los dolce escueles primaries nueve son n'idioma estoniu y trés en rusu y de les 55 escueles secundaries 33 son n'estoniu y 22 en rusu. Nos centros d'enseñanza de la capital había en 2007 5.490 docentes y 47.075 alumnos lo que representa'l 21% del total del Estáu.<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/g3279s23836 |autor=Eesti.ee |títulu=Colleges and universities |añu=2008 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
Los tallineses apoderen amás del estoniu, siquier otru idioma como segunda llingua, el rusu y l'inglés son los más estendíos anque tamién hai un significativu porcentaxe de falantes de finés y alemán.<ref>{{cita web |url=http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC224&ti=POPULATION+BY+THE+PLACE+OF+ |autor=Statistics Estonia |títulu=Population by the place of residence and command of foreign languages |añu=2000 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
La [[Universidá de Tallín]] (''Tallinna Ülikool'') fundar en [[2005]]. Tallín foi la postrera capital europea en tener una universidá por cuenta de l'antigua y prestixosa [[Universidá de Tartu]] (''Tartu Ülikool'') sobre la cual recayó históricamente la formación universitaria de los estonios. El númberu d'estudiantes en [[2007]] foi de 7.815.<ref>{{cita web |url=http://www.tlu.ee/files/design/110/sekts3y7aab90823b225f277caa6ae7f34339.jpg |autor=Universidá d'Estonia |títulu=Number of Students |añu=2007 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.tlu.ee/files/design/110/sekts3y7aab90823b225f277caa6ae7f34339.jpg|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> La Universidá Téunica de Tallín (''Tallinna Tehnikaülikool'') foi fundada en [[1918]], en [[2008]] allugaba 13.263 alumnos.<ref>{{cita web |url=http://www.ttu.ee/?id=1930 |autor=Tallinn University of Technology |títulu=Facts and figures |añu=2008 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref> L'Academia Estonia de Ciencies fundada en [[1938]], cuntaba en 2008 con 77 miembros, 58 de plenu derechu y 19 estranxeros.<ref>{{cita web |url=http://www.akadeemia.ee/en/membership/abc/ |autor=Estonian Academy of Sciences |títulu=Members alphabetically |añu=2008 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120303115841/http://www.akadeemia.ee/en/membership/abc/ |fechaarchivu=2012-03-03 }}</ref>
Otres importantes instituciones educatives que tienen la so sede en Tallín son; la Fundación Estonia de Ciencies, el Conseyu d'Investigación y desenvolvimientu d'Estonia, l'Institutu de Teunoloxíes de la Información, l'Academia Estonia de Música y Teatru, l'Academia Estonia d'Arte, l'Academia Estonia de Defensa del Estáu y l'Institutu de Teoloxía de la Ilesia Evanxélica [[Lutero|Luterana]] Estonia.
== Economía ==
{{VT|Economía d'Estonia}}
[[Ficheru:Puesto de almendras endulzadas en Vanaturu Kael, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 03.JPG|miniaturadeimagen|Puestu d'almendres adulzaes, populares ente los turistes.]]
La crecedera económica d'Estonia asitióse nos últimos años ente los más altos d'Europa por cuenta de los fondos europeos y a la inversión estranxera, de la que Tallín ye receptora d'ente un 80 y 90 per cientu. Tallín y la so periferia ye la zona más desenvuelta d'Estonia; namái'l condáu d'Harju produz el 60,4% del [[PIB]] d'Estonia. La tasa de crecedera del PIB per cápita nel condáu d'Harju foi del 62% ente 2000 y 2004, l'ingresu mediu nesti periodu foi de 702,835 euros, alloñándose significativamente del restu del país. La tasa de desemplegu asitiar en 2006 nel 4,5%.<ref name=ref_duplicada_1 />
El puertu de Tallín ta empobináu principalmente al movimientu de pasaxeros, anque tamién esiste tráficu de contenedores con una capacidá añal de 30 millones de tonelaes añales. El sector pesqueru caltién una pequeña flota d'arrastreros qu'operen fora de Tallín, principalmente nel mar Bálticu, anque la so importancia atopar n'amenorgamientu.<ref>{{cita web |url= http://www.iec.is/reyktal.htm |títulu= Reyktal AS fleet |fechaaccesu=22 de setiembre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027155445/www.iec.is/reyktal.htm|fechaarchivu=27 d'ochobre de 2004}}</ref>
Amás de la tradicional actividá portuaria que dende la so fundación constituyó una parte fundamental de la economía de Tallín, dende empiezos del sieglu XXI el gobiernu fomentó'l desenvolvimientu del sector de les [[nueves teunoloxíes]] y de la información. Llegaron a denominar a Estonia como la [[Silicon Valley]] del Bálticu,<ref>{{cita web |editorial= The New York Times |url= http://www.nytimes.com/2005/12/13/technology/13skype.html?_r=1&adxnnl=1&adxnnlx=1222182516- |títulu= Hot Technology for Chilly Streets in Estonia |fecha=[[Avientu]] de [[2005]] |fechaaccesu=[[24 de setiembre]] de [[2008]]}}</ref> (la ciudá de Tallín ta hermanada col conceyu de Los Gatos allugáu nesta rexón). Ente les empreses más conocíes d'esti sector destaquen [[Skype]], fundada en 2003, y [[Kazaa]]. La grana d'esta gran crecedera nel sector atopar nel Institutu de Cibernética fundáu nel periodu soviéticu.
Sicasí los principales sectores económicos de la ciudá siguen siendo la industria testil y alimentaria, según el sector servicios, qu'aumentó hasta convertise en preponderante gracies al turismu y al sector financieru. Hai de solliñar tamién la importancia económica de l'actividá gubernamental por cuenta del allugamientu na ciudá de les principales instituciones del país. La Bolsa de Tallín, fundada en mayu de 1996, integrar en 2002 na compañía OMHEX, con sede en Suecia y que controla amás les bolses de valores d'[[Estocolmu]], [[Ḥélsinki]], [[Riga]] y [[Vilnius]]. El sistema bancariu ta controláu por empreses sueques que dan una total estabilidá y tresparencia al sector estoniu.
De resultes d'esta crecedera, la ciudá esperimentó un tresformamientu modernizadora que se reflexa, por casu, na reforma del aeropuertu, la rehabilitación del centru históricu (que na dómina soviética fuera abandonáu en desterciu de los barrios de la periferia), y l'apertura d'innumberables negocios y modernos centros comerciales.
Hai de solliñar la cooperación ente Tallín y Ḥélsinki, que va n'aumentu dende la entrada na [[Xunión Europea]] y la creación de la eurorrexón Ḥélsinki-Tallín. Esta integración ayudó a crear crecedera económica en dambes veres del [[golfu de Finlandia]]. Ente que Tallín recibe cada vez más visitantes de Ḥélsinki, quien busquen, ente otres coses, los sos baxos precios, sobremanera en productos con un altu porcentaxe d'impuestos en Finlandia, como l'alcohol. La rexón d'Harjumaa supón una fonte de mano d'obra pa la industria, la construcción y el sector servicios de la rexón finlandesa d'[[Uusimaa]]. Esti intercambiu vese favorecíu pola proximidá cultural y llingüística.
La collaboración con Ḥélsinki inclúin proyeutos pa una integración más fuerte, asina'l conceyu de Tallín espubliza conxuntamente col de la capital finlandesa y el de San Petersburgu la estadístiques sobre les sos respeutives ciudaes. Ḥélsinki tien amás diversa infraestructura na capital estonia, como la Escuela Finesa, l'Axencia pal Desenvolvimientu del Turismu y el Proyeutu pal Desenvolvimientu de les Pequeñes Empreses.
== Cultura ==
=== Idioma ===
L'[[Idioma estoniu|estoniu]] —que pertenez al grupu de les [[llingües ugrofineses]] y que ta estrechamente rellacionáu col [[Idioma finés|finés]]— ye l'únicu oficial y ye entendíu pola mayoría de la población, magar gran parte de los habitantes de la ciudá tamién entiende'l [[Idioma rusu|rusu]], l'[[Idioma inglés|inglés]] y el [[Idioma finés|finés]].
En [[2011]] foi la primer ciudá estonia en ser la [[Capital Europea de la Cultura]], xunto a la ciudá [[Finlandia|finlandesa]] de [[Turku]].<ref>{{cita web |url= http://www.tallinn2011.ee |títulu= Tallín 2011 |fechaaccesu=22 de setiembre de 2008 |idioma=estoniu }}</ref>
=== Museos ===
[[Ficheru:Museo de la Ciudad, Tallin, Estonia, 2012-08-05, DD 04.JPG|miniaturadeimagen|Muséu de la Ciudá.]]
[[Ficheru:Eesti Pank Museum (Banco Estonio), Tallin, Estonia, 2012-08-05, DD 04.JPG|miniaturadeimagen|Muséu del Bancu Estoniu.]]
En Tallín hai 30 museos de diverses temátiques, esisten esposiciones sobre la [[historia d'Estonia]], la so capital, les sos campañes militares, etc. Tamién hai munches galeríes d'arte y esposiciones.
El [[Muséu d'Arte d'Estonia]] (n'estoniu Kunstimuuseum o KUMU), foi fundáu en [[1919]] y alluga la mayor coleición d'arte de los [[países bálticos]] y una de les más importantes del norte d'Europa. Anguaño tien cinco sucursales en Tallín, el Muséu d'Arte KUMU, el Muséu d'Arte Kadriorg, el Muséu Niguliste, el Muséu Adamson-Eric y Casar muséu Kristjan Raud.
Ente estes sedes destaca la qu'ocupa un modernu edificiu diseñáu pol arquiteutu finlandés Pekka Vapaavuori, inauguráu en [[2006]]. La esposición cunta con obres dende'l sieglu XVIII d'equí p'arriba incluyendo muestres de la corriente del [[socialismu real]] de la [[Xunión Soviética|dómina soviética]].<ref>{{cita web |url= http://www.opera.ee/190 |títulu= Rahvusooper Estonia |fechaaccesu=28 de setiembre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.opera.ee/190|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
Otra sede destacada ye la qu'ocupa unu de los edificios que componen el palaciu de Kadriorg. Este ta acutáu pal arte estranxero de los sieglos XVII y XVIII.
El [[Muséu al campu d'Estonia]] asitiáu en Rocca al Mare, al oeste de Tallín. El muséu, abiertu en 1957, muestra l'arquiteutura tradicional estonia al traviés de la esposición de les más antigües estructures de madera del país. Inclúin granxes, molinos, un mesón, una escuela un parque de bomberos y una capiya.
El [[Muséu Tammsaare]], allugáu al este del parque Kadriorg, ta dedicáu a unu de los más importantes escritores estonios, Anton Hansen Tammsaare(1878 - 1940), allugáu de fechu na so última residencia, nél amuésase oxetos y moblame típicu de los años en que vivió esti célebre estoniu.
La [[Casa Muséu Pedro'l Grande]] allugáu nel parque Kadriorg atópase na casa onde'l [[zar]] [[Pedru I el Grande]] ocupaba nes sos visites a Tallín mientres yera construyíu'l palaciu de Kadriorg. Nél amuésense una coleición d'oxetos de Pedru I y moblame del [[sieglu XVIII]].
El [[Muséu de la Ciudá (Tallín)|Muséu de la Ciudá]] (''Linnamuuseum''), atópase na cai Vene, nel centru históricu. Ocupa l'antigua residencia medieval d'un comerciante y nél repasa la historia de la ciudá dende'l sieglu XIII hasta los años noventa al traviés d'oxetos y muebles de distintes dómines.
El [[Muséu marítimu d'Estonia]], ta asitiáu nel bastión Margarita la Gorda, empobináu a la historia marítima del país, nél atopen semeyes, documentos, antiguos preseos de navegación, barcos en miniatura ente otros oxetos.
El [[Muséu d'Historia d'Estonia]] fundáu en [[1842]] ta asitiáu nel palaciu de Maarjamäe. El so ámbitu céntrase la historia del país mientres los sieglos XIX y XX.
=== Artes escéniques ===
[[Ficheru:Teatro Dramático de Estonia, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 01.JPG|miniaturadeimagen|Teatru Dramáticu d'Estonia.]]
[[Ficheru:Teatro NO99, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 01.JPG|miniaturadeimagen|Teatru NON99.]]
Na ciudá celébrense numberosos festivales musicales: de [[jazz]], de [[música barroca]], de [[coru|canto coral]], etc. Tien una gran sala de conciertos, el ''Saku suurhall'', nel que se realicen dalgunos d'estos festivales. Esisten na ciudá 10 teatros principales, de los cualos 5 son de propiedá estatal; suelen representase actuaciones clásiques. Sicasí, amás d'estos teatros principales, tán surdiendo pequeños teatros y nuevos proyeutos teatrales.
Cada cuatro años celebra'l festival del cantar d'Estonia nel {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=auditoriu canto Tallín |2=http://lauluvaljak.ee/tallinna-lauluvaljak/ajalugu/ |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}. Esti festival celebrar dende 1869, añu en que se realizó'l primer festival en Tartu. Nel añu 1896 treslladóse a Tallín, onde en 1959 ye construyó un anfiteatru descubiertu que tien capacidá pa 50.000 asistentes.
El [[Teatru d'Estonia]] ta allugáu en dos edificios en Tallín, el teatru de la ópera y la sala de conciertos. La casa de la ópera foi diseñada n'estilu [[arquiteutura moderna|modernista]] polos arquiteutos finlandeses [[Armes Lindgren]] y [[Wivi Lönn]] ya inaugurada en 1913. Mientres los bombardeos soviéticos de 1944 sufrió graves daños polo que se reconstruyó en trés años dempués siguiendo un estilu clásicu estalinista. L'edificiu consta de trés partes dos grandes auditorios asitiaos en cada ala del edificiu y una nueva añadida en 2006. L'edificiu ye la sede de la [[Ópera Nacional Estonia]] y la [[Orquesta Sinfónica Nacional d'Estonia]].
=== Fiestes ===
Los díes festivos de la ciudá, dalgunos de los cualos vienen de la tradición relixosa, coinciden básicamente colos festivos a nivel nacional. Celébrense'l día d'[[añu nuevu]], el [[24 de febreru]] conmemórase l'aniversariu de la independencia de la República d'Estonia asocedida en [[1918]], en [[2008]] celebrar en tol país actos pol 90 aniversariu.<ref>{{cita web |url=http://www.estemb.es/estonia/independencia |títulu=24 de febreru: el Día de la Independencia |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=Embaxada d'Estonia en Madrid |fecha=6 de febreru de 2008}}</ref> Ente marzu y mayu celebren el [[Vienres Santu]], la [[Pascua]] y el [[Pentecostés]]. El [[1 de mayu]] celébrase'l ''Kevadpüha'', Día de la Primavera, la nueche anterior la xente sale a festexar la llegada d'esta estación na fiesta llamada ''Jaaniõhtu''. El [[23 de xunu]] ye'l ''Võidupüha'', onde se conmemora la victoria na [[batalla de Võnnu]], que consolidó la independencia d'Estonia amenazada polos baltogermanos. El [[24 de xunu]] celébrase'l ''Jaanipäev'', o la celebración del [[solsticiu de branu]], fiesta típica n'Estonia d'orixe precristianu na que se faen fogueres y realízase una comida familiar.<ref>{{cita web |url=http://www.vm.ee/estonia/kat_459/1190.html |títulu=Jaanipäev - St. John's Day |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=MOFLA |fecha=22 de xunu de 2005 |idioma=inglés }}</ref> El [[20 d'agostu]] festéxase'l día de la recuperación de la independencia en [[1991]], dempués del periodu soviéticu. N'avientu atopen les fiestes típiques navidiegues; la [[Nuechebona]], día 24; la [[Navidá]], día 25; y el 26, la [[Boxing Day]], fiesta d'orixe anglosaxón na que se faen regalos a los más desfavorecidos.<ref>{{cita web |url=http://www.tourism.tallinn.ee/fpage/travelplanning/practical_information |títulu=Practical Information |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2008 |autor=Turism Tallinn |fecha=15 de setiembre de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
== Deportes ==
[[Ficheru:Suurhall.jpg|250px|thumb| Saku Suurhall, pabellón sede del equipu de baloncestu [[Tallinna BC Kalev/Cramo]], amás ye utilizáu pa conciertos, como'l [[Festival del Cantar d'Eurovisión 2002|Festival d'Eurovisión 2002]] ]]
L'eventu deportivu más destacable de la capital estonia foi la celebración nes sos agües de les pruebes de vela de los [[Xuegos Olímpicos de Moscú 1980|Xuegos Olímpicos de Moscú]], en [[1980]].<ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/UNION_SOVIETICA/XUEGOS_OLIMPICOS_1980/Moscu/Juego/cultura/elpepidep/19800715elpepidep_14/Tes |autor=El País |títulu=Moscú 80, los Xuegos de la cultura |añu=[[15 de xunetu]] de 1980 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008}}</ref> El centru olímpicu de regatas, que se construyó pa la ocasión entama dende entós acontecimientos internacionales de vela. Creáronse munches construcciones pa les olimpiaes, como por casu el nuevu edificiu del Conceyu, l'Hotel Olímpicu, la Oficina Postal y el Centru de Regatas. Gracies a les olimpiaes, la badea de Tallín, hasta entós altamente contaminada, sufrió un gran cambéu al empecipiase la depuración de les agües fecales y residuos de la industria antes arramaes direutamente al Mar Bálticu.
La partida presupuestaria destinada al deporte pol conceyu yera de 10.285 euros en 2006, lo que suponía un 3,7% del total. La ciudá tien instalaciones pa múltiples deportes, partíes por tolos distritos. La piscina de Kalev tien les midíes olímpiques. El ''Tallinna Spordihall'', ye un modernu pabellón cubiertu onde pueden practicase ente otros deportes, [[atletismu]], [[tenis]] y [[baloncestu]]. El ''Nõmme Tennisekeskus'', ye'l centru de tenis de Nõmme. El [[Tallinna BC Kalev/Cramo]] ye l'equipu de baloncestu más importante de la ciudá, la so sede atopar nel [[Saku Suurhall]], estadiu onde tamién se celebra competiciones de [[ḥoquei sobre xelu]].<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/g1873s23593 |autor=Tallinn.ee |títulu=Possibilities to Sport in Tallinn |añu=2008 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.tallinn.ee/g1873s23593|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
El [[A. Le Coq Arena]], principal estadiu de fútbol, ye la sede del [[FC Flora Tallinn]], y de la [[Seleición de fútbol d'Estonia|Seleición Nacional de Fútbol]]. El [[Kalevi Keskstaadion]], ye'l campu del [[JK Kalev Tallinn]]. Otros equipos de fútbol con sede na capital son el [[FC Ajax Lasnamäe]], el [[FC TVMK Tallinn]] y el [[FC Levadia Tallinn]] qu'anque tien la so sede en [[Maardu]] xuega los sos partíos en Tallín.
Amás dende [[1989]] celébrase añalmente'l [[maratón]] de Tallín.<ref>{{cita web |url=http://www.tallinnmarathon.ee/index.php?kd=6 |autor=Tallinn marathon |títulu=XX Tallinn marathon |añu=2008 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
== Turismu ==
[[Ficheru:Calle Dunkri, Tallin, Estonia, 2012-08-05, DD 03.jpg|miniaturadeimagen|Cai Rataskaevu, una de les más visitaes polos turistes.]]
Tallín ye la ciudá estonia que más visitantes recibe. En 2006 visitar 2.113.108 turistes, ensin cuntar colos que lleguen en viaxes de namái un día, bien per mediu de los ferris qu'enllacen con Ḥélsinki, o bien polos cruceros qu'apuerten al so puertu (nel añu 2006 visitaron Tallín 311.000 persones per esta vía). Los turistes que pernoctan na ciudá pasen nella una media de 1,8 nueches. La ufierta hotelera cuntaba en 2006 con 12.058 cames y el gastu mediu per habitación foi de 28,66 euros (605 [[Corona estonia|corones estonies]]). El 86,2% de los turistes que visitaron Tallín en 2006 son estranxeros. El turismu nacional representó tan solo un 13,8% anque esta cifra supón casi'l doble que n'años anteriores. La dómina de mayor arribación turística concentrar ente los meses de mayu a agostu, siendo xunetu'l mes del añu en que más visitantes lleguen a la ciudá. Por procedencia son los finlandeses los que con diferencia más visitaron Tallín con un 34% de les pernoctaciones, siguíos por [[Reinu Xuníu|británicos]], [[Suecia|suecos]], alemanes, rusos y [[Noruega|noruegos]].<ref>{{cita web |editorial= Tallinn.ee |url=http://www.tallinn.ee/est/g4064s32442 |títulu=Tourism and accommodation |formatu=[[PDF]] |páxina=7|fecha=[[2007]] |fechaaccesu=[[12 d'ochobre]] de [[2008]]}}</ref>
Como principal curiosu turísticu Tallín ufierta'l so cascu antiguu medieval, anque esisten munches otres opciones o complementos d'ociu, como les sos saunes y balnearios, los sos centros comerciales o la posibilidá de percorrer la ciudá y la so contorna faciendo senderismo o en bici. Pel branu destaquen les sableres de los distritos de Pirita y Haabersti.
Los eventos culturales asocédense pel branu. Yá dende abril el festival ''Jazzkaar'' enllargar mientres dos selmanes, ufiertando [[jazz]] internacional. El ''Tallinna Vanalinna päevad'' celebrar en xunu nel cascu antiguu, mientres cuatro díes nos que se recrea la dómina de la [[Edá Media]] por aciu espectáculos, conciertos y actividaes.<ref>{{cita web |url=http://www.postimees.ee/220508/esileht/siseuudised/tallinn/332326.php |autor=Postimees.ee |títulu=Tallinn kehtestas vanalinna päevade liikluspiirangud |añu=2008 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=estoniu }}</ref> El [[Oktoberfest]] estoniu tien llugar en xunetu nel ''Ollesummer'' (branu de la cerveza), nel que se celebra un festival de [[Música rock|rock]]. N'agostu'l cantar estoniu tien el so sitiu mientres el ''Birgitta Festival''. El Festival de Danza tamién se celebra n'agostu. El ''Black Nights Film Festival'', eventu cinematográficu tallinés nel que s'esponen películes de tol mundu, celebrar ente payares y avientu.
La gastronomía típica de la ciudá basar na carne, de [[gochu]], [[pollu]], o de caza como'l [[Alces alces|alce]] y el [[xabalín]]. Tienen la so presencia tamién los productos del campu y el pexe, esti postreru quiciabes menos de lo esperao nuna ciudá costera. Asina, ellabórense platos típicos como la carne con pataques, el gochu con gelatina o'l quesu d'[[enebro]].<ref>{{cita web |url=http://www.vm.ee/estonia/pea_174/kat_174/283.html |autor=MOFLA Estonia |títulu=New Estonian Cuisine |añu=2005 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=estoniu |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.vm.ee/estonia/pea_174/kat_174/283.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> El pexe más tradicionel ye'l [[Espadín (animal)|espadín]]. El [[vana Tallinn]], ye un llicor típicu de la capital. Les cerveces [[Saku (bébora)|Saku]] y [[A. Le Coq]] y el vodca son les bébores nacionales. El chocolate de Kalev ye dende [[1806]] un símbolu de la ciudá.
== Tresporte ==
=== Aereu ===
[[Ficheru:Helikopteri Copterline.jpg|right|250px|thumb| Helicópteru de la compañía Copterline saliendo del helipuertu de Ḥélsinki escontra Tallín.]]
L'[[Aeropuertu de Tallín]] (tamién conocíu como Ülemiste, por atopase xunto al llagu del mesmu nome) ta asitiáu aproximao a 4 km al sureste del centru de la ciudá y realiza conexones regulares a dellos aeropuertos d'Europa, amás de vuelos dientro d'Estonia. P'afaer l'aeropuertu a la medría de pasaxeros llevó una amplia reforma y modernización; esta obra, empezada en [[2007]] y rematada en [[2008]], llevar a cabu gracies a los fondos de la [[Xunión Europea]].
Pa treslladase del aeropuertu a la ciudá cuntar con una llinia d'autobús, según del serviciu de taxis.
El númberu de pasaxeros creció de forma constante dende la independencia. Esta crecedera acentuóse dende la entrada d'Estonia na Unión Europea en [[2004]]: si en [[2003]] l'aeropuertu rexistró 715.859 pasaxeros, en [[2005]] esti númberu habíase dobláu llegando a los 1.401.059. Per otra parte, el 61% de los viaxes fueron por motivos de negociu, ente que'l turismu ocupó un 35%.<ref>{{cita web |editorial= Tallinn Airport |url=http://www.tallinn-airport.ee/upload/Editor/Partnerile/RE.PDF |títulu= Traffic report 2008 |formatu=[[PDF]] |fecha=[[setiembre]] de [[2007]] |fechaaccesu=[[8 d'ochobre]] de [[2008]]}}</ref>
[[Estonian Air]] ye la principal compañía qu'opera nel aeropuertu, rexistrando'l 43% del tresporte de pasaxeros en [[2007]], siguida de lloñe con un 10% pola compañía [[Easyjet]]. Otres compañíes son [[Aero Airlines]], [[Czech Airlines]], [[Air Baltic]], [[KLM]], [[Lufthansa]], [[Scandinavian Airlines System|SAS]], [[Norwegian]] y [[LOT]].<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn-airport.ee/eng/associates/GeneralInfo/statisticsandsurveys |autor=Tallinn Airport |títulu=Statistics and surveys |añu=2008 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
Les conexones del aeropuertu de Tallín son principalmente internacionales, el tresporte de pasaxeros escontra destinos nacionales namái supunxo'l 1,2%. Les principales conexones del aeropuertu de Tallín son con [[Londres]] y Ḥélsinki qu'en 2007 rexistraron el 12% de pasaxeros caúna. Importantes son tamién los destinos nórdicos como Estocolmo, Copenhague y Oslo. Otros enllaces importantes son con aeropuertos centroeuropeos como [[Praga]], [[Frankfurt del Main]], [[Ámsterdam]], [[Berlín]] y [[Vilnius]]. Los dos únicos enllaces nacionales son colos aeropuertos de [[Aeropuertu de Kuressaare|Kuressaare]] y [[Aeropuertu de Kärdla|Kärdla]], les capitales de los dos principales islles del país [[Saaremaa]] y [[Hiiumaa]] respeutivamente.
Tamién hai un serviciu d'helicópteru a Ḥélsinki, cubiertu pola compañía finlandesa [[Copterline]], que se promociona como la conexón más rápida esistente ente dos capitales nacionales. L'helipuertu, llamáu ''Linnahall'', alcuéntrase asitiáu xunto al puertu, a cinco minutos del centru.
L'únicu gran accidente aereu protagonizar el [[10 d'agostu]] de [[2005]] un [[helicópteru]] que se bastió al mar, cerca de la islla d'[[Osmusaar]], tres minutos dempués de salir de Tallín. Nengún de los 14 ocupantes pudo ser rescatáu con vida.<ref>{{cita web |url=http://www.24horaslibre.com/internacionales/1123676060.php |autor=24 Hores Llibre Perú |títulu=Helicópteru con 14 persones estrellar n'isla d'Estonia |añu=2005 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2008}}</ref> Esti accidente xunto al descensu de pasaxeros y múltiples problemes n'otros helicópteros causó la supresión de la ruta. En [[2008]] foi reabierta con una nueva flota.<ref>{{cita web |url=http://yle.fi/uutiset/talous/vasen/id87133.html |títulu=Copterline aloittaa Tallinnan-lennot ensi viikolla |fechaaccesu=[[17 d'ochobre]] de 2008 |autor=YLE uutiset |fecha=[[4 d'abril]] de 2008 |idioma=finés }}</ref>
=== Terrestre ===
Na Tallín opera una vasta rede de tresportes compuesta por 63 llinies d'autobuses, 4 de tranvíes y 8 de trolebuses con rutes que tomen tolos distritos.
La [[estación del Bálticu|estación de trenes]] alcuéntrase asitiada nel centru de la ciudá al noroeste del cascu antiguu. Dende la estación salen trenes internacionales, interregionales y rexonales. La compañía [[Edelaraudtee]] caltién conexones ferroviaries a delles ciudaes del país, como [[Tartu]], [[Pärnu]], [[Narva]], [[Paldiski]] o [[Viljandi]]. Esiste una única conexón internacional, xestionada pola compañía rusa [[GoRail]], que coneuta con [[Moscú]].<ref>{{cita web |url= http://www.gorail.ee/?id=1477 |títulu= Go Rail - rahvusvaheline rongiühendus Tallinn-Moskva ja Tallinn-Paterburi vahel! |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2008 |autor= Gorail |idioma=inglés }}</ref> Los servicios escontra [[Riga]] y [[San Petersburgu]] atópense atayaos dende 2004.<ref>{{cita web |url= http://www.lukor.com/not-mun/europa/0705/08183926.htm |títulu= Rusia ataya'l serviciu de tren de pasaxeros ente San Petersburgu y Tallín en retirándose la estatua |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2008 |autor= .lukor.com}}</ref>
Pa 2013 tiense prevista la finalización de la ''Rail Baltica'', una llinia de tren financiada pola Unión Europea que va xunir Tallín con [[Varsovia]].<ref>{{cita web |url=http://www.rail-baltica.net/pub/?lang=eng |autor=Rail Baltica |títulu=Project description |añu=2005 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.rail-baltica.net/pub/?lang=eng|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> Como ampliación del proyeutu preve la conexón de Berlín con Ḥélsinki para lo que se ta estudiando la posibilidá de la creación d'un túnel ente Tallín y la capital finlandesa.<ref>{{cita web |url=http://www.baltictimes.com/news/articles/20162/ |autor=The Baltic Times |títulu=Helsinki mayor still believes in Tallinn tunnel |añu=2008 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
La compañía AS encargar de los percorríos pol condáu d'Harju, esisten múltiples enllaces colos barrios y ciudaes perifériques de Tallín. El primer serviciu de tren electrificáu de Tallín foi inauguráu en 1924 y cubría los 11,2 quilómetros qu'esisten ente la capital y [[Pääsküla]]. La flota de trenes ta compuesta por antiguos EMU de fabricación soviética y nueves unidaes. Pa 2012 la empresa [[Elektriraudtee]] tien previstu haber anováu tolos sos trenes.<ref>{{cita web |url= http://www.gogroup.ee/ |títulu= Welcome to Balti Jaam |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2008 |autor= Go Group |idioma=estoniu }}</ref>
[[Ficheru:Tallinn-tram-map.png|right|300px|thumb|Rutes de la tranvía de Tallín.]]
La estación d'autobuses central atopar a dos quilómetros al sureste del cascu antiguu. Esisten servicios internacionales que conecten Tallín cola mayoría de países europeos, les dos principales compañíes que cubren estes rutes son [[Eurolines]] y [[Ecolines]]. Los servicios interregionales conecten Tallín coles ciudaes estonies más importantes: [[Haapsalu]], [[Kärdla]], [[Kuressaare]], Narva, Pärnu, Tartu y [[Võru]]. Los autobuses a nivel rexonal tán dirixíos pola ''Harjumaa Ühistranspordikeskus'' (HÜTK) (Centru de Tresporte Públicu del Condáu d'Harju), quien tien 50 rutes que percuerren tol condáu.
La rede d'autobuses urbanos ta xestionada por dos empreses, ''Tallinna Autobussikoondis'' (Compañía d'Autobuses de Tallín) y ''MRP Linna Liinid'', que tán coordinaes al traviés de la ''Tallinna Transpordiamet'' (Departamentu de Tresportes de Tallín), quien regula les tarifes y horarios. La exa tresversal de la rede ye la que va dende Pirita a Nõmme, esto ye, les zones oriental, central y meridional, yá que son éstes les qu'escarecen d'otros medios de tresporte urbanu como la tranvía o'l trolebús.
Les tranvíes empresten serviciu pol cascu antiguu y la so contorna, tien 4 llinies y dos tipos de tranvía, los Tatra KT4 y KT6. Práuticamente tola rede de trolebuses concentrar al oeste de Tallín nos distritos de Mustamäe y Haabersti.
L'autopista Vía Báltica (que forma parte de la ruta europea Y67 que va dende [[Praga]] hasta Ḥélsinki) coneuta Tallín cola frontera lituanu-polaca al traviés de Letonia.
Dende'l 1 de xineru de 2013, el tresporte públicu ye totalmente gratuitu, polo que se convirtió na primer capital europea n'adoptar esti serviciu.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2012/03/26/internacional/1332776603.html |títulu=Tallín, primer capital europea con tresporte públicu gratuitu |fecha=26 de marzu de 2012 |fechaaccesu=28 de marzu de 2012 |obra=elmundo.es}}</ref>
=== Marítimu ===
[[Ficheru:Puerto de Tallin, Estonia, 2012-08-12, DD 01.JPG|miniaturadeimagen|Puertu de Tallín.]]
[[Ficheru:SuperSeaCat.JPG|right|250px|thumb| Super SeaCat ferri Tallín-Ḥélsinki.]]
La terminal marítima de pasaxeros, atopar nel centru del puertu. La conexón por ferri más popular de Tallín, con más de dos millones de pasaxeros al añu, ye la que cubre los 80 quilómetros que lu dixebren de Ḥélsinki. El tiempu envaloráu d'ente les dos capitales varia según el tresporte, en [[ferry-cruceru]]'l trayeutu ye de tres hores y media. Dende mayu a ochobre poner en funcionamientu amás los [[hidroplanos]] que percuerren el tramu nuna hora y venti minutos. Les empreses que percuerren esta ruta son, [[Viking Line]], [[SuperSeaCat]], [[Linda Line Express]], [[Tallink]], [[Eckerö Line]] y [[Nordic Jet Line]]. Estos ferris son utilizaos frecuentemente por ciudadanos finlandeses pa viaxar a Tallín pa realizar compres. Por casu, los precios de les bébores alcohóliques n'Estonia son muncho más baxos qu'en Finlandia, qu'hai gravado estos productos con altos impuestos. Por esta razón, munchos finlandeses faen viaxes d'un día pa mercar bébores alcohóliques y productos de salú que nun son cubiertos polos servicios sociales d'aquel país (como por casu, gafes).
Amás esiste un ferri de la compañía Tallink que coneuta con [[Marieḥamn]], capital de les [[islles Åland]].
Tallink opera n'otres rutes como les que lleguen a [[Rostock]] y [[Estocolmu]], ta última ruta ye tristemente recordada pol fundimientu en [[1994]] del ferri-cruceru [[M/S Estonia]] na que perecieron 852 persones.<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/diario/1994/09/29/internacional/780793202_850215.html |autor=El País |títulu=Más de 800 muertos y desaparecidos al naufragar un tresbordador que unía Tallin y Estocolmo |añu=1994 |fechaaccesu=2 de marzu de 2021}}</ref> El ferri ente Tallín y San Petersburgu alcuéntrase suspendíu.{{cuándo}}
Amás compañía Linda Line pon en serviciu una llinia de ferri que va a la islla Aegna. Esta isla, perteneciente al conceyu de Tallín, nun alluga a munchos residentes, polo que la ruta ábrese pel branu la pa tresportar a los turistes que lu visiten.
== Ciudaes hermaniaes ==
Tallín participa en múltiples programes de cooperación ente ciudaes, ente elles [[Eurocities]]<ref name="xeneral data" /> o la [[Moderna Lliga de Ciudaes de l'Hansa]].<ref>{{cita web |url=http://www.tallinn.ee/g1446s41615 |títulu=Hansapäevad Tallinnas 1992 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor= Tallinn.ee |fecha=2008 |idioma=estoniu }}</ref> Amás, tien [[hermanamientu de ciudaes|alcuerdos d'hermanamientu]] coles siguientes ciudaes:
{| cellpadding="20"
|- valign="top"
|
* {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Dartford]], [[Reinu Xuníu]].<ref>{{cita web |editorial=Dartford Borough Council |url=http://www.dartford.gov.uk/council/documents/web%20strat.pdf |títulu=Dartford Borough Council International Strategy |formatu=[[PDF]] |páxines= p. 6 |fecha=[[2006]] |fechaaccesu=[[12 d'ochobre]] de [[2008]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.dartford.gov.uk/council/documents/web%20strat.pdf|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
* {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Los Gatos (California)|Los Gatos]], [[Estaos Xuníos]].
* {{bandera|Alemaña}} [[Schwerin]], [[Alemaña]], dende 1992.<ref>{{cita web |url=http://www.schwerin.de/?internet_navigation_id=68&internet_inhalt_id=53 |títulu=Tallinn (Estland) - Hauptstadt Estlands |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Landeshauptstadt Schwerin |idioma=alemán }}</ref>
* {{bandera|Alemaña}} [[Kiel]], Alemaña, dende 1992.<ref>{{cita web |url=http://www.kiel.de/international/tall.htm |títulu=Zustersteden |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Stad Gent |fecha=7 de xunetu de 2008 |idioma=flamencu |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111011094650/http://www.kiel.de/international/tall.htm |fechaarchivu=2011-10-11 }}</ref>
* {{bandera|Bélxica}} [[Gante]], [[Bélxica]], dende 1982.<ref>{{cita web |url=http://www.gent.be/eCache/THE/4/216.cmVjPTEyNDIxNQ.html |títulu=Kiel - Tallinn: Die Partnerschaft |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Landeshauptstadt Kiel |idioma=alemán |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gent.be/eCache/THE/4/216.cmVjPTEyNDIxNQ.html|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
* {{bandera|Suecia}} [[Gotemburgu]], [[Suecia]]
* {{bandera|Suecia}} [[Malmö]], Suecia, dende 1989.<ref>{{cita web |url=http://www.malmo.se/kommunfaktapolitik/internationelltsamarbete/vanortssamarbetet.4.33aee30d103b8f15916800032874.html |títulu=Malmö stads vänortssamarbete |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Malmö stad |fecha=[[15 d'abril]] de 2008 |idioma=suecu }}</ref>
* {{bandera|Letonia}} [[Riga]], [[Letonia]].<ref>{{cita web |url= http://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_Municipality/Twin_cities_of_Riga/default.htm |títulu= Twin cities of Riga |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor= Riga municipality portal |fecha=2003 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.riga.lv/EN/Channels/Riga_Municipality/Twin_cities_of_Riga/default.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
{{Nueva columna}}
* {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Annapolis]], Estaos Xuníos.<ref>{{cita web |url=http://www.ci.annapolis.md.us/info.asp?page=12653 |autor=City of Annapolis |títulu=Annapolis Participates in Sister City Program |añu=2002 |fechaaccesu=12 d'ochobre de 2008 |idioma=inglés }}</ref>
* {{bandera|Países Baxos}} [[Groningen (ciudá)|Groningen]], Países Baxos, dende 1993.
* {{bandera|Polonia}} [[Łomża]], [[Polonia]].
* {{bandera|Polonia}} [[Gdansk]], Polonia.
* {{bandera|Polonia}} [[Gdynia]], Polonia.
* {{bandera|Polonia}} [[Białystok]], Polonia.
* {{bandera|Rusia}} [[San Petersburgu]], [[Rusia]], dende 1999.
* {{bandera|Italia}} [[Venecia]], [[Italia]]
* {{bandera|Finlandia}} [[Kotka]], [[Finlandia]]
* {{bandera|Rusia}} [[Moscú]], Rusia
* {{bandera|Lituania}} [[Vilnius]], [[Lituania]]
* {{bandera|Suecia}} [[Estocolmu]], Suecia
* {{bandera|Francia}} [[Carcassonne]], [[Francia]]
|}
{{ socesión
| predecesor ={{bandera|DEU}} [[Essen]]<br />{{bandera|TUR}} [[Istambul]]<br />{{bandera|HUN}} [[Pécs]]
| títulu =[[Ficheru:EU Insignia.svg|60px]]<br />[[Capital Europea de la Cultura]]<br />xunto con {{bandera|FIN}} [[Turku]]
| periodu = [[2011]]
| socesor ={{bandera|Eslovenia}} [[Maribor]]<br />{{bandera|POR}} [[Guimaraes]]
}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.tallinn.ee/eng Páxina oficial de Tallín]
* [http://www.tallinn.info/ Dixital Tallinn, páxina con información de Tallín] (n'inglés)
* [http://www.turismotallin.com/ Guía de Tallín] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170822213223/http://www.turismotallin.com/ |date=2017-08-22 }} información turística.
* [https://web.archive.org/web/20240528111757/https://guia-tallinn.com/ Guía de Tallín y Estonia en castellán]
* [http://www.oldtallinn.com/panoramic/2006-tallinn-panoramic-view-from-radisson/ Semeya panorámica de Tallinn oldtallinn.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216042323/http://www.oldtallinn.com/panoramic/2006-tallinn-panoramic-view-from-radisson/ |date=2007-02-16 }}
{{Tradubot|Tallin}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Estonia]]
2u3vpjsk2km41xs05fkoedtm91x2g9r
Taxonomía
0
91786
4490006
4486211
2026-05-02T16:42:19Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 4 referencia(es) y marcando 12 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490006
wikitext
text/x-wiki
{{otros usos|1=Clasificación|pa=clasificaciones non biolóxiques}}
{{Ficha xenérica}}
[[Ficheru:Hierarchical clustering simple diagram.svg|upright=1.0|thumb|Árbol [[filoxenia|filoxenéticu]], nesti casu con forma de [[dendrograma]]{{refn|group=nota|name=dendrograma|Definición de [[dendrograma]] en llibros de matemática como por casu en Everitt et al. 2011<ref name="Everitt et al. 2011" /> Un dendrograma ye un árbol onde cada nodo representa l'agrupación de tolos nodos terminales coneutaos a él. La "topoloxía del árbol" ta dada puramente poles rellación ente nodos. Un dendrograma ye una representación pictórica d'un procesu de '''agrupamientu xerárquicu''', sía ésti aglomerativo (como'l de la figura) o divisivo, y ye l'aproximamientu a la filoxenia, o siquier a la clasificación, qu'utilicen toles escueles de taxonomía.<br />[[Ficheru:Hierarchical clustering simple diagram.svg|upright=0.5|thumb|Dendrograma aglomerativo]]<br />{{cita|(Sobre los dendrogramas) Como'l sistema linneano rique que les entidaes taxonómiques sían ordenaes d'una forma xerárquica y ensin solapamientos, la mayoría de los métodos d'agrupamientu usaos en taxonomía biolóxica fueron téuniques xerárquiques, ensin solapamientos."|Sokal (1986<ref name="Sokal 1986" />)}} <br />Ver tamién "cladu".<ref group="cita" name="cladu" />}}, como cada nodiu del dendrograma correspuende con un [[cladu]], entós ye un cladograma. Cada cladu arrexunta a tolos descendientes d'una población ancestral común, ye dicir, ye un grupu [[monofiléticu]]. Los nodios terminales (equí simbolizaos por lletres individuales) nun pueden dir más allá de les [[especie|especies]], yá que por definición, per debaxo de la categoría especie les poblaciones nun evolucionen como llinaxes independientes.]]
[[Ficheru:Cladogramanotansimple.svg|upright=1.0|thumb|[[Árbol filoxenéticu]] (nesti casu, les llinies representen la secuencia d'organismos ancestros y descendientes, ye un [[filograma]]<ref group="cita" name="cladu" />) que muestra un exemplu de diversificación d'una especie ancestral en tres especies presentes na actualidá. Cada nodiu del árbol (como'l marcáu con un círculu coloráu) representa la diverxencia d'un llinaxe ancestral en dos llinaxes qu'evolucionen independientemente, esto ye, que tienen el potencial d'adquirir el so propiu conxuntu de cambeos evolutivos. En barres coloraes amuésense les [[apomorfía|apomorfíes]]: los nuevos estaos del [[Calter biolóxicu|calter]]. Un [[cladograma]] puede interpretase como una secuencia d'ancestros y descendientes, lo que ye una hipótesis que se superpon al dendrograma llográu al determinar les apomorfíes de los llinaxes ancestrales. Non tolos investigadores tán d'alcuerdu n'interpretar un cladograma d'esta forma, porque por casu la historia filoxenética del grupu puede nun dase en forma de [[cladoxénesis]].{{refn|group=cita|name=cladograma orde d'emerxencia|: {{cita|Como Hull (1979<ref name="Hull 1979" />) yá fixo notar, los cladistes en realidá clasifiquen caráuteres en llugar d'organismos, tienen que faer el camientu arbitrariu de que s'anicien nueves apomorfíes cada vez qu'una llinia <nowiki>[</nowiki>filética<nowiki>]</nowiki> ramifica de la so llinia hermana. Esto ye pocu probable na mayoría de los casos.|[[E. Mayr]] (1981<ref name="Mayr 1981" />)}}<br />
{{cita|Les clasificaciones cladistas nun representen l'orde de ramificación de grupos hermanos, sinón l'orde d'emerxencia de calteres derivaos únicos.|[[DL Hull]] (1979<ref name="Hull 1979" />) citáu en [[E. Mayr]] (1981<ref name="Mayr 1981" />:<small>nota 28</small>).}}<br />
{{cita|Nós utilizamos el cladograma nel sentíu d'un sumariu xerárquicu de los datos de calteres, nun contién necesariamente supuestos sobre, nin fai predicciones de, evolución y especiación.|Nelson y Platnick (1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />:<small>14</small>), un llibru bien utilizáu na so dómina.}} <br />
{{cita|Los sistemáticos siempres fueron, son, van ser, y tendríen de ser tipologistas.|Nelson y Platnick (1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />:<small>328</small>)}}<br />
Esta conceptualización llevó a que [[G Nelson]], [[NIN Platnick]] y tamién [[C Patterson]] (por obres como C Patterson 1982<ref name="Patterson 1982" />), fueren llamaos ''pattern cladists'' ("cladistas de patrones") por Beatty (1982<ref name="Beatty 1982" />), Brady (1982<ref name="Brady 1982" />) y otros de la dómina (Platnick llamar ''transformed cladistics'' en 1979<ref name="Platnick 1979" />).<br />
{{cita|El conceutu Hennigiano <nowiki>[</nowiki>d'especie<nowiki>]</nowiki>, que data dende los 1960's, ye definitivamente una meyora, la visualización de les especies como los entrenudos <nowiki>[</nowiki>d'un árbol filoxenéticu<nowiki>]</nowiki> --aquelles unidaes que s'esprenden d'eventos de especiación socesivos (o en dellos casos un eventu de especiación más un eventu d'estinción posterior) <nowiki>[...]</nowiki> Acordies con esta mirada, sicasí, les especies del tarmu ancestral nun pueden sobrevivir los eventos de especiación, éstes cesen d'esistir entá si una de les sos especies descendientes resulta ser idéntica en toles carauterístiques poles que la conoz. Cualesquier d'estos exemplos claramente representaría un casu de trunfu de la teoría sobre los datos. <nowiki>[...]</nowiki> Los taxones cimeros putativos, sol conceutu d'especie filoxenética real, tienen de ser evidenciados por calteres autapomórficos, pero les especies nun tienen como requisitu l'apaición d'una autapomorfía, namái precisen una combinación de calteres única. N'otres pallabres, les especies tienen de ser diagnosticables, non necesariamente autapomórficas.|Platnick (2001<ref name="Platnick 2001" />)}}<br />
Sobre la rellación ente "cladu" y "monofiléticu":<br />
{{cita|Los cladogramas son esquemes de clasificación que testean la monofilia. Discutinios recién argumentaron que los cladogramas ignoren les xenealoxíes na clasificación. La conclusión d'estos discutinios ye qu'hai dos formes d'interpretar una clasificación: sincronía (''synchrony'') y diacronía (''diachrony'').|Ebach y Williams (2004<ref name="Ebach y Williams 2004" />)}}<br />
{{cita|...Apocayá, Podani (2010<ref name="Podani 2010" />) trató de resolver el problema de los distintos rangos temporales (''time levels'') acutando los términos monofilia y parafilia a los áboles filoxenéticos (que son diacrónicos, ye dicir que cada llinaxe en realidá caltiénse al traviés de dellos rangos temporales), ente que los términos monocladístico y paracladístico (''monoclady and paraclady'') usar pa describir cladogramas (que son sincrónicos y polo tanto confinaos a un rangu temporal) <nowiki>[...]</nowiki> La mayoría de los taxones nes clasificaciones cladísticas contemporánees son vistos como monocladísticos, yá que deriven de clados, pero nun son necesariamente monofiléticus.<br /><nowiki>[...]</nowiki> <br />Box 1, "Cladu": Una caña d'un cladograma, que representa una hipótesis de grupu holofilético (<o>-</o> monofiléticu ''s.str''.).|Hörandl y Stuessy (2010<ref name="Hörandl y Stuessy 2010" />)}}<br />
El citáu Podani (2010<ref name="Podani 2010" />) define grupos monofiléticu (caña del árbol de llinaxes), monocladístico (caña del cladograma), monotético (caña d'un "cladograma de patrones", ''pattern-cladogram'').}}]]
[[Ficheru:Cladogramanotansimple-clasificacionterminales.svg|upright=1.0|thumb|Del árbol filoxenéticu puede derivase una clasificación de los organismos. Los taxones terminales se circunscriben y arrexunten en taxones de rangu socesivamente más altu. Los anidamientos tienen de tener congruencia o "consistencia lóxica" col árbol filoxenéticu, anque la forma en que se tien que dar esta consistencia ta en discutiniu.<ref name="Stuessy y König 2009">Por casu Stuessy, T. F., & König, C. (2009). Classification should not be constrained solely by branching topology in a cladistic context. ''Taxon'', 58(2), 347-348. "Consistencia lóxica" en respuesta a Wiley (2009).</ref> Nótese que la clasificación tien forma de dendrograma.]]
La '''taxonomía'''<ref>{{DALLA|taxonomía}}</ref> (del [[idioma griegu|griegu]] ταξις, ''taxis'', 'ordenamientu', y νομος, ''nomos'', 'norma' o 'regla') ye, nel so sentíu más xeneral, la ciencia de la [[clasificación]]. Davezu emplégase'l términu pa designar a la '''Taxonomía Biolóxica''', la "teoría y práutica de clasificar organismos"<ref name="Simpson 1961"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Simpson-1961">Simpson, G. G. (1961). ''Principles of animal taxonomy'', Columbia University Press. [[Especial:FuentesDeLibros/0-231-02427-4|ISBN 0-231-02427-4]].</cite></ref><ref name="Mayr y Ashlock 1991"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Mayr-1991">Mayr, E.; Ashlock, P. D. (1991). ''Principles of Systematic Zoology. 2ª ed.'', McGraw-Hill. [[Especial:FuentesDeLibros/0-07-041144-1|ISBN 0-07-041144-1]].</cite> Dicía K de Queiroz (1992): "''En 1969, el llibru de Mayr, ''Principles of Systematic Zoology'' foi probablemente'l meyor testu de sistemática y el meyor llibru de referencia disponible (Mihener 1969), y retuvo un llugar prominente ente los del so estilu per años dempués de la so publicación. Cuando foi publicáu per primer vegada, taba actualizáu, yera consideráu una autoridá na materia, y yera el más completu, y entá más de 20 años dempués del so apoxéu sigo usando la mio copia frecuentemente. Magar munchos llibros escelentes sobre la tema fueron publicaos dempués, namái'l de Wiley (1981) ''Phylogenetics'', sirve a tantos propósitos distintos. Pero un montón asocedió dende 1969. Nengún llibru sobre sistemática publicáu va tanto tiempu ye actual anguaño. Consecuentemente, la publicación d'una edición revisada de ''Principles of Systematic Zoology'' espérase que sía un nuevu estándar nesti campu.''"</ref>{{refn|group=cita|name=definición de sistemática|{{cita|L'autor [[E. Mayr]] (1969<ref name="Mayr y Ashlock 1991" />) en ''Principles of Systematic Zoology'' sigue a [[GG Simpson]]<ref name="Simpson 1961" /> na distinción ente taxonomía (la teoría y práutica de clasificar organismos) de la sistemática (la ciencia de la diversidá d'organismos). Ye ventaxosu qu'unu d'estos dos términos non se desperdicie volviéndolos, como nel pasáu recién, sinónimos, magar unu puede argumentar cuál ye cuál.|Richards (1970<ref name="Richards 1970" />), review del llibru de E. Mayr (1969) ''Principles of Systematic Zoology''.}}<br />
Al 2007 la primer cita del llibru de testu de los cladistas Judd ''et al.'' (2007<ref name="Judd et al. 2007" />), y la única sobre esta tema, ye: <br />
{{cita|Acordies con el paleontólogu [[George Gaylord Simpson]] (1961<ref name="Simpson 1961" />:7), "la sistemática ye l'estudiu científicu de los tipos (''the kinds'') y la diversidá d'organismos y cada una y toles rellaciones ente ellos".|Judd ''et al.'' (2007<ref name="Judd et al. 2007" />), un llibru cladista que la so primer edición en 1998 foi bien premiada.}}<br />
Ver tamién la cita "Definición de taxonomía".<ref group="cita" name="definición de taxonomía" />.}} Como-y la entiende na actualidá, la clasificación biolóxica tien que ser [[congruencia (taxonomía)|congruente]] coles hipótesis d'[[árbol filoxenéticu]] disponibles, nella, los organismos arrexuntar en taxones mutuamente escluyentes de la mesma arrexuntaos en taxones de rangu más altu tamién mutuamente escluyentes, de forma que cada organismu pertenez a unu y namái un taxón en cada rangu o "categoría taxonómica". En cada taxón, los organismos tienen calteres (singular [[Calter (bioloxía)|calter]]) que los sos estaos del calter estremar de los organismos fuera del taxón, y son los [[atributu (taxonomía)|atributos]] qu'en xunto s'utilicen pa delimitar los taxones. La mayoría{{refn|group=cita|name=especie realidá oxetiva|{{cita|Acordies con el puntu de vista del autor <nowiki>[</nowiki>[[E. Mayr]]<nowiki>]</nowiki>, que pienso que casi tolos biólogos tienen de compartir, la especie ye la única categoría taxonómica que tien siquier nos exemplos más favorables una esistencia dafechu oxetiva.|Richards (1970<ref name="Richards 1970" />), review del llibru de E. Mayr (1969) ''Principles of Systematic Zoology''.}}}} de los especialistes ve a les especies, a les qu'alluguen en taxones na categoría taxonómica del mesmu nome, como una realidá oxetiva, y a los distintos conceutos d'especie como distintos aproximamientos pa reconocer esos llinaxes qu'evolucionen independientemente, polo qu'a pesar de les discrepancies ente autores na so [[conceutu taxonómicu]] y polo tanto polo xeneral nes [[circunscripción (taxonomía)|llendes taxonómiques]] de caúna, suel ser considerada la categoría taxonómica más importante<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" />{{refn|group=cita|name=especie importante Judd|{{cita|Sistemáticos, biólogos evolutivos, biólogos de poblaciones, [[Bioloxía del caltenimientu biólogos del caltenimientu]], [[Ecoloxía|ecólogos]], [[Agronomía|agrónomos]], [[hortalaneru]], [[bioxeografía|bioxeógrafos]] y munchos otros científicos tán más comenenciudos nes especies qu'en nengún otru taxón.|Judd et al. (2007<ref name="Judd et al. 2007" />):<small>144</small>}}}} na clasificación. Los taxones supraespecíficos son los qu'arrexunten especies y se xerarquicen en categoríes taxonómiques de rangu cada vez más altu: xéneru (grupu d'especies), familia, etc. hasta'l reinu. Nesta área tamién ta aldericáu'l [[conceutu de taxón]] a utilizar. Munchos especialistes afirmen que namái la "filosofía taxonómica" p'arrexuntar los organismos en taxones de la [[escuela cladista]] llogra que la clasificación ufierte'l serviciu que s'espera d'ella al restu de les cañes de la bioloxía, pero la [[escuela evolucionista]] tien razones pa delimitar con otros conceutos los taxones, tamién congruentes coles hipótesis d'árbol filoxenéticu, y les dos escueles atribúyense la creación de sistemes de clasificación que cumplen en mayor midida les sos funciones de '''sistemes d'almacenamientu y recuperación de datos''', y de '''predictores''' del estáu de los calteres y les direiciones de la evolución que nun se midieron.
La Taxonomía tamién s'ocupa d'aldericar y actualizar los [[Códigu de nomenclatura (dixebra)|Códigos Internacionales de Nomenclatura]], de los que por razones históriques hai unu pa cada disciplina (Zooloxía, Botánica y Bacteries), que'l so uso pa reglamentar l'usu de nomes "formales" ta consensuáu dende hai unos 100 años. Nun Códigu define'l sistema taxonómicu a utilizar —los Códigos n'usu definen el recién descripto, conocíu como'l "sistema lineano", del que se deriva la definición de taxón equí utilizada—; decídese la formación de nomes y cuál ye'l "tipu" col que s'herieden de taxón en taxón, y se explicitan los '''Principios de Nomenclatura''' percima de les regles, que'l so oxetivu o "principiu básicu"<ref name="Mayr 1942 principiu básicu">Mayr, Ernst. 1942. ''Systematics and the Origin of Species''. p.17 "...the basic principle of the rules, that of stability and permanence,..."</ref> ye aprovir la máxima estabilidá na nomenclatura. Los Códigos n'usu nun eviten les "diferencies filosófiques" ente taxónomos nos [[conceutu de taxón|conceutos taxonómicos]] a utilizar nin na categoría especie nin nes categoríes supraespecíficas que son una fonte d'inestabilidá frecuente nos nomes de los taxones.
La Taxonomía Biolóxica ye equí tratada como una subdisciplina de la [[Sistemática|Bioloxía Sistemática]], qu'amás tien como oxetivu la reconstrucción de la [[filoxenia]], o historia evolutiva, de la vida.{{refn|group=cita|name=definición de taxonomía|La definición de taxonomía que paez ser la más utilizada nos llibros de testu (y la equí utilizada) puede trate resumida en Simpson (2005<ref name="Simpson 2005" />):<br />
{{cita|La sistemática ta definida nesti llibru como una ciencia qu'inclúi y toma la taxonomía tradicional, la descripción, identificación, nomenclatura, y clasificación de los organismos, y que tien como la so meta principal la reconstrucción de la filoxenia, o historia evolutiva, de la vida. Esta definición de sistemática nun ye nueva, pero tampoco ye universal. Otros nel campu trataríen a la taxonomía y a la sistemática como árees separaes pero superpuestes, entá otros acoten que l'usu históricu precisa lo que ye n'esencia una reversión de les definiciones utilizaes equí. Pero les pallabres, como los organismos, evolucionen. L'usu de sistemática pa describir un campu que tome tolos aspeutos ye más útil y amás representa'l consensu de cómo la mayoría de los especialistes usa'l términu, siendo un exemplu la revista ''Systematic Botany'', que contién artículos tantu de taxonomía tradicional como de reconstrucción filoxenética."|Simpson (2005<ref name="Simpson 2005" />):5}} <br />
La definición concuerda cola d'otros llibros de testu, Judd ''et al.'' (2007<ref name="Judd et al. 2007" />) ye un llibru que la so primer edición foi bien premiada:<br />
{{cita|La sistemática abarca la disciplina de la taxonomía, un términu amestáu a la pallabra taxón.|Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" />:cap1:p6}} <br />
Anque'l mesmu Judd ''et al.''depués nel capítulu 2, p. 13, tratar como sinónimos: <br />
{{cita|La bioloxía sistemática (o taxonomía) ye la teoría y práutica d'arrexuntar individuos n'especies, ordenar eses especies en grupos más grandes, y dar a esos grupos nomes, produciendo asina una clasificación.|Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" />cap2:p13}}<br />
La definición del respetáu<ref name="Judd et al. 2007" /> Simpson (1961<ref name="Simpson 1961" />):<br />
{{cita|"La taxonomía ye l'estudiu teóricu de la clasificación, incluyendo les sos bases, principios, procedimientos y regles".|GG Simpson (1961<ref name="Simpson 1961" /><small>:11</small>) como citáu en QD Wheeler (2008<ref name="Wheeler 2008" /><small>:5</small>)}}
Ver tamién la cita "Definición de sistemática".<ref group="cita" name="definición de sistemática" />.}} Como equí entendida la Taxonomía toma la decisión de qué sistema taxonómicu utilizar, la de qué [[Conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] acomuñar a esos taxones, la delimitación d'esos taxones dexando esplícitos los métodos que fueron utilizaos p'algamar, la formalización de los sos nomes na subdisciplina de la Nomenclatura, y tamién les ferramientes pa la '''Determinación''' o identificación de especímenes.<ref group="cita" name="definición de taxonomía" /><ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" /> Como se calcula que namái un 10% de les [[especie|especies]] ta descripto, como eses descripciones tienen distintos graos de resolución,{{refn|group=cita|name=resolución taxonómicu|"Resolvimientu taxonómicu" o precisión taxonómica como utilizaos por Franz et al. (2008<ref name="Franz et al. 2008" />).}} y les especies evolucionen (camuden col tiempu en términos de los sos calteres) y camuda la so distribución, la determinación funciona recursivamente cola descripción y distribución d'especies nel área llamada '''alfa-Taxonomía''' o '''Taxonomía Descriptiva''', o, deslindándola de la definición minimalista de Taxonomía que se remana dende va décades y por cuenta de que se intergradan nesa categoría taxonómica, l'área de la '''Sistemática Descriptiva'''<ref name="Landrum 2001">Landrum, L. R. (2001). What has happened to descriptive systematics? What would make it thrive?. ''Systematic Botany'', 26(2), 438-442. https://www.researchgate.net/profile/Leslie_Landrum/publication/298134141_What_has_happened_to_descriptive_systematics_What_would_make_it_thrive/links/56f4427008ae95y8b6d065a2.pdf</ref> o '''Ciencia de la Biodiversidá''',<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" /> la que s'ocupa del descubrimientu, la identificación, la descripción, la clasificación y la catalogación<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" /> de la biodiversidá del planeta, utilizando l'organismu como unidá de trabayu y que la so prioridá<ref name="Wheeler 2004" /> ye la descripción de toles especies dientro d'un contestu evolutivu.<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" />
La Historia de la Taxonomía foi largamente percorrida por éstos y otres interrogantes y a lo llargo d'ella fueron formándose'l sistema de clasificación y les regles que nos quedaron como mandáu.
La crisis de [[biodiversidá]] que ye focu d'atención dende mediaos de 1990, la cantidá de datos acumulaos colos [[analises moleculares d'ADN|analís d'ADN]], y la posibilidá d'intercambiar información al traviés d'internet, revitalizaron a esta ciencia nel ambiente científico dende les décades de 1990-2000, y xeneraron un alderique alrodiu de la necesidá de faer reformes sustanciales a los Códigos, dalgunes de les cuales entá se tán aldericando y otres yá s'incorporaron. Dalgunes d'estes propuestes son el BioCode, el PhyloCode, l'agregáu d'atributos al tipu nomenclatural como podríen ser los nuevos "marcadores d'ADN" (ADN ''barcodes''), y les rellacionaes cola informatización de los datos y l'usu formal d'Internet.
== Definición de taxón ==
''El taxón ye un grupu d'organismos con circunscripción, posición y rangu''. De la estructura de la clasificación biolóxica como dada na introducción, comúnmente llamada "taxonomía linneana" o "sistema linneano" (pero ver{{refn|group=cita|name=taxonomía linneana sí o non|1="Taxonomía linneana" y "xerarquíes linneanas" suelen ser los nomes utilizaos en referencia a esta taxonomía por autores como [[RR Sokal]] (1986<ref name="Sokal 1986" />), [[DL Hull]] (1979<ref name="Hull 1979" />), Judd et al. (2007<ref name="Judd et al. 2007" />:<small>548</small>: "...''the use of Linnaean ranks...''"), [[QD Wheeler]] (2008<ref name="Wheeler 2008" />:<small>6</small>) "...''a formal Linnaean classification''..." [[RK Brummitt]]<ref>Brummitt, R. K. & Sosef, M. S. M. 1998 Paraphyletic taxa are inherent in Linnaean classification: a reply to Freudenstein.'' Taxon'' 47, 411–412.</ref> "''...Linnaean classification''" etc. Pero ver:
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Stuessy (2000<ref name="Stuessy 2000" />:<small>232</small>):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>Comentariu estreme, sería d'ayuda si los defensores del ''PhyloCode'' dexaren de referise al sistema nomenclatural botánicu modernu como'l "Sistema Linneano" (p. ex. Cantino 2000:87). Linneo delineó les sos regles de nomenclatura en ''Critica Botanica'' (1737), que tien poca resemblanza col nuesu modernu Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica (Greuter et al. 1994) desenvueltu por muncha xente al traviés de munches versiones a lo llargo de los postreros 130 años.
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table>
de Queiroz (2000<ref name="de Queiroz 2000" />) contesta refiriéndose a ella como "taxonomía tradicional" (en contraposición col ''PhyloCode'') y comenta (p.535-536)
<table class="citáu"><tr><td colspan="3"><p style="text-align: left;" >
de Queiroz (2000<ref name="de Queiroz 2000" />):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span> Stuessy tamién criticó a los defensores de la nomenclatura filoxenética por referise al actual sistema de nomenclatura botánica como'l "sistema Linneano". La so razón foi que'l modernu ''International Code of Botanical Nomenclature'' (Greuter et al. 2000) difier en munchos aspeutos de les regles de nomenclatura delineadas en Linneo (1737) ''Critica Botanica''. Magar verdaderamente hai diferencies ente'l sistema nomenclatura descripto nel modernu códigu botánicu y el sistema propuestu por Linneo, el sistema modernu ye referíu como "linneano" porque ta basáu nun métodu de definiciones similar al utilizáu por Linneo, que ye de la mesma basáu nes categoríes d'una taxonomía xerárquica que deriva largamente del so trabayu (ver de Queiroz 1997 pa un discutiniu de la terminoloxía). Nesti sentíu, ye apropiáu referise a esti sistema de nomenclatura encarnáu nel modernu Códigu Botánicu como "un sistema linneano", magar toi acordies cola crítica de Stuessy en reconocer que sería apropiáu acutar l'usu de "''el'' sistema linneano" pa faer referencia al sistema utilizáu pol mesmu Linneo.
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table>
Más tarde (p.ej. de Queiroz 2012<ref name="de Queiroz 2012" />) llamar:
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >de Queiroz (2012<ref name="de Queiroz 2012" />):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>...Taxonomía basada en rangos (lo qu'otros autores llamen 'taxonomía linneana')...
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #000000; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table> }}), derívase la definición de taxón, que como explicitan los [[Códigu de nomenclatura (dixebra)|Códigos de Nomenclatura]],{{refn|group=cita|name=circunscripcion posicion rangu|1=Definición de taxón según los Códigos n'usu:
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />), División I, Principiu IV<hr />
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''Each taxonomic group with a particular circumscription, position, and rank can bear only one correct name...''
</p></td><td style=style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>Cada grupu taxonómicu coles sos particulares circunscripción, posición y rangu va poder portar (''bear'') namái un nome correutu <nowiki>[aceptáu]</nowiki>...
</p></td></tr></table>
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Códigu de Bacteries (Revisión 1990<ref name="ICNB" />)<hr />
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>'''''Principle 8'''''. ''Each order or taxon of a lower rank with a given circumscription, position, and rank can bear only one correct name (...) '''Note 2.''' (i) By circumscription is meant an indication of the limits of a taxon, (ii) by position is meant the higher taxon in which a taxon is placed when there may be alternatives (see also Rule 23a), and (iii) by rank is meant level in the hierarchial sequence of taxonomic categories. ''
</p></td><td style=style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>'''Principiu 8'''.Cada orde o taxón de rangu más baxu con unes circunscripción, posición y rangu daos puede portar namái un nome correutu (...) '''Nota 2''' (i) Por circunscripción faise referencia a la indicación de les llendes (''limits'') del taxón, (ii) por posición faise referencia al taxón de rangu más altu nel que'l taxón ye allugáu cuando puede haber más d'una alternativa (ver tamién Regla 23a), y (iii) por rangu faise referencia al nivel (''level'') na secuencia xerárquica de categoríes taxonómiques.
</p></td></tr>
<tr><td style="vertical-align:top;"><p>'''''Rule 23a'''. Each taxon above species, up to and including order, with a given circumscription, position, and rank can bear only one correct name, that is, the earliest that is in accordance with the Rules of this Code. The name of a species is a binary combination of a generic name and specific epithet (see Rule 12a). In a given position, a species can bear only one correct epithet, that is, the earliest that is in accordance with the Rules of this Code. Example: The species ''Haemophilus pertussis'' bears this name in the genus ''Haemophilus''. If placed in the genus ''Bordetella'', it bears the name ''Bordetella pertussis''.''
</p></td><td style=style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>'''Regla 23a.''' Cada taxón penriba d'especie hasta orde, coles sos circunscripción, posición y rangu daos, pueden llevar namái un nome correutu, esto ye, el más antiguu de los que tán acordies coles regles d'esti Códigu. El nome d'una especie ye una combinación binaria d'un nome xenéricu y un epítetu específicu (ver regla 12a). Nuna posición dada, una especie puede llevar namái un epítetu correutu, esto ye, el más antiguu de los que tán acordies coles regles d'esti Códigu. Exemplu: la especie ''Haemophilus pertussis'' lleva esti nome nel xéneru ''Haemophilus''. Si allugar nel xéneru ''Bordetella'', lleva'l nome ''Bordetella pertussis''.
</p></td></tr>
<tr><td style="vertical-align:top;"><p>'' '''Recommendation 30b'''. Before publication of the name and description of a new species, the examination and description should conform at least to the '''minimal standards''' (if available) required for the relevant taxon of bacteria. Note. Lists of minimal standards are being prepared for each group of bacteria by experts at the request of the Judicial Commission for consideration by the Judicial Commission and the ICSB for publication in the IJSB (see Appendix 6). Such standards include tests for the establishment of generic identity and for the '''diagnosis''' of the species, i.e., an indication of characters which would distinguish the species from others.''
</p></td><td style=style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p> '''Encamientu 30b'''. Antes de la publicación del nome y descripción d'una especie nueva, la examinación y descripción tienen de ser conformes siquier a los '''estándares mínimos''' (si disponibles) riquíos pal taxón relevante de bacteries. Nota. La llista d'estándares mínimos ta siendo preparada pa cada grupu de bacteries por espertos a pidíu de la Comisión Xudicial pa considerancia pola mesma Comisión Xudicial y el ICSB pa publicación nel IJSB (ver apéndiz 6). Esos estándares inclúin tests pal establecimientu de la identidá del xéneru y pal '''diagnósticu''' de la especie, esto ye, una indicación de los calteres colos cualos estremar la especie de les demás.
</p></td></tr>
<tr><td style="vertical-align:top;"><p>'''''General Consideration 7.''' Nomenclature deals with the following: (...) '''Names''' applied to individual '''taxa'''. A '''taxonomic group''' is referred to throughout this Code as a taxon, plural taxa. "Taxonomic group" is used in this Code to refer to any group of organisms treated as a named group in a formal taxonomy; it may or may not correspond to a category.)''
</p></td><td style=style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>'''Considerancia Xeneral 7''': La nomenclatura trata colo siguiente: (...) '''Nomes''' aplicaos a '''taxones''' individuales. Un '''grupu taxonómicu''' ye referíu a lo llargo d'esti Códigu como un taxón, plural taxones (''taxa''). "Grupu taxonómicu" ye utilizáu nesti Códigu pa referir cualquier grupu d'organismos tratáu como un grupu nomáu nuna taxonomía formal, puede correspondese o non con una categoría.
</p></td></tr></table>
El Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />) utiliza como sinónimu del botánicu/bacteries/unificáu "circunscripción" el términu aristoteliano{{refn|group=cita|name=Aristotle esencia definición nome|1=<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p>Na visión d'Aristóteles trés cuesas pueden conocese sobre una entidá: la so esencia, la so definición, y el so nome. El nome noma la esencia. La definición da una descripción completo y refecho de la esencia. Puede derivase que'l nome ye'l nome de la entidá y la definición una descripción de la mesma.</p></td></tr><tr><td colspan="2" style="text-align: right;"><p>Hull (1965<ref name="Hull 1965" />:318)</p></td></tr></table>}} "definición" (que engloba una diagnosis), nel glosariu:<br />
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)<hr />
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>Glossary. '''''definition''', n. A statement in words that purports to give those characters which, in combination, uniquely distinguish a taxon [Arts. 12, 13]. '''description''', n. A statement in words of taxonomic characters of a specimen or a taxon [Arts. 12, 13]. '''diagnosis''', n. A statement in words that purports to give those characters which differentiate the taxon from other taxa with which it is likely to be confused. '''differentiate''', v. To distinguish something (e.g. a taxon) from others [Art. 13]. See also 'definition'. '''Art. 12.''' Names published before 1931. 12.1. Requirements. To be available, every new name published before 1931 must satisfy the provisions of Article 11 and must be accompanied by a description or a definition of the taxon that it denotes, or by an indication. '''Art. 13.''' Names published after 1930. 13.1. Requirements. To be available, every new name published after 1930 must satisfy the provisions of Article 11 and must 13.1.1. be accompanied by a description or definition that states in words characters that are purported to differentiate the taxon, or 13.1.2. be accompanied by a bibliographic reference to such a published statement, even if the statement is contained in a work published before 1758, or in one that is not consistently binominal, or in one that has been suppressed by the Commission (unless the Commission has ruled that the work is to be treated as not having been published [Art. 8.7]), or 13.1.3. be proposed expressly as a new replacement name (nomen novum) for an available name, whether required by any provision of the Code or not.''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>Glosariu. '''Definición'''. n. Una declaración (''statement'') en pallabres que pretende dar aquellos calteres que, en combinación, estremen como únicu al taxón [Arts. 12, 13]. '''Descripción'''. n. Una declaración en pallabres de los calteres taxonómicos d'un especímen o d'un taxón [Arts. 12, 13]. '''Diagnósticu'''. n. Una declaración en pallabres que pretender dar aquellos calteres qu'estremen el taxón de los demás taxones colos que ye probable que sía confundíu. '''Estremar'''. v. Estremar daqué (por casu un taxón) de los demás [Art. 13]. Ver tamién 'definición'. '''Art. 12.''' Nomes publicaos antes de 1931. 12.1. Requerimientos. Pa tar disponible [establecíu], cada nuevu nome publicáu antes de 1931 tien de satisfaer les provisiones del Art. 11 y tien de tar acompañáu por una descripción o una definición del taxón que denota, o por una indicación. '''Art. 13.''' Nomes publicaos antes de 1930. 13.1. Requerimientos. Pa tar disponible [establecíu], cada nuevu nome publicáu dempués de 1930 tien de satisfaer les provisiones del Art. 11 y debe 13.1.1. tar acompañáu por una descripción o una definición que declare en pallabres los calteres que pretenden estremar el taxón, o 13.1.2. tar acompañáu por una referencia bibliográfica a esa declaración publicada, entá si la declaración ta contenida nun trabayu publicáu antes de 1758, o n'unu que nun ye consistentemente binominal, o n'unu que foi suprimíu pola Comisión (nun siendo que la Comisión haya reglamentado qu'esi trabayu sía tratáu como non publicar [Art. 8.7]), o 13.1.3. ser propuestu espresamente como un nuevu nome de reemplazu (''replacement name'') (''nomen novum'') pa un nome disponible [establecíu], fuera esto riquíu por dalguna provisión del Códigu o non.
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''Glossary. '''rank,''' n. The level, for nomenclatural purposes, of a taxon in a taxonomic hierarchy.''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>Glosariu. '''rangu'''. n. El nivel (''level''), pa los propósitos nomenclaturales, d'un taxón nuna xerarquía taxonómica.
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''Glossary. '''taxon''', (pl. taxa), n. A taxonomic unit, whether named or not: i.e. a population, or group of populations of organisms which are usually inferred to be phylogenetically related and which have characters in common which differentiate (q.v.) the unit (e.g. a geographic population, a genus, a family, an order) from other such units. A taxon encompasses all included taxa of lower rank (q.v.) and individual organisms.''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>Glosariu. '''taxón''', (pl. taxones), n. Una unidá taxonómica, nomada o non: por casu una población, o un grupu de poblaciones d'organismos de los que usualmente infierse que tán rellacionaos filoxenéticamente y que tienen calteres de mancomún qu'estrema (q.v.) la unidá (por casu una población xeográfica, un xéneru, una familia, un orde) d'otres unidaes d'esi tipu. Un taxón toma tolos taxones incluyíos de rangu más baxu (''lower rank'') (q.v.) y organismos individuales.
</p></td></tr></table>
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Biocode (2011<ref name="BioCode 2011" />) <hr />
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p> '''''Principle I'''. The BioCode governs the formation and choice of scientific names of taxa but not the circumscription, position, or rank of the taxa themselves. (...)''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p> '''Principiu I'''. El BioCode gobierna la formación y eleición de los nomes científicos de los taxones pero non la circunscripción, posición, nin el rangu de los mesmos taxones. (...)
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p>'''''Principle V'''. Each taxon in the family group, genus group or species group with a particular circumscription, position, and rank has only one accepted name (...)''.
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top"><p>'''Principiu V'''. Cada taxón nel grupu de categoríes familia, nel grupu de categoríes género, o nel grupu de categoríes especie con unes particulares circunscripción, posición y rangu tien namái un nome aceptáu...
</p></td></tr></table>
}} ye un grupu de ''organismos'' que tien:
*'''circunscripción''': el conxuntu de calteres estrayíos de los organismos que lu componen que, xunto cola regla de decisión propuesta al observalos, diagnostiquen al taxón, establecen les sos llendes o lo delimitan, vuelven al taxón únicu, estremen los sos organismos claramente de los organismos fuera del taxón; la circunscipción definir en función de poder determinar si un organismu nuevu pertenez o non al taxón por aciu la observación de les sos [[Calter biolóxicu|calteres]] según el protocolu dau, y ella puede incluyir idealmente o non una llista de [[Calter diagnósticu|calteres diagnósticos]] (presentes nesi taxón y namái nesi taxón), el términu aristotélicu<ref group="cita" name="Aristotle esencia definición nome" /> "[[Definición (taxonomía)|definición]]" sigue utilizándose nel Códigu de Zooloxía pa referise a la descripción refecha que tendría de faese d'un taxón al nomalo, de la que s'estrayería la circunscripción;<ref group="cita" name="circunscripcion posición rango" />
*un '''rangu''' o xerarquía (absoluta){{refn|group=nota|name=absoluta|Los llibros de testu aparentemente soler llamar "xerarquía relativa" o "rangos relativos", por cuenta de que tán xerarquizaos ente ellos. Nesti testu, por "relativu" entiéndese que'l rangu camuda según el taxón que s'use como referencia (p.ej. son rangos relativos "güelu", "padre", "nietu").}} llamáu [[categoría taxonómica]];
*y una '''posición''' taxonómica formada polos taxones de rangu más altu que lo contienen.
El taxón redefinir según el "sistema" taxonómicu del que se deriva, magar la circunscripción ye necesaria p'allugar organismos nuevos nel so respeutivu taxón y poro, fundamental en toles clasificaciones. Asina, pue ser modificada la so definición p'afaese a taxonomíes que nun utilicen rangos, o pueden definise los taxones de formes más acutaes, pero les filosofíes taxonómiques que formaron trés [[escueles de la sistemática]] que dexaron un legáu a la materia, estremar nel conceutu que tien d'utilizase pa tremar los organismos en taxones, ye dicir el so [[Definición (taxonomía)|definición]] conceptual, la so delimitación conceptual, el conceutu que rellaciona los organismos del taxón más ente sí que colos demás organismos, los distintos "[[conceutu de taxón|conceutos de taxón]]" o "conceutos taxonómicos".{{refn|group=cita|name=definición concepto taxonómicu|1=El términu "conceutu de taxón" o "conceutu taxonómicu" son utilizaos claramente con esa definición en:<br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''...I would only amend the proposal of Wägele et al. to note that the taxonomic concept of the original describer is often not the concept in current use. Therefore, logic would dictate that citations should be demanded for both the paper of the original description as well as that circumscribing that actual taxonomic concept being used.''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p> ...Yo namái modificaría la propuesta de Wägele et al. de forma de tener en cuenta que'l conceutu taxonómicu (''taxonomic concept'') utilizáu na descripción orixinal munches vegaes nun ye l'utilizáu na actualidá. Entós, la lóxica dictaría que tendría de demandase que se citaren dambes publicaciones, la de la descipción orixinal como la que circunscribió el conceutu taxonómicu que se ta utilizando.
</p></td></tr><tr><td colspan="2" style="text-align: right;"><p><hr />Johnson (2011<ref name="Johnson 2011" />)
</p></td></tr></table><br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''BioNames includes two taxonomic classifications, sourced from GBIF (<nowiki>http://uat.gbif.org/dataset/d7dddbf4-2cf0-4f39-9b2a-bb099caae36c</nowiki>) and NCBI (<nowiki>ftp://ftp.ncbi.nih.gov/pub/taxonomy</nowiki>), respectively.<nowiki> [...]</nowiki> These classifications also provide an explicit definition of the scope of a taxon (i.e., the “taxon concept”).''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p>En BioNames inclúyense dos clasificaciones, la utilizada en GBIF (<nowiki>http://uat.gbif.org/dataset/d7dddbf4-2cf0-4f39-9b2a-bb099caae36c</nowiki>) y la utilizada en NCBI (<nowiki>ftp://ftp.ncbi.nih.gov/pub/taxonomy</nowiki>).<nowiki> [...]</nowiki> Estes clasificaciones tamién aproven una definición esplícita de los algames del taxón (esto ye, el "conceutu de taxón", ''taxon concept'').
</p></td></tr><tr><td colspan="2" style="text-align: right;"><p><hr />Page (2013<ref name="Page 2013" />)
</p></td></tr></table><br />
Ver tamién Franz et al. (2008<ref name="Franz et al. 2008" />), On the Use of Taxonomic Concepts in Support of Biodiversity Research and Taxonomy. '''Taxonomic concept''': ''The meaning of a name as specified in a particular source.'' Propón especificalos col conector ''sensu'' siguíu de la fonte taxonómica. }}
== La taxonomía según les distintas escuelas ==
[[Ficheru:Grupomonofiletico-poblacionesactuales.svg|upright=0.80|miniaturadeimagen|derecha|Un [[cladu]]{{refn|group=cita|name=cladu|Na argumentación orixinal de Hennig (1950<ref name="Hennig 1950" /> n'alemán, 2ªed 1966<ref name="Hennig 1966" /> n'inglés) –consideráu'l fundador del cladismo, o "la so voz más articulada" como lo llamaba Mayr 1982<ref name="Mayr 1982" /> p.167.–, y como puede vese por casu nel cuadru "Hennigian Argumentation" de Judd ''et al.'' (2007<ref name="Judd et al. 2007" /> p. 20.), son les apomorfíes les que determinen la topoloxía del árbol y polo tanto les sos secuencies d'ancestros y descendientes, asumiendo que cada vez que se xeneró una llinia filética hubo cambeos evolutivos (apomorfíes) nella; magar tamién pueden usase otros métodos pa llograr la topoloxía del árbol. Autores posteriores referir a los árboles de Hennig como cladogramas y a les sos ramificaciones derivaes d'una corte como clados –el primeru n'utilizar el términu "cladismo" en reemplazu del confusu términu Hennigiano "sistemática filoxenética" foi Mayr (1965<ref name="Mayr 1965" />)–, pero amás utilízase "cladu" nun sentíu más ampliu, como hipótesis de ser tolos derivaos d'una secuencia d'ancestros y descendientes con un ancestru común. Munchos llibros de testu inclúin los ancestros nel grupu, p. ex. Judd ''et al.'' (2007<ref name="Judd et al. 2007" />)p. 5-6., traducción: "''Los grupos monofiléticos tamién son referíos como '''clados'''''", "''Un aproximamientu filoxenéticu demanda que cada taxón sía un '''grupu monofiléticu''', definíu como un grupu compuestu por un ancestru y tolos sos descendientes –''monu'': únicu, ''phylum'': llinaxe)''"–. Esta definición resulta pocu rigorosa una y bones los métodos de llogru de clados facer sobre los organismos de los que se tomaron los datos: les poblaciones vivientes. Una de les voces más conspicuas del cladismo como K de Queiroz –unu de los creadores del [[PhyloCode]]– reconoz na so publicación del 2012<ref name="de Queiroz 2012" /> que la so intención ye nomar a la ''...secuencia d'ancestros y descendientes, o los sos productos, los clados''. De la mesma forma Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />), llapada "cladu Hennigiano" al dendrograma formáu pol métodu de les apomorfíes: "Unu nun podría enfatizar lo suficientemente fuertemente qu'un cladograma Hennigiano nun ye un árbol filoxenéticu, los cladogramas nun tienen ancestros, namái especies vivientes". El términu monofiléticu tamién foi utilizáu ensin los ancestros por [[GG Simpson]] y [[E. Mayr]] y siquier según Mayr foi tradicionalmente definíu asina, como un axetivu que califica a un taxón -a una circunscripción-, como puede lleese nes cites testuales de "monofiléticu ''sensu'' Hennig"<ref group="cita" name="monofiletico sensu Hennig" />.<br />
Sobre la etimoloxía de cladu, sí lo cunta Dupuis (1984<ref name="Dupuis 1984" />), traducción: "Cuando acuñó'l términu "cladu" (''clade'') a partir del términu "cladogénesis" (''cladogenesis'')... que foi tomáu direutamente de [[Bernhard Rensch|Rensch]]<ref>Falta la referencia col autor Rensch, probablemente refierse a un trabayu bien lleíu de [[Bernhard Rensch]] que foi traducíu al inglés nuna edición revisada, como ''Evolution above the Species Level'' en 1960 ([[Columbia University Press]], New York). [[GG Simpson]] nel so review del llibru comenta que l'orixinal alemán ''kladogenese'' foi traducíu al inglés como ''kladogenesis'' y un anglicismu correutu sería ''cladogenesis'' (GG Simpson 1961, http://www.jstor.org/stable/2405847</ref>, "Huxley intentó denotar "unidaes monofilétiques delimitables" (Huxley 1957<ref name="Huxley 1957" /> p.454) o, más precisamente, "unidaes monofilétiques de cualquier magnitú" (Huxley 1958<ref name="Huxley 1958" /> p.27). Él paez nun conocer un usu más antiguu d'esti términu en Cuénot 1940<ref name="Cuénot 1940" /> (...(ensin la mesma definición)...). L'axetivu "cladístico" (''cladistic'') foi explícitamente deriváu de "cladu" (''clade'') ''sensu'' Huxley por Cain y Harrison, pa quien "la cercanía de les rellaciones xenealóxiques (''relationship'') en términos de llinies filétiques pueden ser llamaes cladísticas..., les semeyances por cuenta de un ancestru común, non a una converxencia, pueden ser llamaes patrístiques" (Cain y Harrison 1960<ref name="Cain y Harrison 1960" /> p.3). Tanto cladístico como patrísticu (Cain y Harrison 1960<ref name="Cain y Harrison 1960" />) refieren a afinidaes filétiques y precisen la clarificación que foi encetada por Sokal y Sneath (Sokal y Sneath 1963<ref name="Sokal y Sneath 1963" />:<small>220</small>): Cladística ye una rellación "pol ancestru común más recién" (''through recency of common ancestry''), y patrística, una por ancestru común ensin más especificaciones. Pa esi autores, que confíen nes rellaciones (''relationships'') de los tipos opuestos de Hennig I y Ia (Hennig 1957<ref name="Hennig 1957" /> fig.6), cladística ye "el tipu I de les rellaciones filoxenétiques (''phylogenetic relationship'') de Hennig 1957<ref name="Hennig 1957" />". Entós igualen una rellación cladística (''cladistic'') con una Hennigiana. El términu "cladista" (''cladist'') foi introducíu en 1965 "en llinia cola terminoloxía desenvuelta por Rensch (1960), Huxley (1958<ref name="Huxley 1958" />) y Cain y Harrison (1960<ref name="Cain y Harrison 1960" />)" (Mayr 1965a<ref name="Mayr 1965a" />:<small>167</small>). Magar nengún d'esi autores referir a Hennig, al acuñar el términu "cladismo" (''cladism'') Mayr tipifica "al cladista" (''the cladist'') como a quien xunta a aquella "escuela filoxenética" de la cual Hennig ye'l "voceru más articuláu" (Mayr 1982<ref name="Mayr 1982" />:<small>167</small>). El términu "cladograma" (''cladogram'') foi introducíu nesi mesmu añu (1965) pero tien dos significaos distintos. Pa Mayr (1965b<ref name="Mayr 1965" />:<small>81</small>), "el cladograma de los cladistas" ye la diagrama filético de la escuela Hennigiana. Pa Camin y Sokal (Camin y Sokal 1965<ref name="Camin y Sokal 1965" />:<small>312</small>), el términu "cladograma" ye usáu "pa estremar un dendrograma cladístico d'unu fenético que podría ser llamáu un fenograma", desafortunadamente, estos autores construyeron los sos "cladogramas" por téuniques fenéticas y non Hennigianas. Consecuentemente, hai dos tipos de cladogramas: aquellos que se basen n'atributos (el ''Stufenreihe'' de Hennig, los sinapomorfogramas -''synapomorphograms''- de Sneath, ver Moss 1983<ref name="Moss 1983" />) y aquellos que se basen n'oxetos (ye dicir en construcciones fenéticas); l'utilizalos inadvertidamente como sinónimos (por casu en Sokal 1983<ref name="Sokal 1983" />:<small>160</small>) lleva a tracamundios. Nos trabayos de Hennig, estos términos son siempres utilizaos ente comines y apaecen como meres cites. En trabayos d'otros autores, "cladista" y "cladismo" comúnmente apliquen anguaño a la escuela nacida pol pensamientu Hennigiano, ente que "cladístico" y "cladograma" volviéronse igualmente populares tantu na escuela fenética como na Hennigiana, y consecuentemente, el so significáu caltiénse ambiguu. Entá peor, "cladograma" volvióse una pallabra de moda que ye dacuando utilizada pa denotar construcciones intuitives que nun faen referencia a un procedimientu definíu."<br />Ver tamién la nota "dendrograma".<ref group="nota" name="dendrograma" />}} nuna definición más rigorosa ye'l conxuntu d'organismos nes poblaciones actuales (en naranxa) que se hipotetiza que son ''toes'' les descendientes d'una secuencia d'ancestros y descendientes con ancestru común (en naranxa y blancu). Pero puede sese más rigorosu inda<ref group="cita" name="cladograma orde d'emerxencia" />.]]
Según la [[cladística|escuela cladista]], la que predomina anguaño,<ref group="cita" name="predominancia cladismo" /> la taxonomía ye la ciencia que tien de decidir qué [[clados]] del árbol filoxenéticu van ser representaos por taxones y en qué categoría taxonómica allugalos.{{refn|group=cita|name=taxón judd|Asina lo definen biólogos sistemáticos cladistas: El llibru de testu "best seller" y premiáu Judd et al. (edición 2007<ref name="Judd et al. 2007" />) Páxina 5. ''"A phylogenetic approach demands that each taxon be a monophyletic group, defined as a group composed of an ancestor and all of its descendants:"'' Páxina 32. "''The biological diversity on Earth is the result of genealogical descent with modification, and monophyletic groups owe their existence to this proccess. It is appropriate, therefore, to use monophyletic groups in biological classifications so that we may most accurately reflect this genealogical history.''" Na mesma páxina: "''A phylogenetic classification reflects evolutionary history and attempts to give names ''only'' to groups that are monophyletic -that is, composed of an ancestor and all its descendants-."'' Páxina 547: "''Keep in mind that taxa, particularly above the level of species, represent monophyletic groups and are, as such, considered to be the products of evolution. The ranks of the taxonomic hierarchy, on the other hand, are human constructs, having relative but not absolute meaning''".}}
Magar nos llibros de testu'l [[cladu]] polo xeneral<ref name="Judd et al. 2007">Judd, W. S.; Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J. (2007). ''Plant systematics: a phylogenetic approach, Third Edition'' (Sinauer Axxoc edition). USA. ISBN 0-87893-403-0.</ref> defínese como "una secuencia d'una población ancestral y tolos sos descendientes", resulta ser una definición pocu rigorosa<ref group="cita" name="cladu" />: el cladu, como lo utilicen los taxónomos, arrexunta namái poblaciones vivientes o siquier les que s'utilizaron pa tomar los datos, les que nel métodu orixinal de Hennig –el fundador<ref name="Cavalier-Smith 2010">Cavalier-Smith, T. 2010. [http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/365/1537/111.full «Deep phylogeny, ancestral groups and the four ages of life.»] ''Phil. Tans. R. Soc'' B. 365, 111-132. (conteníu llibre baxo la Llicencia Creative Commons Attribution)</ref>, o la "voz más articulada"<ref name="Mayr 1982">E. Mayr (1982) ''The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution and Inheritance''. Cambridge, Mass: Belknap. 974 pp.</ref> del cladismo– acomúñense como descendientes d'un mesmu llinaxe cuando se "atopen" o determinen los sos [[apomorfía|apomorfíes]]: los cambeos de calter nel llinaxe ancestral.<ref group="cita" name="cladu" /> Otres formes d'analises filoxenéticos como los métodos fenéticos (que'l so puntu de partida ye ciegu no que fai a la evolución de los calteres<ref group="cita" name="Sneath 1995 phenetics initially phylogeny" />{{refn|group=cita|name=fenetics or cladistics sokal 1986|Sokal (1986<ref name="Sokal 1986" />): "''...it has been shown repeatedly that techniques developed for phenetic taxonomy, such as UPGMA clustering of correlation or distance matrices, can result in accurate estimates of the phylogeny of a group of organisms, and thus they serve as useful techniques for inferring cladistic relationships. Does this then make these techniques cladistic? Conversely, some techniques developed for phylogenetic inference have been characterized as being essentially phenetic by various investigators. In a few cases, techniques have been designated as phenetic or cladistic based solely on the philosophical orientation of their originators.''"}}) fueron incorporaos a la definición de cladu, de forma que pueden hipotetizar un "cladu" (poblaciones arrexuntaes por tener calteres compartíos dende l'ancestru común más recién) por aciu métodos d'analises non Hennigianos.<ref group="cita" name="cladu" /> El llector comenenciudu puede recurrir a les siguientes llectures, llistaes en Judd et al. (2007<ref name="Judd et al. 2007" />): Farris (1979<ref name="Farris 1979"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFFarris,_J._S.">Farris, J. S.. «[http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C483%3ATICOTP%3Y2.0.CO%3B2-S The Information Content of the Phylogenetic System]». ''Syst. Zool.'' (28). <small>[[Digital object identifier|doi]]:<span class="neverexpand">[http://dx.doi.org/10.2307%2F2412562 10.2307/2412562]</span></small><span class="printonly">. http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C483%3ATICOTP%3Y2.0.CO%3B2-S</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=The+Information+Content+of+the+Phylogenetic+System&rft.jtitle=Syst.+Zool.&rft.aulast=Farris%2C+J.+S.&rft.au=Farris%2C+J.+S.&rft.issue=28&rft_id=info:doi/10.2307%2F2412562&rft_id=http%3A%2F%2Flinks.jstor.org%2Fsici%3Fsici%3D0039-7989%28197912%2928%253A4%253C483%253ATICOTP%253Y2.0.CO%253B2-S&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref>), Donoghue y Cantino (1988<ref name="Donoghue y Cantino 1988"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFDonoghue,_M._JCantino,_P._D.">Donoghue, M. J; Cantino, P. D.. «[http://www.phylodiversity.net/donoghue/publications/MJD_papers/1988/021_MJD_BotRev88.pdf Paraphyly, Ancestors, and the Goals of Taxonomy: A Botanical Defense of Cladism]». ''Bot. Rev.'' (54)<span class="printonly">. http://www.phylodiversity.net/donoghue/publications/MJD_papers/1988/021_MJD_BotRev88.pdf</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Paraphyly%2C+Ancestors%2C+and+the+Goals+of+Taxonomy%3A+A+Botanical+Defense+of+Cladism&rft.jtitle=Bot.+Rev.&rft.aulast=Donoghue%2C+M.+J&rft.au=Donoghue%2C+M.+J&rft.au=Cantino%2C+P.+D.&rft.issue=54&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.phylodiversity.net%2Fdonoghue%2Fpublications%2FMJD_papers%2F1988%2F021_MJD_BotRev88.pdf&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref>), Nelson y Platnick (1981<ref name="Nelson y Platnick 1981">Nelson, G, y y N. Platnick. 1981. ''Systematics and biogeography''. Columbia University Press. Nueva York.</ref>), Humphries y Parenti (1986<ref name="Humphries y Parenti 1986">Humphries, C. J. y L. R. Parenti. 1986. ''Cladistic biogeography''. Clarendon, Oxford.</ref>), Brooks y McLennan (1991<ref name="Brooks y McLennan 1991">Brooks, D. R. y D. A. McLennan. 1991. ''Phylogeny, ecology and behavior.'' [[University of Chicago Press]], Chicago.</ref>), Forey ''et al.'' (1992<ref name="Forey et al. 1992">Forey, P. L., C. J. Humphries, I. L. Kitching, R. W. Scotland, D. J. Siebert, y D. M. Williams. 1992. ''Cladistics: a practical course in systematics''. Oxford University Press. Oxford.</ref>), Cracraft y Donoghue (2004<ref name="Cracraft y Donoghue 2004">Cracraft, J. y M. J. Donoghue. 2004. ''Assembling the tree of life.'' Oxford University Press, Oxford y Nueva York.</ref>).
"[[Cladu]]" provién de [[cladogénesis]].<ref group="cita" name="cladu" /> El conxuntu de tolos descendientes d'un llinaxe llámase grupu [[monofiléticu]] (''monu'': únicu, ''phylum'': llinaxe) ''sensu'' Hennig,{{refn|group=cita|name=monofiletico sensu Hennig|1=Esiste una llucha moral (sociolóxica<ref name="Hull 1979" />) y conceptual alrodiu de la definición de "monofilia". Cites.<br />
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>Haeckel (1868<ref name="Haeckel 1868" />) introdució ''clados'' como una categoría taxonómica xusto debaxo de subfilo, pero Huxley (1957<ref name="Huxley 1957" />, Cain y Huxley 1959<ref name="Cain y Huxley 1959" />) dio a "cladu" el significáu xeneral de cualquier caña monofilética del árbol evolutivu. Huxley facer cuando oldeaba los dos procesos filoxenéticos fundamentales 'verticales': la división cladística de los llinaxes y el cambéu progresivu a lo llargo d'un llinaxe (de los procesos filoxenéticos 'horizontales', namái'l sexu foi entós apreciáu, la simbiogénesis y la tresferencia de xenes nun fueren probaes). Huxley, como Darwin y Haeckel, correutamente enfatizaba la importancia igualitaria de la división y el cambéu progresivu pa entender la filoxenia y la historia evolutiva. Extrañamente, la escuela de 'sistemática filoxenética' fundada por Hennig (1966<ref name="Hennig 1966" />) groseramente quitó importancia filoxenética al cambéu progresivu en comparanza cola división de llinaxes, esto postreru vistu por ellos como tan perimportante que munchos devotos Hennigianos dogmáticamente aportunen que los grupos ancestrales como Bacteria, Protozoa y Reptilia fueren prohibíos. Hennig llamó a los grupos basales con un orixe monofiléticu 'parafiéticos' y redefinió monofilia pa escluyilos ya incluyir namái clados, polo tanto redefiniéndola como incluyendo tolos descendientes del so postreru antecesor común. Esta redefinición de 'cladu' ye universalmente aceptada, pero la desaxeradamente confusa y pocu sabia (''unwise'') redefinición de monofilia nun lo ye. Magar aceptada por munchos, probablemente la mayoría (especialmente los más vociferantes y con más autoconfianza, y aquellos que prefieren nun fadiar a réferis anónimos, que atopé por docenes aportunando equivocadamente ensin argumentos razonaos que los taxones parafiléticos nun son permisibles en nengún casu), ye firmemente refugada polos sistemáticos evolucionistes quien consideren que la distinción clásica ente polifilia y parafilia ye muncho más importante que la distinción ente dos formes de monofilia (parafilia y holofilia, si utilizamos la terminoloxía precisa de Ashlock (1971<ref name="Ashlock 1971" />), onde holofilético iguala a monofiléticu ''sensu'' Hennig).
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table>
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Ashlock (1971<ref name="Ashlock 1971" />):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>Les definiciones del términu monofilia na so mayoría son ambigues porque non delimitan l'ancestru común lo suficiente. Simpson (1961<ref name="Simpson 1961" />) nun la define, más bien intenta definir un "taxón nombrable". La definición de Hennig (1966<ref name="Hennig 1966" />), que rique qu'un grupu contenga tolos descendientes d'un ancestru común, ye precisa y preséu, pero más estricta que'l clásicu conceutu de monofilia y ye equí renomada como holofilia. Una forma de llindar l'ancestru común ye riquir que sía un miembru del grupu del cual ye'l tarmu (''stem''), pero esto paez riquir una apariencia macroevolutiva de los grupos. Una definición precisa de monofilia puede ser formulada si l'ancestru común precisa ser un miembru namái de forma cladística. Si un grupu puede ser amosáu como'l grupu d'una o más innovaciones evolutives úniques, puede inferise que l'ancestru común más recién tamién va tener eses innovaciones, y ye, entós, cladísticamente un miembru del grupu. L'ancestru precisa nun haber llegáu al grau de, o fenéticamente ser, un miembru del grupu. Holofilia, col términu contrastante Hennigiano parafilia, entós vuélvense dos aspeutos de la monofilia, ente que polifilia describe un grupu que'l so ancestru común nun ye cladísticamente un miembru del grupu.
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table>
<table class="citáu"><tr><td colspan="2"><p style="text-align: left;" >Mayr (1981<ref name="Mayr 1981" />:<small>nota 19</small>):
</p></td></tr><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">“</span>
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>Yo utilizo'l términu monofiléticu nel so sentíu tradicional, como un axetivu que califica a un taxón <nowiki>[</nowiki>a una circunscripción "evolucionista"<nowiki>]</nowiki>. Delles definiciones de monofiléticu fueron propuestes pero toos elles pal mesmu conceutu, una cualidá que concierne a un taxón. Un taxón ye monofiléticu si tolos sos miembros son derivaos del ancestru común más recién (Haeckel 1868<ref name="Haeckel 1868" />). Los cladistas fixeron un intentu de volver la situación pates arriba allugando tolos descendientes d'un ancestru nun taxón. Monofiléticu entós vuélvese un axetivu calificador de la descendencia, y un taxón nun ye reconocíu poles sos carauterístiques sinón pola so descendencia. La tresferencia d'un términu tan bien establecíu como monofiléticu, a un conceutu dafechu distintu ye tan acientífico (''unscientific'') ya inaceptable como si daquién tratara de "redefinir" masa, enerxía o gravedá acomuñando estos términos a conceutos dafechu nuevos. PD Ashlock (1971<ref name="Ashlock 1971" />) propunxo'l términu holofilético pal asemblaje de descendientes d'un ancestru común. Ver tamién PD Ashlock (1979<ref name="Ashlock 1979" /> p.443).
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #21618c; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; ">”</span></p></td></tr></table>
}} y los términos usualmente son utilizaos como sinónimos (pero ver<ref group="cita" name="cladograma orde d'emerxencia" />). Los taxones que representen grupos monofiléticos llámense "taxones monofiléticos", y les apomorfíes del cladu que representen, que pueden habese atopáu, nun algamar de normal como circunscripción. Les apomorfíes pueden habese perdíu o vueltu a derivar en dellos miembros del grupu, pueden presentar variación [[Fenotipu|fenotípica]] en distintos ambientes nos que se presenta'l grupu que tien de ser espresada, pueden presentar los mesmos xenes pero otres variaciones por cuenta d'interacciones con otros xenes en distintos individuos o grupos que tamién tien de ser espresada, y pueden ser compartíes por otros clados que les adquirieren independientemente. Namái dempués de llograr una circunscripción (con apomorfíes con tola so variación fenotípica y genotípica, y les plesiomorfíes necesaries) y decidíu una categoría taxonómica, puede considerase al grupu un taxón "lineano" y decidir si nomalo según les regles formales de nomenclatura.
{| align=center
|[[Ficheru:Taxonomia y filogenia.svg|thumb|upright=2.0|<center>'''La Taxonomía na actualidá'''.<small> La Taxonomía (definida según la escuela cladista) decidi qué [[clados]]<ref group="cita" name="cladu" /> van ser los [[conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] representaos por taxones cola so circunscripción, posición taxonómica, categoría taxonómica, y nome formal o científicu.</small></center>]]
|}
Hai otres escueles de clasificación. Quiciabes la más importante, dientro de les "minoritaries"<ref group="cita" name="predominancia cladismo" /> ye la que considera que los grupos [[parafiléticu|parafiléticos]] tamién tendríen de ser representaos por taxones nomaos formalmente, si los grupos que los conformen son lo suficientemente similares ente sigo y lo suficientemente disímiles del cladu que queda fuera ([[Sistemática evolutiva|escuela evolucionista]]{{refn|group=cita|name=minelli escueles 1960|La escuela recibió'l nome d'[[Sistemática evolutiva|escuela evolucionista]] como diferenciación del incipiente cladismo o "escuela filoxenética" na década de 1960, dos nomes que pueden emprestar a tracamundios. Cites.<br />
Alessandro Minelli (1993<ref name="Minelli 1993" />): "''During the 1940s and 1950s, systematics polarized around a few leading figures, especially [[Ernst Mayr]] and [[George Gaylord Simpson]]. Later, with the development of different approaches to biological systematics, it become fashionable to identify a School of Evolutionary Systematics corresponding to the views of Mayr, Simpson and others.''"<br />
Ernst Mayr (1981<ref name="Mayr 1981" />): "''Dissatisfaction with such arbitrariness and seeming absence of any carefully thought out methodology, led in the 1950's and 1960's to the establishment of two new schools of taxonomy, numerical phenetics and cladistics, and to a more explicit articulation of Darwin's methodology, now referred to as evolutionary classification.''"}}). Los autores llistaos en Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" /> pal llector comenenciudu: Simpson 1961,<ref name="Simpson 1961" /> Ashlock 1979,<ref name="Ashlock 1979"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFAshlock,_P._D.">Ashlock, P. D.. «[http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C441%3AAESVOC%3Y2.0.CO%3B2-6 An Evolutionary Systematist's View of Classification]». ''Syst. Zool.'' (28). <small>[[Digital object identifier|doi]]:<span class="neverexpand">[http://dx.doi.org/10.2307%2F2412559 10.2307/2412559]</span></small><span class="printonly">. http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C441%3AAESVOC%3Y2.0.CO%3B2-6</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=An+Evolutionary+Systematist%27s+View+of+Classification&rft.jtitle=Syst.+Zool.&rft.aulast=Ashlock%2C+P.+D.&rft.au=Ashlock%2C+P.+D.&rft.issue=28&rft_id=info:doi/10.2307%2F2412559&rft_id=http%3A%2F%2Flinks.jstor.org%2Fsici%3Fsici%3D0039-7989%28197912%2928%253A4%253C441%253AAESVOC%253Y2.0.CO%253B2-6&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span>Judd et al. (2007): ''Presentación d'un métodu esplícito y fácil de siguir pa construyir una clasificación taxonómica evolucionista''.</ref> Cronquist 1987,<ref name="Cronquist 1987"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFCronquist,_A.">Cronquist, A.. «A Botanical Critique of Cladism». ''Bot. Rev.'' (53). <small>[[International Standard Serial Number|ISSN]] [http://worldcat.org/issn/0006-8101 0006-8101]</small>.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=A+Botanical+Critique+of+Cladism&rft.jtitle=Bot.+Rev.&rft.aulast=Cronquist%2C+A.&rft.au=Cronquist%2C+A.&rft.issue=53&rft.issn=0006-8101&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref> Mayr y Ashlock 1991,<ref name="Mayr y Ashlock 1991" /> Stuessy 1983,<ref name="Stuessy 1983"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFStuessy,_T._F.">Stuessy, T. F.. «Phylogenetic Trees in Plant Systematics». ''Sida'' (10).</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Phylogenetic+Trees+in+Plant+Systematics&rft.jtitle=Sida&rft.aulast=Stuessy%2C+T.+F.&rft.au=Stuessy%2C+T.+F.&rft.issue=10&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref> Stevens 1986<ref name="Stevens 1986">Stevens, PF. 1986. Evolutionary classification in botany, 1960-1985. ''J. Arnold Arbor.'' 67:313-339.</ref>. Exemplos de "taxones parafiléticos" que s'utilicen nes "clasificaciones evolucionistes" son los [[procariota|procariotes]] (parafiléticos con al respeutive de los [[Eukaryota|eucariotes]]) nel clásicu sistema de clasificación en reinos empecipiáu por Whittaker (1969<ref name="Whittaker 1969">R. H. Whittaker, 1969. New Concepts of Kingdoms of Organisms. Science Vol. 163. non. 3863, páxs. 150 – 160 DOI: 10.1126/science.163.3863.150 http://www.eeescience.utoledo.edu/faculty/gottgens/EEES%202150/Whittaker%201969.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813031229/http://www.eeescience.utoledo.edu/faculty/gottgens/EEES%202150/Whittaker%201969.pdf |date=2012-08-13 }}</ref> – Margulis 1971<ref name="Margulis 1971">L Margulis. 1971. [http://www.jstor.org/discover/10.2307/2406516?uid=3737512&uid=2473450443&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=3&uid=60&sid=21102566513727 Whittaker's Five Kingdoms of Organisms: Minor revisions suggested by considerations of the origin of mitosis]. ''Evolution'' 25 (1) - quiciabes sía un paper falsu y sía correuta la cita de Curtis y Barnes ''Bioloxía'' (Whittaker y Margulis 1978).</ref>) y que güei se sigue utilizando (p.ej. Cavalier-Smith 1998{{refn|group=cita|name=Cavalier-Smith 1998 d'equí p'arriba|La clasificación en categoríes altes de Cavalier-Smith foi presentada na so forma completo y actualizao per última vegada nel añu 1998, [http://www.algaebase.org/pdf/562A099111b9y002DCkuM263F88D/Cavalier-Smith1998.pdf «A revised six-kingdom system of life»], momentu dende'l cual foi modificada con subsiguientes publicaciones en revistes científiques pol mesmu autor.}}), y les [[dicotiledónees]], parafilétiques con al respeutive de les [[Liliopsida|monocotiledónees]] (p.ej. Takhtajan 2009<ref name="Takhtajan 2009">Takhtajan, Armen. 2009. ''Flowering Plants, 2nd edition.'' Springer-Verlag</ref>).
{| align=center
|[[Ficheru:Taxonomy - monophyletic, paraphyletic and poliphyletic groups.svg|thumb|upright=2.0|<center>Comparanza d'árboles filoxenéticos (filogramas) de grupu monofiléticu, grupu parafiléticu y grupu polifilético. Dibuxáu a partir de Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />).</center>]]
|}
[[Ficheru:Psilotum.jpg|upright=1.00|miniaturadeimagen|derecha|La simplificación que sufrió'l cuerpu de la planta al habese [[micorriza|acomuñáu con fungos]] pal so desenvolvimientu fixo creer mientres enforma tiempu que les [[psilotáceas]] (semeya) retendríen munchos calteres ancestrales similares a los atopaos nes primeres [[plantes vasculares]] del rexistru fósil como ''[[Rhynia]]'', anque nun s'habíen atopáu fósiles que sostuvieren esti argumentu; y hasta mediaos de los '2000 allugára-ylo como grupu hermanu d'esi grupu. Les reconstrucciones filoxenétiques pa les que l'enorme númberu de calteres tomaos de les llinies d'evidencia moleculares (d'ADN) fueron decisivos consensuaron que'l so allugamientu filoxenéticu taba añeráu ente los [[felechu|felechos]] y allegaos como grupu hermanu de les [[ofioglosáceas]], lo qu'obligó a reinterpretar l'orixe evolutivu del grupu.]]
Otra escuela que foi encabezada por [[Robert Sokal|RR Sokal]] y [[Peter Sneath|PHA Sneath]]<ref name="Sneath 1995">Sneath, P. H. (1995). [http://www.hum.utah.edu/~mhaber/Documents/Course%20Readings/Sneath-30years-SysBio1995.pdf «Thirty years of numerical taxonomy.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111022081533/http://www.hum.utah.edu/~mhaber/Documents/Course%20Readings/Sneath-30years-SysBio1995.pdf |date=2011-10-22 }} ''Systematic Biology'', 44(3), 281-298.</ref> (Sokal y Sneath 1963<ref name="Sokal y Sneath 1963">RR Sokal, PHA Sneath. 1963. ''Principles of Numerical Taxonomy''. Freeman, San Francisco. 359 pp.</ref>, Sneath y Sokal 1973<ref name="Sneath y Sokal 1973"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Sneath-1973">Sneath, P. H. A.; R. R. Sokal (1973). ''Numerical Taxonomy'', Freeman. [[Especial:FuentesDeLibros/0-7167-0697-0|ISBN 0-7167-0697-0]].</cite></ref>, comentarios de los autores orixinales en Sokal 1986<ref name="Sokal 1986"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFSokal,_Robert_R.">Sokal, Robert R.. «[http://links.jstor.org/sici?sici=0066-4162(1986)17%3C423%3APTTAM%3Y2.0.CO%3B2-Y Phenetic Taxonomy: Theory and Methods]». ''Annu. Rev. Ecol. Syst.'' (17)<span class="printonly">. http://links.jstor.org/sici?sici=0066-4162(1986)17%3C423%3APTTAM%3Y2.0.CO%3B2-Y</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Phenetic+Taxonomy%3A+Theory+and+Methods&rft.jtitle=Annu.+Rev.+Ecol.+Syst.&rft.aulast=Sokal%2C+Robert+R.&rft.au=Sokal%2C+Robert+R.&rft.issue=17&rft_id=http%3A%2F%2Flinks.jstor.org%2Fsici%3Fsici%3D0066-4162%281986%2917%253C423%253APTTAM%253Y2.0.CO%253B2-Y&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref> y Sneath 1995<ref name="Sneath 1995" />) recordaba que como nun había forma de testear si yeren verdaderes les "hipótesis previes" sobre evolución, los razonamientos faíense circulares: los "grupos preferíos" determinen les "apomorfíes preferíes" que de la mesma determinen los "grupos preferíos".{{refn|group=cita|name=Sneath 1995 circulares y parafilia|PHA Sneath (1995<ref name="Sneath 1995" />): "''One cannot reconstruct phylogeny from synapomorphies if one must first know the phylogeny to recognize correctly the synapomorphies. This is logically the same as trying to select the discriminatory characters before knowing which groups are to be discriminated. One must not assume the answer in advance; to do this is not science. Phenetics may have to assume the general homologies in advance, but it does not assume the groups and then choose or alter the data so as to fit these groups. There was a strong temptation in early Hennigian studies to justify the techniques with this kind of circular argument. Hull (1984<ref name="Hull 1984" />) perceptively noted that the problem of paraphyletic groups is not easily disposed of by Hennigian cladistics. Platnick (1979<ref name="Platnick 1979" />) asserted that the reason taxa seem polythetic is that the traits used are being misidentified as synapomorphies. This is an echo of an earlier argument by Remane (1956<ref name="Remane 1956" />, see Sokal and Sneath 1963<ref name="Sokal y Sneath 1963" />:99, Sneath and Sokal 1973<ref name="Sneath y Sokal 1973" />:49). Yet Hull noted that this approach is close to censoring unpalatable findings. And to claim that groups cannot be polythetic is hard to credit for molecular data where amino acids and nucleotids can scarcely be misidentified. These problems soon became obvious (Colless, 1969<ref name="Colless 1969" />). Yet if one introduces qualifications that synapomorphies are only provisional hypotheses, recodes data to remove homoplasy, or appeals to parsimony and the like, the technique becomes iterative and certainly no longer simple. Many of these points were well discussed by Jensen (1983<ref name="Jensen 1983" />). The concepts of Hennig were greatly expanded by his followers (Hull 1984<ref name="Hull 1984" />, 1988<ref name="Hull 1988" />:<small>244-251</small>). But the major expositions (Eldredge and Cracraft 1980<ref name="Eldrege y Cracraft 1980" />, Nelson and Platnick 1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />, Wiley 1981<ref name="Wiley 1981" />) do not in my view cover the problems adequately. The simple three-taxon method of Nelson and Platnick, the "rule of D", is not workable (Sneath 1982<ref name="Sneath 1982" />). Recent attempts to alica the three-taxon method were heavily criticized by Harvey (1992<ref name="Harvey 1992" />). - Noone answered my challenge to produce a simple Hennigian technique for data where relationships between organisms were not known or implied (Sneath 1982<ref name="Sneath 1982" />:211 (first table)). If there were a simple technique there would be non arguments about phylogenies or synapomorphies, whereas such apuestes continue as before. There are virtually non Hennigian analyses in microbiology or molecular taxonomy, where there are few preconceptions of the relationships of the organisms. The one attempt by Hennigian methods to determine a problem of major significance in microbiology, the relationships of blue-green algae to bacteria and eukaryotes by Humphries and Richardson (1980<ref name="Humphries y Richardson 1980" />), was merely a reiteration of traditional views based on a few allegedly important photosynthetic pigments (Sneath 1988<ref name="Sneath 1988" />, 1989<ref name="Sneath 1989" />). By this analysis blue-green algae were most closely related to green plants, not bacteria. It gave non hint of the dramatic findings from molecular data by Woese (1981<ref name="Woese 1981" />, 1987<ref name="Woese 1987" />), which indicated that blue-green algae, together with chloroplasts and mitochondria, belong to the eubacterial clade. Rogstad (1991<ref name="Rogstad 1991" />), in reviewing a collection of essays in molecular evolution (Selander ''et al.'' 1991<ref name="Selander et al. 1991" />), bewailed the absence of any cladograms (synapomorphograms) in the book.''".}} Nos '60 cada autor d'una clasificación proponía un árbol dafechu distintu{{refn|group=cita|name=Wheeler 2004 especulativu|Wheeler (2004<ref name="Wheeler 2004" />): "''Phylogenies remained highly speculative until Hennig (1966<ref name="Hennig 1966" />) distinguished...''"}} y yeren pocos los grupos que se calteníen ente autores. Sokal y Sneath non yá presentaben novedosos métodos d'analises "numbéricos"{{refn|group=nota|name=fenetica y numerica Sneath|Puede atopase la diferencia ente la definición de "escuela fenética" y la de "taxonomía numbérica" por unu de los padres de la escuela fenética: Sneath, P. H. (1995<ref name="Sneath 1995" />), quien define a la fenética como la filosofía y a la taxonomía numbérica como los métodos d'analises cuantitativos -anguaño por ordenador-, y afirma qu'asina les concibieron na publicación orixinal de Sokal y Sneath (1963<ref name="Sokal y Sneath 1963" />).}} –cuantitativos– que sacaben provechu de les nesi momentu novedoses ordenadores, sinón que tamién yeren métodos "fenéticos"<ref group="nota" name="fenetica y numerica Sneath" />: intentaben nun asumir hipótesis d'evolución p'armar l'árbol, que tenía de buscase siempres qu'esistiera la posibilidá.{{refn|group=cita|name=Sneath 1995 phenetics initially phylogeny|PHA Sneath (1995<ref name="Sneath 1995" />), sobre la receición de la so filosofía nos '60: "Verdaderamente munchos sistemáticos (cola esceición de los microbiólogos, quien teníen pocos preconceptos alrodiu de la evolución de les bacteries) diéronme la impresión de que porque nueses propuestes nun presuponíen juzgamientos filoxenéticos, teníen de ser antievolutivas. Poques vegaes entendieron qu'estes propuestes podíen llevar a téuniques coles cualos esplorar viviegamente la filoxenia" [...] "[[George Gaylord Simpson]], a quien tuvi'l privilexu de visitar, sorpresivamente foi bien receptivu. Mientres hubiera un llugar pa la filoxenética, nun tenía oxeciones escontra estos nuevos conceutos como un primer pasu. Pensó que yéramos demasiáu optimistes al pensar que la fenética podía traer resultancies de valor en determinar primeramente les llinies xenerales de la filoxenia, pero nun refugó nin la posibilidá nin la lóxica. Simpson tenía una mente pentrativa y claramente apreció la distinción ente les rellaciones fenéticas y les cladísticas." [...] "Los taxónomos de bacteries más distinguíos de la dómina teníen variaes visiones. Nesa dómina había insuficiente cantidá de datos pa cuestiones filoxenétiques, asina que l'alderique concernía conceutos fenéticos". [...] "Samuel Cowan [...] dionos un gran sofitu provistu que la resultancia final yera una meyor identificación de bacteries". N'inglés nel orixinal: ''"Certainly many systematists (with the exception of microbiologists, who had few preconceptions about bacterial evolution) gave me the impression that because our proposals did not presuppose phylogenetic judgements, they must be antievolutionary. They seldom understood that these proposals could lead to techniques by which one could actively esquice phylogeny." [...] "[[George Gaylord Simpson]], whom I had the privilege of visiting […], was surprisingly receptive. As long as there was a place for phylogenetics, he had no objection to the new concepts as a first step. He thought we were too optimistic in thinking that phenetics would yield results of value in initially determining the outlines of phylogeny, but he did not deny either the possibility or the logic. Simpson had a penetrating mind and clearly appreciated the distinction between phenetic and cladistic relationships." […] "The most distinguished bacterial taxonomists of the time had varied views. At that time there were insufficient data for phylogenetic endeavors, so the alderique concerníi phenetic concepts." […] "Samuel Cowan […] was very supportive provided the end result was better bacterial identification."''}}<ref group="cita" name="Camin y Sokal 1965 asi esplicar" /> Nes últimes décades, en que "tola sistemática ye en dalguna forma numbérica"<ref name="Sneath 1995" /> por cuenta de la cantidá de calteres que se llogren de la mesma de cantidá de llinies d'evidencia distintes (a les tradicionales sumáronse los [[analises moleculares d'ADN]], los calteres bioquímicos y d'[[ultraestructura]]), pudo dase vida útil a los métodos d'esta [[fenética|escuela fenética]] que coles mesmes perdió visibilidá, porque a midida que amiéstense hipótesis evolutives p'aumentar la congruencia ente llinies d'evidencia distintes, los taxónomos van llegando a un consensu alrodiu de cuálos van ser les "verdaderes" d'elles coles qu'envalorar la filoxenia, coles qu'inferir les rellaciones cladísticas.{{refn|group=cita|name=Camin y Sokal 1965 asi esplicar|Asina lo esplicaben Camin y Sokal en 1965<ref name="Camin y Sokal 1965" />)<small>:325</small>: "El desenvolvimientu d'una téunica pa deducir rellaciones cladísticas ente los organismos paez aprovir una base pa una clasificación alternativa al sistema fenético espuestu pola taxonomía numbérica. Como'l métodu equí espuestu paez ser el "filético" profesáu polos taxónomos ortodoxos, puede paecer que les clasificaciones tendríen de ser establecíes en base a él o a un métodu similar. Sicasí, yá apuntemos (Sokal y Camin 1965<ref name="Sokal y Camin 1965" />) que les rellaciones filétiques son siempres una composición de rellaciones fenéticas, cladísticas y cronísticas non siempres claramente dixebraes nes mentes o escritos de los sistemáticos y que la sistemática como conxuntu tendría de basase en toes estes considerancies. El grau al cual la fenética y la cladística coinciden nun ye conocíu inda, magar asumimos que ten de ser considerable. Como nun hai un sistema operativu nesti momentu pa combinar les rellaciones fenéticas y cladísticas tenemos d'escoyer ente una base fenética o una cladística pa la clasificación. Estremamos ente "sistemática" y "clasificación", la primera inclúi non yá l'estudiu del orde de les coses vives sinón tamién les causes y procesos que lu traen a colación, ente que la clasificación ye a cencielles l'arreglu de la naturaleza entamada en categoríes por conveniencia de los biólogos. Por una variedá de razones, detallaes n'otru llau (Sokal y Camin 1965<ref name="Sokal y Camin 1965" />), paez ser qu'una base fenética ye preferible pa la clasificación nesti sentíu estrictu hasta qu'un sistema operacional, que combine cladística y fenética pueda ser establecíu".}} Dende mediaos de los '90 la sistemática vivió momentos emocionantes: empezar a acolumbrar un únicu árbol predictivu y robezu, y efeutivamente, munchos grupos fueron abandonaos por nun tar basaos n'hipótesis evolutives correutes, incluyíos dalgunos de llarga data que causaron muncha sorpresa. Los autores d'esta tradicionalmente llamada "escuela"<ref group="cita" name="minelli escueles 1960" /> enfatizaban que namái propunxeron métodos d'analís numbéricu<ref name="Mayr 1981">Mayr, E. (1981). Biological classification: toward a synthesis of opposing methodologies. ''Science'' 214:510-516. http://www.joelvelasco.net/teaching/systematics/mayr%2081%20-%20biological%20classification%20-%20toward%20a%20synthesis.pdf</ref>, que fueron namái una parte d'importantes meyores numbériques n'analises filoxenéticos, sistemática molecular, analís morfométrico ya identificación numbérica.<ref name="Sneath 1995" />
Güei, les clasificaciones cladistas predominen por sobre les evolucionistes.{{refn|group=cita|name=predominancia cladismo|1=La predominancia del cladismo sobre l'evolucionismu nun ta midida formalmente, pero puede atopase na lliteratura que ye captada como impresión polos taxónomos (anque rescampla nos llibros de testu de cursos inferiores). Cladistas como Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:35</small> namái dicen<br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">“</span></p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>"Non tolos taxónomos utilicen un aproximamientu filoxenéticu [cladista], magar ye la práutica de la mayoría".
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">”</span></p></td></tr><tr><td colspan="2"><p style="text-align: right;" >Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:35</small></p></td></tr></table><br />
La minoría ye la escuela evolucionista, como en Brummitt (2002<ref name="Brummitt 2002" />):
<br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">“</span></p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">[Falando de la necesidá de taxones parafiléticos] -</span>"...Ello ye que si esta audiencia ye como toles previes audiencies de les que tuvi enfrente, un terciu va pensar que lo que digo ye tan resalvo qu'apenes si precisa ser dichu, un terciu va pensar que'l mio puntu de vista ta tan fora de lo establecío pola convención que nun precisen fadiase n'escuchar toa esta perorata n'absolutu, y un terciu va tar indecisu alrodiu de por quién van tomar partíu".</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">”</span></p></td></tr><tr><td colspan="2"><p style="text-align: right;" >Brummitt (2002<ref name="Brummitt 2002" />)</p></td></tr></table><br />
Puede haber sesgos d'apreciación por cuenta de lo dogmática de lo que ta acusada la escuela cladista, con práutiques como les mentaes en Hörandl y Stuessy (2010<ref name="Hörandl y Stuessy 2010" />): <br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">“</span></p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>"[…] munchos investigadores reaccionaron tan negativamente escontra cualquier intentu d'incluyir grupos parafiléticos nes clasificaciones qu'empezaron a alzase conflictos."</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">”</span></p></td></tr><tr><td colspan="2"><p style="text-align: right;" >Hörandl y Stuessy (2010<ref name="Hörandl y Stuessy 2010" />)</p></td></tr></table><br />
y en Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />): <br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">“</span></p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p><span style="color: #000000; font-weight: bold;">-</span>"[La clasificación cladista ye] aceptada por munchos, lamentablemente probablemente la mayoría (especialmente … por aquéllos ensin deseos de fadiar a réferis anónimos, a quien atopé por docenes aportunando … con que los grupos parafiléticos son inadmitibles)".</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:bottom;"><p><span style="font-size:x-large; width: 20px; border: none; color: #031b63; font-weight: bold; font-family: 'Times New Roman', Times, serif;">”</span></p></td></tr><tr><td colspan="2"><p style="text-align: right;" >Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />)</p></td></tr></table>
<!----arrayadura---- Inclusive en grupos nos que'l ''mainstream'' ye relativamente popular, como nes anxospermes, el APG utilízase como sistema de referencia, Reveal (2012<ref name="Reveal 2012" />) cuntó 7 sistemes de clasificación publicaos en 3 años (2007-2009), 3 d'ellos evolucionistes y 4 d'ellos cladistas, incluyendo al de Takhtajan (2009).---->}} Les dos escueles almiten que se precisen nomes tantu pa los grupos parafiléticos como pa los monofiléticos que los tomen, el discutiniu ente cladistas y evolucionistes anicia en cuál ye'l sistema de nomes que tendría de formalizase nuna clasificación.{{refn|group=cita|name=informal paraphyletic or not Horandl y Stuessy|Hörandl y Stuessy (2010<ref name="Hörandl y Stuessy 2010" />): ''Some authors (e.g., Adl & al., 2005, Richter & al., 2009; Chase & Reveal, 2009) have argued for a parallel, “informal” naming of paraphyletic groups for practical use and connection to tradition, while reserving formal classification for holophyletic groups only. We reject this approach, because evolutionary classification provides a broader theoretical basis and higher information content for relationships among taxa, and therefore is more appropriate for formal classification.''}} Los evolucionistes formalicen nomes de grupos parafiléticos, y menten con nomes informales los grupos monofiléticos non clasificaos (por casu Cavalier-Smith 1998 d'equí p'arriba<ref group="cita" name="Cavalier-Smith 1998 d'equí p'arriba" /> formaliza los reinos y noma los supergrupos d'eucariotes ensin formalizalos), ente que los cladistas formalicen namái grupos monofiléticos, llamando con nomes informales los grupos parafiléticos (por casu Adl ''et al.'' 2005<ref name="Adl et al. 2005">Adl, S. M., Simpson, A. G., Farmer, M. A., Andersen, R. A., Anderson, O. R., Barta, J. R., … & Taylor, M. F. (2005). [http://www.vliz.be/imisdocs/publications/233133.pdf «The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists.»] ''Journal of Eukaryotic Microbiology'', 52(5), 399-451.<br />
Adl, S. M., Simpson, A. G., Farmer, M. A., Andersen, R. A., Anderson, O. R., Barta, J. R., ... & James, T. Y. (2005). The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists. ''Journal of Eukaryotic Microbiology'', 52(5), 399-451. http://www.treesearch.fs.fed.us/pubs/download/30101.pdf</ref> formalicen los supergrupos d'eucariotes y proponen el nome informal procariotas o bacteries pa esi grupu parafiléticu).
== Les dos funciones de los sistemes de clasificación ==
Más allá de los resultaos de los analises filoxenéticos, toles escueles coinciden en que la formalización de taxones en sistemes de clasificación tien dos funciones, en mires de ser un serviciu pa tou un abanicu d'usuarios finales, que non siempres pueden faese coincidir:
* Tienen De dexar faer '''identificaciones''',<ref name="Judd et al. 2007" /><ref group="cita" name="Mayr 1965 predicir o identificar" /> o vistu d'otra manera, tienen de funcionar como un sistema de '''almacenamientu y recuperación de datos'''; pa lo que cada taxón ten de tar claramente delimitado: un espécime atopáu del que pudieren estrayese los estaos de los sos calteres, tendría de poder allugase inequívocamente nun taxón conocíu. Los científicos en toles disciplines tienen d'utilizar los taxones como unidá de trabayu, y publicar los resultaos de los sos trabayos en rellación al taxón estudiáu. Polo tanto los [[nome científicu|nomes científicos]] de los organismos, los taxones formales, tienen de representar el consensu de la comunidá científica, namái d'esta forma funcionen como llave d'accesu a un cuerpu d'información que refier siempres al mesmu grupu d'organismos, anque tea esvalixáu en llibros y revistes escritos en munches llingües por distintos autores, o venga de distintos campos de la bioloxía o la divulgación: como idealmente faen referencia los taxónomos, "El nome d'un organismu ye la llave escontra la so lliteratura"{{refn|group=cita|name=Davis Heywood llave|"El nome d'un organismu ye la llave escontra la so lliteratura". Frase de Davis y Heywood (1963<ref name="Davis y Heywood 1963" />) como citada nel llibru de testu de Judd et al. 2007<ref name="Judd et al. 2007" />). Ye una frase fecha ente taxónomos, por casu tamién la diz Mayr (1981<ref name="Mayr 1981" />). }}
* Tienen De dexar faer '''predicciones'''.<ref name="Judd et al. 2007" />{{refn|group=cita|name=Mayr 1965 predicir o identificar|"Identificación o predicción". Mayr 1965<ref name="Mayr 1965" />: "(Computer taxonomists) They differ from each other in basic philosophy, major objectives, and emphasis, for instance, whether the construction of a classification should be a single or multiple step procedure, how much ''a posteriori'' weighting of characters should be permitted, whether the basic objective of classification is identification or prediction, and so forth." Avera del best-seller del mesmu Mayr, ''Principles of Systematic Zoology'', review de Richards (1970): "The fourth chapter gives a short but very satisfactory account of the history of zoological classification, a somewhat more complex subject than one might at first suppose. A gradual liberation from a priori theories was finally accomplished by Darwin, who showed that the best classifications are always those that are founded on degrees of kinship or the extent of shared gene pool. There is, however, still possibility for disagreement, since since the classification tends to serve two rather disparate purposes -the identification of specimens and the arrangement of taxa in a logical evolutionary scheme. It is desirable to keep these two aims as separate as possible, but if only for economy of space this cannot always be done in publications. Identification is usually facilitated by dichotomous keys, and the main virtue of these is that they can lead one quickly and easily to the right answer. A classification, on the other hand, may use many features that are difficult to detect in preserved material and may on the basis of characters that are weighted after study of the whole group associate forms that are superficially very different and that would not fall very near one another in a practical key."}}; o faer [[pronósticu|pronósticos]] (que nun tán amestaos a un métodu sinón a un autor, nesti casu l'autor de la clasificación y quiciabes tamién l'autor final) y dar esplicaciones. Por casu, cuando s'atopa un compuestu d'interés médicu nuna planta, ye común qu'haya interés n'investigar si esi compuestu atópase tamién n'otres especies rellacionaes con ella; una taxonomía bien armada tendría de dexa-y al investigador presuponer ''a priori'' les llendes de la so investigación pa los que sía más probable confirmar les sos hipótesis y aforrar esfuercios de muestréu.<ref name="Judd et al. 2007" />
La decisión de si armar la clasificación pa predicir o pa identificar percorrió tola historia de la taxonomía; les dos funciones coincidiríen nuna clasificación que fuera coles mesmes "natural" como "artificial",{{refn|group=cita|name=Sokal 1986 grupos naturales clasificar|Sokal (1986<ref name="Sokal 1986" />): "''In phenetics a natural classification is defined as one in which them members of each taxon at each level are on the average more similar to each other than they are to members of other taxa at corresponding levels. (...) For the purposes of biological taxonomy, we should be concerned mainly with the formulations of the problem by Gilmour<ref name="Gilmour 1937" /><ref name="Gilmour 1940" /><ref name="Gilmour 1951" /><ref name="Gilmour 1961" />, who stated that "a system of classification is the more natural the more propositions there are that can be made regarding its constituent classes". (...) The recognition that most taxa in nature (not only biological taxa) were polythetic, led to the adoption of Gilmour naturalness as a criterion for natural classification in phenetics. Since different classifications will vary in the number of shared character states, they will consequently be more or less natural. This makes naturalness a matter of degree rather than an absolute criterion of a classification''". }} ye dicir que los sos conceutos taxonómicos sían "naturales" y que los sos taxones sían "artificiales" -como siempres lo son, nes definiciones equí remanaes-, con claves d'identificación que la reensamblen en grupos con paecencies superficiales y polo tanto bien pocu predictivos, pero con regles de decisión esplícites coles que se llegue con facilidá al taxón terminal.<ref group="cita" name="Mayr 1965 predicir o identificar" /> La dificultá anicia en que si se fai l'exerciciu de buscar un solu calter que sía diagnósticu d'un taxón (si l'organismu tien un estáu del calter, pertenez al taxón, si tien otru estáu, nun pertenez al taxón, invariablemente, ye dicir una clasificación monotética), va notase qu'esta busca puede fallar siquier potencialmente en tolos grupos "naturales", por cuenta de que tolos calteres son inestables en dalgún grau y pueden evolucionar, y esto puede asoceder tamién si toma un conxuntu de calteres. La forma alternativa de circunscripción ye proponer los estaos de forma probabilística, esto ye, un organismu ye miembru d'un taxón si tien un númberu bien alto d'estaos de calteres similares a la descripción del taxón, especialmente de los pocu lábiles.{{refn|group=cita|name=polythetic naturalness sokal 1986|Sokal (1986<ref name="Sokal 1986" />): "''In '''monothetic''' classification, classes are based on one or more invariant character states. This is the classical view of classification -now rejected. The alternative view is to regard these propositios as probabilistic, that is, class A possesses state ''i'' of character ''j'' with a probability of ''Pij'' <o><</o> 1. Thus, in a '''polythetic''' taxon, membership is based on the greatest number of shared character states; non single state is either essential or sufficient to make an organism a member of the group. The recognition that most taxa in nature (not only biological taxa) were polythetic, led to the adoption of Gilmour naturalness as a criterion for natural classification in phenetics. Since different classifications will vary in the number of shared character states, they will consequently be more or less natural. This makes naturalness a matter of degree rather than an absolute criterion of a classification''".}} El mesmu algoritmu politéticu va dar siempres el mesmu resultáu, basáu nes probabilidaes, pero dacuando puede nun ser l'esperáu. Equí atópase la diferencia fundamental ente lo que los autores llamen clasificaciones "naturales" y "artificiales": na clasificación natural, la determinación ye una probabilidá de tar acertáu, dicho otra manera un porcentaxe de vegaes espérase que la determinación llegue a un taxón correutu pero con un conceutu taxonómicu distintu del esperáu. Esto ye porque'l grupu (el conceutu taxonómicu) esiste independientemente de si'l taxónomo lo circunscribió correutamente, y independientemente de la clave d'identificación utilizada. Nes clasificaciones artificiales, con tanto taxones como conceutos taxonómicos artificiales, la determinación, anque provenga d'una pesadura probabilística de los calteres, siempres ye la correuta, anque'l grupu nun resulte ser lo que'l taxónomo tenía en mente. El trabayu del taxónomo manifestar na so habilidá pa correxir los grupos artificiales creaos pol home (los taxones) de forma d'averalos cada vez más a los grupos naturales (los conceutos "naturales") con cada agregáu d'información nueva.{{refn|group=nota|name=de queiroz artificial real|Esta afirmación ye una respuesta común a los autores del [[PhyloCode]], quien pretenden estabilidá na nomenclatura proponiendo que los nomes aplicar al cladu real o "entidá concreta" (de Queiroz y Gauthier 1990<ref name="de Queiroz y Gauthier 1990" />).}}
Si un grupu "natural" ye un grupu "predictivu" y esto, en taxones cimeros a especie, llograr el númberu y pesu de los calteres, midíos y non midíos, compartíos polos miembros del grupu qu'evolucionen xuntos, entós la "naturalidá" de los grupos va ser una cuestión de grau, y va haber grupos más o menos similares, o más o menos "naturales".<ref group="cita" name="Sokal 1986 grupos naturales clasificar" /> El so componente más importante ye l'históricu o filoxenéticu,<ref name="Sokal 1986" /> qu'amás ufierta impreses nes sos semeyances fenéticas les restricciones construccionales qu'acuten les direiciones de la evolución del grupu d'una forma que nun puede ser esplicada por factores ecolóxicos.<ref name="Cavalier-Smith 2010" /> Tanto cladistas como evolucionistes axudíquense les clasificaciones con mayor valor predictivu, o "más naturales" (p.ej. T Cavalier-Smith{{refn|group=cita|name=Cavalier-Smith 1998 natural artificial classification|Cavalier-Smith (1998<ref name="Cavalier-Smith 1998" />), traducción: "(Dempués d'un exemplu) ...les especies parafiléticas son polo tanto tan naturales como les holofiléticas." <!-- - ME LO HACKEARON Y NUN TENGO MÁS ACCESU AL ORIXINAL - --> Caso especial de les "especies biolóxiques" aparte, los taxones parafiléticos y holofiléticos son dambos en parte construcciones artificiales de los taxónomos (tantu si son especies asexuales como si son taxones de rangu más altu). Dende esa perspeutiva un taxón holofilético nun ye creáu pol orixe y una nueva sinapomorfía, sinón pola decisión del sistemáticu de subdividir un árbol filoxenéticu históricamente continuu nesi puntu. Como comenté primeramente (Cavalier-Smith 1993a<ref name="Cavalier-Smith 1993" />), cada corte d'una caña holofilética necesariamente en forma simultánea genera un tarmu parafiléticu. Si curtiu un árbol en pieces, cada pieza, sía ésta una pieza terminal con una corte o una pieza del tarmu con dos o más, ye tanto artifical como natural. Cada segmentu continuu debe la so continuidá a los procesos naturales, ente que la so separación de los demás ye la resultancia de la intervención humana, ye dicir artificial. Si yo arrexunto pieces que cortara que nunca tuvieron xuntes nel árbol, esta unión sería totalmente non-natural (''unnatural''), que ye la razón pola que los grupos polifiléticos aceptáronse mientres tanto tiempu como muncho más artificiales que los grupos monofiléticus. Pa los grupos monofiléticus (sían éstos parafiléticos como holofiléticos), la so coherencia ye la resultancia de la continuidá xenética histórica ente tolos miembros del grupu: ye la so discontinuidá de los demás grupos lo que ye artificial (sacante poles especies biolóxiques). L'afirmación de qu'un cladograma o un fenograma pueden ser convertíos nuna clasificación ensin cortes artificiales del ''continuum'' filoxenéticu (Nelson & Platnick 1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />) ye a lo sumo una media verdá espuria; los cladogramas y los fenogramas pueden ser vistos como daqué tan discontinuu como les clasificaciones namái porque les cortes nel ''continuum'' filético yá fueron fechos por taxónomos clásicos cuando crearon los taxones discretos que formen los materiales "crudos" pa los analises cladísticos y fenéticos. L'afirmación implica un elementu d'autoengaño miope que dexa a dellos cladistas afirmar falsamente que la sistemática Hennigiana ye más natural que la taxonomía clásica filética (Stuessy 1990<ref name="Stuessy 1990" />). Nenguna clasificación puede ser totalmente natural."}}, E. Mayr{{refn|group=cita|name=clasificacion natural Mayr|Mayr (1981<ref name="Mayr 1981" />:515), traducción: "Nun tengo dulda de que los taxónomos moderaos van ser capaces de desenvolver una metodoloxía ecléctica, una que contenga un balance apropiáu de fenética y cladística que produza clasificaciones muncho más "naturales" que cualquier aproximamientu d'una-única-escuela que confíe puramente nun únicu criteriu, sía ésti la semeyanza xeneral (''overall similarity''), la cachaza de los patrones de ramificación, o nenguna de los dos". Cita la nota 16, traducción: "Hubo argumentos dende antes de los tiempos de Linneo sobre cómo determinar si un sistema, una clasificación, ye "natural". William Whewell, nuna dómina anterior a Darwin, formuló la so teoría de descendencia común, espresada nel entós prevalente consensu pragmáticu, "La máxima pola cual tolos sistemes que profesen ser naturales tienen de ser testeados ye ésta: que l'arreglu llográu a partir d'un set de calteres coincida col arreglu llográu por otru set." (W Whewell 1840<ref name="Whewell 1840" />) Interesantemente, la covariancia de calteres ye inda quiciabes la meyor manera práutica de probar les bondaes d'una clasificación".}}, NIN Platnick{{refn|group=cita|name=clasificacion predictiva Platnick|Platnick (2001<ref name="Platnick 2001" />): "''...But consider for a moment what classification is all about. Is stability the primary goal of classification? Of course not! The primary goal of classification is and always has been maximal predictive power. Cladists have long argued that phylogenetic classifications are both the best summaries of the limited character information already available, and the best basis for making predictions about the much larger universe of as yet unstudied characters. Taxonomists are in the business of providing highly predictive classifications on the basis on extremely small amounts of data, and our track record of success, over the last two and a half centuries, is none too shabby''".}}, Hörandl y Stuessy{{refn|group=cita|name=natural taxa Horandl y Stuessy|Hörandl y Stuessy (2010<ref name="Hörandl y Stuessy 2010" />): "'' For a final taxonomic decision, four main criteria should be considered in the following order: theoretical foundation based on natural processes, predictivity, information content, and practicability (e.g., Mishler, 2009). Above the species level, retention of paraphyly and holophyly is essential for the theoretical foundation of taxa through natural processes (common ancestry) and hence for predictivity. (...) The evolutionary process results in many different types of natural taxa. Groups of organisms arise from evolutionary processes. Evolution involves various kinds of processes, however, which result in different kinds of groups. By briefly reviewing these processes, we emphasize that paraphyly is a natural stage in evolution, as is holophyly, and both exist at all levels of diversification.''"}}).
== Construyendo una clasificación ==
Anguaño los taxónomos, entá dientro de la escuela [[cladista]] (p. ex. Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:33</small>), tienen claro que nun ye d'utilidá que cada cladu o conceutu de taxón penriba d'[[especie]] formalícese, ye dicir corresponder con un "taxón nomáu" acorde a les regles consensuaes nos Códigos Internacionales de Nomenclatura. Les decisiones a la de sintetizar l'árbol, inevitables, pueden paecer un pocu arbitraries por falta de métodos confiables pa llograr los dos oxetivos acabante mentar{{refn|group=cita|name=racionalizacion factores|Judd et al. (2007<ref name="Judd et al. 2007" />) p.33: "¿Cómo deciden los sistemáticos qué grupos monofiléticus nomar? Nun hai un set de regles fechu Códigu, pero munchos criterios fueron suxeríos, y dalgunos son comunes a pesar de nun tar del tou articulaos" Wiley et al. (1991<ref name="Wiley et al. 1991" />), cladistas, primer capítulu, traducción: "Los métodos de clasificación de la sistemática tradicional empleguen la intuición. En términos práuticos, la intuición emplegar nel pesu que se-y da a cada calter." Cavalier-Smith (2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />), evolucionista, traducción: "El propósitu de la clasificación nun ye "representar la xenealoxía" (ési ye'l propósitu de la filoxenia), sinón establecer grupos nomaos de forma coherente que son sensiblemente estremables d'otros grupos, idealmente por calteres comunes compartíos dende los sos ancestros, nun sistema xerárquicu evolutivamente sólidu (Cavalier-Smith 1998<ref name="Cavalier-Smith 1998" />). La taxonomía necesariamente implica una simplificación y juzgamiento de cuálos van ser los calteres enfatizados pa la comprehensión humana de la biodiversidá, ensin apolmonar los nuesos celebros cola so inmensidá. Nun pueden ser fechos por algoritmos delegaos a los ordenadores o por estudiantes graduaos inexperimentados."}}, pero pueden xeneralizase dellos criterios (<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:32-35</small>):
[[Ficheru:Reconstrucciones filogenéticas y árbol consenso.svg|upright=1.0|miniaturadeimagen|derecha|Un taxón ye [[congruencia (taxonomía)|congruente]] con toles llinies d'evidencia cuando ye posible derivalo de toes elles. Nel exemplu diagramado, nel que los árboles son interpretaos como filogramas hennigianos (ensin marcar les apomorfías en cada caña), tolos taxones parafiléticos posibles derivaos de los dos árboles tamién pudieren derivase del árbol consensuáu, exemplos más complexos nos qu'esto nun ye posible entren en xuegu cuando se tienen en cuenta les apomorfías.]]
# El criteriu principal ye la fuercia de la evidencia que sofita al grupu<ref name="Judd et al. 2007" />: pa convertir un grupu en taxón formal tien d'haber un analís filoxenéticu que lo sofite de forma robusta, sobre la base de más d'una llinia d'evidencia de forma que toes elles amuesen [[congruencia (taxonomía)|congruencia]]{{refn|group=nota|name=taxonomia integrativa|El términu "taxonomía integrativa" fai referencia a la práutica habitual y deseyao en bioloxía sistemática, de tomar datos de llinies d'evidencia distintes, y atopa-yos congruencia na delimitación de los taxones por aciu un marcu teóricu evolutivu y biolóxicu. El términu en sí sicasí ye nuevu, foi acuñáu independientemente y casi coles mesmes por Dayrat (2005<ref name="Dayrat 2005" />) y por Will ''et al.'' (2005<ref name="Will et al. 2005" />), los dos en respuesta a los altamente espublizaos nesa dómina [[analises moleculares d'ADN]] y "[[ADN barcodes]]" como úniques fontes d'evidencia na delimitación ya identificación de les especies respeutivamente.}}. Según Judd ''et al.''<ref name="Judd et al. 2007" /> esto s'evidencia nuna cantidá importante d'[[apomorfía|apomorfíes]] que definan el so ancestru.
# Tien De haber una cantidá de [[calter diagnósticu|calteres diagnósticos]] que dexen estremalo claramente del restu de los taxones.<ref name="Judd et al. 2007" /> Según dellos sistemáticos cada taxón tendría de poder ser diagnosticáu morfolóxicamente no posible (p.ej.<ref name="Judd et al. 2007" />,<ref name="Vences et al. 2013">Vences, M., ''et al.'' 2013. «To name or not to name: Criteria to promote economy of change in Linnaean classification schemes.» ''Zootaxa'', [S.l.], v. 3636, n. 2, pp. 201-244, apr. 2013. ISSN 1175-5334. [http://biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.3636.2.1]. Consultáu'l 10 de xunu de 2015. doi: http://dx.doi.org/10.11646/zootaxa.3636.2.1.</ref>).
# Tendríen De poder inferise aspeutos de la so bioloxía únicos a esi taxón, pa ello tendría de tener calteres morfolóxicos interesantes ("obvios") que dexen que'l taxón pórtese como una unidá predictiva (Judd et al. 2007<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:33</small>).
# Dellos autores<ref name="Judd et al. 2007" /> afirmen que los taxones tendríen de tener, no posible, ente trés y siete subtaxones, un númberu que puede remanar con facilidá la memoria humana.<ref name="Stevens 1998"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Stevens-1997">Stevens, P. F. (1997). en Dransfield, J., Coode, M. J. E., y Simpson, D. A.: ''Plant diversity in Malesia III: Proceedings of the 3rd International Flora Malesiana Symposium 1995'', Royal Botanical Gardens, 295-319. [[Especial:FuentesDeLibros/1-900347-42-3|ISBN 1-900347-42-3]].</cite>
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Páxines con argumentos duplicaos nes llamaes a plantíes]]</ref> Nes pallabres de Davis y Heywood (1963<ref name="Davis y Heywood 1963"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Davis-1963">Davis, P. D.; Heywood, V. H. (1963). ''Principles of Angiosperm Taxonomy'', Van Nostrand. [[Especial:FuentesDeLibros/0-05-000824-2|ISBN 0-05-000824-2]].</cite></ref><span style="color:#999999"><small>:83 citáu en Judd et al. 2007<ref name="Judd et al. 2007" /></small></span>): "Tenemos De ser capaces d'allugar a los taxones en taxones de categoría más alta de forma que podamos atopalos de nuevu". Los sistemes de clasificación dexen la creación de categoríes entemedies hasta llograr el númberu de taxones deseyaos en caúna.
# Por estabilidá de la [[Nomenclatura (bioloxía)|nomenclatura]], los taxones que yá fueron nomaos nel pasáu tienen de siguir col mesmu nome no posible, nun siendo qu'haya fuertes xustificaciones p'abandonalos.
Hai dos criterios pa decidir la categoría taxonómica. Unu, el tradicional, ye'l qu'esiste dende los entamos de la clasificación y ye anterior a la teoría de la evolución; ésti decide la categoría taxonómica según el grau de variación del [[plan corporal]] ente taxones.<ref name="Cavalier-Smith 2010" /> Dende la incorporación de la teoría de la evolución al pensamientu científicu, interpretar a la categoría taxonómica como la que deriva d'un grupu de apomorfías qu'apurren ciertu grau de variación nel plan corporal del taxón en rellación a los demás taxones na mesma categoría.<ref name="Cavalier-Smith 2010" /> Entós los reinos y los filos (les categoríes más altes) deriven de tresformamientos evolutivos importantes que definieron de nuevu'l [[plan corporal]], a les que siguió un batallón de novedaes evolutives forzaes a afaese al nuevu cambéu, ente que les categoríes más baxes, como xéneros y especies, tienen variaciones en calteres más triviales, y polo tanto más inestables.<ref name="Cavalier-Smith 2010" /> Esta construcción de categoríes, basada en variación de calteres más a menos estables, ye la que llegó hasta los nuesos díes y probó ser útil pa los usuarios finales d'una clasificación (ej. Cavalier-Smith 2010<ref name="Cavalier-Smith 2010" />). Otru criteriu de clasificación en categoríes foi l'empecipiáu por Hennig (1950,<ref name="Hennig 1950">Hennig, W. (1950). ''Grundzuege einer Theorie der phylogenetischen Systematik.'' Ver la siguiente edición, escrita n'inglés, de 1966.</ref> 1966<ref name="Hennig 1966">Hennig W. 1966. ''Phylogenetic Systematics''. (ye una traducción/ampliación del so llibru n'alemán de 1950, ver tamién resume de conceutos, previu a la traducción, de 1965, [http://rapinidep1.webs.com/origin/Hennig_1965.pdf Phylogenetic systematics. ''Ann. Rev. Entomol.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190208115045/https://rapinidep1.webs.com/origin/Hennig_1965.pdf |date=2019-02-08 }} 10:97–116. Hai una "escelente" traducción al castellanu inxustamente poco conocida según Dupuis 1984 del manuscritu de 1961 publicada en 1968: Hennig W, 1968. ''Elementos d'una sistemática filoxenética''. Buenos Aires, Ed. Univ. 353 pp.</ref>), quien proponía que la edá xeolóxica absoluta d'un grupu fuera'l criteriu pa decidir la so categoría taxonómica, y magar hai científicos trabayando pa llograr esta meta en dellos grupos<ref name="Nievo y Wasser 2004">Nievo, Wasser. 2004. Evolutionary theory and processes. p. 295</ref> según otros paez ser un conceutu abandonáu{{refn|group=nota|name=edadcategoria|Hennig proponía que la edá xeolóxica absoluta d'un grupu fuera'l criteriu pa decidir la so categoría taxonómica, y hai científicos trabayando pa llograr esta meta en dellos grupos, como en Nievo y Wasser (2004<ref name="Nievo y Wasser 2004" />). Sicasí Wiley y Lieberman (2011<ref name="Wiley y Lieberman 2011" />) menten que la edá cronolóxica absoluta pa decidir la categoría taxonómica ye un conceutu abandonáu.}}. Les categoríes resultaron ser útiles pa los oxetivos de la clasificación (ej.<ref name="Moore 1998">Moore, G. (1998). A comparison of traditional and phylogenetic nomenclature.'' Taxon'' 47, 561–579. http://www.jstor.org/stable/1223578 Citáu en rellación a la tema de les categoríes taxonómiques por Nixon y Carpenter (2000) ''Cladistics''.</ref><ref name="Nixon y Carpenter 2000">Nixon, K. C., y J.M. Carpenter. 2000. On the Other "Phylogenetic Systematics". ''Cladistics'' 16, 298–318 (2000) doi:10.1006/clad.2000.0137 http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907185428/http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf |date=2015-09-07 }} Paper retomáu en:<br />
Nixon, K.C., Carpenter, J.M., Stevenson, D.W., 2003. The PhyloCode is fatally flawed, and the “Linnaean system” can easily be fixed. ''Bot. Rev.'' 69, 111-120. http://www.botany.wisc.edu/courses/botany_940/05PhyloCode/papers/NixonCarpen2003.pdf</ref>,<ref name="Godfray y Knapp 2004" />), pero dalgunos autores tornar por considerales arbitraries{{refn|group=nota|name=categorias arbitraries judd et al.|Pa la escuela cladista o siquier pa Judd et al. (2007<ref name="Judd et al. 2007" />), les categoríes taxonómiques penriba de la especie son arbitraries, por cuenta de que "un xéneru (grupu d'especies) nuna familia puede nun tener la mesma edá nin allugar la mesma cantidá de variación, nin de fechu tener nada de mancomún con un xéneru d'otra familia, más que'l fechu de que los dos son grupos monofiléticus que pertenecen a la mesma categoría taxonómica" (esta definición difier de la definición de categoría taxonómica evolucionista). Ésta ye una de les disputes ente les dos escueles, yá que nes clasificaciones cladistas en busca de grupos monofiléticus, como resultáu los xéneros, les families, etcétera nun son unidaes comparables (Stevens 1997<ref name="Stevens 1997" /> citáu en Judd ''et al.'' 2007<ref name="Judd et al. 2007" />). Esta diferencia ente les dos clasificaciones afecta otres cañes de la bioloxía que les utilicen como ferramienta. Por casu, "ye común ver midíes de [[Biodiversidá|diversidá]] como un llistáu de les families o xéneros nun llugar dau", pero si la clasificación ye cladista, "el fechu de qu'esos taxones pertenezan a una "familia" nun significa nada en particular" (Judd et al. 2007<ref name="Judd et al. 2007" />).}} y hasta los hai que proponen esaniciar el sistema de clasificación con categoríes (por casu en de Queiroz 2006{{refn|group=nota|name=phylocode ensin categoríes|Dellos proponentes del [[PhyloCode]], pero non toos, proponen esaniciar les categoríes taxonómiques. Pa una distinción ver De Queiroz (2006<ref name="De Queiroz 2006" />)}}). Por razones históriques utilícense les [[categoríes taxonómiques|categoríes linneanas]] de clasificación: [[Reinu (bioloxía)|reinu]], [[phylum|filu]] o [[división (bioloxía)|división]], [[clase (bioloxía)|clase]], [[orde (bioloxía)|orde]], [[familia (bioloxía)|familia]], [[xéneru (bioloxía)|xéneru]] y [[especie]].
== La clasificación na categoría especie ==
[[Ficheru:Spindle diagram.jpg|upright=1.0|miniaturadeimagen|derecha|[[Filograma]] de tipu "''spindle''" de los vertebraos (cada fusu d'esti exemplu arrexunta families emparentaes). Los llinaxes carauterizar por ser "cohesivos" en cada momentu y "continuos" nel tiempu, el so pool xenéticu ta integráu pero camuda a lo llargo del tiempu, polo que non necesariamente representen semeyanza fenotípica nin genotípica <span style="color:#999999">(Simpson 1961,<ref name="Simpson 1961" /> Mayr 1963,<ref name="Mayr 1963">Mayr, E. 1963. ''Animal Species and Evolution.'' Harvard University Press, Cambridge.</ref> Ghiselin 1974,<ref name="Ghiselin 1974">[[M Ghiselin]] 1974. A radical solution to the species problem. ''Syst. Zool.'' 23:536-544.</ref> Hull 1976,<ref name="Hull 1976">[[DL Hull]] 1976. Are species really individuals? ''Syst. Zool.'' 25:174-191.</ref> 1978,<ref name="Hull 1978">[[DL Hull]]. 1978. A matter of individuality. ''Phil. Sci.'' 45:335-360.</ref> Wiley 1978,<ref name="Wiley 1978">[[EO Wiley]] 1978. The evolutionary species concept reconsidered. ''Syst. Zool.'' 27:17-26.</ref> Hennig 1966,<ref name="Hennig 1966" /> 1975,<ref name="Hennig 1975">[[W Hennig]] 1975. "Cladistic analysis or cladistic classification?": a reply to Ernst Mayr. ''Syst. Zool.'' 24:244-256.</ref> Platnick 1977<ref name="Platnick 1977a">[[NI Platnick]] 1977. Review of concepts of species. ''Syst. Zool.'' 26:96-98.</ref><small>:97</small>, <small>como citaos en Hull 1979<ref name="Hull 1979">Hull, D. L. (1979). The limits of cladism. ''Systematic Biology'', 28(4):416-440.</ref>).</small></span>]]
Un "conceutu de taxón" particular ye'l d'[[especie]]. La mayoría de los especialistes ve les [[especie]]s, a les qu'alluguen en taxones nel rangu o categoría taxonómica del mesmu nome, como un "taxón natural", una realidá oxetiva,<ref group="cita" name="especie realidá oxetiva" /> faciendo usu los distintos conceutos d'especie de los distintos aproximamientos o les distintes [[propiedá emerxente|propiedaes emerxentes]] nel nivel d'organización del llinaxe qu'evoluciona independientemente, esto ye que, siquier potencialmente, adquier el so propiu set de cambeos evolutivos. A diferencia de la situación nos rangos más altos, el fechu de qu'esti rangu ye oxetivu y qu'esiste siquier ente o en forma de dos cotes cimera ya inferior ye pocu cuestionáu na práutica, ye-y intuitivu al legu,<ref name="Isaac et al. 2004">Isaac, N. J., Mallet, J., & Maze, G. M. (2004). Taxonomic inflation: its influence on macroecology and conservation. ''Trends in Ecology & Evolution'', 19(9), 464-469. https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/isaac04.pdf</ref> y ye'l conceutu que fai que cobren sentíu oxetivos d'otres cañes como "caltener toles especies": un llinaxe que se pierde nun puede ser refechu ensin cambeos evolutivos en llinaxes emparentaos. Pero como nun se sabe cómo van evolucionar los llinaxes y polo tanto cuálos de les delimitaciones posibles constitúin una "unidá evolutiva" en procesu de especiación, o cuál considerar la "unidá evolutiva especie" cuando distintos calteres evolucionen d'a grupos de tamaños distintos, la delimitación dacuando vuélvese dafechu una cuestión de consensu.
[[Ficheru:Rings species example.png|upright=1.0|miniaturadeimagen|derecha|Les gaviluetes del xéneru ''[[Larus]]'' presenten alredor del Árticu un aniellu de poblaciones que los sos estremos nun son interfértiles. Los taxónomos reconocen ente 2 y 8 especies. Sobre la base d'esti gráficu nel primer conceutu taxonómicu de la taxonomía moderna Lineo nomara 7 "tipos" en correspondencia colos 7 nomes vulgares, y reconociera la esistencia d'híbridos ente ellos, dexando a resolver el problema de les llendes de cada especie.]]
Un llinaxe, una especie, consta d'una o un grupu de [[población biolóxica|poblaciones]], que tamién son difíciles de definir, magar el conceutu espacial, les sos llendes xeográfiques, metodológicamente siempres tán presentes. De normal defínense como un grupu d'[[individuu|individuos]] d'una mesma especie qu'ocupen una rexón xeográfica más o menos bien definida y colos individuos interactuando ente sigo.<ref name="Judd et al. 2007" /> Estes "interacciones" non yá refieren al intercambiu de xenes que puede habelo o non según el so tipu de reproducción sinón tamién al fechu de que compiten polos mesmos recursos, comparten les mesmes condiciones, son afeutaos polos mesmos gremios de predadores, patóxenos y parásitos y de competidores interespecíficos por dalgún recursu, tienen les mesmes interacciones de simbiosis y comensalismo con otres especies, y reprodúcense y esvalixen polos mesmos mecanismos, polo que la población sufre amás de los avatares del azar una seleición de xenes por aciu la sobrevivencia y reproducción sexual o asexual d'aquellos individuos que los porten y que la so descendencia eventualmente ocupa'l [[nichu]] qu'ocupaben los demás.<ref>Son les seiciones nes que suelen tar estremaos los llibros d'Ecoloxía Xeneral (un sinónimu de "interacciones biolóxiques") como'l de Krebs.</ref> <span style="color:#999999;">(El nichu n'ecoloxía definir en función de la sobrevivencia del llinaxe<ref name="Akcacaya et al. 1999">P.ex. en Akçacaya et al. 1999. ''Applied Population Ecology. Principles and Computer Exercises, using CAÑES(R) Ecolab. Second Edition.'' Sinauer Associates. Inc.</ref>: les carauterístiques ecolóxiques del xéneru o rangos cimeros nun algamar pa esplicar cómo sobreviven los sos llinaxes; dellos taxónomos pueden utilizar una definición más amplia de nichu pa referise a los espacios dimensionales qu'acuten el nichu de les especies arreyaes en taxones cimeres, conceutu qu'otros prefieren llamar "zones adaptatives".{{refn|group=nota|name=nichu ecologico taxonomia|Sokal (1986<ref name="Sokal 1986" />) define nichu de forma más laxa, de forma que cada categoría taxonómica pueda ser reconocida por un "nichu" cada vez menos estrictu. Pero nótese que penriba de la categoría especie nun hai forma de definir un taxón de forma de definir la sobrevivencia de los sos llinaxes. Mayr (1981<ref name="Mayr 1981" />) prefier el términu "zones adaptatives" (''adaptive zones'') pa referise a esos espacios multidimensionales. Ver tamién cita a Nixon y Carpenter (2000<ref name="Nixon y Carpenter 2000" />) en<ref group="cita" name="cohesion glosariu Mallet" />}})</span> Estes interacciones ente individuos que caltienen integráu'l llinaxe son definíes tradicionalmente como "cohesión",{{refn|group=cita|name=cohesion glosariu Mallet|Mallet (2013<ref name="Mallet 2013b" />), traducción. "'''Cohesión''': La suma total de fuercies o sistemes que caltienen a una especie xunta. El términu ye usáu especialmente nos conceutos d'especie reproductiva (''interbreeding species concept'') y d'especie cohesiva (''cohesion species concept''). Los mecanismos de cohesión inclúin mecanismos d'aislamientu reproductivu n'especies sexuales según la seleición estabilizadora ecolóxica, que puede causar cohesión entá en llinaxes asexuales." (Nel testu) "...Nuna vena similar, el conceutu d'especie cohesiva de Templeton (1998<ref name="Templeton 1998" />) combinó un númberu d'idees que pertenecíen sobre les especies. Aceptó les crítiques al conceutu d'especie reproductiva (''interbreeding''), y buscó correxila amestándo-y idees de los conceutos d'especie evolutiva, ecolóxica, de reconocencia, y xenealóxica. Templeton argumentó qu'una combinación de cohesión ecolóxica y reproductiva ye importante pa caltener la unidá evolutiva de la especie y la so integridá. Según aplicar a taxones asexuales (demasiáu pocu sexu), Templeton tamién aplicó esta idea a especies como carbayos qu'hibriden frecuentemente polo que los xenes flúin constantemente (demasiáu sexu como pal conceutu d'especie reproductiva). Amás argumentó que la separación de les xenealoxíes ye otra carauterística importante de les especies. Equí atopamos quiciabes llegando al apoxéu del alderique sobre la especie, con esta combinación de conceutos." <br />
Otros taxónomos, principalmente los más allegaos a la corriente cladista, pueden tener el mesmu discursu, con otres cites y otra terminoloxía, por casu<br />
'''Yeates et al. (2011<ref name="Yeates et al. 2011" />)''', traducción: "La última década vio verdaderos progresos na nuesa forma de pensar qué ye una especie (Wiens 2007<ref name="Wiens 2007" />). La distinción ente los conceutos d'especie y el criteriu o evidencia usaos pa delimitarlos (Hey 2006<ref name="Hey 2006" />, de Queiroz 2007<ref name="De Queiroz 2007" />, Knowles y Carstens 2007<ref name="Knowles y Carstens 2007" />) revelaron que tolos conceutos d'especie no fondero son una unidá, que ye que les especies son llinaxes (Mayden 1997<ref name="Mayden 1997" />, de Queiroz 1998<ref name="De Queiroz 1998" />, 2007<ref name="De Queiroz 2007" />). Nesti sentíu, munchos de los conceutos d'especie n'operación anguaño representen l'usu de distinta evidencia y criterios pa estremar linaje-especie (''species lineages''). Ye instructivu qu'estos conceutos d'especie pueden emponenos escontra la reconocencia de distintes llendes ente especies (Wiens y Penkrot 2002,<ref name="Wiens y Penkrot 2002" /> Laamanen ''et al.'' 2003,<ref name="Laamanen et al. 2003" /> Agapow ''et al.'' 2004<ref name="Agapow et al. 2004" />), y que bien pocos taxónomos informen el tipu de criteriu o evidencia que ye críticu pal so conceutu d'especie (Schlick-Steiner ''et al.'' 2010<ref name="Schlick-Steiner et al. 2010" />). Los dos incógnites que representen afayar les llendes y les rellaciones ente especies, tán biolóxicamente amestaes, pero raramente tán metodológicamente acoplaes; sicasí, O'Meara (2010<ref name="O Meara 2010" />) apocayá introdució métodos heurísticos qu'en xunto envaloren les llendes de les especies y les sos rellaciones a partir d'un únicu árbol de xenes (''from individual gene tree input''). Estos métodos pueden ameyorar la nuesa comprensión de les incógnites que contesten, pero demuestren llargamente la complexidá de la tema en teoría como na práutica."<br />La cohesión acomuñada a la continuidá o sobrevivencia del llinaxe- tien de ser redefinida si deseyar emplegar en taxones de categoría más alta:<br />
'''Nixon y Carpenter (2000<ref name="Nixon y Carpenter 2000" />)''': "Aside from the logical conundrums of applying the concept of individuality to subclades of life, other attribues of individuality that have been expounded by its proponents are difficult or impossible to apply to clades. These include "cohesion" and "continuity", which are easily visualized in individual organisms and can be seen in species if one really squints (the acrobatic explanations of how species are "cohesive" and have continuity or are "connected" even when they occur as disjunct populations make amusing reading; cf. Mishler 1985<ref name="Mishler 1985" />, de Queiroz and Donoghue 1988<ref name="de Queiroz y Donoghue 1988" />, Baum 1998<ref name="Baum 1998" />). However, even the most gullible reader would have difficulty accepting the idea that aphids and blue whales show continuity and cohesion relative to their ultimate relationship in some broad clade emanating from their common ancestral worm. Argumentation along these lines merely amounts to reefinition of terms, hence obfuscation".
<br />
Por "cohesión" y "continuidá" nel tiempu como carauterístiques que definen los llinaxes, por cuenta que'l so pool xenéticu ta integráu pero camuda a lo llargo del tiempu -polo que non necesariamente representen semeyanza fenotípica nin inclusive genotípica- les cites tradicionales son, a partir del que se considera'l iniciador del conceutu d'especie como llinaxe: Simpson 1961<ref name="Simpson 1961" />, Mayr 1963<ref name="Mayr 1963" />, Ghiselin 1974<ref name="Ghiselin 1974" />, Hull 1976<ref name="Hull 1976" />, 1978<ref name="Hull 1978" />, Wiley 1978<ref name="Wiley 1978" />, Hennig 1966<ref name="Hennig 1966" />, 1975<ref name="Hennig 1975" />, Platnick 1977<ref name="Platnick 1977a" /><small>:97</small>, como citaos en Hull (1979<ref name="Hull 1979" />), un estudiosu de les 3 escueles.}} un conceutu con más factores que la posibilidá d'hibridar en [[simpatría]] —el "conceutu d'especie biolóxica" de Mayr—, pero que non siempres delimita unidaes discretes: la cohesión tien graos, les poblaciones comunicar ente sigo por "corredores" que les caltienen más o menos cohesives y quiciabes a distintu grau en cada aspeutu a evolucionar, entá ensin corredores los individuos de les poblaciones nun s'aparien al azar y apáriense o interactúan con más probabilidá colos individuos más cercanos a sigo mesmos, polo que priorizar factores distintos de la cohesión puede dar resultancies distintes. Inclusive si llegar a un alcuerdu nestos factores y graos, si los llinaxes consten d'un ''continuum'' espacial que correllacione con un ''continuum'' de cohesión, inda pueden ser estremaos n'unidaes de forma arbitraria.<ref name="Boenigk et al. 2012">Boenigk J, Ereshefsky M, Hoef-Emden K, Mallet J, Bass D. 2012. Concepts in protistology: species definitions and boundaries. ''European Journal of Protistology'' 48: 96-102 https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/boenigk%20et%20al%202012%20protist%20species.pdf ''This paper summarises the Symposium 'Concepts in Protistology', during the VI European Congress of Protistology, Berlin, 25–29 July 2011.''</ref> Esto llevaría a clasificaciones incompatibles, cuando les sos delimitaciones asolápense.<ref name="Isaac et al. 2004"/><ref name="Mallet y Willmott 2003"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFJ._MalletWillmott,_K.">J. Mallet; Willmott, K.. «[https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf Taxonomy: Renaissance or Tower of Babel?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219125802/http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf |date=2009-02-19 }}». ''Trends Ecol. Evol.'' '''18''' (2)<span class="printonly">. https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219125802/http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf |date=2009-02-19 }}</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Taxonomy%3A+Renaissance+or+Tower+of+Babel%3F&rft.jtitle=Trends+Ecol.+Evol.&rft.aulast=J.+Mallet&rft.au=J.+Mallet&rft.au=Willmott%2C+K.&rft.volume=18&rft.issue=2&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.ucl.ac.uk%2Ftaxome%2Fjim%2Fpap%2Fmallet03tree.pdf&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref> Na busca de la categoría puede reconocese una cota inferior (una población que nun sobrevive ensin la so [[metapoblación]], ye dicir que nun ye independiente, nun ye una especie) y una cimera (por casu, la descripción d'un xéneru nun tendría d'algamar pa esplicar cómo sobrevive cada unu de los sos llinaxes, cómo se caltién el so "continuidá" nel tiempu). Esa busca siquier anguaño paez ser infructuosa en dellos taxones, especialmente microbios de reproducción asexual, que la so cohesión paez ser un ''continuum'', nel que toles categoríes paecen ser arbitraries.<ref name="Boenigk et al. 2012"/>
De los conceutos d'especie, que son "casi tantos como especialistes dispuestos a aldericalos", dos tuvieron importantes implicancias na estabilidá de la nomenclatura y nes cañes de la ciencia que los utilicen.<ref name="Isaac et al. 2004"/> Unu ye'l "conceutu d'especie biolóxica" o BSC (''biological species concept''{{refn|group=cita|name=BSC|''Biological Species Concept'', que'l so principal referente ye [[Ernst Mayr]]. La publicación más citada probablemente sía E. Mayr (1963<ref name="Mayr 1963"/>).}}), que delimita a la especie como'l grupu de poblaciones que puede hibridar ente sigo y dar descendencia fértil, que nun subdivide les comunidaes reproductives nun siendo que se caltengan aisllaes en [[simpatría]], y ye'l conceutu más utilizáu, o siquier el más invocáu, dende la so articulación por [[E. Mayr]] nos 1940-1960 hasta los 1980-1990; l'otru que ganó popularidá nes últimes décades ye'l "conceutu d'especie filoxenética" o PSC (''phylogenetic species concept''{{refn|group=cita|name=PSC|''Phylogenetic Species Concept'', los autores soler citar como una forma del "conceutu d'especie evolutiva" de [[GG Simpson]] (1961<ref name="Simpson 1961" />) y desenvuelta nun analís de filoxenia por W Hennig y darréu [[EO Wiley]] (por ejempo asina lo menta Alessandro Minelli). Publicaciones citaes son Wiley (1978<ref name="Wiley 1978" />), Hennig (1966<ref name="Hennig 1966" />, 1975<ref name="Hennig 1975" />). Dellos autores modernos, como [[K de Queiroz]] (1998<ref name="De Queiroz 1998" />, 2007<ref name="De Queiroz 2007" />), etc. proponer.}}), qu'estrema les comunidaes reproductives nun granu más finu según si caltienen calteres nun analís de filoxenia, y en munchos taxones, inclusive en dalgunos que paecíen bien estables como [[Primates]], se superpuso la so clasificación a la del BSC.<ref name="Isaac et al. 2004" />
Una de les intenciones del BSC como formuláu por [[E. Mayr]] yera en parte embrivir el tracamundiu causáu pol ensame d'[[ecotipos]]<ref name="Linneo 1751"><cite style="font-style:normal" id="Referencia-Linnaeus-1751">Linnaeus, C. (1751). ''Philosophia Botanica'', Kiesewetter. ISBN 0-19-856934-3 (paperback); ISBN 0-19-850122-6 (hardcover).</cite>, edición citada en Judd et al. (2007) ''Plant Systematics'' capítulu 3.</ref> dientro de les [[especie biolóxica|especies biolóxiques]].<ref name="Mayr 1963" /> Esto ye porque la práutica habitual ye que se describan les especies d'una pequeña rexón dada, que nesa rexón tán bien aisllaes reproductivamente ente elles, pero nos intentos d'integrar la información ente rexones ye común atopar un ''continuum'' de tipos intermediarios.<ref name="Boenigk et al. 2012" /> Sicasí, el BSC, fora de los taxones de vertebraos de tamañu grande a los que Mayr taba avezáu, nun resultó delimitar taxones con tanta precisión como paecía, ente les especies biolóxiques puede haber distintos graos na capacidá d'hibridar y quiciabes nun 10% de les especies biolóxiques d'animales, un 25% de les especies biolóxiques de plantes y un porcentaxe más altu de microbios atópense híbridos y non necesariamente con especies hermanes;<ref name="Boenigk et al. 2012" /> polo qu'entá sol BSC siguen atopándose diferencies ente taxónomos a los que se denominó "divisores" (''splitters'') y "agrupadores" (''lumpers'') (<span style="color:#999999;"><ref name="Isaac et al. 2004" /> mesma terminoloxía qu'en taxones cimeres<ref name="Mayr 1969">[[E. Mayr]] (1969) ''Principles of systematic zoology.'' McGraw-Hill, New York.</ref>:<small>238-241</small></span>), ente que nos ''continuum'' sigue esistiendo'l problema de los solapamientos. Habiendo decidíu utilizar esi conceutu d'especie, inda se suman a la incertidume les inconsistencies históriques ente la delimitación práutica —de normal fenética— y la muncho más costosa delimitación conceptual de les especies.<ref name="Boenigk et al. 2012" /> El requerimientu clave p'arreglar estes diferencies ye que los taxónomos sían esplícitos alrodiu de qué [[conceutu taxonómicu]] y qué métodu p'algamar el so [[Circunscripción (taxonomía)|delimitación]] tán siendo utilizaos, de forma de poder superponerlas y utilizales sincronizadamente cuando eventualmente atópase más d'una clasificación describiendo la mesma rexón.<ref name="Isaac et al. 2004" /><ref name="Boenigk et al. 2012"/>
== Nomenclatura biolóxica ==
{{redirixe|Nomenclatura biolóxica|Nomenclatura (dixebra)}}
L'últimu pasu nuna clasificación consiste en buscar qué ''nome científicu'' correspuénde-y al taxón o pescudar si precísase publicar unu nuevu, y eso fai según les regles escrites nos [[códigu de nomenclatura (dixebra)|Códigos Internacionales de Nomenclatura]]. Por razones históriques hai unu pa cada disciplina: [[Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica|de Zooloxía]],<ref name="ICZN">International Commission on Zoological Nomenclature. 2000. ''[http://www.iczn.org/iczn/index.jsp International Code of Zoological Nomenclature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090524144249/http://www.iczn.org/iczn/index.jsp |date=2009-05-24 }}.'' International Trust for Zoological Nomenclature.</ref> [[Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica|de Botánica]],<ref name="ICBN">J. MCNEILL, Chairman, F. R. BARRIE, W. R. BUCK, V. DEMOULIN, W. GREUTER, D. L. HAWKSWORTH, P. S. HERENDEEN, S. KNAPP, K. MARHOLD, J. PRADO, W. F. PRUD'HOMME VAN REINE, G. F. SMITH, J. H. WIERSEMA, Members, N. J. TURLAND, Secretary of the Editorial Committee: ''International Code of Botanical Nomenclature (Melbourne Code)'' adoptáu pol Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, xunetu de 2011. Publ. 2012. Regnum Vegetabile 154. A.R.G. Gantner Verlag KG. ISBN 978-3-87429-425-6 http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php</ref> y [[Códigu Internacional de Nomenclatura de Bacteries|de Bacteries]],<ref name="ICNB">Editáu por SP Lapage, PHA Sneath, EF Lessel, VBD Skerman, HPR Seeliger, and WA Clark. 1992. ''International Code of Nomenclature of Bacteria. Bacteriological Code, 1990 Revision.'' International Union of Microbiological Societies. Washington (DC): ASM Press; 1992. ISBN 1-55581-039-X http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8817/</ref>{{refn|group=nota|name=tolos códigos|Amás d'esos trés Códigos (Zooloxía<ref name="ICZN" /> Botánica,<ref name="ICZN" /> Bacteries<ref name="ICNB" />) hai códigos internacionales de nomenclatura d'otres disciplines más pequeñes: el de [[Códigu Internacional de Nomenclatura pa Plantes Cultivaes|de plantes cultivaes]]<ref name="ICPC" />, el de [[International Standards for Naming Pathovars of Phytopathogenic Bacteria|bacteries patóxenes de plantes]]<ref name="ISNPPB" />, y el [[International Code of Virus Classification and Nomenclature|de virus]]<ref name="ICVCN" />. Estos códigos tán respondíos por por casu pol IUBS, autores tamién del [[BioCode]].<ref name="BioCode 2011" /> Los protistas nomar sol códigu de botánica o'l de zooloxía, según en qué disciplina se consideró históricamente a cada unu de los sos grupos.}} y actualícense frecuentemente como resultáu de los Congresos Internacionales qu'axunten a los científicos pa tal efeutu. Por casu, a xunetu del 2015 l'últimu Códigu de Botánica ye'l de Melbourne (revisión 2011, publicáu en 2012<ref name="ICBN" />), el postreru de Zooloxía ye la cuarta edición (revisión 1999, publicáu nel 2000<ref name="ICZN" />), y el postreru de Bacteries ye la revisión de 1990 (publicáu en 1992<ref name="ICNB" />). Les ediciones pueden nun ser la última versión, yá que se publicaron darréu enmiendes. Los Códigos tienen delles diferencies ente sigo, pero na so esencia funcionen de forma similar. Col oxetivu, y el "principiu básicu",<ref name="Mayr 1942 principiu básicu"/> de "estabilidá na nomenclatura"{{refn|group=cita|name=oxetivu d'estabilidad Código|Nel Códigu de Zooloxía, introducción, principiu 4<ref name="ICZN principios" />; "''Nomenclatural rules are tools that are designed to provide the maximum stability compatible with taxonomic freedom.''". Nel Códigu de Botánica nun s'atopó que mentaren "estabilidá".<ref name="ICBN principios" /> Nel Códigu de Bacteries nel primer principiu del capítulu 2<ref name="ICNB principios" />:"''The essential points in nomenclature are as follows. Aim at stability of names...''". Nel BioCode nun s'atopó "estabilidá"<ref name="BioCode principios" />.}} los autores de los Códigos numberen los sos principios,{{refn|group=cita|name=principios Códigos|Los principios nel Códigu de Zooloxía atópase na introducción.<ref name="ICZN principios"/> Nel Códigu de Botánica na División I.<ref name="ICBN principios"/> Nel Códigu de Bacteries nel capítulu 2.<ref name="ICNB principios"/> Nel BioCode na División I.<ref name="BioCode principios" />}} de los que'l "'''Principiu de Prioridá'''" consiste en que cada taxón cola so circunscripción, posición y rangu tien de tener el primer nome de los [[Nome establecíu (taxonomía)|establecíos]] para él como únicu "[[Nome aceptáu (taxonomía)|nome aceptáu]]" ("nome correutu" en Botánica, "nome válidu" en Zooloxía) pa la comunicación.
El principiu de prioridá ye senciellu d'espresar, lo dificultuoso ye decidir cuándo dos autores tán refiriéndose al mesmu taxón y cuándo a unu distintu, o dichu con más rigor, lo dificultuoso ye decidir, cuando un nuevu autor camuda les hipótesis taxonómiques de forma de recircunscribir los grupos o camudalos de posición o rangu, cuál de los nuevos taxones tendrá d'utilizar un nome yá utilizáu nel pasáu. Los Códigos deciden que'l nuevu taxón que "herieda" el nome ye'l que contién el mesmu [[tipu nomenclatural|tipu]] dientro d'él. Los Códigos busquen que cada descripción, cada [[conceutu taxonómicu]] o cada conxuntu de subtaxones que yá foi nomáu siga col mesmu nome no posible. D'esta forma los Códigos definieron lo qu'en nomenclatura se llama'l "taxón nominal":{{refn|group=cita|name=taxon nominal|Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />): Glosariu.'' '''nominal taxon'''. A concept of a taxon which is denoted by an available name (e.g. Mollusca, Diptera, Bovidae, ''Papilio'', ''Homo sapiens''). Each nominal taxon in the family, genus or species groups is based on a name-bearing type (although in the latter two groups such a type may not have been actually fixed).''<br />
Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />): Nun menta al "nominal taxon".<br />
Códigu de Bacteries (Rev. 1990<ref name="ICNB" />): Nun menta al "nominal taxon".<br />
BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />). '' '''14.1.''' The application of names of taxa of the rank of superfamily or below, and of those names of taxa in the higher ranks that are ultimately based on generic names, is determined by means of types (name-bearing types). The unit formed by the name and its type is referred to as the nominal taxon. '''14.2.''' A type is that element to which the name of a taxon is permanently attached, whether it be an accepted name or not.''}} l'asociación permanente ente un "nome" y un "tipu", esti postreru establecíu, nestos Códigos, nuna categoría taxonómica primaria dada. Esta asociación perdura al traviés de los cambeos de circunscripción, necesaria pa establecer y reutilizar el taxón nominal pero variable ente autores; al traviés de los cambeos de posición taxonómica, que na categoría especie lleva a un cambéu nel nome; y al traviés de los cambeos de categoría si camudar a una categoría cercana que caltién el tipu (del mesmu "grupu de categoríes"), que de normal lleva tamién dalgún cambéu nel nome.{{refn|group=cita|name=Código tipificación|Códigu de Zooloxía. Tipificación.<ref name="ICZN tipificación">ICZN Code Article 61. Principiu de Tipificación. http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp?article=61&nfv=true</ref> BioCode. Tipificación.<ref>Section 4. Typification. http://www.bionomenclature.net/biocode2011.html</ref>}}
<table align="center" width="10%" height="10%" cellpadding="0" style="align:center; float:center; clear:both; "><tr><td valign="top">
{{Imaxe múltiple|perrow = 3| posición_tabla = center|anchu_total=600
| títulu = Especímenes tipu
| foto1 = Nepenthes herbarium specimens.jpg
|anchu1=800|alto1=600| | testu1 = En plantes, polo xeneral el "espécime tipu nomenclatural" ye un exemplar completu de la especie que foi colectado y herborizado (entartallándolo ente papeles de diariu que se camuden tolos díes hasta que dexen d'amugase), y depués depositáu nun [[yerbariu]] accesible al públicu, como los de los xardinos botánicos. | alliniación_testu1 = left
| foto2 = Berlin Naturkundemuseum tote Voegel.jpg
|anchu2=2451|alto2=1911|| testu2 = N'aves y mamíferos los especímenes tipu suelen ser animales disecaos, depositaos en coleiciones como les de los museos d'historia natural. Caltener con más facilidá les partes dures como güesos, cascos, cáscares, exoesqueletos, y en frascos en formol los animales o partes blandos.| alineación_texto2 = center
| foto3 = Cell Culture in a tiny Petri dish (cropped).jpg|anchu3=946|alto3=768|
| testu3 = En bacteries, protozoos, algues y fungos, el tipu nun suel ser un únicu espécime sinón una cepa cultivada viva, polo xeneral conxelada o esfrecida y disponible en siquier una o dos coleiciones accesibles según el Códigu.| alineación_testu3 = right
| testu = <hr />Cada especie correutamente descrita y nomada tien un '''espécime tipu''' (téunicamente, ye'l ''taxón nominal'' el que tien un tipu). Si depositar un exemplar como tipu ye complicáu, puede reemplazase por cuidadosu ilustración y semeyes. Nos últimos años ye bona práutica<ref name="Dayrat 2005" /> caltener una muestra del espécime de forma que pueda estrayese el so ADN pa los analises.}}</td></tr></table>
El "[[tipu nomenclatural|tipu]]", el conteníu del taxón que s'afita permanentemente al nome, ye daqué distintu si tamos falando d'un nome na categoría especie o inferior, o d'un nome d'una categoría cimera a especie. Nestos Códigos, na categoría especie o inferior a especie (les categoríes del grupu especie), "l'espécime tipu nomenclatural" ye un espécime específicu de la especie idealmente completu, en bones condiciones, y depositáu nuna [[coleición (taxonomía)|coleición]] que la so mantención y crecedera sían empobinaos por un taxónomo especializáu (un [[curador (taxonomía)|curador]]), quien tendría de dexar al públicu un accesu a los tipos anque sía acutáu. Cuando ye posible, los tipos depositar n'instituciones dedicaes a la ciencia como [[muséu d'historia natural|museos d'historia natural]] y [[xardín botánicu|xardinos botánicos]]. Cuando'l tipu utilizáu na publicación orixinal (el "holotipo") perdióse o vueltu irreconocible, nun hai otru espécime de la coleición orixinal que pueda reemplazalo (un "lectotipo"), y hai necesidá d'un tipu pa reutilizar un nome, el nome nun se pierde sinón que puede escoyese de los especímenes identificaos col mesmu nome y llocalidá que l'orixinal, un "neotipo"{{refn|group=cita|name=whatare|[http://iczn.org/nontaxonomy/term/419 ICZN faq: What are type specimens for?]<ref name="ICZN" />}}. Nos casos particulares de bacteries{{refn|group=cita|name=tipo bacteries|'''Section 4.''' Nomenclatural Types and Their Designation. General. Rule '''15'''. ''A taxon consists of one or more elements. For each named taxon of the various taxonomic categories (listed below), there shall be designated a nomenclatural type. The nomenclatural type, referred to in this Code as "type," is that element of the taxon with which the name is permanently associated. The nomenclatural type is not necessarily the most typical or representative element of the taxon. The types are dealt with in Rules 16–22. Types of the various taxonomic categories can be summarized as follows:<br />
'''Table 2'''. Taxonomic Categories<br />
<br />
Taxonomic category<br />
Type<br />
<br />
Subspecies Species}<br />
Designated strain; in special cases the place of the type strain may be taken by a description, preserved specimen, or an illustration<br />
<br />
Subgenus Genus}<br />
Designated species<br />
<br />
Subtribe Tribe <br />
Subfamily Family <br />
Suborder Order}<br />
Genus on whose name the name of the higher taxon is based<br />
<br />
Subclass Class}<br />
One of the contained orders.<br />
<br />
Recommendation '''30a'''. Before publication of the name of a new species, a culture of the type strain (or, if the species is noncultivable, type material, a photograph, or an illustration) should be deposited in at least one of the permanently established culture collections from which it would be readily available. The designation allotted to the strain by the culture collection should be quoted in the published description.''
}}, protozoos{{refn|group=cita|name=protozoo tipo|Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />).'' '''73.3.''' Hapantotypes. A hapantotype (see Glossary) consisting of one or more preparations or cultures may be designated when a nominal species-group taxon of extant protistans is established. This hapantotype is the holotype of the nominal taxon. '''73.3.1.''' A hapantotype, although consisting of a number of separate organisms, is deemed to be indivisible and cannot be restricted by lectotype selection; but '''73.3.2.''' if a hapantotype is found to contain individuals of more than one species-group taxon, components may, by appropriate citation, be excluded from it until it contains individuals of only one species-group taxon (for the treatment of holotypes found to consist of components derived from more than one individual, see Article 73.1.5.).''}}, algues y fungos{{refn|group=cita|name=algues hongo tipu|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />). '''8.4.''' ''Type specimens of names of taxa must be preserved permanently and may not be living organisms or cultures. However, cultures of algae and fungi, if preserved in a metabolically inactive state (e.g. by lyophilization or deep-freezing to remain alive in that inactive state), are acceptable as types''. Recommendation '''8B.1.''' ''Whenever practicable a living culture should be prepared from the holotype material of the name of a newly described taxon of algae or fungi and deposited in at least two institutional culture or genetic resource collections. (Such action does not obviate the requirement for a holotype specimen under Art. 8.4''.)}} que les sos coleiciones consten de cepes vives, el tipu nun ye un únicu organismu muertu sinón que ye una cepa cultivada viva, polo xeneral conxelada, y disponible en siquier una<ref group="cita" name="tipo bacteries" /> o dos<ref group="cita" name="algues hongo tipu" /> coleiciones distintes según el Códigu.
[[Ficheru:Tipos en las categorías de especie, género y familia.svg|thumb|upright=1.00|derecha|Espécime tipu y el so allugamientu na categoría d'especie (en blancu los "especímenes de referencia" depositaos en coleiciones y non portadores de nomes) y la so correspondencia col tipu nominal (portador del nome) nes categoríes de xéneru y familia. La distancia ente especímenes nel planu representa cuántu s'estremen en términos de los sos calteres, que suel correllacionar col allugamientu xeográficu na que foi colectado cada unu. La llende inferior de la composición d'organismos de xéneru y especie "tipu" incluyíos na familia ye'l mesmu espécime del taxón nominal; pero nun hai nenguna obligación nos Códigos d'incluyir la circunscripción de la especie nel xéneru, nin la del xéneru na familia, cuando ésta ye establecida. Les úniques llendes impuestes polos Códigos a la circunscripción del xéneru ye la dada polos tipos esternos a la circunscripción de la familia que fueren establecíos enantes a la fecha del tipu [[nome aceptáu (taxonomía)|aceptáu]]; son los mesmos llendes impuestos pa la especie en rellación al xéneru.]]
Con al respeutive de los taxones cimeros a especie, el nome del xéneru —y de les demás categoríes del grupu xéneru— tien como "tipu" al taxón nominal d'aquella especie contenida nél que foi publicada primero; y el nome d'una familia —y de les demás categoríes del grupu familia— tien como "tipu" al taxón nominal del xéneru conteníu nella que foi publicáu primero. Nótese que nestos casos el "taxón nomáu" ye un grupu de ''organismos'' que'l so ''tipu'' ye un xéneru o una especie conteníos nél, anque, como ta nomáu según les regles formales de nomenclatura, el tipu contién de la mesma un espécime tipu o un taxón que eventualmente añerar. Colos cambeos de circunscripción, esi espécime ye l'únicu que se caltién necesariamente dientro de les llendes de cada taxón de cualquier categoría.
Si dientro de la estensión{{refn|group=nota|name=extension|Nesti testu una definición ''por estensión'', referir a qué organismos componen el taxón. Puede atopase na lliteratura taxonómica'l términu "rellaciones extensionales" o "rellacionaos por estensión", que por claridá nesti testu van ser evitaes, pero que pueden atopase por casu nel review de Dupuis (1984<ref name="Dupuis 1984" /> ), traducción:<br /><br />
"Cualquier aproximamientu a la clasificación (''classificatory approach'') usualmente considera "oxetos" (''objects'') —aquello que ta siendo clasificáu, por casu, individuos biolóxicos o taxones— y los sos "atributos" (''attributes''), munches vegaes llamaos "calteres (''characters'') polos naturalistes. Les rellaciones ente oxetos y atributos (en bioloxía, ente taxones y calteres) pueden ser vistes como rellaciones ''por intensión'' (''intensional''), como si los atributos determinaren oxetos (''as if atrributes make objects''), o como rellaciones ''por estensión'' (''extensional''), como si los oxetos determinaren los atributos, ver debaxo. Acordies con una visión por intensión, la clasificación basar na semeyanza d'atributos; d'alcuerdu a la visión por estensión, depende de posibles rellaciones intrínsicas ente los oxetos. Ente los oxetos biolóxicos –individuos y taxones– que tán enllazaos por una historia, estes rellaciones faen posible una visión por estensión que ye precisamente la espresada pola declaración fundamental Hennigiana (''the Hennigian fundamental statement'')."}} (la composición d'organismos) del taxón nun hai nengún exemplar especificáu como "tipu", l'autor de la circunscripción puede decidir nomala ''formalmente'', esto ye, crear un taxón nominal que va pasar al terrén de los "nomes científicos" pol restu de la historia de la taxonomía. El tipu va ser un exemplar identificáu dientro de la estensión del taxón, debidamente depositáu nuna coleición, y el nome va ser un nome en llatín o llatinizáu construyíu según ciertes regles explicitadas nos Códigos (dalgunes de les cuales van vese más embaxo). Tolos datos del nuevu taxón (el nome, la posición, la categoría taxonómica, la descripción o la diagnosis escrita en forma de calteres espresaos en pallabres, los datos del allugamientu del tipu) son "efeutivamente publicaos" si ser onde sían accesibles pa otros científicos y espertos locales, como una revista científica, o un llibru. Nun se consideren efeutivamente publicaos los nomes publicaos en medios efímeros de publicación como un catálogu de granes, un diariu, o per corréu electrónicu. Toos estos datos efeutivamente publicaos converten al taxón nominal nun nome ''[[nome establecíu (taxonomía)|establecíu]]''{{refn|group=cita|name=nome establecíu|'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />)''', Preamble. '''2.''' ''The provisions of this ''Code'' shall apply to names of all kinds of organisms, whether eukaryotic or prokaryotic, fossil or non-fossil, and of fossil traces of organism (ichnotaxa), that are established (i.e., validly published or made available) and shall govern the choice when names pertenez among themselves or with earlier names. They shall also, and without limitation of date, provide for the establishment of co-ordinate names within rank groups, for the protection of names, as well as for their correct form. '''3.''' Established names of organisms that are not yet covered by ''Adopted Lists of Protected Names'' are in all other respects (including their subsequent typification) governed by the ''International Code of Nomenclature of Bacteria'' (here: “bacteriological Code”), the ''International Code of Botanical Nomenclature'' (“botanical Code”) or the ''International Code of Zoological Nomenclature'' (“zoological Code”) hereafter jointly called the “Special Codes”, depending on the accepted taxonomic position of their type. '''4.1.''' Established names are those that comply with the requirements of Art. 7-11 (see also Art. 33.2) or that, prior to the starting date defined in those Articles, were validly published or became available under the relevant Special Code. '''4.2.''' In this Code, unless otherwise indicated, the word “name” means an established name, whether it be acceptable or unacceptable (see Art. 19). '''6.1'''. The establishment of any family-group name is deemed to automatically establish co-ordinate names at the other rank of the family group. The co-ordinate names are formed from the same generic name and have the same authorship and date. '''6.2'''. All subfamily names established under the zoological Code are, under the BioCode, treated as simultaneously established names of profamilies (Art. 3.2; see also Art. 24 Note 1). Note 1. Names of subfamilies established under the botanical or bacteriological Code maintain the former subfamily termination -oideae (Art. 25.1) and are intermediate in rank between profamily and tribe (Art. 3.2). '''6.3.''' The establishment of any genus-group name is deemed to automatically establish an identical co-ordinate name at the other rank of the genus group. The co-ordinate names have the same type, authorship and date. '''6.4.''' All names of subgenera established under the zoological Code are, under the BioCode, treated as simultaneously established names of progenera (Art. 3.2; see also Art. 26 Note 1). Note 2. Names of subgenera (subgen.) have the same form as those of other infrageneric taxa, for instance, sections (Art. 27), and are intermediate in rank between progenus and section (Art. 3.2). '''6.5.''' The establishment of any species-group name is deemed to automatically establish a co-ordinate name at the other rank of the species group. The co-ordinate names have identical final epithets, the same type, authorship and date. '''6.6.''' All names of subspecies established under the zoological Code are, under the BioCode, treated as simultaneously established names of prospecies (Art. 3.2; see also Art. 28 Note 1). Note 3. Names of subspecies (subsp.) have the same form as those of other infraspecific taxa, for instance, varieties (Art. 29), and are intermediate in rank between prospecies and variety (Art. 3.2).''}} ("válidamente publicáu" en Botánica, "disponible" en Zooloxía), y ye cuando dicimos qu'un nome tien l'estatus de "nome científicu" o de "nome formal".{{refn|group=cita|name=nome establecíu que ye name|'''Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />)'''. Glosariu. '' name'''''. ''A name that has been validly published, whether it is legitimate or illegitimate (Art. 6.3) (see also designation). <br />
'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />) 4.2'''. ''In this Code, unless otherwise indicated, the word “name” means an established name, whether it be acceptable or unacceptable (see Art. 19).''}}
[[Ficheru:Sinónimo taxonómico y nomenclatural.svg|thumb|upright=1.00|derecha|Los dos tipos de sinonimia son los ''sinónimos suxetivos'' (Zooloxía), ''taxonómicos'' o ''heterotípicos'' (Botánica): los nomes que compiten por un mesmu taxón, y los ''sinónimos oxetivos'' (Zooloxía), ''nomenclaturales'' o ''homotípicos'' (Botánica), tolos taxones que "herieden" el mesmu nome, col mesmu autor orixinal y distintu autor de la descripción (nótese qu'estos postreros nun son verdaderos "sinónimos", son en realidad pallabres ambigues). Nos casos de les especies, pa les que queda explicitada la posición taxonómica (nesti casu'l xéneru al que pertenecen) nel nome, cuando una especie "herieda" el taxón nominal nun xéneru distintu que l'orixinal, créanse dos nomes científicos con distintu xéneru y mesmu epítetu, col mesmu autor orixinal y distintu autor de la posición taxonómica, anque tuvieren la mesma circunscripción; l'ambigüedá ta nel taxón nominal y namái se repara nel epítetu del nome; el "nome" que-y correspuende a los dos taxones nun ye un nome sinónimu porque son dos taxones distintos.{{refn|group=cita|name=sinónimu oxetivu suxetivu|
'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)''': <br />
'''Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />)''': '''Glossary'''. '''heterotypic synonym (taxonomic synonym)'''. A name based on a type different from that of another name referring to the same taxon (Art. 14.4); termed a “subjective synonym” in the ''International Code of Zoological Nomenclature'' and the ''International Code of Nomenclature of Bacteria'' (Bacteriological Code) (Art. 14.4 footnote). '''14.4.''' A conserved name of a family or genus is conserved against all other names in the same rank based on the same type (homotypic, i.e. nomenclatural, synonyms, which are to be rejected) whether or not these are cited in the corresponding list as rejected names, and against those names based on different types (heterotypic, i.e. taxonomic, synonyms) that are listed as rejected1. A conserved name of a species is conserved against all names listed as rejected, and against all combinations based on the rejected names.<br />
'''Códigu de Bacteries (Rev.1990<ref name="ICNB" />)''': '''Rule 24a.''' '''Note 2.''' These Approved Lists may contain more than one name attached to the same type (objective synonyms) since the names on the list represent those names which are considered reasonable in the present state of bacteriological nomenclature and taxonomy and represent the views of many bacteriologists who may hold different taxonomic opinions. '''Note 3.''' Synonyms may be objective synonyms (i.e., more than one name has been associated with the same type) or subjective synonyms (i.e., different names have been associated with different types that in the opinion of the bacteriologist concerníi belong to the same taxon). The synonym first published is known as the senior synonym, and later synonyms are known as junior synonyms. Publication of objective synonyms in the Approved Lists does not affect bacterial nomenclature any more than does the valid publication of objective synonyms in different works in the bacteriological literature at present. Examples: Objective synonyms— ''Nocardia rhodochrous'' and ''Mycobacterium rhodochrous''. Subjective synonyms— Leudemann (IJSB [1971] 21:240–247) regards ''Micromonospora fusca'' Jensen 1932 as a subjective synonym of ''Micromonospora purpureochromogenes'' (Waksman and Curtis 1916) Leudemann 1971. These two species have different types. '''Rule 41a''' When a species is transferred to another genus without any change of rank, the specific epithet must be retained, or if it has not been retained (in a previous publication), it must be reestablished, unless: -The resulting binary combination would be a junior homonym. Example: Pridham (1970) proposed ''Streptomyces aurioscleroticus'' for ''Chainia aurea'' Thirumalachar et al. 1966 on transfer to ''Streptomyces'' because in that genus the name ''Streptomyces aureus'' already existed. -There is available an earlier validly published and legitimate specific or subspecific epithet.
Example: Not yet found.<br />
'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />)''':
}} ]]
Cuando s'atopa más d'un "tipu" dientro del taxón, los demás nomes pasen a ser sinónimos taxonómicos del primeru, el "[[Nome aceptáu (taxonomía)|nome aceptáu]]" ("nome correutu" en Botánica, "nome válidu" en Zooloxía) del taxón. Pero si al afayase esti fechu un nome más recién yá ta bien estendíu, puede proponese a la Comisión respeutiva como esceición de primeres de prioridá y n'ares de la estabilidá, amestar el nome a la llista de ''noma conservanda'', nomes que se consideren el nome aceptáu por razones práutiques.
Los nomes tamién pueden ser establecíos pero ''illexítimos''. Esto ye porque les ''regles'' enunciaes pa establecelos nun torgaron la so formación, pero afayar que nun cumplen colos ''principios'', los que s'intenten cumplir por aciu les regles y que son enunciaos na primer parte de cada Códigu. Por casu los principios más importantes pa caltener la estabilidá na nomenclatura son que tien d'haber un solu nome pa cada taxón, y el principiu de prioridá. Les dos razones principales poles qu'un nome puede ser illexítimu son qu'al momentu de la publicación nun s'evitó que (a) fuera ''redundante'', ye dicir que l'autor establez un nome científicu pa un taxón que na composición d'organismos tien un exemplar que yá forma parte d'un taxón nominal y ye asina d'una forma "evidente", y (b) que fuera ''homónimu'' —non sinónimu— d'otru anterior, ye dicir qu'un "nome" que yá formaba parte d'un taxón nominal fuera acomuñáu a un "tipu" nuevu. Mientres nun haya un [[#Propuestes d'un rexistru central de nomes|rexistru central de nomes]] incluyíu nes regles estes situaciones nun son evitables por aciu elles, y a pesar de que lo intenta nun son inda fáciles de detectar, publicar miles de nomes nuevos per añu<ref name="decenasmiles nuevos" /> y namái se llogró establecer un rexistru central mandatariu de nomes y publicaciones en bacteries, qu'esiste dende 1980.<ref name="BioCode intro" /> Nun se terminaron de informatizar los datos de la lliteratura publicada en papel pa indexarlos en bases de datos dixitales, y botánicos y zoólogos non consensúan la creación de "índices de nomes adoptaos"<ref name="BioCode intro" /> ("non suprimíos", dexando los nomes non indexados suprimíos por defectu) nos taxones que los toquen por medrana a qu'unos pocos especialistes dexen publicaciones fora de la indexación y atropen la nomenclatura d'un grupu.<ref name="Mallet y Willmott 2003" />
Cuando l'aplicación estricta d'un Códigu resulta en desestabilización de la nomenclatura, o nun cumple los Principios, como s'argumenta cuando se realicen propuestes de caltenimientu de nomes o de supresión de nomes ruinamente establecíos, la situación preséntase ante la so Comisión respeutiva, que tien la responsabilidá de tomar una decisión al respeutu.{{refn|group=cita|name=oxetivu Códigos|'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)'''. '''Preamble'''. ''The objects of the Code are to promote stability and universality in the scientific names of animals and to ensure that the name of each taxon is unique and distinct. All its provisions and recommendations are subservient to those ends and none restricts the freedom of taxonomic thought or actions. // Priority of publication is a basic principle of zoological nomenclature; however, under conditions prescribed in the Code its application may be modified to conserve a long-accepted name in its accustomed meaning. When stability of nomenclature is threatened in an individual case, the strict application of the Code may under specified conditions be suspendéi by the International Commission on Zoological Nomenclature.''<br />
'''Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />)'''. '''Preamble'''. ''1. (...) This Code aims at the provision of a stable method of naming taxonomic groups, avoiding and rejecting the use of names that may cause error or ambiguity or throw science into confusion. Next in importance is the avoidance of the useless creation of names. Other considerations, such as absolute grammatical correctness, regularity or euphony of names, more or less prevailing custom, regard for persons, etc., notwithstanding their undeniable importance, are relatively accessory.'' '''DIVISION III. 4.''' ''The voting on nomenclature proposals is of two kinds: (a) a preliminary guiding mail vote and (b) a final and binding vote at the Nomenclature Section of the International Botanical Congress.''<br />
'''Códigu de Bacteries (Rev.1990<ref name="ICNB" />)'''. '''General Consideration 6. 4'''. ''Provisions for emendations of Rules, for special exceptions to Rules, and for interpretation of the Rules in doubtful cases have been made by the establishment of the ''International Committee on Systematic Bacteriology'' (ICSB) and its Xudicial Commission, which acts on behalf of the ICSB (see Rule 1b and Statutes of the ''International Committee on Systematic Bacteriology'', páxs. 137–158 of this volume). Opinions issued by the Judicial Commission become effective after receipt of ten or more favorable votes from Commissioners, but may be rescinded by the ICSB as provided in ICSB Statute 8c (2). The official journal of the ICSB is the ''International Journal of Systematic Bacteriology'' (IJSB), formerly the ''International Bulletin of Bacteriological Nomenclature and Taxonomy'' (IBBNT). (Some other journal could be specified by the ICSB if required. Such possible future specification is implicit in the use of "International Journal of Systematic Bacteriology" or "IJSB" throughout this Code, but is not always repeated at each mention.)''}} La composición y funciones de cada Comisión tán contemplaes nel so respeutivu Códigu, y tantu les propuestes como les decisiones tomaes en rellación a elles son publicaes na so respeutiva revista especializada. Les decisiones tomaes pola [[Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica]] son publicaes na so revista, ''The Bulletin of Zoological Nomenclature'',<ref name="Bulletin">{{cita web | url =http://www.iczn.org/The_Bulletin.htm
| títulu =The Bulletin of Zoological Nomenclature
| fechaaccesu = 5 de xunetu de 2009
| apellíu = International Commission on Zoological Nomenclature
| idioma =inglés
|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.iczn.org/The_Bulletin.htm|fechaarchivu=3 d'avientu de 2015}}</ref> les tomaes polos Comités auspiciados pola Asociación Internacional pa la Taxonomía de Plantes (IAPT) son publicaes na so revista, ''Taxon'',<ref name="Taxon">{{cita web
| url =http://www.iapt-taxon.org/index_layer.php?page=s_taxon
| títulu =Taxon
| fechaaccesu =28 de xunetu de 2013
| apellíu =International Association for Plant Taxonomy
| idioma =inglés
| urlarchivu =https://web.archive.org/web/20131002132848/http://www.iapt-taxon.org/index_layer.php?page=s_taxon
| fechaarchivu =2013-10-02
}}</ref> y les tomaes pol [[Comité Internacional de Sistemática de Procariotas y Bacterioloxía]] son publicaes na so revista, el ''[[International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology]]'' ([[IJSEM]]).<ref>''International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology'' (IJSEM) ijs.sgmjournals.org/content/journal/ijsem</ref>
Finalmente, la nomenclatura botánica, la nomenclatura zoolóxica y la nomenclatura bacteriolóxica son independientes la una de la otra, (con pocos taxones salvaos{{refn|group=nota|name=homonimia bacteries|La nomenclatura de bacteries nun ye independiente de protozoos, algues y fungos, como se llee nel Códigu de Bacteries (Revisión 1990<ref name="ICNB" />): '''''Principle 2'''. The nomenclature of bacteria is independent of botanical nomenclature, except for algae and fungi, and of zoological nomenclature, except protozoa. For these exceptions and for relationships with virological nomenclature, see General Consideration 5 and Rule 51b(4). "Independent" means that the same name may be validly used for a taxon of bacteria as well as a taxon of plants or animals with the exceptions noted above.''}}?). De resultes, el mesmu nome puede ser utilizáu pa una planta, pa un animal o pa una bacteria, ensin que sían formalmente nomes homónimos, y anque nun ye lo aconseyable anguaño animales y plantes pueden tar compartiendo'l 13% de los sos nomes na categoría de xéneru.<ref>McNeill (1997) citáu en Patterson et al. (2006) Taxonomic indexing: extending the role of Taxonomy.</ref>
=== Categoría taxonómica ===
{{AP|Categoría taxonómica}}
<table align="right" width="10%" height="10%" cellpadding="12" style="align:right; float:right; clear:right; "><tr><td valign="top">
<table align="center" width="9%" style="align:center !important; border-style: solid; border-width: 1px; border-color:#dcccff;"><tr><td align="center">
<table align="center" cellpadding="12" style="background-color:#e5f2ff; align:center;"><tr><td valign="top" align="center">
{{Categories taxonomiques etiquetaes}}
</td></tr><tr><td valign="top">
<small>Penriba de reinu nun hai categoríes propuestes nos Códigos, los taxónomos que les utilicen pueden faer usu informal del [[Dominiu (bioloxía)|Dominiu]], el Superreinu o l'[[Imperiu (bioloxía)|Imperiu]].</small>
</td></tr></table>
</td></tr></table></td></tr></table>
Nos Códigos de Nomenclatura, son siete les categoríes primaries o principales:<ref group="cita" name="categoríes primaries secundaries" /> Reinu, Filu o División, Clase, Orde, Familia, Xéneru, Especie. Históricamente, el [[Códigu de Zooloxía]] utilizó la categoría [[Filu]] (''Phylum'' n'inglés y en llatín), y el [[Códigu de Botánica]] y el [[Códigu de Bacteries|de Bacteries]] biforcáu d'él, la de [[División (botánica)|División]] (''Division'', n'inglés, ''Divisio'' en llatín), anguaño nuna direición escontra l'harmonización tratar como sinónimos.<ref group="cita" name="categoríes primaries secundaries" />
Una [[regla mnemotéunica]] pa recordales ye la siguiente:
{| class="cquote" role="presentation" style="margin:auto; border: none; background-color:transparent; width:auto;"
| style="width: 20px; vertical-align: top; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: left; padding:10px 10px;" |
| style="vertical-align: top; border: none; padding:4px 10px;" | El <span style="color:#FF8C00;">rei</span> ye un <span style="color:#FF8C00;">filósofu</span> de muncha <span style="color:#FF8C00;">clase</span> que <span style="color:#FF8C00;">ordena</span> pal so <span style="color:#FF8C00;">familia</span> <span style="color:#FF8C00;">xéneros</span> de bona <span style="color:#FF8C00;">especie</span>
| style="width: 20px; vertical-align: bottom; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: right; padding:10px 10px;" |
|-
|colspan="3" class="cquotecite" style="border: none; padding-right: 4%; font-size: smaller; text-align: right;" | <cite>— Reinu Filum Clase Orde Familia Género Especie </cite>
|}
{| class="cquote" role="presentation" style="margin:auto; border: none; background-color:transparent; width:auto;"
| style="width: 20px; vertical-align: top; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: left; padding:10px 10px;" |
| style="vertical-align: top; border: none; padding:4px 10px; font-family: 'Arial', Times, serif;" | La <span style="color:#8185cb;">reina</span> ye una <span style="color:#8185cb;">diva</span> de muncha <span style="color:#8185cb;">clase</span> que <span style="color:#8185cb;">ordena</span> pal so <span style="color:#8185cb;">familia</span> <span style="color:#8185cb;">xéneros</span> de bona <span style="color:#8185cb;">especie</span>
| style="width: 20px; vertical-align: bottom; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: right; padding:10px 10px;" |
|-
|colspan="3" class="cquotecite" style="border: none; padding-right: 4%; font-size: smaller; text-align: right;" | <cite>— Reino División Clase Orde Familia Género Especie </cite>
|}
L'establecimientu d'un nome nuna categoría primaria genera un "tipu" no que los Códigos llamen el "grupu de categoríes" que toma toles categoríes entemedies penriba y per debaxo de la categoría primaria, que van tener, xustamente, el mesmu "tipu". Estos taxones van ser [[nome establecíu (taxonomía)|establecíos]] cuando los publicar per primer vegada, cola so respeutiva circunscripción.<ref group="cita" name="categoríes primaries secundaries" />
Depués d'establecer les categoríes primaries pueden entrepolase dalgunes [[categoría (taxonomía)|categoríes secundaries]], pero a diferencia de les primaries éstes son optatives, y nun ye necesariu entrepolales a lo llargo de tola categoría nuna clasificación, pero una vegada que decidió amestase una categoría secundaria a un taxón primariu, sí ye necesariu amestala a lo llargo de too esi taxón. Son [[tribu (taxonomía)|tribu]] ente familia y xéneru (perteneciente al grupu familia), [[seición (taxonomía)|seición]] ente xéneru y especie (perteneciente al grupu xéneru), y les qu'utilicen prefixos: superfamilia, subfamilia.{{refn|group=cita|name=categoríes primaries secundaries|'''Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />)''': '''''3.1.''' The principal ranks of taxa in descending sequence are: kingdom (regnum), division or phylum (divisio or phylum), class (classis), order (ordo), family (familia), genus (genus), and species (species). Thus, each species is assignable to a genus, each genus to a family, etc. '''4.1.''' The secondary ranks of taxa in descending sequence are tribe (tribus) between family and genus, section (sectio) and series (series) between genus and species, and variety (varietas) and form (forma) below species.'''4.2.''' If a greater number of ranks of taxa is desired, the terms for these are made by adding the prefix “sub-” to the terms denoting the principal or secondary ranks. An organism may thus be assigned to taxa of the following ranks (in descending sequence): kingdom (regnum), subkingdom (subregnum), division or phylum (divisio or phylum), subdivision or subphylum (subdivisio or subphylum), class (classis), subclass (subclassis), order (ordo), suborder (subordo), family (familia), subfamily (subfamilia), tribe (tribus), subtribe (subtribus), genus (genus), subgenus (subgenus), section (sectio), subsection (subsectio), series (series), subseries (subseries), species (species), subspecies (subspecies), variety (varietas), subvariety (subvarietas), form (forma), and subform (subforma). '''Note 1.''' Ranks formed by adding “sub-” to the principal ranks (Art. 3.1) may be formed and used whether or not any secondary ranks (Art. 4.1) are adopted. '''4.3.''' Further ranks may also be intercalated or added, provided that confusion or error is not thereby introduced. '''Art. 16 Note 1.''' The terms “divisio” and “phylum”, and their equivalents in modern languages, are treated as referring to one and the same rank. When “divisio” and “phylum” are used simultaneously to denote different non-consecutive ranks, this is to be treated as informal usage of rank-denoting terms (see Art. 37 Note 1 and 37.8).''<br />
'''Códigu de Bacteries (Revisión 1990<ref name="ICNB" />)''' '''Rule 5b.''' The taxonomic categories above and including species which are covered by these Rules are given below in ascending taxonomic rank. Those in the left-hand column should be recognized where pertinent; those in the right-hand column are optional. The Latin equivalents are given in parentheses.
Species (Species)
. . Subgenus (Subgenus)
Genus (Genus)
. . Subtribe (Subtribus)
. . Tribe (Tribus)
. . Subfamily (Subfamilia)
Family (Familia)
. . Suborder (Subordo)
Order (Ordo)
. . Subclass (Subclassis)
Class (Classis)
'''Rule 5c.''' A species may be divided into subspecies, which are dealt with by the Rules of this Code. Variety is a synonym of subspecies; its use is not encouraged as it leads to confusion, and after publication of this Code the use of the term variety for new names will have non standing in nomenclature. Rule 5d. Taxa below the rank of subspecies (infrasubspecific subdivisions) are not covered by the Rules of this Code, but see Appendix 10.<br />
'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)''': Nun s'atoparon comentarios al respeutu.<br />
'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />)''' '''''2.1.''' The primary ranks of taxa in descending sequence are: kingdom, phylum, class, order, family, genus, and species. '''3.1.''' Secondary ranks of taxa, when required, include in descending sequence: domain above kingdom, tribe between family and genus, section and series between genus and species, and variety and form below species. '''3.2.''' Should an even greater number of ranks of taxa be desired, the terms for these are made by adding the prefixes super-, pro-, or sub- (sub- being below pro-) to non-prefixed terms denoting principal or secondary ranks. '''11.1.''' Only if the corresponding genus or species name is established can the name of a subordinate taxon be established (but see Art. 30.2).'' }} La categoría de subtribu namái puede establecese dempués de la de tribu, y la de subseición dempués de la seición. Les categoríes secundaries propuestes per cada Códigu van presentar na seición siguiente.
[[Ficheru:Ejemplo de uso de categorías secundarias-01.svg|upright=1.75|miniaturadeimagen|centro|Les categoríes secundaries entrepolar de forma de caltener los [[conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] nel rangu que-yos correspuende, na opinión d'un autor.]]
=== Nome científicu ===
{{AP|Nome científicu}}
Nos Códigos de Nomenclatura, cada especie queda designada por un binomiu (una espresión de dos pallabres) en [[llatín]], onde la primer pallabra, el "nome de xéneru", ye compartida poles especies del mesmu xéneru; y la segunda, el "axetivu específicu" o "epítetu específicu", fai alusión a dalguna carauterística o propiedá distintiva d'esa especie en particular, como pueden ser el color (''albus'', 'blancu'; ''cardinalis'', 'coloráu cardenal'; ''viridis'', 'verde'; ''luteus'', 'mariellu'; ''purpureus'', 'púrpura'; etc.), l'orixe (''africanus'', '[[África|africanu]]'; ''americanus'', '[[América|americanu]]'; ''alpinus'', '[[Alpes|alpín]]'; ''arabicus'', '[[Arabia|arábigu]]'; ''ibericus'', '[[península Ibérica|ibéricu]]'; etc.), al [[hábitat]] (''arenarius'', 'que crez nel sable'; ''campestris'', 'de los campos'; ''fluviatilis'', 'de los ríos'; etc.), un homenaxe a una personalidá de la ciencia o de la política o atender a cualesquier otru criteriu. Nun ye necesariu que'l nome tea en llatín, namái ye necesariu que tea llatinizáu. Los nomes de xéneru siempres van cola primer lletra en mayúscules, los epítetos específicos siempres van en minúscules, y los nomes de xéneru y d'especie van siempres n'itáliques (o sorrayaos, si s'escríbe a mano).{{refn|group=nota|name=Códigos itáliques|Téunicamente, los Códigos Internacionales de Nomenclatura Zoolóxica y Botánica especifiquen que los nomes de los xéneros y de les especies tienen de dir nuna tipografía distinta de la del restu del testu. De normal eso ye n'itáliques en testos mecánicos y sorrayáu en testos escritos a mano, pero non necesariamente tien que ser asina. Amás y por esa razón, en testos mecánicos que tán dafechu n'itáliques, los nomes de xéneros y especies pueden tar escritos en cualquier tipografía menos itáliques, por casu pueden dir en lletres redondes, o pueden dir n'itáliques si amás tán sorrayaos.<br /><br />Cites sobre l'usu d'itáliques nos Códigos de Zooloxía, Botánica y Bacteries:<br />
* Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica<ref name="ICZN" />, Encamientu Xeneral 6: ''"The scientific names of genus –or species-group taxa– should be printed in a type-face (font) different from that used in the text; such names are usually printed in italics, which should not be used for names of higher taxa. (…)"''
* Nel de Botánica<ref name="ICBN" /> nun hai artículu que lu mente pero nel prefaciu diz: ''"As in all recent editions, scientific names under the jurisdiction of the Code, irrespective of rank, are consistently printed in italic type. The Code sets non binding standard in this respect, as typography is a matter of editorial style and tradition, not of nomenclature. Nevertheless, editors and authors, in the interest of international uniformity, may wish to consider adhering to the practice exemplified by the Code, which has been well received in general and is followed in a number of botanical and mycological journals."''
* Nel de Bacteries<ref name="ICNB" /> diz na seición 4A, "Suxerencies p'autores y publicadores": ''"For scientific names of taxa, conventions shall be used which are appropriate to the language of the country and to the relevant journal and publishing house concerned. These should preferably indicate scientific names by a different type face, e.g., italic, or by some other device to distinguish them from the rest of the text."'' http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8816/ }} Al escribir el nome d'especie, l'epítetu específicu nunca s'utiliza solu, y ye obligatorio que tea precedíu pol nome del xéneru, de forma que'l nome de la especie sía'l binomiu completu. La abreviatura a la primera lletra del nome del xéneru precediendo l'epítetu específicu completu tamién ye aceptable una vegada que'l nome yá apaeció na so forma completa na mesma páxina o nun artículu pequeñu. Asina, por casu, el merucu de tierra foi llamáu ''[[Lumbricus terrestris]]'' por Linneo, y si el nome yá apaeció antes nel artículu y nun hai ambigüedá, puede volver referise a ella como ''L. terrestris''. Respeuto de los taxones allugaos na categoría de xéneru y superior, los nomes son uninomiales (consten d'una sola pallabra) y siempres s'escriben cola primera lletra en mayúscules (anque solamente na categoría de xéneru van n'itáliques{{refn|group=nota|name=códigos itáliques sobre xéneru|A diferencia de lo qu'asocede en nomes de xéneros y especies nos qu'hai consensu nos Códigos y que'l so usu ye siguíu por toles editoriales ensin esceición, respeuto de la tipografía de los taxones cimeros a xéneru hai distintes opiniones, magar los encamientos sobre'l so usu atópense nes mesmes seiciones de los Códigos que menten que los xéneros y especies tendríen de dir n'itáliques: el de Zooloxía "encamenta" les redondes penriba de xéneru, ente que el de Botánica nes últimes ediciones y el de Bacteries dexen al criteriu de cada editorial pero "el qu'ellos mesmos usen" (Botánica) o "suxeren" (Bacteries) son les itáliques.<ref group="nota" name="Códigos itáliques" /> L'usu más común nes editoriales científiques, tanto de Zooloxía como de Botánica, ye'l de les redondes penriba de xéneru. En Botánica, inclusive na mesma revista ''[http://www.iapt-taxon.org/ Taxon]'' que ye onde se publiquen les propuestes sobre cambeos nel Códigu de Botánica o pidíos sobre decisiones de cómo aplicalo (amás d'otros trabayos de nomenclatura y de sistemática y evolución){{refn|group=cita|name=nacencia taxon|"''The establishment of the ''Bulletin of Zoological Nomenclature'' in 1942 meant that zoologists had a single place in which to present applications to resolve problems that could not satisfactorily be resolved under provision of the code. The ICZN subsequently publishes and votes on these applications. In 1953, the ''International Association of Plant Taxonomy'' was established and with it a similar venue for publication of proposals to modify the code, the journal ''Taxon'' (although today the journal is devoted to much more than just nomenclatural issues).''". Knapp ''et al.'' 2004<ref name="Knapp et al. 2004">Knapp, S., Lames, G., Lughadha, Y. N., y Novarino, G. (2004). Stability or stasis in the names of organisms: the evolving codes of nomenclature. ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences'', 359(1444), 611-622.</ref>}}, úsense redondes penriba de xéneru salvu en trabayos de índole puramente nomenclatural, como puede lleese nos sos "Indicaciones p'autores" inda nel 2013.{{refn|group=cita|name=revista taxon itáliques|Revista ''Taxon'' 62(1), febreru 2013, "Guidelines for authors": ''"The convention of only italicizing names at the rank of genus and below is followed, except for nomenclature papers and proposals to conserve or reject names in which all scientific names are italicized, regardless of rank.'' http://www.iapt-taxon.org/downloads/guidelines_authors.pdf<ref name="Taxon" />}} Polo que la convención dica agora, en trabayos non puramente nomenclaturales, siguen siendo les redondes penriba de xéneru, convención que puede camudar nel futuru.}}). Como los Códigos de Nomenclatura prohiben que dientro de cada Códigu haya dos taxones col mesmu nome, nun puede haber dos xéneros col mesmu nome (nin dos taxones penriba de xéneru col mesmu nome), pero como asocede que l'epítetu específicu de les especies namái s'usa dempués del nome del xéneru, puede haber dos especies distintes pertenecientes a xéneros distintos que compartan el mesmu epítetu específicu. Una vegada fitu, un nome nun ye sustituyíu por otru ensin un motivu nomenclatural. Por casu el carbayu de la contorna de Madrid foi bautizáu como ''[[Quercus pyrenaica]]'' equivocadamente, yá que nun s'atopa nos [[Pirineos]], pero tal circunstancia nun xustifica un cambéu de nome.
L'encamientu ye que los nomes sían fáciles y descriptivos,{{refn|group=cita|name=nomes non ofensa código|Códigu de Zooloxía: "Los autores tendríen d'exercitar un razonable curiáu y considerancia na formación de nomes nuevos p'asegurase de que son escoyíos colos sos subsecuentes usuarios en mente y que, mientres sía posible, sían apropiaos, compautos, eufónicos, fáciles de memorizar y nun causen ofiensa".<ref>Encamientu 25c del Códigu de Zooloxía, traducción. http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp?article=29&nfv=#2</ref>}} y a qu'usen esi curiosu coles mires de que sían utilizaos una parte significativa de los usuarios finales dedicó Linneo munches de les sos seiciones en ''Philosophia Botanica''<ref name="Linneo 1751" />; pero nun hai regles que torguen a los investigadores utilizar el so propiu maxín pa crear los nomes científicos más insólitos: el nome de l'[[araña]] ''[[Pachygnatha zappa]]'', porque tien una mancha nel [[abdome (artrópodos)|abdome]] igual al bigote del artista [[Frank Zappa]]; dalgunes [[mosca|mosques]] chupadores de sangre del xéneru ''[[Maruina]]: Maruina amada, M. amadora, M. cholita, M. rapaza, M. quería, M. chamaca, M. chamaguita, M. moza, M. dama, M. nina, M. tica'' y ''M. vidamia'', toos axetivos cariñosos; el [[dinosauriu]] que foi llamáu ''[[Bambiraptor]]'' debíu al [[Bambi]] de [[Walt Disney Pictures|Disney]]; el [[moluscu]] bivalvu ''[[Abra cadabra]]'' (anque dempués camudar de xéneru); y quiciabes el casu más sobresaliente, el xéneru d'arañes brasilanes ''[[Losdolobus]]'', llamáu asina porque los investigadores que lu describieron, queriendo homenaxar a dos arxentinos que collaboraren, pidiéron-yos a éstos qu'inventaren un nome pal nuevu xéneru, que quedó como ''Losdolobus'' por "los dolobus", términu del [[lunfardo]] arxentín intraducible nuna enciclopedia.<ref>{{cita web | url =http://www.curioustaxonomy.net/
| títulu = Curiosities of Biological Nomenclature
| fechaaccesu = 19 de mayu de 2008
| añu = 2008
| mes = Xineru }}</ref>
<!--- Los que tán en carrera nun la faen, porque se queden fuera. Esos nomes namái pueden ponese cuando ye lo último que piensa faese antes d'arrenunciar. -----><!-------Foi conocíu'l casu de Linneo, qu'agasayó col nome del so contemporaneu Johann Siegesbeck, quien aportunaba no poco seriu del "sistema sexual", un xéneru de plantes conocíu por tratar la sífilis.{{refn|group=cita|name=siegesbeck|El contemporaneu de Linneo [[Johann Siegesbeck]], impresionáu polo que Linneo llamara'l "sistema sexual" col que clasificara a les plantes, llamó al so sistema de clasificación una "prostitución repugnante". Linneo en contestación nomó col so apellíu ''[[Sigesbeckia]]'' a ciertu yuyito feu ya insignificante col que trataben la sífilis y la llepra nesa dómina<ref>{{cita llibru |apellíos=Nicolson|nome=Dan H.|añu=1996|capítulu=Animal, Vegetable or Mineral?|editor=J.L. Reveal|títulu=Proceedings of a mini-symposium on biological nomenclature in the 21st century.|urlcapítulu=http://www.plantsystematics.org/reveal/pbio/nomcl/nicol.html|allugamientu=University of Maryland}}</ref><ref>Siegesbeck, Johann Georg (1686-1755). En: JSTOR Global Plants. http://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.person.bm000368452</ref>}}-----> Los Códigos nuna de los sos encamientos faen un llamáu a la responsabilidá, "Los autores tendríen d'exercitar un razonable curiáu y considerancia na formación de nomes nuevos p'asegurase de que son escoyíos colos sos subsecuentes usuarios en mente y que, mientres sía posible, sían apropiaos, compautos, eufónicos, fáciles de memorizar y nun causen ofiensa".<ref group="cita" name="nomes non ofensa código" />
Nes categoríes cimeres a xéneru los nomes científicos son el [[raigañu (llingüística)|raigañu]] del ''tipu'' (un xéneru del taxón, nos rangos más baxos el más antiguu) con un [[sufixu]] que denota la categoría na que'l taxón foi allugáu,{{refn|group=cita|name=nomes taxones enriba xéneru|'''Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />)'''. DIVISIÓN II. Regles y Encamientos. Capítulu III. Nomenclatura de los taxones acordies col so rangu. Seición 1. Taxones penriba del rangu de familia.'' '''16.1.''' The name of a taxon above the rank of family is treated as a noun in the plural and is written with an initial capital letter. Such names may be either '''(a)''' automatically typified names (Art. 10.7), formed from the name of an included genus in the same way as family names (Art. 18.1; but see Art. 16.4) by adding the appropriate rank-denoting termination (Art. 16.3 and 17.1), preceded by the connecting vowel –o– if the termination begins with a consonant; or '''(b)''' descriptive names, not so formed, which may be used unchanged at different ranks. '''Ex.1.''' Automatically typified names above the rank of family: ''Lycopodiophyta'', based on ''Lycopodium''; ''Magnoliophyta'', based on ''Magnolia''; ''Gnetophytina'', based on ''Gnetum''; ''Pinopsida'', based on ''Pinus''; ''Marattiidae'', based on ''Marattia''; ''Caryophyllidae'' and ''Caryophyllales'', based on ''Caryophyllus''; ''Fucales'', based on ''Fucus''; ''Bromeliineae'', based on ''Bromelia''. '''Ex.2.''' Descriptive names above the rank of family: ''Anthophyta, Chlorophyta, Lycophyta, Parietales; Ascomycota, Ascomycotina, Ascomycetes; Angiospermae, Centrospermae, Coniferae, Enantioblastae, Gymnospermae''. (...) '''Note 2.''' The principle of priority does not apply above the rank of family (Art. 11.10; but see Rec. 16A). '''Recommendation 16A''' 16A.1. In choosing among typified names for a taxon above the rank of family, authors should generally follow the principle of priority. ''<br />
'''Códigu de Bacteries (Revisión 1990<ref name="ICNB" />)''' ''Section 3. Naming of Taxa. '''Rule 8.''' The name of each taxon above the rank of order is a Latin or latinized word preferably in conformity with Recommendation 6. It is based by choice on a combination of characters of the taxon or from a single character of outstanding importance. Example: Kingdom—Procaryotae; Class—Schizomycetes. '''Rule 9.''' The name of a taxon between subclass and genus is formed by the addition of the appropriate suffix to the stem of the name of the type genus (see Rule 15). These suffixes are as follows: Table 1. Suffixes for Categories. Rank, Suffix, Example. Order, -ales, Pseudomonadales. Suborder, -ineae, Pseudomonadineae. Family, -aceae, Pseudomonadaceae. Subfamily, -oideae, Pseudomonadoideae. Tribe, -eae, Pseudomonadeae. Subtribe, -inae, Pseudomonadinae''
''Section 4. Nomenclatural Types and Their Designation. Xeneral. '''Rule 15'''. A taxon consists of one or more elements. For each named taxon of the various taxonomic categories (listed below), there shall be designated a nomenclatural type. The nomenclatural type, referred to in this Code as "type," is that element of the taxon with which the name is permanently associated. The nomenclatural type is not necessarily the most typical or representative element of the taxon. The types are dealt with in Rules 16–22. Types of the various taxonomic categories can be summarized as follows: <br />
Table 2. Taxonomic Categories. <br />
{Taxonomic category: Type} <br />
{Subspecies, Species; Designated strain; in special cases the place of the type strain may be taken by a description, preserved specimen, or an illustration.} <br />
{Subgenus, Genus: Designated species.} <br />
{Subtribe, Tribe, Subfamily, Family, Suborder, Order: Genus on whose name the name of the higher taxon is based.} <br />
{Subclass, Class: One of the contained orders.}<br />
'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)''': ''Article 29. Family-group names. 29.1. Formation of family-group names. A family-group name is formed by adding to the stem of the name [Art. 29.3] of the type genus, or to the entire name of the type genus [see Article 29.6], a suffix as specified in Article 29.2.''<br />
'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />)''': '''''Article 23'''. '''23.1.''' Names of taxa above the rank of family are treated as nouns in the plural and are written with a capital initial letter. They may be either (a)typified names (see Art. 14.1) that are formed by adding a termination denoting their rank to the genitive singular stem of a generic name, or exceptionally to the whole name; or (b) typeless (“descriptive”) names that are formed differently, apply to taxa defined by circumscription, and may be used unchanged at different ranks. '''23.2.''' For typified names, the name of a subphylum that includes the type of the accepted name of a phylum, the name of a subclass that includes the type of the accepted name of a class, or the name of a suborder that includes the type of the accepted name of an order, are to be based on the same type. '''23.3.''' The typified name of a phylum or subphylum is formed from the same generic name as an acceptable name of an included class. The phylum name termination is -mycota for fungi, -phyta for other botanical taxa, and -zoa for animals. The subphylum name termination is -mycotinafor fungi, -phytina for other botanical taxa, and -zoina for animals. '''23.4.''' The typified name of a class or subclass is formed from the same generic name as an acceptable name of an included order. The class name termination is -mycetes for fungi, -phyceae for algae, and -opsida for other botanical taxa and all animals. The subclass name termination is -mycetidae for fungi, -phycidae for algae, -idae for other botanical taxa, and -zoidae for animals. '''23.5.''' The typified name of an order, suborder, or superfamily is formed from the same generic name as an acceptable name of an included family. For all groups, the order name termination is -ales, the suborder name termination -ineae, and the superfamily name termination -oidea. '''23.6.''' The name of a taxon above the rank of family may not have the termination -virinae, -virales, or -viridae, because these terminations are reserved for the names of viral taxa (see Pre. 4). '''Note 1.''' Names of taxa above the rank of family that do not conform to the standards set out in Art. 23.3-23.6 are acceptable as descriptive names (Art. 23.1(b)). '''23.7.''' When a typified suprafamilial name is published with a Latin termination not agreeing with the provisions of this Article, the termination is changed to accord with it, but the name retains its authorship and date. '''Note 2.''' For suprafamilial names of ambiregnal taxa (Rec. 10A, footnote), the alternative use of the terminations -mycota or -phyta and -zoa (for phyla), -mycotinaor -phytina and -zoina (for subphyla), -mycetes or -phyceae and -opsida (for classes), -mycetidae or -phycidae and -zoidae (for subclasses) is authorised, irrespective of the Special Code otherwise used by a given author. '''Recommendation 23A''' '''23A.1.''' The terminations provided in Art. 23.3-23.5 should not be used in typeless, descriptive names of any rank above family''. }} según indícase na siguiente tabla:
<div style="overflow-x:auto;"><!-- amiesta una barra horizontal a la tabla si salar de pantalla-->
{| align=center
|
{| border="0" align="center" cellpadding="4" cellspacing="4" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; "
|-
!style="background:#f3f3f3;" colspan="2" rowspan="2"|Categoría taxonómica
!style="background:#f3f3f3;"|[[Planta|Plantes]]
!style="background:#f3f3f3;"|[[Alga|Algues]]
!style="background:#f3f3f3;"|[[Fungu|Fungos]]
!style="background:#f3f3f3;" rowspan="2"|[[Animal|Animales]]<br />(Rev.1999<ref name="ICZN" />)
!style="background:#f3f3f3;" rowspan="2"|[[Bacteria|Bacteries]]<br />(Rev.1990<ref name="ICNB" />)
|-
!style="background:#f3f3f3;" colspan="3"|(Rev.2011<ref name="ICBN" />)
|-
| style="background:#FF4D4D;" rowspan="2" |'''Grupu Filu'''
| style="background:#FF4D4D;"|'''División / Filo'''
| style="background:#f9f9f9;"| -phyta{{refn|group=cita|name=sufixos enriba orde botanica|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />) '''''16.3.''' Automatically typified names end as follows: the name of a division or phylum ends in '''-phyta''', unless it is referable to the algae or fungi in which case it ends in '''-phycota''' or '''-mycota''', respectively; the name of a subdivision or subphylum ends in '''-phytina''', unless it is referable to the algae or fungi in which case it ends in '''-phycotina''' or '''-mycotina''', respectively; the name of a class in the algae ends in '''-phyceae''', and of a subclass in '''-phycidae'''; the name of a class in the fungi ends in '''-mycetes''', and of a subclass in '''-mycetidae'''; the name of a class in the plants ends in '''-opsida''', and of a subclass in '''-idae''' (but not -viridae). Automatically typified names not in accordance with these terminations or those in Art. 17.1 are to be corrected, without change of the author citation or date of publication (see Art. 32.2). However, if such names are published with a non-Latin termination they are not validly published.''}} o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -phycota<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -mycota<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| Hai encamientos nel BioCode.{{refn|group=cita|name=enriba familia zoo non biocode si|Hai encamientos nel BioCode.<br />'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)''': Nun tener encamientos en rellación al nome penriba del grupu familia.
<br />
'''BioCode (2011<ref name="BioCode 2011" />)''': '''''Article 23'''. '''23.1.''' Names of taxa above the rank of family are treated as nouns in the plural and are written with a capital initial letter. They may be either '''(a)''' typified names (see Art. 14.1) that are formed by adding a termination denoting their rank to the genitive singular stem of a generic name, or exceptionally to the whole name; or '''(b)''' typeless (“descriptive”) names that are formed differently, apply to taxa defined by circumscription, and may be used unchanged at different ranks. '''23.2.''' For typified names, the name of a subphylum that includes the type of the accepted name of a phylum, the name of a subclass that includes the type of the accepted name of a class, or the name of a suborder that includes the type of the accepted name of an order, are to be based on the same type. '''23.3.''' The typified name of a phylum or subphylum is formed from the same generic name as an acceptable name of an included class. The phylum name termination is -mycota for fungi, -phyta for other botanical taxa, and '''-zoa''' for animals. The subphylum name termination is -mycotina for fungi, -phytina for other botanical taxa, and '''-zoina''' for animals. '''23.4.''' The typified name of a class or subclass is formed from the same generic name as an acceptable name of an included order. The class name termination is -mycetes for fungi, -phyceae for algae, and '''-opsida''' for other botanical taxa and all animals. The subclass name termination is -mycetidae for fungi, -phycidae for algae, -idae for other botanical taxa, and '''-zoidae''' for animals. '''23.5.''' The typified name of an order, suborder, or superfamily is formed from the same generic name as an acceptable name of an included family. For all groups, the order name termination is '''-ales''', the suborder name termination '''-ineae''', and the superfamily name termination '''-oidea'''. '''23.6.''' The name of a taxon above the rank of family may not have the termination -virinae, -virales, or -viridae, because these terminations are reserved for the names of viral taxa (see Pre. 4). '''Note 1.''' Names of taxa above the rank of family that do not conform to the standards set out in Art. 23.3-23.6 are acceptable as descriptive names (Art. 23.1(b)). '''23.7.''' When a typified suprafamilial name is published with a Latin termination not agreeing with the provisions of this Article, the termination is changed to accord with it, but the name retains its authorship and date. '''Note 2.''' For suprafamilial names of ambiregnal taxa (Rec. 10A, footnote), the alternative use of the terminations -mycota or -phyta and -zoa (for phyla), -mycotinaor -phytina and -zoina (for subphyla), -mycetes or -phyceae and -opsida (for classes), -mycetidae or -phycidae and -zoidae (for subclasses) is authorised, irrespective of the Special Code otherwise used by a given author. '''Recommendation 23A''' '''23A.1.''' The terminations provided in Art. 23.3-23.5 should not be used in typeless, descriptive names of any rank above family''.}}
| style="background:#FFFFFF; align:center;" align="center"| -
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Subdivisión / Subfilu'''
| style="background:#f9f9f9;"| -phytina<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -phycotina<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -mycotina<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"|Hai encamientos nel BioCode.<ref group="cita" name="enriba familia zoo non biocode si" />
| style="background:#FFFFFF; align:center;" align="center"| -
|-
| style="background:#FF4D4D;" rowspan="2" |'''Grupu Clase'''
| style="background:#FF4D4D;"|'''Clase'''
| style="background:#f9f9f9;"| -opsida<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -phyceae<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -mycetes<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"|Hai encamientos nel BioCode.<ref group="cita" name="enriba familia zoo non biocode si" />
| style="background:#f9f9f9;"| Nome descriptivu{{refn|group=cita|name=bacteries nome clase reino|Códigu de Bacteries (revisión 1990<ref name="ICNB" />) Rule 8. The name of each taxon above the rank of order is a Latin or latinized word preferably in conformity with Recommendation 6. It is based by choice on a combination of characters of the taxon or from a single character of outstanding importance. Example: Kingdom—Procaryotae; Class—Schizomycetes.}}
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Subclase'''
| style="background:#f9f9f9;"| -idae (pero non -iridae)<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -phycidae<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"| -mycetidae<ref group="cita" name="sufixos enriba orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"|Hai encamientos nel BioCode.<ref group="cita" name="enriba familia zoo non biocode si" />
| style="background:#f9f9f9;"| Nome descriptivu<ref group="cita" name="bacteries nome clase reino" />
|-
| style="background:#FF4D4D;" rowspan="2" |'''Grupu Orde'''
| style="background:#FF4D4D;"|'''Orde'''
| style="background:#f9f9f9;" align="center" colspan="3"| -ales{{refn|group=cita|name=sufixu orde botanica|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />) '''''17.1.''''' ''Automatically typified names of orders or suborders are to end in -ales (but not -virales) and -ineae, respectively (see Art. 16.3 and 32.2). '''17.2.''' Names intended as names of orders, but published with their rank denoted by a term such as “cohors”, “nixus”, “alliance”, or “Reihe” instead of “order”, are treated as having been published as names of orders. '''Recommendation 17A 17A.1.''' A new name should not be published for an order for which a name already exists that is based on the same type as the name of an included a family.'' }} o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"|Hai encamientos nel BioCode.<ref group="cita" name="enriba familia zoo non biocode si" />
| style="background:#99B3FF;"| -ales{{refn|group=cita|name=sufixos ente xenero y orde bacteries|Códigu de Bacteries (Revisión 1990<ref name="ICNB" />) ''Rule 9. The name of a taxon between subclass and genus is formed by the addition of the appropriate suffix to the stem of the name of the type genus (see Rule 15). These suffixes are as follows: <br />Table 1. Suffixes for Categories.<br />
Rank Suffix Example<br />
Order -ales Pseudomonadales<br />
Suborder -ineae Pseudomonadineae<br />
Family -aceae Pseudomonadaceae<br />
Subfamily -oideae Pseudomonadoideae<br />
Tribe -eae Pseudomonadeae<br />
Subtribe -inae Pseudomonadinae''. }}
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Suborde'''
| style="background:#f9f9f9;" align="center" colspan="3"| -ineae<ref group="cita" name="sufixu orde botanica" /> o nome descriptivu<ref group="cita" name="nomes taxones enriba xéneru" />
| style="background:#f9f9f9;"|Hai encamientos nel BioCode.<ref group="cita" name="enriba familia zoo non biocode si" />
| style="background:#99B3FF;"| -ineae<ref group="cita" name="sufixos ente xenero y orde bacteries" />
|-
| style="background:#FF4D4D;" rowspan="5" |'''Grupu Familia'''
| style="background:#f2f2f2;"|'''Superfamilia'''
| style="background:#FFFFFF;" align="center" colspan="3"| -
| style="background:#99B3FF;"| -oidea{{refn|group=cita|name=sufixu familia zoo|'''Códigu de Zooloxía (2000<ref name="ICZN" />)''': ''Article 29. Family-group names. 29.1. Formation of family-group names. A family-group name is formed by adding to the stem of the name [Art. 29.3] of the type genus, or to the entire name of the type genus [see Article 29.6], a suffix as specified in Article 29.2. 29.2. Suffixes for family-group names. The suffix -OIDEA is used for a superfamily name, -IDAE for a family name, -INAE for a subfamily name, -INI for the name of a tribe, and -INA for the name of a subtribe. These suffixes must not be used at other family-group ranks. The suffixes of names for taxa at other ranks in the family-group are not regulated. 29.2.1. Names in the genus and species groups which have endings identical with those of the suffixes of family-group names are not affected by this Article.''}}
| style="background:#FFFFFF;" align="center"| -
|-
| style="background:#FF4D4D;"|'''Familia'''
| style="background:#99B3FF;" align="center" colspan="3"| -aceae{{refn|group=cita|name=sufijo familia botanica|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />) '''''18.1.''' The name of a family is a plural adjective used as a noun; it is formed from the genitive singular of a name of an included genus by replacing the genitive singular inflection (Latin -ae, -i, -us, -is; transcribed Greek -ou, -os, -es, -as, or -ous, and its equivalent -eos) with the termination -aceae (but see Art. 18.5). For generic names of non-classical origin, when analogy with classical names is insufficient to determine the genitive singular, -aceae is added to the full word. Likewise, when formation from the genitive singular of a generic name results in a homonym, -aceae may be added to the nominative singular. For generic names with alternative genitives the one implicitly used by the original author must be maintained, except that the genitive of names ending in -opsis is always -opsidis.''}}
| style="background:#99B3FF;"| -idae<ref group="cita" name="sufixu familia zoo" />
| style="background:#99B3FF;"| -aceae<ref group="cita" name="sufixos ente xenero y orde bacteries" />
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Subfamilia'''
| style="background:#99B3FF;" align="center" colspan="3"| -oideae{{refn|group=cita|name=sufixu subfamilia botanica|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />) '''''19.1.''' The name of a subfamily is a plural adjective used as a noun; it is formed in the same manner as the name of a family (Art. 18.1) but by adding the termination -oideae instead of -aceae.''}}
| style="background:#99B3FF;"| -inae<ref group="cita" name="sufijo familia zoo" />
| style="background:#99B3FF;"| -oideae<ref group="cita" name="sufixos ente xéneru y orde bacteries" />
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Tribu'''
| style="background:#99B3FF;" align="center" colspan="3"| -eae{{refn|group=cita|name=sufixu tribu subtribu botanica|Códigu de Botánica (2012<ref name="ICBN" />) '''''19.3.''' A tribe is designated in a similar manner, with the termination -eae, and a subtribe similarly with the termination -inae (but not -virinae).''}}
| style="background:#99B3FF;"| -ini<ref group="cita" name="sufijo familia zoo" />
| style="background:#99B3FF;"| -eae<ref group="cita" name="sufixos ente xenero y orde bacteries" />
|-
| style="background:#f2f2f2;"|'''Subtribu'''
| style="background:#99B3FF;" align="center" colspan="3"| -inae<ref group="cita" name="sufijo tribu subtribu botanica" />
| style="background:#99B3FF;"| -ina<ref group="cita" name="sufijo familia zoo" />
| style="background:#99B3FF;"| -inae<ref group="cita" name="sufixos ente xenero y orde bacteries" />
|-
| style="background:#ffffff;" colspan="7"|<small>El color coloráu indica la categoría primaria y el grupu de categoríes xeneráu por ella. L'azul indica les celdes pa les que'l principiu de prioridá na eleición del xéneru tipu ye mandatariu en cada Códigu. Les celdes dexaes en blancu indiquen que nun ta formalizada esa categoría nel Códigu dau.</small>
|}
|}
</div>
Un "nome descriptivu" ye por casu Monocotyledoneae ("un cotiledón"), o un nome con un raigañu descriptivu en llugar de derivar d'un xéneru ''tipu'' como Coniferales (raigañu: "Conifer-" sufixu: "ales").<ref group="cita" name="nomes taxones sobre xéneru" /> Estos nomes nun tán acomuñaos a un xéneru "tipu" en Botánica, sinón a la descripción inferida del nome (p.ej. les monocotiledónees pueden recircunscribirse de forma de dexar cualesquier de les sos subtaxones fuera del grupu, pero tener "un cotiledón"), sicasí sí tán acomuñaos a un xéneru tipu en Bacteries, amás d'a la descripción inferida del nome<ref group="cita" name="nomes taxones sobre xéneru" />. Los Códigos llamen a los nomes descriptivos ensin xéneru tipu ''typeless'' ("ensin tipu"), dellos autores prefieren definir como "tipu" al conteníu del taxón que tea acomuñáu al nome nun taxón nominal, polo que la descripción inferida d'un nome descriptivu sería tamién un "tipu". Nótese qu'esta regla difier de la de taxones inferiores, nos que la descripción inferida del nome descriptivu nunca s'amiesta al "tipu". Amás en taxones cimeros al grupu familia, o superiores al grupu orde en bacteries, nun ye mandatariu que'l xéneru escoyíu como "tipu" sía'l primeru de los nomaos en regla.
Un exemplu de taxón ye l'orde [[Primates]]. Nesta espresión, "orde" especifica la categoría taxonómica del grupu, más abarcativa que la categoría de familia y menos abarcativa que la de clase. "Primates" ye'l nome del taxón. L'orde Primates ta incluyíu na clase [[Mammalia]] (los mamíferos), y de la mesma inclúi diverses families como la familia [[Cebidae]] (cébidos, les mones americanes) o la familia [[Hominidae]] (homínidos, la familia que nos inclúi como especie).
Per debaxo de la categoría especie atopen la subespecie, variedá y forma, toes categoríes pertenecientes al "grupo especie". El so nome armar col nome de la especie siguíu de subsp. o de var. o f. (ensin itáliques) respeutivamente, siguíu d'un epítetu subespecífico n'itáliques: ''Carpinus caroliniana'' subsp. ''caroliniana'', ''Lyonia ligustrina'' var. ''ligustrina'', sacante nes subespecies d'animales que nun lleven la partícula subsp: ''Canis lupus familiaris''. Son nomes trinomiales.
Amás, en tolos taxones, la primer vegada que se noma un taxón nuna publicación científica, el nome científicu puede trate siguíu del apellíu del autor de la so descripción (de normal llamáu la "[[Autor de nome científicu|autoridá]]"), meyor entá si siguir del añu en que'l taxón foi descritu. El nome del autor puede tar embrivíu, por casu a Linneo embrivir con una L.. Les vegaes posteriores que se noma al taxón na publicación evita l'autor y l'añu de publicación. Dacuando atópense variaciones na forma en qu'autor y añu son escritos (por casu hai dos autores coneutaos por pallabres en llatín como ''in'' o ''et'' o ''ex'', o l'autor ta ente paréntesis), y cada una d'estes variaciones tien el so significáu en Nomenclatura. Por casu, nel casu de los animales, si na actualidá una especie en particular ta allugada nun xéneru distintu al que-y foi asignáu pola so autoridá orixinal, el nome del autor y l'añu poner ente paréntesis indicando asina que orixinalmente describir con otru nome. Asina, el lleón na actualidá ye ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758), y ponse autor y añu ente paréntesis porque Linneo describir orixinalmente como ''Felis leo''. L'autor y añu de publicación nun son regles sinón encamientos de los Códigos de Nomenclatura, pero son d'usu corriente na lliteratura y encamentaos por munchos autores. Cuando se fai referencia a la circunscripción d'un conceutu taxonómicu utilizáu na actualidá que difier de la circunscripción de la publicación del taxón nominal, puede atopase el conector ''sensu''<ref name="Berendsohn 1995">Berendsohn, W. G. (1995). The concept of "potential taxa" in databases. ''Taxon'', 207-212. http://www.bgbm.fu-berlin.de/BioDivInf/Docs/PotentialTaxa/PotentialTaxa.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910051803/http://www.bgbm.fu-berlin.de/biodivinf/docs/PotentialTaxa/PotentialTaxa.pdf |date=2016-09-10 }}</ref> (p.ex. "''Arenaria'' ''sensu'' McNeill (1962)"). L'autor y añu del taxón nominal orixinal caltiénense preseos pa evitar errores con nomes homónimos, y esperablemente nel futuru ambos autores puedan reemplazase por un Identificador Global de Conceutos Taxonómicos (de nomes según cada autor, como orixinalmente utilizar Linneo<ref name="Linneo 1751" />), que cuando se resuelva emponga a la cita del conceutu utilizáu con toles sos referencies y quiciabes un enllaz a la publicación.<ref name="Johnson 2011">Johnson Norman F. (2012) A collaborative, integrated and electronic future for taxonomy. ''Invertebrate Systematics'' 25, 471–475. http://dx.doi.org/10.1071/IS11052 http://www.publish.csiro.au/view/journals/dsp_journal_fulltext.cfm?nid=120&f=IS11052</ref><ref name="Page 2008">Page, RDM. 2008. Biodiversity informatics: the challenge of linking data and the role of shared identifiers. ''Brief Bioinform'' (2008) 9 (5): 345-354 first published online April 29, 2008 doi:10.1093/bib/bbn022 http://bib.oxfordjournals.org/content/9/5/345.full</ref><ref name="Berendsohn 1995" />
=== ¿Por qué camuden los nomes de los taxones? ===
La descripción formal y la tipificación de los taxones son procedimientos nos que ye frecuente reparar errores ya inconsistencies, y esto asocedía entá en mayor midida primero que los Códigos Internacionales reglamentaran estos trabayos bien pormenorizadamente. Los nomes de los [[taxón|taxones]] pueden camudar cuando son redescubiertas descripciones más antigües del mesmu taxón, y aplícase el principiu de prioridá, o cuando se repara que la descripción orixinal en realidá refería a un taxón distintu. Nun suelen dase estos casos nos grupos yá bien estudiaos, y nos Códigos hai amás mecanismos pa la supresión de nomes ruinamente definíos nos grupos más complicaos. Una vegada asitiada la taxonomía fundamental d'un grupu, ye pocu probable que los cambeos de nomes dar por esta clase de motivos.
Los nomes camuden cuando'l descubrimientu de nueva información obliga a modificar les circunscripciones, pero tamién —y ensin necesariamente nueva información que lo xustifique—, los nomes camuden por diferencies de criteriu ente los especialistes.
Por casu, ye bien común qu'a distintos grupos d'organismos recién descubiertos déase-yos nomes d'[[especie]] (y de [[xéneru (bioloxía)|xéneru]] inclusive) nuevos y qu'años dempués un taxónomo que los estudie llegue a la conclusión de que toos pueden [[Híbridu (bioloxía)|hibridar]] ente sigo y dar descendencia fértil, y unifique tolos taxones nuna única especie (nesti casu tolos nomes camuden al nome de la primer especie descrita dientro del grupu), dexando, sía que non, los antiguos epítetos d'especies como [[subespecie|subespecies]]. Con posterioridá puede llegar otru taxónomo que considere qu'esos grupos d'organismos tendríen d'estremase en dos especies distintes, que na naturaleza conviven ensin hibridase (anque pudieren), por cuenta de que cada una de les especies qu'él propón forma una unidá [[monofiléticu|monofilética]] nun analís de [[filoxenia]]. Entós a los que s'encuadren na "nueva" especie, camúdase-yos el nome d'especie pol nome de la especie más antigua descrita dientro de la "nueva" especie. Otru taxónomo podría argumentar más tarde que tolos grupos orixinalmente descritos son especies válides del mesmu xéneru, por cuenta de que cada unu d'ellos pue ser identificáu pol so propiu grupu de calteres morfolóxicos, y que dientro de cada unu d'ellos hai un patrón d'ascendencia y descendientes. Nesti casu, tolos epítetos d'especies camudaríen al primer epítetu dau a cada grupu cuando foi descritu, pero tolos nomes de xéneru unificar n'unu solu, polo que tolos xéneros pasaríen a nomase como'l xéneru más antiguu descritu dientro del grupu. Esta inestabilidá de los nomes produciríase casi namái por cambeos de "filosofía taxonómica": el "conceutu taxonómicu" que cada autor considera que se correspuende cola categoría especie. Estes diferencies conceptuales ente taxónomos son desaxeradamente comunes anguaño, lo cual lleva a una gran inestabilidá potencial nos nomes de los taxones (<span style="color:#888888">Vane-Wright 2003<ref name="Vane-Wright 2003"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFVane-Wright,_R.I.">Vane-Wright, R.I.. «[http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 Indifferent Philosophy versus Almighty Authority: on Consistency, Consensus and Unitary Taxonomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214215059/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 |date=2007-12-14 }}». ''Syst. Biodiv.''. <small>[[Digital object identifier|doi]]:<span class="neverexpand">[http://dx.doi.org/10.1017%2FS1477200003001063 10.1017/S1477200003001063]</span></small><span class="printonly">. http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214215059/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 |date=2007-12-14 }}</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Indifferent+Philosophy+versus+Almighty+Authority%3A+on+Consistency%2C+Consensus+and+Unitary+Taxonomy&rft.jtitle=Syst.+Biodiv.&rft.aulast=Vane-Wright%2C+R.I.&rft.au=Vane-Wright%2C+R.I.&rft_id=info:doi/10.1017%2FS1477200003001063&rft_id=http%3A%2F%2Fjournals.cambridge.org%2Faction%2FdisplayAbstract%3FfromPage%3Donline%26aid%3D151323&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref> <small>citáu en Mallet y Willmott 2003<ref name="Mallet y Willmott 2003" /></small></span>).
== Determinación o identificación de especímenes ==
[[Ficheru:Little Haven Nature Reserve, sweep-netting - geograph.org.uk - 1581841.jpg|upright=1.0|thumb|left|Captura d'inseutos voladores nel estratu herbal. La primer actividá d'un aspirante a conocer la taxonomía de la so rexón ye xenerar una coleición, productu de coleutes periódiques en toles estaciones del añu, clasificada hasta que llogra segregar informalmente los cientos o pocos miles d'especies o [[morfotipos]] nativos y adventicios presentes na so llocalidá, y establecer les "diferencies" ente los más cercanos conceptualizando los sos calteres.<ref name="Linneo 1751" /> El pasu siguiente ye la comparanza colos nomes formales, con ayuda d'un taxónomu especializáu o cola bibliografía taxonómica encamentada por él. (<ref name="Linneo 1751" />)]]
[[Image:US Navy 100506-N-7498L-152 Sailors assigned to the entomology division of Navy Environmental and Preventive Medicine (NEPMU) 6 at Joint Base Pearl Harbor-Hickam collect various insects for study.jpg|upright=1.0|miniaturadeimagen|left|[[Caxa entomolóxica]] de dípteros, contién una plancha de telgopor na que s'enserten los [[anfiler entomolóxica|anfileres entomolóxiques]] nos que tán montaos los dípteros y les sos etiquetes. L'aspirante tien de tener conocíos tolos grupos "naturales" penriba de xéneru o de familia (nesti casu orde [[Diptera]], mosques y mosquitos) pa realizar esti pasu al ordenar la so coleición. (<ref name="Linneo 1751" />)]]
La disciplina de la '''Determinación''', o identificación de especímenes, ye'l procesu de reparar los calteres d'un especímen hasta atopar el taxón nel que s'alluga ("determinalo") o reconocer que ye nuevu pa la ciencia y precisa una descripción formal y un nome. Como namái'l 10 % de les especies del planeta ta descripto, y eses descripciones son hipótesis con distintos graos de resolución<ref group="cita" name="resolución taxonómicu" /><ref>Will et al. (2005, The Perils of DNA Barcoding...), les descripciones d'especies nunca tán terminaes, porque siempres se tán amestando calteres y poblaciones nuevos qu'obliguen a retestearlas, y a ver cómo evolucionen nos sos calteres y na so distribución nel tiempu. Exemplos d'estos cambeos atópense documentaos nes coleiciones más antigües en museos y xardinos botánicos.</ref>, la Determinación funciona recursivamente cola descripción y delimitación d'especies nel área llamada '''alfa-Taxonomía''' o '''Taxonomía Descriptiva''', o, modernamente y deslindando les diferencies nes definiciones de Taxonomía —dende va décades con una definición minimalista— y Sistemática, y por cuenta de que se intergraban nesa categoría taxonómica, l'área de la "'''Sistemática Descriptiva'''"<ref name="Landrum 2001" /> o "'''Ciencia de la Biodiversidá'''"{{refn|group=cita|name=definición Biodiversity Science|1=Modernamente y deslindando les diferencies nes definiciones de Taxonomía -dende va munches décades con una definición mínimo y Sistemático, l'antigua área de la "Taxonomía Descriptiva" o "alfa-Taxonomía" ye llamada más apropiadamente l'área de la "Ciencia de la Biodiversidá", por casu con esa definición esplícita na axencia de subsidios ''National Science Foundation'' d'Estaos Xuníos:<br />
<table class="citáu"><tr><td style="vertical-align:top;"><p>''Biodiversity: Discovery & Analysis program. Supports all aspects of '''Biodiversity Science''', including expeditionary and exploratory research in natural environments to advance the discovery, identification, description, classification and cataloguing of the world's biodiversity. These investigations should be focused at the organismal level and within an evolutionary context. Proposals may target any group of organisms from any natural habitat. Proposals should address biodiversity discovery questions and may entail a primarily clade-based approach (i.e., regional to planetary species-level inventories for a particular taxonomic group), a guild-based approach (i.e., focused on ecological assemblages, common habitats, or host-symbiont assemblages), or a geographically-based approach. Such projects should focus on clades, guilds, or areas for which species-level biodiversity is very poorly known, and successful proposals will make a compelling case demonstrating that lack of knowledge. Projects that include fieldwork, work in existing collections, taxonomic identifications, revisionary classifications, monographs, hypothesis testing, and bioinformatics are appropriate in this program. ''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p> Programa de Biodiversidá: Descubrimientu y Analís. Da sofitu a tolos aspeutos de la '''Ciencia de la Biodiversidá''', incluyendo la investigación espedicionaria y exploratoria n'ambientes naturales p'avanzar nel descubrimientu, la identificación, la descripción, la clasificación y la catalogación de la biodiversidá del planeta. Estes investigaciones tendríen de tar enfocaes nel nivel del organismu y dientro d'un contestu evolutivu. Les propuestes pueden apuntar a cualquier grupu d'organismos de cualquier hábitat natural. Les propuestes tendríen d'encetar entrugues de descubrimientu de la biodiversidá y pueden implicar un aproximamientu primariamente basada nun cladu (por casu inventarios nel rangu d'especie rexonales a planetarios pa un grupu taxonómicu particular), un aproximamientu basáu en gremios (esto ye, enfocaos en asemblajes ecolóxicos, hábitats de mancomún, o asemblajes hospedador-simbionte), o un aproximamientu basáu en xeografía. Estos proyeutos tendríen d'enfocase en clados, gremios o árees pa les que la biodiversidá na categoría d'especie ye bien ruinamente conocida, y les propuestes esitoses van ser bien persuasivas demostrando esa falta de conocencia. Los proyeutos qu'inclúin trabayu de campu, trabayu sobre les coleiciones esistentes, identificaciones taxonómiques, clasificaciones revisionarias, monografíes, testeo d'hipótesis, y bioinformática son apoderaos nesti programa".
</p></td></tr>
<tr><td style="vertical-align:top;"><p>''Biodiversity: Discovery & Analysis proposals should include well-documented plans for fieldwork coordination and permitting, vouchering of new collections, specimen preparation, long-term specimen storage regimes that are openly accessible, specimen identifications and descriptions, georeferencing, data modeling and databasing, and rapid dissemination of data into public biodiversity databases. The rationale for targeting specific taxonomic groups/areas and proposed sampling approaches should be well-justified. Innovative approaches, such as rapid identification/description, cybertaxonomy, and automated identification tools, are encouraged. ''
</p></td><td style="padding-left: 1em; vertical-align:top;"><p> Les propuestes de Biodiversidá: Descubrimientu y Analís tendríen d'incluyir planes bien documentaos de coordinación del trabayu de campu y permisos, depósitos de los especímenes de referencia de les coleiciones nueves, preparación de especímenes, rexímenes d'almacenamientu de especímenes de llargu plazu que sían abiertos al públicu, identificación de especímenes y descripciones, georreferencias, modeláu de datos y ''dababasing'', y la diseminación rápida de datos nes bases de datos de biodiversidá públiques. Les razones poles que s'apunta a grupos taxonómicos o árees específicos y los aproximamientos al muestreo propuestes tendríen de tar bien xustificaes. Los aproximamientos innovativas, como les d'identificación/descripción rápida, la cibertaxonomía, y les ferramientes d'identificación automatizada, son afalaes.
</p></td></tr>
<tr><td colspan="2" style="text-align: right;"><p><hr />NSF Systematics and Biodiversity Science Cluster (SBS) 1. Biodiversity: Discovery & Analysis program.<ref name="Biodiversity Science NSF">NSF Systematics and Biodiversity Science Cluster (SBS). 1. Biodiversity: Discovery & Analysis program. http://www.nsf.gov/funding/pgm_summ.jsp?pims_id=503666&org=DEB&from=home Aportáu'l 4 de setiembre del 2016. En: ''NSF National Science Foundation. Where Discoveries Begin.'' http://www.nsf.gov</ref>
</p></td></tr></table>}}. Esta área ocúpase amás de la investigación espedicionaria y exploratoria n'ambientes naturales p'avanzar nel descubrimientu, la identificación, la descripción, la clasificación y la catalogación de la biodiversidá del planeta, utilizando como unidá de trabayu l'organismu y que la so prioridá<ref name="Wheeler 2004" /> ye la descripción de les especies dientro d'un contestu evolutivu, averándose a ello dende la investigación primaria sobre un grupu taxonómicu dadu, un gremiu ecolóxicu, o una rexón xeográfica;<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" /> ocupar de realizar nueves coleutes (el "trabayu de campu") y depositales en coleiciones, del trabayu de toma de datos sobre les coleiciones esistentes, de la realización de clasificaciones revisionarias, de desenvolver hipótesis taxonómiques (determinación d'homoloxíes, calteres, apomorfías y plesiomorfías, especies, clados<ref name="Wheeler 2004" />), de testear les hipótesis taxonómiques d'especie, y la creación y usu de les ferramientes informátiques necesaries pa tou ello y pa publicar les nueves [[clave d'identificación|claves d'identificación]] y les nueves descripciones, coles qu'en xunto se llega a los taxones redefiníos, que xunto col desenvolvimientu teóricu de les hipótesis formen parte de la [[lliteratura taxonómica primaria]], que los sos productos más acabaos<ref name="Landrum 2001" /> son les llamaes [[flora|flores]], [[fauna|faunes]] y [[monografía taxonómica|monografíes taxonómiques]].<ref group="cita" name="definición Biodiversity Science" /> N'árees onde la biodiversidá presenta una xera griespa, como nos trópicos debíu al númberu d'especies y tamién al vastu númberu d'especies que nun foi entá publicáu, o exhaustivamente fotografiáu– el rol del especialista, profesional o espertu local, na determinación ye críticu. (<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:7</small>)
Amás de la finalidá en sí mesma de xenerar una taxonomía sólido y estable, hai delles otres razones poles que puede precisase una determinación, y toos si tán correutamente documentaes y los exemplares depositaos en coleiciones con accesu al públicu xeneral y a la comunidá científica, apurren datos a l'alfa-Taxonomía. Los taxónomos precisen identificar los organismos sobre los qu'estrayen nueves llinies d'evidencia coles qu'afaer los analises de filoxenia en taxones de categoríes más altes, y a pesar de que s'escueye pa les sos muestreos a los especímenes que se consideren bien determinaos tampoco faltó dalgún error na filoxenia por un error d'arrastre de determinación<ref>como nel casu comentáu por Soltis et al. 2005 sobre l'allugamientu filoxenética de [[Petermanniaceae]]</ref>. En [[Bioxeografía]] utilícense los datos de especímenes identificaos por llocalidá o "escurrimientos", lo que se llama "datos georreferenciados", nos analises<ref name="Wiley Lieberman 2011 cap9">por casu en: Wiley EO, Lieberman. 2011. "Historical Biogeogaphy." En: ''Phylogenetics. Theory and Practice of Phylogenetic Systematics. Second Edition.'' Wiley-Blackwell. Capítulu 9.</ref>, que les sos conclusiones de la mesma pueden debilitar o guarnir hipótesis taxonómiques. Munchos trabayos d'investigación realizaos por biólogos ecólogos impliquen un conteo de dalguna unidá taxonómica de biodiversidá en cierta área, como nes investigaciones rellacionaes col caltenimientu,<ref name="Leadlay Jury 2006">Leadlay, Jury. 2006. [https://books.google.com.ar/books?id=X_qjnb3_rPIC ''Taxonomy And Plant Conservation: The Cornerstone of the Conservation and the Sustainable Use of Plants''.] p. 297.</ref> o nes rellacionaes coles invasiones biolóxiques y el so impautu nel ecosistema, o nos cambeos en patrones de [[Socesión ecolóxica|socesión]] en rellación a dalgún otru tipu de disturbiu. Una correuta identificación precísase cuando s'abarrunta qu'una enfermedá o muerte n'humanos, animales o plantes ye causada por un ser vivu, como cuando s'abarrunta que'l ganáu ta consumiendo una planta tóxica que-y produz enfermedá o muerte,<ref name="2011añales" /><ref name="Burrows Tyrl 2012">Burrows, Tyrl. 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=dnemIU6mj-EC&pg=PA1280 ''Toxic Plants of North America''. Second Edition.] Wiley. p. 1280.</ref> o cuando un animal selvaxe pica o muerde a un humanu, o un microbiu patóxenu infestar,<ref name="Berman 2012">Berman, 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=m7vT6i3xmC4C ''Taxonomic Guide to Infectious Diseases: Understanding the Biologic Classes of Pathogenic Organisms'']. Elsevier Academic Press.</ref> la correuta identificación nestos casos abre la lliteratura qu'indica les formes de control y tratamientu conocíes, y estos escurrimientos amestaos pueden analizase na busca de correllaciones y patrones predictivos. Los fabricantes de pesticidas y yerbicíes<ref name="Gibb Oseto 2010">Gibb, Oseto. 2010. [https://books.google.com.ar/books?id=kyZGPWmILq0C ''Arthropod collection and identification: Laboratory and field techniques''].</ref> y los servicios rellacionaos cola salú pública<ref name="Masuh 2008">como en Masuh, Héctor. 2008. [http://repository.searo.who.int/handle/123456789/16106 Re-emergence of dengue in Argentina: Historical development and future challenges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002120439/http://repository.searo.who.int/handle/123456789/16106 |date=2013-10-02 }}.</ref> pueden riquir un monitoreo d'inseutos o plantes dañibles en cada zona coles mires de caltener regulada la so bayura y pa probar efeutividá de tratamientos cuando decide aplicase los. Nel campu de la [[bioloxía forense]] la identificación de especímenes puede esclariar asuntos llegales.<ref name="Gunn 2009">Alan Gunn. 2009. ''[https://books.google.com.ar/books?hl=en&lr=&id=eesJuyXhKHoC&oi=fnd&pg=PR11 ''Essential Forensic Biology''. Second Edition].'' Wiley-Blackwell.</ref><ref name="Huffman y Wallace 2012">Huffman, Wallace. 2012. ''[https://books.google.com.ar/books?id=EstjD_GgFvQC&pg=PT111 Wildlife Forensics: Methods and Applications.]'' Wiley. pp. 84-85.</ref>
[[Ficheru:GBIF y BOLD ocurrencias en Argentina - septiembre 2016.png|upright=1.0|miniaturadeimagen|derecha|Exemplu d'Arxentina. Total d'escurrimientos (tolos taxones, toles dómines) publicaes en [http://www.gbif.org GBIF] (esquierda) y en [http://v3.boldsystems.org BOLD] (repositorio de la llinia d'evidencia ADN "''barcode''" COI, derecha), a setiembre del 2016. GBIF: 979 datasets totalizando daqué más d'un 1,8 millón de récores (escurrimientos).<ref>GBIF. Data about Arxentina. http://www.gbif.org/country/AR/summary Aportáu'l 07-09-2016.</ref> BOLD: Casi 100 mil récores (escurrimientos) de los que daqué más del 5% ta determináu hasta especie.<ref>BOLD. http://v3.boldsystems.org BOLD Aportáu'l 07-09-2016.</ref>]]
Si realizáronse identificaciones pa un trabayu que se ta por publicar, ye bona práutica<ref name="Bortolus 2008">Bortolus, A. (2008). Error cascades in the biological sciences: the unwanted consequences of using bad taxonomy in ecology. ''AMBIO: A Journal of the Human Environment'' 37(2), 114-118.</ref><ref name="Vink et al. 2012">Vink, C. J., Paquin, P., & Cruickshank, R. H. (2012). Taxonomy and irreproducible biological science. ''BioScience'', 62(5), 451-452.</ref> citar cuál foi'l taxónomu consultáu o les publicaciones taxonómiques que fueron utilizaes pa identificar les especies, y amestar una seición de '''Especímenes esaminaos'''<ref name="Ruedes et al. 2000" /> onde se cite l'allugamientu de los especímenes que fueron depositaos o visitaos na [[Coleición (taxonomía)|coleición]] que los caltién como referencia (los ''[[voucher]]''<ref name="Animalethics">«[http://www.animalethics.org.au/policies-and-guidelines/wildlife-research/voucher-specimens «Animal Research Review Panel and NSW Department of Primary Industries - Animal Welfare Branch.» "Collection of voucher specimens." En: ''ANIMAL ETHICS INFOLINK.'' ARRP policies and guidelines. Wildlife research.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171004205148/http://www.animalethics.org.au/policies-and-guidelines/wildlife-research/voucher-specimens |date=2017-10-04 }}».</ref>) de los datos sobre los que se realizó la hipótesis publicada. La seición "especímenes esaminaos" tendría d'incluyir el nome científicu actual [o l'aceptáu ''sensu'' qué autor], el númberu d'identificación del especímen individual dientro de la coleición (el ''accesion''), el nome de la coleición o la so acrónimu, la llocalidá onde foi colectado, y si llograr, los ''[[:en:Accession number (library science)|accession]]'' de les secuencies d'ADN publicaes por casu en ''GenBank''.<ref name="Ruedes et al. 2000" /> Si foi publicáu'l ''dataset'' d'escurrimientos por casu en GBIF, puede citase l'allugamientu del mesmu nel repositorio públicu nel que foi compartíu o los escurrimientos dientro del mesmu utilizaes. Les coleiciones de especímenes tienen una infraestructura específica pa cada taxón, y cada autor puede tener una coleición privada —inclusive unicata (''unicate collection''<ref name="Knapp et al. 2004" />), con un solu especímen o llote, quiciabes holotipo o [[isotipo]]—, pero si ye posible agóspiense<ref name="IZCN agospia" /> n'instituciones públiques como [[muséu d'historia natural|museos d'historia natural]] o [[xardín botánicu|xardinos botánicos]], que son los sitios más estables y facer perdurar por centuries, el taxónomo especializáu que dirixe la so mantención y crecedera –el '''[[Curador (taxonomía)|curador]]'''– idealmente tendría de dexar al públicu un accesu a los especímenes anque sía acutáu. Les coleiciones suelen tener catálogos electrónicos cola información de los especímenes que tienen, que son cada vez más fáciles d'aportar y, a pesar de que nos sos entamos escarecíen d'estandarización nos sos formatos, prevese que nel futuru munches d'eses bases de datos puedan ser aportaes por un mesmu portal, esperablemente por aciu los estándares [[TDWG]]. Unu d'esos portales, creáu nel 2001 por alcuerdos internacionales ente axencies gubernamentales dempués de la ''Convention on Biological Diversity'' (CBD) ye [http://www.gbif.org GBIF], qu'agospia tantu ''datasets'' compartíos dende los catálogos de museos y herbarios como ''datasets'' que se publicar acomuñaos a publicaciones científiques. Nes coleiciones, nun ye raru que los especímenes se reclasifiquen si tán lo suficientemente bien documentaos, calcúlase qu'un porcentaxe que puede aportar a d'hasta un 20% o un 25% de los especímenes puede ser reclasificado mientres el rechequeo (ver<ref name="Bortolus 2008" />); dalgunos d'ellos van poder ser designaos como'l "tipu"<ref name="IZCN agospia">IZCN Code. Appendix B. Xeneral Reccomendations. "In the case of new species-group names, when the name-bearing types consist of one or more preserved specimens their deposition in a collection cited by name and location is mandatory [Art. 16.4]; wherever possible this collection should be housed in an appropriate institution." http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp</ref> d'un nome d'especie nueva o d'una yá nomada que'l so tipu orixinal perdióse<ref name="Judd et al. 2007" /><ref name="Simpson 2005">Michael G. Simpson. 2005. ''Plant Systematics.'' Elsevier Academic Press. La segunda edición ye del 2010.</ref><ref name="De Salle et al. 2002">De Salle, Giribet, Wheeler. 2002. "Documentation and Voucher Specimens". En: [https://books.google.com.ar/books?id=g0fu_5INXNcC&pg=PA208 Techniques in Molecular Systematics and Evolution.] Springer</ref><ref name="Wiley Lieberman 2011 cap10">Wiley EO, Lieberman. 2011. "Specimens and Curation." En: ''Phylogenetics. Theory and Practice of Phylogenetic Systematics. Second Edition''. Wiley-Blackwell. Capítulu 10.</ref>. Son cada vez más comunes los softwares que formatean la seición de especímenes esaminaos a partir de la planilla de datos, y tamién puede formatearse en forma de ''data paper'' un set d'escurrimientos pa publicación formal.
=== Coleuta ===
Namái si les circunstancies dexar, porque pueden ser difíciles de colectar o tar en peligru d'estinción, los especímenes a identificar pueden colectarse con cuidu de nun estropiar nengunu de los sos calteres. Los especímenes nun tienen nengún valor si pierde'l datu de la llocalidá de la que s'estrayxeron y el momentu en que fueron atopaos, los datos de especímen/llocalidá-momento llámense '''escurrimientos''', sían éstos colectados, fotografiaos o namái ingresaos como datu (lo que puede dexase según la confiabilidad del colector). Al colectar el especímen o al fotografialo realízase una '''ficha de coleición''' con datos de llocalidá, fecha y colector; y otros que se van perder al llegar al llugar d'identificación como hábitat, si taba acomuñáu a dalguna otra especie, la so bayura nesa llocalidá, si yera de nueche o llovía, el métodu pol que foi colectado, y cualquier información sobre l'estáu del espécime que'l colector piense que pueda nun rescamplar una vegada llegue al so llugar d'identificación: fotografiar o anotar claramente'l color y testura de los órganos –que podría camudar por cuenta de la preservación–, anotar l'arume, etcétera (<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:553</small>). Si se coleuta más d'un espécime d'especies distintes, tien de faese una ficha de coleición pa cada exemplar. Depués de la identificación tien d'amestase la mesma a la ficha y tamién quién ye l'identificador, que non necesariamente ye la mesma persona que fizo la coleición, o cuálos fueron los métodos utilizaos pa la identificación (claves o coleiciones coles que lo comparó), pa dexar lo más esplícita que se pueda la [[Circunscripción (taxonomía)|circunscripción]] utilizada pa esi [[Nome aceptáu (taxonomía)|nome aceptáu]]. Dempués d'una campaña tiense típicamente pa cada especímen, un id, una ficha de coleición y un set de semeyes acomuñaos a esi id, un allugamientu na coleición (una entrada o ''accession'', non tolos especímenes fueron colectados y tienen númberu de ''accession'', y hai entraes qu'alluguen un llote de dellos organismos similares colectados nel mesmu momentu, polo que correspuenden con dellos id de especímen), y esperablemente tamién tien acomuñada una llista de los estaos de los calteres que tien, necesarios pa llegar a la identificación y que fueron convenientemente dexaos por escritu en dalguna planilla estandarizada. Cada id de especímen representa una fila nuna coleición de "escurrimientos". Si ingrésense les fiches nun formatu electrónicu, tien de prevese que cumpla colos estándares provistos pol ''[[Biodiversity Information Standards]]'' (enantes [[TDWG]]) pa facilitar el so accesu (ver l'estándar pa escurrimientos [http://rs.tdwg.org/dwc/terms/guides/text/index.htm ''Darwin Core'']).
=== Identificación (Determinación) ===
El primer pasu nuna identificación ye una observación a güeyu, qu'implica una apreciación inconsciente de munchos calteres del espécime coles mesmes, na que s'acomuñar l'espécime a ciertu taxón formal o informal (lo que se llama apreciación [[Psicoloxía de la Gestalt|gestalt]] o holística del espécime<ref name="Hawthorne y Lawrence 2012">Hawthorne y Lawrence. 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=CNFuyOVTSf4C ''Plant Identification: Creating User-Friendly Field Guides for Biodiversity Management'']. Capítulu 5: «Identification: Keys and other access methods.»</ref>), los métodos más formales d'identificación entren en xuegu cuando'l comenenciudu precisa que la identificación siga hasta taxones más específicos, o cuando precisa confirmar una posible apreciación (<ref name="Judd et al. 2007" />:6-7;<ref name="Hawthorne y Lawrence 2012" />). Los métodos formales tienen en cuenta pocos calteres, espresaos amás de forma "tipolóxica"<ref>Judd et al. (2007) p.54, nel so glosariu de morfoloxía de plantes: "Munchos, si non toos, los términos esquematizados equí tendríen de ser consideraos puramente puntos convenientes a lo llargo d'un continuum de variación na forma. Magar son útiles pa la comunicación, condiciones entemedies van ser atopaes". N'inglés nel orixinal: ''"Many, if not all, of the terms outlined here should be considered merely convenient points along a continuum of variation in form. Although they are useful in communication, intermediate conditions will be encountered".''<br />
Sol nome "Calteres tipolóxicos". Por casu en Rato et al. (2016:Rato, C., Harris, D. J., Carranza, S., Machado, L., & Perera, A. (2016). The taxonomy of the ''Tarentola mauritanica'' species complex (Gekkota: Phyllodactylidae): Bayesian species delimitation supports six candidate species. ''Molecular phylogenetics and evolution'', 94, 271-278.): "...la especies fueron identificaes y descriptas utilizando calteres morfolóxicos, tanto tipolóxicos como cuantitativos..." N'inglés nel orixinal: "''...species have been identified and described using morphological traits, either typological or quantitative...''"</ref>, resultando ser una simplificación de l'apreciación ''gestalt'' del taxónomo que los realiza; pero siempres que se dispón d'ellos, ye importante siguilos. Comparar direutamente coles coleiciones o les semeyes puede inducir errores, yá que nes semeyes pueden nun amosase o nun ser evidentes pal llector ensin entrenar los calteres qu'estremen el taxón de los demás.<ref name="Gibb Oseto 2010" />
Los taxónomos concuerden en que la meyor forma (<ref name="Simpson 2005" />:498) y la más rápida (<ref name="Judd et al. 2007" />:6-7) d'identificar un espécime con métodos formales ye consultar a un '''especialista''', sía profesional o espertu local, al que-y sían familiares la flora o la fauna de la rexón y que tea bien entrenáu y al tanto de les últimes actualizaciones publicaes sobre'l taxón. La determinación qu'él faiga va ser munches vegaes más exacta y actualizada que'l nome que l'usuariu final pueda llograr cola lliteratura y los preseos a los que tenga accesu (<ref name="Simpson 2005" />:498).
Los '''preseos''' pa la identificación de plantes y artrópodos, por casu, son [[lente]] de mesa y elementos pa manipoliar la muestra na lente (dos [[aguya de diseición|aguyes de diseición]] y una pinza de punta fina), nel casu de les plantes un [[bisturín]] para seccionar órganos o una fueya d'afaitar, pue ser útil un [[calibre (preséu)|calibre]]<ref name="Judd et al. 2007" />:557 pa faer les midíes, y quiciabes saber faer preparaos pa reparar al [[microscopiu]] (<ref name="Judd et al. 2007" />:557). Si amás tiense accesu a les fotografíes del especímen vivu o recién colectado la xera d'identificación vese facilitada. Raramente dos especies nun pueden discernise morfolóxicamente y débese recurrir a la unviada de muestres pa la estracción y analís d'ADN.
<gallery class=center caption="Ferramientes pa la identificación de plantes y artrópodos">
Ficheru:Microscope Altami PS II.jpg|Na '''[[lente]]''' reparar los calteres con un aumentu d'hasta 40x. Na semeya una lente de llaboratoriu (n'inglés clasificaes como un tipu de microscopiu) binocular.
Homemade dissecting needle and a flora.jpg|'''Aguya de diseición''' pa manipulación so la lente (de normal fabricaes a mano, inxertando una aguya de coser firme nel mangu d'una birome), y una [[flora]] detrás.
Gillies.jpg|'''Pinza de punta fina''' pa manipulación so la lente.
Scalpel.jpg|'''Bisturín''' de fueya delgada (mangu de bisturín n° 3) para seccionar órganos de plantes. Puede ser reemplazáu por una fueya d'afaitar.
Ficheru:Microscope with stained slide.jpg|El '''[[microscopiu ópticu]]''' tien un aumentu de 40x a 400x. A diferencia de lo qu'asocede na lente, la muestra reparar montada nun portaoxetos (primida ente dos plaques de vidriu, portaoxetos y cubreobjetos, hasta formar una capa delgada), dacuando pa ello ye necesariu seccionarla idealmente con un [[micrótomo]], y dacuando tamién tiñila.
Ficheru:Loupe-triplet-30x-0a.jpg|Les lentes de mano o de bolsu, que pueden llevase al campu, tienen un aumentu d'unos 2x a 6x. Son útiles pa refugar nel campu especies de les que yá se tengan munchos exemplares y llevar colectadas namái les especies del mesmu xéneru o del mesmu [[morfotipo]] que sían más rares o inda nun tean representaes na coleición. Les lentes de bolsu tienen una tapa rebatible similar a la de la semeya.
Field guides and a camera.JPG|Guíes de campu, preseos pa conocer ''a priori'' dalgunes de les especies o morfotipos a colectar.
Ficheru:Measuring Freshwater Mussel (5544605612).jpg|Calibre. (<ref name="Judd et al. 2007" />:557)
</gallery>
Les '''ferramientes lliteraries''' pa la comparanza formal d'esos datos son les [[clave d'identificación|claves d'identificación]], que faen usu de los estaos de los calteres del espécime pa refugar posibilidaes hasta llegar al nome del taxón<ref name="Hawthorne y Lawrence 2012" />; d'elles el métodu más espublizáu anguaño ye la clave dicotómica (<ref name="Judd et al. 2007" />:557).
Na [[clave dicotómica]] escuéyese siempres unu de dos caminos, dos descripciones mutuamente escluyentes de los estaos de dellos calteres. La eleición unvia al usuariu al siguiente par de descripciones, hasta que, si l'usuariu nun cometió un error, llegar al nome del taxón (<ref name="Judd et al. 2007" />:558,<ref name="Simpson 2005" />:496-497). La xera vese bien facilitada si la clave tien fotografíes del aspeutu de los estaos de los calteres.
{{cita|Clave dicotómica de xéneros de la familia de les ninfáceas (una familia de nenúfares) (tomada de la Wikipedia):
* Flores hipóginas. Ápice del xinecéu formando un discu planu a llixeramente cóncavu con estigmes radiales. Sépalos los 5-14. Polen anasulcado, espinosu.
:Subfamilia Nupharoideae [[Motomi Ito|Mot. Ito]], 1987.
:: Xéneru únicu: ''[[Nuphar]]'' [[James Edward Smith|Sm.]] in [[John Sibthorp|Sibth.]] & [[James Edward Smith|Sm.]], 1809. Holártico.
* Flores períginas a epíginas. Ápice del xinecéu en forma de copa, tola so superficie estigmática. Sépalos los 4-5. Polen d'otru tipu.
:Subfamilia Nymphaeoideae [[George Arnott Walker Arnott|Arn.]], 1832.
:* Plantes con [[acúleos]]. Fueyes escutiformes, peltadas.
::* Cantu del llimbu llevantáu formando un reborde continuu. Viesu foliar aculeado. Estaminodios y apéndices carpelares presentes.
::: Xéneru ''[[Victoria (xéneru)|Victoria]]'' [[John Lindley|Lindl.]], 1837. América meridional tropical.
::* Cantu del llimbu ensin llevantar. Fai y viesu foliares aculeados. Estaminodios y apéndices carpelares ausentes o inconspicuos.
::: Xéneru ''[[Euryale]]'' [[Richard Anthony Salisbury|Salisb.]], 1805. Asia, de la India al Xapón.
:* Plantes ensin [[acúleos]]. Fueyes de diverses formes, [[peciolu]] enserto nuna escotadura del cantu del llimbu.
::* Sépalos los 4-5. Estambres pendilexos, epipétalos sobre la cara interna del tubu de la corola. Granes espinoses, ensin [[arilo]].
::: Xéneru ''[[Barclaya]]'' [[Nathaniel Wallich|Wall.]], 1827. Sureste d'Asia.
::* Sépalos los 4(-5). Estambres erectos, períginos sobre la cara esterna del tubu de la corola. Granes llises, papilosas o peloses, con [[arilo]].
:::* Pétalos 0-5. Exa floral central prominente percima de la copa estigmática. Fueyes somorguiaes lliniares con cantos fuertemente ondulaos.
:::: Xéneru ''[[Ondinea]]'' [[Cornelis dean Hartog|Hartog]], 1970. Australia occidental.
:::* Pétalos (6-)8-40(-50). Exa floral central visible como pequeña proyeición na base de la copa estigmática. Fueyes somorguiaes (si esisten) anches, de cantos apenes ondulaos.
:::: Xéneru ''[[Nymphaea]]'' [[Carlos Linneo|L.]], 1753. Cosmopolita. }}
La clave llámase '''politómica''' si danse más de dos opciones en cada bifurcación, ye una clave politómica en dos pasos la utilizada por Linneo en ''Species Plantarum'' (1753). Nel primer pasu pidía cuntar el númberu d'estambres, y nel segundu'l númberu d'estigmes.
Na [[clave multi-accesu]] o policlave, puede utilizase cualquier conxuntu de calteres en cualesquier orde, de forma que l'usuariu escueye los calteres utilizaos pa la identificación. Estes claves de normal contienen muncha más cantidá de calteres que les claves dicotómiques, y son bien ventaxoses cuando se tener un espécime incompletu o cuando se tien información incompleta sobre l'espécime. Escribiéronse programes d'ordenador de claves multi-accesu, en que de forma interactiva ingrésense los calteres y el programa devuelve los posibles taxones. Programes d'identificación asistíos por ordenador son por casu l'antiguu sistema [http://delta-intkey.com/www/overview.htm DELTA] ("Descriptive Language for Taxonomy") (<span style="color:#999999;">Askevold y O'Brien 1994,<ref name="Askevold y O'Brien 1994" /> Dallwitz 1993,<ref name="Dallwitz 1993" /> 2000,<ref name="Dallwitz 2000" /> Dallwitz et al. 2002,<ref name="Dallwitz 2002" /> Pankhurst 1978,<ref name="Pankhurst 1978" /> 1991,<ref name="Pankhurst 1991" /> Watson y Dallwitz 1991,<ref name="Watson y Dallwitz 1991" /> 1993<ref name="Watson y Dallwitz 1993" /> citaos en Judd et al. 2007<ref name="Judd et al. 2007" /></span>) (güei superáu pol TDWG estándar ''SDD''), na web pueden atopase otros como'l sistema [http://www.lucidcentral.com/ LUCID] (Norton 2012<ref name="Norton 2012" />), y ye seguro que se van volver más importantes nel futuru<ref name="Edwards y Morse 1995" />. Los programes sirven tantu pa utilizar claves yá esistentes como pa construyiles a partir d'una matriz de '''taxones × calteres''', y tán afechos a que s'amiesten semeyes, videos y soníu. Anguaño, la mayor desventaxa de les claves multi-accesu ye'l so disponibilidad (<ref name="Judd et al. 2007" />:558,<ref name="Simpson 2005" />:496-497), anque yá hai qu'identifiquen les plantes de cualquier rexón del mundu hasta familia (como en colby<ref>{{cita web |url=http://www.colby.edu/info.tech/B1211/PlantFamilyD.html|títulu=http://www.colby.edu/info.tech/B1211/PlantFamilyD.html }}</ref>, discoverlife<ref>{{cita web |url=http://www.discoverlife.org|títulu=http://www.discoverlife.org }}</ref>), formigues (antweb<ref>antweb http://www.antweb.org/index.jsp</ref>), saltapraos (Common Western Grasshoppers<ref>guía de campu de saltapraos comunes del oeste http://www.sdvc.uwyo.edu/grasshopper/fieldgde.htm</ref>), caparines y poliyes (Butterflies and Moths<ref>caparines y poliyes de norteamérica http://www.butterfliesandmoths.org</ref>), y munches inda tán siendo creaes (Farr 2006<ref name="Farr 2006" />). Hai esfuercios crecientes pa computarizar les claves d'identificación, incluyíes les multi-accesu.<ref name="Measuring" />
Magar les claves informátiques son pervalibles, la mayor parte de les claves d'identificación inda s'atopa, xunto coles respeutives descripciones ya ilustraciones de cada taxón, n'enormes volúmenes en papel publicaos en series llamaes '''[[flora|flores]]''' y '''[[fauna|faunes]]''', qu'axunten la información sobre la presencia de les plantes o animales pertenecientes a un área particular, a una pequeña rexón, o a tou un continente (<ref name="Judd et al. 2007" />:560). Por casu, la primer flora de la taxonomía moderna, ''[[Species Plantarum]]'' (1753) de Linneo, axuntaba la información global hasta les especies y variedaes nos conceutos taxonómicos del autor (los ecotipos y fenotipos derivaos d'ellos); na actualidá la flora global editada [[Sistema Kubitzki|por Kubitzki]] foi empecipiada en 1990 ya inda nun ta terminada, los volúmenes siguen publicándose esporádicamente 25 años dempués, y llega hasta'l rangu de xéneru. Les flores y faunes son esfuercios conxuntos nos qu'un taxónomo editor da-y a cada taxónomo o pequeñu grupu d'ellos a describir exhaustivamente el taxón pal que ye especialista na rexón dada, polo xeneral hasta la categoría d'especie, convenientemente revisáu, chequeado coles coleiciones esistentes y la bibliografía previa convenientemente revisionada; polo xeneral estos proyeutos tarden décades en completase y pueden quedar incompletos si los subsidios polo xeneral gubernamentales dexen d'anovase. Un problema que tienen d'enfrentar los usuarios d'estes claves ye la so antigüedá, pola que munches vegaes tán desactualizadas. Los nomes recién descriptos pa la ciencia pueden nun atopase nelles, como les nueves revisiones de xéneros y families con especies exótiques que s'instalaren apocayá na rexón. Otru problema ye que dos flores o faunes qu'afecten la mesma área (como una flora o fauna llocal y una rexonal) pueden diferir nos sos conceutos de taxón o nes sos circunscripciones y polo tanto dar resultancies distintes. Les claves computarizadas tienen munchos de los mesmos problemes que les claves en papel, anque ye esperable que nel futuru ufierten meyores facilidaes pa ser actualizaes y pa la busca rápida de sinónimos.<ref name="Measuring" /> Les actualizaciones atópase nes '''monografíes''' (''monographs''), un estudiu estensu con claves, descripciones y semeyes d'un taxón en particular polo xeneral nel rangu de familia o xéneru, y nes '''revisiones taxonómiques''' (''taxonomic revisions''), similares a les monografíes pero menos refeches.<ref name="Judd et al. 2007" /> Les dos últimes publicar en [[Revista científica|revistes científiques]] (<ref name="Judd et al. 2007" />:560), y pueden ser aportaes, como les flores y faunes, nes biblioteques de los xardinos botánicos, museos y universidaes que les sos biblioteques y [[hemeroteca|hemeroteques]] tengan accesu al públicu. Les [[guía de campu|empones de campu]] (''field guides''), qu'inda son más fáciles d'aportar y tienen munches fotografíes ya ilustraciones de les especies d'un taxón nuna rexón particular, volviéronse bien populares y son útiles como un primer aproximamientu a conocer la flora o la fauna d'una rexón dada, siempres que s'utilicen con procuru y teniendo en cuenta que namái describen les especies más vistoses y non siempres pueden faer usu de les ferramientes qu'estremen un grupu d'especies similares.<ref name="Lyal y Weitzman 2004" /><ref name="Hawthorne y Lawrence 2012" /><ref name="Burrows Tyrl 2012" />
Al utilizar una clave, siempres hai que lleer curioso los dos opciones, tener en cuenta tolos calteres mentaos, nun envalorar les midíes sinón realizales, buscar nel [[Terminoloxía descriptiva de llantar|glosariu]] tolos términos que nun se conozan, y tener en cuenta que los seres vivos tienen cierta variabilidá, asina que si esiste la posibilidá de ver un calter delles vegaes (por casu en delles fueyes d'una planta) va ganar en precisión. (<ref name="Judd et al. 2007" />:558) Munches vegaes nun rescampla qu'una descripción corresponder col especímen, porque non necesariamente tolos calteres d'una descripción van corresponder con tolos calteres del especímen. Al utilizar una clave ye bien probable qu'en dalgún momentu llegar a un par de descripciones onde'l camín a siguir sía confusu. Cuando ye asina, hai que siguir los dos caminos, si dalgunu de los dos ye bien incoerente (por casu si pide la observación de dellos calteres que nun esisten nel espécime) refúgase. Si non pueden refugase caminos, va llegar a más d'un posible taxón (<ref name="Burrows Tyrl 2012" />,<ref name="Judd et al. 2007" />:558,<ref name="Simpson 2005" />:496-497). Anque se llogre una sola resultancia, ye importante chequearlo. Una forma de faelo ye lleer la descripción y ver les ilustraciones del taxón o los taxones a los que se llegó, especialmente evaluando la llista de les sos '''calteres diagnósticos''', que ye una llista de tolos estaos de calteres del taxón que lo estremen de los demás taxones. Si coinciden colos calteres del espécime, entós realizóse la identificación (<ref name="Judd et al. 2007" />:558,<ref name="Simpson 2005" />:495). Otres formes de faelo son la comparanza con dalguna coleición de especímenes, con coleiciones de semeyes, o en especímenes dificultosos onde entá queden duldes, unviá-ylo a un especialista meyor entrenáu nesi taxón (<ref name="Simpson 2005" />:497).
'''''Ver tamién''': Siguir lleendo en [[Identificación de especímenes]]
== Historia de la taxonomía ==
Los oríxenes de la taxonomía remontar a los oríxenes del [[llinguaxe]], cuando les persones llamaben colos mesmos nomes a los organismos más o menos similares, sistema que persiste anguaño no que llamamos los "nomes vulgares" de los organismos. Toles sociedaes humanes tienen un sistema taxonómicu que noma a les especies y arrexuntar en categoríes d'orde cimeru. El ser humanu tien un conceutu intuitivu de lo que constitúi una especie, productu d'arrexuntar a los organismos según les [[Emerxencia (filosofía)|propiedaes emerxentes]] reparaes a esi nivel d'organización, y esto vese reflexáu en que toles clasificaciones populares de los organismos tienen remarcables semeyances ente elles y tamién coles utilizaes anguaño polos biólogos profesionales<ref name="Hey 2001" />.
La taxonomía biolóxica como la disciplina científica que conocemos anguaño nació n'Europa. Ellí, a fines de la [[Edá Media]] formáronse les primeres [[universidá|universidaes]], onde s'aldericaben temes de índole filosófica y téunica. Llueu los [[naturalista|naturalistes]] diéronse cuenta de que, magar los nomes vulgares son útiles pa la fala cotidiana, precisaben un sistema más universal y rigorosu pa nomar a los organismos: cada especie tenía de ser nomada, cada especie tenía de tener un únicu nome, y cada especie tenía de ser descripta de forma inambigua. Al rematar la Edá Media, cola dominación militar y cultural qu'una Europa revitalizada sostendría sobre'l restu del mundu, el sistema ellí consensuáu estender a tol globu.
=== De la taxonomía linneana al orixe de los Códigos ===
{{VT|Taxonomía de Linneo}}
[[Ficheru:Species plantarum 001.jpg|thumb|right|upright=0.8|Portada de la obra de Linneo ''[[Species Plantarum]]'' (1753<ref name="Linneo 1753" />), la primera [[Flora]] de la taxonomía moderna. Dos años antes publicara'l ''landmark'' teóricu nel qu'esplicaba los principios colos que construyó esta Flora, ''[[Philosophia Botanica]]'' (1751<ref name="Linneo 1751" />). Les dos obres fueron publicaes en llatín, l'idioma universal de la dómina.]]
Yá en [[1583]], l'italianu [[Andreas Caesalpinus]] había delineado cuálos teníen de ser les carauterístiques d'un sistema de clasificación: tenía de ser bono d'usar y de memorizar, estable nel tiempu, concisu, y amás predictivu (<span style="color:#888888">ver Greene 1983<ref name="Greene 1983" /> <small>citáu en Judd et al. 2007</small><ref name="Judd et al. 2007" /></span>). Polo tanto esistía la conciencia de qu'un sistema de clasificación non yá tenía de reflexar la naturaleza (ser predictivu), sinón tamién sirvi-y d'utilidá a una comunidá d'usuarios.
{{imaxe múltiple|perrow = 1|posición_tabla = left|anchu_total=200
| background color = #f9f9f9
| fondu_de_títulu = #f4f4f4
| semeya1 = LantanaFlowerLeaves.jpg|anchu1=2285|alto1=1714|caption1=
| semeya2 = Lantana August 2007-1.jpg|anchu2=2759|alto2=2059|caption2=
| testu=El plan corporal d'esti grupu d'especies atópase na descripción del xéneru, ''Lantana''. El color de les flores ye'l principal calter qu'estrema les dos especies, que de fechu foi lo que les especializó pa síndromes de polinización distintes y aisllar reproductivamente na naturaleza.
}}
Por un tiempu los naturalistes fixeron tibios intentos d'ordenar la información disponible sobre los organismos y reglamentar los sos nomes. Pero ensin dala dulda foi nel [[sieglu XVIII]] que la taxonomía recibió un emburrión definitivu gracies al naturalista [[Suecia|suecu]] [[Carlos Linneo]], quien tenía l'ambición de nomar tolos animales, plantes y minerales, arrexuntalos según les sos semeyances, y normalizar la so denominación. Magar yá publicara trabayos más modestos antes, foi en [[1753]] cuando publicó una xigantesca Flora de dos volúmenes nel qu'almacenó y ordenó tola información disponible sobre les plantes, incluyendo les sinonimies colos demás autores, y por cuenta del so ésitu, terminó siendo'l trabayu que definió'l sistema de clasificación que s'utiliza anguaño. El llibru llamábase ''[[Species Plantarum]]'' ("Les especies de plantes", "Los tipos de plantes"), y taba escritu en llatín, l'idioma universal de la dómina. Nesta Flora Linneo arrexuntó les sos "especies de plantes" nuna categoría d'orde cimeru llamada xéneru, qu'él llamaba xéneros "naturales", nos qu'arrexuntaba les especies según les sos semeyances morfolóxiques. Al describir una especie dientro de cada xéneru, namái debía listar los calteres de la mesma que la estremaben de les demás especies del so mesmu xéneru. D'esta manera, al enfatizar l'usu de semeyances morfolóxiques p'arrexuntar a los organismos, Linneo taba clasificando a los organismos en virtú de les sos semeyances xenétiques, y polo tanto tamién evolutives. Nel so llibru, cada especie yera descripta con una frase en [[llatín]] llindada a 12 pallabres, onde la primera siempres yera'l xéneru al que pertenecía la especie. A estes pequeñes descripciones, o '''polinomios''', él llamar "el nome apropiáu de cada especie", pero fixo un importante amestáu que fuera inventáu nel so momentu por [[Caspar Bauhin]] (1560-1624): la [[nomenclatura binominal]] o '''binomios''', como'l "nome curtiu" de les especies. Nos márxenes del llibru, siguíu del nome "apropiáu" polinomial de cada especie, escribió una sola pallabra. Esta pallabra, combinada cola primer pallabra del polinomiu (inda güei llamada xéneru), formaba un nome más fácil de recordar y curtiu pa cada especie. Por casu, la yerba de gatu foi nomada "apropiadamente" col polinomiu: ''Nepeta floribus interrupte spicatus pedunculatis'' (n'español, "''Nepeta'' con flores nuna espiga atayada pedunculada"). Linneo escribió la pallabra ''cataria'' nel marxe del nome apropiáu de la especie, que quier dicir "rellacionada colos gatos", faciendo referencia a un atributu familiar de la especie. Tanto él como los sos discípulos adoptaron el nome ''[[Nepeta cataria]]'' pa esa planta, y rápido los sos contemporáneos empezaron a llamar a les especies del llibru col so nome binomial.
Linneo publicó ''[[Philosophia Botanica]]''<ref name="Linneo 1751" /> dos años primero que la Flora global na qu'introduciría la nomenclatura binomial de cada especie, ''Species Plantarum''. En ''Philosophia Botanica'' compara la so nomenclatura con otres n'usu nesi momentu, ya introduz los [[conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] que va acomuñar a les categoríes de xéneru, especie y variedá. La mayoría de los xéneros son heredaos d'autores anteriores eminentes en cada taxón, convenientemente citaos de primeres del llibru xunto coles sos obres y les biblioteques onde podíen ser lleíos, y la nomenclatura utilizada pa esa categoría ye munches vegaes el nome del xéneru tal como lu utilizó l'autoridá preferida por Linneo pa esi xéneru —si ye necesariu llatinizáu o simplificáu—, siguíu del autor del conceutu taxonómicu (que non necesariamente yera l'autor de la primer descripción). Munchos nomes de xéneru fueron utilizaos yá n'obres de l'antigua Grecia y yá se perdiera l'autor orixinal, la descripción orixinal o la etimoloxía del nome. Nes últimes décades el xéneru como rangu tuviera tomando forma, ello ye qu'en [[1694]] [[Joseph Pitton de Tournefort]] aprovió guíes pa describir grupos "naturales" de plantes na categoría de xéneru: los [[calter (Bioloxía)|calteres]] teníen de ser reconocibles en tolos miembros del xéneru y ser visibles a güeyu, ensin necesidá d'un microscopiu. No posible, estos calteres teníen de ser tomaos de la [[flor]] y el [[frutu]], que yeren menos lábiles que los rellacionaos col [[vezu de crecedera|vezu]]. Linneo creía que los grupos qu'él allugaba nes categoríes d'especie y xéneru, y delles families (grupos de xéneros), esistíen na naturaleza, yeren "grupos naturales", ente que les categoríes más altes namái fueron utilizaes por él por conveniencia humana. Esta distinción ente un conceutu taxonómicu "natural" y unu "artificial" nun yera menor, una y bones el creer que los xéneros fueren reales (esto ye, qu'esisten independientemente del nuesu discernimiento), guía al investigador d'una forma distinta de la que lo fai una categoría artificial. En pallabres de Linneo:
<!------ {| class="cquote" role="presentation" style="margin:auto; border: none; background-color:transparent; width:auto;"
| style="width: 20px; vertical-align: top; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: left; padding:10px 10px;" |
| style="vertical-align: top; border: none; padding:4px 10px;" |Los calteres nun faen al xéneru, el xéneru danos los sos calteres.
| style="width: 20px; vertical-align: bottom; border: none; color:#B2B7F2; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: right; padding:10px 10px;" |
|-
|colspan="3" class="cquotecite" style="border: none; padding-right: 4%; font-size: smaller; text-align: right;" | <cite>— [[Carlos Linneo]] 1751<small>:119</small><ref name="Linneo 1751" /></cite>
|} ---->
{{cita|<center>Los calteres nun faen al xéneru, el xéneru danos los sos calteres.</center>| <cite>— [[Carlos Linneo]] (1751<ref name="Linneo 1751" /><small>:119</small>)</cite>}}
Con estes pallabres, Linneo reconocía que les especies arrexuntar de forma distinta si escoyíen calteres distintes pa estremales, pero había "daqué más" que la mera semeyanza de calteres qu'arrexuntara a les especies nun mesmu xéneru, y había que saber escoyer los calteres a considerar por que la agrupación resultara correspondese con un "grupu natural". Esta afirmación, frutu de la intuición de Linneo, nun taría acomuñada a un mecanismu hasta que Darwin pudo publicar la so teoría de la evolución en 1859.
[[Ficheru:Umbelliferae-apium-daucus-foeniculum-eryngium-petroselinum.jpg|upright=0.85|miniaturadeimagen|right|Linneo falló n'atopar calteres que fueren comunes a tolos miembros d'una familia, entá nes más "naturales" d'elles, como les umbelíferes. <br /><small>Na semeya: fueyes d'apiu (''[[Apium]]'') coles sos pequeñes inflorescencies, vezu de la cenahoria (''[[Daucus]]''), inflorescencies de fenoyu (''[[Foeniculum]]''), inflorescencies del cardu corredor (''[[Eryngium]]''), raigañu de perexil (''[[Petroselinum]]'').</small>]]
Linneo arrexuntó a los xéneros naturales n'órdenes y clases artificiales, utilizaos cual clave d'identificación, útiles por que los xéneros sían fáciles d'atopar nuna llista o un herbario. Los calteres qu'utilizó pa ello fueron el númberu d'[[estambres]] y el númberu d'[[estigma (planta)|estigmes]] de los carpelos, que yeren estables dientro de cada xéneru y fáciles de cuntar. Por casu na clase Pentandria, orde Pentandria Digyna, allugó a los xéneros que les sos flores allugaben 5 "homes" y 2 "esposes", quedando arrexuntaes nel mesmu orde les umbelíferes como ''[[Daucus]]'' (la cenahoria), y la ulmácea ''[[Ulmus]]'' (la llamera); a les [[criptógames]], como nun tienen flores, arrexuntar ente les "plantes de nupcias clandestines".
Linneo tamién trató de reconocer delles families "naturales", una categoría entemedia ente'l xéneru natural y l'orde artificial de Linneo (la idea de que dellos grupos naturales podíen ser acomuñaos a la categoría de familia tamién yera anterior y data de [[Pierre Magnol]] en 1689<ref name="Adanson 1763-1764" />), magar falló n'atopar calteres únicos que pudieren funcionar como diagnósticos de les mesmes, y para [[1751]] yá reconociera 67 families (Linneo 1751<ref name="Linneo 1751" />), dexando munchos xéneros ensin allugamientu. Linneo buscaba calteres que fueren atopaos en tolos miembros de cada familia, pero la so busca falló entá nes más "naturales" d'elles, como les [[umbelíferes]].
L'ésitu del llibru de Linneo debíase non yá a la claridá de les sos descripciones y clasificación sinón tamién a que se convirtiera na revisión más refecha de la lliteratura taxonómica hasta'l momentu, con una notación cuidadosa de sinónimos. D'esta forma considerar un "pasaxe en llimpiu" y nuevu puntu de partida de la lliteratura taxonómica, arreglando asina los problemes de comunicación producíos pola variedá de nomes y sistemes de clasificación locales. A partir d'esi momentu les actualizaciones de la clasificación feches pol mesmu Linneo o por autores posteriores, intentaron nun abandonar la nomenclatura binomial nin el sistema de clasificación impuestos por ''Species Plantarum''.
[[Ficheru:Species Plantarum primera página.png|500px|miniaturadeimagen|center|Primer páxina de les especies en ''Species Plantarum'' (fragmentu).]]
En [[1758]] llegaría-y el vez a los animales cuando Linneo publica la décima edición de la so ''[[Systema Naturae]]'', nel que per primer vegada clasificar como fixera en 1753 coles plantes, adoptando la nomenclatura binominal. Linneo nomó unes 4.400 especies d'animales, incluyendo ''[[Homo sapiens]]'', lo que demuestra que la dómina yá nun tenía reticencies en clasificar al home colos animales{{#tag:ref|Los antiguos griegos víen a la especie humana como una especie d'animales, como quedó documentáu na taxonomía d'Aristóteles afigurada na so ''Historia animalium''. Sicasí na Edá Media europea quitar a los homes de la taxonomía animal argumentando que teníen alma. Nel sieglu XVI empezó l'enclín a incluyilos de nuevu ente los animales, probablemente so la influencia de la incipiente ciencia de l'anatomía animal comparada.<ref name="Broberg 1975" />|group=nota}}. El so [[conceutu taxonómicu]] d'especie, les sos "tipos", yeren los que güei llamamos [[ecotipos]],<ref name="Linneo 1751" /> polo que toa una comunidá reproductiva (lo que darréu se llamaría "la [[especie biolóxica]]") yera estremada por él n'especies del xéneru colos sos respeutivos nomes binomiales.
Les esceiciones fueron siendo amestaes al sistema de clasificación, delles especies yeren clasificaes nun orde distintu que'l restu del xéneru. Dende l'apaición de los llibros de Linneo a dellos autores, como a [[Michel Adanson]] (1763-1764<ref name="Adanson 1763-1764" />), fíxose-yos evidente que tolos calteres podíen variar y que nun hai calteres "esenciales" pa definir a un "grupu natural", que teníen de ser definíos namái por aciu un conxuntu de calteres tomaos de too l'organismu, de los cualos la mayoría, pero non necesariamente toos, taríen en cada organismu de la especie, en cada especie del xéneru, en cada xéneru de la familia. Asina s'abandonaba'l conceutu de taxón '''monotético'''{{refn|group=cita|name=monotético Mayr|Mayr 1978<ref name="Mayr 1978" /> citando a Sneath 1962: Monothetic: ''1 feature neccesary and sufficient OR set of features severally neccesary and jointly sufficient for inclusion in a group''. }}<ref group="cita" name="polythetic naturalness sokal 1986" /> de la que s'empezar a entrar nuna era de taxonomía cuantitativa, o '''politética''', con numberosos calteres combinaos nun diagnósticu{{refn|group=cita|name=fenetica y numerica Mayr|Mayr 1965<ref name="Mayr 1965" />: "''The choice of the term "numerical taxonomy" for this very special taxonomic theory (Sokal and Sneath 1963<ref name="Sokal y Sneath 1963" />) seems rather unfortunate, when we remember how far back (about 200 years) good taxonomists have insisted on using the "greatest possible number of characters". That only a consideration of the totality of characters can lead to a sound classification was already expressed by Buffon and Adanson in the middle of the 18th century in their criticism of the Linnean method. Blumenback wrote in 1779, "according to our concept of a natural method we must consider not merely a few selected but all external characteristics indeed the total habitus of animals". In 1788, Merrem expressed similar idees when he said, "genera, families, orders and classes must be based on the similarity of all parts of the body and not on individual (single) characters". Considering how many different kinds of numerical taxonomies have existed in the past or actually exist today, some with philosophies diametrically opposed to that of Sokal and Sneath, it would seem advantageous to reer to their particular ideology by a more appropriate term. The basic tenet of this school seems to be the de-emphasis of all information other than the calculated resemblance (phenetic distance) of taxa...''"}}<ref group="cita" name="Sokal 1986 grupos naturales clasificar" /><ref group="cita" name="polythetic naturalness sokal 1986" />.
En [[1778]] [[Lamarck]] suxirió que los calteres utilizaos polos científicos pa estremar los taxones non necesariamente teníen que ser los mesmos que la xente utilizara pa identificar dalgún organismu atopáu. Lamarck promovió dixebrar la clasificación de les [[clave dicotómica|claves d'identificación]], clasificaciones artificiales unitéticas nes que los usuarios non espertos podíen llegar al taxón natural d'un organismu dau por aciu calteres que tuvieren al so algame y con regles de decisión esplícites. D'esta forma apangóse'l conflictu ente los creadores de los sistemes de clasificación, qu'a midida que aumentaba la información disponible creaben clasificaciones cada vez más críptiques, y los usuarios d'esos sistemes, que taben más comenenciudos na utilidá del sistema que na "naturalidá" de los sos grupos. En 1789 l'esitosu tratamientu taxonómicu d'[[Antoine-Laurent de Jussieu]], ''Genera plantarum''<ref name="Jussieu 1789" />, allugaba per primer vegada por un autor reconocíu tolos taxones penriba de xéneru en conceutos taxonómicos "naturales", empecipiando la nomenclatura de les families de plantes.
El términu "Taxonomía" foi propuestu por [[Augustin Pyrame de Candolle]] en 1813<ref name="Candolle 1813" /> a partir del griegu ταξις (''taxis'', arreglu o clasificación) y νόμος (''nomos'', llei), pa referir a la ciencia de la clasificación de los organismos.<ref name="Judd et al. 2007" /> El términu "Sistemática" yá s'utilizara notablemente por Linneo (p.ej. en ''Systema Naturae'' 1735) y provién del términu griegu llatinizáu ''systema''.<ref name="Mayr et al. 1953" /> Nun sería hasta 1940 en que'l términu "la Nueva Sistemática" ("''the New Systematics''", Huxley 1940<ref name="Huxley 1940" /> <span style="color:#888888">citáu en Mayr et al. 1953</span>) estremaría'l focu d'atención d'estos taxónomos de los que siguíen realizando una taxonomía atribuyida a la escuela de Linneo d'estremar "tipos" y aldericar la nomenclatura, a los que siguíen llamando "taxónomos" o "la Vieya Sistemática" (''the Old Systematics'').<ref name="Mayr et al. 1953" />
Linneo definiera metodológicamente el conceutu taxonómicu de variedá, al que-y dio nome trinomial (con un epítetu subespecífico siguiendo al de la especie), como'l conxuntu de plantes tomaes del ambiente orixinal de la especie que yera criáu en condiciones distintes, llogrando dempués d'una o poques xeneraciones distintes fenotipos a partir del xenotipu orixinal:<ref name="Linneo 1751" />
{| class="citáu"
|-
| style="vertical-align:top" | Les variedaes son plantes de la mesma especie, modificaes por dalguna causa adventicia o d'otru tipu.<br />
L'usu de les variedaes en xardinería, cocina y medicina fai necesariu reconoceles na vida ordinaria; d'otra manera, les variedaes nun concernen a los botánicos, sacante en rellación a la tema que los esmolez, que les numberoses especies [si nome binomial, los ecotipos criaos nel so ambiente, Linneo 1751<ref name="Linneo 1751" /><span style="color:#888888"><small>:af315</small></span>] nun tendríen de tener multiplicidá de nomes o ser confundíes.<br />
Cuando ye necesariu, el botánicu tendría d'amestar los nomes de les variedaes más significatives a la fin de la definición [de la especie], pal beneficiu del públicu.<br />
[...] El suelu camuda les plantes, y como resultáu les variedaes son producíes; y cuando'l suelu ye camudáu éstes reviértense.
|-
| colspan="1" style="text-align: right" | <br />''Linneo (1751<ref name="Linneo 1751" />)<small><span style="color:#888888">, af. 306, 316.</span></small>''
|}
Nes especies lineanas, el xenotipu ye invariable, y atópase en caúna de les sos variedaes.<!------ Leopold von Buch sería namái unu de los qu'escribiríen, en 1825:<ref name="Mayr et al. 1953" />
{| class="citáu"
|-
| style="vertical-align:top" | ''The individuals of a genus spread out over the continents, move to far-distant places, form varieties (on account of differences of the localities, of the food, and the soil), which owing to their segregation [geographical isolation] cannot interbreed with other varieties and thus be returned to the original main type. Finally these varieties become constant and turn into separate species. Later they may reach again the range of other varieties which have changed in a like manner, and the two will now no longer cross and thus behave as "two different species".'' || style="padding-left: 1em; vertical-align:top"| Los individuos d'un xéneru esvalixar a lo llargo de los continentes, mover a llugares bien distantes, formen variedaes (en respuesta a les diferencies nes llocalidaes, la comida, el tipu de suelu), que por cuenta de la so segregación [el so aislamientu xeográficu] nun pueden hibridase con otres variedaes y volver al so tipu principal orixinal. Finalmente eses variedaes vuélvense constantes y vuélvense especies separaes. Más tarde pueden llegar a otres llocalidaes onde s'atopen de nuevu con otres variedaes que camudaríen de la mesma manera, y los dos yá nun se van cruciar y entós van portase como "dos especies distintes".
|-
| colspan="1" style="text-align: right" | <br />''<small>Leopold von Buch (1825) na traducción al inglés tomada de Mayr et al. (1953<ref name="Mayr et al. 1953" />)</small>''
|} ------>
Un ciertu númberu de sistemáticos, especialmente en Francia y Alemaña, adoptó'l conceutu de "espécime tipu". Estos "especímenes tipu" yeren plantes depositaes nun yerbariu que representaben la forma más común del taxón, o dacuando la forma que l'autor consideraba la más "perfecta", de la que'l restu del taxón seríen plantes degradaes (hibridaes con otros tipos o mutantes).<ref name="Judd et al. 2007" />
La falta d'estabilidá nomenclatural nes publicaciones taxonómiques nes décades siguientes a les obres de Linneo fixo apeligrar el so llogru. Eso llevó al alderique y la formación de distintos Códigos de Nomenclatura, que nun yeren adoptaos por un númberu significativu de taxónomos. Dos d'ellos en particular fueron, en [[1813]], ''Théorie Elémentaire de la Botanique'' ("Teoría Elemental de la Botánica") onde se reglamentaba la eleición del nome válidu pa cada taxón de plantes; y en [[1842]], sol auspicio de la ''[[British Association for the Advancement of Science]]'' ("Asociación Británica pa la Meyora de la Ciencia"), el ''Strickland Code'' (el "Códigu de Strickland", Strickland ''et al.'' 1842<ref name="Strickland et al. 1842" />).<!-----irrelevante, pasó siempres---- Un borrador d'un Códigu que xuniría al de Zooloxía y al de Botánica foi escritu ente 1842 y 1843, pero terminaría escaecíu (Minelli 2008<ref name="Minelli 2008" />).------> Éstos seríen los que, daqué modificaos, unes décades más tarde consensuaríense como Internacionales. (Falten los cambeos en rellación a ''Philosophia Botanica'' de Lineo)
D'esta forma, dende Linneo hasta los Códigos, nacieron les regles de nomenclatura zoolóxica y botánica.
=== Taxonomía y evolución ===
[[Ficheru:Darwin's tree of life.jpg|thumb|upright=1.35|left|[[Charles Darwin|Darwin]] evitó escrupulosamente proponer árboles filoxenéticos pa organismos reales, pa evitar el ridículu que-y quitara méritu a la so misión: demostrar la evolución como fechu, amosando cómo la llucha pola esistencia esplica l'adautación, y tratando d'esplicar el cambéu evolutivu (tresformamientu) por variación xenética y la multiplicación diferencial de xenotipos. Al enfatizar cómo l'ascendencia común más la diverxencia de fenotipos esplica los patrones de semeyances y diferencies que nos dexen clasificar organismos en taxones socesivamente añeraos dientro de taxones cimeros, Darwin astutamente utilizó un árbol abstractu inmune al ridículu o al error filoxenéticu. Él correutamente acotó que'l plan corporal compartíu por miembros d'un filu taba presente nel so ancestru común más recién, y que foi heredáu de forma estable xeneración tres xeneración, ensin cambeos fundamentales per cientos de millones d'años. Baxando nes categoríes al traviés de clases, órdenes, families, xéneros y especies, cada grupu subordináu socesivu diferenciábase de los sos relativos más cercanos en calteres d'estabilidá menguante. (<ref name="Cavalier-Smith 2010" /><small>:112</small>)]]
Darwin en [[1859]] nun foi'l primer proponiente, pero nunca antes la evolución como fechu tuviera tal penetración nel ambiente científicu. Cuando aprució a mediaos del [[sieglu XIX]] la so teoría de la evolución llueu s'almitió, tal como formuló'l mesmu [[Charles Darwin|Darwin]] en ''[[L'orixe de les especies]]'', que'l grau de semeyanza morfolóxica ente les especies yera esplicáu pola esistencia d'un árbol filoxenéticu que les conectaba por parentescu.<!--- ¿Nun se resolvió coles claves? El mecanismu nun quitar l'alderique ------ El bancia ente los partidarios de los [[conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] artificiales y los defensores de los conceutos taxonómicos "naturales" foi unu de los conflictos teóricos más intensos de la bioloxía de los sieglos XVIII y XIX, hasta que la teoría de la evolución ufiertó un mecanismu convincente de "naturalidá": l'ascendencia común y diferenciación per mutación y multiplicación diferencial de xenotipos.-----> Les circunscripciones lineanes asumíen que nos conceutos taxonómicos "naturales" de xéneru y especie nun esistíen les variaciones naturales de los calteres "esenciales" (qu'estremaben la especie de les otres dientro d'un mesmu xéneru, y un xéneru de los otros dientro de la mesma familia, y qu'ufiertaben diferetes nichos pa cada taxón), lo qu'entraba en conflictu colos grupos llograos nes coleutes. El conflictu ente teoría y coleiciones resolveríase cuando s'interpretaría que nun hai calteres "esenciales" nuna clasificación natural porque toos, incluyíos los que representaben novedaes evolutives que dieren entamu a grupos nuevos, tienen el potencial d'evolucionar dientro d'un grupu.
El sistema lineanu de clasificación ta formáu por grupos añeraos y non asolapaos, y un árbol filoxenéticu tamién puede reconstruyise con métodos qu'arreyen téuniques d'agrupamientu xerárquiques, non asolapaes;<ref name="Sokal 1986" /> polo qu'un sistema de clasificación lineanu "natural" en principiu sería, tal como afirmaba'l mesmu Darwin, [[Congruencia (taxonomía)|congruente]] cola filoxenia de les especies: les rellaciones ente taxones nes taxonomíes naturales fueron reinterpretaes como la resultancia de la evolución, y les categoríes taxonómiques como indicadores de la estabilidá evolutiva de los calteres que los definen. Ensin afayar inda la estructura del ADN, portador del códigu xenéticu, qu'asocedería recién nos '1960 con Watson y Crick, atropábense les pruebes del heriedu de los [[Calter (bioloxía)|calteres]] probablemente agospiaos nos cromosomes, pa les que los redescubiertos [[Xenética mendeliana|radios de Mendel]] fueron pioneros, que derivaríen na "[[Síntesis evolutiva moderna|Nueva Síntesis]]" a principios del sieglu XX. En plena puxanza de la Nueva Síntesis, [[Ernst Mayr]] propunxo afitar unu de los conceutos d'especie qu'hasta esi momentu fueren llamaos la [[especie biolóxica]] —la propuesta por Mayr, pa otros autores más neutralmente llamaríase la especie reproductiva— como'l grupu de poblaciones capaz d'hibridar ente sigo y dar descendencia fértil, que'l so ''pool'' o mancomún xenéticu caltiénse aislláu de los d'otres en [[simpatría]]. E. Mayr suel ser citáu como un taxónomu que definió'l conceutu d'especie que más fácilmente les lllendaba en vertebraos de tamañu grande —a los que pertenecíen los taxones nos que trabayaba—, con una precisión que nesos taxones correspuéndese meyor colos demás conceutos qu'en plantes y microbios.<ref name="Judd et al. 2007" /> [[George Gaylord Simpson]] (1961<ref name="Simpson 1961" />), descontentu cola atemporalidá del conceutu d'especie biolóxica de E. Mayr, redefinió a la especie como un llinaxe, una secuencia d'ancestros y descendientes col potencial d'afitar un cambéu evolutivu nun calter (lo que Hennig<ref name="Hennig 1966" /> llamaría una apomorfía), quiciabes el mesmu modelu que Linneo deducía nos sos postreros escritos pa les especies dientro de los sos xéneros y families "naturales". Si les especies defínense como poblaciones, o como llinaxes, non siempres dos organismos de dos especies distintes van estremar en términos de los sos calteres —por casu, dos poblaciones inda bien asemeyaes en distintos continentes, que'l so índiz de dispersión nun-yos dexó atopar se por un tiempu enllargáu, inda van tener siquier potencialmente organismos que nun puedan estremase ente sigo taxonómicamente más que pola llocalidá de la que provienen—. Hennig (1950<ref name="Hennig 1950" /> n'alemán, 1966<ref name="Hennig 1966" /> n'inglés) atopase col mesmu problema. Asumió que los llinaxes, que para él tamién se correspondíen con especies, podíen estremase taxonómicamente en términos de los sos apomorfías adquiríes, polo que nun habría conflictu ente la taxonomía y l'árbol de llinaxes. Linneo (1751<ref name="Linneo 1751" />) incluyera la llocalidá de la que proveníen los organismos nos sos conceutos d'especie, y tamién el fenotipu col que s'atopaben n'estáu montés (son los güei llamaos ecotipos), siendo la variedá un fenotipu distintu criáu en distintes condiciones. La llocalidá y el fenotipu nun volveríen ser incorporaos a les clasificaciones.
La incorporación del conceutu d'evolución a los taxones supraespecíficos foi de primeres modelada de forma errática. Por casu, delles clasificaciones componer de taxones basaos en filoxenies qu'inda conteníen miembros vivientes, como los árboles de [[Charles Edwin Bessey]] (1845-1915) y los d'[[Arthur Cronquist]] (1919-1992). Nestos árboles nun había ancestros estinguíos (<ref name="Judd et al. 2007" /><small>:43</small>). Na clasificación de [[Rolf Dahlgren]], los ancestros yeren namái miembros estinguíos, l'árbol filoxenéticu yera un árbol tridimensional, y los miembros vivientes podíen representase por un corte d'un planu d'esi árbol, nuna diagrama llamáu "Dahlgrenograma" con rellaciones asemeyaes a les de los países nun mapa. Un pasu críticu foi l'alquisición de los métodos de reconstrucción filoxenética atribuyíos a la escuela que güei llamamos [[cladismo]], pa la cual el biólogu [[Willi Hennig]] foi'l que fixo'l más valoratible apurrimientu na década de 1960. Hennig modeló que les especies coneutar ente elles al traviés d'especies ancestrales –nel so modelu orixinal siempres estinguíes–, y que podía rastrexase'l tresformamientu d'especies ancestrales a especies derivaes al traviés de les [[apomorfía|apomorfíes]] xeneraes mientres una cladoxénesis: los cambeos de calter en cada llinia depués de la diverxencia d'un llinaxe en dos. Estos árboles, güei llamaos [[cladograma|cladogrames]], fueron propuestos por Hennig como material pa construyir los taxones, que siempres teníen de ser, al so criteriu, monofiléticos. Estos cladogrames teníen el non trivial supuestu de que la historia evolutiva d'un grupu siempres asocede por procesos de cladoxénesis (diverxencia en dos y alquisición de apomorfíes). Na mesma década la [[escuela fenética]], pa la que'l llibru de [[RR Sokal]] y [[PHA Sneath]] (1963<ref name="Sokal y Sneath 1963" />) foi fundacional, creaba métodos numbéricos d'analises de datos intentando que fueren "ciegos", ensin hipótesis d'evolución previes (ensin hipótesis previes de cuáles seríen les apomorfíes y les plesiomorfíes). Pola dómina en que Hennig popularizábase y en respuesta al cladismu la escuela tradicional, qu'incorporó los métodos de construcción de dendrogramas Hennigianos y los métodos numbéricos na busca del árbol filoxenéticu, pero difería en cuál ye'l dendrograma que tien de treslladase a una clasificación, foi llamada [[evolucionismu]], la escuela evolucionista propón, como d'antiguo, que puede haber grupos parafiléticos "naturales" que tienen de formar parte d'una clasificación formal. El primeru n'utilizar el términu "'''cladismu'''" en reemplazu del confusu términu Hennigiano "sistemática filoxenética" foi E. Mayr (1965<ref name="Mayr 1965" />), pero yá s'utilizaba "cladu" nun sentíu más ampliu, como hipótesis de ser tolos derivaos d'una secuencia d'ancestros y descendientes con un ancestru común, ye dicir una hipótesis de grupu monofiléticu. Hennig tamién redefinió '''monofiléticu''', qu'hasta esi momentu asumíase incluyendo los grupos monofiléticos y parafiléticos ''sensu'' Hennig.<ref name="Cavalier-Smith 2010" />
Escontra fines de la década de 1970, cladistes como [[G Nelson]]<ref name="Nelson y Platnick 1981" />, [[NI Platnick]]<ref name="Nelson y Platnick 1981" /> y [[C Patterson]]<ref name="Patterson 1982" /> evolucionaron el pensamientu cladista escontra un "cladismu de patrones" o ''pattern-cladism'' o ''transformed cladistics'', que dixebraba teóricamente los árboles filoxenéticos, ye dicir los árboles de secuencies d'organismos ancestros y descendientes, de los árboles de apomorfíes, que pueden correspondese o non llinaxe per llinaxe col árbol d'organismos.<ref group="cita" name="cladograma orde d'emerxencia" />
{{cita|Como Hull (1979<ref name="Hull 1979" />) yá fixo notar, los cladistes en realidá clasifiquen calteres en llugar d'organismos, tienen que faer el camientu arbitrariu de que nueves apomorfíes aníciense cada vez qu'una llinia <nowiki>[</nowiki>filética<nowiki>]</nowiki> ramifica de la so llinia hermana. Esto ye poco probable na mayoría de los casos.|[[E. Mayr]] (1981<ref name="Mayr 1981" />) citando la nota 28.}}
{{cita|Les clasificaciones cladistes nun representen l'orde de ramificación de grupos hermanos, sinón l'orde d'emerxencia de calteres derivaos únicos.|[[DL Hull]] (1979<ref name="Hull 1979" />) como citáu en [[E. Mayr]] (1981<ref name="Mayr 1981" />) nota 28.}}
{{cita|Nós utilizamos el cladograma nel sentíu d'un sumariu xerárquicu de los datos de calteres, nun contién necesariamente supuestos sobre, nin fai predicciones de, evolución y especiación.|Nelson y Platnick (1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />:14).}}
{{cita|Los sistemáticos siempres fueron, son, van ser, y tendríen de ser tipoloxistes.|Nelson y Platnick (1981<ref name="Nelson y Platnick 1981" />:328)}}
Anguaño la sistemática nos sos analises amiesta una cantidá de calteres en delles llinies d'evidencia distintes, llinies que pueden considerase abondo independientes ente sigo: desenvolviéronse métodos d'[[analises moleculares d'ADN|analís del ADN]], métodos bioquímicos (isozimas, flavonoides...), amestáronse los calteres de ultraestructura y micromorfoloxía tomaos colos [[microscopiu electrónicu|microscopios electrónicos]] de tresmisión y de barríu, y fixéronse meyores en paleontoloxía. Estes matrices con una cantidá enorme de datos pueden analizase colos métodos d'analís filoxenéticu pa los que la escuela fenética foi pionera, y aprovechando l'usu d'ordenadores, que producieron na década del 90 y la del 2000 taxones nunca antes tan consensuaos y munchos d'ellos hasta inesperaos, lo cual obligó a modificar les clasificaciones al usu, desfaciendo grupos de llarga tradición pa definir otros nuevos.
Na actualidá los sistemes de clasificación publquense'n collaboración d'una llarga llista d'autores: pa les angiospermes el grupu que se llamó [[APG]] (1998, 2003, 2009<ref name="APG III 2009" />), pa los taxones cimeros Adl et al. (2005<ref name="Adl et al. 2005" />), etc. L'alderique qu'inda perdura ente taxónomos ye si tienen d'aceptase grupos parafiléticos o non nes clasificaciones. Los grupos parafiléticos y monofiléticos tán compartiendo'l mesmu "tipu" nos Códigos, lo cual lleva anguaño a una gran inestabilidá na nomenclatura.
=== Formalización de les normes: los Códigos ===
El que orixinalmente fuera ''Théorie Elémentaire de la Botanique'' en 1813 foi reemplazáu en 1930 pol altamente consensuáu, "internacional", ''International Code of Botanical Nomenclature'' ([[Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica]], ICBN), que trata sobre la nomenclatura de [[planta|plantes]] y [[fungos]]. El que orixinalmente fuera'l ''Strickland Code'' (1842), que reglaba los nomes de los [[animal|animales]], foi revisáu y renomáu como ''International Code of Zoological Nomenclature'' ([[Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica]], ICZN) en [[1901]]. El principiu básicu de los dos Códigos yera'l principiu de prioridá, que promovería'l so oxetivu básicu, el so principiu más<ref name="Mayr 1942" /> básicu: la estabilidá na nomenclatura. El de Botánica estableció l'añu de la publicación de ''Species Plantarum'', 1753, como l'añu en que s'empecipia la nomenclatura botánica moderna, dexando ensin efeutu los nomes publicaos pa llantar antes d'esa fecha. De la mesma forma, el Códigu de Zooloxía estableció l'añu 1758, l'añu en que Linneo publicó la décima edición del ''Systema Naturae'' y el primeru en qu'utilizó la so nomenclatura binomial pa los animales, como'l d'entamu de la nomenclatura zoolóxica, dexando ensin efeutu los nomes publicaos p'animales antes d'esa fecha. Los dos Códigos compartieron los mesmos "principios de Nomenclatura", y dende la so apaición realizáronse dacuando Congresos Internacionales pa la so revisión.
Los bacteriólogos, que s'atuvieren al Códigu Botánicu, col tiempu desenvolvieron el so propiu Códigu ([[Códigu Internacional de Nomenclatura de Bacteries]], publicáu en 1958). El [[Códigu Internacional de Plantes Cultivaes]] de la mesma biforcó los [[cultivar]]es de les variedaes botániques en 1952, cola so última publicación en 2009.<ref name="Brickell et al. 2009" />
A lo llargo del tiempu fueron constantes les propuestes d'harmonizar, unificar, o reemplazar los Códigos, pero nenguna llograría un altu consensu (Dall 1877,<ref name="Dall 1877" /> ver tamién Savory 1962<ref name="Savory 1962" />).
(tipo - definición d'estabilidá)
=== Rellación coles taxonomíes populares ===
Sabemos bien pocu alrodiu de la rellación ente los naturalistes profesionales y los aficionaos y el públicu polo xeneral, magar estes rellaciones formen parte de la fonderada histórica qu'ayudó a modelar la bioloxía sistemática (Judd ''et al.'' 2007, pero ver por casu Allen 1976<ref>Allen, D. Y. 1976. ''The naturalist in Britain: A social history.'' A. Lane, Londres.</ref>).
Como la sistemática tuvo'l so orixe n'Europa, los primeros grupos que se formaron fueron aquellos que yeren obvios na flora europea. Amás, la disciplina tuvo apoderada por europeos mientres centuries. Fora d'Europa, especialmente naquellos llugares que fueren colonies europees, la dominación europea foi especialmente evidente en que les flores de los países fueron escrites por botánicos europeos y basaes en materiales guardaos n'instituciones europees (Judd ''et al.'' 2007<small>:41</small>). Fora d'Europa, los científicos munches vegaes desvalorizaron les conocencies que teníen sobre les especies los nativos que teníen una fonda conocencia de la Naturaleza nel llugar del que yeren orixinarios. Por casu, cuando los europeos afayaron América y rellacionáronse colos sos pueblos orixinarios, desoyeron esa pervalible fonte de conocencia.
{| class="cquote" role="presentation" style="margin:auto; border: none; background-color:transparent; width:95%;"
|-
| style="width: 20px; vertical-align: top; border: none; color:#bbbbbb; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: left; padding:10px 10px;" | “ || style="vertical-align: top; border: none; padding:4px 10px;" | Los nomes nativos paecen perder toa importancia y repetidamente los espedicionarios señalar como nomes illexítimos. Para [[Antonio de Ulloa]], "el llinguaxe Quechua de los Inques avérase más al llinguaxe de los neños". Al paecer, los nativos nun entendíen les pallabres y les conocencies propies de cualquier sociedá civilizada como ''Dios'', ''virxinidá'' o ''inmaculada concepción''. Los indíxenes americanos teníen innumberables nomes para plantes pero non una única pallabra que pudiera traducise como ''árbol''. Cultures que la so sobrevivencia dependía de la conocencia y usu de la vexetación circundante, reconocíen numberoses plantes d'utilidá, sabíen cuálos yeren los sos usos, y diéren-yos nomes descriptivos. Sicasí, ye obviu que nun compartíen colos naturalistes europeos [los sos] conceutos d'especie, xéneru o clase. Pa conquistar plantes estrañes, l'européu se deb[ía] desfaer de continxencies locales y fabricar "tipos ideales" conformes col sistema de clasificación européu. || style="width: 20px; vertical-align: bottom; border: none; color:#bbbbbb; font-size:40px; font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-weight: bold; line-height: .6em; text-align: right; padding:10px 10px;" | ”
|-
| colspan="3" class="cquotecite" style="border: none; padding-right: 4%; font-size: smaller; text-align: right;" | <cite>— Nieto Olarte (2003<ref>{{cita publicación | autor = Nieto Olarte, M.
| añu = 2003
| títulu = Historia Natural y l'Apropiación del Nuevu Mundu na Ilustración Española |
publicación = Bull. Inst. Fr. Ètudes Andines
| volume = 3
| númberu = 32
| páxines = 417-429
| url =
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}} Pa les frases testuales de Ulloa cita como fonte a Pagden, 1993: 132</ref>)</cite>
|}
<!----{{cita|Los nomes nativos paecen perder toa importancia y repetidamente los espedicionarios señalar como nomes illexítimos. Para [[Antonio de Ulloa]]: ''el llinguaxe Quechua de los Inques avérase más al llinguaxe de los neños''. Al paecer, los nativos nun entendíen les pallabres y les conocencies propies de cualesquier ''sociedá civilizada'' como ''Dios'', ''virxinidá'' o ''inmaculada concepción''. Los indíxenes americanos teníen innumberables nomes para plantes pero non una única pallabra que pudiera traducise como ''árbol''. Cultures que la so sobrevivencia dependía de la conocencia y usu de la vexetación circundante, reconocíen numberoses plantes d'utilidá, sabíen cuálos yeren los sos usos, y diéren-yos nomes descriptivos. Sicasí, ye obviu que nun compartíen colos naturalistes europeos (los sos) conceutos d'especie, xéneru o clase. Pa conquistar plantes estrañes, l'européu tien de desfacer de continxencies locales y fabricar tipos ideales conformes col sistema de clasificación européu.<ref>{{cita publicación | autor = Nieto Olarte, M.
| añu = 2003
| títulu = Historia Natural y l'Apropiación del Nuevu Mundu na Ilustración Española |
publicación = Bull. Inst. Fr. Ètudes Andines
| volume = 3
| númberu = 32
| páxines = 417-429
| url =
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}<small> Pa les frases testuales de Ulloa cita como fonte a Pagden, 1993: 132 </small></ref>}}.---->
Poques vegaes les conocencies locales fueron utilizaos tantu con criterios antropolóxicos como pa la investigación farmacéutica. L'adecuación o non de les taxonomíes tradicionales al criteriu científicu foi oxetu de delles investigaciones.
{{#tag:ref|«Los indíxenes dacuando tienen nomes especiales pa diversos tipos de Yagé, y atribúyen-yos distintos efeutos, inclusive creen que tienen distintes composiciones químiques. Les clasificaciones feches poles indíxenes pueden referise a la edá, a les distintes partes del bejuco, o a formes ecolóxiques derivaes de variaes condiciones de crecedera, dependientes del suelu, el mugor, el visiegu....» (Mueles 1997, "La Patente del Yagé"<ref>{{cita publicación | autor = Muelas, L.
| añu = 1997
| títulu = La Patente del Yagé
| publicación = Semillas
| númberu = 9
| url = http://www.semillas.org.co/sitio.shtml?apc=a1a1--&x=20154743
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>)|group=nota}}
== Perspectives actuales de la ciencia de la Taxonomía ==
Nes décades de 1990 y 2000 volvió ponese de moda la ciencia taxonómica nel ambiente científico,<ref name="Mallet y Willmott 2003" /><ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Wheeler et al. 2004" /><ref name="Padial et al. 2010" /> debíu en parte al revolucionariu enfoque facer# posible pola cantidá de datos derivaos del analís d'[[ADN]] a los problemes taxonómicos,<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> y en parte a la conciencia de la so utilidá, dada la crisis de [[biodiversidá]] que tamos viviendo. Nueves teunoloxíes rellacionaes cola dixitalización de los datos y l'usu d'internet ufierten un potencial ensin precedentes pa la diseminación de los productos de la investigación, pero coles mesmes qu'éstes remanecen reparar "brengosos intentos" escontra'l encapsulamiento y l'establecimientu de nueves barreres pa la comunicación.<ref name="Steele et al. 2006" /> Les nueves ferramientes disponibles xeneren un alderique alrodiu de la utilidá de les regles de la nomenclatura nel so estáu actual, y planteguen la necesidá de reformar los Códigos, reformes qu'entá se tán aldericando y dalgunes d'elles yá s'incorporaron.<ref name="BioCode intro" />
=== La torga taxonómica ===
[[Ficheru:Wheeler 2004 Fig 1 número propuestas evaluadas por la US NSF en Biología Sistemática.png|upright=1.25|thumb|derecha|Nel periodu nos '1990 en que foi "tecnológicamente correutu"<ref name="Wheeler 2004" /> realizar [[analises moleculares d'ADN]] presupuestar a la Bioloxía Sistemática, pero la descripción de la biodiversidá -de la que'l mayor apurra sigui proviniendo del númberu de puestos de trabayu estables esvalixaos balanceadamente en toles rexones n'universidaes, museos y xardinos botánicos-<ref name="Landrum 2001" />, quedó apostrada. (<ref name="Wheeler 2004" />,<ref name="Wilson 2000" /> <small>citáu en</small><ref name="Landrum 2001" />)]]
Quiciabes sosprienda que la descripción de les especies güei calcúlase realizada namái nun 1% o hasta un 15%, porque les plantes y los animales grandes de rexones bien poblaes como les rexones templaes tán relativamente bien descriptos, pero fora d'elles, como nos estratos arbóreos más altos de les selves tropicales o nel mundu microbianu colos sos tiempos xeneracionales tan pequeños que lo vuelven vastu y facer evolucionar a una velocidá enforma mayor que les plantes y animales de los qu'acostumamos a venos arrodiaos, les descripciones tienen anguaño una resolución bien baxu. Como munchos autores recuérdennos, les descripciones d'especies "nunca tán completes",<ref name="Godfray 2002" /><ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Will et al. 2005" /><ref name="de Carvalho et al. 2008" /> una y bones los descubrimientos de nuevos calteres y nueves poblaciones que trai cada nueva llinia d'evidencia y cada nueva coleuta obliguen a retestear les hipótesis y chequear cómo evolucionaron los llinaxes y cómo s'esvalixaron dende la última coleuta. Les demás ciencies de la vida (''life sciences'') vense llindaes cuando les hipótesis taxonómiques de les que faen usu son pocu resueltes o confiables,<ref name="Bortolus 2008" /><ref name="Wheeler 2004">Wheeler, Q. D. 2004. Taxonomic triage and the poverty of phylogeny. ''Phil. Trans. R. Soc. Lond. B'' 359. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1693342/pdf/15253345.pdf</ref><ref name="Gotelli 2004">Gotelli, N. J. 2004. A taxonomic wish-list for community ecology. ''Phil. Trans. R. Soc. Lond. B'' 359. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1693344/pdf/15253346.pdf</ref><ref name="Maze 2004">Maze, G. M. 2004. The role of taxonomy in species conservation. ''Phil. Trans. R. Soc. Lond. B'' http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1693347/pdf/15253356.pdf</ref>, lo que vuelve los oxetivos d'esta ciencia anguaño bien alloñaos de la demanda<ref name="Ebach et al. 2011" />, a lo que se refier dende<ref name="Evenhuis 2007">Evenhuis, N. L. (2007). Helping solve the “other” taxonomic impediment: completing the eight steps to total enlightenment and taxonomic nirvana. ''Zootaxa'', 1407, 3-12. http://mapress.com/zootaxa/2007f/zt01407p012.pdf</ref> la ''Convention on Biological Diversity'' de 1995 como "'''la torga taxonómica'''".<ref name="Godfray 2002" /><ref name="Ebach et al. 2011">Ebach, M. C., Valdecasas, A. G., & Wheeler, Q. D. (2011). Impediments to taxonomy and users of taxonomy: accessibility and impact evaluation. ''Cladistics'', 27(5), 550-557. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1096-0031.2011.00348.x/abstract?userIsAuthenticated=false&deniedAccessCustomisedMessage=</ref> Les causes de la torga fueron llamaes polos científicos "la crisis taxonómica"<ref name="Godfray 2002" /><ref name="Dayrat 2005" />, o tamién "la torga a la taxonomía"<ref name="Ebach et al. 2011" />, en referencia a la relativa<ref name="Ebach et al. 2011" /> falta de recursos treslladaos a alfa-taxonomía y a les torgues sociales<ref name="Werner 2006" /><ref name="Thessen y Patterson 2011" /> pal so desenvolvimientu, una ciencia que tien de competir polos recursos llindaos n'universidaes y subsidios coles mesmes ciencies que la tienen de torga.<ref name="Bortolus 2008" /><ref name="de Carvalho et al. 2008" />
Los taxónomos descriptivos tienen pocos gastos amás del salariu, los que precisen pa publicar, pa realizar dalgún viaxe y quiciabes dalgún equipamientu adicional, de lo que lo más oneroso ye'l "''molecular lab''" del que basta con unu cada 10 llaboratorios.<ref name="Landrum 2001" /> A lo que los taxónomos referir por recursos n'alfa-taxonomía ye presupuestar más cantidá de taxónomos con subsidios, plazos y evaluaciones curriculares más realistes, y el caltenimientu al llargu plazu de les coleiciones:<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />
*(1) Les '''[[Coleición (taxonomía)|coleiciones]]'''<ref name="Suárez y Tsutsui 2004" /><ref name="de Carvalho et al. 2008" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /> a les que güei se suman les d'archivos dixitales y les de cultivos vivos de bacteries, protozoos, algues y fungos<ref name="Berendsohn et al. 2011" />, que se suxer que se depositen n'instituciones dedicaes como [[muséu|museos]] y [[xardín botánicu|xardinos botánicos]]. Dalgunos d'ellos tienen coleiciones yá centenaries que caltienen los exemplares de la distribución de les especies n'otres dómines y son una referencia de la so evolución,<ref name="Thessen y Patterson 2011" /> y son independientes de los arbitrios d'un investigador o "pequeñu lab"{{refn|group=cita|name=pequeñu lab cita|"Pequeñu lab" en contraposición a "big lab" ''sensu'' de Carvalho et al. (2008<ref name="de Carvalho et al. 2008" />): "''...a bultable sense of isolation affecting many taxonomists nested in university departments wherein the majority of faculty are biochemists, physiologists, molecular biologists, and other 'big lab' professionals who usually have greater amounts of funding and frequently work (and publish) in teams...''".}} que quiciabes se desfacer de les coleiciones dempués de la muerte del especialista, o quiciabes él mesmu tenga de desfacer dacuando de les coleiciones que nun utiliza pa faer llugar nel espaciu llindáu que-y ye asignáu na universidá pa depositar coleutes nueves. Güei envalórase que s'atopen depositaes ente 1,2 y 2,1<ref name="Blagoderov et al. 2012">Blagoderov, V., Kitching, I. J., Livermore, L., Simonsen, T. J., & Smith, V. S. (2012). Non specimen left behind: industrial scale digitization of natural history collections. ''ZooKeys'', (209), 133–146. doi:10.3897/zookeys.209.3178 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3406472/</ref> o 3 [[Millardo|mil millones]]<ref name="Chavan y Ingversen 2009" /> d'unidaes. Les coleiciones dedicaes tienen de tar preparaes pa la crecedera constante de les sos coleiciones<ref name="Wheeler 2004" /> de lo que s'ocupen en parte los sos [[Curador (taxonomía)|curadores]] por aciu los intercambios con otres coleiciones, quien tamién faen el pervalible trabayu de re-identificación d'especies pa garantizar la so actualidá y evitar espardimientos d'errores<ref name="Suárez y Tsutsui 2004" /><ref name="de Carvalho et al. 2008" />; y *(2)
L'entrenamientu y salariu de '''nuevos taxónomos''' quien, sobre la base de los datos crudos tomaos de les sos coleutes y otres primeramente depositaes en coleiciones, publicar trabayos de [[lliteratura taxonómica primaria]] (namái preparar, la finalidá del impresionante programa PEET<ref name="Evenhuis 2007" />, nun funcionar porque depués nun consiguieron trabayu<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />).
Como la mayor parte del trabayu científicu, el trabayu de l'alfa-taxónomo ye conducíu en proyeutos relativamente pequeños, con un investigador principal con un llaboratoriu asignáu na universidá y dedicación part-time al proyeutu, y quiciabes dos o trés estudiantes de doctoráu que yá se ganaron esa primer beca utilizando'l llaboratoriu d'otru o investigadores part-time del ''staff''.<ref name="Heidorn 2008" /> En taxonomía descriptiva los proyeutos son particularmente pequeños, de normal faise referencia a un solu investigador, "el taxónomo especializáu en tal taxón", que trabaya en solitariu nun taxón particular col so salariu cobráu na universidá o'l muséu.<ref name="de Carvalho et al. 2008" /> La mayor parte de los subsidios (''grants'') daos por axencies gubernamentales o internacionales dedicaes a la mantención de la ciencia son daos a la "pequeña ciencia" ('''''small science'''''), con una duración permediu de 3 años,<ref name="Heidorn 2008" /> los investigadores caltienen la so estabilidá llaboral consiguiendo emplegu nuna universidá -o museos d'historia natural, xardinos botánicos-, a los que dediquen la otra parte del so tiempu de trabayu.<ref name="Heidorn 2008" /> En ciencia, pocos proyeutos son ambiciosos y arreyen docenes de científicos, de normal enfocaos en tomar de datos relativamente homoxéneos y en cantidá xigantesca entamaos alredor de dalguna instrumentación caro y dedicao,<ref name="Heidorn 2008" /> la llamada "'''''big science'''''" qu'apurre "'''''big data'''''", de la que los exemplos que suelen mentase son l'astronomía y la física de les partícules d'alta enerxía.<ref name="Thessen y Patterson 2011" /> Les universidaes perciben un porcentaxe de los subsidios adquiríos polos sos investigadores y del prestíu qu'éstos acarreten polo que tienen preferencia por ocupar investigadores que los llogren.<ref name="Werner 2006" /> Les axencies de subsidios obliguen a l'alfa-taxonomía a competir con otros proyeutos pa ganar los ''grants'', pero ésta termina apostrada por razones n'apariencia emocionales<ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Landrum 2001" /> -munchos usuarios y hasta científicos ven a l'alfa-taxonomía o taxonomía descriptiva como una "ciencia polvorienta"<ref name="Marshall 2005">Marshall, Y. 2005. Will DNA Bar Codes Breathe Life Into Classification? ''Science''. 307. http://barcoding.si.edu/BackgroundPublications%5CScience_Marshall_2005.pdf</ref><ref name="McClain 2011">McClain, C. (2011). The mass extinction of scientists who study species. ''Wired Science'', 19(01). http://aberlentomo.fr/16_suppl_web_ento/mass_extinction_of_scientists_who_study_species.pdf</ref>, y nun paeciera que los tremaos taxones de los que s'ocupa'l so pisu pudiera afectar el trabayu del restu de la facultá<ref name="de Carvalho et al. 2008" />.<!----, ocupada de tomar calteres de les coleiciones como si nun fora faer ciencia<ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Will et al. 2005"/><ref name="Dayrat 2005"/><ref name="McClain 2011" /><ref name="Wägele et al. 2011" /> o faen lo que nun ye ''trendy''<ref name="de Carvalho et al. 2008" /> nin paeciera que los tremaos taxones de los que s'ocupa'l so pisu pudiera afectar el trabayu del restu de la facultá<ref name="de Carvalho et al. 2008" /> nin xenerar puntos sobresalientes nun currículum.<ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Werner 2006" /> Nun se tán unviando prácticamete proposiciones de monografíes y revisiones taxonómiques a evaluar poles axencies de subsidios.<ref name="Wheeler 2004" /> Los estudiantes que lu perciben nun tienen interés nesa especialización.<ref name="Werner 2006" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007"/><ref name="Werner 2006"/> Los sos llaboratorios son llamaos "les cueves", "les cueves del cuartu pisu".<ref name="de Carvalho et al. 2008" />--------->
Los investigadores que yá tienen el so propiu llaboratoriu son los qu'escueyen d'ente los estudiantes de les sos materies a los que van pidir un subsidiu y un puestu de trabayu y que potencialmente van competir col mesmu investigador que-yos ta dando una oportunidá, esto foi mentáu como torga (<small><ref name="Werner 2006" />,<ref name="Lawrence 2008" />,<ref name="de Carvalho et al. 2008" />en rta. a<ref name="Evenhuis 2007" /></small>), pero nun hai diferencies nesi puntu ente les demás cañes de la ciencia y l'alfa-taxonomía. (<ref name="de Carvalho et al. 2008" />,<ref name="Werner 2006" />,<ref name="Lawrence 2008" />) El mecanismu pa evaluar el trabayu d'un científicu tradicionalmente ye la so visibilidá,<ref name="Costello 2009" /><ref name="McClain 2011" /> d'esa forma promociónase la calidá y se desalientan les conductes desaparentes.<ref name="Costello 2009" /><ref name="Kratz y Strasser 2014">Kratz, J., & Strasser, C. (2014). Data publication consensus and controversies. ''F1000Research'', 3.</ref><!---- Por que vuelva'l curiosu de recursos precisa un cambéu cultural tantu na comunidá científica como nes axencies que la subsidian.<ref name="Payne et al. 2012" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />----> Pero va décades que-y lo evalúa no que se convirtió unu de los puntos más sobresalientes nel so currículum:<ref name="de Carvalho et al. 2008" /><ref name="Payne et al. 2012" /> la cantidá de publicaciones en revistes científiques y el prestíu de cada revista na que se publicó midíu en forma de "'''factor d'impautu'''", esti postreru calculáu pol ''Institute of Scientific Information'' (''ISI''), dende los '90 parte de '''Thomson Reuters'''{{refn|group=nota|name=ISI nota|''Institute of Scientific Information'' o ISI, parte de ''Thomson Reuters''. El factor d'impautu de ISI ye la midida más antigua y una autoridá en midíes de prestíu, magar tien los sos falencias y puede ser manipulada. ISI ye dende principios de los 1990 parte de Thomson Reuters. El factor d'impautu IF creáu por ISI nun foi orixinalmente creáu colos fines colos que lo utiliza anguaño, la historia d'esi cambéu en Boero (2010<ref name="Boero 2010">Boero, F. (2010). The study of species in the yera of biodiversity: a tale of stupidity. ''Diversity'', 2(1), 115-126. http://www.mdpi.com/1424-2818/2/1/115/pdf</ref>). Descripción y comentarios en Steele et al. (2006<ref name="Steele et al. 2006" />).}}. El factor d'impautu como anguaño calculáu ye, en cada añu determináu, de les revistes indexadas na ''[[Web of Science]]'' (''WoS'') -índiz calteníu por Thomson Reuters-, la cantidá de vegaes que se citaron mientres l'añu los artículos publicaos nesa revista nos 2 años anteriores a esi, estremáu'l númberu total d'artículos publicaos por esa revista nesos dos años<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref>Zootaxa Impact Factor.http://www.mapress.com/zootaxa/support/impactfactor.htm</ref>. Los científicos intenten publicar en revistes d'altu impautu p'alimentar el so currículum, pero éstes suelen refugar los trabayos de índole taxonómica por cuenta de qu'ocupen enforma espaciu na revista y argumenten<ref name="Steiner et al. 2015" /><ref name="Pysek et al. 2013" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref name="Minelli 2003" /> que la so baxa cantidá de cites nos 2 años siguientes menguará-yos el factor d'impautu. Les publicaciones taxonómiques son llargues, riquen munches ilustraciones, y típicamente tienen una audiencia bien especializada que dura per munchos años: la vida permediu d'una monografía taxonómica puede calculase en décades o hasta centuries, en llugar d'en meses o n'años como'l común de les publicaciones.<ref name="Krell 2002" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /> Al autor de la mesma tóma-y años o inclusive décades la realización d'una monografía;<ref name="Payne et al. 2012" /> los sos trabayos más acabaos publicar a la fin de la so vida.<ref name="Landrum 2001" /> Parte fundamental anque implícita de la estructura d'un trabayu científicu, artículos bien diversos utilicen per munchos años la información o les claves recoyíes de cada publicación d'alfa-taxonomía, pero nun hai costume de citalos nes referencies (delles revistes precisen qu'al nomar un taxón cítese l'autor del nome y la primer descripción, pero tampoco riquen que los cite nes referencies).<ref name="Minelli 2003" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref name="McClain 2011" /><ref name="Payne et al. 2012" /> La información recoyida impresiona como si nun precisara un autor que lu sofite, nun hai interés de les editoriales que cuerren tres les métriques de factor d'impautu en citalos<ref name="Lawrence 2008" />, nin una vegada publicaos amiéstase la cita correspondiente nin los ralos temporales afechos nos índices de los que se faen los analises de ránkings, polo que los autores de les descripciones y claves queden fora del rangu reconocíu de publicaciones no emocional y nes métriques de factor d'impautu<ref name="Payne et al. 2012">Payne, J. L., Smith, F. A., Kowalewski, M., Krause Jr, R. A., Boyer, A. G., McClain, C. R., Finnegan, S, Novack-Gottshall, PM & Sheble, L. (2012). A Lack of Attribution: Closing the Citation Gap Through a Reform of Citation and Indexing Practices.'' Taxon'', 61(6), 1349–1351. http://www.ingentaconnect.com/content/iapt/tax/2012/00000061/00000006/art00030</ref>.<!----innecesariu---- Payne et al. (2012<ref name="Payne et al. 2012" />) atoparon que les "cites perdíes" (''missing citations'') de publicaciones d'alfa-taxonomía nes referencies pueden ser de 18 hasta más de mil veces el númberu de cites realizaes, lo cual demuestra la cantidá de vegaes que puede utilizase y reutilizase un datu taxonómicu que pasa desapercibíu nes midíes d'impautu.------> La necesidá de cumplir con un estragal d'impautu, que nun mide la calidá nin la necesidá de la descripción d'un taxón, sinón la "atención"<ref name="Krell 2010" /><ref name="Werner 2006" /> que se-y empresta al mesmu, tamién aumenta la disparidad nes descripciones taxonómiques: provocó la deserción en sub-campos d'investigación pequeños o impopulares<ref name="Werner 2009" />, polo que los llamaos "'''taxones subrepresentados'''", ruinamente descriptos, inda son inoraos<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref name="Werner 2009" />; nel otru estremu ta dándose-y una importancia desatamañada, por cuenta de la so popularidá, a los estudios que testean les hipótesis taxonómiques puramente por métodos moleculares y a les publicaciones sobre los bien espublizaos ADN ''barcodes'', magar ésta ye namái una de les ferramientes utilizaes polos taxónomos pa testear les llendes de los taxones y p'identificalos<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />.<!-----Siendo investigadores que trabayen y publiquen polo xeneral en solitariu en llaboratorios aisllaos del restu de la facultá,<ref name="de Carvalho et al. 2008" />-----> El númberu de cites amenorgar a les que faen los pocos taxónomos especializaos nel mesmu taxón nos dos años siguientes a les esporádiques publicaciones, y de la mesma si estos colegues publiquen nes poques revistes taxonómiques cubiertes pol índiz de Thomson Reuters.<ref name="Krell 2002" /> Los trabayos publicaos pal legu o non intencionales pa ser citaos, como les [[guía de campu|empones de campu]], nun son valoraos.<ref name="Landrum 2001" /> Les monografíes, flores y faunes paecen un trabayu que se fai con un salariu que se va pagar sía comoquier, nun se premien con subsidios los trabayos terminaos.<ref name="Landrum 2001" /> El taxónomo nun percibe la conveniencia de publicar tol material que tien,<ref name="Evenhuis 2007" /><ref name="Werner 2009">Werner, Y. L. (2009). The aspiration to be good is bad: The “Impact Factor” hurts both science and society. ''Int J Sci Soc,'' 1, 99-105. http://ijy.cgpublisher.com/product/pub.187/prod.14 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150908031604/http://ijy.cgpublisher.com/product/pub.187/prod.14 |date=2015-09-08 }}</ref><ref name="Landrum 2001" /><ref name="Huang et al. 2012" /> y una fonte de conocencia pervalible perder col retiru del especialista, volviéndose tras nes hipótesis taxonómiques sobre'l so taxón.<ref name="Evenhuis 2007" /><ref name="Tautz et al. 2003" /> L'alfa-taxonomía claramente precisa que se amolde a la so midida la manera d'evaluar les sos publicaciones científiques, nesta "yera del factor d'impautu" <span style="color:#888888;">(HCJ Godfray<ref name="Godfray y Knapp 2004" />, S Knapp<ref name="Godfray y Knapp 2004">Godfray, HCJ, S Knapp. 2004. Introduction. ''Phil. Trans. R. Soc. Lond. B'' 359.</ref>, I Agnarsson<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />, M Kuntner<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" />, YL Werner<ref name="Werner 2009" />, R Page<ref name="Page 2009" />, MC Ebach<ref name="Ebach et al. 2011" /><ref name="de Carvalho et al. 2014" />, AG Valdecasas<ref name="Valdecasas 2000">Valdecasas AG, Castroviejo S, Marcus LF (2000) Reliance on the citation index undermines the study of biodiversity. ''Nature'' 403(6771):698</ref><ref name="Valdecasas 2011" /><ref name="Ebach et al. 2011" /><ref name="de Carvalho et al. 2014" />, QD Wheeler<ref name="Ebach et al. 2011" /><ref name="de Carvalho et al. 2014" />, LR Landrum<ref name="Landrum 2001" />, S Castoviejo<ref name="Valdecasas 2000" />, LF Marcus<ref name="Valdecasas 2000" />, MR de Carvalho<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, DM Williams<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, SS Nihei<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, MT Rodrigues<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, T Grant<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, LF Silveira<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, H Zaher<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, AC Gill<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, RC Schelly<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, JS Spaks<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, FA Bockmann<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, B Séret<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, H-C Ho<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, L Grande<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, O Rieppel<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, A Dubois<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, A Ohler<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, J Faivovich<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, LCS Assis<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, PZ Goldstein<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, EAB de Almeida<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, G Nelson<ref name="de Carvalho et al. 2014" />, JL Payne<ref name="Payne et al. 2012" />, FA Smith<ref name="Payne et al. 2012" />, M Kowalewski<ref name="Payne et al. 2012" />, RA Krause Jr<ref name="Payne et al. 2012" />, AG Boyer<ref name="Payne et al. 2012" />, CR McClain<ref name="Payne et al. 2012" /><ref name="McClain 2011" />, S Finnegan<ref name="Payne et al. 2012" />, PM Novack-Gottshall<ref name="Payne et al. 2012" />, L Sheble<ref name="Payne et al. 2012" />, CHC Lyal, AL Weitzman<ref name="Lyal y Weitzman 2004" />, T Borsch, P Hernández-Ledesma, WG Berendsohn, H Flores-Olvera, H Ochoterena, FO Zuloaga, S von Mering y N Kilian 2015 manuscritu aceptáu<ref name="Borsch et al. 2015" />, JV Crisci<ref name="Crisci 2006" />, F Boero<ref name="Boero 2010" />, H Wägele<ref name="Wägele et al. 2011" />, A Klussmann-Kolb<ref name="Wägele et al. 2011" />, M Kuhlmann<ref name="Wägele et al. 2011" />, G Haszprunar<ref name="Wägele et al. 2011" />, D Lindberg<ref name="Wägele et al. 2011" />, A Koch<ref name="Wägele et al. 2011" /> y JW Wägele<ref name="Wägele et al. 2011" />, KA Seifert<ref name="Seifert 2008" />, PW Crous<ref name="Seifert 2008" />, JC Frisvad<ref name="Seifert 2008">Seifert KA, Crous PW, Frisvad JC (2008) Correcting the impact factors of taxonomic journals by appropriate citation of taxonomy (ACT). ''Persoonia'' 2008, 20:105. Según Wägele et al. 2011, propón unes práutiques "xustes" pa referenciar el trabayu del taxónomo, vuelve citar ente otros que propunxeron polítiques pa referenciar al taxónomo, pa dicir que fueron "largamente inoraos".</ref>, P Pyšek<ref name="Pysek et al. 2013" />, PE Hulme<ref name="Pysek et al. 2013" />, LA Meyerson<ref name="Pysek et al. 2013" />, GF Smith<ref name="Pysek et al. 2013" />, JS Boatwright<ref name="Pysek et al. 2013" />, NR Crouch<ref name="Pysek et al. 2013" />, Y Figueiredo<ref name="Pysek et al. 2013" />, LC Foxcroft<ref name="Pysek et al. 2013" />, V Jarošík<ref name="Pysek et al. 2013" />, DM Richardson<ref name="Pysek et al. 2013" />, J Suda<ref name="Pysek et al. 2013" />, JRU Wilson<ref name="Pysek et al. 2013" />, van der Velde<ref name="van der Velde 2001" />, F-T Krell<ref name="Krell 2000">Krell, F-T. 2000 Impact factors llabren't relevant to taxonomy. ''Nature''.<br />Krell, F. T. (2002). Why impact factors don't work for taxonomy. ''Nature'', 415(6875), 957-957.<br />Krell F-T. 2009. The poverty of citation databases: Data mining is crucial for fair metrical evaluation of research performance.'' BioScience'' 59: 6–7. http://bioscience.oxfordjournals.org/content/59/1/6.full.pdf+html<br />Krell, F.T. (2010) Should editors influence journal impact factors? ''Learned Publishing'', 23, 59–62</ref>, J Ellis<ref>Ellis, J., 2002. Why impact factors don't work for taxonomy. ''Nature'' 415, 957.</ref>, HAI Benítez<ref>Benítez, H. A. (2014). Is the Fever for High Impact a Disadvantage for Systematists?. ''Neotropical Entomology'', 43(4), 295-297. http://www.researchgate.net/profile/Hugo_Benitez/publication/261366680_Is_the_Fever_for_High_Impact_a_Disadvantage_for_Systematists/links/00463536229cb45244000000.pdf</ref>, LA McDade<ref name="McDade et al. 2011" />, DR Maddison<ref name="McDade et al. 2011" />, R Guralnick<ref name="McDade et al. 2011" />,HAI Piwowar<ref name="McDade et al. 2011" />, ML Jameson<ref name="McDade et al. 2011" />, KM Helgen<ref name="McDade et al. 2011" />, PS Herendeen<ref name="McDade et al. 2011" />, A Hill<ref name="McDade et al. 2011" />, ML Vis<ref name="McDade et al. 2011">McDade, L. A., Maddison, D. R., Guralnick, R., Piwowar, H. A., Jameson, M. L., Helgen, K. M., PS Herendeen, A Hill y Vis, M. L. (2011). Biology needs a modern assessment system for professional productivity. ''BioScience'', 61(8), 619-625. http://bioscience.oxfordjournals.org/content/61/8/619.full</ref>, GH Pyke<ref name="Pyke 2014">Pyke, GH (2014) Evaluating the Quality of Taxonomic Publications: A Simple Alternative to Citations and Effort. ''BioScience'' first published online September 29, 2014 doi:10.1093/biosci/biu154 http://bioscience.oxfordjournals.org/content/early/2014/09/29/biosci.biu154.extract</ref>, B Páll-Gergely<ref>Páll-Gergely, B. (2014). Suggestions to improve the Taxonomy Index (T-Index) introduced by Valdecasas (2011). ''Zootaxa'', 3780(2), 399-400. http://www.biotaxa.org/Zootaxa/article/download/zootaxa.3780.2.11/7374 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160418153811/http://www.biotaxa.org/Zootaxa/article/download/zootaxa.3780.2.11/7374 |date=2016-04-18 }}</ref>, P Venu<ref name="Venu y Sanjappa 2011" />, M Sanjappa<ref name="Venu y Sanjappa 2011">Venu, P., & Sanjappa, M. (2011). The impact factor and taxonomy. ''Current Science'', 101(11), 1397-1397. http://repository.ias.ac.in/94703/1/The_impact_factor.pdf</ref>, a pesar de la respuesta del creador del IF, Y Garfield<ref>Y Garfield (2001) Taxonomy is small, but it has its citation classics. ''Nature'' 413, 107 (13 September 2001) doi:10.1038/35093267 http://www.nature.com/nature/journal/v413/n6852/full/413107b0.html</ref>)</span>. PA Lawrence recordábanos nel 2008<ref name="Lawrence 2008" /> que la forma más segura d'evaluar un trabayu científicu ye lleéndolo -la forma habitual de faelo nel pasáu. El problema d'esti enfoque ye que namái evalúa en retrospectiva, sobre trabayos que tomaron munchos años de realización.<ref name="Landrum 2001" />
Delles conductes escontra la '''nomenclatura formal''' pueden amenorgar la calidá de la información taxonómica y repercutir nel prestíu de la caña polo xeneral<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref name="Dayrat 2005" />. Nun hai requisitos mínimos pa describir una especie, y dellos autores tán d'alcuerdu en nomar una coleuta de la que nun pudo determinase'l taxón al que pertenecía depués de la [[revisión taxonómica]] siempres que tea correutamente depositada nuna coleición accesible por otros taxónomos, como si afitárase un epítetu a un "tipu" pa dempués circunscribir les especies cuando pueda presupuestase<ref>Como'l taxónomo Liberty Hide Bailey alredor de la década de 1930.</ref>, pero hai autores que denuncien que delles coleutes tán siendo nomaes formalmente ensin que'l paper brinde la posibilidá a los demás biólogos de retomar o testear les sos hipótesis, o ensin faer una revisión taxonómica refecha que lo xustificara.<ref name="Dayrat 2005" /><ref name="Agnarsson y Kuntner 2007" /><ref name="Joppa et al. 2011" /><ref name="Von Staden et al. 2013" /><!----perhí mal interpretáu-----Al 2011, el númberu de descripcioned'species aumentó, pero'l númberu de revisiones de la so taxonomía menguó, lo que s'evidencia en cómo menguó'l númberu de taxones tratáu per cada investigador (Joppa et al. 2011<ref name="Joppa et al. 2011" />, Von Staden et al. 2013<ref name="Von Staden et al. 2013" />).------> Decenes de miles de nomes nuevos
publicar por añu<ref name="decenasmiles nuevos">"During 2001–201
0, the total number of new animal taxa fluctuated between 18,106 and 20,709 per year according to ''Zoological Record'' (Fig. 6A)" http://www.mapress.com/zootaxa/2011/f/zt02896p007.pdf</ref>, de los cualos un porcentaxe bien alto, que según l'autor y el taxón trataos pue ser envaloráu ente'l 25 y el 75%,<ref name="Costello et al. 2013" /><ref name="Carvalho et al. 2014" /> van ser nomes sinónimos de nomes previos d'especies más llargamente distribuyíes o más variables que lo orixinalmente descripto. En plantes anxospermes, quiciabes el grupu más estudiáu, calcúlase qu'hai 5 vegaes más nomes científicos qu'especies según los [[conceutu taxonómicu|conceutos taxonómicos]] actuales.<ref name="Patterson et al. 2006" /> Nun paez que se valoren los ''data papers'', les publicaciones qu'esponen los datos de les coleutes ensin cambeos nes hipótesis taxonómiques -qu'a pesar del nome, inclúin munches hipótesis taxonómiques: los calteres, les apomorfías, les especies según cada autor...<ref name="Wheeler 2004" />-, sicasí los papers que contienen actos nomenclaturales como l'establecimientu de nomes nuevos paecieren asumise como una señal honesta de la cantidá de trabayu que los autores tomaríense.<ref name="de Carvalho et al. 2013">De Carvalho, M. R., Ebach, M. C., Williams, D. M., Nihei, S. S., Trefaut Rodrigues, M., Grant, T., … & Nelson, G. (2013). [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cla.12045/abstract;jsessionid=0A171084B43Y197ADF47A883CC23904D.d02t01?deniedAccessCustomisedMessage=&userIsAuthenticated=false Does counting species count as taxonomy? On misrepresenting systematics, yet again.] ''Cladistics.''</ref>.<!------ La so programación ye senciella, pero les iniciatives teunolóxiques qu'anguaño s'ufierten públicamente difícilmente busquen la tresparencia nos "conceutos de taxón" y delimitaciones y los enllaces correspondientes a la lliteratura esistente, nomes, protologos, especímenes, tipos, matrices de datos de calteres, etc.<ref name="Borsch et al. 2015" />-------> Los nomes nun tienen que tar solamente establecíos, tienen que ser nomes "robustos"<ref name="de Carvalho et al. 2008" /><ref name="Wheeler 2004" />.
{| {{tablaguapa}} role="presentation" style="width:27%; font-size: smaller; float: left; margin: 0.5em 1.4em 0.8em 0em;"
|-
| colspan="3" | Diferencies ente los datos crudos compartíos pola cristalografía y la xeobioloxía<ref name="Cragin et al. 2010" />
|-
! carauterístiques de los datos !! cristalografía !! geobiología
|-
| tipo y ''value'' || 'datos crudos': un ''value'' mayormente ricu n'información, de llarga vida pa reusar el formatu de testu 'CIF': el tipu de datos más comúnmente compartíu || 'plantía amenorgada' tien valores permediu pa observaciones múltiples: lo más comúnmente riquío por otros
|-
| formatu || datos binarios: imaxe CIF: estándar de testu ampliu nel campu || Plantía de Excel
|-
| tamañu || cada imaxe o 'frame' = 0.25–1 MB set ye d'aproximao 2400 frames (aprox. 1 GB) archivu de testu >500 kB || <1 MB
|-
| accesibilidá || repositorios d'ampliu usu nel campu nos que munches revistes riquen que se depositen los CIFs ferramientes OAI-PMHb tán volviéndose disponibles pa los CIFs || pidíos direutos de los datos, dificultuosos y ad hoc, munches vegaes sobre la base de publicaciones
|-
| propiedá intelectual || modelu de serviciu: soluciones d'estructura de cristales provistos a los químicos; l'autoría de los datos ye ambigua, rique negociación primero que los datos pasen de manes || variable dependiendo de la fonte del presupuestu: primariamente gobiernu ya industria; l'autoría y derechos varien dende completu copyright a bien llindáu; común l'embargu de llargu plazu
|}
L'autoría de la publicación de los '''[[datu primariu (taxonomía)|datos primarios]]''' acomuñaos a les [[lliteratura taxonómica primaria|publicaciones primaries]], como fotografíes dixitales de los calteres, secuencies d'ADN, datos d'escurrimientu o de coleición y d'estaos de los calteres de cada especímen de referencia <span style="color:#888888;">(R Page<ref name="Page 2009">Page, Roderic. 2009. Is taxonomy disadvantaged by standad measures of academic performance? (foi editor de ''Systematic Biology'' del 2004 al 2007) http://network.nature.com/groups/taxonomy/forum/topics/3983 Citáu por Valdecasas (2011) ''Zootaxa''.</ref>, MJ Costello<ref name="Costello et al. 2015" /><ref name="Costello et al. 2013" /><ref name="Costello y Vanden Berghe 2006" />, B Vanhoorne<ref name="Costello et al. 2015" />, W Appeltans<ref name="Costello et al. 2015" />, WK Michener<ref name="Costello et al. 2013" />, M Gahegan<ref name="Costello et al. 2013" />, ZQ Zhang<ref name="Costello et al. 2013" />, PE Bourne<ref name="Costello et al. 2013" />, Y Vanden Berghe<ref name="Costello y Vanden Berghe 2006" />, X Huang<ref name="Huang et al. 2012" />, BA Hawkins<ref name="Huang et al. 2012" />, F Lei<ref name="Huang et al. 2012" />, GL Miller<ref name="Huang et al. 2012" />, C Favret<ref name="Huang et al. 2012" />, R Zhang<ref name="Huang et al. 2012" />, G Qiao<ref name="Huang et al. 2012" />, VS Chavan<ref name="Chavan et al. 2013" /><ref name="Chavan y Ingversen 2009" />, L Penev<ref name="Chavan et al. 2013" />, D Hobern<ref name="Chavan et al. 2013" />, P Ingwersen<ref name="Chavan y Ingversen 2009" />, Thomson Reuters 2012<ref name="Thomson Reuters 2012" />)</span>, evaluaría al taxónomo cola evaluación de la calidá de los mesmos y del trabayu que sofiten<ref name="Costello et al. 2015" /><ref name="Costello et al. 2013" /><ref name="Chavan et al. 2013" />. Los datos crudos son el fundamentu del trabayu taxonómicu, pero va munches décades que se baxaron los costos de la publicación en papel<ref name="Costello et al. 2013" /> y a pesar de que revistes electróniques como ''Zootaxa'' y ''Phytotaxa'' y repositorios esternos cola infraestructura y la capacidá d'almacenamientu riquíes reabrieron esa posibilidá<ref name="Costello et al. 2013" /> al 2015, como en bioloxía polo xeneral, la situación nun se revirtió ya inda son raramente publicaos,<ref name="Thessen y Patterson 2011" /> como son raramente citaos formalmente.<ref name="Kratz y Strasser 2015b" /><ref name="Force y Robinson 2014" /> Cuando se-yos preguntar, la mayoría de los científicos contesta que guarda datos ensin publicar d'esperimentos publicaos y tamién d'esperimentos "que nun dieron" (que nun refugaben una hipótesis nula y nun seríen aceptaos pa publicación), que "fuelguen nel sector inferior de la cajonera del llau esquierdu del so escritoriu", y la mayoría de les vegaes termina na basura al momentu del retiru del especialista, "entá nos retiros más planiaos", porque naide -nin siquier el científicu- sabe esautamente qué hai nesos medios d'almacenamientu y formatos que van quedando obsoletos yá que-yos falta la documentación fayadiza pa retomalos cuando los metadatos non anotaos yá fueron escaecíos.<ref name="Heidorn 2008" /> Nes encuestes como la publicada en Huang et al. (2012<ref name="Huang et al. 2012" />) o la fecha por Thomson Reuters en 2010 (Fig.1<ref name="Force y Robinson 2014">Force, M. M., & Robinson, N. J. (2014). Encouraging data citation and discovery with the Data Citation Index. ''Journal of computer-aided molecular design'', 28(10), 1043-1048.</ref>) la mayoría de los científicos taría d'alcuerdu en publicar los sos datos n'internet de forma ''open access'' si recibiera reconocencia por ello en dalguna forma similar a la publicación en revistes científiques, como coautoría o cites indexadas en bases de datos utilizaes en cálculos de métriques relevantes como les midíes de factor d'impautu<ref name="Force y Robinson 2014" /><ref name="Huang et al. 2012" /><ref name="Costello 2009" />. Sicasí, y a pesar de que paez evidente que la publicación de los datos aumenta'l númberu de cites de la publicación científica que fai usu d'ellos<ref name="Piwowar y Vision 2013">Piwowar HAI, Vision TJ. (2013) Data reuse and the open data citation advantage. PeerJ:y175 https://dx.doi.org/10.7717/peerj.175 <br />De la mesma cita a trabayos anteriores: "''There is evidence that studies that make their data available do indeed receive more citations than similar studies that do not (Gleditsch, Metelits & Strand, 2003; Piwowar, Day & Fridsma, 2007; Ioannidis et al., 2009; Pienta, Alter & Lyle, 2010; Henneken & Accomazzi, 2011; Sears, 2011; Dorch, 2012).''"</ref>, al 2010 la proporción de datos xubíos a GBIF, el repositorio más grande d'escurrimientos de especímenes creáu nel 2001 pa satisfaer un oxetivu clave de la ''Convention on Biological Diversity'',<ref name="Costello et al. 2013" /> baxó añu a añu en rellación a la que se detecta o "atopa",<ref name="Costello et al. 2013" /> y d'ella namái fragmentos tán acomuñaos a publicaciones científiques, siendo la mayor parte datos de coleiciones financiaes por organizaciones gubernamentales<ref name="Costello et al. 2013" />, y más de la metá de los que lo fixeren que contestaron la encuesta refugaben la responsabilidá de la calidá de los datos xubíos a esi repositorio<ref name="Costello et al. 2013" />. Al 2013 ta demostráu qu'una política que fixera mandataria la publicación de los datos con un aseguro del so preservación y accesu al momentu de la publicación del ''paper'' alteria esti paisaxe pa los autores,<ref name="Vines et al. 2013">Vines, T. H., Andrew, R. L., Bock, D. G., Franklin, M. T., Gilbert, K. J., Kane, N. C., Moore, J-S., Moyers, B. T., Renaut, S., Rennison, D. J., Veen, T. & Yeaman, S. (2013). Mandated data archiving greatly improves access to research data. ''The FASEB journal'', 27(4), 1304-1308. http://www.fasebj.org/content/27/4/1304.full</ref> y dende el 2011 reforzáronse polítiques nesta direición per parte de delles editoriales, gobiernos y organizaciones (p.ej. Canadá<ref>Canada's Action Plan in Open Government. http://data.gc.ca/eng/ canadas-action-plan-open-government. Accessed 16 March 2014.</ref>, USA<ref>The Open Government Partnership: Second Open Government National Action Plan for the United States of America. http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/docs/us_national_action_plan_6p.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140513170804/http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/docs/us_national_action_plan_6p.pdf |date=2014-05-13 }}. Accessed 16 March 2014</ref>, UK<ref>Research Councils UK. 28 de setiembre de 2015. Research > Open Access http://www.rcuk.ac.uk/research/openacess/ Research > Draft Concordat on Open Research Data http://www.rcuk.ac.uk/research/opendata/</ref>, la ''National Science Foundation'' NSF<ref>NSF Data Management Plan Requirements. https://www.nsf.gov/eng/xeneral/dmp.jsp.</ref>, ''Evolution''<ref>Rausher, M. D., McPeek, M. A., Moore, A. J., Rieseberg, L. and Whitlock, M. C. (2010), DATA ARCHIVING. ''Evolution'', 64: 603–604. doi: 10.1111/j.1558-5646.2009.00940.x</ref><ref name="Whitlock et al. 2010" />, ''The American Naturalist''<ref name="Whitlock et al. 2010" />, ''Journal of Evolutionary Biology''<ref name="Whitlock et al. 2010" />, otres adherentes a la política [[JDAP]]<ref name="jdap dryad">Joint Data Archiving Policy (JDAP). http://datadryad.org/pages/jdap</ref><ref name="Whitlock et al. 2010">MC Whitlock, MA McPeek, MD Rausher, L Rieseberg y AJ Moore. 2010. Editorial: Data archiving. ''The American Naturalist'' 175(2):145-146 DOI: 10.1086/650340 Stable URL: http://www.jstor.org/stable/10.1086/650340</ref>, ''PLOS'' journals<ref>Bloom T, Ganley Y, Winker M (2014) Data Access for the Open Access Literature: PLOS's Data Policy. ''PLoS Biol'' 12(2): y1001797. doi:10.1371/journal.pbio.1001797 http://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.1001797</ref>). El mesmu presidente Obama resaltó nel so discursu al estilu empecipio de sesiones ''[[Discursu del Estáu de la Unión|State of the Union]]'' 2012 que la "''data management''" va ser una de les habilidaes crítiques de trabayu nesti sieglu XXI.<ref name="Parsons y Fox 2013" />
Variaes propuestes fixéronse del tipu de modernizar la infraestructura p'ameyorar la eficiencia del trabayu y facilitar la evaluación del mesmu, dalgunes de les cuales van vese nes seiciones siguientes. La que sobrevuela toes elles ye la de dixitalizar y aprovir accesu online a los recursos taxonómicos.<ref name="Carvalho et al. 2014">Carvalho, FA; D Filer, SS Renner. 2014. Taxonomy in the electronic age and an y-monograph of the papaya family (Caricaceae) as an example. ''Cladistics'' (2014)1-9. http://www.umsl.edu/~renners/Carvalho_Y-monographing_Cladistics2014.pdf</ref> Propónse dixitalizar la lliteratura en papel<ref>Science 2007. Taxonomy, the early years. (Sobre Animal Base)</ref><ref>The Biodiversity Heritage Library (BHL; https://biodiversitylibrary.org)</ref><ref>JSTOR http://www.jstor.org</ref>, que les publicaciones sían de conteníu llibre (<small>ej.</small><ref name="Godfray 2002" /><ref name="Agosti y Johnson 2002">Agosti, D, NF Johnson. 2002. Taxonomists need better access to published data. ''Nature''.</ref><ref name="Causey et al. 2004">Causey, D., Janzen, D. H., Townsend, P. A., Vieglais, D., Krishtalka, L., Beach, J. H., & Wiley, Y. O. (2004). Museum collections and taxonomy. ''Science'', 305(5687), 1106b-1107b.</ref><small>, pero ver</small><ref name="De Carvalho et al. 2004">De Carvalho, MR, FA Bockmann, DS Amorim, M de Vivu, M de Toledo-Piza, NA Menezes, JL de Figueiredo, RMC Castro, AC Gill, JD McEachran, LJV Compagno, RC Schelly, R Britz, JG Lundberg, RP Vari, G Nelson. 2004. Revisiting the Taxonomic Impediment. ''Science'' 307.</ref>), que los museos digitalicen les sos coleiciones<ref name="nyt muséu dixital">Los proyeutos http://www.zoosphere.net/ y https://www.idigbio.org/ que faen semeyes focus-stacking 3D de especímenes en museos. Erik Olsen, oct 19 2015. Museum specimens find new life online. ''The New York Times'' http://www.nytimes.com/2015/10/20/science/putting-museums-samples-of-life-on-the-internet.html</ref><ref name="Causey et al. 2004" /><ref name="Blagoderov et al. 2012" /><ref>JSTOR Global Plants.</ref>, qu'éstes sían de conteníu llibre<ref name="Causey et al. 2004" /><ref name="Blackmore 2002" />, qu'hubiera "megarrevistas" electróniques pa les publicaciones taxonómiques -que pueden llevar más de mil páxina-,<ref name="Zhang 2011" /><ref name="Kress y Penev 2011" />, qu'éstes sían open-access<ref name="Kress y Penev 2011" />, que s'agospien los datos primarios utilizaos nes publicaciones en bases de datos públiques pa verificación<ref name="Payne et al. 2012" />, qu'esos datos tean rellacionaos con claves interactivas<ref name="Wheeler et al. 2004">Wheeeler, QD, PH Raven, y EO Wilson. 2004. Taxonomy: impediment or expedient? ''Science'' 303.</ref><ref name="Carvalho et al. 2014" />, qu'éstes sían accesibles<ref name="Wheeler et al. 2004" />, que sían actualizables.<ref name="Carvalho et al. 2014" /> Son munches les propuestes d'un únicu portal que tenga accesu a toles bases de datos, tanto de coleiciones como de bibliografía (p.ej. EOL<ref name="Patterson et al. 2006">Patterson, D. J., Remsen, D., Marín, W. A., & Norton, C. (2006). Taxonomic indexing—extending the role of taxonomy. Systematic Biology, 55(3), 367-373.</ref>), dacuando acomuñada a la propuesta de rellacionar esos datos nuna única clasificación, tamién se propón rellacionalos por aciu buscadores (''search engines'') especializaos que detecten y indexen los sos identificadores estandarizados<ref>Publicaciones de RDM Page.</ref>, como son comunes les propuestes de crear llistes de taxones establecíos<ref>P ej IPNI</ref>. Teunoloxíes que se promueven son la dixitalización 3D d'imáxenes de preparaos al microscopiu (ej<ref name="Wheeler et al. 2004" />,rSEM<ref name="Erwin et al. 2015" />), la creación de fotografíes [[:en:Focus stacking|''focus stacking'']] de especímenes tipu, ensamblarlas n'imáxenes 3D<ref name="nyt muséu dixital" /><ref name="Erwin et al. 2015" />, que los museos merquen la teunoloxía pal analís d'ADN y quiciabes atopar ''barcodes'' (ej. Tautz et al. 2003<ref name="Tautz et al. 2003"/>), o qu'haya un "''molecular lab''" cada 10 llaboratorios<ref name="Landrum 2001"/>, que s'implemente tomar de datos telemétricos y monitoreo satelital de distribución y ecoloxía (Patterson et al. 2006<ref name="Patterson et al. 2006" />). Estes iniciatives son tecnológicamente sencielles, nesti momentu les principales dificultaes tán rellacionaes cola so integración: la falta d'estandarización de los formatos<ref name="Thessen y Patterson 2011" /> -pa lo cual ta trabayando'l [[TDWG]]-, les dificultaes na creación y caltenimientu de rexistros<ref name="BioCode intro" /><ref name="Thessen y Patterson 2011" />, índices, ya Identificadores Globales reusables<ref name="Publicaciones de_1">Publicaciones de RDM Page</ref> (dalgunos proponen en bases de datos copiables<ref name="Publicaciones de_1"/> y cosechables por buscadores específicos<ref name="Publicaciones de_1"/>), y que'l financiamientu nun tien de perder l'oxetivu de llograr descripciones d'especies publicaes, qu'incluyan claves d'identificación bien documentaes<ref name="Lyal y Weitzman 2004" /> y accesibles<ref name="Wheeler et al. 2004" /><ref name="Lyal y Weitzman 2004" /> qu'eviten la duplicación d'esfuercios nel futuru, lo que llamaron dacuando peyorativamente "l'actitú escontra l'usuariu final" o del usuariu final (''end-user attitude''<ref name="de Carvalho et al. 2007" />{{refn|group=cita|name=not identification service Wheeler|Wheeler (2004<ref name="Wheeler 2004" />): "La taxonomía ye una ciencia escitante, non un serviciu d'identificación pa otros científicos, magar la necesidá d'identificaciones confiables d'especies ye una xustificación mayor pa sofitar esta ciencia." }}). Financiáronse proyeutos "horizontales" en mires d'entamar una "''big science''" a partir d'una "''small science''" articulada,<ref name="Heidorn 2008" /> como GBIF (repositorio d'escurrimientos y fiches de coleición de especímenes) y los proyeutos acomuñaos de dixitalización de los catálogos de museos y herbarios; y el rexistru de nomes y actos nomenclaturales ''[[Zoobank]]'' y dalgún proyeutu de dixitalización de catálogos de biblioteques y hemeroteques; y dende el puntu de vista del trabayu del taxónomo, al '2010 demostró en vistes del númberu real d'especies<ref name="Raven 2004" /> -muncho más alto que l'envaloráu en centuries previes<ref name="Raven 2004" />-, entamase por taxones de tamañu más pequeñu que los Reinos gobernaos polos Códigos<ref name="BioCode intro" /><ref name="Godfray 2002" /><!----repito----, nos que la fuercia d'emburrie probó ser la creación de los productos más acabaos de la taxonomía, les [[monografía taxonómica|monografíes taxonómiques]]<ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Godfray 2002" />, les que presupuestaes xeneren la dixitalización y sanamientu de [[Lliteratura taxonómica primaria|datos primarios]]<ref name="Wheeler et al. 2004" /> y a les que puede esixise dixitalizar l'heriedu de [[Lliteratura taxonómica primaria|lliteratura primaria]] acomuñada a elles.---->. Les monografíes son "consumidores de tiempu más que consumidores de dólares" amás del salariu,<ref name="Landrum 2001" /> y los subsidios son pocos y bien grandes y de curtiu plazu pal equipu y el tiempu que precisa cada taxónomo,<ref name="Landrum 2001" /> polo que la falta de taxónomos en cada taxón podría arreglase otorgando subsidios de tamañu más realista y con evaluaciones curriculares más realistes<ref name="Landrum 2001" /> (PEET podía otorgar 10 vegaes más subsidios 10 vegaes más pequeños, a 400 labs en llugar de 40, polos 5 años que duraba'l subsidiu<ref name="Landrum 2001" />; la ''Flora of North America'' podía haber pagu pequeños subsidios a quien collaboraron nella a midida que diben terminando'l so trabayu<ref name="Landrum 2001" />), en llugar de ser un equivalente a "ganase una llotería".<ref name="Landrum 2001" /> En cada taxón de tamañu más pequeñu cuando cada cuerpu mandatariu internacional decidir pue entamase una nueva fecha d'entamu de la nomenclatura, la qu'anguaño namái esiste en bacteries, afitada en 1980.<ref name="BioCode intro" /><ref name="Godfray 2002" />
Namái les publicaciones de De Carvalho y collaboradores brasilanos denuncien que los "'''pirates de la biodiversidá'''" pueden boicotiar el trabayu del taxónomo.
El '''''copyright''''' ("derechu de copia") ye de concernimiento na preservación de la lliteratura taxonómica. La [[lliteratura taxonómica primaria]] nuna distribución ensin formatu nun se vería afeutada poles lleis qu'acuten la realización de copies y la so distribución (p.ej. el [[Conveniu de Berna pa la Proteición de les Obres Lliterariu y Artísticu|Conveniu de Berna]]), pero son pocos los investigadores que publiquen comentarios al respeutu (p.ej. Costello 2009) y paez que les editoriales nun se faen ecu de la tema.
=== El rol del ADN y los "marcadores d'ADN" ===
Los [[analises moleculares d'ADN]] utilícense güei davezu nos [[analises filoxenéticu]]s y [[Analises moleculares d'ADN#Calter moleculares nes plantes|dende los '90]] qu'unos pocos cientos de [[base nitrogenada|bases]], cola so cantidá enorme de combinaciones potenciales, paecen bastar pa faer analises d'identificación y parentescu.<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> Esto llevó a dellos autores, como Hebert ''et al.'' (2003<ref name="Hebert et al. 2003">{{cita publicación | autor = Hebert, P. D. N.
| coautores = Cywinska, A., Ball, S. L. y De Waard, J. R.
| añu = 2003
| títulu = Biological Identifications through DNA Barcodes
| publicación = Proc. R. Soc. Lond. Ser. B
| volume = 270
| númberu = 1512
| páxines = 313–321
| doi = 10.1098/rspb.2002.2218
| url = http://www.barcoding.si.edu/BackgroundPublications/Hebert_et_al_2003_DNABarcodes.pdf
| formatu = pdf
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>) y Tautz ''et al.'' (2003<ref name="Tautz et al. 2003">{{cita publicación
| autor = Tautz, D.
| coautores = Arctander, P., Minelli, A., Thomas, R. H., y Vogler, A. P.
| añu = 2003
| títulu = A Plea for DNA Taxonomy
| publicación = Trends Ecol. Evol.
| volume = 18
| númberu = 2
| páxines = 70-74
| url = http://statgen.ncsu.edu/scholl/pdf/tautz.pdf
| formatu = pdf
| fechaaccesu = 28 d'agostu de 2007
| urlarchivu = https://web.archive.org/web/http://statgen.ncsu.edu/scholl/pdf/tautz.pdf
| fechaarchivu = 3 d'avientu de 2015
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20040929150548/http://statgen.ncsu.edu/scholl/pdf/tautz.pdf
| archivedate = 2004-09-29
}}</ref>), a proponer asignar un rol central al ADN na descripción ya identificación de les especies, de forma que una muestra d'ADN y la llectura d'una de les sos secuencies de bases tendría de ser una especie de marcador p'allugar el taxón al cual pertenez un espécime, d'una forma similar a como s'usa'l [[códigu de barres]] nos supermercaos. Tautz et al.<ref name="Tautz et al. 2003" /> inclusive proponen refomar los Códigos por que esti "identificador" sía un calter amestáu al "tipu". Esta "Taxonomía basada n'ADN" entá cadecería de munchos de los mesmos problemes que tienen les demás propuestes d'identificaciones o d'amestar atributos al "tipu"sobremanera,<!----los cambeos de nomes que más contrarian y aburren a los biólogos son los que se dan non por defectos na anterior circunscripción de los taxones, sinón porque camuden los conceutos utilizaos pa definilos. Otru problema ye que----> hai que decidir qué secuencia usar, una y bones delles secuencies nun dan información qu'estreme al taxón de los demás. Esto pue ser porque un mesmu xen puede caltenese inalteráu mientres millones de xeneraciones y munches especiaciones dempués de la so formación, o debíu al fenómenu d'[[introgresión]], de forma que un xen que s'estremara vuelve al so estáu anterior. Poro, de la mesma forma en que nun ye conveniente confiar nun solu calter morfolóxicu pa identificar una especie, tampoco ye conveniente confiar nuna sola secuencia d'ADN. Amás, entá cuando la "Taxonomía basada n'ADN" fora financiada, habría que preguntar si ye necesariu amestar un requerimientu extra al yá lentu procesu de describir nuevos taxones, cuantimás teniendo en cuenta que se calcula que namái'l 10 % de les especies del planeta foi descritu. Por cuenta de eso, probablemente la mayoría de los biólogos va ver les secuencies d'ADN como un complementu de la información morfolóxica, más qu'intentar reemplazala buscando verdaderos ''barcodes''. De toes formes, los Códigos nun especifiquen nengún calter en particular pa diagnosticar nuevos taxones, asina que la "Taxonomía d'ADN", col tipu nomenclatural de costume, yá ye válida, anque la identificación por aciu calteres visibles pue ser d'usu más inmediatu y la so realización más económica que la llectura d'un verdaderu ''barcode''.<ref name="Mallet y Willmott 2003" /><ref name="Lyal y Weitzman 2004">CHC Lyal, AL Weitzman 2004. Taxonomy: Exploring the Expediment. ''Science''.</ref><ref name="De Carvallo et al. 2005">De Carvallo et al. 2005. Revisiting the Taxonomic Impediment. ''Science''.</ref><ref name="Ebach y Holdrege1">Ebach y Holdrege 2005. More taxonomy, not DNA barcoding. ''Bioscience''.</ref><ref name="Will et al. 20051">Will, Mishler, Wheeler. 2005. The Perils of DNA barcoding and the need for Integrative Taxonomy. ''Systematic Biology''.</ref><ref name="Crisci 2006">Crisci, J. V. (2006). One-dimensional systematist: perils in a time of steady progress. ''Systematic botany'', 31(1), 217-221. http://www.efn.unc.edu.ar/otros/bibliocentro/index_archivos/crisci.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416204445/http://www.efn.unc.edu.ar/otros/bibliocentro/index_archivos/crisci.pdf |date=2016-04-16 }}</ref>
{| {{tablaguapa}} style="float:right; width:40%; font-size: 80%; margin: 0.7em 0 1.0em 1.8em; background: #FDFDFD;"
|-
! colspan="3" |Los principales<ref name="Taylor y Harris 2012" /> recursos de "barcodeo d'ADN" (''DNA barcoding'') al 2012<ref name="Taylor y Harris 2012" />.
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
| rowspan="2" |[http://www.barcodeoflife.org/ '''CBOL''' (''Consortium for the Barcode of Life'')]. || rowspan="2" |2004 en adlnte. || Presidente: Dr. Scott Y. Miller, opera dende'l muséu ''Smithsonian Institution's National Museum of Natural History'' en Washington.
|-
| Realiza ''barcodes'' pa 200 organizaciones en 50 países.
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
| rowspan="2" |[http://www.boldsystems.org/ '''BOLD''' (''Barcoding of Life Data System'')]. || rowspan="2" |2005 en adlnte.|| Opera dende'l ''Biodiversity Institute'' d'Ontario, Canadá, que'l so direutor ye'l [[PDN Hebert|Dr. Paul Hebert]].
|-
| Opera como bancu de trabayu ''online'': repositorio de ''barcodes'', analís, interfaz pa submisión a ''GenBank'', ferramienta d'identificación d'especies, conectividad con recursos esternos.
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
| rowspan="2" |[http://www.ibol.org/ '''iBOL''' (''International Barcode of Life'')]. || rowspan="2" |2010 en adlnte.|| El ''hub'' científicu ye'l ''Biodiversity Institute'' d'Ontario y el direutor científicu ye'l [[PDN Hebert|Dr. Paul Hebert]].
|-
| Compromisos y grupos de trabayu ensin fines d'arriquecimientu en 25 países "tanto desenvueltos como en desenvolvimientu".
|}
{| {{tablaguapa}} style="float:right; clear:right; width:40%; font-size: 80%; margin: 0.7em 0 1.0em 1.8em; background: #FDFDFD;"
|-
! colspan="3" |Los atributos estandarizados pol "barcodeo d'ADN" sofitáu pol CBOL.<ref name="Taberlet et al. 2012" />
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
| Eucariotes, principalmente animales || Una rexón de 658 pares de bases del xen mitocondrial ''cytochrome c oxidase I'' (COI). || Hebert et al. (2003<ref name="Hebert et al. 2003" />)
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
| Plantes || Dos fragmentos plastídicos de 500- a 800- pares de bases de la subunidad grande del xen ''ribulose 1,5-biphosphate carboxylase'' (''[[rbcL]]'') y del xen ''maturase K'' (''[[matK]]'') || Hollingsworth et al. (2009<ref name="Hollingsworth et al. 2009" />) (CBOL Plant Working Group 2009<ref name="Hollingsworth et al. 2009" />)
|-
| style="font-size: 8%;" | .
|-
! colspan="3" |Los atributos a estandarizar pol "metabarcodeo d'ADN".<ref name="Taberlet et al. 2012" />
|-
| [[ADN ambiental]] (non dixebráu por organismu) || Secuencies a estandarizar depués d'utilizar la teunoloxía NGS (''next-generation sequencing'') pa referenciar los xenomes organelares completos y el rDNA nuclear repetitivu de toles especies. || Taberlet et al. (2012<ref name="Taberlet et al. 2012" />) y referencies nesi testu
|}
Al 2003 yá yera rutina que los microorganismos se delimitaran con métodos moleculares,<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> y ta claro que pa resolver l'árbol de la vida completu, sería útil secuenciar los mesmos xenes en munchos taxones distintos<ref name="Mallet y Willmott 2003" />. Pa llograr esto, sería necesariu un "'''proyeutu xenoma horizontal'''"<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> y un sistema d'archivu de secuencies d'ADN como'l [http://www.insdc.org/ INSDC]<ref name="INSDC">INSDC (''International Nucleotide Sequence Database Collaboration''). http://www.insdc.org/ Un "shared pool" de datos moleculares como un alcuerdu del ''DNA Data Bank of Japan'' (DDBI) col ''European Molecular Biology Laboratory'' (EMBL) y el ''NCBI GenBank'' d'Estaos Xuníos. Como comentáu en Thessen y Patterson (2011).</ref> qu'inclúi al americanu ''[[GenBank]]'', más allá de si l'ADN vuélvese un requerimientu na descripción o identificación d'especies o si amestar al "tipu"<ref name="Mallet y Willmott 2003" />. Al 2005, dos proyeutos recibieren el millonariu presupuestu pa llevar a cabu la empresa global de secuenciación de ''barcodes''<ref name="Ebach y Holdrege1" /><ref name="Will et al. 2005" /> -nome que quedó a les secuencies escoyíes polos proyeutu presupuestaos-, el [http://www.boldsystems.org/views/login.php ''Barcode of Life Data System''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110321160551/http://www.boldsystems.org/views/login.php |date=2011-03-21 }}<ref>Barcoding of Life (BOLD) http://www.barcodeoflife.org/ <br /> [http://www.boldsystems.org/views/login.php ''Barcode of Life Data System''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110321160551/http://www.boldsystems.org/views/login.php |date=2011-03-21 }} http://www.boldsystems.org/views/login.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110321160551/http://www.boldsystems.org/views/login.php |date=2011-03-21 }}</ref> (BOLD)<ref name="Savolainen et al. 2005">{{cita publicación | autor = Savolainen, V.
| coautores = R. S. Cowan, A. P. Vogler, George K. Roderick, y Richard Lane
| añu = 2005
| títulu = Towards writing the encyclopaedia of life: an introduction to DNA barcoding
| publicación = Phil. Trans. R. Soc. B
| volume =
| númberu =
| páxines = 1-7
| doi = 10.1098/rstb.2005.1730
| url = http://www.bolinfonet.org/pdf/Towardswritingtheencyclopaediaoflife-anintroductiontoDNAbarcoding2005.pdf
| formatu = pdf
| fechaaccesu= 9 de mayu de 2009
|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.bolinfonet.org/pdf/Towardswritingtheencyclopaediaoflife-anintroductiontoDNAbarcoding2005.pdf|fechaarchivu=3 d'avientu de 2015}}</ref>, y el [http://www.barcoding.si.edu/ ''Consortium for the Barcode of Life'']<ref>Consortium for the Barcode of Life. (CBOL) http://www.barcoding.si.edu/</ref> (CBOL, "Consorciu pal códigu de barres de la vida").<ref name="Taylor y Harris 2012" /> Los sos siguidores promocionen los casos de macroorganismos en que l'agregáu d'esa [[Analises moleculares d'ADN|llinia d'evidencia molecular]] a les hipótesis taxonómiques llevó al esclarecimiento de problemes de sinonimies, como cuando la secuencia d'ADN "''barcode''" ''COI'' llogró estremar en 4 especies "críptiques" la sangrixuela melecinal europea.<ref name="Siddall et al. 2007">{{cita publicación | autor = Siddall, M. Y.
| coautores = P. Trontelj, S. Y. Utevsky, M. Nkamany y K. S. Macdonald
| añu = 2007
| títulu = Diverse molecular data demonstrate that commercially available melecinal leeches are not ''Hirudo medicinalis''
| publicación = Proc. R. Soc. B
| volume = 274
| númberu = 1617
| páxines = 1481-1487
| url = http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/274/1617/1481.full.pdf+html
| formatu = pdf
| fechaaccesu= 9 de mayu de 2009
}}</ref>,<ref name="DeSalle et al. 2005">DeSalle, R., Egan, M. G., & Siddall, M. (2005). The unholy trinity: taxonomy, species delimitation and DNA barcoding. ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London B: Biological Sciences,'' 360(1462), 1905-1916. http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/360/1462/1905.short</ref>. Como nesi mesmu exemplu, la secuencia estandarizada d'ADN que ye parte del xen ''COI'' tomada d'un especímen ye d'utilidá pa delimitar especies namái acompañada de la matriz de calteres del especímen tomaos d'otres llinies d'evidencia, moleculares y non moleculares, y de una preidentificación morfolóxica -QD Wheeler recuérdanos que munchos especímenes de referencia fuelguen nes coleiciones ensin una carauterización morfolóxica fayadiza,<ref name="Wheeler 2004" /> y nun porcentaxe significativu ta mal la determinación o nun s'intentó la so identificación<ref name="Wheeler 2004" /><ref name="Bortolus 2008" />-, namái d'esta forma puede utilizase esta secuencia nuna matriz d'analís filoxenéticos;<ref name="de Carvalho et al. 2008" /> y darréu quiciabes forme parte d'una clave d'identificación.<ref name="Dayrat 2005" /><ref name="Will et al. 2005" /><ref name="Godfray et al. 2008b">Godfray HCJ, Mayu SJ, Scoble MJ. 2008b. Pragmatism and rigour can coexist in taxonomy. ''Evolutionary Biology'' 35:309 –311. http://link.springer.com/article/10.1007/s11692-008-9041-8</ref><ref name="Boenigk et al. 2012" /> A diferencia de lo qu'asocedió nos '90 en que los "barcodes" tomábense namái sobre especímenes morfolóxicamente carauterizaos hasta hipótesis d'especies,<ref name="Judd et al. 2007" /> al 2013 los ''barcodes'' produciéronse a una velocidá mayor que la revisión taxonómica que tendría d'acompañalos, lo que fizo abondar nel americanu ''GenBank'' los llamaos taxones "na escuridá" (''dark taxa'').<ref name="Page 2013" /> Éstos podríen formar parte de taxones conocíos nos que l'organismu del que s'estrayxo l'ADN entá nun fuera allugáu, o de taxones nuevos, non carauterizaos.<ref name="Page 2013" /> Munchos ''barcodes'' "ensin nome" (''unnamed'') fueren suprimíos por ''GenBank'', pero aun así el so númberu siguió aumentando nos últimos años.<ref name="Page 2013" />
En respuesta a la intensa propaganda<ref name="de Carvalho et al. 2008" /> realizada a favor d'esta empresa -que pa munchos autores desbalanceaba les necesidaes presupuestaries de l'[[alfa-taxonomía]]<ref name="Will et al. 2005" /><ref name="Dayrat 2005" /><ref name="Wheeler 2004" />-, el términu "taxonomía integrativa" foi acuñáu, independientemente y casi coles mesmes<ref name="Yeates et al. 2011" />, por Dayrat (2005<ref name="Dayrat 2005" />) y Will et al. (2005<ref name="Will et al. 2005" />), el postreru depués d'una conferencia, el ''DNA barcoding alderica'' Will vs. Hebert,<ref name="Will et al. 2005" /> el "padre del ''barcode''"<ref name="Marshall 2005" />. La taxonomía o aproximamientu integrativa alude a la práutica tradicional, y l'esperable en taxonomía, d'integrar llinies d'evidencia mientres la xeneración d'hipótesis taxonómiques, y en particular a la integración de los variaos métodos moleculares colos morfolóxicos como la única primer aproximamientu válidu pa delimitar taxones na categoría especie.<ref name="Dayrat 2005" /><ref name="Will et al. 2005" /> Dende esa fecha un considerable<ref name="Padial et al. 2010" /><ref name="Yeates et al. 2011" /> númberu d'estudios taxonómicos fíxose ecu del términu.
La presupuestación de los proyeutos promovíos por Hebert et al. (2003<ref name="Hebert et al. 2003" />) dexó como mandáu lo que dellos autores<ref name="Taberlet et al. 2012" /> llamen la primer rexón d'ADN "horizontal"<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> estandarizada pal so usu como atributu nuna matriz d'analís filoxenéticos, pa lo qu'enantes s'utilizaron munches rexones d'ADN nucleares y organelares distintos enfocaes en taxones de tamañu más pequeñu<ref name="Taberlet et al. 2012" /> (ver p.ej. [[Analises moleculares d'ADN#Calter moleculares nes plantes|en plantes]]). [[QD Wheeler]] dicía nel 2004<ref name="Wheeler 2004" />: "Tamos nel estragal del saltu más escitante de la''' 'Taxonomía basada en morfoloxía' '''[identificación d'especies por aciu claves morfolóxiques] dende Linneo (1758), lo que vuelve estos tiempos un momentu inoportunu pa dase por vencíu". ... "Los datos visuales morfolóxicos nunca pudieren ser eficientemente comunicaos nel pasáu. Agora tenemos la teunoloxía pa una edá dorada de la morfoloxía comparativa si podemos sobrollevar les presiones pa conformanos a lo 'tecnológicamente correutu'".
=== La crisis de biodiversidá ===
La crisis de [[biodiversidá]] causada por actividaes humanes, como les que lleven a la perda del hábitat y la introducción d'especies exótiques, ye seique comparable en magnitú a les grandes estinciones rexistraes nos periodos xeolóxicos ([[PH Raven]] 2002<ref name="Raven 2002">PH Raven, 2002. Science, sustainability and the human prospect. ''Science'' 297:954-958.</ref>). El términu "biodiversidá" foi acuñáu<ref name="Jablonski 2005" /> por [[EO Wilson]] como un reemplazu eufónicu de "diversidá biolóxica" nuna serie de populares ensayos onde dende mediaos de los '1980 ponía'l focu nésta y la so crisis; en 1992, el tratáu internacional llamáu [https://www.cbd.int/ Conveniu sobre la Diversidá Biolóxica] ('''''Convention on Biological Diversity'''''), ratificáu por tolos países miembros de la ONX salvu Estaos Xuníos, reconoció como un derechu internacional la valoración de la biodiversidá nel contestu del so caltenimientu y usu sustentable. Sicasí, esiste una conciencia xeneral de que nun va ser posible caltener tola biodiversidá.<ref name="Joppa et al. 2013">Joppa, LN; P Visconti, CN Jenkins, SL Pimm. 2013. Achieving the Convention on Biological Diversity's Goals for Plant Conservation. ''Science'' 341(6150):1100-1103. DOI: 10.1126/science.1241706 http://www.sciencemag.org/content/341/6150/1100.abstract</ref> Los especialistes tienen de calcular en qué hábitats y en qué especies focalizar los magros presupuestos asignaos al caltenimientu, priorizar los '''''hotspots''''' (rexones con una concentración d'especies reinales con peligru de perder l'hábitat<ref name="Myers y Mittermeier 2000">Myers, N., Mittermeier, R.A. 2000. Biodiversity hotspots for conservation priorities. ''Nature'' 403: 853–859.</ref><ref name="Joppa et al. 2011" />), y xenerar modelos predictivos avera del futuru de la biodiversidá.<ref name="Tittensor et al. 2014">Derek P. Tittensor, Matt Walpole, Samantha L. L. Hill, Daniel G. Boyce, Gregory L. Britten, Neil D. Burgess, Stuart H. M. Butchart, Paul W. Leadley, Eugenie C. Regan, Rob Alkemade, Roswitha Baumung, Céline Bellard, Lex Bouwman, Nadine J. Bowles-Newark, Anna M. Chenery, William W. L. Cheung, Villy Christensen, H. David Cooper, Annabel R. Crowther, Matthew J. R. Dixon, Alessandro Galli, Valérie Gaveau, Richard D. Gregory, Nicolas L. Gutierrez, Tim L. Hirsch, Robert Höft, Stephanie R. Januchowski-Hartley, Marion Karmann, Cornelia B. Krug, Fiona J. Leverington, Jonathan Loh, Rik Kutsch Lojenga, Kelly Malsch, Alexandra Marques, David H. W. Morgan, Peter J. Mumby, Tim Newbold, Kieran Noonan-Mooney, Shyama N. Pagái, Bradley C. Parks, Henrique M. Pereira, Tim Robertson, Carlo Rondinini, Luca Santini, Jörn P. W. Scharlemann, Stefan Schindler, O. Rashid Sumaila, Louise S.L. Teh, Jennifer van Kolck, Piero Visconti, y Yimin Ye. 2014. A mid-term analysis of progress toward international biodiversity targets. ''Science'' 10 October 2014: 346 (6206), 241-244. Published online 2 October 2014 [DOI:10.1126/science.1257484] http://www.sciencemag.org/citmgr?gca=sci%3B346%2F6206%2F241</ref>. A 1995, fixérase evidente pal CBD que los especialistes nun pueden midir una biodiversidá non descripta, lo que bautizaron como "la torga taxonómica",<ref name="Godfray 2002" /><ref name="Ebach et al. 2011" /> a raigañu del cual l'organismu impulsó'l desenvolvimientu de l'[[#Determinación o identificación de especímenes|alfa-taxonomía]]. Les midíes concretes empuestes a cumplir estos oxetivos empezaron a ser visibles en dellos países ya instituciones internacionales a fines de 1990<ref name="Blackmore 2002" />, momentu a partir del cual fíxose evidente una segunda torga: la eleición del [[conceutu taxonómicu]] a utilizar tien les sos consecuencies nes decisiones de caltenimientu. Por casu, Peterson y Navarro-Sigüenza (1999<ref>{{cita publicación
|autor=Peterson, AT
|coautores=A. Navarro- Sigüenza
|añu=1999
|títulu=Alternate species concepts as bases for determining priority conservartion areas
|revista=Conservation Biology
|volume=13
|númberu=
|páxina=427-431
|id=DOI 10.1046/j.1523-1739.1999.013002427.x
|url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/119094094/abstract
|fechaaccesu=17 de xunetu de 2009
}}</ref>) analizaron la cantidá d'especies d'[[ave]]s reinales de [[Méxicu]] utilizando dos clasificaciones distintes basaes en distintos conceutos d'especie. Según el conceutu biolóxicu d'especie o BSC (qu'arrexunta dientro de la mesma especie a los organismos con capacidá d'hibridar y dar descendencia fértil), llograron 101 especies, cola mayor concentración d'especies reinales nes rexones montascoses del sur y del oeste. Sicasí según el conceutu filoxenéticu d'especie o PSC (qu'asigna como miembros d'una especie a los que tienen evidencia de caltener calteres nun analís de filoxenia, más allá de si pueden hibridar con otres poblaciones o non), llograron 249 especies reinales, cola mayor concentración en zones tanto llanes como montascoses del oeste. La eleición d'una clasificación o otra, poro, afecta descomanadamente les prioridaes de caltenimientu de cada hábitat. La estabilidá que presentaron por siquier dos décades dende les influentes publicaciones d'[[E. Mayr]] onde proponía l'usu del conceutu d'especie biolóxica hasta 1985 ~dellos taxones bien conocíos, oldea fuertemente cola recién incertidume sobre'l conceutu d'especie a utilizar y la "inflación" nel so númberu, qu'especialmente nos grupos bien estudiaos, inclusive en primates, asocedió en parte significativa por un cambéu na preferencia de los taxónomos del conceutu d'especie biolóxica o ''BSC'' al conceutu d'especie filoxenética o ''PSC''.<ref name="Isaac et al. 2004" />
La preferencia de caltenimientu de la categoría especie traxo un problema extra a la clasificación.<ref name="Isaac et al. 2004" /> Esto animó la elevación al rangu d'especie a les poblaciones que precisaben proteición, más allá de si la decisión podía ser sofitada científicamente.<ref name="Isaac et al. 2004" /> El fenómenu foi descritu na tortúa negra ''[[Chelonia agassizi]]'', pero ye probable qu'asocediera tamién n'otros taxones.<ref name="Isaac et al. 2004" /> Esta inflación d'especies taría sesgada escontra formes carismátiques, de gran tamañu, rares y en peligru d'estinción, qu'atraigan interés del públicu y científicu pal so caltenimientu.<ref name="Isaac et al. 2004" /> Un interés local puede llevar a una población a ser llistada aparte, pero'l so sobrevivencia pue ser más probable si xestionar como un componente d'una [[metapoblación]] vidable. (Isaac et al. 2004<ref name="Isaac et al. 2004" />)
Hubo otres propuestes de midíes de biodiversidá, coles sos consecuencies nes propuestes de caltenimientu, propúnxose como midida de biodiversidá la categoría de xéneru (inclusive en primates, como en Harcourt et al. 2002<ref>Harcourt, A.H. et al. (2002) Rarity, specialization and extinction in primates. ''J. Biogeogr.'' 29, 445–456</ref>) o les poblaciones, otros estudios abandonaron la taxonomía biolóxica pa describir la biodiversidá con midíes de "diversidá filoxenética"<ref name="Isaac et al. 2004" />. Sicasí, eses midíes pueden quitar curiosu presupuestariu por cuenta de que la opinión pública favorez los taxones especie como unidá de midida.<ref name="Isaac et al. 2004" /> Una solución sería que los ''checklists'' o inventarios (llistes d'especies per rexón) amestar de forma globalizada especificando'l conceutu d'especie utilizáu y enllazárense a sinonimies so otros conceutos d'especie,<ref name="Isaac et al. 2004" /> de forma que se sincronicen toles clasificaciones qu'afecten una rexón pa presentar la so diversidá taxonómica ensin dexar de llau nenguna autoridá. La teunoloxía pa faelo ta disponible, pero precisa una inversión institucional fuerte y de llargu plazu<ref name="Isaac et al. 2004" />.
=== Informática de la biodiversidá ===
[[Ficheru:Ecozone-Biocountries-Nearctic-2.svg|upright=1|miniaturadeimagen|derecha|Les zones estandarizadas en Norteamérica como "rexones TDWG" (2ªed) del ''[[Biodiversity Information Standards]]'' (enantes '''TDWG''', "''Taxonomic Data Working Group''"). "Magar munches vegaes non lo suficientemente reconocíos, los estándares TDWG son utilizaos en munchos softwares populares de biodiversidá informática, que'l so rangu toma dende pequeñes soluciones d'escritoriu hasta redes internacionales de datos de gran escala." (<ref name="Berendsohn 2011" />)]]
El campu d'aición de la informática de la biodiversidá (''biodiversity informatics'') son les ciencies biolóxiques qu'utilicen como unidá de trabayu los organismos, lo que la diferencia de la ecoinformática (''ecoinformatics'', la informática al nivel d'organización de los ecosistemes) y la bioinformática (''bioinformatics'', al nivel d'organización molecular y fisiolóxica).<ref name="Berendsohn 2011" />
<!----qué párrafu de baldre-----
El tresformamientu de la bioloxía nuna "Nueva Bioloxía Xigante" (''Big New Biology''), una más data-céntrica, como yá se repara na astronomía y na física de les partícules d'alta enerxía<ref name="Hey et al. 2009" />, tien d'enfrentase con 3 desafíos principales qu'atrabanquen el agregamiento de la información: (1) la falta d'estándares comprehensivos, (2) la falta d'incentivos por que los científicos individuales compartan los sos datos, (3) la falta d'infraestructura apropiada y sofitu, los dos últimos de normal mentaos como parte del "torga" al progresu de la taxonomía (Thessen y Patterson 2011<ref name="Thessen y Patterson 2011" />).-------->
El material tomao como dixital o a dixitalizar en taxonomía consta de los "datos crudos" y los sos metadatos, y de la "[[lliteratura taxonómica primaria]]" y los sos respeutivos metadatos. La dixitalización rique un id "únicu" pa cada unu d'ellos, idealmente "global", ye dicir únicu n'internet. Por casu la forma más direuta de crear un id global ye concatenar el id del datu col de la so tabla na base de datos col identificador d'esa base de datos n'internet.<ref name="Guralnick et al. 2014">Guralnick, R., Conlin, T., Deck, J., Stucky, B. J., & Cellinese, N. (2014). The trouble with triplets in biodiversity informatics: a data-driven case against current identifier practices. ''PloS one'', 9(12), y114069. http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0114069</ref> Hai delles propuestes de formación de id globales y dalguna d'elles puede volvese estandarizada nel futuru, cuando l'aceptación per parte de la comunidá d'usuarios decidir. N'internet amás búscase qu'esti GUI (identificador global únicu, '''''global unique identifier''''') pueda "resolvese", enllazase al traviés d'internet a un archivu colos sos metadatos y quiciabes una llista d'enllaces a copies del datu taxonómicu, los dos agospiaos na so base de datos ''online'', no que cuando son afechiscamente citaos llamóse'l mundu emerxente de los ''Linked Open Data'' de la ''Big New Biology'', la "Nueva Bioloxía Xigante" más "data-céntrica".<ref name="Thessen y Patterson 2011" /> Los discutinios na comunidá de la informática de la biodiversidá enfocar en 3 tipos de GUIs "'''autorresolubles'''", ye dicir que sían una direición d'internet qu'al escribila na barra de direiciones devuelva la páxina colos datos o los metadatos: los HTTP URIs (ye dicir URLs), los GUI encamentaos como estándar pol [[TDWG]] que son los LSID (que faen usu de les DNS d'internet, y resuelven a una páxina de metadatos), y los DOI, que faen usu d'una autoridá central pa resolvese y son por casu los asignaos por CrossRef pa publicaciones científiques que los resuelve al datu<ref name="Page 2008" />. Los GUIs nun ocupen espaciu nes publicaciones taxonómiques porque los metadatos y el material al que faen referencia pueden amestase en bases de datos esternes, les bases de datos tendríen de ser "copiables" pa amortiguar la posibilidá de que metadatos y datos piérdanse, y p'independizase de les autoridaes que caltienen les bases de datos por aciu buscadores -''search engines''- específicos o inespecíficos que indexen los GUI, los sos metadatos, los sos locaciones, los sos GUI sinónimos y usos posteriores de los mesmos<ref name="Page 2013" />. Como la unidá de trabayu na clasificación ye l'organismu, los datos crudos y la lliteratura primaria tendríen d'enllazase a los id de los organismos o cepes referenciaos nellos, polo qu'impliquen la necesidá d'un GUI por organismu/cepa.<ref name="Johnson 2011" /> Los id de los organismos son el taxón terminal de les clasificaciones según cada autor. Cada nome de taxón ''sensu'' cada fonte tamién precisa un id, pa poder dixebrar sinónimos nomenclaturales del nome y sincronizar conceutos sinónimos con distintu nome.<ref name="Johnson 2011" /><ref name="Page 2013" />
Los datos primarios y la so lliteratura acomuñada pueden amestase en proyeutos "verticales" d'un taxón daqué cimeru o con llinies d'evidencia que riquen distintes especialistes, la dixitalización de los metadatos primarios que tengan "actos nomenclaturales" (establecimientos de nomes, etc.) por taxón "vertical" en mires de crear les tan esperaes Llistes de Nomes Adoptaos (non suprimíos) necesaries pa los Códigos n'usu ye considerada una prioridá pal BioCode.<ref name="BioCode intro" /> Tamién hai proyeutos "horizontales" como los d'ADN ''barcodes'', la ''[[Biodiversity Heritage Library]]'' que dixitaliza lliteratura taxonómica, los proyeutos que dixitalicen los especímenes y los sos metadatos (ficha de coleición, etc.) de les coleiciones de los museos. Dellos sitios web, como la ''Encyclopedia of Life'' (EoL) son "iniciatives globales", funcionen como portales que presenten la información "agregada" de "asociaos" (''partners''), les bases de datos indexadas nellos. El candidatu obviu pa ser el id que combinara bases de datos diverses fuera'l nome científicu, como foi utilizáu en iSpecies y EOL, pero llueu se vieron les sos llimitaciones como identificadores por cuenta de que nun son nin dafechu estables nin globalmente únicos: nos nomes científicos son dexaes, o inevitables, les sinonimies y les homonimies.<ref name="Page 2008" /> Idealmente nel futuru los nomes científicos sían reemplazaos por id de conceutos taxonómicos<ref name="Johnson 2011" /><ref name="Page 2013" />, que puedan resolvese escontra la cita a la que correspuende la descripción del taxón utilizada con toles sos referencies<ref name="Page 2013" />.
Ente les iniciatives más populares dende'l 2003 quiciabes tean:<ref name="Mallet y Willmott 2003" />
* [[GBIF]]<ref>GBIF http://www.gbif.org</ref> Financiáu por axencies gubernamentales n'alcuerdos internacionales depués del CBD. Portal d'accesu a los datos d'escurrimientos provenientes de cientos d'instituciones de tol mundu. Encamienta unviar les collaboraciones individuales a [http://www.inaturalist.org/ iNaturalist]<ref>{{cita web |url=http://www.inaturalist.org/|títulu=http://www.inaturalist.org/ }}</ref>, [http://ebird.org/content/ebird/ eBird]<ref>{{cita web |url=http://ebird.org/content/ebird/|títulu=http://ebird.org/content/ebird/ }}</ref> o la [http://eol.org Encyclopedia of Life (EOL)].<ref>{{cita web |url=http://www.gbif.org/whatisgbif|títulu=http://www.gbif.org/whatisgbif }}</ref>
* ''Species 2000''<ref>Secies 2000 http://www.sp2000.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140701233147/http://www.sp2000.org/ |date=2014-07-01 }}</ref>. Al 2015 lléese: "ITIS y Species 2000 acomuñáronse pa formar el Catálogu de la Vida (''Catalogue of Life'', COL) que orgullosamente aprove la cadarma de la [[Encyclopedia of Life|Enciclopedia de la Vida]] (''Encyclopedia of Life'', EOL<ref>Encyclopedia of Life http://eol.org</ref>)".<ref name="ITIS" /> La Enciclopedia de la Vida nació nel añu 2003<ref>Wilson, Y. O. (2003). [https://web.archive.org/web/20060903090153/http://mcz-28168.oeb.harvard.edu/caribbean/eol.pdf The encyclopedia of life.] ''Trends in Ecology and Evolution'', 18(2), 77-80.</ref> y puede amestase información depués de rexistrase como usuariu. Ye bien espublizada en ''Science'' (por casu en Stuart et al. 2010<ref name="Stuart et al. 2010">Stuart, S. N., Wilson, Y. O., McNeely, J. A., Mittermeier, R. A., & Rodríguez, J. P. (2010). The barometer of life. ''Science'', 328(5975), 177-177.)</ref>).
* ''[[Tree of Life Web Project|Tree of Life]]''<ref>Tree of Life http://www.tolweb.org/tree/phylogeny.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010309154357/http://www.tolweb.org/tree/phylogeny.html |date=2001-03-09 }}</ref>, desenvueltu nos '90 y anunciáu formalmente en 1996,<ref>{{cita web |url=http://www.tolweb.org/tree/home.pages/history.html|títulu=http://www.tolweb.org/tree/home.pages/history.html }}</ref> el cadarma taxonómica aprovir la comunidá científica, la comunidá d'usuarios puede amestar conteníu multimedia por taxón. Al 2007 lléese, "munchos usuarios y contribuyentes de ''Tree of Life'' notaron l'estensu solapamiento nos oxetivos de EOL y ToL, y hubo dalgún concernimiento alrodiu de la sobrevivencia al llargu plazu de ToL corriendo en paralelu d'un proyeutu similar pero muncho más grande, financiáu a una escala d'órdenes de magnitú percima de los recursos de ToL. N'orde d'evitar la duplicación d'esfuercios, ToL y EOL alcordaron coordinar cercanamente les actividaes futures, compartir conteníu y ferramientes de software".<ref>{{cita web |url=http://www.tolweb.org/tree/home.pages/toleol.html|títulu=http://www.tolweb.org/tree/home.pages/toleol.html }}</ref> El proyeutu dexar d'actualizar nel 2011.<ref>Tree of Life Growth Monitor.
http://www.tolweb.org/tree/home.pages/growth.html</ref>
Pero hubo más de 50 proyeutos en tol mundu.<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> Un problema común a munchos d'ellos fueron les mires irrealistas de los usuarios respectu al númberu de datos que teníen de ser curaos, polo que depués de la fundación inicial los recursos esmorecíense y los proyeutos quedaben deteníos.<ref name="Costello et al. 2014">Costello, M. J., Appeltans, W., Bailly, N., Berendsohn, W. G., de Jong, Y., Edwards, M., ... & Bisby, F. A. (2014). Strategies for the sustainability of online open-access biodiversity databases. ''Biological Conservation'', 173, 155-165. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320713002747</ref> Un exemplu foi ''All Species Foundation'', creáu nel 2001 por un ambiciosu grupu de "Silicon-Valley types" ente los que taben prominentes investigadores como [[EO Wilson]] de Harvard, y [[Peter Raven]] del Missouri Botanical Garden.<ref name="Miller 2005b" /> El so oxetivu yera catalogar toles especies del planeta en 25 años, pero nel 2005 el proyeutu morriera.<ref name="Miller 2005b" /> Terminárense les donaciones depués de rematada la "esplosión de la burbuya puntu com" (''dot.com bubble burst''), una visita del 2005 a la so páxina web namái dicía, "Fuimos" ("''Gone''").<ref name="Miller 2005b">Greg Miller (2005) Linnaeus's Legacy Carries On. ''Science'' 307(5712). http://www.sciencemag.org/content/307/5712/1038.1.summary</ref> Nin los assets fueron reutilizaos.<ref name="Miller 2005b" /> EO Wilson yá retomara la idea<ref name="Berger 2005">Berger, J. K. (2005). Mission possible: ALL Species Foundation and the call for discovery. ''PROCEEDINGS-CALIFORNIA ACADEMY OF SCIENCES'', 56, 114.</ref> nel so nuevu proyeutu, la ''Encyclopedia of Life'' (EOL), col oxetivu a plazos más modestos d'una páxina web pa cada especie del planeta, presentada pol mesmu EO Wilson nel 2003.<ref name="Wilson 2003" />
Pero magar yá nel 2010 Padial et al.<ref name="Padial et al. 2010" /> calcularon que tomaría 400 años de trabayu taxonómicu constante llegar a describir les cerca de 10 millones<ref name="May y Harvey 2009" /> d'especies d'eucariotes, al 2012, la realidá ye que les coleiciones d'historia natural tán casi tan lloñe de la dixitalización completa como 20 años tras, y entá nun hai una verdadera database central d'accesu a coleiciones, nin un rexistru completu de les mesmes pa ufiertar a los usuarios.<ref name="Blagoderov et al. 2012" /> Al traviés de GBIF, la fonte más grande d'información, Ariño (2010<ref name="Ariño 2010" />) envaloró que yeren accesibles non más del 3% de los datos de especímenes calteníos nes coleiciones de tol mundu.<ref name="Blagoderov et al. 2012" /> Blagoderov et al. (2012<ref name="Blagoderov et al. 2012" />) calcularon que'l costu de la dixitalización de los cerca de 30 millones de especímenes d'inseutos agospiaos na coleición d'entomoloxía del Muséu d'Historia Natural de Londres, por casu, tomaría 23 años de trabayu continuu de les 65 persones que componen el staff del departamentu, y nel mundu, dependiendo de la coleición los costos varien ente 0,50 a unos cuantos dólares por especímen pa prindar los sos datos dafechu, polo que la dixitalización completa de toles coleiciones d'historia natural del planeta costaría unos 150 mil millones d'euros y tomaría unos 1500 años.<ref name="Blagoderov et al. 2012" /> La solución más común propuesta ye la prioridá de la dixitalización sobre la base de la demanda, tamién se propón financiar los costos d'una dixitalización "industrial" de les coleiciones.<ref name="Blagoderov et al. 2012" />
''[[Zootaxa]]'' foi la primera "megarrevista"<ref name="Zhang 2011" /> electrónica con referato. Creada nel 2001,<ref name="Zhang 2011">ZHI-QIANG ZHANG (2011) «Accelerating biodiversity descriptions and transforming taxonomic publishing: the first decade of Zootaxa.» ''Zootaxa'' 2896: 1-7 [http://www.mapress.com/zootaxa/2011/f/zt02896p007.pdf]</ref> llegó a publicar monografíes de más de mil páxina<ref name="Zhang 2011" />, y nel 2004 yá se perfilaba como la mayor revista en taxonomía zoolóxica,<ref name="Zhang 2011" /> momentu nel qu'entró a les midíes de factor d'impautu de ''ISI''.<ref name="Zhang 2011" /><ref>Zootaxa (2015) Impact Factor http://www.mapress.com/zootaxa/support/impactfactor.htm</ref> Al 2008 promocionóse como la primera en publicar un "paper cibertaxonómico" con enllaces y otres utilidaes.<ref name="Zhang 2011" /> A ella siguió una xeneración de nueves "revistes rápides" en taxonomía,<ref name="Zhang 2011" /> incluyendo ''[[Phytotaxa]]'' (2009<ref name="Zhang et al. 2013">ZHI-QIANG ZHANG, HANS-JOACHIM ESSER & MAARTEN J.M. CHRISTENHUSZ (2013) Editorial. «Phytotaxa 100: The rise of a major journal in systematic and taxonomic botany.» ''Phytotaxa'' 100 (1): 1–5 http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2013/f/pt00100p005.pdf</ref><ref name="Zhang et al. 2014">ZHI-QIANG ZHANG, MAARTEN J.M. CHRISTENHUSZ, HANS-JOACHIM ESSER, MARK W. CHASE, MARIA S. VORONTSOVA, HEATHER LINDON, ALEXANDRE MONRO & H. Thorsten Lumbsch. 2014. «The making of world's largest journal in systematic botany.» ''Phytotaxa'' 191 (1): 001–009 http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2014/f/pt00191p009.pdf</ref>) y ''[[Zookeys]]'' (2008<ref name="Erwin et al. 2015">Erwin, T; P Stoev, T Georgiev y L Penev. 2015. «ZooKeys 500: traditions and innovations hand-in-hand servicing our taxonomic community.» ''Zookeys''. 2015; (500): 1–8. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4432237/]</ref>). Pensoft (''Zookeys, Phytokeys, Mycokeys'') distribúi dende'l 2011 de rutina los datos taxonómicos publicaos escontra una serie de recursos online qu'inclúin GBIF, EOL, y la indexación en ''Zoobank'',<ref name="Miller et al. 2015">Miller, J. A., Georgiev, T., Stoev, P., Sautter, G., & Penev, L. (2015). Corrected data re-harvested: curating literature in the yera of networked biodiversity informatics. ''Biodiversity data journal'', (3). http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4304254/</ref> al 2015, una actualización del software dexa qu'estes bases de datos esternes "collechen" los datos de los papers que corrixen datos de papers anteriores, asina los datos corríxense dinámicamente nelles.<ref name="Miller et al. 2015" /> Estes revistes tamién fixeron les primeres pruebes de publicar papers "de datos" (''data papers'').<ref name="Chavan et al. 2013" /> Nel 2012 los dos Códigos dexaron la publicación electrónica d'actos nomenclaturales, facilitando l'usu d'esti recursu.<ref name="Zhang 2011" /><ref>Alessandro Minelli (2013) «Zoological nomenclature in the digital era.» ''Front Zool.'' 2013; 10: 4. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3568006/]</ref><ref name="Zhang et al. 2013" />
Delles revistes tradicionales güei esixen que los datos crudos (''raw data'') sobre los que fueron tomaos los datos de publicaciones taxonómiques sían agospiaos en bases de datos públiques.<ref name="Payne et al. 2012" /> Tamién son avezaos los artículos "suplementarios" publicaos en formatu puramente electrónicu.
Per otru llau, al 2014, les bases de datos esternes ufierten la posibilidá de publicar monografíes taxonómiques fuera del circuitu de les revistes científiques, coles facilidaes que podría dar una base de datos interactiva.<ref name="Carvalho et al. 2014" /><ref name="Borsch et al. 2015" /> Dellos softwares pa monografíes son les plataformes ''Scratchpads, KE-EMU, Diversity Workbench Platform,'' ''EDIT Platform for Cybertaxonomy'' (el postreru l'únicu de los llistaos con capacidá d'agospiar clasificaciones alternatives), softwares p'agospiar una base de datos descriptivos y crear claves son ''Llucíi2'', ''Xper2''.<ref name="Borsch et al. 2015" />
=== L'harmonización de los Códigos y el BioCode ===
{{AP|BioCode}}
La IUBS ye un organismu que tien la so participación nos Códigos n'usu y en 1985 formó un Comité de Nomenclatura Biolóxica, que dende esi momentu entamó numberosos congresos y xuntes, a los que se sumaron el auspicio de la IUMS (''International Union of Microbiological Societies'') y del IAPT, y el sofitu d'organismos como ''CAB International'', el ''Linnean Society of London'', la ''Royal Society of London'', ente otres. En 1994 formóse'l ''IUBS/IUMS International Committee on Bionomenclature'' (ICB). Foi'l ICB quien propunxo un primer borrador d'un Códigu unificáu de nomenclatura dempués de los sos esperables congresos y revisiones que foi presentáu como'l "Borrador del BioCódigo 1997" (''Draft BioCode'' 1997) (DL Hawksworth, presidente de la IUBS<ref name="BioCode intro">David L. HAWKSWORTH (2011) BioCode 2011. Introducción. http://www.bionomenclature.net/biocode2011.html</ref>).
El Biocode propunxo que fuera utilizáu en reemplazu de los Códigos n'usu, pero'l so usu nun foi implementáu polos autores de publicaciones taxonómiques. La crítica principal consistía en qu'había baxa disposición de botánicos y zoólogos n'aprendese tou un conxuntu de regles nueves<ref name="Minelli 2001" />, argumentando que los problemes esistentes podíen superase reformando cada Códigu n'usu, lo que quiciabes ta rellacionáu cola crítica de ser "poco maduros"<ref name="Flann 2011">Christina Flann. 2011. BioCode: Third time lucky? ''Zootaxa'' 2874</ref><ref name="Orchard et al. 1996">Orchard, A.F., W.R. Anderson, M.G. Gilbert, D. Sebsebe, W.T. Stearn, and Y.G. Voss. 1996. ''Harmonized bionomenclature – a recipe for disharmony.'' Taxon 45: 287-290.</ref><ref name="Brummitt 1997">R. K. Brummitt. 1997. ''The BioCode is unnecessary and unwanted''. Systematic Botany 22: 182-186. Tamién ver Brummitt, R.K. 1996. "Quite happy with the present code, thank you." ''En:'' J.L. Reveal, ed. ''Proceedings of a mini-symposium on biological nomenclature in the 21st century.'' University of Maryland: http://www.plantsystematics.org/bees/96sym.html.</ref><ref name="Delprete 1996">Delprete, P. 1996. "COMMENTARY 1: Biological Nomenclature". ''En:'' J.L. Reveal, ed. ''Proceedings of a mini-symposium on biological nomenclature in the 21st century.'' University of Maryland: http://www.plantsystematics.org/bees/96sym.html.</ref> al presentar una propuesta asemeyada.
La crítica foi escuchada y la nueva versión del BioCode, el ''Draft BioCode 2011'', foi sustancialmente reescrita de forma non de reemplazar los Códigos actuales, sinón p'aprovir un marcu común que los englobe. Ta repensáu pa ser utilizáu xunto colos Códigos n'usu -a los que llama los Códigos Especiales-, como'l so complementu, y ta llistu pal so implementación inmediata. Ye un "terso testu de namái 35 artículos", que refier a los demás Códigos cuando lu considera apropiáu, pero pa la mayoría de los propósitos puede funcionar por sigo mesmu. Propón un númberu de meyores futures, que dependen de que se faigan reformes nos Códigos Especiales pa poder efeutuase "y que esperablemente disparen eses reformes". Una d'elles ye'l requerimientu de rexistrar nomes nuevos y actos nomenclaturales (por casu les designaciones de [[lectotipos]]), que na nueva versión foi modificada pa tomar ventaya de los recién progresos teunolóxicos. Otres innovaciones propuestes son el requerimientu de que les descripciones de nuevos taxones sían n'inglés o llatín (nel 2011 inda se debíen faer en llatín pa plantes, y en cualquier llingua n'animales), la opción de protexer nomes y los sos atributos per mediu de Llistes de Nomes Adoptaos, el prospeutu d'evitar los homónimos ente-Códigos pa los nomes futuros, y el permisu, pa los llamaos organismos "ambirregnos", d'usar sufixos de cualquier Códigu pa los nomes supragenéricos, independientemente del Códigu que se tea aplicando. Introduz rangos adicionales a los primarios (profamilia ente familia y subfamilia, progénero ente xéneru y subxéneru, proespecie ente especie y subespecie) de forma d'implementar les regles de forma retroactiva pa tolos tipos d'organismos ensin efeutos desestabilizadores nel sistema actual de nomes. (W Greuter, secretariu de la ICB<ref name="BioCode prolo">Werner Greuter (2011) BioCode 2011. Explanatory prologue. http://www.bionomenclature.net/biocode2011.html</ref>).
A empiezos d'esti sieglu, la rápida evolución de les bases de datos dexó n'evidencia que ye más práutica la producción de llistes de nomes adoptaos por taxón, y la nueva edición foi creada por que les sos provisiones puedan ser adoptaes en distintu momentu por distintos taxones dientro de cada Códigu, lo cual taría determináu pol cuerpu internacional mandatariu apropiáu pa cada taxón si fuera operacional. (DL Hawksworth<ref name="BioCode intro" />).
Dellos cambeos menores fueron realizaos nos Códigos Especiales dende 1997<ref name="BioCode intro" /><ref name="McNeill 2011">McNeill, John y NJ Turland. 2011. Major changes to the ''Code of Nomenclature'' - Melbourne, July 2011. ''Taxon'' 60(5)October 2011:1495-1497. http://www.seaweed.ie/nomenclature/pdf/taxon_60_major_changes_xviii_ibcm.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414111652/http://www.seaweed.ie/nomenclature/pdf/taxon_60_major_changes_xviii_ibcm.pdf |date=2016-04-14 }}</ref> Cola llegada de los analises moleculares aumentó la cantidá de grupos que fueron trataos socesivamente so los Códigos de Botánica y Zooloxía, polo que s'acentuó la necesidá d'harmonizar la nomenclatura de protistas, que al 2011 queda pendiente. Tamién queda pendiente un rexistru mandatariu de nomes y una llista de nomes n'usu, que al 2011 namái sigue esistiendo en bacteries (DL Hawksworth<ref name="BioCode intro" />).
Les variaciones de terminoloxía ente Códigos, y la terminoloxía unificada propuesta:
<div style="overflow-x:auto;"><!-- amiesta una barra horizontal a la tabla si sal de pantalla-->
{| {{tablaguapa}}
!style="background-color:#ECE2C6; width:20%;"| [[BioCode]] (unificáu)
!style="background-color:#ECE2C6; width:20%;"| [[Códigu de Bacteries|BC]] (de Bacteries)
!style="background-color:#ECE2C6; width:20%;"| [[Códigu de Botánica|ICBN]] (de Botánica)
!style="background-color:#ECE2C6; width:20%;"| [[ICNCP]] (de Plantes Cultivaes)
!style="background-color:#ECE2C6; width:20%;"| [[ICZN]] (de Zooloxía)
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Publicación y fecha de los nomes'''
|-
| publicáu
| efeutivamente publicáu
|| efeutivamente publicáu
| publicáu
|| publicáu
|-
| fecha
| fecha
|| fecha (o prioridá)
| fecha
|| prioridá
|-
| precedencia
| prioridá
|| prioridá
| precedencia
|| precedencia
|-
| anterior
| senior
|| anterior
| anterior
|| senior
|-
| posterior
| junior
|| posterior
| posterior
|| junior
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Estatus nomenclatural'''
|-
| establecíu
| válidamente publicáu
|| válidamente publicáu
| establecíu
|| disponible
|-
| rexistru
| convalidación
|| rexistru
| rexistru
|| <nowiki>------</nowiki>
|-
| aceptable
| llexítimu
|| llexítimu
| -----
|| potencialmente válidu
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Estatus taxonómicu'''
|-
| aceptáu
| correutu
|| correutu
| aceptáu
|| válidu
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Tipos o especímenes de referencia'''
|-
| tipu portador de nome
| tipu nomenclatural
|| tipu nomenclatural
| estándar nomenclatural (nome del especímen o semeyes de referencia; una y bones el «tipu» ye tola descripción orixinal, que ye invariable){{refn|group=nota|name=artV|Les regles pa construir un «estándar nomenclatural» que puede ser un exemplar o fotografíes tán nel Códigu Internacional de Plantes Cultivaes (Brickell et al. 2009<ref name="Brickell et al. 2009" />) na "DIVISION V. NOMENCLATURAL STANDARDS.", ver tamién el "APPENDIX III. PLACES MAINTAINING NOMENCLATURAL STANDARDS".}}
|| tipu nomenclatural
|-
| taxón nominal
| nome y tipu
|| nome y tipu
| <nowiki>------</nowiki>
|| taxón nominal
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Sinonimia'''
|-
| homotípica
| oxetiva
|| nomenclatural o homotípica
| <nowiki>------</nowiki>
|| oxetiva
|-
| heterotípica
| suxetiva
|| taxonómica o heterotípica
| <nowiki>-------</nowiki>
|| suxetiva
|-
| nome de reemplazu (''replacement name'')
| <nowiki>-------</nowiki>
|| sustitutu declaráu (''avowed substitute'') o nome de reemplazu (''replacement name'')
| <nowiki>-------</nowiki>
|| reemplazu esplícitu (''explicit replacement'')
|-
|style="background:#f1f1f1;" align="left" colspan="5" | '''Prescindiendo de les regles'''
|-
| caltenimientu
| caltenimientu
|| caltenimientu
| <nowiki>-------</nowiki>
|| caltenimientu
|-
| supresión
| refugu
|| supresión esplícita
| <nowiki>-------</nowiki>
|| supresión
|-
|}
</div>
=== Propuestes d'un rexistru central de nomes ===
Pa cerrar les "llistes de nomes adoptaos"<ref name="BioCode intro" /> Charles Godfray (2002<ref name="Godfray 2002" />) propunxo una "primer [[Monografía taxonómica|revisión]] al traviés de la web" como'l nuevu puntu de partida de la nomenclatura en cada grupu, de forma que depués d'una esposición por un tiempu predeterminado de les llistes provisorias cola so revisión taxonómica abiertes a los agregaos d'información nueva per parte de la comunidá con accesu a internet, éstes fueren zarraes y les descripciones previes atopaes darréu fueren consideraes como descripciones con nomes informales. Propuestes como ésta suelen tar acompañaes pola propuesta de rexistrar los nuevos actos nomenclaturales en dalguna database central, de forma que'l nome nun fuera [[Nome establecíu (taxonomía)|establecíu]] si nun foi rexistráu. Alessandro Minelli (2003<ref name="Minelli 2003" />), el presidente de la Comisión Internacional pa la Nomenclatura Zoolóxica,<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> tamién argumentó sobre lo prioritario de cuntar con un rexistru central de nomes. El Códigu de Bacteries yá tien un rexistru central de nomes: tolos [[nome establecíu (taxonomía)|nomes establecíos]] de les bacteries agora son publicaos nuna única revista, con una nueva fecha d'empiezu de la nomenclatura fita en [[1980]].<ref name="CINB">{{cita web
|url = http://www.dsmz.de/bactnom/bactname.htm
|títulu = Códigu Internacional pa la Nomenclatura de Bacteries
|fechaaccesu = 28 d'agostu de 2007
|idioma = inglés
|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20070929083605/http://www3.dsmz.de/bactnom/bactname.htm
|fechaarchivu = 2007-09-29
}}</ref> Esperábense reformes similares nos Códigos de macroorganismos, pero zoólogos y botánicos inda tienen que ratificar les propuestes.<ref name="Mallet y Willmott 2003" /> La posibilidá de qu'unos pocos especialistes pudieren monopolizar la nomenclatura de cada grupu fuera una de les esmoliciones que llevó a los botánicos a refugar les llamaes pa un rexistru central de nomes nel Congresu Internacional de Botánica en 1999, propuestes similares fueron refugaes nel Congresu de Zooloxía de 1999.<ref name="Mallet y Willmott 2003" />
La posible reglamentación que fuera parte del borrador del [[#L'harmonización de los Códigos y el BioCode|BioCode]] 1997, foi modificada nel borrador del BioCode 2011 pa incorporar les nueves teunoloxíes y la posibilidá d'estremar los taxones tomaos polos Códigos en grupos de tamañu más pequeñu, cada unu col so propiu cuerpu mandatariu internacional.<ref name="BioCode intro" /> Nel añu 2012 una enmienda<ref>International Commission on Zoological Nomenclature (2012) Amendment of Articles 8, 9, 10, 21 and 78 of the International Code of Zoological Nomenclature to expand and refine methods of publication. ''Zootaxa'', 3450, 1–7.</ref> del Códigu de Zooloxía oficializó un rexistru central de nomes llamáu ''[[Zoobank]]'',<ref>Zoobank http://www.zoobank.org/About {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220901100846/https://zoobank.org/about |date=2022-09-01 }}</ref>, la enmienda nun modificar sicasí la fecha d'entamu de la nomenclatura de cada grupu, nin el rexistru ye mandatariu, namái encamienta a qu'a partir del momentu informen les publicaciones taxonómiques nesa web. En Botánica namái'l ''[[Mycobank]]'', que fuera creáu nel 2004, adoptóse como rexistru mandatariu dende'l 2013.<ref>Vincent Robert et al. (2013) MycoBank gearing up for new horizons. ''IMA Fungus.'' 2013 Dec; 4(2): 371–379.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3905949/</ref> Al 2015 les llistes nun tán cerraes.
=== El PhyloCode ===
Dellos autores argumenten problemes usando'l sistema linneano de clasificación cuando-y lo basa nel árbol filoxenéticu (p. ex. de Queiroz y Gauthier 1990<ref name="de Queiroz y Gauthier 1990">{{cita publicación | autor = de Queiroz, K.
| coautores = Gauthier, J.
| añu = 1990
| títulu = Phylogeny as a Central Principle in Taxonomy: Phylogenetic Definitions of Taxon Names
| publicación = Syst. Zool.
| númberu = 39
| páxines = 307-322
| doi = 10.2307/2992353
| url = http://vertebrates.si.edu/herps/herps_pdfs/deQueiroz_pdfs/1990deQ_GauSZ.pdf
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>). El PhyloCode (http://www.ohio.edu/phylocode {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171001123035/https://www.ohio.edu/PhyloCode/ |date=2017-10-01 }}<ref name="PhyloCode">{{cita web
| url = http://www.ohio.edu/phylocode
| títulu = PhyloCode
| fechaaccesu = 6 de febreru de 2013
| idioma = inglés
| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20171001123035/https://www.ohio.edu/PhyloCode/
| fechaarchivu = 2017-10-01
}}</ref>), creáu en 1998 y actualizáu dacuando, ta basáu no que los sos autores llamen una "aproximamientu filoxenética" a la nomenclatura. Col so oxetivu de ser un códigu de nomenclatura, tien "delles semeyances nes sos metes y nos sos métodos" colo que los autores llamen la "nomenclatura basada en rangos" (lo qu'otros autores llamen la nomenclatura linneana): aprove métodos inambiguos p'aplicar nomes a los taxones, pa escoyer un únicu nome aceptáu pa cada taxón, y nun torgar a los taxónomos aplica-yos rangos taxonómicos, "contrariamente a un conceutu erróneu frecuente". Una de les diferencies ye que'l PhyloCode aplica los nomes a "la secuencia d'ancestros y descendientes, o los sos productos, los clados"; en llugar d'aplicalos "a una circunscripción + rangu". D'esta forma'l Códigu define un taxón nominal{{refn|group=cita|name=de Queiroz 2000 taxon nominal defined|de Queiroz (2000<ref name="de Queiroz 2000">de Queiroz, K. (2000). The definitions of taxon names: a reply to Stuessy. ''Taxon'', 533-536. http://vertebrates.si.edu/herps/herps_pdfs/deQueiroz_pdfs/2000deqtaxon.pdf</ref>): "''Contrary to Stuessy's view, taxon names are defined in both traditional and phylogenetic systems of nomenclature (de Queiroz 1997<ref name="de Queiroz 1997">de Queiroz, K. 1997. The Linnaean hierarchy and the evolutionization of taxonomy, with emphasis on the problem of nomenclature. ''Omeru'' 15: 125-144.</ref>). In the traditional system of nomenclature, taxon names are defined in terms of types and taxonomic categories. For example, the definition of the name ''Asteraceae'' is "the taxon containing the genus ''Aster'' that is assigned to the family category". In the phylogenetic system, taxon names are defined in terms of specifiers and their common ancestry relationships. For example, a node-based phylogenetic definition of the name ''Asteraceae'' might be "the clade stemming from the most recent common ancestor of ''Barnadesia'' and ''Aster''.''" }} cuando realiza l'asociación ente un nome y un cladu,<ref name="de Queiroz y Gauthier 1990" /> o más rigorosamente, ente un nome y les hipótesis cladísticas delimitadas polos especificadores (otros taxones o especímenes y apomorfías) d'un cladu, como publicaes na primer descripción; lo que los autores llamen les "definiciones del nome".<ref group="cita" name="de Queiroz 2000 taxon nominal defined" /> Tres tipos de "definiciones del nome" son la basada en nodos, la basada en cañes, y la basada en apomorfías. Una definición del nome ''Asteraceae'' podría ser "el cladu que se deriva del ancestru común más recién de ''Barnadesia'' y ''Aster''".<ref group="cita" name="de Queiroz 2000 taxon nominal defined" /> Los nomes de los taxones nun camudaríen colos cambeos de circunscripción mientres se caltenga esi tipu, y como esos nomes nun dependen del rangu taxonómicu (como na nomenclatura de los Códigos que tien regles rellacionaes al respeutu, como l'usu de sufixos), entós cuando hai cambeos de categoríes taxonómiques nun ye necesariu que camuden los nomes de los taxones (de Queiroz 2012<ref name="de Queiroz 2012">K. de Queiroz. 2012. «Biological Nomenclature from Linnaeus to the PhyloCode.» En Bell, C. J. (ed.) ''The Herpetological Legacy of Linnaeus: A Celebration of the Linnaean Tercentenary, Bibliotheca Herpetologica'' 9(1-2):135-145. http://hydrodictyon.eeb.uconn.edu/eebedia/images/5/55/2012DeQueiroz.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414020314/http://hydrodictyon.eeb.uconn.edu/eebedia/images/5/55/2012DeQueiroz.pdf |date=2016-04-14 }}</ref>).
Los autores del PhyloCode pretenden reemplazar los Códigos de la nomenclatura linneana col so nuevu Códigu, lo cual nun llegó a aldericase nel alderique alrodiu de una taxonomía unitaria nel ambiente científico.<ref name="Mallet y Willmott 2003" /><ref name="ICZN phylocode">International Commision of Zoological Nomenclature. Visitáu n'agostu 2013. FAQ. "Should I use PhyloCode?" [http://iczn.org/content/should-i-use-phylocode]</ref>
Sicasí, el PhyloCode foi intensamente aldericáu en revistes científiques de prestíu como ''Taxon''<ref name="Stuessy 2000" /><ref name="Nixon et al. 2003" />, y hasta apaecieron remeres universitaries con inscripciones "anti-rangos" que fueron abarruntaes de propaganda escontra esi Códigu<ref name="Nixon y Carpenter 2000" /><ref name="Platnick 2001" />. La crítica principal escontra'l PhyloCode ye que'l sistema linneano ye compatible col árbol filoxenéticu, polo que nun hai necesidá de camudar tou un sistema nomenclatural por otru.<ref name="Nixon et al. 2003" /><ref name="Platnick 2001" /> De fechu el PhyloCode nun ye compatible col árbol filoxenéticu na categoría especie, yá que nun remana los conceutos taxonómicos utilizaos nesa categoría.<ref name="Nixon et al. 2003" /> Otra crítica ye qu'esi "tipu" nun probó ser en realidá más estable, "nun siendo que se redefina estabilidá"<ref name="Nixon et al. 2003" /><ref name="Platnick 2001" />, polo qu'entá dientro d'una "filosofía taxonómica" cladista sería difícil evitar la convivencia con otros Códigos especialmente en categoríes bien altes.<ref name="Nixon et al. 2003" /> Quitar les categoríes absolutes quitaría información sobre esclusiones y la mayoría de los taxónomos ve como abondo útil pa la comunicación que tean impreses nos sufixos como p'abandonalos nes categoríes del grupu familia.<ref name="Platnick 2001" /><ref name="Nixon y Carpenter 2000" /> (pero ver<ref name="Brummitt 2002" />) La posibilidá d'entrepolar categoríes ensin rangu ente categoríes primaries -que de fechu se fai, informalmente-, la posibilidá de que más d'un especímen de referencia, y les apomorfías o la descripción d'un epítetu descriptivu puedan amestase formalmente al "tipu" -lo último de fechu mandatariu en taxones de categoríes más altes{{refn|group=nota|name=exemplu Cucurbita argyrosperma|Un exemplu cola posibilidá de qu'un epítetu descriptivu amestárase formalmente al "tipu" (p.ej.<ref name="Nixon et al. 2003" />,<ref name="Nixon y Carpenter 2000" />), como hasta agora namái ta reglamentado en categoríes cimeres al grupu familia (o orde en bacteries). En 1930 Pangalo dixebrara de les calabaces de ''Cucurbita moschata'' un grupu d'hibridación daqué asemeyáu morfolóxicamente, al que llamó ''Cucurbita mista''. Darréu tuvo de correxise'l nome a ''Cucurbita argyrosperma'' ("Cucurbita de granes platiaes"), la güei primer variedá descripta formalmente con nome binomial. La [[especie biolóxica]] na que s'inclúi de normal nun tener granes platiaes. Si l'epítetu caltuviera'l so nome descriptivu güei la especie llamaríase ''Cucurbita mista'' y esi epítetu utilizar pa referir a la variedá de ''Cucurbita mista'' con granes platiaes que'l so nome vulgar ye ''Silver Seed Gourd'' ("calabaces de granes platiaes"). Un exemplu na categoría de familia podríen ser les aráceas, nes que la taxonomía cladista incluyó formalmente a les lemnáceas (les llenteyes d'agua). Si les aráceas caltuvieren la so rellación cola descripción de familia "aroide" refugárase'l nome y creáu otru nuevu pa la familia qu'inclúi aráceas ''sensu stricto'' + lemnáceas. Ye lo qu'asocede en categoríes de rangos más altos. Na dómina en que les especies yeren los actuales ecotipos, Linneo tuvo'l pocu tactu de nomar col epítetu ''sapiens'' a la raza europea. Al correxir la circunscripción del epítetu col agregáu d'información nueva, l'epítetu ''sapiens'' quedara pa nomar tola especie, y el ecotipo al que pertenecía Linneo debiera recibir otru epítetu nuevu.}}-, y otres propuestes podríen faese so los Códigos n'usu (p.ej.<ref name="Nixon et al. 2003" />,<ref name="Nixon y Carpenter 2000" />), que seríen aprobaes dempués d'un alderique fayadizu y un ampliu consensu. Los "nomes descriptivos" de categoríes altes de fechu cuando faen referencia a un calter o un plan corporal sobresaliente interprétense como derivaos d'hipótesis cladísticas que contienen les apomorfías que definieron el plan corporal nel so llinaxe ancestral y que-y dan el nome al grupu -que non necesariamente ye monofiléticu. Por casu Cavalier-Smith (2013<ref name="Cavalier-Smith 2013" />) define al reinu [[Fungi]] como deriváu del llinaxe qu'adquirió rizoides absorbentes, tempranamente acopláu nel so desenvolvimientu a l'alquisición d'una paré celular de [[quitina]] con perda de la fagocitosis, propón a [[Excavata]] como grupu parafiléticu, y propón abandonar el nome del supergrupu [[Unikonta]] ("un cilio"), yá que se determinara que'l cilio habíase aniciáu dos vegaes independientemente dientro del grupu.<ref name="Cavalier-Smith 2013" /> Del ábanu de publicaciones referentes al PhyloCode, los dos llectures encamentaes pol FAQ del ICZN son Wheeler (2004<ref name="Wheeler 2004"/>) y Knapp et al. (2004<ref name="Knapp et al. 2004"/>).
[[Ficheru:Filogenia Cavalier-Smith 2013.svg|upright=2.0|miniaturadeimagen|centro|Los nomes de los supergrupos d'eucariotes allugaos nel árbol según la filoxenia de Cavalier-Smith (2013<ref name="Cavalier-Smith 2013" />).]]
<!----paez editáu, quiciabes nun lo dixo-----
Namái se propunxo qu'un sistema que nome clados, ensin categoríes taxonómiques y ensin la categoría d'especie, podría ser conveniente siempres que fuera superpuestu a una taxonomía tradicional<ref name="Brummitt 2002"/> (y quiciabes si tuviera otru "tipu"<ref name="Nixon et al. 2003" />,<ref name="Nixon y Carpenter 2000" />).----->
El PhyloCode foi namái una de les manifestaciones de los taxónomos que, polo xeneral so la nomenclatura de los Códigos n'usu, señalen que ye bona práutica que sía explicitado el "conceutu de taxón" utilizáu (p.ej.<ref name="Isaac et al. 2004" />,<ref name="Boenigk et al. 2012" />,<ref name="Yeates et al. 2011" />,<ref name="Schlick-Steiner et al. 2010" /> pa los conceutos d'especie,<ref name="Borsch et al. 2015" />en categoríes entemedies). En taxones entemedios, un exemplu del 2007 en subfamilies de rosácees quedó asina:<ref name="Potter et al. 2007" />
{| class="citáu"
|-
| style="vertical-align:top" | Subfamily '''Dryadoideae''' Juel, Kongl. Svenska Vetensk. Akad. Handl. n.s. 58: 55 (1918): || style="padding-left: 1em; vertical-align:top"| Subfamilia '''Dryadoideae''' Juel, Kongl. Svenska Vetensk. Akad. Handl. n.s. 58: 55 (1918):
|-
| style="vertical-align:top" | The most inclusive clade containing ''Dryas'' (as typified by ''Dryas octopetala'' L.), but not Rosoideae (cf. above) nor Spiraeoideae (cf. below). || style="padding-left: 1em; vertical-align:top"| El cladu más inclusivu conteniendo a ''Dryas'' (como tipificado por ''Dryas octopetala'' L.), pero non Rosoideae ([[cf.]] más arriba) nin Spiraeoideae (cf. más embaxo).
|-
| style="vertical-align:top" | Included taxa: ''Cercocarpus'' H. B. and K., ''Chamaebatia'' Benth., ''Dryas'' L., ''Purshia'' DC. (including ''Cowania'' D. Don) || style="padding-left: 1em; vertical-align:top"| Taxones incluyíos: ''Cercocarpus'' H. B. and K., ''Chamaebatia'' Benth., ''Dryas'' L., ''Purshia'' DC. (incluyendo ''Cowania'' D. Don)
|-
| style="vertical-align:top" | Distinctive non-molecular features: Shrublets, shrubs, or small trees. Symbiotic nitrogen fixation present. Cyanogenic glycosides present. Sorbitol present in trace amounts. Leaves compound in ''Chamaebatia'', simple in the other genera. Stipules present. Hypanthium free from ovary. Pistils 1 (''Cercocarpus, Chamaebatia, Purshia'') or 4-many (''Cowania, Dryas''). Fruit an achene or achenetum. Base chromosome number x=9. || style="padding-left: 1em; vertical-align:top"|Carauterístiques distintives non moleculares: Arbustillos, arbustos, o arbolucos. Fixación de nitróxenu simbiótica presente. Glucósidos cianogenéticos presentes. Sorbitol presente en cantidaes traza. Fueyes compuestes en ''Chamaebatia'', simples nos demás xéneros. Estípules presentes. Hipanto llibre del ovariu. Pistilos 1 (''Cercocarpus, Chamaebatia, Purshia'') o 4-munchos (''Cowania, Dryas''). Frutu aqueniu o aquenetum. Númberu de cromosomes básicu x=9.
|-
| colspan="2" style="text-align: right" | <hr /><br />Potter et al. 2007<ref name="Potter et al. 2007" />
|}
La diferencia ente dambos Códigos ta nel tipu, que se trespasa de forma inalterable de taxón a taxón.
== Ver tamién ==
Esti artículu trató sobre'l campu d'aición de la taxonomía. Pa la clasificación de la biodiversidá ver:
* [[Clasificación de los organismos en categoríes altes (reinos, dominios, imperios)]] trata los conceutos de [[macroevolución]] que modelen la clasificación, les diferencies ente clasificaciones cladistas y evolucionistes, y la cantidá de reinos y cómo fueron maureciendo hasta l'actualidá.
Les taxonomíes escoyíes pa clasificar les plantes cultivaes en:
* [[Cultivar]]
* [[Clasificación y nomenclatura de plantes cultivaes]]
Otres ciencies rellacionaes:
* [[Sistemática]] que toma a la taxonomía y al analís filoxenéticu.
Los códigos de nomenclatura:
* [[Códigu de Nomenclatura]] una llista de los códigos n'usu.
** [[Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica]]
** [[Códigu Internacional de Nomenclatura Botánica]]
** [[Códigu Internacional de Nomenclatura de Bacteries]]
** [[Códigu Internacional de Nomenclatura pa Plantes Cultivaes]]
** [[BioCode]]
** [[PhyloCode]]
Otros artículos rellacionaos:
* [[Taxón]]
* [[Conceutu de Taxón]]
* [[Circunscripción (taxonomía)]]
* [[Escueles de la Sistemática]]
** [[Escuela cladista]]
** [[Escuela fenética]]
** [[Escuela evolucionista]]
* [[Sistema natural de clasificación]]
* [[Sistema artificial de clasificación]]
* [[Taxonomía popular]]
* [[Categoría taxonómica]]
* [[Autor de nome científicu]]
== Notes ==
{{llistaref|grupu="nota"}}
== Cites ==
{{llistaref|group="cita"}}
== Referencies citaes ==
{{llistaref|refs=
<ref name="Agnarsson y Kuntner 2007">Agnarsson I, M Kuntner. 2007. Taxonomy in a Changing World: Seeking Solutions for a Science in Crisis. ''Syst. Biol.'' 56(3). http://ezlab.zrc-sazu.si/uploads/big_files/Agnarsson&Kuntner2007SysBio.pdf</ref>
<ref name="Werner 2006">Werner, Y. L. (2006). The case of impact factor versus taxonomy: a proposal. ''Journal of Natural History'', 40(21-22), 1285-1286. http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00222930600903660.</ref>
<ref name="Will et al. 2005">Will, K. W., BD Mishler, QD Wheeler. 2005. The Perils of DNA Barcoding and the Need for Integrative Taxonomy. ''Systematic Biology'' 54.</ref>
<ref name="Dayrat 2005">Dayrat, B. 2005. Towards Integrative Taxonomy. ''Biological Journal of the Linnean Society'' 85.</ref>
<ref name="Hollingsworth et al. 2009">Hollingsworth PM, Forrest LL, Spouge JL et al. (2009) A DNA barcode for land plants. ''Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America'', 106, 12794–12797. http://www.pnas.org/content/106/31/12794.full?sid+38cee406-d425-4f58-8edc-bbcb2ac34bad</ref>
<ref name="Taberlet et al. 2012">Taberlet, P., Coissac, E., Pompanon, F., Brochmann, C., & Willerslev, E. (2012). Towards next‐generation biodiversity assessment using DNA metabarcoding. ''Molecular ecology'', 21(8), 2045-2050. https://www.researchgate.net/profile/Francois_Pompanon/publication/223968486_Towards_next-generation_biodiversity_assessment_using_DNA_metabarcoding/links/0912f500ff729af1be000000.pdf</ref>
<ref name="Taylor y Harris 2012">Taylor, H. R., & Harris, W. E. (2012). An emergent science on the brink of irrelevance: a review of the past 8 years of DNA barcoding. ''Molecular Ecology Resources'', 12(3), 377-388.</ref>
<ref name="Raven 2004">Raven, P. H. (2004). Taxonomy: where are we now?. ''Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences'', 359(1444), 729. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1693354/pdf/15253358.pdf</ref>
<ref name="Collins y Cruickshank 2013">Collins, R. A., & Cruickshank, R. H. (2013). The seven deadly sins of DNA barcoding. ''Molecular ecology resources,'' 13(6), 969-975. https://web.natur.cuni.cz/~muncling/barcoding2.pdf</ref>
<ref name="Wilson 2000">Wilson, E. O. 2000. On the future of conservation biology. ''Conservation Biology'' 14(1): 1–3. 2000. ''Phylogenetic reconstruction, currently the dominating focus of systematics, obviously is worth doing, but more scientifically important and far more urgent for human welfare is the description and mapping of the world biota.'' (E. O. Wilson, 2000) como citáu en Landrum (2001).</ref>
<ref name="Akcacaya et al. 1999">P.ex. en Akçacaya et al. 1999. ''Applied Population Ecology. Principles and Computer Exercises, using CAÑES(R) Ecolab. Second Edition.'' Sinauer Associates. Inc.</ref>
<ref name="Landrum 2001">Landrum, L. R. (2001). What has happened to descriptive systematics? What would make it thrive?. ''Systematic Botany'', 26(2), 438-442. https://www.researchgate.net/profile/Leslie_Landrum/publication/298134141_What_has_happened_to_descriptive_systematics_What_would_make_it_thrive/links/56f4427008ae95y8b6d065a2.pdf</ref>
<ref name="ICZN">International Commission on Zoological Nomenclature. 2000. ''[http://www.iczn.org/iczn/index.jsp International Code of Zoological Nomenclature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090524144249/http://www.iczn.org/iczn/index.jsp |date=2009-05-24 }}.'' International Trust for Zoological Nomenclature.</ref>
<ref name="Adl et al. 2005">Adl, S. M., Simpson, A. G., Farmer, M. A., Andersen, R. A., Anderson, O. R., Barta, J. R., … & Taylor, M. F. (2005). [http://www.vliz.be/imisdocs/publications/233133.pdf «The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists.»] ''Journal of Eukaryotic Microbiology'', 52(5), 399-451.<br />
Adl, S. M., Simpson, A. G., Farmer, M. A., Andersen, R. A., Anderson, O. R., Barta, J. R., ... & James, T. Y. (2005). The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists. ''Journal of Eukaryotic Microbiology'', 52(5), 399-451. http://www.treesearch.fs.fed.us/pubs/download/30101.pdf</ref>
<ref name="Davis y Heywood 1963">{{cita llibru |apellíos=Davis|nome=P. D.|coautores=Heywood, V. H.|edición=Van Nostrand|añu=1963|títulu=Principles of Angiosperm Taxonomy|allugamientu=Nueva York|isbn=0-05-000824-2}}</ref>
<ref name="Stevens 1998">{{cita llibru |apellíos=Stevens|nome=P. F.|editor=Dransfield, J., Coode, M. J. E., y Simpson, D. A.|títulu=What kind of classification should be practising taxonomist use to be saved?|edición=Royal Botanical Gardens|añu=1997|títulu=Plant diversity in Malesia III: Proceedings of the 3rd International Flora Malesiana Symposium 1995|allugamientu=Kew, Londres|isbn=1-900347-42-3|páxines=295-319}}</ref>
<ref name="Cavalier-Smith 2010">Cavalier-Smith, T. 2010. [http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/365/1537/111.full «Deep phylogeny, ancestral groups and the four ages of life.»] ''Phil. Tans. R. Soc'' B. 365, 111-132. (conteníu llibre baxo la Llicencia Creative Commons Attribution)</ref>
<ref name="Hennig 1950">Hennig, W. (1950). ''Grundzuege einer Theorie der phylogenetischen Systematik.'' Ver la siguiente edición, escrita n'inglés, de 1966.</ref>
<ref name="Hennig 1966">Hennig W. 1966. ''Phylogenetic Systematics''. (ye una traducción/ampliación del so llibru n'alemán de 1950, ver tamién resume de conceutos, previu a la traducción, de 1965, [http://rapinidep1.webs.com/origin/Hennig_1965.pdf Phylogenetic systematics. ''Ann. Rev. Entomol.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190208115045/https://rapinidep1.webs.com/origin/Hennig_1965.pdf |date=2019-02-08 }} 10:97–116. Hai una "escelente" traducción al castellanu inxustamente poco conocida según Dupuis 1984 del manuscritu de 1961 publicada en 1968: Hennig W, 1968. ''Elementos d'una sistemática filoxenética''. Buenos Aires, Ed. Univ. 353 pp.</ref>
<ref name="Nievo y Wasser 2004">Nievo, Wasser. 2004. Evolutionary theory and processes. p. 295</ref>
<ref name="Godfray y Knapp 2004"/>
<ref name="Stevens 1997">{{cita publicación
| autor = Stevens, P. F.
| añu = 1997
| títulu = How to Interpret Botanical Classifications: Suggestions from History
| publicación = Bioscience
| númberu = 47
| páxines = 243-250
| doi = 10.2307/1313078
| url = http://botit.botany.wisc.edu/courses/botany_940/05PhyloCode/papers/Stevens1997a.pdf
| formatu = pdf
| fechaaccesu = 28 d'agostu de 2007
}}</ref>
<ref name="De Queiroz 2006">De Queiroz, K. (2006). «The PhyloCode and the distinction between taxonomy and nomenclature.» ''Systematic biology'', 55(1), 160-162.</ref>
<ref name="Mallet 2013b">Mallet J. 2013. Species, concepts of. En: SA Levin, ed. ''Encyclopedia of Biodiversity''. Volume 6. Waltham, Mass.: Academic Press, 679-691. https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet%202013%20sp%20concepts%20inEnc%20Biodiv%20edited.pdf</ref>
<ref name="Isaac et al. 2004">Isaac, N. J., Mallet, J., & Maze, G. M. (2004). Taxonomic inflation: its influence on macroecology and conservation. ''Trends in Ecology & Evolution'', 19(9), 464-469. https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/isaac04.pdf</ref>
<ref name="Boenigk et al. 2012">Boenigk J, Ereshefsky M, Hoef-Emden K, Mallet J, Bass D. 2012. Concepts in protistology: species definitions and boundaries. ''European Journal of Protistology'' 48: 96-102 https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/boenigk%20et%20al%202012%20protist%20species.pdf ''This paper summarises the Symposium 'Concepts in Protistology', during the VI European Congress of Protistology, Berlin, 25–29 July 2011.''</ref>
<ref name="ICBN">J. MCNEILL, Chairman, F. R. BARRIE, W. R. BUCK, V. DEMOULIN, W. GREUTER, D. L. HAWKSWORTH, P. S. HERENDEEN, S. KNAPP, K. MARHOLD, J. PRADO, W. F. PRUD'HOMME VAN REINE, G. F. SMITH, J. H. WIERSEMA, Members, N. J. TURLAND, Secretary of the Editorial Committee: ''International Code of Botanical Nomenclature (Melbourne Code)'' adoptáu pol Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, xunetu de 2011. Publ. 2012. Regnum Vegetabile 154. A.R.G. Gantner Verlag KG. ISBN 978-3-87429-425-6 http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php</ref>
<ref name="ICPC">{{cita publicación |apellíu=Brickell |nome=C.D. et al. (eds)| añu=2009 |títulu=International Code of Nomenclature for Cultivated Plants<!--(ICNCP or Cultivated Plant Code) incorporating the Rules and Recommendations for naming plants in cultivation. 8th edn. Adopted by the International Union of Biological Sciences International Commission for the Nomenclature of Cultivated Plants--> |edición=8th |editorial=International Society of Horticultural Science |publicación=Scripta Horticulturae |volume=10| páxines=1–184 |isbn=978-0-643-09440-6 |url=http://www.actahort.org/chronica/pdf/sh_10.pdf |ref=harv}}</ref>
<ref name="ISNPPB">International Standards for Naming Pathovars of Phytopathogenic Bacteria ("plant pathogen Standards") http://www.isppweb.org/about_tppb_naming.asp.</ref>
<ref name="ICVCN">International Code of Virus Classification and Nomenclature: http://ictvonline.org/codeOfVirusClassification_2012.asp</ref>
<ref name="ICNB">Editáu por SP Lapage, PHA Sneath, EF Lessel, VBD Skerman, HPR Seeliger, and WA Clark. 1992. ''International Code of Nomenclature of Bacteria. Bacteriological Code, 1990 Revision.'' International Union of Microbiological Societies. Washington (DC): ASM Press; 1992. ISBN 1-55581-039-X http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK8817/</ref>
<ref name="ICZN principios">Los principios en ICZN Code - Introducción. http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp?nfv=true&booksection=introduction</ref>
<ref name="ICNB principios">Códigu de Bacteries. Capítulu 2. Principios. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/n/icnb/A171/</ref>
<ref name="ICBN principios">Códigu de Botánica. División I. Principios. http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=div1</ref>
<ref name="BioCode principios">BioCode. División I. Principios. http://archive.bgbm.org/biodivinf/docs/biocode2011/biocode2011.htm#DIVISIONI</ref>
<ref name="Mayr 1978">Mayr, E. (1978). Origin and history of some terms in systematic and evolutionary biology. ''Systematic Zoology'', 27(1), 83-88. http://www.jstor.org/stable/2412818</ref>
<ref name="Wheeler 2008">QD Wheeler (2008) Introductory. Toward the New Taxonomy. En: QD Wheeler (ed. 2008). ''The New Taxonomy''. Capítulu 1. https://books.google.com.ar/books?hl=en&id=Ykf8RALCGyUC&pg=PP1</ref>
<ref name="Cragin et al. 2010">Cragin, M. H., Palmer, C. L., Carlson, J. R., & Witt, M. (2010). Data sharing, small science and institutional repositories. ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences'', 368(1926), 4023-4038. http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/368/1926/4023.short</ref>
<ref name="Krell 2002">Krell, F. T. (2002). Why impact factors don't work for taxonomy. ''Nature'', 415(6875), 957-957.</ref>
<ref name="Wilson 2003">Wilson, E.O. 2003. The encyclopedia of life. ''Trends in Ecology and Evolution'' 18:77–80</ref>
<ref name="Patterson 1982">Patterson, C. 1982. Morphological characters and homology. En: ''Problems of phylogenetic reconstruction''. ed. KA Jorsey, AE Friday. páxs. 21-74. New York: Academic</ref>
<ref name="Brady 1982">Brady RH. 1982. Theoretica issues and "pattern cladistics". ''Syst. Zool.'' 31:286-291.</ref>
<ref name="Beatty 1982">Beatty, J. (1982). Classes and cladists. ''Systematic Biology'', 31(1), 25-34.</ref>
<ref name="Mayr 1969">[[E. Mayr]] (1969) ''Principles of systematic zoology.'' McGraw-Hill, New York.</ref>
<ref name="Sokal y Camin 1965">[[RR Sokal]], JH Camin (1965). The two taxonomies: areas of agreement and conflict. ''Systematic Zoology'', 176-195. http://www.jstor.org/stable/2411548</ref>
<ref name="Sokal 1975">Sokal, R. R. (1975). Mayr on cladism-and his critics. ''Systematic Zoology'', 257-262. http://www.jstor.org/stable/2412766</ref>
<ref name="Ghiselin 1974">[[M Ghiselin]] 1974. A radical solution to the species problem. ''Syst. Zool.'' 23:536-544.</ref>
<ref name="Hull 1976">[[DL Hull]] 1976. Are species really individuals? ''Syst. Zool.'' 25:174-191.</ref>
<ref name="Hull 1978">[[DL Hull]]. 1978. A matter of individuality. ''Phil. Sci.'' 45:335-360.</ref>
<ref name="Wiley 1978">[[EO Wiley]] 1978. The evolutionary species concept reconsidered. ''Syst. Zool.'' 27:17-26.</ref>
<ref name="Hennig 1975">[[W Hennig]] 1975. "Cladistic analysis or cladistic classification?": a reply to Ernst Mayr. ''Syst. Zool.'' 24:244-256.</ref>
<ref name="Platnick 1977a">[[NI Platnick]] 1977. Review of concepts of species. ''Syst. Zool.'' 26:96-98.</ref>
<ref name="Kratz y Strasser 2015b">Kratz, J. & Strasser, C. (2015b) Making data count. ''Sci. Data'' 2:150039 doi: 10.1038/sdata.2015.39 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4550906/</ref>
<ref name="Parsons y Fox 2013">Parsons, M. A., & Fox, P. A. (2013). Is data publication the right metaphor?. ''Data Science Journal'', 12(0), WDS32-WDS46. http://semanticommunity.info/@api/deki/files/29002/12_WDS-042.pdf</ref>
<ref name="Heidorn 2008">Heidorn, P. B. (2008). Shedding light on the dark data in the long tail of science. ''Library Trends'', 57(2), 280-299. https://www.ideals.illinois.edu/bitstream/handle/2142/10672/heidorn.pdf?sequence=2 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811085231/https://www.ideals.illinois.edu/bitstream/handle/2142/10672/heidorn.pdf?sequence=2 |date=2017-08-11 }}</ref>
<ref name="Costello 2009">Costello, M. J. (2009). Motivating online publication of data. ''BioScience'', 59(5), 418-427. http://bioscience.oxfordjournals.org/content/59/5/418.full</ref>
<ref name="Minelli 2003">Minelli, A. (2003). The status of taxonomic literature. ''Trends in Ecology & Evolution'', 18(2), 75-76.</ref>
<ref name="Costello et al. 2015">Costello, M. J., Vanhoorne, B., & Appeltans, W. (2015). Conservation of biodiversity through taxonomy, data publication, and collaborative infrastructures. ''Conservation Biology''. http://www.researchgate.net/profile/Mark_Costello/publication/274723537_Conservation_of_biodiversity_through_taxonomy_data_publication_and_collaborative_infrastructures/links/552d0d7y0cf21acb0921248b.pdf</ref>
<ref name="Costello et al. 2013">Costello, M. J., Michener, W. K., Gahegan, M., Zhang, Z. Q., & Bourne, P. Y. (2013). Biodiversity data should be published, cited, and peer reviewed. Trends in Ecology & Evolution, 28(8), 454-461. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.364.9572&rep=rep1&type=pdf</ref>
<ref name="Costello y Vanden Berghe 2006">Costello, M.J. and Vanden Berghe, Y. (2006) 'Ocean Biodiversity
Informatics' enabling a new era in marine biology research and management. Mar. Ecol. Prog. Ser. 316, 203–214 http://refhub.elsevier.com/S0169-5347(13)00109-2/sbref0005</ref>
<ref name="Huang et al. 2012">Huang, X., Hawkins, B. A., Lei, F., Miller, G. L., Favret, C., Zhang, R., & Qiao, G. (2012). Willing or unwilling to share primary biodiversity data: results and implications of an international survey. Conservation Letters, 5(5), 399-406. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1755-263X.2012.00259.x/full</ref>
<ref name="Chavan et al. 2013">Chavan, V., Penev, L., & Hobern, D. (2013). Cultural change in data publishing is essential. BioScience, 63(6), 419-420. http://bioscience.oxfordjournals.org/content/63/6/419.full</ref>
<ref name="Chavan y Ingversen 2009">Chavan, V. S., & Ingwersen, P. (2009). Towards a data publishing framework for primary biodiversity data: challenges and potentials for the biodiversity informatics community. BMC bioinformatics, 10(Suppl 14), S2. http://www.biomedcentral.com/1471-2105/10/S14/S2</ref>
<ref name="Thomson Reuters 2012">Thomson Reuters. 2012. Thomson Reuters launches data citation index for discovering global data sets. Thomson Reuters. http://www.reuters.com/article/2012/10/17/idUS187519+17-Oct-2012+HUG20121017 citando de la mesma a Thomson Reuters 2012. "Collaborative Science: Solving the Issues of Discovery, Attribution and Measurement in Data Sharing"</ref>
<ref name="de Carvalho et al. 2014">Carvalho, M. R., Ebach, M. C., Williams, D. M., Nihei, S. S., Trefaut Rodrigues, M., Grant, T., ... & Nelson, G. (2014). Does counting species count as taxonomy? On misrepresenting systematics, yet again. ''Cladistics'', 30(3), 322-329.</ref>
<ref name="Jablonski 2005">Jablonski, N. G. (2005). Exploring Biodiversity: Past, Present, and Future. ''PROCEEDINGS-CALIFORNIA ACADEMY OF SCIENCES'', 56, 9.</ref>
<ref name="Godfray 2002">Godfray, H. C. J. (2002). Challenges for taxonomy. ''Nature'', 417(6884), 17-19. http://limnoreferences.missouristate.edu/assets/limnoreferences/Godfray_2002_taxonomy_on_the_web.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702162101/http://limnoreferences.missouristate.edu/assets/limnoreferences/Godfray_2002_taxonomy_on_the_web.pdf |date=2010-07-02 }}</ref>
<ref name="Pires y Marinoni 2010">Pires, A. C., & Marinoni, L. (2010). DNA barcoding and traditional taxonomy unified through Integrative Taxonomy: a view that challenges the alderique questioning both methodologies. ''Biota Neotropica'', 10(2), 339-346. http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S1676-06032010000200035&script=sci_arttext</ref>
<ref name="Vermeij 2005">GJ Vermeij. 2005. From phenomenology to first principles: toward a theory of diversity. ''PROCEEDINGS-CALIFORNIA ACADEMY OF SCIENCES'', 56, 12.http://researcharchive.calacademy.org/research/scipubs/pdfs/v56/proccas_v56_suppi.pdf#page=12</ref>
<ref name="Valdecasas 2011">Valdecasas, A. G. (2011). An index to evaluate the quality of taxonomic publications. Zootaxa, 2925, 57-62. http://mapress.com/zootaxa/2011/f/zt02925p062.pdf</ref>
<ref name="Wilson 1985">Wilson, E. O. (1985). The global biodiversity crisis: a challenge to science. ''Issues in Science & Technology'', 2, 20-29.<br />
E.O. Wilson, ed., (1988) ''Biodiversity''. National Academy Press, Washington, DC, USA.<br />
EO Wilson (1992) ''The Diversity of Life''. Harvard Univ. Press. Cambridge, MA.<br />
Wilson, E.O. 2000. A global biodiversity map. ''Science'' 289:2279.<br />
Wilson, E.O. 2003. The encyclopedia of life. ''Trends in Ecology and Evolution'' 18:77–80</ref>
<ref name="Pysek et al. 2013">Petr Pyšek, Philip Y. Hulme, Laura A. Meyerson, Gideon F. Smith, James S. Boatwright, Neil R. Crouch, Estrela Figueiredo, Llewellyn C. Foxcroft, Vojtěch Jarošík, David M. Richardson, Jan Suda, and John R. O. Wilson (2013) Hitting the right target: taxonomic challenges for, and of, plant invasions ''AoB PLANTS'' (2013) 5: plt042 doi:10.1093/aobpla/plt042 first published online September 19, 2013 http://aobpla.oxfordjournals.org/content/5/plt042</ref>
<ref name="Franz et al. 2008">Franz, N. M., Peet, R. K., & Weakley, A. S. (2008). On the use of taxonomic concepts in support of biodiversity research and taxonomy. ''Systematics Association Special Volume'', 76, 63. http://www.researchgate.net/profile/Alan_Weakley/publication/228951937_On_the_use_of_taxonomic_concepts_in_support_of_biodiversity_research_and_taxonomy/links/0deec5216ad710dbaf000000.pdf</ref>
<ref name="Podani 2010">Podani, J. (2010). Monophyly and paraphyly: A discourse without end?. ''Taxon'', 59(4), 1011-1015. http://www.ingentaconnect.com/content/iapt/tax/2010/00000059/00000004/art00002</ref>
<ref name="Steiner et al. 2015">FM Steiner, M Pautasso, H Zettel, K Moder, W Arthofer, BC Schlick-Steiner. 2015. A falsification of the citation impediment in the taxonomic literature. ''Syst Biol.'' syv026 http://sysbio.oxfordjournals.org/content/early/2015/05/04/sysbio.syv026.full.pdf</ref>
<ref name="Ebach y Williams 2004">Ebach, M.C. & Williams, D. 2004. Classification.'' Taxon'' 53: 791–794. http://www.jstor.org/stable/4135452</ref>
<ref name="Thessen y Patterson 2011">Thessen A, Patterson D (2011) Data issues in the life sciences. ZooKeys 150: 15-51. doi: 10.3897/zookeys.150.1766 http://zookeys.pensoft.net/articles.php?id=3041</ref>
<ref name="Hey et al. 2009">Hey T, Tansley S, Tolle K (2009) ''The Fourth Paradigm.'' Microsoft Research. Redmond, WA, 252 pp.</ref>
<ref name="Ruedas et al. 2000">Ruedas, L. A., Salazar-Bravo, J., Dragoo, J. W., & Yates, T. L. (2000). The importance of being earnest: what, if anything, constitutes a “specimen examined?”.'' Molecular phylogenetics and evolution'', 17(1), 129-132.</ref>
<ref name="Valdecasas et al. 2008">Valdecasas, A. G., Williams, D., & Wheeler, Q. D. (2008). 'Integrative taxonomy'then and now: a response to Dayrat (2005). Biological Journal of the Linnean Society, 93(1), 211-216. http://www.researchgate.net/profile/David_Williams53/publication/229738115_Integrative_taxonomy_then_and_now_a_response_to_Dayrat_(2005)/links/004635285ed507a2cf000000.pdf</ref>
<ref name="de Carvalho et al. 2008">De Carvalho, M. R., Bockmann, F. A., Amorim, D. S., & Brandao, C. R. F. (2008). Systematics must embrace comparative biology and evolution, not speed and automation. ''Evolutionary Biology'', 35(2), 150-157. http://www.researchgate.net/profile/Flavio_Bockmann/publication/225326984_Systematics_must_Embrace_Comparative_Biology_and_Evolution_not_Speed_and_Automation/links/00b4951781dc1c3c24000000.pdf</ref>
<ref name="Blackmore 2002">Blackmore, S. (2002). Biodiversity Update--Progress in Taxonomy. ''Science'', 298(5592), 365-365. http://science.sciencemag.org/content/298/5592/365.short</ref>
<ref name="Suárez y Tsutsui 2004">Suarez, A. V., & Tsutsui, N. D. (2004). The value of museum collections for research and society. ''BioScience'', 54(1), 66-74. http://bioscience.oxfordjournals.org/content/54/1/66.full</ref>
<ref name="Page 2013">Page, R. D. (2013). BioNames: linking taxonomy, texts, and trees. ''PeerJ'', 1, e190. https://peerj.com/articles/190/</ref>
<ref name="Wägele et al. 2011">Wägele, H, A Klussmann-Kolb, M Kuhlmann,G Haszprunar, D Lindberg, A Koch, JW Wägele. 2011. The taxonomist - an endangered race. ''Fontiers Zool.'' http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1742-9994-8-25.pdf</ref>
<ref name="van der Velde 2001">van der Velde (2001) Taxonomists make a name for themselves. ''Nature''.</ref>
<ref name="Krell 2010">Krell, F.T. (2010) Should editors influence journal impact factors? ''Learned Publishing'', 23, 59–62.</ref>
<ref name="Padial et al. 2010">Padial, J. M., Miralles, A., De la Riva, I., & Vences, M. (2010). Review: The integrative future of taxonomy. ''Front Zool'', 7, 1-14. http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1742-9994-7-16.pdf</ref>
<ref name="May y Harvey 2009">May, R. M., & Harvey, P. H. (2009). Species uncertainties. ''Science'', 323(5915), 687-687. http://www.sciencemag.org/content/323/5915/687.full</ref>
<ref name="Johnson 2011">Johnson Norman F. (2012) A collaborative, integrated and electronic future for taxonomy. ''Invertebrate Systematics'' 25, 471–475. http://dx.doi.org/10.1071/IS11052 http://www.publish.csiro.au/view/journals/dsp_journal_fulltext.cfm?nid=120&f=IS11052</ref>
<ref name="Mallet y Willmott 2003"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFJ._MalletWillmott,_K.">J. Mallet; Willmott, K.. «[https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf Taxonomy: Renaissance or Tower of Babel?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219125802/http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf |date=2009-02-19 }}». ''Trends Ecol. Evol.'' '''18''' (2)<span class="printonly">. https://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219125802/http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/pap/mallet03tree.pdf |date=2009-02-19 }}</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Taxonomy%3A+Renaissance+or+Tower+of+Babel%3F&rft.jtitle=Trends+Ecol.+Evol.&rft.aulast=J.+Mallet&rft.au=J.+Mallet&rft.au=Willmott%2C+K.&rft.volume=18&rft.issue=2&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.ucl.ac.uk%2Ftaxome%2Fjim%2Fpap%2Fmallet03tree.pdf&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref>
<ref name="Lawrence 2008">Lawrence, P. A. (2008). Lost in publication: how measurement harms science. ''Ethics in science and environmental politics'', 8(1), 9-11.</ref>
<ref name="Steele et al. 2006">Steele, C., Butler, L., & Kingsley, D. (2006). The publishing imperative: the pervasive influence of publication metrics. ''Learned Publishing'', 19(4), 277-290. http://dx.doi.org/10.1087/095315106778690751</ref>
<ref name="Güntsch et al. 2013">Güntsch, A., Kelbert, P., Eckert, S., Patterson, D., Penev, L., Hagedorn, G. 2013. Strategies for improved cooperation and interoperability between infrastructures. ''Pro-iBiosphere Report D4.1'' Published at http://wiki.pro-ibiosphere.eu/w/media/1/13/ProiBiosphere_WP4_FUB-BGBM_VFF_20122013.pdf [last accessed 8 Jan. 2015].</ref>
<ref name="Berendsohn et al. 2011">Berendsohn, W.G., Güntsch, A., Hoffmann, N., Kohlbecker, A., Luther, K., Müller, A., 2011. Biodiversity information platforms: From standards to interoperability. ''Zookeys'' 150, 71–78. http://dx.doi.org/10.3897/zookeys.150.2166</ref>
<ref name="Joppa et al. 2011">Joppa, L.N., Roberts, D.L., Myers, N., Pimm, S.L., 2011. Biodiversity hotspots house most undiscovered plant species. ''Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.'' 108, 13171–13176 http://dx.doi.org/10.1073/pnas.1109389108</ref>
<ref name="Von Staden et al. 2013">Von Staden, L., Raimondo, D., Dayaram, A., 2013. Taxonomic research priorities for the conservation of the South African flora.'' S. Afr. J. Sci.'' 109, 1–10. http://dx.doi.org/10.1590/sajs.2013/1182</ref>
<ref name="Borsch et al. 2015">Thomas Borsch, P Hernández-Ledesma, WG Berendsohn, H Flores-Olvera, H Ochoterena, FO Zuloaga, S von Mering, N Kilian. 2015. An integrative and dynamic approach for monographing species-rich plant groups – Building the global synthesis of the angiosperm order Caryophyllales. ''Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics'' 17(4):284–300. Manuscritu aceptáu: http://www.researchgate.net/profile/Patricia_Hernandez8/publication/277726151_An_integrative_and_dynamic_approach_for_monographing_species-rich_plant_groups__building_the_global_synthesis_of_the_angiosperm_order_Caryophyllales/links/55804f4408aea3d7096y4740.pdf</ref>
<ref name="Mishler 1985">Mishler, B. D. (1985). The morphological, developmental and phylogenetic basis of species concepts in bryophytes. ''Bryologist'' 88,207–214</ref>
<ref name="de Queiroz y Donoghue 1988">de Queiroz, K., and Donoghue, M. J. (1988). Phylogenetic systematics and the species problem. ''Cladistics'' 4, 317–338</ref>
<ref name="Baum 1998">Baum, D. A. (1998). Individuality and the existence of species through time. ''Syst. Biol.'' 47, 641–653.</ref>
<ref name="Moore 1998">Moore, G. (1998). A comparison of traditional and phylogenetic nomenclature.'' Taxon'' 47, 561–579. http://www.jstor.org/stable/1223578 Citáu en rellación a la tema de les categoríes taxonómiques por Nixon y Carpenter (2000) ''Cladistics''.</ref>
<ref name="Platnick 2001">Platnick, N. I. (2001). From Cladograms to Classifications: The Road to DePhylocode. ''Oral presentation at Systematics Association AGM, Linnean Society of London, organized by the Systematics Association.'' http://www.systass.org/archive/events-archive/2001/platnick.pdf</ref>
<ref name="Nixon y Carpenter 2000">Nixon, K. C., y J.M. Carpenter. 2000. On the Other "Phylogenetic Systematics". ''Cladistics'' 16, 298–318 (2000) doi:10.1006/clad.2000.0137 http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907185428/http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf |date=2015-09-07 }} Paper retomáu en:<br />
Nixon, K.C., Carpenter, J.M., Stevenson, D.W., 2003. The PhyloCode is fatally flawed, and the “Linnaean system” can easily be fixed. ''Bot. Rev.'' 69, 111-120. http://www.botany.wisc.edu/courses/botany_940/05PhyloCode/papers/NixonCarpen2003.pdf</ref>
<ref name="Nixon et al. 2003">Nixon, K.C., Carpenter, J.M., Stevenson, D.W., 2003. The PhyloCode is fatally flawed, and the “Linnaean system” can easily be fixed. ''Bot. Rev.'' 69, 111-120. http://www.botany.wisc.edu/courses/botany_940/05PhyloCode/papers/NixonCarpen2003.pdf Paper que retoma en<br />
Nixon, K. C., y J.M. Carpenter. 2000. On the Other "Phylogenetic Systematics". ''Cladistics'' 16, 298–318 (2000) doi:10.1006/clad.2000.0137 http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907185428/http://155.97.32.9/~mhaber/Documents/Course%20Readings/NixonCarpenter_Clad2000.pdf |date=2015-09-07 }}</ref>
<ref name="Whewell 1840">W Whewell, 1840. '''Philos. Inductive Sci.'' 1:521.</ref>
<ref name="Hull 1965">Hull, DL. 1965. The effect of essentialism on taxonomy - Two thousand years of stasis (I). ''Br. J. Philos. Sci.'', 15:314-326.</ref>
<ref name="Yeates et al. 2011">DK Yeates, A Seago, L Nelson, SL Cameron, L Joseph, JWH Trueman (2010) «Integrative taxonomy, or iterative taxonomy?» ''Systematic Entomology'' (2011)36:209-217. http://www.researchgate.net/publication/229957015_Integrative_taxonomy_or_iterative_taxonomy/file/e0b495189e43f722e0.pdf</ref>
<ref name="Stuessy 2000">Stuessy, T. F. (2000). Taxon names are not defined. ''Taxon'', 231-233.</ref>
<ref name="Templeton 1998">Templeton AR (1998) Species and speciation. Geography, population structure, ecology, and gene trees. En: Howard DJ y Berlocher SH (eds.) ''Endless Forms. Species and Speciation.'' páxs. 32-43. New York: [[Oxford University Press]].</ref>
<ref name="Hull 1979">Hull, D. L. (1979). The limits of cladism. ''Systematic Biology'', 28(4):416-440.</ref>
<ref name="Haeckel 1868">Haeckel E. 1868 ''Naturliche Schöpfungsgeschichte.'' Berlin, Germany: Reimer.</ref>
<ref name="Cain y Huxley 1959">Cain A. J. Huxley J. S. 1959 Clades and grades. En: ''Function and taxonomic importance'' (ed. Cain A. J.), páxs. 21–22. London, UK: The Systematics Association.</ref>
<ref name="Mayr 1981">Mayr, E. (1981). Biological classification: toward a synthesis of opposing methodologies. ''Science'' 214:510-516. http://www.joelvelasco.net/teaching/systematics/mayr%2081%20-%20biological%20classification%20-%20toward%20a%20synthesis.pdf</ref>
<ref name="Cavalier-Smith 1993">Cavalier-Smith, T. (1993). Kingdom Protozoa and its 18 phyla.'' Microbiological Reviews'' 57, 953–994.</ref>
<ref name="Ashlock 1971">Ashlock P. D. 1971 Monophyly and associated terms.'' Syst. Zool.'' 20, 63–69.(doi:10.2307/2412223) http://sysbio.oxfordjournals.org/content/20/1/63?ijkey=40c030534faf0ca3b7963b18070ef0897febb3f1&keytype2=tf_ipsecsha</ref>
<ref name="Stuessy 1990">Stuessy, T. F. (1990). ''Plant Taxonomy''. Columbia University Press, New York. Segunda edición en: Stuessy, T. F. 2009. ''Plant taxonomy: The systematic evaluation of comparative data.'' 2nd ed. Columbia University Press, New York.</ref>
<ref name="Cavalier-Smith 2013">Cavalier-Smith, T. (2013). Early evolution of eukaryote feeding modes, cell structural diversity, and classification of the protozoan phyla Loukozoa, Sulcozoa, and Choanozoa. ''European journal of protistology'', 49(2), 115-178.</ref>
<ref name="Gilmour 1937">Gilmour, JSL. 1937. A taxonomic problem. ''Nature'' 139:1040-42.</ref>
<ref name="Gilmour 1940">Gilmour, JSL. 1940. Taxonomy and philosophy. En: ''The New Systematics'', ed. J. Huxley, páxs. 461-74. Oxford: Clarendon. 583 pp.</ref>
<ref name="Gilmour 1951">Gilmour, JSL. 1951. The development of taxonomic theory since 1851. ''Nature'' 168:400-2.</ref>
<ref name="Gilmour 1961">Gilmour, JSL. 1961. Taxonomy. En: ''Contemporary Botanical Thought'', ed. A. M. MacLeod, L. S. Cobley, páxs. 27-45. Edinburgh: Oliver and Boyd. 197 pp.</ref>
<ref name="Ariño 2010">Ariño AH. (2010) Approaches to estimating the universe of natural History collections data. ''Biodiversity Informatics'' 7: 81-92</ref>
<ref name="Minelli 1993">[[Alessandro Minelli]]. 1993. ''Biological Systematics. The state of the art.'' Springer Netherlands. 406 pp.</ref>
<ref name="Colless 1969">Colles, DH. 1969. The interpretation of Hennig's "Phylogenetic systematics" -A reply to Dr. Schlee. ''Syst. Zool.'' 18:134-144.</ref>
<ref name="Eldrege y Cracraft 1980">Eldredge, N y J Cracraft. 1980. Phylogenetic patterns and the evolutionary process. Columbia Univ. Press, New York.</ref>
<ref name="Harvey 1992">Harvey, AW. 1992. Three-taxon statements: More precisely, an abuse of parsimony? ''Cladistics'' 8:345-354.</ref>
<ref name="Hull 1984">Hull, DL. 1984. Cladistic theory: Hypotheses that blur and grow. Páxines 5-23 en ''Cladistics'' (T Duncan y TF Stuessy, eds.) Columbia Univ. Press, New York.</ref>
<ref name="Hull 1988">Hull, DL. 1988. ''Science as a process.'' Univ. Chicago Press, Chicago.</ref>
<ref name="Humphries y Richardson 1980">Humphries, CJ y PM Richardson. 1980. Hennig's method and phytochemistry. Páxines 353-378 en: ''Chemosystematics: Principles and practice ''(FA Bisby, JG Vaughan y CA Wright, eds). Academic Press, London.</ref>
<ref name="Jensen 1983">Jensen, RJ. 1983. A practical view of numerical taxonomy, or should I be a pheneticist or a cladist? Páxines 53-71 in ''Numerical taxonomy'' (J Felsenstein, ed.) Springer-Verlag, Berlin.</ref>
<ref name="Platnick 1979">Platnick, N. 1979. Philosophy and the transformation of cladistics. ''Syst. Zool.'' 28:537-546.</ref>
<ref name="Remane 1956">Remane, A. 1956. ''Die Grundlagen des natürlichen Systems, der vergleichenden Anatomie und der Phylogenetik. Theoretische Morphologie und Systematik, 2nd edition, Volume 1.'' Geest und Pörtig, Leipzig.</ref>
<ref name="Rogstad 1991">Rogstad, SH. 1991. Evolution at the molecular level. ''Cladistics'' 7:307-310.</ref>
<ref name="Selander et al. 1991">Selander, RK; AG Clark, y TS Whittam (eds.) 1991. ''Evolution at the molecular level.'' Sinauer, Sunderland, Massachusetts.</ref>
<ref name="Sneath 1982">Sneath, PHA. 1982. Review of ''Systematics and biogeography: Cladistics and vicariance'', by G. Nelson and N. Platnick. ''Syst. Zool.'' 31:208-217.</ref>
<ref name="Sneath 1988">Sneath, PHA. 1988. The phenetic and cladistic approaches. Páxines 252-273 en ''Prospects in systematics'' (DL Hawksworth, ed.) Clarendon Press, Oxford, England.</ref>
<ref name="Sneath 1989">Sneath, PHA. Analysis and interpretation of sequence data for bacterial systematics: The view of a numerical taxonomist. ''Syst. Appl. Microbiol.'' 12:15-31.</ref>
<ref name="Wiley 1981">Wiley, EO. 1981. ''Phylogenetics''. Wiley, New York.</ref>
<ref name="Woese 1981">Woese, C. 1981. Archaebacteria. ''Sci. Am.'' 244:94-106.</ref>
<ref name="Woese 1987">Woese, C. 1987. Bacterial evolution. ''Microbiol. Rev.'' 51:221-271.</ref>
<ref name="Mayr 1965">Mayr, Ernst. 1965. Numerical phenetics and taxonomic theory. ''Syst. Zool.'' 14:73-97. http://www.jstor.org/stable/2411730</ref>
<ref name="Godfray et al. 2007">Godfray, H. C. J., Clark, B. R., Kitching, I. J., Mayu, S. J., & Scoble, M. J. (2007). The web and the structure of taxonomy. ''Systematic Biology'', 56(6), 943-955.</ref>
<ref name="Kress y Penev 2011">{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3261036/|títulu=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3261036/ }}</ref>
<ref name="ITIS">{{cita web |url=http://www.itis.gov|títulu=http://www.itis.gov }}</ref>
<ref name="Minelli 2001">Minelli, A. (2001) Short notes and reviews Zoological nomenclature – reflections on the recent past and idees for our future axenda. ''Bulletin of Zoological Nomenclature'', 58, 164–169.</ref>
<ref name="Wheeler y Meier 2013">Wiley EO y RL Mayden (2013) The Evolutionary Species Concept. En: Wheeler, QD y R Meier (eds. 2013) ''Species concepts and phylogenetic theory. A debate''. Columbia University Press, 230 pp. Capítulu 6.</ref>
<ref name="Donoghue y Kandereit 1992">MJ Donoghue, JW Kandereit (1992) Walter Zimmermann and the Growth of Phylogenetic Theory. ''Systematic Biology'' 41(1)44-85. DOI: 10.2307/2992507 http://www.jstor.org/stable/2992507</ref>
<ref name="Wiley y Lieberman 2011">Wiley, EO; Lieberman (2011). Phylogenetics, Theory and Practice of Phylogenetic Systematics, Second Edition (Wiley-Blackwell edición). USA. ISBN 0-470-90596-4.</ref>
<ref name="Buffon 1749">Buffon, GLL de. 1749-1804. ''[[Histoire Naturelle, Génerale et Particuliére, avec la Description du Cabinet du Roi]]'' (44 volúmenes). Paris: D'el'Imprimerie Royale.</ref>
<ref name="Dobzhansky 1937">Dobzhansky, T. 1937. ''Genetics and the Origin of Species.'' New York: Columbia University Press.</ref>
<ref name="Simpson 1951">Simpson, GG. 1951. The species concept. ''Evolution'' 5:285-298.</ref>
<ref name="Mayr 1942">Mayr, E. 1942. ''Systematics and the Origin of Species, from the viewpoint of a zoologist.'' [[Harvard University Press]], 334 pp.</ref>
<ref name="Mayr 1963">Mayr, E. 1963. ''Animal Species and Evolution.'' Harvard University Press, Cambridge.</ref>
<ref name="Richards 1970">Richards OW (1970) Book Reviews: ''Principles of Systematic Zoology'' Ernst Mayr. McGraw-Hill, New York, 1969. xiv + 434 pp., illus. $ 12.50. ''Science'' 167(3924):1477-1478. http://www.sciencemag.org/content/167/3924/1477.extract</ref>
<ref name="Potter et al. 2007">Potter, D., Eriksson, T., Evans, R. C., Oh, S., Smedmark, J. Y. Y., Morgan, D. R., ... & Campbell, C. S. (2007). Phylogeny and classification of Rosaceae. http://biology.umaine.edu/Amelanchier/Rosaceae_2007.pdf ''Plant Systematics and Evolution'', 266(1-2), 5-43.</ref>
<ref name="APG III 2009">{{cita publicación
|autor=The Angiosperm Phylogeny Group III ("APG III", n'orde alfabéticu: Brigitta Bremer, Kåre Bremer, Mark W. Chase, Michael F. Fay, James L. Reveal, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis y Peter F. Stevens, amás collaboraron Arne A. Anderberg, Michael J. Moore, Richard G. Olmstead, Paula J. Rudall, Kenneth J. Sytsma, David C. Tank, Kenneth Wurdack, Jenny Q.-Y. Xiang y Sue Zmarzty)
|coautor=
|añu=2009
|títulu=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III.
|revista=Botanical Journal of the Linnean Society
|volume=
|númberu=161
|páxines=105-121
|id=
|url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract
|formatu=pdf
|fechaaccesu=
|archiveurl=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract
|archivedate=2017-05-25
}}</ref>
<ref name="Adl et al. 2012">Adl SM, Simpson AGB, Lane CE, Lukeš J, Bass D, Bowser SS, et al. 2012; The revised classification of eukaryotes. ''J. Eukaryot Microbiol.'' 59: 429–493. doi: 10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x. PMID 23020233</ref>
<ref name="Judd et al. 2007">Judd, W. S.; Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J. (2007). ''Plant systematics: a phylogenetic approach, Third Edition'' (Sinauer Axxoc edition). USA. ISBN 0-87893-403-0.</ref>
<ref name="Simpson 2005">Michael G. Simpson. 2005. ''Plant Systematics.'' Elsevier Academic Press. La segunda edición ye del 2010.</ref>
<ref name="Wiley et al. 1991">EO Wiley, D Siegel-Causey, DR Brooks, VA Funk. 1991. ''The compleat cladist: a primer of phylogenetic procedures.'' Vol. 19. Lawrence, Kansas: Museum of Natural History, University of Kansas, 1991. http://faculty.uml.edu/rhochberg/hochberglab/courses/arthropods/Wiley%20et%20a el%201991.pdf</ref>
<ref name="BioCode 2011">Greuter, W., Garrity, G., Hawksworth, D. L., Jahn, R., Kirk, P. M., Knapp, S., ... & Tindall, B. J. (2011). Draft BioCode (2011): principles and rules regulating the naming of organisms. http://www.bionomenclature.net/biocode2011.html Publicáu en:<br />
G. Garrity et al., “Draft BioCode (2011): Principles and Rules Regulating the Naming of Organisms”, ''Bulletin of Zoological Nomenclature,'' vol. 68, non. 1, páxs. 10-28, 2011. http://iczn.org/content/draft-biocode-2011-principles-and-rules-regulating-naming-organisms<br />
Greuter, W., Garrity, G., Hawksworth, D. L., Jahn, R., Kirk, P. M., Knapp, S., ... & Tindall, B. J. (2011). Draft BioCode (2011): principles and rules regulating the naming of organisms. ''Taxon'', 201-212. http://www.biotaxa.org/Bionomina/article/download/166/264</ref>
<ref name="Ruggiero et al. 2015">Ruggiero MA, Gordon DP, Orrell TM, Bailly N, Bourgoin T, Sópita RC, Cavalier-Smith T, Guiry MD, Kirk PM (2015) A Higher Level Classification of All Living Organisms. ''PLoS ONE ''10(4): e0119248. doi:10.1371/journal.pone.0119248 http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0119248#pon.0119248.ref018 ''Clasificación al 2015'' Conteníu baxo Creative Commons Public Domain Dedication: CC-0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/<br />
Correiciones:<br />
Ruggiero, M. A., Gordon, D. P., Orrell, T. M., Bailly, N., Bourgoin, T., Sópita, R. C., Cavalier-Smith, T., Guiry, M.D., & Kirk, P. M. (2015). Correction: A Higher Level Classification of All Living Organisms. ''PloS one'', 10(6), e0130114. http://www.researchgate.net/profile/Thomas_Orrell/publication/278644597_Correction_A_Higher_Level_Classification_of_All_Living_Organisms/links/55818adb08ae12bde6y4a6d4.pdf</ref>
<ref name="Cavalier-Smith 1998">Cavalier-Smith, T. 1998. A revised six-kingdoms of life. ''Biol. Rev.'' 73: 203-266. http://aulavirtual.maristasmediterranea.com/pluginfile.php/60812/mod_resource/content/1/Teor%C3%ADa%20de%20los%20seis%20Reinos.%20Cavalier%20Smith.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412070029/http://aulavirtual.maristasmediterranea.com/pluginfile.php/60812/mod_resource/content/1/Teor%C3%ADa%20de%20los%20seis%20Reinos.%20Cavalier%20Smith.pdf |date=2016-04-12 }}</ref>
<ref name="Dupuis 1984">C Dupuis (1984) Willi Hennig's Impact on Taxonomic Thought. ''Ann. Rev. Ecol. Syst.'' 1984 15:1-24. http://www.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.es.15.110184.000245</ref>
<ref name="Huxley 1957">JS Huxley (1957) The three types of evolutionary process. ''Nature'' 180:454-455</ref>
<ref name="Huxley 1958">JS Huxley (1958) Evolutionary processes and taxonomy with special references to grades. ''Uppsala Univ. Arsskr.'' 1958 (6):21-38.</ref>
<ref name="Cuénot 1940">L Cuénot (1940) Remarques sur un essai d'arbre généalogique du regne animal. ''C. R. Acad. Sci.'' 210:23-27.</ref>
<ref name="Cain y Harrison 1960">AJ Cain y GA Harrison. 1960. Phyletic weighting. ''Proc. Zool. Soc. London'' 135:1-31.</ref>
<ref name="Sokal y Sneath 1963">RR Sokal, PHA Sneath. 1963. ''Principles of Numerical Taxonomy''. Freeman, San Francisco. 359 pp.</ref>
<ref name="Hennig 1957">W Hennig (1957) Systemati und Phylogenese. En: ''Bericht über die Hundertjahrfeier d. Dtsch. Entom. Gesells. Berlin, 30 Sept-5 Oct. 1956'', páxs. 50-71. Berlin: Akad.</ref>
<ref name="Mayr 1965a">E. Mayr (1965) Classification and phylogeny. ''Am. Zool.'' 5:165-74.</ref>
<ref name="Mayr 1982">E. Mayr (1982) ''The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution and Inheritance''. Cambridge, Mass: Belknap. 974 pp.</ref>
<ref name="Camin y Sokal 1965">JH Camin y RR Sokal (1965) A method for deducing branching sequences in phylogeny. ''Evolution'' 19:311-326. http://www.jstor.org/stable/2406441</ref>
<ref name="Moss 1983">WW Moss (1983) Report on NATO Advanced Study Institute on Numerical Taxonomy. ''Syst. Zool''. 32:76-83.</ref>
<ref name="Sokal 1983">RR Sokal (1983) A phylogenetic analysis of the Caminalcules. I-IV. ''Syst. Zool.'' 32:159-184; 185-201; 248-58; 259-75.</ref>
<ref name="Agapow et al. 2004">PM Agapow, ORP Bininda-Emonds, KA Crandall, JL Gittleman, GM Maze, JC Marshall y A Purvis (2004) The impact of species concept on biodiversity studies. ''Quarterly Review of Biology'' 79:161-179.</ref>
<ref name="De Queiroz 2007">K De Queiroz (2007) Species concepts and species delimitation. ''Systematic Biology'' 56:879-886.</ref>
<ref name="De Queiroz 1998">K De Queiroz (1998) The general lineage concept of species, species criteria, and the process of speciation: a conceptual unification and terminological recommendations. ''Endless Forms: Species and Speciation'' (ed. by DJ Howard and SH berlocher), páxs. 57-75. Oxford University Press, Oxford.</ref>
<ref name="Hey 2006">J Hey (2006) On the failure of modern species concepts. ''Trends in Ecology and Evolution'' 21:447-450.</ref>
<ref name="Knowles y Carstens 2007">LL Knowles y BC Carstens (2007) Delimiting species without monophyletic gene trees. ''Systematic Biology'' 56:887-895.</ref>
<ref name="Laamanen et al. 2003">TR Laamanen, FT Petersen y R Meier (2003) Kelp flies and species concepts -the case of ''Coelopa frigida'' (Fabricius, 1805) and ''C. nebularum'' Aldrich, 1929 (Diptera: Coelopidae). ''Journal of Zoological Systematics and Evolurionay Research'' 41:127-136.</ref>
<ref name="Mayden 1997">RL Mayden (1997) A hierarchy of species conepts: the denouement in the saa of the species problem. ''Species: The Units of Biodiversity'' (ed. by MF Claridge, HAI Dawah and MR Wilson). páxs.381-424. Chapman and Hall Ltd, London.</ref>
<ref name="O Meara 2010">BC O'Meara (2010) New heuristic methods for joint species delimitation and species tree inference. ''Systematic Biology'' 59:59-73.</ref>
<ref name="Schlick-Steiner et al. 2010">BC Schlick-Steiner, FM Steiner, B Seifert, C Stauffer, Y Christian, RH Crozier (2010) Integrative taxonomy: a multisource approach to exploring biodiversity. ''Annual Review of Entomology'' 55:421-438.</ref>
<ref name="Wiens 2007">J Wiens (2007) Global diversity patterns: evolutionary and ecological causes. Natural history museums and institutions in the 21st Century: impact on our common future. ''Proceedings of the Buffon International Symposium, 18-19 October'', páxs.34-39. Museum National d'Histoire Naturelle, Paris.</ref>
<ref name="Wiens y Penkrot 2002">JJ Wiens, TA Penkrot (2002) Delimiting species using DNA and morphological variation and discordant species limits in spiny lizards (''Sceloporus''). ''Systematic Biology'' 51:69-91.</ref>
<ref name="Vences et al. 2013">Vences, M., ''et al.'' 2013. «To name or not to name: Criteria to promote economy of change in Linnaean classification schemes.» ''Zootaxa'', [S.l.], v. 3636, n. 2, pp. 201-244, apr. 2013. ISSN 1175-5334. [http://biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.3636.2.1]. Consultáu'l 10 de xunu de 2015. doi: http://dx.doi.org/10.11646/zootaxa.3636.2.1.</ref>
<ref name="Everitt et al. 2011">Brian S. Everitt, Sabine Landau, Morven Leese, Daniel Stahl. 2011. [https://books.google.com.ar/books?id=w3be1kqd-48C&pg=PT102 «Dendrograms and other tree representations.»] ''Cluster analysis''. Wiley</ref>
<ref name="Farris 1979">{{cita publicación | autor = Farris, J. S.
| añu = 1979
| títulu = The Information Content of the Phylogenetic System
| publicación = Syst. Zool.
| númberu = 28
| páxines = 458-519
| doi = 10.2307/2412562
| url = http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C483%3ATICOTP%3Y2.0.CO%3B2-S
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>
<ref name="Donoghue y Cantino 1988">{{cita publicación | autor = Donoghue, M. J
| coautores = Cantino, P. D.
| añu = 1988
| títulu = Paraphyly, Ancestors, and the Goals of Taxonomy: A Botanical Defense of Cladism
| publicación = Bot. Rev.
| númberu = 54
| páxines = 107-128
| url = http://www.phylodiversity.net/donoghue/publications/MJD_papers/1988/021_MJD_BotRev88.pdf
| formatu = pdf
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>
<ref name="Nelson y Platnick 1981">Nelson, G, y y N. Platnick. 1981. ''Systematics and biogeography''. Columbia University Press. Nueva York.</ref>
<ref name="Humphries y Parenti 1986">Humphries, C. J. y L. R. Parenti. 1986. ''Cladistic biogeography''. Clarendon, Oxford.</ref>
<ref name="Brooks y McLennan 1991">Brooks, D. R. y D. A. McLennan. 1991. ''Phylogeny, ecology and behavior.'' [[University of Chicago Press]], Chicago.</ref>
<ref name="Forey et al. 1992">Forey, P. L., C. J. Humphries, I. L. Kitching, R. W. Scotland, D. J. Siebert, y D. M. Williams. 1992. ''Cladistics: a practical course in systematics''. Oxford University Press. Oxford.</ref>
<ref name="Cracraft y Donoghue 2004">Cracraft, J. y M. J. Donoghue. 2004. ''Assembling the tree of life.'' Oxford University Press, Oxford y Nueva York.</ref>
<ref name="Simpson 1961">{{cita llibru |apellíos= Simpson|nome= G. G.|edición= Columbia University Press|añu= 1961|títulu= Principles of animal taxonomy|allugamientu= Nueva York|isbn= 0-231-02427-4}}</ref>
<ref name="Ashlock 1979">{{cita publicación | autor = Ashlock, P. D.
| añu = 1979
| títulu = An Evolutionary Systematist's View of Classification
| publicación = Syst. Zool.
| númberu = 28
| páxines = 441-450
| doi = 10.2307/2412559
| url = http://links.jstor.org/sici?sici=0039-7989(197912)28%3A4%3C441%3AAESVOC%3Y2.0.CO%3B2-6
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}Judd et al. (2007): ''Presentación d'un métodu esplícito y fácil de siguir pa construyir una clasificación taxonómica evolucionista''.</ref>
<ref name="Cronquist 1987">{{cita publicación | autor = Cronquist, A.
| añu = 1987
| títulu = A Botanical Critique of Cladism
| publicación = Bot. Rev.
| númberu = 53
| páxines = 1-52
| issn = 0006-8101
| url =
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>
<ref name="Mayr y Ashlock 1991">{{cita llibru |apellíos = Mayr|nome = E.|coautores = Ashlock, P. D.|edición = McGraw-Hill|añu = 1991|títulu = Principles of Systematic Zoology. 2ª ed.|allugamientu = Nueva York|isbn = 0-07-041144-1}} Dicía K de Queiroz (1992): "''En 1969, el llibru de Mayr, ''Principles of Systematic Zoology'' foi probablemente'l meyor testu de sistemática y el meyor llibru de referencia disponible (Mihener 1969), y retuvo un llugar prominente ente los del so estilu per años dempués de la so publicación. Cuando foi publicáu per primer vegada, taba actualizáu, yera consideráu una autoridá na materia, y yera el más completu, y entá más de 20 años dempués del so apoxéu sigo usando la mio copia frecuentemente. Magar munchos llibros escelentes sobre la tema fueron publicaos dempués, namái'l de Wiley (1981) ''Phylogenetics'', sirve a tantos propósitos distintos. Pero un montón asocedió dende 1969. Nengún llibru sobre sistemática publicáu va tanto tiempu ye actual anguaño. Consecuentemente, la publicación d'una edición revisada de ''Principles of Systematic Zoology'' espérase que sía un nuevu estándar nesti campu.''"</ref>
<ref name="Stuessy 1983">{{cita publicación | autor = Stuessy, T. F.
| añu = 1983
| títulu = Phylogenetic Trees in Plant Systematics
| publicación = Sida
| númberu = 10
| páxines = 1-13
| url =
| fechaaccesu= 28 d'agostu de 2007
}}</ref>
<ref name="Stevens 1986">Stevens, PF. 1986. Evolutionary classification in botany, 1960-1985. ''J. Arnold Arbor.'' 67:313-339.</ref>
<ref name="Whittaker 1969">R. H. Whittaker, 1969. New Concepts of Kingdoms of Organisms. Science Vol. 163. non. 3863, páxs. 150 – 160 DOI: 10.1126/science.163.3863.150 http://www.eeescience.utoledo.edu/faculty/gottgens/EEES%202150/Whittaker%201969.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813031229/http://www.eeescience.utoledo.edu/faculty/gottgens/EEES%202150/Whittaker%201969.pdf |date=2012-08-13 }}</ref>
<ref name="Margulis 1971">L Margulis. 1971. [http://www.jstor.org/discover/10.2307/2406516?uid=3737512&uid=2473450443&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=3&uid=60&sid=21102566513727 Whittaker's Five Kingdoms of Organisms: Minor revisions suggested by considerations of the origin of mitosis]. ''Evolution'' 25 (1) - quiciabes sía un paper falsu y sía correuta la cita de Curtis y Barnes ''Bioloxía'' (Whittaker y Margulis 1978).</ref>
<ref name="Takhtajan 2009">Takhtajan, Armen. 2009. ''Flowering Plants, 2nd edition.'' Springer-Verlag</ref>
<ref name="Sneath y Sokal 1973">{{cita llibru |apellíos = Sneath|nome = P. H. A.|coautores = R. R. Sokal|edición = Freeman|añu = 1973|títulu = Numerical Taxonomy|ubicación = San Francisco|isbn = 0-7167-0697-0}}</ref>
<ref name="Sokal 1986">{{cita publicación | autor = Sokal, Robert R.| añu = 1986| títulu = Phenetic Taxonomy: Theory and Methods| publicación = Annu. Rev. Ecol. Syst.| númberu = 17| páxines = 423-442| url = http://links.jstor.org/sici?sici=0066-4162(1986)17%3C423%3APTTAM%3Y2.0.CO%3B2-Y| fechaaccesu = 28 d'agostu de 2007}}</ref>
<ref name="Sneath 1995">Sneath, P. H. (1995). [http://www.hum.utah.edu/~mhaber/Documents/Course%20Readings/Sneath-30years-SysBio1995.pdf «Thirty years of numerical taxonomy.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111022081533/http://www.hum.utah.edu/~mhaber/Documents/Course%20Readings/Sneath-30years-SysBio1995.pdf |date=2011-10-22 }} ''Systematic Biology'', 44(3), 281-298.</ref>
<ref name="Brummitt 2002">Brummitt. 2002. «How to chop up a tree.» ''Taxon''</ref>
<ref name="Hörandl y Stuessy 2010">Hörandl, Stuessy. 2010. [http://www.researchgate.net/publication/230818733_Paraphyletic_groups_as_natural_units_of_biological_classification/file/d912f504f1250eb15b.pdf «Paraphyletic groups as natural units of biological classification.»] ''Taxon''</ref>
<ref name="Reveal 2012">Reveal, J. L. (2012). An outline of a classification scheme for extant flowering plants. ''Phytoneuron'', 37, 1-221. http://www.phytoneuron.net/PhytoN-Magnoliidae.pdf</ref>
<ref name="Page 2008">Page, RDM. 2008. Biodiversity informatics: the challenge of linking data and the role of shared identifiers. ''Brief Bioinform'' (2008) 9 (5): 345-354 first published online April 29, 2008 doi:10.1093/bib/bbn022 http://bib.oxfordjournals.org/content/9/5/345.full</ref>
<ref name="Berendsohn 1995">Berendsohn, W. G. (1995). The concept of "potential taxa" in databases. ''Taxon'', 207-212. http://www.bgbm.fu-berlin.de/BioDivInf/Docs/PotentialTaxa/PotentialTaxa.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910051803/http://www.bgbm.fu-berlin.de/biodivinf/docs/PotentialTaxa/PotentialTaxa.pdf |date=2016-09-10 }}</ref>
<ref name="Vane-Wright 2003"><span class="citation cita-Journal" id="CITAREFVane-Wright,_R.I.">Vane-Wright, R.I.. «[http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 Indifferent Philosophy versus Almighty Authority: on Consistency, Consensus and Unitary Taxonomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214215059/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 |date=2007-12-14 }}». ''Syst. Biodiv.''. <small>[[Digital object identifier|doi]]:<span class="neverexpand">[http://dx.doi.org/10.1017%2FS1477200003001063 10.1017/S1477200003001063]</span></small><span class="printonly">. http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214215059/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=151323 |date=2007-12-14 }}</span>. Consultáu'l 28 d'agostu de 2007.</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Indifferent+Philosophy+versus+Almighty+Authority%3A+on+Consistency%2C+Consensus+and+Unitary+Taxonomy&rft.jtitle=Syst.+Biodiv.&rft.aulast=Vane-Wright%2C+R.I.&rft.au=Vane-Wright%2C+R.I.&rft_id=info:doi/10.1017%2FS1477200003001063&rft_id=http%3A%2F%2Fjournals.cambridge.org%2Faction%2FdisplayAbstract%3FfromPage%3Donline%26aid%3D151323&rfr_id=info:sid/ast.wikipedia.org:Taxonom%C3%ADa"><span style="display: none;"> </span></span></ref>
<ref name="Wiley Lieberman 2011 cap9">por casu en: Wiley EO, Lieberman. 2011. "Historical Biogeogaphy." En: ''Phylogenetics. Theory and Practice of Phylogenetic Systematics. Second Edition.'' Wiley-Blackwell. Capítulu 9.</ref>
<ref name="Leadlay Jury 2006">Leadlay, Jury. 2006. [https://books.google.com.ar/books?id=X_qjnb3_rPIC ''Taxonomy And Plant Conservation: The Cornerstone of the Conservation and the Sustainable Use of Plants''.] p. 297.</ref>
<ref name="Burrows Tyrl 2012">Burrows, Tyrl. 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=dnemIU6mj-EC&pg=PA1280 ''Toxic Plants of North America''. Second Edition.] Wiley. p. 1280.</ref>
<ref name="2011anales">Resultaos de la busca de plantes tóxiques pal ganáu. En: "Validación d'una estratexa d'autoxestión pa la prevención y control d'enfermedaes nel ganáu de pequeños productores agropecuarios". Médiques Veterinaries Paula Lucía Olaizola y Eloisa Luján Ferro. Sesión Pública Estraordinaria del 28 d'ochobre de 2011. Entrega del Premiu: “Bioxénesis Bagó - versión 2011”. ''Añales de la Acad. Nac. de Agron. y Vet.'' [http://sedici.unlp.edu.ar/handle/10915/27809 Tomu LXV (2011)] p. 342/550</ref>
<ref name="Berman 2012">Berman, 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=m7vT6i3xmC4C ''Taxonomic Guide to Infectious Diseases: Understanding the Biologic Classes of Pathogenic Organisms'']. Elsevier Academic Press.</ref>
<ref name="Gibb Oseto 2010">Gibb, Oseto. 2010. [https://books.google.com.ar/books?id=kyZGPWmILq0C ''Arthropod collection and identification: Laboratory and field techniques''].</ref>
<ref name="Masuh 2008">como en Masuh, Héctor. 2008. [http://repository.searo.who.int/handle/123456789/16106 Re-emergence of dengue in Argentina: Historical development and future challenges] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002120439/http://repository.searo.who.int/handle/123456789/16106 |date=2013-10-02 }}.</ref>
<ref name="Gunn 2009">Alan Gunn. 2009. ''[https://books.google.com.ar/books?hl=en&lr=&id=eesJuyXhKHoC&oi=fnd&pg=PR11 ''Essential Forensic Biology''. Second Edition].'' Wiley-Blackwell.</ref>
<ref name="Huffman y Wallace 2012">Huffman, Wallace. 2012. ''[https://books.google.com.ar/books?id=EstjD_GgFvQC&pg=PT111 Wildlife Forensics: Methods and Applications.]'' Wiley. pp. 84-85.</ref>
<ref name="Bortolus 2008">Bortolus, A. (2008). Error cascades in the biological sciences: the unwanted consequences of using bad taxonomy in ecology. ''AMBIO: A Journal of the Human Environment'' 37(2), 114-118.</ref>
<ref name="Vink et al. 2012">Vink, C. J., Paquin, P., & Cruickshank, R. H. (2012). Taxonomy and irreproducible biological science. ''BioScience'', 62(5), 451-452.</ref>
<ref name="Animalethics">«[http://www.animalethics.org.au/policies-and-guidelines/wildlife-research/voucher-specimens «Animal Research Review Panel and NSW Department of Primary Industries - Animal Welfare Branch.» "Collection of voucher specimens." En: ''ANIMAL ETHICS INFOLINK.'' ARRP policies and guidelines. Wildlife research.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171004205148/http://www.animalethics.org.au/policies-and-guidelines/wildlife-research/voucher-specimens |date=2017-10-04 }}».</ref>
<ref name="De Salle et al. 2002">De Salle, Giribet, Wheeler. 2002. "Documentation and Voucher Specimens". En: [https://books.google.com.ar/books?id=g0fu_5INXNcC&pg=PA208 Techniques in Molecular Systematics and Evolution.] Springer</ref>
<ref name="Wiley Lieberman 2011 cap10">Wiley EO, Lieberman. 2011. "Specimens and Curation." En: ''Phylogenetics. Theory and Practice of Phylogenetic Systematics. Second Edition''. Wiley-Blackwell. Capítulu 10.</ref>
<ref name="Hawthorne y Lawrence 2012">Hawthorne y Lawrence. 2012. [https://books.google.com.ar/books?id=CNFuyOVTSf4C ''Plant Identification: Creating User-Friendly Field Guides for Biodiversity Management'']. Capítulu 5: «Identification: Keys and other access methods.»</ref>
<ref name="Askevold y O'Brien 1994">Askevold, I. S. y C. W. O'Brien. 1994. DELTA, an invaluable computer program for generation of taxonomic monographs. ''Ann. Entomol. Soc. Am.'' 87: 1-16.</ref>
<ref name="Dallwitz 1993">Dallwitz, M. J. 1993. DELTA and INTKEY. En ''Advances in computer methods for systematic biology: artificial intelligence, databases, computer vision.'' R. Fortuner (ed.), 287-296. The [[Johns Hopkins University Press]], Baltimore, MD.</ref>
<ref name="Dallwitz 2000">Dallwitz, M. J. 2000 onward. A comparison of interactive identification programs. http://delta-intkey.com/www/comparison.htm</ref>
<ref name="Dallwitz 2002">Dallwitz, M. J., T. A. Paine, y Y. J. Zurcher. 2002 d'equí p'arriba. ''Principles of Interactive Keys''. http://delta-intkey.com/www/interactivekeys.htm</ref>
<ref name="Pankhurst 1978">Pankhurst, R. J. 1978. ''Biological Identification''. University Park Press. Baltimore, MD.</ref>
<ref name="Pankhurst 1991">Pankhurst, R. J. 1991. ''Practical Taxonomic Computing''. [[Cambridge University Press]]. Cambridge.</ref>
<ref name="Watson y Dallwitz 1991">Watson. L. y M. J. Dallwitz. 1991. The families of angiosperms: Automated descriptions, with interactive identification and information retrieval. ''Aust. Syst. Bot.'' 4: 681-695</ref>
<ref name="Watson y Dallwitz 1993">Watson, L. y M. J. Dallwitz. 1993. ''The families of flowering plants: Interactive identifications and information retrieval (CD-ROM version 1.0 for MS-DOS)''. CSIRO, Melbourne, Australia.</ref>
<ref name="Norton 2012">Norton GA. DJ Patterson. M Schneider. 2012. LUCID: A multimedia educational tool for identification and diagnostics. IJISME. http://ojs-prod.library.usyd.edu.au/index.php/CAL/article/view/6141</ref>
<ref name="Ung et al. 2010">Ung V, G Dubus, R Zaragüeta-Bagils, R Vignes-Lebbe. 2010. Xper²: introducing y-taxonomy. ''Bioinformatics'' 26(5):703-704 http://bioinformatics.oxfordjournals.org/content/26/5/703.full</ref>
<ref name="Edwards y Morse 1995">Edwards, M. y D. R. Morse. 1995. The potential for computer-aided identification in biodiversity research. ''Trends Ecol. Evol.'' 10: 152-158.</ref>
<ref name="Farr 2006">Farr, D. F. 2006. On-line keys: More than just paper on the web. ''Taxon'' 55: 589-596.</ref>
<ref name="Measuring">National Institute of Invasive Species Science Thomas J. Stohlgren Science Program Direutor, Natural Resources Ecology Lab Colorado State University. 2006. ''[https://books.google.com.ar/books?id=yPmvSrj9pBMC&pg=PA5 Measuring Plant Diversity: Lessons from the field.]'' Oxford University Press.</ref>
<ref name="Hey 2001">{{cita publicación | autor = Hey, J.
| añu = 2001
| títulu = The mind of the species problem
| publicación = Trends in Ecology and Evolution
| volume = 16
| númberu = 7
| páxines = 326-329
| url =
| fechaaccesu= 29 d'abril de 2009
}}</ref>
<ref name="Greene 1983">{{cita llibru |apellíos = Greene|nome = E. L.|editor = F. N. Egerton|títulu = Landmarks of Botanical History, 2 ols.|añu = 1983|publicación = [[Stanford University Press]]|allugamientu = Stanford, C.A.}} foi escritu casi 100 años antes de la so publicación, pero la metá del llibru foi publicáu per primer vegada recién en 1981 (curioso editáu entós), esti trabayu cubre la botánica hasta'l sieglu XVI, magar autores más tardíos, como [[Tournefort]], tamién fueron incluyíos. (Judd et al. 2007)</ref>
<ref name="Darwin 1859">Darwin, C. 1859. ''On the Origin of Species by Means of Natural Selection; or the Preservation of Favored Races in the Struggle for Life.'' Reprinted 1st edition. Cambridge, MA: Harvard University Press. p. 413 – 414.</ref>
<ref name="Linneo 1751">{{cita llibru |apellíos = Linnaeus|nome = C.|edición = Kiesewetter|añu = 1751|títulu = Philosophia Botanica|ubicación = Estocolmo|id = ISBN 0-19-856934-3 (paperback); ISBN 0-19-850122-6 (hardcover)}}, edición citada en Judd et al. (2007) ''Plant Systematics'' capítulu 3.</ref>
<ref name="Broberg 1975">Broberg, G. 1975. ''Homo sapiens'' 156-194. Citáu por Schiebinger, L. 1993. Why Mammals are called mammals: Gender Politics in Eighteen-Century Natural History. ''The American Historical Review'' 98(2)</ref>
<ref name="Adanson 1763-1764">{{cita llibru |apellíos = Adanson|nome = M.|edición = Vincent|añu = 1763-1764|títulu = Familles des Plantes. 2 vols.<sup>vol.1 pp xxii-xxvii</sup>|allugamientu = París|id = ISBN 3-7682-0345-X}} citáu en Judd et al. 2007</ref>
<ref name="Jussieu 1789">{{cita llibru |apellíos = de Jussieu|nome = A. -L.|edición = Hérissant and Barrois|añu = 1789|títulu = Genera Plantarum secundum ordines naturales disposita, juxta methodum in hortu regio Parisiensi exaratum, anno M. DCC. LXXIV.|allugamientu = París}}</ref>
<ref name="Stevens 1994">P. Stevens. 1994. ''The Development of Biological Systematics: Antoine-Laurent De Jussieu, nature, and the natural system''. Columbia University Press. Nueva York. Páxina 2.</ref>
<ref name="Candolle 1813">Candolle, Augustin Pyrame de (1813). ''[http://www.biodiversitylibrary.org/item/88297#page/6/mode/1up Théorie élémentaire de la botanique, ou Exposition du principe de la classification naturelle et de l'art de décrire et d'étudier les végétaux]''. Paris: Déterville.</ref>
<ref name="Strickland et al. 1842">Strickland, H.E., Henslow, J.S., Phillips, J., Shuckard, W.E., Richardson, J.B., Waterhouse, G.R., Owen, R., Yarrell, W., Jenyns, L., Darwin, C., Broderip, W.J. & Westwood, J.O. (1842). ''Report of a Committee appointed "to consider the rules by which the nomenclature of Zoology may be established on a uniform and permanent basis."'' John Murray, London, for the British Association for the Advancement of Science. [Tamién publicáu en 1843 como: Series of propositions for rendering the nomenclature of zoology uniform and permanent, being a report of a Committee for the con-sideration of the subject appointed by the British Association for the Advancement of Science. ''Annals and Magazin of Natural History'', 11, 259–275].</ref>
<ref name="Minelli 2008">A. Minelli. 2008. Zoological vs. Botanical Nomenclature: a forgotten "BioCode" experiment from the times of the Strickland Code. ''Zootaxa'' 1950: 21-38</ref>
<ref name="McNeill 2014">McNeill, J. 2014. Holotype specimens and type citations: General issues. ''Taxon'' 63(5):1112-1113.</ref>
<ref name="Brickell et al. 2009">Brickell, C.D. et al. (eds) (2009). "International Code of Nomenclature for Cultivated Plants".<!--(ICNCP or Cultivated Plant Code) incorporating the Rules and Recommendations for naming plants in cultivation. 8th edn. Adopted by the International Union of Biological Sciences International Commission for the Nomenclature of Cultivated Plants--> ''Scripta Horticulturae'' (International Society of Horticultural Science) 10: 1–184. ISBN 978-0-643-09440-6.<br/>http://www.actahort.org/chronica/pdf/sh_10.pdf <br/>http://www.ishs.org/sci/icracpco.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151212203424/http://www.ishs.org/sci/icracpco.htm |date=2015-12-12 }}</ref>
<ref name="Dall 1877">Dall, W.H. (1877) ''Nomenclature of Zoology and Botany. A Report to the American Association for the Advancement of Science at the Nashville Meeting, August 31, 1877.'' Salem Press, Salem, 56 pp.</ref>
<ref name="Savory 1962">Savory, T. 1962. ''Naming the living world.'' John Wiley and Sons, New York.</ref>
|2}}
== Bibliografía xeneral utilizada como referencia ==
* {{cita llibru |apellíos=Judd|nome=W. S.|coautores=Campbell, C. S. Kellogg, E. A. Stevens, P.F. Donoghue, M. J.|edición=Sinauer Axxoc|añu=2007|títulu=Plant systematics: a phylogenetic approach, Third Edition|allugamientu=USA|id=ISBN 0-87893-403-0}} Capítulos de taxonomía xeneral y teórica: 1, 2, 3, 5, 6, Apéndiz I, Apéndiz II.
* Cavalier-Smith, T. (2010). {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Deep phylogeny, ancestral groups and the four ages of life. |2=http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/365/1537/111.long |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }} ''Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences'', 365(1537), 111-132.
== Enllaces esternos ==
{{Tradubot|Taxonomía}}
[[Categoría:Bioloxía sistemática]]
[[Categoría:Taxonomía|*]]
[[Categoría:TBSpecies]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
hsdp3ud8kyup49ksxux9a02bklgfvu7
Tilda Swinton
0
93173
4490069
4478412
2026-05-03T05:04:14Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490069
wikitext
text/x-wiki
{{Correxir}}
{{persona}}
'''Katherine Matilda «Tilda» Swinton''' {{nym}} ye una [[Actuación|actriz]] y modelu [[Gran Bretaña|británica]] d'ascendencia [[Escocia|escocesa]]. Apaeció en diverses películes d'ésitu como, ''[[Only Lovers Left Alive (película)|Only Lovers Left Alive]]'', ''[[Constantine (película)|Constantine]]'', ''[[La sablera (película)|La sablera]]'' y ''[[The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe]]''.
Foi nomada al [[Globu d'Oru]] en 2001, 2007 y 2011, y en 2007 ganó'l [[Premios Óscar|Óscar]] y el [[Premios BAFTA|BAFTA]] pol so papel de repartu na cinta ''[[Michael Clayton]]''.
== Infancia ==
Tilda Swinton nació en [[Londres]], [[Inglaterra]]).<ref name="nacencia">{{cita web |url=http://tildaswinton.net/?page_id=81 |títulu=Tilda Swinton's Biography |fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |autor=Dominic Willis |fecha= |editorial=http://tildaswinton.net |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120220085119/http://tildaswinton.net/?page_id=81 |fechaarchivu=2012-02-20 }}</ref> El so padre foi'l [[mayor xeneral]] del exércitu británicu, Sir [[John Swinton]] -[[Real Orde Victoriana|KCVO]], [[Orde del Imperiu Británicu|OBE]], DL-, quien foi llugarteniente de [[Berwickshire]], [[Escocia]], ente 1989 y 2000. La so madre foi Judith Balfour, Lady Swinton, quien yera australiana.<ref name="llomes family">{{cita web |url=http://www.talktalk.co.uk/entertainment/film/biography/artist/tilda-swinton/biography/156 |títulu= http://www.talktalk.co.uk/entertainment/film/biography/artist/tilda-swinton/biography/156|fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |autor= |fecha= |editorial=TalkTalk.uk |idioma=inglés}}</ref><ref name="alta edá"/> El so bisagüelu paternu yera'l políticu escocés [[George Swinton]] y el so tatarabuelo maternu foi'l botánicu escocés [[John Hutton Balfour]]. La familia Swinton ye d'ascendencia anglu-escocesa, que la so llinia xenealóxica aniciar na [[Escocia na Alta Edá Media|alta edá media]].<ref name="alta edá">{{cita web |url=http://www.guardian.co.uk/film/2005/oct/09/features.magacín |títulu=Tilda opens up |fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |autor=Gaby Wood |fecha=9 d'ochobre de 2005 |editorial=The Guardian |idioma=inglés}}</ref>
Swinton estudió en tres escueles privaes y esclusives: Queen's Gate School, en Londres, West Heath Girls' School (un internáu bien caru onde foi compañera y amiga de [[Diana Spencer]], futura princesa de Gales) y el Fettes College por un curtiu periodu de tiempu. En 1983 graduar del [[Murray Edwards College]] de la [[Universidá de Cambridge]], con un títulu en Ciencies Polítiques y Sociales. Mientres la so estancia na universidá, asistía frecuentemente al [[Partíu Comunista de Gran Bretaña]], anque más tarde afilióse al [[Partíu Socialista Escocés]].<ref>{{cita noticia | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article597081.ece | location=London | work=The Times | títulu=Profile Tilda Swinton White Witch takes a red and pink ride to stardom | date=27 de payares de 2005 | first=Sadie | last=Gray | archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215195920/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article597081.ece | archivedate=2019-12-15 | fechaaccesu=2017-10-09 }}</ref> Foi tamién na universidá onde Swinton empezó a actuar nos escenarios.
== Carrera ==
Trabayó nel ''[[Traverse Theatre]]'' n'[[Edimburgu]] y na ''[[Royal Shakespeare Company]]'' antes d'empezar la so carrera en cine a mediaos de la década de 1980.
=== Actriz ''de cultu'' ===
Los sos primeros pasos nel mundu del cine inclúin dellos papeles pal direutor [[Derek Jarman]], según el papel protagonista de ''[[Orlando (película)|Orlando]]'', la versión cinematográfica de [[Sally Potter]] a partir de la novela de [[Virginia Woolf]].
Swinton fíxose popular por un curtiu periodu en 1995, cuando apaeció como una esposición viviente na ''[[Serpentine Gallery]]'' de [[Londres]]. Tuvo espuesta al públicu mientres una selmana, dormida o aparentemente dormida, nuna caxa de cristal, como parte d'una de les obres de l'artista [[Cornelia Parker]]. Al añu siguiente, esti montaxe, tituláu ''The Maybe'', foi repitíu nuna galería de [[Roma]]. Tamién apaeció nel videu musical ''The Box'' d'[[Orbital (banda)|Orbital]].
En 1998 participó nel filme biográficu sobre'l pintor [[Francis Bacon (pintor)|Francis Bacon]] ''[[Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon|Love is the Devil]]'', protagonizáu por [[Derek Jacobi]] y [[Daniel Craig]].
=== Películes taquilleres ===
Darréu la so carrera enfocóse más escontra proyeutos de mayores audiencies, incluyendo'l papel protagonista de ''[[The Deep End]]'' (2001). Apaeció en ''[[Constantine (película)|Constantine]]'' (protagonizada por [[Keanu Reeves]]) nel papel del [[Arcánxel Gabriel]], y como actriz secundaria en películes como ''[[Vanilla Sky]]'' con [[Tom Cruise]] y ''[[La sablera (película)|La sablera]]'', con [[Leonardo DiCaprio]].
Swinton tamién participó nes películes britániques ''[[The Statement]]'' (2003) y ''[[Young Adam]]'' (2004) xunto a [[Ewan McGregor]], y participó como miembru del xuráu nel [[Festival de Cannes]] de 2004.
=== Na saga de Narnia ===
En 2005, participó en ''[[The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe]]'', interpretando'l papel de la Bruxa Blanca. En 2008, volvió participar na saga narniana pa la nueva entrega ''[[The Chronicles of Narnia: Prince Caspian]]'', nuevamente nel papel de la Bruxa Blanca, nuna pequeña y emocionante escena llena de maxa, repitiendo cameo más palantre en 2010 na socesiva entrega de la serie ''[[The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader]]'' onde'l so personaxe "torna" a manera de suañu, como representación de la tentación del mal.
Los sos trabayos d'esta dómina inclúin l'adaptación cinematográfica de ''Thumbsucker'' de [[Mike Mills]] y ''L'home de Londres'' (''[[The man from London]]'', 2007) del direutor de cine húngaru [[Béla Tarr]].
=== Premiu Oscar ===
Ganó nel añu 2008 el [[Premios Óscar|Premiu Óscar]] a la ''Meyor Actriz Secundaria'' pol so papel en ''[[Michael Clayton]]'', onde encarnaba a una abogada implacable. La so presencia nel cine de Hollywood prosiguió con ''[[Burn After Reading]]'' y ''[[The Curious Case of Benjamin Button]]''; en dambes trabayó con [[Brad Pitt]] y pola postrera foi nomada Meyor actriz británica de repartu.
En 2011 protagonizó'l filme tituláu ''[[We Need to Talk About Kevin]], ''de la direutora escocesa Lynne Ramsay.
En xineru de 2013 apaeció xunto a [[David Bowie]] nel video promocional del cantar "The Stars (Are Out Tonight)", del so nuevu discu ''[[The Next Day]]''.
== Vida personal ==
Swinton tuvo dos fíos ximielgos (nacíos el 6 d'ochobre de 1997), Honor y Xavier, cola so antigua pareya John Byrne, un dramaturgu y artista escocés venti años mayor qu'ella. Anguaño vive nel norte d'Escocia, colos sos dos fíos y la so actual pareya dende 2004, [[Sandro Kopp]], un pintor alemán.
Como adulta, Swinton faló en contra de los internaos, daes les sos negatives esperiencies personales nellos. Nuna entrevista a finales de payares de 2016, dixo que West Heath yera "una redolada bien solitaria y aislante", y que piensa que los internaos "son una redolada bien cruel nel que crecer, y nun pienso que los neños beneficiar d'esi tipu d'educación. Los neños precisen a los sos padres y l'amor que los padres pueden apurrir". Tamién dixo que nun-y gusten les películes como Harry Potter por esti motivu, porque "tienden a enseñar el llau románticu d'esos llugares".<ref>[http://www.fotogramas.es/Noticias-cine/Por-que-a-Tilda-Swinton-no-le gusta-Harry-Potter www.fotogramas.es › Actualidá › ¿Por qué a Tilda Swinton no le gusta Harry Potter?]</ref>
== Filmografía ==
{| {{tablaguapa}} style="font-size:95%;"
|- style="text-align:center;"
! style="background:#B0C4DE;" | Añu<ref name="Filmografía de Tilda">{{cita web |url=https://www.imdb.com/name/nm0842770/#Actress |títulu=´Tilda Swinton's Filmography |fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |autor= |fecha= |editorial=[[IMDb]]|idioma=inglés}}</ref>
! style="background:#B0C4DE;" | Película<ref name="Filmografía de Tilda"/>
! style="background:#B0C4DE;" | Papel<ref name="Filmografía de Tilda"/>
! style="background:#B0C4DE;" | Premios y nominaciones<ref name="Premios de Tilda">{{cita web |url=https://www.imdb.com/name/nm0842770/awards |títulu=Tilda Swinton's Awards |fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |editorial=IMDb |fecha= |idioma=inglés}}</ref>
|-
| rowspan="3"| 1986
| ''Egomania – Insel ohne Hoffnung''
| Sally
|
|-
| style="background:#FFEBCD" | ''Zastrozzi: A Romance''
| style="background:#FFEBCD" | Julia |
style="background:#FFEBCD"|
|-
| ''[[Caravaggio]]''
| Ḷḷena
|
|-
| rowspan="2"| 1987
| ''Aria''
| la moza |
|-
| ''Friendship's Death''
| Friendship
|
|-
| rowspan="4"| 1988
| ''The Last of England''
| -
|
|-
| ''Das Andere Ende der Welt''
| -
|
|-
| ''Degrees of Blindness''
| -
|
|-
| ''L' Ispirazione''
| -
|
|-
| style="background:#FFEBCD"; rowspan="2"| 1989
| style="background:#FFEBCD" | '' Play Me Something''
| style="background:#FFEBCD" | la estilista |
style="background:#FFEBCD" |
|-
| ''War Requiem''
| la enfermera |
|-
| style="background:#FFEBCD"; rowspan="2"| 1990
| style="background:#FFEBCD"| ''Your Cheatin' Heart''
| style="background:#FFEBCD"| Cissie Crouch
| style="background:#FFEBCD"|
|-
| ''The Garden''
| Madonna
|
|-
| rowspan="2"| 1991
| ''[[Eduardu II (película)|Eduardu II]]''
| Isabella
|
* [[Copa Volpi|Copa Volpi a la meyor actriz]]
|-
| ''The Party: Nature Morte''
| Queenie
|
|-
| style="background:#FFEBCD"; rowspan="3"| 1992
| style="background:#FFEBCD"| ''Shakespeare: The Animated Tales''
| style="background:#FFEBCD"| Ophelia <small>(personaxe animáu)</small>
| style="background:#FFEBCD"|
|-
| ''[[Orlando (película)|Orlando]]''
| Orlando |
* Premiu del Festival de Crítica Cinematográfica de Seattle a la meyor actriz
* Premiu del Festival de Crítica Cinematográfica de Thessaloniki a la meyor actriz
** Nominación - Premiu del Festival de Cine d'Europa a la meyor actriz
|-
| ''Man to Man''
| Ella / Max Gericke
|
|-
| rowspan="3"| 1993
| ''Blue''
| -
|
|-
| style="background:#FFEBCD"| ''Das Offene Universum''
| style="background:#FFEBCD"| Carla |
style="background:#FFEBCD"|
|-
| ''Wittgenstein''
| Lady Ottoline Morrell
|
|-
| rowspan="2"| 1994
| ''Remembrance of Things Fast: True Stories Visual Lies''
| -
|
|-
| style="background:#FFEBCD"| ''Visions of Heaven and Hell''
| style="background:#FFEBCD"| Narradora |
style="background:#FFEBCD"|
|-
| 1996
| ''Female Perversions''
| Eve Stephens
|
|-
| 1997
| ''Conceiving Ada''
| Ada Augusta Byron King
|
|-
| rowspan="2"| 1998
| ''[[Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon]]''
| Muriel Belcher
|
|-
| ''The Protagonists''
| -
|
|-
| 1999
| ''[[La zona escura]]''
| Mum
|
|-
| rowspan="2"| 2000
| ''Possible Worlds''
| Joyce
|
:*Nominación - Premiu Genie a la meyor actriz
|-
| ''[[La sablera (película)|La sablera]]''
| Sal
|
|-
| rowspan="2"| 2001
| ''[[Vanilla Sky]]''
| Rebecca Dearborn
|
|-
| ''[[The Deep End]]''
| Margaret Hall
|
* Premiu de la Sociedá de Críticos de Cine de Boston a la meyor actriz
* Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de Las Vegas a la meyor actriz
** Nominación - [[Globu d'Oru a la meyor actriz - Drama|Globu d'Oru a la meyor actriz dramática]]
** Nominación - Independent Spirit a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos de Chicago a la meyor actriz
** Nominación - Premiu Chlotrudis a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos en Llinia a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de Phoenix a la meyor actriz
** Nominación - Premiu Satellite a la meyor actriz
|-
| rowspan="2"| 2002
| ''[[Adaptation.]]''
| Valerie Thomas
|
:*Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de Phoenix al meyor repartu :*Nominación
- [[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu]]
|-
| ''[[Teknolust]]''
| Rosetta / Ruby / Marinne / Olive
|
|-
| rowspan="2"| 2003
| ''The Statement''
| Annemarie Livi
|
|-
| ''Young Adam''
| Ella Gault
|
* BAFTA escocés a la meyor actriz
** Nominación - Premiu British Independent Film a la meyor actriz
** Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a l'actriz del añu
|-
| rowspan="4"| 2005
| ''[[Constantine (película)|Constantine]]''
| [[Arcánxel Gabriel]]
|
|-
| ''[[The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe]]''
| [[Jadis|Jadis, la bruxa blanca]]
|
:*Nominación - MTV Movie Award al meyor villanu :*Nominación
- Premiu del Círculu de Críticos de Londres a la meyor actriz de repartu :*Nominación
- Premiu Saturn a la meyor actriz
|-
| ''Broken Flowers''
| Penny
|
|-
| ''Thumbsucker''
| Audrey Cobb
|
* Premiu del Festival Internacional de Xixón a la meyor actriz
|-
| rowspan="2"| 2006
| ''Stephanie Daley''
| Lydie Crane
|
:*Nominación - Premiu Satellite a la meyor actriz
|-
| style="background:#FFEBCD"| ''Galápagos'' <small>(Documental de la BBC)</small>
| style="background:#FFEBCD"| Narradora |
style="background:#FFEBCD"|
|-
| rowspan="3"| 2007
| ''Sleepwalkers''
| la violinista |
|-
| ''Strange Culture''
| Camelia |
|-
| ''[[Michael Clayton]]''
| Karen Crowder
|
* [[Óscar a la meyor actriz de repartu]]
* [[BAFTA a la meyor actriz de repartu]]
* Premiu de l'Asociación de Críticos de Dallas-Fort Worth a la meyor actriz de repartu *
Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de Detroit a la meyor actriz de repartu *
Premiu del Festival de Crítica Cinematográfica de Kansas City a la meyor actriz de repartu *
Premiu del Círculu de Críticos de Vancuber a la meyor actriz de repartu **
Nominación - [[Globu d'Oru a la meyor actriz de repartu]]
** Nominación - Premiu de la Sociedá Nacional de Críticos de Cine a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos de Chicago a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos en Llinia a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu Satellite a la meyor actriz de repartu **
Nominación - [[SAG a la meyor actriz de repartu|Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz de repartu]]
|-
| rowspan="4"| 2008
| ''[[Julia (película de 2008)|Julia]]''
| Julia |
* Premiu Evening Standard British Film a la meyor actriz
* Premiu de la Sociedá Internacional de Cinéfilos a la meyor actriz
* Village Voice Film Poll a la meyor actriz
** Nominación - César a la meyor actriz
** Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a l'actriz del añu **
Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos en Llinia a la meyor actriz de repartu
|-
|''[[The Chronicles of Narnia: Prince Caspian]]''
| Jadis, la bruxa blanca |
|-
| ''[[Burn After Reading]]''
|Katie Cox
|
** Nominación - [[BAFTA a la meyor actriz de repartu]]
** Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos de Chicago a la meyor actriz de repartu
|-
|''[[The Curious Case of Benjamin Button]]''
| Elizabeth Abbott
|
* Premiu del Círculu de Críticos de Londres a la meyor actriz británica de repartu *
Premiu Saturn a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos de Retresmisiones Cinematográfiques al meyor repartu **
Nominación - [[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu]]
|-
| rowspan="2"| 2009
| ''The Limits of Control''
| Blonde
|
|-
| ''[[I Am Love|Io sono l'amore]]''
| Emma Recchi
|
* Premiu de la Crítica de Dublín a la meyor actriz
* [[Nastro d'argento|Nastro d'Argento a la meyor actriz]]
** Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a la meyor actriz de repartu **
Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de San Diego **
Nominación - Premiu Satellite a la meyor actriz dramática
|-
| 2010
| ''[[The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader]]''
| Jadis, la bruxa blanca |
|-
| 2011
| ''[[We Need to Talk About Kevin]]''
| Eva Khatchadourian
|
* Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos d'Austin a la meyor actriz
* Premiu del Festival de Cine d'Europa a la meyor actriz
* Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de Houston a la meyor actriz
* Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos de Chicago a la meyor actriz
* Premiu de la Sociedá de Críticos en Llinia a la meyor actriz
* Premiu del Círculu de Críticos de San Francisco a la meyor actriz
* Premiu honoríficu nel Festival de Cine de Telluride
** Nominación - [[BAFTA a la meyor actriz]]
** Nominación - BIFA a la meyor actriz nuna película británica independiente **
Nominación - [[Globu d'Oru a la meyor actriz - Drama|Globu d'Oru a la meyor actriz dramática]]
** Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos de Dallas-Fort Worth a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos d'Indiana a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de la Sociedá de Críticos Cinematográficos de San Diego **
Nominación - Premiu del Círculu de Críticos Cinematográficos del Sureste a la meyor actriz <small>(2ᵘ puestu)</small>
** Nominación - Premiu de l'Asociación de Críticos Cinematográficos de Washington D.C. a la meyor actriz
** Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Muyeres al meyor coraxe nuna actuación
** Nominación - Premiu AACTA International a la meyor actriz
** Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a l'actriz del añu **
Nominación - Premiu del Círculu de Críticos de Londres a l'actriz británica del añu **
Nominación - Premiu de l'Alianza de Muyeres Periodistes a la meyor actriz
** Nominación - Premiu de la Sociedá Nacional de Críticos de Cine a la meyor actriz
** Nominación - [[SAG a la meyor actriz|Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz]]
|-
| 2012
| ''[[Moonrise Kingdom]]''
| Funcionaria social
|
|-
| rowspan="3"| 2013
| ''[[Snowpiercer]]''
| Mason
|
|-
| ''[[Only Lovers Left Alive (película)|Only Lovers Left Alive]]''
| Eve
|
|-
| ''[[The Zero Theorem]]''
| Doctora Shrink-Rom
| en filmación
|-
| 2014
| ''[[The Grand Budapest Hotel]]''
| Madame D.
|
|-
|2015
|''[[Trainwreck (película)|Trainwreck]]''
|
|
|-
| rowspan="2"| 2016
|''[[Hail, Caesar!]]''
|
|
|-
|''[[Doctor Strange (película)|Doctor Strange]]''
|''[[El Vieyu (Marvel Comics)|El Vieyu]]''
|
|-
|2017
|''[[Okja]]''
|''[[Lucy Mirando]]''
|
|-
|2018
|[[Isle of Dogs (película)]]
|
|
|-
|}
== Premios y nomamientos ==
;[[Premios Óscar|Premiu Óscar]]
{| {{tablaguapa}}
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultáu
|-
|[[Premiu Óscar de 2008|2008]]||[[Óscar a la meyor actriz de repartu|'''Meyor actriz de repartu''']]||'''[[Michael Clayton]]'''||style="background: #ddffdd"|'''Ganadora'''
|}
;[[Premios BAFTA]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultáu
|-
|[[Premios BAFTA 2012|2012]]||[[BAFTA a la meyor actriz|Meyor actriz]]||''[[We Need to Talk About Kevin]]''||style="background: #ffdddd"|Nomada
|-
|[[Premios BAFTA 2009|2009]]||[[BAFTA a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]||''[[Burn After Reading]]''||style="background: #ffdddd"|Nomada
|-
|[[Premios BAFTA 2008|2008]]||[[BAFTA a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]||'''[[Michael Clayton]]'''||style="background: #ddffdd"|'''Ganadora'''
|}
;[[Premiu Globu d'Oru]]
{| class=wikitable
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultáu
|-
|[[Premiu Globu d'Oru 2012|2012]]||[[Globu d'Oru a la meyor actriz - Drama|Meyor actriz - Drama]]||''[[We Need to Talk About Kevin]]''||style="background: #ffdddd"|Nomada
|-
|[[Premiu Globu d'Oru 2008|2008]]||[[Globu d'Oru a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]||''[[Michael Clayton]]''||style="background: #ffdddd"|Nomada
|-
|[[Premiu Globu d'Oru 2002|2002]]||[[Globu d'Oru a la meyor actriz - Drama|Meyor actriz - Drama]]||''[[The Deep End]]''||style="background: #ffdddd"|Nomada
|}
;[[Premios del Sindicatu d'Actores|Premios del Sindicatu d'Actores (SAG)]]
{| {{tablaguapa}}
|-
! Añu || Categoría || Película || Resultáu
|-
|2015||[[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu|Meyor repartu]]||''[[The Grand Budapest Hotel]]''||{{Celda|Nomada}}
|-
|2012||[[Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz protagonista|Meyor actriz protagonista]]||''[[We Need to Talk About Kevin]]''||{{Celda|Nomada}}
|-
|2009||[[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu|Meyor repartu]]||''[[The Curious Case of Benjamin Button]]''||{{Celda|Nomada}}
|-
|2008||[[Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]||''[[Michael Clayton]]''||{{Celda|Nomada}}
|-
|2003||[[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu|Meyor repartu]]||''[[Adaptation]]''||{{Celda|Nomada}}
|-
|}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* {{Commonscat}}
* {{IMDb nome|0842770}}
{{NF|1960||Swinton, Tilda}}
{{Tradubot|Tilda Swinton}}
[[Categoría:Actores y actrices d'Inglaterra]]
[[Categoría:Ganadores del premiu BAFTA]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Óscar a la meyor actriz de repartu]]
[[Categoría:Persones de Londres]]
j9uomwp2sjmf2g122x368l6klgd1ykg
The King's Speech
0
94033
4490037
4470777
2026-05-03T01:11:09Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 10 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490037
wikitext
text/x-wiki
{{película}}
'''''The King's Speech''''' ye una película [[Reinu Xuníu|británica]] de 2010 dirixida por [[Tom Hooper]] a partir del guión escritu por [[David Seidler]]. Pertenez a los [[Xéneru cinematográficu|xéneros]] [[drama|dramáticu]] y [[cine históricu|históricu]]. La trama xira en redol al [[Xurde VI del Reinu Xuníu|duque Jorge de York]] quien, pa vencer la [[tartamudez]], allega al [[llogopedia|fonoaudiólogo]] [[australia|australianu]] [[Lionel Logue]]. Dambos traben amistá mientres trabayen xuntos y, cuando [[Eduardu VIII del Reinu Xuníu|Eduardu VIII]] [[Crisis pola abdicación d'Eduardu VIII|abdica del tronu]], el nuevu rei Xurde sofitar en Logue por que lo ayudar a realizar la so primer tresmisión de [[radio (mediu de comunicación)|radio]] sobre la declaración de guerra a [[Alemaña]] en 1939.
Seidler careció tartamudez na so infancia, y primeramente a la so participación na película, lleera alrodiu de la vida de Xurde VI. Na década de 1980 empezó a escribir esbozos pa un guión sobre la rellación ente'l monarca y el so fonoaudiólogo, pero a pidimientu de la vilba del rei, [[Isabel Bowes-Lyon]], abandonó'l trabayu hasta dempués de qu'ella finara. Más tarde reescribió'l guión enfocándose mayormente na rellación ente los protagonistes. Nueve selmanes primero qu'empezara la filmación, afayáronse unos cuadiernos de Logue ya incorporáronse delles frases sos al guión.
El rodaxe realizar en [[Londres]] y n'otros llugares del [[Reinu Xuníu]], de payares de 2009 a xineru de 2010. Les escenes iniciales de la película se filmaron nel estadiu [[Elland Road]] en [[Leeds]] y nel [[Estadiu Odsal]] en [[Bradford]]. Les escenes n'interiores rodar en [[Lancaster House]] en sustitución del [[Palaciu de Buckingham]] y la [[Catedral de Ely]] en cuenta de l'[[Abadía de Westminster]]. La [[fotografía]] difier de la emplegada n'otros filmes del xéneru: utilizóse una [[Llume (cine)|llume]] más «intensa» pa da-y mayor repercusión emotiva a la trama y [[Oxetivu (fotografía)|oxetivos]] más amplios de lo normal, cola cuenta de recrear el sentimientu de opresión del monarca. Otra téunica de Hooper consistió nel encuadre excéntrico de los personaxes: na so primer consulta con Logue, Xurde VI apaez encorváu nuna esquina del sofá que ta asitiáu n'unu de los estremos del planu.
Estrenada nel Reinu Xuníu el 7 de xineru de 2011, ''The King's Speech'' tuvo un gran ésitu comercial y recibió bones crítiques. El censores calificaron la película como apta solo pa mayores de quince años debíu al usu de [[llinguaxe soez]], anque rectificaron en recibiendo les crítiques de los productores y el distribuidores nacionales. Per otra parte, n'[[Estaos Xuníos]] quitóse'l soníu a delles pallabres malsonantes. Con un presupuestu de 8 millones de [[GBP|llibres esterlines]], recaldó cerca de 400 millones de [[USD|dólares]] en tol mundu. Polo xeneral recibió aponderamientos de los críticos cinematográficos por el so estilu fotográficu, el so [[direición artística]] y les sos actuaciones. Dellos especialistes aldericaron la precisión histórica de dellos detalles, especialmente'l fechu de que [[Winston Churchill]] abandonara la so oposición a l'abdicación. La película recibió munchos premios y nominaciones, particularmente pola actuación de [[Colin Firth]], quien ganó un [[Globu d'Oru al meyor actor - Drama|Globu d'Oru al meyor actor]]; a pesar de ser la película con más nominaciones, nun-y dieron nengún otru premiu nesta ceremonia. ''The King's Speech'' ganó siete [[premios BAFTA]] daos pola [[Academia Británica de les Artes Cinematográfiques y de la Televisión]], ente los que se cunten el de [[BAFTA a la meyor película|meyor película]], [[BAFTA al meyor actor|meyor actor]] (Firth), [[BAFTA al meyor actor de repartu|meyor actor de repartu]] ([[Geoffrey Rush]]) y [[BAFTA a la meyor actriz de repartu|meyor actriz de repartu]] ([[Helena Bonham Carter]]). Amás, ganó cuatro [[premios Óscar]]: [[Óscar a la meyor película|a la meyor película]], [[Óscar al meyor direutor|al meyor direutor]] (Hooper), [[Óscar al meyor actor|al meyor actor]] (Firth) y [[Óscar al meyor guión orixinal|al meyor guión orixinal]] (Seidler).
== Argumentu ==
La película empecipia cola escena onde'l príncipe Alberto, [[duque de York]] ([[Colin Firth]]), segundu fíu de [[Xurde V del Reinu Xuníu|Xurde V]], tatexa mientres el discursu de clausura de la [[British Empire Exhibition]] de 1925, nel [[Estadiu de Wembley (1923)|Estadiu de Wembley]]. Magar yá perdiera la esperanza de curase, la so esposa Isabel ([[Helena Bonham Carter]]) convencer por que vaya a ver a Lionel Logue (Geoffrey Rush), un [[llogopedia|fonoaudiólogo]] [[australia|australianu]] que vive en Londres. Na so primer sesión, Logue ruempe cola etiqueta real y aportuna en llamar al so paciente «Bertie», un llamatu utilizáu solo nel círculu familiar del duque. Cuando Alberto decide que los métodos y los modales de Logue son desavenientes, el llogopeda apuesta un [[xelín inglés|xelín]] a que'l duque puede recitar ensin problemes el [[monólogu]] de ''[[Hamlet]]'' «Ser o nun ser», mientres escucha ''[[Les bodes de Fígaro]]'' con auriculares y grabar con un [[gramófonu]]. Convencíu de que'l so tartamudez persistía, el duque abandona'l consultoriu enoxáu y afirmando que la so condición ye «desesperada»; el fonoaudiólogo ufiérta-y el so grabación como alcordanza.
[[Ficheru:Royal broadcast, Christmas 1934 (Our Generation, 1938).jpg|thumb|left|El rei [[Xurde V]] tresmitiendo'l so mensaxe navidiegu de 1934; esta escena recrear na película.]]
Dempués de que'l rei [[Xurde V del Reinu Xuníu|Xurde V]] ([[Michael Gambon]]) tresmitiera'l so discursu navidiegu de 1934 al traviés de la radio, esplícalu a Alberto la importancia de la radiodifusión pa la monarquía moderna. Diz-y tamién que «David» ([[Eduardu VIII del Reinu Xuníu|Eduardo]], el [[príncipe de Gales]], interpretáu por [[Guy Pearce]]), el so hermanu mayor, va traer desgracia pa sigo mesmu, la familia y el país cuando xuba al tronu y que dexaría al canciller [[Adolf Hitler|Hitler]] y al premier [[Stalin]] ordenar les prioridaes n'[[Europa]]. El rei pídelu que prepárese y qu'empiece lleendo'l discursu del so padre; el duque realiza un esfuerciu agotador pa llogralo.
Más tarde, Alberto reproduz la grabación de Logue y escúchase a sigo mesmu recitar a [[Shakespeare]] bien seguro. Vuelve velo cola so esposa, pero pídelu que nun afonde na so vida privada y solo s'enfoque nos aspeutos físicos. Logue enséñalu a relaxar los sos músculos y téuniques pa controlar la so respiración, pero sigue faciendo referencia sutilmente a los raigaños psicolóxicos de la tartamudez. El duque revela más tarde dalgunes de les dificultaes qu'enfrentó na so infancia: la so rellación tirante col so padre, estrictu y pocu candial, la represión de la so [[zurdera]], les tablillas metáliques dolioses qu'usaba pa correxir les sos [[genu valgo|malformaciones nes rodíes]], l'abusu psicolóxicu de la so neñera, que nun-y daben de comer tolos díes y la temprana muerte de Juan, el so queríu hermanu menor que carecía [[epilepsia]]. Tres esto, dambos faen amigos.
Xurde V fina en xineru de 1936 y David xube al tronu como Eduardu VIII. Produz una gran crisis pola so determinación de casase con [[Wallis Simpson]] ([[Eve Best]]), una [[Estaos Xuníos|estauxunidense]] de l'alta sociedá qu'inda ta casada llegalmente col so segundu home. Nuna fiesta navidiega nel [[Castiellu de Balmoral]], Alberto señala que'l rei, como cabeza de la [[Ilesia anglicana]], nun puede casase con Simpson, por más que llegue a consiguir el divorciu, dempués de lo que'l so hermanu acusar de querer usurpar el tronu y afirma que les sos clases de llocución son una forma de preparar, amás de llamalo «B-B-B-B-Bertie».
Na so siguiente sesión, espresa la so frustración pol fechu de que les sos habilidaes ameyoraron tocantes a falar con otra xente, anque non col so hermanu. Tamién revela a Logue l'algame de la pasión qu'Eduardo siente por Wallis. Cuando l'australianu aportuna en que podría ser meyor rei que'l so hermanu, el duque califica la suxerencia como traición y búrllase de la so carrera actoral frustada y los sos oríxenes humildes. Depués de qu'Eduardu VIII abdica al tronu pa casase con Wallis Simpson, Alberto convertir en Xurde VI. El nuevu rei y la so esposa van visitar a Logue a la so casa pa pidi-y perdón y ellí conocen a la esposa del australianu, que de la mesma desconocía la identidá verdadera del paciente del so home.
Mientres se realicen los preparativos pa la coronación na [[Abadía de Westminster]], Xurde VI afaya que Logue nun tien estudios; esti esplícalu que, como profesor de llocución, ayudó a recuperar la fala a los soldaos australianos que volvíen de la [[Primer Guerra Mundial]] con [[fatiga de combate]]. Cuando Xurde VI amuésase convencíu de la so ineptitú pa ser rei, Logue sentar nel [[Siella de San Eduardo|tronu d'Eduardo'l Confesor]] y descalifica la [[Piedra de Scone]]. Animáu pola aparente falta de respetu de Logue, el rei sorprender a sigo mesmu cola so súbita elocuencia, nacida del enoxu.
Ante la inminente declaración de guerra a [[Alemaña nazi|Alemaña]] en setiembre de 1939, Xurde VI lleva a Logue al Palaciu de Buckingham por que lo preparar pal so discursu, que va ser espublizáu per radio y escucháu por millones de persones nel Reinu Xuníu y tol Imperiu. El rei y Logue permanecen solos na sala col micrófonu; Xurde VI da'l so discursu correutamente, como si tuviera solamente col so fonoaudiólogo, quien lo guía en silenciu. Escontra'l final de la tresmisión, el rei fala solo, casi ensin la so ayuda. Finalmente, acompañáu pola so familia, sale al balcón y recibe los aplausos de miles de persones ellí aconceyaes. Un pequeñu cartelu esplica que Logue siempres tuvo presente nos discursos de Xurde VI nel intre de la guerra y que siguieron siendo bonos amigos pol restu de les sos vides.
== Repartu ==
{|border="2" cellpadding="5" cellspacing="1" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5em;border: 1px #A2B5CD solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;"
|-style="color:#ffffff;background: #A2B5CD"
| '''Actor''' ||'''Personaxe'''
|--
|[[Colin Firth]] || [[Xurde VI del Reinu Xuníu]]
|--
|[[Geoffrey Rush]] || [[Lionel Logue]]
|--
|[[Helena Bonham Carter]] || [[Isabel Bowes-Lyon]]
|--
|[[Guy Pearce]] || [[Eduardu VIII del Reinu Xuníu]]
|--
| [[Timothy Spall]] || [[Winston Churchill]]
|--
| [[Derek Jacobi]] || [[Cosmo Gordon Lang]]
|--
|[[Jennifer Ehle]] || Myrtle Logue
|--
|[[Anthony Andrews]] || [[Stanley Baldwin]]
|--
|[[Claire Bloom]] || [[María de Teck]]
|--
|[[Eve Best]] || [[Wallis Simpson]]
|--
| [[Freya Wilson]] || [[Sabela II del Reinu Xuníu|Princesa Isabel]]
|--
| [[Tim Downie]] || [[Enrique de Gloucester]]
|--
| [[Roger Hammond (actor)|Roger Hammond]] || Blandine Bentham
|--
| [[Ramona Marquez]] || [[Margarita del Reinu Xuníu|Princesa Margarita]]
|--
| [[Michael Gambon]] || [[Xurde V del Reinu Xuníu]]
|}
Fonte: [[IMDb]]<ref>{{cita web|url= https://www.imdb.com/title/tt1504320/fullcredits#cast|títulu=Full cast and crew for The King's Speech editorial= [[IMDb]]|idioma= inglés|fechaaccesu= 15 d'agostu de 2013}}</ref>
== Producción ==
=== Antecedentes y redaición del guión ===
{{Caxa de cita|Nun s'escribió enforma alrodiu de ello, por cuenta de que la tartamudez real yera una especie de vergüenza. Tatexar yera consideráu un defectu de la fala, y si teníes un defectu de la fala, yeres, por definición, una persona defectuosa.<ref name="atopar"/>|David Seidler.|alliniación=right|anchu=30%}}
David Seidler sufrió na so infancia d'una tartamudez qu'atribuyó a los traumas emocionales que-y causaron la [[Segunda Guerra Mundial]] y l'asesinatu de los sos güelos nel [[Holocaustu]].<ref name="atopar">{{cita web|url= http://mexico.cnn.com/entretenimiento/2011/02/28/atopar-les pallabres-pa-el-discurso-del-rey-llevo-cinco-decadas|títulu= Atopar les pallabres pa 'El Discursu del rei' llevó cinco décades|editorial= CNN Méxicu|apellíu= Duke|nome= Alan|fecha= 28 de febreru de 2011|fechaaccesu= 8 de setiembre de 2013}}</ref> El trunfu de Xurde VI na superación d'esti problema del fala inspirar: «Equí teníamos a un tatexu que yera rei y que tuvo que dar discursos per radio nos que tol mundu escuchaba cada sílaba que pronunciaba ya inclusive asina lo fixo con pasión ya intensidá».<ref>{{cita web|url= http://www.arabtimesonline.com/Portals/0/PDF_Files/pdf11/jan/31/21.pdf|títulu= Hooper collects top DGA Awards|obra= Arab Times|formatu= PDF|idioma= inglés|fecha= 31 de xineru de 2011|fechaaccesu= 16 d'agostu de 2013|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20151208141702/http://www.arabtimesonline.com/Portals/0/PDF_Files/pdf11/jan/31/21.pdf|fechaarchivu= 2015-12-08}}</ref> Yá adultu, Seidler decidió escribir sobre'l monarca.<ref name="atopar"/> Investigó sobre la so vida dende finales de los años 1970 y la década de 1980, pero atopó escasa información sobre Logue. Finalmente contautó al doctor Valentine Logue, quien aportó a falar sobre'l so padre y da-y los sos cuadiernos, siempres y cuando la reina madre, [[Isabel Bowes-Lyon]], diéra-y el so autorización. Como ella pidió qu'esti trabayu nun se llevara a cabu mientres la so vida, Seidler abandonó'l proyeutu.<ref name='Seidler'/>
[[Ficheru:GeoffreyRush08TIFF.jpg|thumb|left|Magar nun se respetó'l protocolu avezáu al unviar el guión a [[Geoffrey Rush]], este aceptó participar na película.<ref name='Unwin'/>]]
Reinar madre morrió en 2002. Tres años más tarde, Seidler retomó la hestoria nel intre d'un episodiu de creatividá provocáu pola so recuperación del [[cáncer]]. Sobre la espera de más de cincuenta años dende'l momentu que tuvo la idea d'escribir sobre la tema, comentó que'l guión fuera «razonablemente bonu», pero non lo suficiente como pa ganar un Óscar. Tamién mentó que «riquía volver al sufrimientu y la soledá, al aislamientu y la frustración de ser un tatexu. [...] Pero como un escritor más maduru, déxenme ponelo d'esta miente, cuando empieces a repasar la to vida ye más fácil tornar al pasáu y de esa manera fui capaz de realmente concentrame no que yera ser tatexu, lo que nun pudiera faer d'otra manera».<ref name="atopar"/> La so investigación dexó-y saber que'l fonoaudiólogo encamentaba exercicios de respiración y combinar con [[psicología|asesoramiento psicolóxicu]] p'atopar les causes subxacentes del trestornu. Con esta información, Seidler imaxinó les sesiones. Dempués de terminar el guión amosar a la so esposa, quien-y manifestó'l so presto, pero afirmó que taba «viciáu pola téunica cinematográfica». Suxirió-y que la reescribira como si fuera una obra de teatru y que se centrara esencialmente na rellación ente'l rei y Logue. Una vegada termináu, unviar a unos amigos que trabayaben en teatru en [[Nueva York]] y Londres pa conocer les sos opiniones.<ref name='Seidler'>Seidler, D. (20 d'avientu de 2010). [http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1339509/The-Kings-Speech-How-naughty-word-cured-King-George-VIs-stutter.html «How the 'naughty word' cured the King's stutter (and mine).»] (n'inglés) ''[[Daily Mail]]''. Consultáu'l 27 de febreru de 2013.</ref>
En 2005, Joan Lane de Wilde Thyme, una compañía productora londinense, recibió una copia del guión. Lane comunicar con Simon Egan y Gareth Unwin de Bedlam Productions y pidieron a Seidler que fora a Londres pa reescribir nuevamente la obra, esta vegada p'afaela al cine. Lane y Bedlam Productions entamaron una llectura del guión nel Pleasance Theatre, una pequeña casa nel norte de la ciudá, pa un grupu d'inmigrantes australianos, ente los cualos taba la madre de [[Tom Hooper]], quien llamó al so fíu y díxo-y: «Atopé'l to próximu proyeutu».<ref name='Gritten'>Gritten, D. (23 d'avientu de 2010). «[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmmakersonfilm/8219733/Tom-Hooper-interview-for-The-Kings-Speech.html Tom Hooper Interview for the King's Speech]» (n'inglés) ''[[The Daily Telegraph]]''. Consultáu'l 27 de febreru de 2013.</ref><ref name='Unwin'>Unwin, G. (3 de xineru de 2011). [http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/crowning-glory-how-the-kings-speech-got-made-2174520.html «Crowning Glory: How The King's Speech got made.»] (n'inglés) ''[[The Independent]]''. Consultáu'l 27 de febreru de 2013.</ref>
En cuenta de intentar contautar col representante de Geoffrey Rush, Lane pidió-y a un emplegáu australianu que-y apurriera'l guión na so casa, que taba asitiada mui cerca de la suya en [[Melbourne]]. Unwin comentó que recibió un corréu electrónicu de cuatro páxina nel que'l [[mánager]] de Rush reprender por violar les normes d'etiqueta, pero que remataba con una invitación pa falar con mayor fondura de la propuesta. Iain Canning de [[See-Saw Films]] arreyar nel proyeutu y en pallabres de Unwin: «Trabayamos col ex-presidente de [[BAFTA]], Richard Price, y empezamos a convertir esa hestoria de dos gurniadores sentaos nuna habitación en daqué más grande».<ref name='Unwin'/> A Hooper gustó-y la hestoria, pero cuntó que el final orixinal tenía de camudase pa reflexar los acontecimientos con mayor precisión. Afirmó al respeutu: «Orixinalmente tenía un final más [estilu] Hollywood. [...] Si unu escucha'l discursu orixinal, [ye obviu que'l rei] ta faciendo frente al so tartamudez. Pero'l desempeñu nun ye perfectu, [anque] nótase que llogra controlalo».<ref name='Gritten'/>
L'equipu de producción consiguió, nueve selmanes antes del entamu de la filmación, un diariu que pertenecía al nietu de Logue, que contenía les notes orixinales del terapeuta sobre'l tratamientu del duque de York.<ref name="cnnarchivo">{{cita web|url= http://mexico.cnn.com/entretenimiento/2011/01/26/archivu-escaecíu-revela-la hestoria real-detras-de-the-kings-speech|títulu= Archivo escaecíu revela la hestoria real detrás de 'The King's Speech'|editorial= CNN Méxicu|fecha= 26 de xineru de 2011|apellíu= Glass|nome= Nick|fechaaccesu= 8 de setiembre de 2013}}</ref><ref>[https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12116320 «Finding the real King's Speech.»] (n'inglés) BBC. 4 de xineru de 2011. Consultáu'l 27 de febreru de 2013.</ref> En delles cartes puede trate la etiqueta cola que Logue dirixir al so paciente, a quien siempres se refería como «la so alteza real», ente que'l rei llamaba al so fonoaudiólogo «queríu Logue».<ref name="cnnarchivo"/> Tres estos afayos, decidieron modificar el guión col fin d'afaelo a la nueva información. Hooper comentó que dalgunes de les llinies más memorables, como'l momentu culminante cuando Logue diz: «Entá tatexa na "W"», y la respuesta del monarca: «Bonu, tuvi que faelo unes cuantes vegaes por que supieren que yera yo», provienen de cites direutes de los documentos de Logue.<ref>{{cita web|url=http://articles.sfgate.com/2011-02-04/movies/27100846_1_bertie-shakespeare-movie|títulu=Q&A with 'King's Speech' direutor Tom Hooper|work=San Francisco Chronicle|first=Walter|last=Addiego|date=4 de febreru de 2011|fechaaccesu=27 de febreru de 2013|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120120024149/http://articles.sfgate.com/2011-02-04/movies/27100846_1_bertie-shakespeare-movie|fechaarchivu=2012-01-20}}</ref> Los cambeos realizaos inclúin la improvisación de Michael Gambon sobre los divagaciones de Xurde V y la decisión de vistir al duque de York con un abrigu en vez ropes de gala na primer escena.<ref name='HooperDVD'/> Gracies a les nueves fontes, Hooper pudo saber que'l rei dio'l discursu de pies y ensin el so sacu, a pesar de que les fotografíes de la dómina amosar vistíu col so traxe militar.<ref name="cnnarchivo"/> Per otra parte, según Nick Glass de CNN Méxicu: «El verdaderu Lionel Logue [según puede vese nes notes] yera más respetuosu que'l personaxe de Geoffrey Rush, y un pocu más baxu que'l so contraparte na película».<ref name="cnnarchivo"/>
Seidler consideraba que [[Paul Bettany]] yera una bona opción pa encarnar a Xurde VI, anque Hooper prefería a [[Hugh Grant]], pero dambos refugaron la ufierta. El direutor señaló nuna entrevista que buscaba a un inglés, por cuenta de que «anque pensamos nun par d'actores [estauxunidenses], nunca pensé que pudieren entender culturalmente esi comedimiento que tolos ingleses tenemos [...] [que] ye una parte esencial d'un inglés. Esto fai que la hestoria sía más interesante, porque si daquién ye reserváu, apaez esta tensión na trama».<ref name="entrevistahoy"/> Una vegada que s'axuntaron con Firth y escuchar lleer la so parte, el guionista y el direutor convencer del so idoneidad pal papel.<ref name='3George'>Walker, T. (20 de xineru de 2011) [http://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/8269816/Colin-Firth-was-the-third-choice-to-play-George-VI-in-The-Kings-Speech.html «Colin Firth was the third choice to play George VI in The King's Speech.»] (n'inglés) ''The Daily Telegraph''. Consultáu'l 27 de febreru de 2013.</ref>
El [[UK Film Council]] asignó a la producción un millón de llibres esterlines en xunu de 2009.<ref>{{cita web|url=http://industry.bfi.org.uk/awards?awardid=15651|títulu=Awards database The King's Speech|fechaaccesu=27 de febreru de 2013|editorial=UK Film Council|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120802104640/http://industry.bfi.org.uk/awards?awardid=15651|fechaarchivu=2012-08-02}}</ref> El rodaxe empezó n'avientu d'esi mesmu añu y duró trenta y nueve díes; gran parte se filmó nos trés selmanes anteriores a la Navidá, yá que Rush tenía d'actuar nuna obra teatral en xineru. La disponibilidad llindada de Bonham Carter tamién complicó'l procesu, l'actriz tenía de trabayar en ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Parte 1|Harry Potter and the Deathly Hallows]]'' nos díes hábiles, polo que les escenes onde ella apaecía teníen de rodase les fines de selmana.<ref name='Unwin'/>
=== Ambientación ===
[[Ficheru:Bovril Nourishes you to resist Flu - geograph.org.uk - 1599595.jpg|thumb|right|Los [[edificios Pullens]] con una publicidá que recrea les de 1930.|300x300px]]
La escenografía foi un desafíu pa los cineastes: buscóse representar a l'auténtica Londres d'esa dómina y, pa ello, había que combinar la opulencia real cola suciedá y l'abandonu tres la [[Gran depresión]] utilizando un presupuestu d'ocho millones de llibres.<ref name=guard/><ref name='Sets'/> El 25 de payares de 2009 l'equipu dirixir a los [[edificios Pullens]] en [[Southwark]]. Tresformaron tola cai nuna de 1930; asitiaron nos edificios cartelos publicitarios, ente otres temes, sobre [[Bovril]] y el [[fascismu]]; cubrieron les cais de grava y los edificios de mugre. Un vecín de Hooper comentó-y que la borrina na ciudá entós daquella yera tan trupa que los autos precisaben que los empunxera una persona caminando. Pa recrear esto, la producción echó tanto fumu artificial que sonaron les alarmes antiincendio d'una tienda cercana. Según el direutor, la filmación d'estes escenes foi una bona ocasión p'amosar el contestu socioeconómico de Logue.<ref name='HooperDVD'/>
El 26 de payares, Firth, Rush y [[Derek Jacobi]] empezaron a filmar na [[catedral de Ely]], que s'utilizó en remplazo de l'[[abadía de Westminster]]. La producción solicitó permisu pa llevar a cabu la filmación na abadía, pero nun se-y concedió debíu al turismu.<ref name='HooperDVD'/> Anque la [[catedral de Lincoln]] ye arquitectónicamente más asemeyada a Westminster, optar por Ely porque yera más favorable pa filmar; el so tamañu dexó-yos armar escenarios non solo pal momentu de la coronación, sinón pa la so preparación.<ref>{{cita web | títulu=The King's Speech: set report | newspaper=The Daily Telegraph | first=Laurie | last=Sparham | url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/8194866/The-Kings-Speech-set-report.html?image=8 | date=10 d'avientu de 2010 | fechaaccesu=28 de febreru de 2013| location=Londres|idioma= inglés}}</ref><ref>{{cita web|author= Redaición|date= 25 de payares de 2009|url= http://www.cambridge-news.co.uk/Home/Cathedral-starring-again-in-blockbuster-.htm|títulu= Cathedral starring again in blockbuster|newspaper= Cambridge News|fechaaccesu= 28 de febreru de 2013|idioma= inglés|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20120112120815/http://www.cambridge-news.co.uk/Home/Cathedral-starring-again-in-blockbuster-.htm|fechaarchivu= 12 de xineru de 2012}}</ref><ref>{{cita web|author=Redaición|date= 4 d'avientu de 2009|url= http://news.bbc.co.uk/local/cambridgeshire/hi/people_and_places/arts_and_culture/newsid_8395000/8395196.stm|títulu= The King's Speech: Colin Firth and Bonham Carter in Ely |editorial=BBC Cambridgeshire|fechaaccesu= 28 de febreru de 2013|idioma= inglés}}</ref>
Pa la escena onde'l rei traviesa los interiores del [[Palaciu de Buckingham]] cuando se dirixe a dar el so discursu, utilizóse [[Lancaster House]], una casona perteneciente al gobiernu británicu. L'arriendu per un día costó venti mil llibres.<ref name='Sets'>Bedell, G. (2 de xineru de 2011). [http://www.guardian.co.uk/film/2011/jan/02/the-kings-speech-period-sets «The King's Speech: How clever sets create a compelling picture of 1930s London.»] ''The Guardian''. Consultáu'l 28 de febreru de 2013.</ref> El ''[[Accession Council]]'' de 1936 nel [[Palaciu de St. James]], onde Xurde VI emprestó xuramentu, se filmó en febreru nel Livery Hall del Draper's Hall, una vegada que'l restu de la filmación tuviera concluyida. Sobre estes escenes, ''Time Out London'' comentó: «Arrodiáu d'una bandada de vieyos, extras d'apariencia distinguida vistíos con ropa elegante de los novecientos, el direutor Tom Hooper sentía claramente la presión, agacháu sobre un monitor mientres la so estrella, Colin Firth, tatexaba mientres el xuramentu real».<ref name='Huddleston'>{{cita web|url=http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html|títulu=On the set of 'The King's Speech'|fechaaccesu=28 de febreru de 2013|autor=Huddleston, Tom|obra=[[Time Out (magacín)|Time Out]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121018082702/http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html|fechaarchivu=18 d'ochobre de 2012}}</ref><ref>«[http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html The King's Speech filme locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212202501/http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html |date=2015-02-12 }}» (n'inglés) www.movielocations.com. Consultáu'l 28 de febreru de 2013</ref><ref>Palmer, Martyn (6 de febreru de 2011). [http://www.dailymail.co.uk/home/moslive/article-1352957/The-Kings-Speech-The-making-British-smash-hit.html «The making of a very British smash hit.»] (n'inglés) ''[[Daily Mail]]''. Consultáu'l 28 de febreru de 2013.</ref>
L'equipu foi hasta los consultorios orixinales de Logue, pero yeren demasiáu pequeños como pa filmar ellí. Sicasí, atoparon una habitación espacioso y abovedao cerca d'ellí, nel númberu 33 de Portland Place. A Eve Stewart, la diseñadora de producción, prestólu tantu l'efectu del empapeláu puerco y despegáu que lo aplicó en tola sala.<ref name='Sets'/> Nos sos comentarios, presentes nel DVD del filme, Hopper afirmó qu'escoyó'l cuartu de Portland Place porque lo consideró «vivu», a diferencia d'otres cases de la dómina en Londres. Les escenes del duque de York nel so llar xunto a la so familia tamién se filmaron ellí, colo cual «tresmanaron» les mires de los drames sobre la familia real.<ref name='HooperDVD'>Thomas Hooper (Direutor) (9 de mayu de 2011) (PAL). ''The King's Speech''. Momentum Pictures Home Ent. ASIN: B0049MP72G.</ref>
La primer escena de la película, que correspuende a la ceremonia de zarru de la British Empire Exhibition de 1925 nel Estadiu Wembley, se filmó en [[Elland Road]], del [[Leeds United Association Football Club|Leeds United]] y l'[[Estadiu Odsal]], de los [[Bradford Bulls]]. El primeru utilizar nes partes onde s'amuesa al duque, nerviosu pola so primer presentación en públicu y el segundu escoyóse por cuenta de la so semeyanza col Wembley de 1925.<ref name="yorkshirepost">{{cita web|url=http://www.yorkshirepost.co.uk/news/features/firth_is_lost_for_words_as_the_monarch_whose_dilemma_gripped_the_country_1_3030270|títulu=Firth is lost for words as the monarch whose dilemma gripped the country|fechaaccesu=1 de marzu de 2013|fecha=3 de xineru de 2011|obra=Yorkshire Post|idioma=inglés}}</ref> Enllenaron les graes con moñecos inflables y más de doscientos cincuenta extras vistíos con ropa de la dómina; pa dar la impresión de que se trataba d'un públicu real, entrepoláronse los moñecos con actores de carne y güesu.<ref name="yorkshirepost"/> Mientres se realizaba'l [[montaxe]], per mediu d'[[efectos visuales]] amestáronse más persones nes graes y más soldaos nel campu.<ref name='Sets'/><ref>{{cita web|date=7 de xineru de 2011|url=http://www.yorkshireeveningpost.co.uk/news/latest-news/central-leeds/dummies_line_terraces_of_elland_road_1_3017495 |títulu=Dummies line terraces of Elland Road |work=Yorkshire Evening Post |fechaaccesu=1 de marzu de 2013|idioma= inglés}}</ref>
Otros llugares utilizaos pal rodaxe inclúin [[Cumberland Lodge]], [[Harley Street]], [[Knebwortf]], [[Hatfield House]], el [[Old Royal Naval College]] de [[Barriu de Greenwich (Londres)|Greenwich]], el Muséu Testil de [[Queen Street Mill]] en [[Burnley]] y la [[Battersea Power Station]], que remplazó a les sales de control de la [[BBC]].<ref>{{cita web|url=http://industry.bfi.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech|títulu=The King's Speech|publisher=UK Film Council|fechaaccesu=1 de marzu de 2013|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120724014849/http://industry.bfi.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech|fechaarchivu=2012-07-24}}</ref> La edición de la película terminó'l 31 d'agostu de 2010.<ref name="Hoyle">{{Cita noticia|author=Hoyle, Ben|date=9 de setiembre de 2010|títulu= Story of the King who was lost for words is an Oscar favourite|work=The Times|page= 23}}</ref>
=== Diálogos ===
Pa representar meyor la tartamudez de Xurde VI, Firth trabayó con [[Neil Swain]], el profesor de vocalización de la película. La so hermana, [[Kate Firth]], que comparte esti oficiu, citó los exercicios que probablemente'l rei realizaba con Logue y fixo suxerencies sobre cómo fuera la combinación ente estos y l'asesoramientu psicolóxicu del australianu.<ref>{{cita web|autor=Dunbar, Polly|títulu=Revealed: The Little Sister Who Taught Colin Firth to Stammer|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1349666/Colin-Firths-sister-taught-stammer-role-The-Kings-Speech.html|date=23 de xineru de 2011|work=The Daily Mail|fechaaccesu=1 de marzu de 2013|location=Londres|idioma= inglés}}</ref> Amás, Firth revisó grabaciones de los discursos del rei. Nuna entrevista con Allan Tyrer, publicada pola [[British Stammering Association]], Swain afirmó: «Foi bien interesante, cuando trabayábamos na película, pensar hasta ónde podíamos y teníamos de llegar con al respective de la gravedá de la tartamudez de Jorge. Creo qu'un direutor menos valiente que Tom [Hooper] —y un actor menos valiente que Colin [Firth]— sintiera la necesidá de censurar llixeramente'l grau y l'autenticidá de la tartamudez, [sicasí] allégrame daveres que nengún de los dos haber fechu».<ref>{{cita web|url=http://stammering.org/neilswain.html|títulu=The King's Voice|fechaaccesu=1 de marzu de 2013|fecha=mayu de 2011|editorial=British Stammering Association|idioma=inglés}}</ref> En mayu de 2011, Firth afirmó qu'entá tenía rastros del so tartamudez asonsañada que-y costaba esaniciar. Al respeutu comentó: «Probablemente escúchese hasta nesta entrevista, hai momentos onde ye realmente contaxosa. [...] Unu sorprender a sigo mesmu faciéndolo y si empiezo a pensar nello puédese volver peor. Namás podría dar una perspeutiva tan fonda sobre lo que se siente».<ref>Ward, Victoria (5 de mayu de 2011). [http://www.telegraph.co.uk/culture/film/8492604/Colin-Firth-admits-he-is-struggling-to-lose-his-stutter.html «Colin Firth admits he is struggling to lose his stutter.»] (n'inglés) ''The Daily Telegraph''. Consultáu'l 1 de marzu de 2013.</ref> N'otra entrevista, l'actor mentó que pa interpretar el papel tuvo d'actuar «como si la so llingua materna convirtiérase pa él nun idioma estranxeru» y mentó que se tenía qu'esforciar en nun tatexar. Lo que ven los espectadores ye un home qu'intenta desesperadamente nun faelo. Y non al contrariu». Dixo amás que se trató del papel más difícil de la so carrera.<ref>{{cita web|url= http://www.hoycinema.com/actualidad/entrevistas/colin-firth-el mio-papel-discursu-2322.html|títulu= Colin Firth: "El mio papel en The King's Speech foi'l más difícil de la mio carrera"|editorial= HoyCinema.com|fecha= 2 de febreru de 2011|fechaaccesu= 9 de setiembre de 2013}}</ref>
=== Doblaxe ===
Pal [[doblaxe]] n'[[idioma italianu|italianu]], el [[actor de voz]] Luca Biagini interpretó al personaxe de Colin Firth; al respeutu comentó: «Nun foi fácil. El propósitu yera recrear la voz ensin que'l públicu notara la sincronización».<ref name="doblajebbc">{{cita web|url= https://www.bbc.co.uk/mundo/noticias/2013/04/130325_doblaxes_espanol_peliculas_jgc.shtml|títulu= Estrelles invisibles: los artistes del doblaxe nel cine y la televisión editorial= BBC|fecha= 4 d'abril de 2013|fechaaccesu= 4 de setiembre de 2013}}</ref> En [[Méxicu]], los responsables de la voz de Xurde VI fueron Salvador Delgado y Bernardo Rodríguez; n'[[Arxentina]], Adrián Wowczuk y n'[[España]], [[Jordi Brau]], que según la [[BBC]] ye «la voz habitual de [[Robin Williams]], [[Tom Hanks]], [[Tom Cruise]], [[Nicolas Cage]], [[Sean Penn]] y [[Dennis Quaid]]».<ref name="doblajebbc"/> Nesti país, Juan Fernández foi'l direutor de doblaxe y l'axustador, ente que Sally Templer foi la traductora y utilizóse l'estudiu Sonoblock.<ref name="fichaesp">{{cita web|url= http://www.eldoblaje.com/datos/FichaPelicula.asp?id=21660|títulu= The King's Speech editorial= Eldoblaje.com|fechaaccesu= 4 de setiembre de 2013}}</ref> Otros actores de voz que participaron fueron [[Mario Gas]], que dio la so voz a Lionel Logue; Nuria Mediavilla como la reina Isabel; [[Luis Posada (actor)|Luis Posada]], nel papel d'Eduardu VIII y [[Arsenio Corsellas]] como'l rei Xurde V.<ref name="fichaesp"/> Pal [[idioma catalán|catalán]], el direutor foi Quim Roca, al empar que Lluís Comes encargar de la traducción y los axustes. David Arnau foi l'asesor llingüísticu y Jordi Olivé, el téunicu de soníu; emplegóse'l mesmu estudiu. Per otra parte, la mayoría de los actores de voz antes mentaos, como Jordi Brau o Nuria Mediavilla, tamién doblaron la película nesti idioma, anque foi Pep Antón Muñoz quien encarnó a Lionel Logue.<ref>{{cita web|url= http://www.eldoblatge.com/fitxa_doblatge/4463|títulu= EL DISCURS DEL REI|idioma= catalán|editorial= Eldoblatge.com|fechaaccesu= 4 de setiembre de 2013|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20160307021355/http://www.eldoblatge.com/fitxa_doblatge/4463|fechaarchivu= 2016-03-07}}</ref>
=== Banda sonora ===
[[Alexandre Desplat]] compunxo la banda sonora orixinal de la película. Yá que se trataba d'un filme sobre un home que busca superar los sos problemes de la fala, intentó afaese a la trama y comentó al respeutu: «Ye una película sobre'l soníu de la voz, la música tien de ser sobre eso; tien de ser sobre'l silenciu [...] [y] el tiempu».<ref name='Martens'>Martens, T. (26 de payares de 2010). [http://latimesblogs.latimes.com/music_blogue/2010/11/the-sound-of-silence-alexandre-desplat-on-the-music-that-just-floats-throughout-the-kings-speech.html «The sound of silence: Alexandre Desplat on the music that 'just floats' throughout 'The King's Speech'.»] (n'inglés) ''Pop & hiss''. Consultáu'l 1 de marzu de 2013.</ref> Consiste básicamente n'[[arreglu (música)|arreglos]] para [[preséu de cuerda cuerdes]] y [[pianu]], que la so finalidá ye acompañar la murnia del rei y depués la creciente amistá que entabla con Logue. El [[minimalismu]] de la música pretende amosar la llucha del protagonista pol control.<ref name='McNab'>McNab, K. (27 de xineru de 2011). [http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ «The King's Speech score review.»] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120913152945/http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ |date=2012-09-13 }} (n'inglés) www.soundonsight.org. Consultáu'l 1 de marzu de 2013.</ref> A midida que la hestoria trescurre, los arreglos pa cuerdes acompañen l'amistá, cada vez más fonda, ente los dos protagonistes. La música algama un clímax nel momentu de la coronación del monarca; Hooper orixinalmente quería filmar la escena ensin la música, pero Desplat consideraba qu'esi yera l'auténticu puntu culminante de la hestoria, el puntu en que l'amistá víase confirmada pola so decisión de confiar nel otru. El músicu afirmó: «Esto ye realmente estrañu, xeneralmente [pasa] nes hestories d'amor».<ref name='Martens'/> Pa crear un soníu más propiu de la dómina usaron micrófonos antiguos de los archivos d'[[EMI]], fechos especialmente pa la familia real.<ref name='Martens'/> La música que s'escucha a la fin de la película, mientres se tresmite per radio'l discursu de 1939, ye'l segundu movimientu —''allegretto''— de la ''[[Sinfonía nᵘ 7 (Beethoven)|Sinfonía nᵘ 7]]'' de [[Beethoven]] y l'editor Tariq Anwar foi quien la añader. Cuando Desplat empezó a componer xunto col equipu emponderó y defendió la decisión de Anwar; Hooper más tarde señaló que la obra ayudaba a convertir el discursu nun eventu públicu.<ref name="webchat">Hooper, Tom (21 de xineru de 2011). [http://www.guardian.co.uk/film/filmblog/2011/jan/21/kings-speech-tom-hooper-live-blog «The King's Speech direutor Tom Hooper answers your questions – live!»](n'inglés) ''The Guardian Film blogue''. Consultáu'l 2 de marzu de 2013. ( en WebCite el 6 de xunetu de 2011).</ref> El direutor sofitó esta decisión y comentó: «Piensu que'l xeniu ye válidu siempres y pa toos, ¡y creo que la idea de qu'hai dalguna una rellación ente los nazis y Beethoven sería bien discutible!».<ref name="entrevistahoy"/> Desplat ganó un [[premios BAFTA|premiu BAFTA]] en 2011 y un [[premiu Grammy|Grammy]] na categoría de meyor banda sonora pa una película;<ref name="baf">{{cita web|url=http://www.bafta.org/film/awards/winners-2011,2281,BA.html|títulu= Film Awards Winners in 2011|editorial= BAFTA|idioma= inglés|añu= 2011|fechaaccesu= 16 d'agostu de 2013}}</ref><ref name="gram">{{cita web|url= http://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=the+king%27s+speech&year=2011&genre=All|títulu= Past Winners Search|editorial= Grammy Awards' Official Website|idioma= inglés|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013}}</ref> anque tamién recibió nominaciones a los [[premiu Óscar|Óscar]] y a los [[Globu d'Oru]] na categoría de meyor banda sonora orixinal.<ref name="academy"/><ref name="golden">{{cita web|url= http://www.goldenglobes.org/browse/?param=/film/26277|títulu= King's Speech, The|editorial= Golden Globe Awards' Official Website|idioma= inglés|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20131012003458/http://www.goldenglobes.org/browse/?param=%2Ffilm%2F26277|fechaarchivu= 2013-10-12}}</ref>
== Carauterístiques cinematográfiques ==
[[Ficheru:Tom Hooper directing The King's Speech.jpg|thumb|right|160px|Tom Hooper remanando una cámara nel Mill Textile Museum de la Queen Street en [[Lancashire]].]]
Hooper utilizó numberoses téuniques cinematográfiques pa resaltar el sentimientu de opresión del rei. El direutor y el cineasta [[Danny Cohen]] usaron [[Oxetivu (fotografía)|oxetivos]] más amplios de lo normal pa la filmación, de 14 [[milímetru|mm]], 18 mm, 21 mm, 25 mm y 27 mm por cuenta de que la distorsión sutil de la imaxe resultó-yos útil pa espresar meyor el malestar del personaxe.<ref name='Appelo'>Appelo, T. (31 de xineru de 2011). «[http://www.hollywoodreporter.comblogsrace/5-secrets-kings-speech-dga-94729 "The 5 Secrets of Tom Hooper's 'King's Speech' Success"]» (n'inglés) ''[[The Hollywood Reporter]]''. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.</ref><ref name='Oppenheimer'>Oppenheimer, Jean (avientu de 2010). «Production Slate: A Future King Finds His Voice». American Cinematographer (American Society of Cinematographers) 91 (12): páxs. 18–22.</ref>Por casu, tomar de cámara suxetiva utilizaes mientres el primer discursu del rei que faíen un primer planu del micrófonu con una lente más amplia, fueron similares a les emplegaes nuna de les primeres consultes del duque con un médicu.<ref name='HooperDVD'/> [[Manohla Dargis]], de ''[[The New York Times]]'' afirmó que la película amuesa al duque de York como «condergáu a vivir nuna pecera, una idea que'l señor Hooper fai lliteral por abusar de les [[oxetivu güeyu de pez|lentes güeyu de pexe]]», anque'l direutor desmintió qu'usara esti tipu de teunoloxíes.<ref name='Appelo'/><ref name='Dargis'/> Hooper comentó que-y gusta usar los de 18 mm porque «asitien a les persones nel so contestu».<ref name='HooperDVD'/>
[[Roger Ebert]] destacó que la mayor parte del llargumetraxe trescurre n'interiores, onde los escenarios rectangulares, los pasiellos y los espacios pequeños reflexen opresión y tensión, en contraste col énfasis no estenso y lo maxestoso nos drames históricos.<ref name='Ebert'/> Hooper emplegó planos xenerales pa destacar el [[llinguaxe corporal]] de los actoressobremanera, el de Rush, quien estudió na academia [[L'École Internationale de Théâtre Jacques Lecoq]] de París y «ye por consiguiente brillante na manera que s'espresa corporalmente». Hooper primero buscó resaltar los xestos del actor, anque acabó per destacar los movimientos de tol so cuerpu y les contornes, al igual que con Firth. Na escena de la primer consulta, ver al duque nun estremu del sillón que ta contra la paré «utilizando'l descansabrazos del sofá ¿cómo un amigu, cómo una cubierta de seguridá?».<ref name='Appelo'/> Na escena onde'l duque y Logue conócense, el direutor tomó a los actores en «el llau erróneu del planu, [...] [lo] que te fai sentir daqué incómodu [cuando repares]» y tamién buscó representar al rei en «rellación col espaciu negativu».<ref name="entrevistahoy"/> Sobre esto, comentó: «Trataba d'atopar una analoxía visual colo que supón ser tatexu y tien que ver col vacíu, l'ausencia y el silenciu. Asina que poner [la cara de Firth] en comunicación col espaciu negativu foi como conectalo cola analoxía visual de l'ausencia», anque siempres amosó a Rush «arrodiáu del caos del so ambiente doméstico, [en] el so ambiente [...] bien entamanáu» col fin de «encontiar lo que vivieron estos dos homes».<ref name="entrevistahoy"/> Martin Filler emponderó la fotografía «de baxu presupuestu» de Cohen y comentó que fizo que tou paeciera «trescaláu con té fuerte».<ref name='Filler'>Filler, M. (25 de xineru de 2011). «[http://www.nybooks.comblogsnyrblog/2011/jan/25/hollywoods-royal-stammer/ Hollywood's Royal Stammer]» (n'inglés) ''NYR Blogue''. Consultáu'l 8 de marzu de 2013.</ref>Hooper amás comentó que la película francesa ''[[Seúl Contre Tous]]'' foi una de les sos influencies al «asitiar les cares nes parés».<ref name="entrevistahoy">{{cita web|url= http://www.hoycinema.com/actualidad/entrevistas/entrevista-tom-hooper-direutor-discursu-20101220-89035.html|títulu= Entrevista a Tom Hooper, direutor de 'The King's Speech'|editorial= HoyCinema.com|fecha= 20 d'avientu de 2010|fechaaccesu= 9 de setiembre de 2013}}</ref>
N'otres tomes allugóse la cámara mui cerca de los actores p'amosar meyor les emociones reflexaes nes sos cares. Cohen dixo al respeutu: «Si pones un oxetivu de seis pulgaes [15,24 cm] cerca de la cara de daquién vas consiguir más espresividá que si uses unu más ampliu a venti pies de distancia».<ref name='Oppenheimer2'>Oppenheimer (2010:19)</ref> Hooper quixo captar les sotileces al filmar la escena de la primer sesión con Logue y asitió la cámara a 18 pulgaes (45,72 cm) de la cara de Firth. Afirmó amás: «Quixi que los nevios del primer día nótense bien na so interpretación».<ref name='Appelo'/> Según Jean Oppenheimer, los drames históricos tienden a usar «[[lluz nidio]]», pero'l direutor quería utilizar una rellumada más intenso col fin de da-y a la hestoria un toque d'actualidá y mayor repercusión emotiva. Pa llograr l'efectu, l'equipu de llume llevantó enormes tiendes de campaña sobre los [[Arquiteutura xeorxana|edificios xeorxanos]] y utilizó grandes llámpares cubiertes con algodón exipcio pa penerar la lluz.<ref name='Oppenheimer'/>
== Fidelidá histórica ==
[[Ficheru:Lionel Logue 2 crop.jpg|270px|left|thumb|[[Lionel Logue]] en Londres ''[[c.]]'' [[1930]].]]
Según Cathy Schultz, profesora d'historia de la [[Universidá de St. Francis]], los cineastes afixeron la cronoloxía de dellos fechos p'amenorgalos a unos pocos años. El duque de York en realidá empezó'l tratamientu con Logue n'ochobre de 1926, diez años antes de la [[crisis pola abdicación d'Eduardu VIII|crisis d'abdicación]], y el so ameyoramientu fíxose evidente pocu tiempu dempués y non al contrariu, como se suxer na película. Ello ye que el duque y Logue casi nun teníen contautu pa empiezos de la [[década de 1930]].<ref>{{cita web|url=http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20110104%2FNEWS0107%2F101040314%2F1020&nav_category=|títulu=History in the Movies|fechaaccesu=9 de marzu de 2013|apellíu=Schultz|nome=Cathy|fecha=4 de xineru de 2011|editorial=''The Bulletin''|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111019103702/http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20110104%2FNEWS0107%2F101040314%2F1020&nav_category=|fechaarchivu=19 d'ochobre de 2011}}</ref> Suzanne Edgar, autora de la biografía de Logue nel ''[[Australian Dictionary of Biography]]'', afirma que «[con voz] resonante y ensin tatexar, [el duque] inauguró'l Parllamentu australianu en Canberra en 1927»; esto foi apenes siete meses dempués de qu'empezara a trabayar con Logue.<ref>Meacham, S. (10 de payares de 2010). «[http://www.smh.com.au/entertainment/movies/kings-voice-coach-calmed-a-nation-20101109-17m2x.html?skin=text-only King's voice coach calmed a nation]» (n'inglés). ''[[Sydney Morning Herald]]''. Consultáu'l 10 d'agostu de 2013.</ref><ref>{{cita web|url= http://adb.anu.edu.au/biography/logue-lionel-george-10852|títulu= Logue, Lionel George (1880–1953)|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013|apellíu= Edgar|nome= Suzanne|fecha= 2000|obra= Australian Dictionary of Biography|editor= National Centre of Biography|editorial= [[Universidá Nacional Australiana]]|allugamientu= [[Canberra]], [[Australia]]|idioma= inglés|cita= Resonantly and without stuttering, he opened the Australian parliament in Canberra in 1927|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20141223210057/http://adb.anu.edu.au/biography/logue-lionel-george-10852|fechaarchivu= 2014-12-23}}</ref>
[[Hugo Vickers]], asesor de la filmación, convieno en que dacuando foi necesariu alteriar los datos históricos pa caltener la esencia dramática del argumentu. Por casu, nengún funcionariu d'altu rangu taba presente cuando'l rei pronunció'l so discursu dempués de la declaración de guerra de 1939 y Churchill nun tuvo arreyáu en nengún grau, «pero l'espectador permediu sabe quien ye Churchill; nun sabe quien son [[Y. F. L. Wood|lord Halifax]] y [[Samuel Hoare|lord Hoare]]».<ref>Henley, J. (9 de xineru de 2011). «[http://www.guardian.co.uk/film/2011/jan/09/how-historically-accurate-is-the-kings-speech?intcmp=239 How historically accurate is the King's Speech?]» (n'inglés). ''[[The Guardian]]''. Consultáu'l 10 d'agostu de 2013.</ref>
Robert Logue, nietu de Lionel, manifestó qu'en dellos fechos la interpretación del logopeda ye inexacta y aseguró: «Nun creo que dalguna vegada arrenegara en presencia del rei y verdaderamente nunca lo llamó "Bertie"».<ref name='RobertLogue'>{{cita web |url= http://news.bbc.co.uk/local/leicester/hi/people_and_places/history/newsid_9377000/9377098.stm|títulu= Lionel Logue 'never swore in front of King George VI' |fecha= 27 de xineru de 2011|editorial=BBC Radio Leicester |fechaaccesu=10 d'agostu de 2013}}</ref> L'historiador inglés [[Andrew Roberts]] sostuvo que p'aumentar l'efectu dramáticu esaxeróse la severidá del tatexo del monarca y los personaxes d'[[Eduardu VIII del Reinu Xuníu|Eduardu VIII]], [[Wallis Simpson]] y [[Xurde V del Reinu Xuníu|Xurde V]] amosáronse más contrarios de lo que realmente yeren.<ref name='Roberts'>{{cita web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/8244564/How-the-King-found-his-voice.html |títulu=How the King found his voice |autor=Roberts, Andrew |work=The Daily Telegraph|date=6 de xineru de 2011 |fechaaccesu=10 d'agostu de 2013 |location=Londres|language=inglés}}</ref>
[[Christopher Hitchens]] y Isaac Chotiner refutaron la representación que se fixo na película del papel que [[Winston Churchill]] desempeñó na crisis d'abdicación.<ref>Chotiner, I. (6 de xineru de 2011). «[http://www.tnr.com/article/film/80948/the-kings-speech-filme-royal-mess Royal Mess]» (n'inglés). ''The New Republic''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref><ref name="Zohn">{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/patricia-zohn/off-the-chuff-oscar-nomin_b_821071.html|títulu=David Seidler Protects and Defends The King's Speech|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|autor=Zohn, Patricia|fecha=11 de febreru de 2011|publicación=The Huffington Post|idioma=inglés}}</ref> Ye una opinión bien frecuente ente los especialistes que Churchill afaló a Eduardu VIII por qu'aguantara la presión a abdicar, ente que na cinta representar como un enérxicu partidariu del príncipe Alberto que nun s'oponía a l'abdicación.<ref group=nota>Pa crítiques de la película, ver por casu: les notes al pie roblaes por Christopher Hitchens y Isaac Chotiner. Pa fontes históriques que dan cuenta de la postura de Churchill mientres la crisis d'abdicación, ver por casu: ''Churchill'', la biografía de Winston Churchill escrita por Roy Jenkins (2001), y ''Eduardu VIII: Hestoria d'una abdicación'', la biografía d'Eduardu VIII escrita por [[Frances Donaldson]] (1976).</ref> Hitchens atribúi esti tratamientu al cultu» qu'arrodia al legáu de Churchill y sostién que ''The King's Speech'' «perpeta una burda falsificación de la hestoria».<ref name='Hitchens'/> Tamién criticaron la película por non denunciar la [[política d'apandamientu]] carauterística de la dómina. Ente que el filme nunca menta direutamente la tema, Hitchens y Chotiner argumenten que da a entender que Xurde VI taba en contra del apandamientu, especialmente na escena final, qu'amuesa a «Churchill y al rei nel palaciu de Buckingham con un discursu d'unidá y resistencia llistu pa emitise».<ref name="Hitchens">{{cita web|autor=Hitchens, Christopher|url=http://www.slate.com/id/2282194|títulu=Churchill Didn't Say That|publisher=Slate|date=24 de xineru de 2011|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|language=inglés}}</ref> Lloñe d'alloñase de la política d'apandamientu de [[Neville Chamberlain]], el monarca unvió un coche al aeropuertu de Heston pa recoyelo cuando tornó de roblar con [[Hitler]] los [[alcuerdos de Múnich]] en setiembre de 1938; una escolta real convidó al primer ministru a presentase nel [[palaciu de Buckingham]] y apurrió-y una misiva del rei que dicía: «Esta carta ye pa dar la más templada de les bienveníes a quien, pola so paciencia y determinación, ganó la gratitud duradera de los sos compatriotes al traviés del Imperiu». Más tarde, el rei y Chamberlain apaecieron nel balcón del palaciu y fueron aclamaos pol ensame.<ref name='Hitchens'/> Por esta causa l'historiador [[Steven Runciman]] escribió que, al actuar como lo fixo pa responder por la política esterior de Chamberlain, Xurde VI perpetó «el mayor error constitucional cometíu por cualesquier soberanu nesti sieglu [refiriéndose al sieglu {{versalita|xx}}]».<ref name='Filler'/> ''[[The Guardian]]'' criticó que la cinta presentó a [[Stanley Baldwin]] como que dimitió por cuenta de la so negativa a ordenar el rearmamientu británicu, ente qu'en realidá arrenunció como «un héroe nacional, escosáu por más d'una década nel visu».<ref>{{cita web|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/jan/29/editorial-unthinkable-historically-accurate-films|títulu=Unthinkable? Historically accurate films|obra=The Guardian|date=29 de xineru de 2011| fechaaccesu =23 de xunetu de 2011|location=Londres |language=inglés}}</ref>
Martin Filler reconoz que la película utilizó llexítimamente la llicencia artística pa da-y validez a ciertos momentos dramáticos, como na escena probablemente imaxinaria onde Xurde V da lleiciones al so fíu sobre la importancia de la radiodifusión. Filler alvierte que Xurde VI nun toleraría que Logue dirixir a él de forma coloquial y que de xuru entendiera un noticiario documental qu'amosara a Hitler falando n'alemán, yá que la so familia yera d'orixe xermanu. Tamién señala qu'otru puntu importante ye que'l rei y la so esposa en realidá teníen rocea de Churchill, por cuenta de que esti postreru sofitó a Eduardu VIII mientres la crisis d'abdicación, y que esti ganó'l so simpatía col tiempu, gracies «a la so adoración pola monarquía y la adulación descarada».<ref name='Filler'/>
Con al respective de la escena final nel balcón del palaciu de Buckingham, Andrew Roberts escribió: «La escena ye bastante absurda dende'l puntu de vista históricu, [yá que] Neville Chamberlain y Winston Churchill nun taben presentes y nun hubo ensames vitoreando fuera del palaciu de Buckingham».<ref name='Roberts'/> Polo xeneral, Roberts emponderó la cinta como una representación empática del heroísmu sele, modestu» del rei y declaró que «les representaciones de Firth y Bonham Carter son simpátiques y agudes, y les ocasionales insensateces fácticas de la película nun-yos resten méritu».<ref name='Roberts'/>
L'escritor Daniel Mandel afirmó que magar ''The King's Speech'' da cuenta d'una parte de la vida privada de Xurde VI y nun tien el compromisu de detallar los eventos históricos que lu arrodien, sí tien la obligación de brindar una fonderada que sía veraz, non deliberadamente falsificáu». Señaló amás que, al so xuiciu, «reescribir la hestoria, fai mayor perxuiciu a la verdá y a la conocencia pública, qu'un llibru que'l so conteníu sía tendenciosu».<ref>Mandel, Daniel (17 de marzu de 2011). «[http://spectator.org/archives/2011/03/17/appeasements-oscar Appeasement's Oscar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130727170253/http://spectator.org/archives/2011/03/17/appeasements-oscar |date=2013-07-27 }}» (n'inglés). ''The American Spectator''. Consultáu'l 17 d'agostu de 2013.</ref>
== Estrenu ==
[[Ficheru:Colin Firth 2011.jpg|thumb|180px|right|La interpretación de [[Colin Firth]] ganó un [[premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]] y otru [[premios BAFTA|BAFTA]], magar que el actor fuera la tercer opción pa dichu papel.<ref name='3George'/>]]
L'estrenu mundial de la película foi'l 6 de setiembre de 2010 nel [[Telluride Film Festival]] de los Estaos Xuníos, dempués de la so exhibición el críticu Tim Apello calificar como «un potencial imán de Óscares».<ref name="Hoyle" /><ref>{{cita web|url= http://blogs.indiewire.com/thompsononhollywood/telluride_review_the_kings_speech_heads_for_oscars|apellíu= Apello|nome= Tim|títulu= Telluride Review: The King's Speech Heads for Oscars|fecha= 5 de setiembre de 2010|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013|idioma= inglés|editorial= IndieWire}}</ref> Tamién figuró nel [[Festival Internacional de Cine de Toronto]] de 2010, que coincidió col cumpleaños cincuenta de Firth; ellí tuvo una bona receición, amás de recibir el [[Festival Internacional de Cine de Toronto#Películes ganadores del Premiu del Públicu|premiu del públicu]].<ref>{{cita web | url = https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007 | títulu = Firth movie lands Toronto Film Festival prize | publisher=BBC | date= 20 de setiembre de 2010| fechaaccesu =14 d'agostu de 2013|idioma= inglés}}</ref> El [[cartelu de cine|póster]] utilizáu pal estrenu se rediseñó p'amosar un primer planu del mentón de Firth cerca d'un micrófonu, entós que Hooper consideró que la versión anterior yera «un desastre».<ref>{{cita web|url=http://thefilmstage.com/news/new-poster-for-the-kings-speech-keeps-it-simple/|títulu=New Poster for 'The King's Speech' Keeps it Simple|fechaaccesu=14 d'agostu de 2013|fecha=2 d'avientu de 2010|obra=The Film Stage|idioma=inglés}}</ref> Appelo cuntó que l'orixinal, una fotografía qu'amosaba a los trés protagonistes, yera «escandalosamente feu», a diferencia del nuevu que «realmente val la pena».<ref>Appelo, T. (8 d'avientu de 2010) «[http://www.hollywoodreporter.comblogsrace/kings-speech-poster-queen-bonham-57226 'The King's Speech' Poster and Queen Bonham Carter's Oscar Problem]» (n'inglés) ''The Hollywood Reporter''. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013.</ref>
[[Transmission]] distribuyó la película n'[[Australia]] y [[Momentum Pictures]] nel Reinu Xuníu;<ref>{{cita web|url= https://www.imdb.com/company/co0049085/#distributor|títulu= Momentum Pictures [gb]|editorial= IMDb|idioma= inglés|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013}}</ref><ref>{{cita web|url= http://www.transmissionfilms.com.au/films/kings-speech-the|títulu= The King's Speech|editorial= Transmission|idioma= inglés|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013}}</ref> ente que [[The Weinstein Company]] facer n'Estaos Xuníos, [[Alemaña]], [[Benelux]], [[Península Escandinava|Escandinavia]], [[China]], [[Ḥong Kong]] y [[Llatinoamérica]];<ref>{{cita web|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|títulu=The Weinstein Company Acquires The King's Speech|fechaaccesu=14 d'agostu de 2013|autor=Staff|fecha=2 de setiembre de 2009|editorial=Comingsoon.net|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090906072212/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|fechaarchivu=2009-09-06}}</ref> y DeAPlaneta n'España.<ref name="fichaesp"/><ref>{{cita web|url= http://www.deaplaneta.com/es/el-discurso-del-rey-|títulu= El discursu del Rei editorial= DeAPlaneta|fechaaccesu= 15 d'ochobre de 2013}}</ref> En [[Francia]] estrenóse'l 2 de febreru de 2011 sol títulu ''-y discours d'un roi'' y la so distribución tuvo al cargu de [[Wild Bunch Distribution]].<ref>{{cita web|url= http://www.allocine.fr/film/fichefilm_xen_cfilm=175305.html|títulu= -y Discours d'un roi|idioma= francés|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013|editorial= Allocine}}</ref>
Momentum Pictures, posesora de los derechos pa tresmitir la película per televisión nel Reinu Xuníu, llegó a un tratu con [[Channel 4]] pa estrenar la película'l 4 de marzu de 2013.<ref>{{cita web|url= http://www.hollywoodreporter.com/news/kings-speech-uk-momentum-pictures-276077|títulu= 'The King's Speech' Inks Free TV Deal in O.K. (Exclusive)|editorial= The Hollywood Reporter|idioma= inglés|fecha= 22 d'avientu de 2012|apellíu= Kemp|nome= Stuart|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013}}</ref> Coles mesmes, la canal española [[Antena 3]] estrenó la película en «El peliculón» el 8 de setiembre de 2013 a les 22:10 n'[[CET|horariu local]].<ref>{{cita web|url= https://www.europapress.es/tv/noticia-antena-estrena-discursu-rei-peliculon-20130907214906.html|títulu= Antena 3 estrena 'The King's Speech' en 'El Peliculón'|editorial= Europapress.com|fecha= 7 de setiembre de 2013|fechaaccesu= 9 de setiembre de 2013}}</ref><ref>{{cita web|url= https://www.abc.es/tv/20130908/abci-antena-estrena-discursu-peliculon-201309061645.html|títulu= Antena 3 estrena «The King's Speech» nel peliculón|editorial= ABC.es|fechaaccesu= 9 de setiembre de 2013|fecha= 8 de setiembre de 2013}}</ref> En total, tuvo un 16,6 % de [[cuota de pantalla]] y atraxo a 2 746 000 televidentes, según el diariu ''[[El País]]''.<ref>{{cita web|url= https://cultura.elpais.com/cultura/2013/09/09/television/1378721138_724346.html|títulu= 'Llobatu' imponer a 'The King's Speech editorial= El País|fecha= 9 de setiembre de 2013|fechaaccesu= 9 de setiembre de 2013}}</ref>
=== Discutiniu sobre la clasificación ===
Orixinalmente, la [[British Board of Film Classification]] consideró que la película yera apta solamente pa mayores de quince por cuenta de les escenes onde Logue convida al rei a glayar cagamentos pa solliviar el estrés. Nel London Film Festival, Hooper criticó la decisión y preguntóse cómo l'organismu podría clasificala d'esta manera, si ''[[Salt (película)|Salt]]'' (2010) o ''[[Casino Royale (película de 2006)|Casino Royale]]'' (2006) yeren aptes pa mayores de doce años coles sos escenes de tortura esplícita.<ref>{{cita web|url= http://www.theguardian.com/film/2010/oct/21/kings-speech-15-rating|títulu= The King's Speech is given a 12A rating|publicación= The Guardian|autor= Brown, Mark y Bowcott, Owen|fecha= 21 d'ochobre de 2010|idioma= inglés|fechaaccesu= 17 d'agostu de 2013}}</ref> Finalmente, la BBFC clasificar como solo apta pa mayores de doce años en compañía d'un adultu.<ref>{{cita web|url= https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11598140|autor=Redaición|títulu= Colin Firth welcomes censors' reclassification decision|editorial= BBC|fecha=22 d'ochobre de 2010|idioma= inglés|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013}}</ref><ref>{{cita web|url= http://www.bbfc.co.uk/AFF274065|títulu= The King's Speech|editorial= BBFC|idioma= inglés|fecha= 28 d'avientu de 2012|idioma= inglés|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013}}</ref> Hooper realizó'l mesmu plantego ante l'[[Asociación Cinematográfica d'Estaos Xuníos]], que calificara'l so trabayu con una «R» —''restricted''— pa evitar que nengún menor de diecisiete años fora a ver la película ensin un adultu.<ref>{{cita web|url= http://latimesblogs.latimes.com/the_big_picture/2010/11/the-mpaa-cracks-down-on-bad-language-in-the-kings-speech.html|títulu= To the MPAA ratings board, 'The King's Speech' is just as bad as 'Saw 3D'|editorial= The Envelope|fecha= 1 de payares de 2010|idioma= inglés|apellíu= Goldstein|nome= Patrick|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013}}</ref> Na so reseña del filme, Roger Ebert criticó la clasificación «R», que consideró «verdaderamente inesplicable» y mentó que «ye una película escelente pa los adolescentes».<ref name='Ebert'>{{cita web|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20101215/REVIEWS/101219985/1023 |autor=Roger, Ebert |títulu=The King's Speech :Review |publisher=Rogerebert.suntimes.com |date=15 d'avientu de 2010 |fechaaccesu=14 d'agostu de 2013|idioma= inglés}}</ref>
En xineru de 2011, Harvey Weinstein, productor executivu y distribuidor de la cinta, afirmó que taba considerando reeditar la película pa quitar dellos insultos, por que de esta manera reciba una clasificación menos restrictiva y pueda llegar a un públicu más vastu.<ref>{{cita web|url= http://www.theguardian.com/film/2011/jan/26/kings-speech-swearing-weinstein-oscars|títulu= The King's Speech re-edit could cut swearing|publicación= The Guardian|apellíu= Child|nome= Ben|idioma= inglés|fechaaccesu= 14 d'agostu de 2013|fecha= 26 de xineru de 2011}}</ref> Sicasí, Hooper negóse, anque tuvo d'alcuerdu en tapar delles pallabres con pitíos. Helena Bonham Carter defendió la película y comentó: «Nun ye violenta, ta llena d'humanidá ya inxeniu; ye pa persones non solo con problemes na fala, sinón pa quien nun confíen en sí mesmos».<ref>Labrecque, J. (31 de xineru de 2011). «[http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ Tom Hooper on PG-13 'King's Speech': 'I wouldn't support cutting the film in any way' – EXCLUSIVE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110403082043/http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ |date=2011-04-03 }}» (n'inglés) ''[[Entertainment Weekly]]''. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013</ref> En ganando'l so Óscar, Firth mentó que nun taba a favor de reeditar ''The King's Speech''; al respeutu, afirmó: «Nun Tomo a chancia la tema [del llinguaxe soez], pero nel contestu d'esta película nun puede ser más constructivu, más apropiáu. Nun ye [daqué] violentu, nun ye un insultu y nun ta nun contestu onde pueda ofender a naide».<ref>Kemp, Stuart (1 de marzu de 2011). «[http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/firth-rejects-cleanedup-version-of-film-2228518.html "Firth rejects 'cleaned-up' version of film"]» (n'inglés) ''The Independent''. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013.</ref> Nos Estaos Xuníos ellaboró una versión alternativa na que se callaron delles pallabres; recibió la clasificación de solo apta pa mayores de trelce y estrenóse el 1 d'abril de 2011.<ref>Redaición (26 de febreru de 2011) «[http://articles.latimes.com/2011/feb/26/entertainment/la-et-quick-20110226 Quick Takes: Scrubbed 'King's Speech' gets PG-13 rating]» (n'inglés) ''[[Los Angeles Times]]''. Consultáu'l 14 d'agostu de 2013.</ref><ref>{{cita web | autor=Vilkomerson, Sara | url=http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | títulu='The King's Speech' to be re-released as PG-13 version on April 1 | work=[[Entertainment Weekly]] | date=24 de marzu de 2011 | fechaaccesu=14 d'agostu de 2013 | idioma=inglés | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110529083656/http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | fechaarchivu=2011-05-29 }}</ref>
== Receición ==
=== Comercial ===
''The King's Speech'' foi la película con mayor nivel d'ingresos na so fin de selmana d'estrenu nel [[Reinu Xuníu]] ya [[Irlanda]]; recaldó 3 520 000 [[llibra esterlina|llibres esterlines]] en 395 sales de cine. ''[[The Guardian]]'' afirmó que foi una de los meyores acoyíes que pudieren recordase y comparar con ''[[Slumdog Millionaire]]'' (2008), que, dos años antes, ingresó 1,69 millones menos.<ref name='Gant'>Gant, Charles. (11 de xineru de 2011). «[http://www.guardian.co.uk/film/filmblog/2011/jan/11/kings-speech-127-hours-box-office The King's Speech rouses Britain to the box office]» (n'inglés). ''The Guardian Blog''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref> Siguió con unes «impresionantes trés selmanes» nel visu de la taquilla del Reinu Xuníu y llogró más de 3 millones de llibres en cuatro fin de selmana consecutivos, foi la primer cinta en llograr esos ingresos dende ''[[Toy Story 3]]'' (2010).<ref>Gant, Charles. (1 de febreru de 2011). «[http://www.guardian.co.uk/film/filmblog/2011/feb/01/tangled-king-s-speech-disney Tangled's revamped princess tale dethrones The King's Speech]» (n'inglés). ''The Guardian Blog''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref> Cinco selmanes dempués del estrenu convertir na película británica independiente más esitosa de tolos tiempos.<ref name=guard>Brooks, Xan; Dawtrey, Adam. (11 de febreru de 2011). «[http://www.guardian.co.uk/film/2011/feb/11/baftas-the-kings-speech-riches Never mind the Baftas... who will get The King's Speech riches?]» (n'inglés). ''[[The Guardian]]''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref>
Nos Estaos Xuníos el filme estrenóse y xeneró ingresos de 355 450 dólares en cuatro sales de cine; colo cual consiguió'l récor de mayor ingresu brutu por sala de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2997&p=.htm|títulu=Arthouse Audit: 'King's Speech' Has Royal Debú|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|editorial=[[Box Office Mojo]]}}</ref> Pa´el día de Navidá yá s'esibía en 700 sales y pal 14 de xineru de 2011, en 1543. Finalmente, tuvo una recaldación global de 138 millones de dólares.<ref name="boxoffice">«[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=kingsspeech.htm The King's Speech]» (n'inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref>
N'Australia llogró 6 281 686 [[dólar australianu|dólares australianos]] nes primeres dos selmanes, según cifres recoyíes pola Asociación de distribuidores de películes d'Australia. El direutor executivu de Palace Cinemas, Benjamin Zeccola, dixo que los comentarios del públicu sobre la cinta fueron impresionantes: «Ye'l nuesu númberu 1 pa tola temporada, a lo llargo de tol país. [...] Creo que ye más esitosa que ''Slumdog Millionaire'' y más inspiradora. Ye un bon exemplu d'una película qu'empezó nos cines independientes y depués estendióse a los cines principales».<ref name="Australian response">{{cita web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/movies/stutterly-marvellous--why-we-clamour-for-the-stammer-story-20110106-19gv4.html|títulu=Stutterly marvellous: why we clamour for the stammer story|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|autor =Kwek, Glenda|date=6 de xineru de 2010|work=The Sydney Morning Herald|language=inglés}}</ref>
España, Méxicu y Arxentina fueron los países de fala hispana onde ''The King's Speech'' algamó mayores ingresos. N'España consiguió 523 481 dólares nel fin de selmana d'estrenu, ente qu'en Méxicu llogró 412 639 y n'Arxentina 356 021. La recaldación global foi de 15,8, 4 y 2,6 millones de dólares respeutivamente.<ref>{{cita web |url= http://boxofficemojo.com/movies/?page=intl&id=kingsspeech.htm|títulu= The King's Speech Foreign|fechaaccesu=1 de setiembre de 2013 |editorial= Box Office Mojo|idioma=inglés }}</ref>
El filme recaldó en taquilla más de 400 millones de dólares a nivel internacional.<ref>{{cita web |url= http://mexico.cnn.com/entretenimiento/2012/12/27/los-exitos-en-taquilla-son-tambien-aclamaos-por criticar-esta temporada|títulu= Los ésitos en taquilla son tamién aclamaos pola crítica esta temporada|fechaaccesu=1 de setiembre de 2013 |apellíu=Leopold |nome= Todd|fecha=27 d'avientu de 2012 |editorial=CNN Méxicu }}</ref> Envalórase que solamente la versión de cine de la cinta llogró la cantidá de 40 millones de dólares de beneficiu netu, aproximao'l 20 % d'esta cantidá estremar ente [[Geoffrey Rush]] (como productor executivu), [[Tom Hooper]] y [[Colin Firth]], que recibieron les sos primes primero que les otres partes comenenciudes. El saldu restante estremóse igualmente ente los productores y los inversionistas.<ref>Dawtrey, Adam (12 de marzu de 2011). «[http://www.variety.com/article/VR1118033758 Slicing 'King's' profit pie]» (n'inglés). ''Variety''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref> El [[UK Film Council]] invirtió na filmación 1,6 millones de dólares procedentes de fondos públicos de la llotería del Reinu Xuníu. En marzu de 2011, ''[[Variety]]'' envaloró que'l beneficiu pudo ser ente diez y quince veces mayor. La fusión del conseyu col [[British Film Institute]] significó que les ganancies fueron direutamente a esa institución.<ref>Redaición. (12 de marzu de 2011). «[http://www.variety.com/article/VR1118033756 O.K. Film Council had chunk of ''Speech'']» (n'inglés). ''Variety''. Consultáu y1 d'agostu de 2013. (Archiváu pol sitiu web.</ref>
=== Crítica ===
{{Caxa de cita|Como l'actor del añu na película del añu, nun m'asoceden suficientes axetivos pa emponderar correutamente a Firth. ''The King's Speech'' dexóme ensin pallabres.<ref name='Reed'>Reed, Rex. (22 de payares de 2010). «[https://web.archive.org/web/20120118174716/http://www.observer.com/2010/culture/did-i-stutter-kings-speech-best-movie-year#comment-87660 Did I Stutter? The King's Speech Is the Best Movie of the Year]» (n'inglés). ''New York Observer''. Retrieved 8 February 2011.</ref>|Rex Reed, ''[[New York Observer]].''|alliniación=right|anchu=30%}}
Polo xeneral, ''The King's Speech'' recibió aponderamientos de la crítica.<ref>Redaición: «[http://movies.yahoo.com/person/colin-firth/biography.html About Colin Firth]» (n'inglés). ''Yahoo Movies''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref><ref>Cooper, Rob (8 de xineru de 2011). «[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1345274/The-Kings-Speech-Long-forgotten-papers-told-story-George-VIs-battle-cure-stammer.html The REAL therapist who fixed the King's Speech: How long-forgotten papers told touching story of George VI's battle to cure his stammer]» (n'inglés). ''Daily Mail''. Consultáu'l 20 d'agostu de 2013.</ref><ref>Barret, Lois (27 de febreru de 2011). «[http://www.nydailynews.com/new-york/queens/local-group-familiar-isolating-condition-stuttering-rooting-king-speech-article-1.136849 Local group all too familiar with isolating condition of stuttering rooting for 'King's Speech']» (n'inglés). ''Daily News''. Consultáu'l 20 d'agostu de 2013.</ref> [[Rotten Tomatoes]] dio-y una puntuación de 94 % basada nos comentarios de 235 críticos; la so calificación se permedió como 8.6/10. El sitiu resumió'l consensu críticu col comentariu: «Colin Firth tien una maxistral actuación en ''The King's Speech'', un drama de dómina predecible, pero elegantemente producíu y entusiasta».<ref name="RottenTomatoes">{{cita web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/the_kings_speech/|títulu=The King's Speech Movie Reviews, Pictures|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|obra=[[Rotten Tomatoes]]|editorial=Flixster|idioma=inglés}}</ref> [[Metacritic]] dio al filme una puntuación ponderada de 88/100, basada en 41 crítiques, lo que fizo que la calificara como «universalmente aclamada».<ref>«[http://www.metacritic.com/movie/the-kings-speech The King's Speech]» (n'inglés). Metacritic.com. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref> La revista ''[[Empire (revista)|Empire]]'' dio-y cinco estrelles de cinco y comentó: «Vas Tar perdíu pa les pallabres».<ref name='Empire'>{{cita web|url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037|títulu=The King's Speech Review|fechaaccesu=11 d'agostu de 2013|autor=Nathan, Ian|editorial=''Empire''|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120109175331/http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037|fechaarchivu=9 de xineru de 2012}}</ref> Lisa Kennedy de ''[[The Denver Post]]'' concedió-y un sobresaliente a la cinta pol so elegante realización y la so elocuencia emocional», escribió: «Ye un drama intelixente y ganador, aptu pa un rei –y pal restu de nós».<ref>Kennedy, Lisa (24 d'avientu de 2010). «[http://www.denverpost.com/movies/ci_16929036#ixzz1A6sgcOTD Movie review: 'The King's Speech' is, in a word, excellent]» (n'inglés). ''The Denver Post''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref> Roger Ebert del ''[[Chicago Sun-Times]]'' calificar con cuatro estrelles de cuatro y comentó: «lo que tenemos equí ye un drama históricu superior y un [drama] personal poderosu».<ref name='Ebert'/> Peter Bradshaw de ''[[The Guardian]]'' dio-y cuatro estrelles de cinco ya indicó: «La producción rica, prestosa y arrogante de la película de Tom Hooper [...] tien el sólidu enfotu de complacer a los ensames».<ref name ='Bradshaw'>Bradshaw, Peter (21 d'ochobre de 2010). «[http://www.guardian.co.uk/film/2010/oct/21/kings-speech-review-colin-firth The King's Speech – review]» (n'inglés). ''[[The Guardian]]''. Consultáu'l 11 d'agostu de 2013.</ref>
[[Manohla Dargis]], que polo xeneral s'amosó ambivalente escontra la cinta, consideró les actuaciones principales como unu de los sos mayores curiosos. Escribió: «Cola so presencia, el so curiosu y el so impecable profesionalismo el señor Firth y el señor Rush dan la talla cola so actuación, ceguñando y gruñendo mientres se tantigüen con precaución antes d'instalase nel xiru terapéuticu de les coses y, ensin sabelo, preparar pal gran discursu qu'en parte -y da'l so títulu a la película».<ref name='Dargis'/> Richard Corliss de la revista ''[[Time]]'' calificó l'actuación de Colin Firth como una de los diez meyores actuaciones de cine de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2035319_2035307_2032762,00.html|títulu=The Top 10 Everything of 2010 – Colin Firth as King George VI in The King's Speech|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|apellíu=Corliss|nome=Richard|fecha=9 d'avientu de 2010|publicación=[[Time]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140726055833/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2035319_2035307_2032762,00.html|fechaarchivu=2014-07-26}}</ref> ''[[The Daily Telegraph]]'' calificó la interpretación d'Eduardu VIII de [[Guy Pearce]] de «terrible [...] con ''glamour'', carisma y entrega absolutes».<ref name='Grittenreview'>Gritten, David. (21 d'ochobre de 2010). «[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/8078247/The-Kings-Speech-London-Film-Festival-review.html The King's Speech, London Film Festival Review]» (n'inglés). ''The Daily Telegraph''. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref>''Empire'' dixo que Pearce representó bien el so papel «como un ''flash harry'' lo suficientemente duru pa perder una nación en cuenta de una esposa».<ref name='Empire'/><ref group=nota>Según lo documenta el diccionariu ''Collins'', ''flash Harry'' ye un términu peyorativu del inglés británicu antiguu que describe a «un home que-y gusta vistir se y portase ostentosamente». Ver: «[http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/flash-harry flash Harry]» (n'inglés). ''Collins English Dictionary''.</ref> Según ''[[The New York Times]]'', Pearce foi capaz de crear «un marayu de escabrosas entueyos en solo unes poques y curties escenes».<ref name='Dargis'>Dargis, Manhola. (25 de payares de 2010). «[https://web.archive.org/web/20130510225534/http://movies.nytimes.com/2010/11/26/movies/26king.html The King's English, Albeit With Twisted Tongue]» (n'inglés). ''[[The New York Times]]''. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref> Hooper emponderó al actor nel comentariu del DVD y aeguró que «pescó» l'acentu real de la década de 1930.<ref name='HooperDVD'/>
La [[British Stammering Association]] acoyó con prestu l'estrenu y felicitó a los cineastes pola so representación realista de la frustración y el mieu de falar qu'enfrenten diariamente les persones que tatexen». Afirmaron que «la carauterización del tatexo del rei de Colin Firthsobremanera, paeznos bien auténtica y exacta».<ref>«[http://www.stammering.org/kspoints.html British Stammering Association comments on The King's Speech]» (n'inglés). BSA. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref> El [[Royal College of Speech and Language Therapists]] dio la bienvenida a la película y llanzó la campaña «Giving Voice» alredor de les feches del estrenu comercial.<ref>{{cita web|url=http://www.guardian.co.uk/society/2011/feb/06/speech-therapy-spending-cuts|títulu=The King's Speech: spending cuts threaten £765m legacy of speech and language therapy|autor=McVeigh, Tracy|work=[[The Guardian]]|date=6 de febreru de 2011|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013 |location=Londres|language=inglés}}</ref>
[[Allociné]], una páxina web francesa de cine, dio a la cinta un permediu de cuatro de cinco estrelles, basada nuna evaluación de 21 crítiques.<ref>«[http://www.allocine.fr/film/revuedepresse_xen_cfilm=175305.html Discours d'un roi> Critiques Presse]» (n'inglés). Allocine.fr. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref> ''[[Le Monde]]'' afirmó que la película yera «la última manifestación del narcisismu británicu y resumir como «somos feos y aburríos, pero, ¡per Xúpiter!, ¡tenemos la razón!»; sicasí, almiró les actuaciones de Firth, Rush y Bonham Carter y declaró que'l filme resultó placentero a pesar de que barrió l'apandamientu británicu per debaxo de l'alfombra.<ref name='Lemonde'>Sotinel, Thomas (1 de febreru de 2011) «[http://www.lemonde.fr/cinema/article/2011/02/01/-y-discours-d-un-roi-comment-faire-un-roi-d-un-prince-begue_1473550_3476.html ''-y Discours d'un roi'': comment faire un roi d'un prince bègue]» (en francés). ''Monde 039;'. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref>
Sergi Sánchez del diariu ''[[La Razón (España)|La Razón]]'' escribió: «Nes coraes de ''The King's Speech'' duerme una película bien estimulante [...] qu'esplica, desgraciadamente bien de raspión, el papel que tuvo [la monarquía británica] nuna década convulsa, amenazada pol implacable meyora del nacionalsocialismu».<ref>{{cita web|url= http://www.larazon.es/detalle_hemeroteca/noticias/LA_RAZON_349591/historico/9569-el-discurso-del-rey-callo-fala-el monarca#.Uiv9kNyI5dh|títulu= "The King's Speech" Silenciu: fala'l monarca|fechaaccesu= 7 de setiembre de 2013|apellíu= Sánchez|nome= Sergi|fecha= 31 d'avientu de 2010|obra= La Razón|ubicación= Madrid, España}}</ref> De la mesma, Salvador Llopart de ''[[La Vanguardia]]'', afirmó: «La película de Tom Hooper ye, primero de too, una recreación crítica d'una dómina, y tamién una mirada tienra a un personaxe entrañable, [...] maraviosamente interpretáu por Colin Firth».<ref>{{cita web|url= https://www.lavanguardia.com/cultura/20101222/54092538856/el-discurso-del-rey.html|títulu= 'The King's Speech' : Solo ante'l micrófonu|fechaaccesu= 7 de setiembre de 2013|apellíu= Llopart|nome= Salvador|fecha= 22 d'avientu de 2010|obra= La Vanguardia|ubicación= Barcelona, España|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20140817010912/http://www.lavanguardia.com/cultura/20101222/54092538856/el-discurso-del-rey.html|fechaarchivu= 2014-08-17}}</ref>
Ignacio Andrés Amarillo y Pablo O. Scholz de los periódicos arxentinos ''[[El Litoral (Santa Fe)|El Litoral]]'' y ''[[Clarín (periódicu)|Clarín]]'' calificaron la cinta como «bien bona» y destacaron les actuaciones. Mariellu afirmó que les interpretaciones actorales yeren «unu de los puntos fuertes de la película» y destacó la participación de Firth, Rush y Bonham Carter.<ref>{{cita web |url= http://www.ellitoral.com/index.php/diarios/2011/02/13/escenariosysociedad/SOCI-03.html|títulu=Faer oyer la mesma voz |fechaaccesu=7 de setiembre de 2013 |apellíu= Mariellu|nome= Ignacio Andrés|fecha= 13 de febreru de 2011|obra=El Litoral |allugamientu=Santa Fe, Arxentina}}</ref> Scholz dixo tamién que l'actuación de Firth foi «sobeyosa» y que'l filme yera un trabayu d'orfebre».<ref>{{cita web |url=http://www.clarin.com/espectaculos/cine/Grito-xuxurios_0_424757533.html |títulu=Grito y xuxurios |fechaaccesu=7 de setiembre de 2013 |apellíu=Scholz |nome=Pablo O. |fecha=10 de febreru de 2011 |obra=El Clarín }}</ref> El Colexu de Fonoaudiólogos de Buenos Aires y l'Asociación Arxentina de Tartamudez afirmaron que l'impautu de la película foi tal, qu'amontó la cantidá de consultes de persones con tartamudez. Per parte del colexu emponderaron en particular el tratu respetuosu que se-y dio a la tema y l'interpretación de Firth: «El carecer d'una persona con esta alteración ta perbién tresmitíu dende l'actuación del personaxe, con toles barreres que trata de sobrollevar y enfrentar».<ref>{{cita web |url= https://www.elmundo.es/america/2011/02/24/argentina/1298502667.html|títulu disparen les consultes por tartamudez n'Arxentina por "The King's Speech"|fechaaccesu= 11 de setiembre de 2013|apellíu= EFE|fecha= 23 de febreru de 2011|obra=El Mundo }}</ref>
Na revista mexicana ''[[Siempres!]]'', el periodista y escritor Mario Saavedra comentó: «''The King's Speech'' amuesa los meyores atributos d'una escuela fílmica perbién definida, qu'ente les sos más representativos méritos reconoz la llimpieza narrativa, la fechura d'un guión de maqueta curioso cubicáu, l'empléu meticuloso de los más diversos recursos téunicos y una impecable puesta n'escena redimensionada por un sólidu casting compuestu por estraordinarios intérpretes». Saavedra afirmó tamién que'l guión estremar por enfocase na llucha interior» del personaxe y non nos eventos históricos.<ref>{{cita web|url= http://www.siempre.com.mx/2011/03/el-discurso-del-rey-de-tom-tom-hooper/|títulu= The King's Speech, de Tom Hooper|fechaaccesu= 11 de setiembre de 2013|apellíu= Saavedra|nome= Mario|fecha= 14 de marzu de 2011|obra= Siempres!|ubicación= Méxicu|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20150610201847/http://www.siempre.com.mx/2011/03/el-discurso-del-rey-de-tom-tom-hooper/|fechaarchivu= 2015-06-10}}</ref>
[[Sabela II del Reinu Xuníu|Sabela II]], monarca reinante de los dominios de la [[Mancomunidá de Naciones]] y fía del rei Xurde VI, recibió dos copies de la cinta antes de la Navidá de 2010. El periódicu ''[[The Sun]]'' informó que la reina vio la película nuna proyeición privada en [[Sandringham House]]. Una fonte de palaciu describió la so reacción como: «[Se] trescaló con una enternecedora representación del so padre».<ref>Larcombe, D. (4 de febreru de 2011). «[http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/film/3389840/The-Kings-Speech-is-a-hit-with-The-Queen.html The King's a hit with the Queen]» (n'inglés). ''[[The Sun]]''. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref> Seidler comentó qu'esta información yera «el más altu honor» que podría recibir ''The King's Speech''.<ref>Redaición (5 de febreru de 2011) [https://www.bbc.co.uk/news/uk-12372617 «Queen 'approves' of King's Speech.»] (n'inglés). BBC News. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref>
=== Premios y nomamientos ===
[[Ficheru:TomHooperColinFirthJan11.jpg|thumb|left|upright|Hooper y Firth en xineru de 2011. Cada unu recibió múltiples nominaciones pol so trabayu.]]
Na [[Premiu Óscar de 2010|83ª]] entrega de los [[premiu Óscar]], ''The King's Speech'' llogró'l [[Óscar a la meyor película|premiu a la meyor película]], [[Óscar al meyor direutor|al meyor direutor]] (Hooper), [[Óscar al meyor actor|al meyor actor]] (Firth) y [[Óscar al meyor guión orixinal|al meyor guión orixinal]] (Seidler).<ref>Redaición. (28 de febreru de 2011). «[http://mexico.cnn.com/entretenimiento/2011/02/28/el-discurso-del-rey-mando-en-la-edicion-83-de-los premios-oscar 'El discursu del Rei' mandó na edición 83 de los Premios Oscar]». CNN Méxicu. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013</ref> Recibió doce nominaciones al Óscar, más que nenguna otra cinta nesi añu. Amás de les cuatro categoríes en que ganó, tuvo nominaciones pa [[Óscar a la meyor fotografía|meyor fotografía]] (Danny Cohen), [[Óscar al meyor montaxe|meyor montaxe]] (Tariq Anwar), [[Óscar al meyor soníu|meyor soníu]] (Paul Hamblin, Martin Jensen y John Midgley), [[Óscar a la meyor banda sonora|meyor banda sonora]] ([[Alexandre Desplat]]), dos pa los actores de repartu (Bonham Carter y Rush), según dos pal so [[puesta n'escena]]: direición artística (Eve Stewart y Judy Farr) y diseñu de vestuariu (Jenny Beavan).<ref name="academy">«[http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/nominees.html Winners and Nominees for the 83rd Academy Awards]» (n'inglés). Oscars.org. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013. (Archiváu pol sitiu web)</ref>
Na [[Premios BAFTA 2010|64ª entrega]] de los [[premios BAFTA]], llogró siete reconocimientos: meyor película, película británica escepcional, meyor actor (Firth), meyor actor de repartu (Rush), meyor actriz de repartu (Bonham Carter), meyor guión orixinal (Seidler) y meyor música (Alexandre Desplat). En total recibió catorce nominaciones al BAFTA, más que cualesquier otra cinta.<ref name="baf"/><ref>{{cita web|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a303510/in-full-bafta-film-awards-2011-winners.html|títulu=Live: BAFTA Film Awards 2011 Winners|last=Reynolds|first=Simon|date=13 de febreru de 2011|work=[[Digital Spy]]|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|language=inglés}}</ref><ref>Redaición. (13 de febreru de 2011). [http://mexico.cnn.com/entretenimiento/2011/02/13/la-pelicula-el-discurso-del-rey-afara-con-siete-premiu-en-los-bafta «La película 'The King's Speech' afara con siete premios nos BAFTA.»] CNN Méxicu. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013</ref> Na [[Premiu Globu d'Oru de 2010|68ª edición]] de los [[premiu Globu d'Oru]], Firth ganó como meyor actor; a pesar de ser la película con más nominaciones —siete—, nun-y dieron nengún otru gallardón.<ref name="golden"/><ref>{{cita web|autor=Reuters|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12184166|títulu=Glee and The Social Network dominate Golden Globes|date=17 de xineru de 2011|editorial=BBC News|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|language=inglés}}</ref>
Na [[Premios del Sindicatu d'Actores 2010|17ª entrega]] de los [[premios del Sindicatu d'Actores]], Firth ganó la reconocencia al meyor actor y el repartu completu recibió'l gallardón al meyor repartu, polo que Firth llevóse dos premios d'actuación nuna tarde.<ref>{{cita web|url=http://www.hollywoodreporter.comblogsrace/harvey-weinstein-keep-king-s-95809|títulu=Can Harvey Weinstein Keep 'The King's Speech' Oscar Mueyo?|date=3 de febreru de 2011|work=The Hollywood Reporter|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|author=Kilday, G.|language=inglés}}</ref><ref>Redaición. (31 de xineru de 2011). [http://es.reuters.com/article/topNews/idESMAE70O01D20110131 «El sindicatu d'actores premia "El discursu del Rei".»] Reuters. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013.</ref> Hooper llogró'l [[premios del Sindicatu de Direutores|premiu del Sindicatu de Direutores d'Estaos Xuníos]] al meyor direutor de 2010.<ref>{{cita web|url=http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20110130/us-directors-awards/|títulu=Hooper earns top DGA prize for 'King's Speech'|work=[[The Huffington Post]]|date=30 de xineru de 2011|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|author=Germain, D.|language=inglés}}</ref><ref>Asociated Press. (30 de xineru de 2011). «[http://www.record.com.mx/node/47026 Hooper ganó a Fincher nos premios del Sindicatu de Direutores]». ''Récor''. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013</ref> ''The King's Speech'' ganó'l premiu Darryl F. Zanuck a meyor película de 2010 na entrega de premios del Sindicatu de Productores d'Estaos Xuníos.<ref>{{cita web|url=http://www.variety.com/article/VR1118030719?refcatid=13|títulu=PGA prizes 'King's Speech'|work=[[Variety]]|date=24 de xineru de 2011|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|author=McNary, D.|language=inglés}}</ref><ref>P., David. (24 de xineru de 2011). «[http://noticias.lainformacion.com/arte-cultura-y-espectaculos/festival-de-cine/el-discurso-del-rey-gana-el premiu-a-la-mejor-pelicula-del gremiu-de-productores-d'estaos xuníos_VOl1qPIOUI3m3FtFFQaO92/ 'The King's Speech' gana'l premiu a la meyor película del gremiu de productores d'Estaos Xuníos]». ''La Información''. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013</ref>
La cinta tamién ganó'l Premiu del Públicu del [[Festival Internacional de Cine de Toronto]] de 2010;<ref>{{cita web|autor=Redaición|url = https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007|títulu=Firth movie lands Toronto Film Festival prize|date=20 de setiembre de 2010|editorial=BBC News|fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|language=inglés}}</ref><ref>Fernández, Joaquín R. (19 de setiembre de 2011). «[http://www.labutaca.net/noticias/y-agora-onde-vamos-llévase-el-principal-premiu-en-el festival-de-toronto/ “¿Y agora aú vamos?” llévase'l principal premiu nel Festival de Toronto]». ''La Butaca''. Consultáu'l 21 d'agostu de 2013</ref> el gallardón de la British Independent Film a meyor película independiente británica de 2010,<ref>Masters, Tim. (6 d'avientu de 2010) «[https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11922410 King's Speech reigns at British Independent Film awards]» (n'inglés). [[BBC News]]. Consultáu'l 12 d'agostu de 2013.</ref> y el [[Premiu Goya]] a meyor película europea.<ref>{{cita web|autor=Redaición|títulu=King's Speech wins 'Spanish Oscar'|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8322751/Kings-Speech-wins-Spanish-Oscar.html|work=The Daily Telegraph |fechaaccesu=12 d'agostu de 2013|location=Londres|date=14 de febreru de 2011|language=inglés}}</ref>
{{clear}}
== Notes ==
{{llistaref|grupu="nota"}}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces película}}
* [https://www.bbc.co.uk/archive/ww2outbreak/7918.shtml «King George VI Addresses the Nation»]: filmación de la [[BBC]] del discursu de Xurde VI sobre la declaración de guerra a l'Alemaña nazi.
* [http://www.britishpathe.com/video/king-opens-scottish-exhibition-aka-empire-exhibiti «The King's Speech 1938»]: un discursu de Xurde VI de 1938, almacenáu por [[Pathé News]].
{{ORDENAR:Kings Speech, The}}
{{Tradubot|El discurso del rey}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes biográfiques]]
[[Categoría:Películes basaes en fechos reales]]
[[Categoría:Películes dramátiques del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Películes de The Weinstein Company]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Óscar a la meyor película]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor guión orixinal]]
[[Categoría:Películes ganadores del premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor repartu]]
[[Categoría:Ganadores del Premiu Gaudí a la meyor película europea]]
[[Categoría:Películes sobre la realeza]]
[[Categoría:Películes de FilmNation Entertainment]]
[[Categoría:BAFTA a la meyor película británica]]
[[Categoría:Películes sobre la Segunda Guerra Mundial]]
m1uid6q5ze5xxvwon6thegq0x3mxwuc
Tijuana
0
95549
4490068
4482041
2026-05-03T05:00:06Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 14 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490068
wikitext
text/x-wiki
{{Llocalidá}}
'''Tijuana''' ye la ciudá más poblada del estáu de [[Baxa California]], [[Méxicu]]. Atopar a 170 km al oeste de la capital estatal, [[Mexicali]], y 110 km al norte d'[[Ensenada (Baxa California)|Ensenada]]. Ye cabecera del [[Tijuana (conceyu)|conceyu]] del mesmu nome y conocer, ente otros [[epítetu|epítetos]], como ''La esquina de [[Méxicu]]'', ''La puerta de Méxicu'', ''La esquina d'[[América Llatina]]'' yá que ye la ciudá más occidental de Llatinoamérica. El so lema ye «Equí empieza la patria».<ref>Garduño (2006), p. 73.</ref>
Tijuana ye la [[Ciudaes de Méxicu más poblaes|quinta ciudá más poblada de Méxicu]] con 1,773,558 habitantes de los cualos son 49.9%(884,649) de los cualos son homes y 50.1%(888,909) son muyeres<ref>{{cita web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/bc/poblacion/ |títulu=Númberu d'habitantes. Baxa California |fechaaccesu=20 de setiembre de 2016 |sitiuweb=cuentame.inegi.org.mx}}</ref> y allúgase como la [[Árees metropolitanes de Méxicu|sesta zona metropolitana del país]], que conforma, xunto coles ciudaes de [[Rosarito (Baxa California)|Rosarito]], [[Tecate]], y [[San Diego (California)|San Diego]], la ''zona metropolitana transnacional'' más grande de [[Méxicu]], con más de 5 millones d'habitantes.<ref>{{cita web |url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1049427&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500 |títulu=San Diego-Tijuana |fecha=20 de xunetu |añu=2009 |obra=World Gazetteer |idioma=inglés }}</ref>
Ye catalogada como [[ciudá global]] por ser un centru cultural y comercial, según un centru de producción dominante n'[[América del Norte]]. La ciudá alluga instalaciones de numberoses empreses multinacionales.<ref>{{Cita web |url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2010t.html |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://archive.today/20120524193101/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2010t.html |fechaarchivu=2012-05-24 }}</ref> Tijuana foi reconocida como una nueva ya importante meca cultural.<ref>http://nwnoticias.com/#!/noticias/tijuana-ye-una-meca-cultural</ref> Ye la ciudá fronteriza más visitada nel mundu,<ref>[https://web.archive.org/web/20150616212720/http://turistaenlafrontera.com/?p=8876 Tijuana, ye considera la frontera más visitada del mundu] Consultáu'l 12 de xunu de 2015</ref> formando parte de la zona turística conocida como [[Costa Daurada (Baxa California)|Costa Daurada]], comparte una frontera de 24 km de llargor aproximao (15 milles) cola so ciudá hermana [[San Diego (California)|San Diego]], más de cincuenta millones de persones crucien cada añu la frontera ente estes dos ciudaes. Esti encruz metropolitanu fai que'l puertu de San Ysidro sía l'encruz fronterizu más transitáu del planeta. Envalórase que les dos estaciones de camín de les fronteres ente les ciudaes fayadices de San Diego y Tijuana cuenta de 300,000 cruces fronterizos diarios solamente.
Tijuana remonta la so historia moderna de la llegada d'españoles nel sieglu XVI que fueron trazando la mariña de les Californies. A midida que la conquista d'[[Estaos Xuníos]] terminó cola firma del [[Tratáu de Guadalupe Hidalgo]], la ciudá adquirió una nueva posición internacional na frontera dando llugar a una nueva estructura económica y política. La ciudá foi fundada'l [[11 de xunetu]] de [[1889]] como resultancia del desenvolvimientu urbanu. De cutiu conocida poles sos sigles, "TJ" , y moteyáu "El portal del Méxicu", la ciudá sirvió históricamente como un centru turísticu que se remonta a la década de 1880.
Tijuana amás ye llugar de diversos movimientos, como ye'l casu del [[rock mexicanu]],,<ref>{{Cita web |url=http://tjrockandroll8011.tumblr.com/cronologia |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150624043940/http://tjrockandroll8011.tumblr.com/cronologia |fechaarchivu=2015-06-24 }}</ref> pos foi en dicha ciudá onde, a mediaos del sieglu CD, diverses personalidaes y agrupaciones empecipiaron la precursión de dichu xéneru musical en electronic país. Gastronómicamente, Tijuana ye la sede de la llamada "Cocina [[Baxa Med]]",<ref>http://descubrebajacalifornia.com/index.php/comunicaos/item/baxa-med-new-cuisine-flourishes-in-baxa-california</ref> que combina la cocina mexicana cola mediterránea, aprovechando los ingredientes que se collechen na rexón.
== Toponimia ==
Nun se conoz l'orixe del nome, anque la versión más conocida diz que'l nome aniciar por un ranchu propiedá de la "Tío Juana", sicasí, nun esiste nos archivos históricos de Baxa California rexistru dalgunu sobre tal propiedá o ranchu; dellos historiadores non orixinarios de la ciudá dicen que'l nome provién de la llingua [[Llingües yumano-cochimíes|yumana]], falada d'antiguo na rexón. Al nome de la ciudá acredítense-y diversos raigaños, como "Tijuana", "Tiguana", "Tiuana", "Tegüana", "Tiwana", "Tijuan", "Ticuan" o "Tejuino", ente qu'otros historiadores piensen que la pallabra ''Tijuana'' y les sos derivaciones signifiquen "xunto al mar". Dalgunos otros dicen que provién d'otru llugar allugáu nel sur de la península.
Otra teoría, anque pocu conocida, ye que los primeros habitantes indíxenes llamaben al [[Cuetu Coloráu (Baxa California)|Cuetu Coloráu]] (unu de los cuetos más altos y de tonu acoloratáu a la lluz del sol) ''Tijuan'' o ''Ticuan'', que significa ''Tortúa recostada'', pero nun hai abondes investigaciones per parte de los historiadores pa comprobar el datu.
== Historia ==
{{AP|Historia de Tijuana}}
=== Tiempos prehispánicos ===
Tijuana foi poblada orixinalmente polos kumiai (k'miai) o los tipai (Alta California) y ipai (Baxa California) una de les families indíxenes que xunto colos cucapá, paipai, y kiliwa, poblaron el norte de la península de Baxa California. El términu Kumiai significa "los que s'enfrenten a l'agua d'un cantil".<ref>Hoffman, Geralyn Marie; Gamble, Lynn H. (2006), una guía del profesor de la cultura histórico y contemporáneo de Kumeyaay , institutu pa estudios rexonales de les Californies, universidá d'estáu de San Diego .</ref> Los kumiai consisten en dos grupos rellacionaos: los ipai y los tipai. Les tierres tradicionales de los dos grupos costeros quedaron dixebraes aproximao pel ríu San Diego: el nortizu ipai (estendiéndose dende Escondíu hasta'l llagu Henshaw) y el suriegu tipai (incluyendo Llaguna Mountains, Ensenada y Tecate).
Una opinión sostién que'l Tipai-Ipai históricu remaneció hai 1000 años, anque una "cultura proto-Tipai-Ipai" fuera establecida per cerca del añu 5000 AC.<ref>Pritzker, Barry M. (2000), "Tipai-Ipai", una enciclopedia nativa americana: historia, cultura y pueblos , Oxford: Oxford University Press, páxs. 145-147, ISBN 978-0-19-513877-1 .</ref>
=== Dómina de les grandes esploraciones ===
{{AP|Islles Coronado}}
El primer esplorador européu que saleó frente a les mariñes de lo que güei ye'l [[conceyu de Tijuana]] foi [[Juan Rodríguez Cabrillo]], quien partió del puertu d'[[Ensenada (Baxa California)|Ensenada]], [[Baxa California]], Méxicu, aldu al norte y dempués de navegar seis díes, del [[23 de setiembre|23]] al [[28 de setiembre]] de [[1542]], aportó a la badea de [[San Diego California]].
{| width="220px" style="float:right; border:0px solid #000000; background-color:#ECECEC;"
! colspan="2" style="background:#e6e6e6; "|'''Los primeros esploradores'''
|-
|[[Ficheru:Juan Rodríguez Cabrillo.jpg|100px]]
|[[Ficheru:Junípero Serra.jpg|100px]]
|-
| style="background:#ECECEC;"| <small>Juan Rodríguez Cabrillo.</small>
| style="background:#ECECEC; "| <small>Frai Junípero Serra.</small>
|}
El primer européu que punxo pie nel güei [[conceyu de Tijuana]] foi'l padre misioneru Frai [[Junípero Serra]], en 1769. Nel diariu de Frai [[Junípero Serra]] esiste la siguiente anotación: {{cita|«Día 1 de xunetu, sábadu, octava de San Xuan Bautista, viéspora —y en la nuesa Orde, ayunu— de la Visitación de María Santísima nuesa señora, entamemos al amanecerín nuesa última xornada [...] vimos na vera de la paraxa del puertu —non lloñe de la so boca— onde taben dando fondu los dos paquebotes ''San Carlos'' y ''San Antonio'' [...] Asina foi nuesa llegada con salú de toos, felicidá y contentu al famosu y deseyáu [puertu de San Diego].»<ref>Piñera Ramírez (2006), páxs.303-304</ref>}}
La última xornada del padre Serra antes de llegar a la boca (Badea de San Diego) onde taben les naves, pasar na rexón onde ta asitiada la ciudá de Tijuana. En dicha dómina la rexón que güei correspuende a [[California]], Oregón y Arizona (EE.XX.), tamién yeren parte de la [[Nueva España]].
=== Fundación de Tijuana ===
En 1829, casi al rematar la dómina de les misiones y 9 años dempués de consolidada la Independencia, [[José María Echendía]], gobernador de les Californies, concedió a Santiago Arguello Moraga el ranchu Tijuana,<ref>Niemann (2002), páx.61</ref> superficie de seis sitios de ganáu mayor, equivalente a 10 000 hectárees.
En 1846, por cuenta de la guerra [[Intervención d'Estaos Xuníos en Méxicu|Méxicu - Estaos Xuníos]], empecipia la Marina de guerra d'Estaos Xuníos la invasión de [[Les Californies]]. La llucha que se desamarró, obligó a Méxicu a axustar la forma de concluyir la catástrofe; la disyuntiva yera aceptar la paz o siguir la guerra.
Una vegada robláu l'armisticiu, l'atención centrar n'afitar les nueves llendes. Méxicu, en consultando al Congresu y a los gobiernos de la República, viose obligáu a roblar el [[Tratáu de Guadalupe-Hidalgo]] el 2 de febreru de 1848, perdiendo más de la metá del so territoriu, incluyíos Alta California, Arizona, Nuevu Méxicu y Texas.
Consecuencia de too ello y de la solución que se dio al allugamientu del puertu de San Diego, foi que Tijuana quedó como frontera con California, razón a la que debe'l so posterior desenvolvimientu.
El 2 de xineru de 1864 (fecha propuesta y almitida por Magdaleno Roble Sánchez), Tijuana ingresó a la [[historia]] por derechu propiu.<ref>{{cita web |url=http://www.tijuana.gob.mx/ciudá/CiudadDelRancho.asp |títulu=Del ranchu Tijuana a la formación del pueblu. Un aproximamientu a los sos pioneros |fechaaccesu=20 de xunetu de 2009 |autor=Martínez Zepeda, Jorge |apellíu=Martínez Zepeda |nome=Jorge |editorial=H. XIX Conceyu de Tijuana }}</ref> Foi a principios de mayu de 1911, cuando la población que por esi entós cuntaba con menos de 100 cases, foi tomada por asaltu por un grupu de mexicanos y estranxeros, na so mayoría [[anglosaxones]], comandados polos hermanos [[Flores Magón]], que teníen la intención de faer de [[Baxa California]] una [[república]] [[socialista]] al amparu del [[Partíu Lliberal Mexicanu]] qu'ellos fundaren. Los habitantes de Tijuana y del restu del estáu sintiéronse afrellaos polos que llamaron ''[[filibusteru|filibusteros]]'' y se aprestaron a lluchar contra ellos. Nesti procesu de llucha, dempués de delles escaramuzas nes cualos nun faltaron los muertos, los llamaos ''filibusteros'' tornar a los [[Estaos Xuníos]] meses dempués al fracasar el so intentu d'independizar Baxa California de Méxicu pa proclamar la que fuera la primer república socialista del mundu.<ref>Herzog (1999), páx.68</ref>
=== Tijuana, afitamientu como ciudá nel sieglu XX ===
[[Ficheru:TijuanaStreet-small.JPG|right|thumb|Avenida transitada nel centru de Tijuana.]]
{{VT|Conceyu de Tijuana|Juan Soldado}}
Nel añu 1924, establecióse l'Hipódromu de Tijuana y el Foreign Club.<ref name="EMM" /> En 1927 establecióse'l complexu turísticu "Compañía Mexicana d'Agua Caliente". El 9 de xunu del siguiente añu inauguróse [[El Casino d'Agua Caliente]]. A este asistieron políticos, empresarios, y artistes de la naciente industria del cine californianu.<ref>{{cita web |url=http://www.tijuana.gob.mx/ciudá/CiudadLaPresa.asp |títulu=Tijuana, Historia |fechaaccesu=21 de xunetu de 2009 |apellíu=Padilla Corona |nome=Antonio |editorial=XIX Conceyu de Tijuana }}</ref>
El 15 d'ochobre de 1925, el presidente [[Plutarco Elías Calles]], alzó en pueblu la congregación de Tijuana na que se nomó Zaragoza al pueblu y Tijuana al conceyu, pero, esto nun se consolidó por problemes burocráticos y entós nomóse Conseyu Municipal. Foi hasta 1929 cuando dexó de ser conseyu y de llamase Zaragoza pa tresformase en Delegación Municipal.<ref>{{cita web |url=http://cronica.diputados.gob.mx/DDebates/32/2do/Ord/19271125.html |títulu=Legislatura XXXII |fechaaccesu=21 de xunetu de 2009 |fecha=25 de payares de 1927 |añu=1927 |mes =payares |editorial=Diariu de los alderiques de la Cámara de Diputaos}}</ref>
En 1935 el xeneral [[Lázaro Cárdenas del Río|Lázaro Cárdenas]] clausuró'l Casino d'Agua Caliente y el Foreing Club, al decretar prohibida la operación de casinos en tol país. Años dempués el xeneral decretó la Zona Llibre Parcial nel Territoriu Norte per diez años. Dos años dempués de la clausura, espropióse'l Centru Turísticu Agua Caliente pa establecer el Centru Escolar Industrial. Anguaño, nesti llugar atopa la Preparatoria Federal Lázaro Cárdenas, una de les preparatorias públiques más reconocíes de la ciudá.
[[Ficheru:Fotos favoritas 252.jpg|miniaturadeimagen|Balta de ¨Juan Soldado¨ nel Panteón #1 de Tijuana, que ye visitáu por migrantes como símbolu de bona suerte.]]
El 16 de febreru de 1938, desamarróse un motín violentu nel centru de la ciudá. Más de mil persones protagonizaron una violenta revuelta. Estos intentaben acoradar al soldáu Juan Castillo Morales acusáu de violar y asesinar a la neña Olga Camacho. Los manifestantes amburaron el Palaciu Municipal y la estación de Policía. A partir de les confuses circunstancies d'esti fechu y el posterior fusilamiento del soldáu, naz la lleenda urbana de [[Juan Soldado]]. Esi mesmu añu, inauguróse la plaza de toros "El Toréu de Tijuana".
[[Ficheru:Maquiladora.JPG|right|thumb|Empreses maquiladoras establecíes en Tijuana y les ciudaes fronterices con EE. XX. na metá de la década de los sesenta.<ref>Carruthers (2000), p. 212</ref>]]
El 26 d'abril de 1940 creóse'l predio llegal de la ciudá. Esi añu tamién s'empezar a esixir pasaporte a los mexicanos pa cruciar la llinia internacional Méxicu-Estaos Xuníos. En 1952, Baxa California convertir de territoriu a estáu llibre y soberanu. El 1 de mayu de 1954, empecipia les sos funciones el primer conceyu de la ciudá de Tijuana.
El 18 de xunetu de 1960, establecióse la repetidora de Telesistema (güei Televisa). D'esta manera, dicha empresa empieza una granible historia na ciudá. El mesmu añu poner en marcha'l proyeutu de construcción de la carretera escénica Tijuana-[[Ensenada (Baxa California)|Ensenada]]. En 1965 empecipióse'l programa d'empreses [[maquiladora|maquiladores]], una meyora pa la economía y el futuru de la ciudá, pos dende entós instaláronse unes 560 fábriques maquiladoras que dan emplegos y xeneren bienes d'esportación.
En 1970 inauguróse l'Aeropuertu Internacional Abelardo L. Rodríguez na delegación Mesa de Otay. Esi mesmu añu, una quema destruyó l'Hipódromu d'Agua Caliente, reinauguráu el 4 de mayu de 1974.
El 23 de marzu de 1994, [[Luis Donaldo Colosio Murrieta]], candidatu del PRI a la presidencia de la República, foi asesináu nel suburbiu de Tijuana, Llombes Taurines, mientres un mitin de la so campaña. Esti tráxicu acontecimientu trescaló al país enteru.
=== Sieglu XXI: Renacimientu cultural y económicu ===
El día 29 de xineru de 2007, la ciudá llogró'l rangu d'[[Archidiócesis]] metropolitana o capital de provincia eclesiástica, nella mora'l [[arzobispu]], la provincia eclesiástica abarca la totalidá de les [[diócesis]] de la [[península de Baxa California]] y parte del vecín estáu de [[Sonora]]. Tijuana crez a pasos aceleraos poles migraciones del sur de la República Mexicana escontra los Estaos Xuníos, y al nun llograr cruciar la frontera quedar a morar na ciudá. Esto provocó que la ciudá creza escontra'l sur y al este, lo cual da llugar a la unión de les ciudaes de Rosarito y Tecate cola de Tijuana.
A finales de 2008, Tijuana vio la lluz d'un muséu interactivo que la so temátiques principales son la ciencia y la teunoloxía. Dichu muséu adquirió'l nome de "El Trompu, Muséu Interactivo Tijuana".<ref>https://tijuana2010.wordpress.com/2008/12/09/inauguren-el muséu-interactivo-el-trompu/</ref> El muséu adquirió importancia dende la so creación, tantu qu'en 2015 foi consideráu unu de los 100 destinos imperdibles en Méxicu per parte de la Secretaría de Turismu.<ref>https://www.facebook.com/eltrompo.tijuana/photos/a.133442153395974.27749.133368496736673/950355141704667/?type=3&theater</ref>
Nel [[2009]] foi sede del Premundial Sub-17 de fútbol de la [[Concacaf]], celebráu nel estadiu Caliente.<ref>{{cita web |url=http://www.elfinanciero.com.mx/ELFINANCIERO/PORTAL/cfpages/contentmgr.cfm?docId=169283&docTipo=1&orderby=docid&sortby=ASC |títulu=Definen calendariu pa Premundial Sub'17 en Tijuana |fechaaccesu=22 de xunetu de 2009 |fecha=29 de xineru de 2009 |añu=2009 |editorial=El Financieru |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181116001213/http://www.elfinanciero.com.mx/ELFINANCIERO/PORTAL/cfpages/contentmgr.cfm?docId=169283&docTipo=1&orderby=docid&sortby=ASC |fechaarchivu=2018-11-16 }}</ref> En xunu de 2009 foi sede del Campeonatu Mundial de Voleibol Femenín Sub-18.<ref>{{cita web |url=http://www.femexvoleibol.net/modules.php?name=News&file=article&sid=577 |títulu=Arrinca'l Mundial de Voleibol |fechaaccesu=22 de xunetu de 2009 |editorial=Federación Mexicana de Voleibol (FMVB) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100613045251/http://femexvoleibol.net/modules.php?name=News&file=article&sid=577 |fechaarchivu=2010-06-13 }}</ref> En [[2010]] foi sede del Campeonatu Mundial Xuvenil de Taekwondo de 2010| de [[Taekwondo]] que se realizó del 3 de marzu al 9 de marzu d'esti 2010 nel Centru d'Altu Rendimientu, alcontráu al norte de la ciudá de Tijuana.<ref>[http://www.conade.gob.mx/conade_11/informacion_10_noticia.asp?id=25448 Méxicu va ser sede del 3 al 9 de marzu de la xusta mundialista, que llega a América per primer vegada]</ref> Nel mes d'ochobre, realizóse un eventu históricu na ciudá, llamáu Tijuana Innovadora, onde delles persones famoses, como [[Larry King]], [[Emilio Azcárraga Jean|Emilio Azcarraga]], Ángel Germán Barajas Villa, [[Carlos Slim]], [[Jimmy Wales]] (cofundador de [[Wikipedia]]) y [[Biz Stone]] (cofundador de [[Twitter]]), ganadores de premiu Nobel, como [[Robert Aumman]], [[Mario Molina]] asistieron a esti eventu realizáu nel [[CECUT]].
El 22 de xunu de 2011, ye titulada "Ciudá Heroica", pol Centenariu de la [[Rebelión de Baxa California|Toma de Tijuana]] per parte de los filibusteros en 1911, nel marcu de la [[Revolución Mexicana]]. Tamién en xunu, se delimitó el territoriu del Conceyu de Tijuana entendiendo dende la Presa'l Carrizu hasta l'Océanu Pacíficu.El 15 de xunetu del 2011, inaugurar na ciudá'l [[World Trade Center]] Tijuana, siendo este'l 5ᵘ na [[República Mexicana]].
Dende 2012, viose na ciudá una renacencia cultural y turístico, gracies a la realización de diversos festivales que mientres tol añu xeneren una importante atraición de turismu de [[California]], [[Nevada]] y [[Arizona]], lo mesmo que de otros estaos de la República Mexicana. Destacó como una de les meyores ciudaes n'América Llatina pola so industria gastronómica. Amás foi sede de diversos eventos deportivos internacionales lo mesmo que de foros y congresos.
En 2015, la ciudá llogró una gran derrama turística, tan solo nun fin de selmana llogró recaldar 13.5 millones de pesos, con un 75% d'ocupación hotelera en "Labor Day".<ref>{{Cita web |url=http://www.oem.com.mx/elsoldetijuana/notas/n3942573.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160305045327/http://www.oem.com.mx/elsoldetijuana/notas/n3942573.htm |fechaarchivu=2016-03-05 }}</ref>
== Xeografía ==
Tijuana atopar a 32° 31' 30" de latitud norte y a 117° de longitud oeste. Colinda al ''norte'' en 41 km col condáu de [[San Diego (California)]], al sur colos conceyos de [[Sableres de Rosarito]] y [[Conceyu d'Ensenada|Ensenada]], al este col conceyu de [[Tecate]] y al oeste col [[Océanu Pacíficu]]. Ye la ciudá más occidental d'[[América Llatina]].
El conceyu tien una estensión de 1.239,49 [[km²]] y de él formen parte les [[islles Coronado]], allugaes frente a les mariñes del conceyu nel Mar Mexicanu. La ciudá ta enclavada ente cuetos, cañones, fuécares y regueros. La parte central de la ciudá atopar nun valle pol cual flúi'l calce enriáu del [[Ríu Tijuana]], al norte de la ciudá atopa la Mesa de Otay, un pandu casi planu d'unos 160 m d'altitú, al sur amplies llombes y cuetos apoderen el paisaxe, toos habitaos y llenos d'asentamientos irregulares. Ente los cañones escurren pequeños regueros que tán casi sumíos por cuenta de los asentamientos irregulares, lo que fai que toos estos llugares tean espuestos a llavuquies en dómines d'agües o pola aición de los temblones que dacuando se sienten na ciudá.
El tan variáu relieve nun territoriu tan pequeñu fai que los altores na ciudá varien dende los 0 msnm en sableres de Tijuana hasta los más de 800msnm. La mayor elevación ye'l Cuetu San Isidro nel este de la ciudá. El Cuetu Coloriáu ye una de les mayores elevaciones dientro de la zona urbana con 552msn.
{{Allugamientu xeográficu |
Centru = Tijuana
| Norte = [[Ficheru:Seal of San Diego, California.svg|25px]] [[San Diego (California)]]
| Nordeste = [[Ficheru:Seal of San Diego, California.svg|25px]] [[San Diego (California)]]
| Noroeste =[[Océanu Pacíficu]]
| Este = [[Tecate (Baxa California)]]
| Sureste = [[Ensenada (Baxa California)]]
| Sur = [[Ficheru:Escudo de Playas de Rosarito.svg|25px]] [[Rosarito (Baxa California)]]
| Suroeste = [[Océanu Pacíficu]]
| Oeste = [[Océanu Pacíficu]]
}}
=== Clima ===
[[Ficheru:TJ aerial.jpg|left|thumb|Fotografía aérea de Tijuana.]]
El clima de Tijuana ye [[semiárido]] (BSk según la [[Clasificación climática de Köppen]]) o [[Clima mediterraneu secu| mediterraneu secu]], carauterizáu per branos principalmente secos y de templaos a templaos, ya iviernos nidios y húmedos. La temperatura medio añal ye de 17.5 °C y el réxime d'agües ye de payares a abril con un permediu de 251 mm añales.
La influencia marítima del [[Océanu Pacíficu|océanu pacíficu]] tiende a caltener a les zones cercanes a la mariña con temperatures más fresques pel branu y templaes pel hibiernu a diferencia cola zona este de la ciudá onde les temperatures suelen ser más templaes mientres el branu. Les agües nun son bien abondoses y tán concentraes nos meses más frescos (de payares a abril), estes aníciense polos [[Frente (meteoroloxía)|frentes]] y nubes qu'ingresen dende l'[[Océanu Pacíficu]].
Les temperatures medies mensuales bazcuyen ente los 13 °C pel hibiernu a 22 °C pel branu, los meses más frescos son avientu y xineru onde les temperatures mínimes tán ente los 6 °C y 8 °C, y máximes ente los 16 °C y 20 °C; y los más calorosos son agostu y setiembre con temperatures máximes alredor de los 26 °C anque en delles ocasiones pueden superar los 30 °C, y mínimes nos 18 °C y 19 °C. Pol so allugamientu costera la ciudá tien un clima especialmente afeutáu pola [[Corriente de California|corriente fría de California]], y pol fechu de que la temperatura oceánico algama los sos máximos niveles branizos n'agostu y setiembre, y non en xunu y xunetu como socede nel interior de los continentes, debíu al lentu calentamientu que sufren les mases d'agua con al respective de les terrestres. Ye por esti fechu que'l final del branu y el principiu de la seronda ye comúnmente la dómina más templada de la ciudá (carauterística propia del [[clima mediterraneu]], y n'especial na so versión californiana). Los vientos dominantes son de direición Noroeste y Sureste, con una velocidá media de 10 km/h, situación que se caltién casi constante a lo llargo del añu. Mientres la seronda y a principios de primavera, en delles ocasiones pueden presentase los [[Vientos de Santa Ana]], esti fenómenu carauterizar por vientos fuertes, secos y calientes, provenientes del nordés, pasando pelos montes con direición al mar y pueden traer foles de calor penriba de los 30 °C, pero polo xeneral, na mayor parte del añu, les temperatures caltiénense templaes y les nueches fresques.
La presencia de furacanes nel norte de la península bajacaliforniana ye un fenómenu bien raru por cuenta de que la [[Corriente de California|corriente fría de California]] caltién a les agües de la mariña significativamente más fríes causáu que los furacanes esténense antes de llegar a les mariñes del norte de la península.
Mientres los meses d'abril a xunu, un fenómenu meteorolóxicu suel traer una capa marina de nubosidad trayendo díes borrinosos y frescos principalmente nes zones costeres. Los meses con mayor númberu de díes estenos son xunetu, agostu, setiembre y ochobre.
Les xelaes son rares na ciudá, y les temperatures caltiénense templaes mientres tol añu, quitando les ocasiones en que los [[Vientos de Santa Ana]] traen aire caliente del continente y alcen la temperatura percima de los 30 °C.
N'avientu de 1967 rexistróse una nevada nel centru de la ciudá, y una nevica nel este de la ciudá en xineru de 2007. Y el 14 de febreru de 2008 una inusual nube iverniza provocó una nevada nes partes altes de los cuetos de la ciudá.<ref>[http://www.solucionpolitica.net/cierren-pasu-tijuana-mexicali-por nieve/ cierren pasu tijuana mexicali por nieve]</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=5bxFArIxv3w</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=vM3vos3pObME</ref>
El 31 d'avientu de 2014 una nube iverniza provocó la cayida de nieve nes partes altes de la zona este de la ciudá.<ref>http://www.sandiegored.com/noticias/59898/Amanez-Tecate-y-cuetos-de-Tijuana-con-nieve-tres-nube/</ref><ref>http://www.frontera.info/EdicionEnLinea/Notas/Noticias/01012015/926017-Sospriende-nevada-en-Este-de-Tij.html</ref>
La temperatura mínimo récor rexistrada na ciudá foi de -9.4 °C, ente que la más alta foi de 42.2 °C.
<!--Infobox begins-->{{Clima |metric_first=
yes
|single_line= yes
|llugar= Tijuana
|Xin record high C = 32.2
|Feb record high C = 32.2
|Mar record high C = 35.0
|Abr record high C = 38.9
|May record high C = 38.4
|Xun record high C = 43.3
|Xnt record high C = 41.0
|Ago record high C = 42.4
|Set record high C = 48.2
|Och record high C = 41.1
|Pay record high C = 36.1
|Avi record high C = 30.9
|year record high C = 48.2
|Xin high C = 20.6
|Feb high C = 20.0
|Mar high C = 20.0
|Abr high C = 21.1
|May high C = 21.1
|Xun high C = 22.2
|Xnt high C = 24.4
|Ago high C = 25.6
|Set high C = 25.6
|Och high C = 24.4
|Pay high C = 22.2
|Avi high C = 19.4
|year high C =
|Xin mean C = 14.2
|Feb mean C = 14.4
|Mar mean C = 15.0
|Abr mean C = 16.4
|May mean C = 17.7
|Xun mean C = 19.1
|Xnt mean C = 21.3
|Ago mean C = 22.2
|Set mean C = 21.4
|Och mean C = 19.4
|Pay mean C = 16.1
|Avi mean C = 13.3
|year mean C = 17.5
|Xin low C = 7.8
|Feb low C = 8.9
|Mar low C = 10.0
|Abr low C = 11.7
|May low C = 14.4
|Xun low C = 16.1
|Xnt low C = 18.3
|Ago low C = 18.9
|Set low C = 17.2
|Och low C = 14.4
|Pay low C = 10.0
|Avi low C = 7.2
|year low C =
|Xin record low C = -4.4
|Feb record low C = -1.7
|Mar record low C = 0.0
|Abr record low C = -9.4
|May record low C = 6.1
|Xun record low C = 7.8
|Xnt record low C = 11.1
|Ago record low C = 5.6
|Set record low C = 6.1
|Och record low C = 2.2
|Pay record low C = 1.1
|Avi record low C = -2.2
|year record low C = -9.4
|Xin rain mm = 49.28
|Feb rain mm = 60.20
|Mar rain mm = 42.93
|Abr rain mm = 17.53
|May rain mm = 2.29
|Xun rain mm = 1.78
|Xnt rain mm = 0.76
|Ago rain mm = 0.25
|Set rain mm = 3.56
|Och rain mm = 13.46
|Pay rain mm = 23.11
|Avi rain mm = 36.32
|year rain mm =
|Xin rain days = 6
|Feb rain days = 7
|Mar rain days = 7
|Abr rain days = 4
|May rain days = 3
|Xun rain days = 1
|Xnt rain days = 1
|Ago rain days = 1
|Set rain days = 1
|Och rain days = 3
|Pay rain days = 4
|Avi rain days = 6
|unit rain days = 0.1 mm
|year rain days = 44
|Xin humidity = 70
|Feb humidity = 74
|Mar humidity = 73
|Abr humidity = 75
|May humidity = 77
|Xun humidity = 79
|Xnt humidity = 80
|Ago humidity = 80
|Set humidity = 79
|Och humidity = 76
|Pay humidity = 69
|Avi humidity = 69
|year humidity = 75
|Xin sun = 217
|Feb sun = 226
|Mar sun = 248
|Abr sun = 240
|May sun = 248
|Xun sun = 240
|Xnt sun = 310
|Ago sun = 279
|Set sun = 270
|Och sun = 248
|Pay sun = 240
|Avi sun = 248
|year sun = 3014
|fonte = [http://www.bbc.com/weather/6299875 BBC weather (sun and humidity)] y [https://weather.com/weather/monthly/l/MXBC0005:1:MX The Weather Channel]
|fechaaccesu = 21 de xunetu de 2017
}}
=== Hidrogafía ===
[[Ficheru:Presa Tijuana.jpg| 500px |Presa Aberlado L. Rodríguez]]
{{AP|Ríu Tijuana}}
El [[Ríu Tijuana]] ye un ríu intermitente que flúi ente Méxicu y Estaos Xuníos, ta formáu por dos redes de desaguadoriu que se xunen dientro de la zona urbana de Tijuana. Tamién la presa Abelardo L. Rodríguez, ye un gran curiosu turísticu, onde se realicen pruebes 4x4.
El tributariu principal del Río Tijuana, ye'l regueru Les Palmes, que desagua na presa Abelardo L. Rodríguez, que tien una capacidá máxima d'almacenamientu, de 137 millones de metros cúbicos y tópase allugada na zona sureste de la ciudá. Ríu abajo, una mínima parte de l'agua, (sacante en temporada d'agües, en que dacuando, puede algamar importantes desfogues), flúi al traviés de la zona urbana, a lo llargo de 17 quilómetros ( 10.5 milles), por aciu una canalización de formigón hidráulicu, hasta la frontera internacional colos Estaos Xuníos. Yá en llau d'Estaos Xuníos, el líquidu ye depuráu por una planta tratadora d'agües negres, alcontrada nes cercaníes de la llinia fronteriza, al sur del Condáu de San Diego, d'onde sale'l caudal hídricu escontra l'oeste, yá tratáu, percorriendo finalmente l'estuariu del Río Tijuana, por una distancia d'unos nueve quilómetros, hasta la so desaguada nel Océanu Pacíficu.
=== Flora y fauna ===
Munches de les especies alcontraes nel conceyu de Tijuana son orixinaries del estáu de [[Baxa California]], según especies comunes en [[California]]. Por cuenta del so clima mediterraneu, ye posible atopar diverses especies de flora nes zones non habitables de la ciudá, principalmente nos cuetos y llombes que s'atopen pela rodiada. Sicasí, tamién na zona urbana alcuéntrense especies que s'afixeron al clima de la rexón, como la [[Jacaranda]], palmeres, árboles frondosos y pinos.
Na fauna, ye posible atopar [[esguiles]], [[coneyos]], [[topos]], [[Lepidodactylus lugubris|cachoras]], borregos cimarrones, ente otres especies terrestres, aves y animales marinos.
== Población ==
[[Ficheru:Border USA Mexico.jpg|thumb|Frontera ente Tijuana (derecha) y [[San Diego (California)|San Diego]] (EE. XX., esquierda).]]
=== Demografía ===
Según el Segundu Conteo de Población y Vivienda del añu [[2010]] realizáu pol [[INEGI]] (Institutu Nacional d'Estadística, Xeografía ya Informática) el conceyu de Tijuana cunta con 1.559.683 habitantes, lo que lo convierte nel [[Ciudaes de Méxicu más poblaes| tercer conceyu más pobláu del país]], solo per debaxo de Ecatepec y Iztapalapa (que formen parte de la ZM de la ciudá de Méxicu) ente que la zona metropolitana de Tijuana (Tijuana-Tecate-Rosarito) cuenta con 1.751.430 habitantes.
Anguaño tánse construyendo fraccionamientos camín de Tecate, ente esos una [[ciudá satélite]] en Valle Les Palmes onde se calcula que van vivir aproximao 1 millón de persones. A nivel nacional, Tijuana tien una tasa de crecedera alta; según datos del conceyu, crez a razón de 3 hectárees per día, solo comparable en términos globales con Ciudad Juárez que comparte una dinámica de población similar. D'alcuerdu a los estudios del Conseyu Nacional de Población (Conapo),<ref>[http://www.conapo.gob.mx Conseyu Nacional de Población]</ref> si caltién l'actual tasa de crecedera, pal añu 2030 Tijuana, amás de convertise nel conceyu más pobláu del país, va ser la segunda ciudá (zona metropolitana) más poblada de la República. La crecedera de Tijuana esplicar en gran parte pola cantidá de xente y families completes que vienen del Sur y Centru de Méxicu, Centru y Suramérica buscando emplegu, emigrando al norte y al nun poder cruciar la frontera, convertir en pobladores de la ciudá.
=== Relixón ===
[[Ficheru:Iglesia calle 3a - panoramio.jpg|150px|derecha|Ilesia de San Francisco d'Asís]]
Según INEGI la mayor parte de los sos habitantes respondieron que practiquen la relixón, d'ellos un 80% son cristianos [[Católicos]], 12% d'otra relixón cristiana ("Persones con relixones protestantes históriques, pentecostales, neopentecostales (carismáticos), [[La Lluz del Mundu]], evanxéliques y bíbliques distintes de les evanxéliques"), 5% nun tienen fe y el 3% otra relixón ("Persones con relixones d'orixe oriental, xudaicu, islámicu, raigaños étnicos, espiritualistes, cristianos ortodoxos, otros movimientos relixosos y cultos populares"), o organizaciones como los mormones (La Ilesia de Xesucristu de los Santos de los Últimos Díes) y los "Testigos de Xehová".<ref>[http://www.inegi.org.mx/sistemes/consulta_resultancies/iter2010.aspx?c=27329&s=est INEGI: Censu de Población y Vivienda 2010: Principales resultancies por llocalidá (ITER) > Chiapas > Mazatán > Excel EY a FB]</ref>
=== Salú ===
D'alcuerdu al Institutu Nacional d'Estadística Xeográfica ya Informática (INEGI), en Tijuana hai 1.559.683 habitantes de los cualos 556.306 atopar ensin atención médica, representando'l 35,70% de la población de Tijuana. La razón d'esti grave problema ye la falta de voluntá p'atopar los recursos económicos pa podelos arreglar. Estos datos estadísticos van acordies con l'amenorgamientu de "derechu habientes" que tuvo'l Seguru Social na última década.
Un total de 506 trabayadores de salú integren el cuerpu d'Enfermería del Hospital Xeneral de Tijuana, de los cualos 444 son muyeres y 62 son homes, tomando en cuenta la información del párrafu anterior, al hospital xeneral de tijuana correspuénde-y el 35.7 % de la población de la ciudá, lo cual equival a 1099.4 pacientes pa cada enfermeru, esto comprueba la sobrecarga de trabayu a la que s'enfrenten los enfermeros de dicha institución.
Nel sector priváu nos últimos años, la calidá de los servicios médicos en Tijuana fíxose notar, gracies a los médicos y especialistes capacitaos y certificaos. Asina mesmu la teunoloxía cola que cunten les clíniques y hospitales de la ciudá ye de primera.Cabo mentar que se creó un programa de salú "FAST LANE", ye un programa diseñáu pa fomentar el turismu y promover los servicios médicos yá que ufierta a los becarios una ruta d'accesu en carril preferente pa los Estaos Xuníos.
Esti programa llevar a cabu gracies a un conveniu ente prestadores de servicios médicos - turísticos y el conceyu, favoreciendo asina'l desenvolvimientu económicu del estáu.
== División alministrativa de Tijuana ==
[[Ficheru:New City apartment buildings.jpg|thumb|New City in 2015|thumb|right|[[Zona Río]], el distritu financieru de la ciudá.]]
{{AP|Conceyu de Tijuana (Baxa California)}}
El conceyu de Tijuana estremar en 9 delegaciones, y 4 subdelegaciones. Cada delegación tien la so propia alministración y ta dirixida por un delegáu. Les delegaciones ufierten servicios como: control urbanu, rexistru civil, inspeición y verificación, obres públiques, y desenvolvimientu comuñal, según la supervisión d'allumáu públicu.
Les nueve delegaciones son:
*1. '''Centru.''' Ye la zona más antigua de la ciudá. Equí atópase'l centru históricu, la catedral, el parque Teniente Guerrero y l'Antiguu Palaciu Municipal. Tamién s'atopen vialidades importantes como l'[[Avenida Revolución (Tijuana)|Avenida Revolución]], que por enforma tiempu foi la más turística de la ciudá. Amás l'Avenida Paséu de los Héroes, vialidad de gran importancia yá que ye l'arteria principal de la [[Zona Río]] y ye vía d'accesu a importantes edificaciones como'l [[Centru Cultural de Tijuana]], la [[Plaza Río Tijuana]] y otros llugares como bancos y distintos comercios. El bulevar Agua Caliente ye tamién d'interés mayor pos entiende zones comerciales y turístiques como les torres d'Agua Caliente, según a clubes, bancos y zones comerciales.
[[Ficheru:TijuanaHopeMonument.jpg|thumb|Monumentu a la Esperanza.]]
*2. '''Otay Centenariu''': Nesta delegación atopa'l [[Aeropuertu Internacional de Tijuana|Aeropuertu Abelardo L. Rodríguez]], numberoses zones industriales, residenciales y comercios. Equí ta instalada la [[Universidá Autónoma de Baxa California]] Campus Tijuana, los Institutos Teunolóxicos de Tijuana y la Garita Internacional de Otay.
[[Ficheru:Faro de Playas de Tijuana.JPG|miniaturadeimagen|derecha| Faru de Sableres de Tijuana.]]
*3. '''Sableres de Tijuana''': Ye una de les delegaciones más grandes de la ciudá. Nella atopen les sableres de la ciudá, la Plaza Monumental de Sableres (la única plaza de toros a la vera la mar) y una zona residencial estensa de distintes niveles sociu económicos. Ye d'importancia turística non solo poles sableres, sinón tamién porque equí empiecen les carreteres y vialidades que lleven a [[Rosarito]], [[Ensenada]], y el restu de la península. Cuenta con un altu nivel de cultura urbana que puede esfrutase en festivales y bardes de la zona. Equí atópase la esquina d'[[América Llatina]].
*4. '''La Mesa''': Ye una delegación comercial y residencial, formada por un ampliu valle y delles llombes. Nél atópense numberosos centros comerciales, como Plaza Carroussel, Plaza Los Orales, Paseo Guadalaxara, Macroplaza Insurxentes. Cuenta con sitios importantes como'l Centru Estatal de les Artes, el World Trade Center, el Templu de los Santos de los Últimos Díes de Tijuana, el Parque Morelos, el Muséu Ámbare y el Centru de les Artes Musicales.
*5. '''San Antonio de los Bonos''': Ye una de les delegaciones suburbanas de Tijuana. Nél atópense principalmente zones habitacionales, dellos comercios y parques industriales. Llugares importantes son la 28ᵘ Área Militar, los poblaos de La Gloria y La Xoya. La so topografía carauterizada por cañones, llombes y ribayos faen difícil el correutu urbanismu na zona.
*6. '''Sánchez Taboada''': Ye una delegación suburbana de Tijuana, carauterizada por parques industriales y diversos asentamientos habitacionales en zones de mal accesu. Ye una de les zones con mayor índiz de marxinación urbana y probeza de la ciudá. Equí atópase un espaciu pa la cultura llamáu, "La Casa de les Idees", obra construyida pol trabayu de la ONG Tijuana Innovadora.
*7. '''Cuetu Coloráu''': Esa delegación recibe'l so nome del accidente xeográficu del mesmu nome. Ta compuesta principalmente per zones comerciales y residenciales. Nél atopa l'estadiu de béisbol de la ciudá, l'Estadiu Gasmart y una de les universidaes privaes de mayor prestíu nel noroeste de [[Méxicu]], [[CETYS Universidá]].
*8.''' La Presa''': Ta compuesta principalmente per zones habitacionales, que fueron construyíes a finales de los 90s y principios de la década de los 2000.
*9. '''La Presa Este: ''': Esta delegación entiende la zona rural del conceyu de Tijuana. Empieza nel Blvr. 2000 hasta'l Conceyu de Tecate. Les sos zones urbanes principales son L'Abelugu, Valle San Pedro y Villes del Campu. Cuenta con centros comerciales y residencies. Equí tamién s'atopa la nueva ciudá satélite "Valle de les Palmes" que consiste nun fraccionamiento con un campus de la [[Universidá Autónoma de Baxa California]] anque dende los sos entamos en 2009 hasta güei fracasó como nuevu polu de desenvolvimientu na ciudá.<ref>http://www.milenio.com/estados/Valle_de_las_Palmas-ciudad_satelite-Baja_California_0_243576312.html</ref>
Acordies con el portal de la ciudá n'internet, Tijuana cuenta con 77 Reglamentos y 1 Bandu de Policía y Gobiernu.
== Área metropolitana de San Diego-Tijuana ==
{{AP|Área metropolitana de San Diego-Tijuana}}
[[Ficheru:ISS-35 Metropolitan areas of San Diego, California, USA and Tijuana, Baja California, Mexico.jpg|miniaturadeimagen|Área Metropolitana de San Diego-Tijuana]]
L'área metropolitana de San Diego-Tijuana o SanTij ye'l nome de la aglomeración urbana de les ciudaes de Tijuana (Baxa California, Méxicu) y [[San Diego (California)|San Diego]] (California, Estaos Xuníos); y forma parte de la rexón megalopolitana SanSan. La rexón consiste col condáu de San Diego, California nos Estaos Xuníos y los conceyos de Tijuana, Sableres de Rosarito, y Tecate en Méxicu. La población total de la rexón foi envalorada en siquier 4,9 millones nel 2008,<sup>1</sup> convirtiéndola na 21ª área metropolitana más poblada d'América² y ye l'área metropolitana bi-nacional más grande na frontera ente Estaos Xuníos y Méxicu.
La garita de San Ysidro (San Diego-Tijuana) ye la frontera más congestionada del mundu, nel 2005, 41.417.164 persones entraron a EE. XX. por esti puestu fronterizu. La gran mayoría d'ellos son trabayadores (tantu de nacionalidá mexicana como d'Estaos Xuníos) que viven en Tijuana y trabayen en San Diego y el sur de California. El tiempu pa cruciar na garita de San Ysidro ye notoriamente alto, particularmente pa les persones qu'entren a Estaos Xuníos n'automóvil. Por estes razones munches persones deciden entrar caminando, esta llinia ye más rápida que cruciar en vehículu. Dellos peatones son dueños d'un automóvil en cada país, y déxenlos aparcaos nun gran aparcamientu asitiáu cerca de la frontera o usen el sistema de tresporte públicu en dambes ciudaes (dambos sistemes tienen una estación d'autobús construyida puramente pa sirvir al puntu d'encruz ente les fronteres de San Diego y Tijuana) y la tranvía de San Diego va dende'l centru de San Diego hasta l'encruz fronterizu.
== Gobiernu y política ==
[[Ficheru:TijuanaGovernmentPalace.jpg|thumb|Palaciu de Gobiernu de Tijuana.]]
La ciudá, nel aspeutu políticu, vese influyida pola dinámica industrial, empresarial, comercial que tien con Estaos Xuníos y Asia. Anguaño los partíos con mayor presencia son:
* [[Partíu Aición Nacional]] foi'l partíu dominante na rexón y la ciudá dende hai casi 30 años, cuando foi'l primer partíu opositor al PRI en ganar una gubernatura estatal en tol país. Nes [[Eleiciones federales de Méxicu de 2015|Eleiciones federales de 2015 en Baxa California]], el PAN constituyóse como la primer fuercia política del estáu al llograr tolos distritos eleutorales, amás, nes [[Eleiciones estatales de Baxa California de 2016]], recuperó'l conceyu y les diputaciones locales.
* [[Partíu Alcuentru Social]] (PES): Mientres años tuvo en coalición col PAN hasta les [[Eleiciones estatales de Baxa California de 2013]], cuando s'alió col PRI. Sicasí, al formase como partíu nacional, dixebróse y llogró tener presencia en Tijuana poles resultancies de les [[Eleiciones estatales de Baxa California de 2016]] gracies a la candidatura de Julián Leyzaola. Ye anguaño la segunda fuercia política y principal oposición de los "partíos grandes".
* [[Partíu Revolucionariu Institucional]] ''(PRI)'' mientres años, como nel restu de Méxicu, foi'l partíu dominante na política rexonal, hasta 1989 en que'l PAN empezó a apoderar el conceyu hasta'l 2004 cuando'l PRI gana la Presidencia Municipal. Nes [[Eleiciones estatales de Baxa California de 2016]], el PRI asítiase como tercer fuercia política.
Otros partíos, con menos presencia:
* Movimientu de Rexeneración Nacional (Morena)
* Movimientu Ciudadanu (MC)
=== Alcaldes ===
{| {{tablaguapa}}
! colspan="6" |Alcaldes de Tijuana (1952-2024)
|-
!Títulu
!Alcalde
!Partíu
!Títulu
!Alcalde
!Partíu
|-
!1ᵉʳ alcalde
|[[Gustavo Aubanel Vallejo]]
| rowspan="13" |[[Ficheru:PRI Party (Mexico).svg|vínculo=Partíu Revolucionariu Institucional|30x30px]]
!16ᵘ alcalde
|[[José Guadalupe Osuna Millán]]
| rowspan="4" |[[Ficheru:PAN logo (Mexico).svg|30x30px]]
|-
!2ᵘ alcalde
|Manuel Quirós Labastida
!17ᵘ alcalde
|[[Francisco Vega de Lamadrid]]
|-
!3ᵉʳ Alcalde
|[[Xicoténcatl Leyva Alemán]]
!18ᵘ alcalde
|[[Juan Manuel Gastélum Buenrostro|Juan Manuel Gastélum]]
|-
!4ᵘ alcalde
|[[Ildefonso Velásquez|Ildefonso Velásquez Martínez]]
!19ᵘ alcalde
|[[Jesús González Reyes]]
|-
!5ᵘ alcalde
|Francisco López Gutiérrez
!20ᵘ alcalde
|[[Jorge Hank Rhon]]
| rowspan="2" |[[Ficheru:PRI Party (Mexico).svg|vínculo=Partíu Revolucionariu Institucional|30x30px]]
|-
!6ᵘ alcalde
|Ernesto Pérez Rul
!21ᵉʳ alcalde
|[[Kurt Honold Morales]]
|-
!7ᵘ alcalde
|José Manuel González
!22ᵘ alcalde
|[[Jorge Ramos Hernández]]
|[[Ficheru:PAN logo (Mexico).svg|30x30px]]
|-
!8ᵘ alcalde
|Marco Antonio Bolaños Cacho
!23ᵉʳ alcalde
|Carlos Bustamante Anchondo
| rowspan="2" |[[Ficheru:PRI Party (Mexico).svg|vínculo=Partíu Revolucionariu Institucional|30x30px]]
|-
!9ᵘ alcalde
|Fernando Márquez Arce
!24ᵘ alcalde
|[[Jorge Astiazarán Orcí]]
|-
!10ᵘ alcalde
|[[Xicoténcatl Leyva Mortera]]
!25ᵘ alcalde
|[[Juan Manuel Gastélum Buenrostro|Juan Manuel Gastélum]]
| rowspan="2" |[[Ficheru:PAN logo (Mexico).svg|30x30px]]
|-
!11ᵉʳ alcalde
|Roberto Andrade Salazar
!26ᵘ alcalde
|[[Eduardo Terreros Martínez]]
|-
!12ᵘ alcalde
|[[René Treviño Arredoñdo]]
!27ᵘ alcalde
|[[Arturo González Cruz]]
| rowspan="3" |[[Ficheru:Morena Party (Mexico).png|sinmarco|30x30px]]
|-
!13ᵉʳ alcalde
|Federico Valdés Martínez
!28ᵘ alcalde
|[[Karla Patricia Ruiz McFarland]]
|-
!14ᵘ alcalde
|[[Carlos Montejo Favela]]
| rowspan="2" |[[Ficheru:PAN logo (Mexico).svg|30x30px]]
!29ᵘ alcalde
|[[Montserrat Caballero Ramírez]]
|-
!15ᵘ alcalde
|[[Héctor Osuna|Héctor Osuna Jaime]]
!
|
|
|}
<sub>En cursiva los alcaldes interinos</sub>
== Turismu ==
{{AP|Turismu en Baxa California}}
Considerada como unes de les ciudaes mexicanes más diverses, dempués del Distritu Federal, la ciudá de Tijuana foi compuesta mientres años por dellos grupos étnicos y culturales de la República Mexicana y el mundu, fenómenu impulsáu en parte pol so allugamientu fronteriza.
Mientres los años cincuenta, sesenta y parte de los setenta del sieglu XX, aportó a
considerada una de les ciudaes más visitaes del mundu, anque nun hai dalgún sistema nin naide que lleve un rexistru o conteo confiable, pero conforme fueron aumentando les esixencies de l'aduana d'Estaos Xuníos pa entrar y salir d'Estaos Xuníos, na mesma proporción menguó'l turismu escontra Tijuana. Unu de los sos curiosos más simbólicos son los pollinos pintaos de cebra colos que turistes acostumen tomase semeyes d'alcordanza que ye revelada artesanalmente.
Tijuana tamién sostién al [[turismu]] como fonte d'ingresos importante. Cerca de 300,000 visitantes crucien a cuerpu o n'automóvil por [[San Ysidro]] de los Estaos Xuníos acaldía. Restoranes, puestos de tacos, farmacies, chigres, clubes nocherniegos, tiendes d'artesaníes y alcordances son dellos destinos llamativos pa los turistes de la ciudá.
La garita de San Ysidro ye l'encruz fronterizu más transitáu del mundu, con más 50 millones de persones cruciando d'un llau a otru al añu. va ampliase la entrada a USA escontra l'oeste, onde anguaño ta la entrada a Méxicu y van poner 8 carriles más (sobre la franxa azul) y del llau Norteamericanu esviaren l'últimu tramu del freeway (autopista) 5 escontra más al oeste pa conectase cola nueva entrada a Méxicu que se va construyir sobre los antiguos patios Fiscales (recuadru coloráu) y, yá entrando a Méxicu, configurárense les pontes pa da-y fluidez al tráficu. La nueva Garita pa Méxicu va tar na franxa Verde. Les fleches marielles van ser más o menos el sentíu de fluidez del tráficu.
El fechu de qu'en Méxicu la edá pa beber ye 18 contra los 21 d'EE.XX., fai de Tijuana un destín popular pa los estudiantes de preparatoria y universidá de los estaos d'Estaos Xuníos de California, Arizona y Nevada.
=== Paisaxe urbano ===
[[Ficheru:Sunset Playas de Tijuana.jpg|miniaturadeimagen|Les sableres de Tijuana son visitaes por turistes rexonales y del sur de California.]]
La historia de los rascacielos de la ciudá ye recién. Dalgunos de los primeros edificios altos construyíos na ciudá fueron les torres ximielgues del Grand Hotel Tijuana. La Gran Recesión fizo que Tijuana esperimentara una crecedera n'edificios. Ente los edificios que vencieron nesi periodu de tiempu tán el Trump Ocean Resort Baxa Mexico, alcontráu en Sableres y qu'algamaba un altor de 98 metros (322 pies). Anguaño, l'edificiu más altu y que llueu va ser el más llargu complexu cuadráu, va ser el New City Residential qu'algama los 102 metros (335 pies). En total, la ciudá tien 33 estructures completaes con otres yá propuestes y rascacielos en construcción.<ref name="4f6cai63">{{cita web |url=http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=955&searchname=timeline |títulu=Tijuana Timeline Diagram - SkyscraperPage.com |fechaaccesu=28 de setiembre de 2016 |sitiuweb=skyscraperpage.com}}</ref>
[[Ficheru:Tijuana-2005.jpg|miniaturadeimagen|Zona Río. Tijuana]]
El paisaxe urbano de Tijuana ye'l terceru más grande de Méxicu y alcuéntrase en Zona Rio y en cierta midida, en Sableres de Tijuana. Los edificios de la Zona Río tán concentraes nel ríu de Tijuana, alliniaos paralelamente a ésti; y a veres del Club de Campu Tijuana. Nes sableres, los edificios basar na mariña. Apocayá empezáronse construcciones nel llugar, tales como New City Residential y Grand Hotel Tijuana que se desenvolvieron y volviéronse importantes nel paisaxe urbano como los edificios más altos.<ref name="4f6cai63" /> Puede vese el paisaxe urbano de San Diego al traviés del de Tijuana.
=== Museos y centros culturales ===
Tijuana, como ciudá nueva y en crecedera, cuenta con pocos museos; sicasí, nos últimos años abriéronse diversos centros culturales o espacios dedicaos al aprendizaxe y espardimientu d'arte.
*[[Muséu del Mariachi y el Tequila]]: en xunto al gobiernu del Estáu de [[Jalisco]], inaugurar en 2012, ta alcontráu na Zona Centro de la Ciudá. Vas Afayar más alrodiu de la cultura del mariachi y la cultura mexicana. Amás pueden tastiase los meyores tequiles del país.
* '''Muséu del Coleicionista''': Casi siete mil pieces de coleición alluga esta cortil. Nel so espaciu dedicáu a la Llucha Llibre podrá atopase cientos de figures, retayos, mázcares, inclusive una recreación d'un camerín onde se preparar los lluchadores antes de salir al ring.
*[[Muséu de Cera (Tijuana)|Muséu de Cera de Tijuana]]: cuenta con alredor de 80 escultures de personaxes de la historia l'arte y la farándula. Pueden vese imáxenes de [[María Félix]], [[John Lennon]], [[Emiliano Zapata]], [[Mahatma Gandhi]], [[Frida Kahlo]], y [[Marilyn Monroe]], ente otros. Allugáu nel [[Centru Históricu de Tijuana]].
*[[Centru Cultural Tijuana]]: unu de los meyores del estáu, cuenta con una pantalla [[IMAX]]; tien un teatru onde se realicen presentaciones folclóriques, el Muséu de les Californies, y El Cubu, un nuevu muséu, bien modernu, inauguráu'l 27 de setiembre'l 2008, que cunta con dos seiciones: una artística y otra de patrimonios mundiales. Amás del área d'esposiciones, con una estensión de 1500 [[m²]], El Cubu cunta con cafetería, una llibrería operada por ''Educal'', una sala d'usos múltiples, la tienda del muséu y un xardín de cactáceas.
*[[Muséu de les Californies]]: espaciu dedicáu al espardimientu de la historia de Baxa California. Muséu allugáu nel Centru Cultural Tijuana, nél atopen maquetes, estatues, coleiciones y oxetos que s'atoparon na rexón y qu'espliquen la historia d'esta entidá.
*[[Muséu El Cubu]]: allugáu nel Centru Cultural Tijuana, ye un muséu onde s'esiben coleiciones de diversos artistes. Cuenta con 3 sales y un área común onde s'esponen otres pieces artístiques. Tien la finalidá de promover y espublizar les artes visuales y el patrimoniu cultural nel noroeste de Méxicu.<ref>http://www.cecut.gob.mx/sis/galerias/cubu.php</ref>
*[[Muséu El Trompu]]: un muséu interactivo dedicáu al espardimientu de les ciencies y la teunoloxía pa los neños de la ciudá de Tijuana y los sos visitantes. Atópase na avenida Paséu del Parque, a una banda del famosu Parque Morelos, un muséu modernu nun puntu estratéxicu de la ciudá.
*[[Xardín Cascoxu]]: muséu al campu, allugáu nel Centru Cultural Tijuana. Esti muséu espubliza les espresiones artístiques de la vida precolombina de Méxicu, especialmente les reproducciones arqueolóxiques de les cultures mayes, azteques, zapotecas, chichimecas y olmeques. Cuenta con percorríos n'inglés y español.<ref>http://www.cecut.gob.mx/sis/museos/cascoxu.php</ref>
*[[Muséu d'Historia de Tijuana]]: alcontrar nel Palaciu de Cultura (Antiguu Palaciu Municipal). L'oxetivu del muséu ye cavilgar sobre'l pasáu, presente y futuru de Tijuana. Consta de 5 sales: Historia natural, Historia social y política, Crecedera y Desenvolvimientu urbanu, Historia cultural, y Historia económica.<ref>http://www.cecut.gob.mx/sis/museos/historia.php</ref>
*[[Casa de la Cultura de Tijuana]]: ocupando unu de los edificios antiguos de la ciudá, cuenta con un teatru, una biblioteca, una galería d'arte, según salones pa los talleres artísticos y d'idiomes. Realiza esposición de fotografía, pintura, escultura, artesanía, según danza y teatru.
*[[Casa de la Cultura d'El Pípila]]: allugada al este de la ciudá, el so oxetivu ye llevar cursos y talleres culturales a neños y nuevos de colonies suburbanas. Realiza festivales, ciclos de cine y presentaciones de danza, música y teatru.<ref>http://www.cecut.gob.mx/sis/culturales/oriente.php</ref>
Tijuana cuenta, amás, con una fuerte presencia cultural en diverses galeríes d'arte, allugaes a lo llargo y anchu de la ciudá, biblioteques, auditorios, festivales artísticos tol añu y llibreríes en pasaxes del centru históricu.<ref>http://www.cecut.gob.mx/sisinfo1.php</ref>
=== Parques ===
Tijuana cuenta con una variedá de parques en distintes colonies, sicasí estos son dalgunos de los más visitaos.
* '''Parque Teniente Guerrero''': el parque más antiguu de la ciudá y nél lleven cabu les celebraciones de la fundación de la ciudá. El so nome llevar n'honor al Teniente Miguel Guerrero, unu de los defensores de la ciudá en Tomar de Tijuana en 1911.
* '''Parque Benito Juárez''': esti parque ta alcontráu ente'l Palaciu Municipal y el Centru de Gobiernu del Estáu, foi creáu por decretu presidencial a principios de la década de 1970 cuando se fixo la canalización del ríu Tijuana. Nesti parque ta construyéndose el "Zócalo 11 de xunetu", que va combinar una plaza cívica y el parque pa crear un espaciu onde puedan axuntase los tijuanenses n'eventu culturales, musicales y cívicos. Anguaño onde taba hasta unos meses el monumentu a Benito Juárez, hai una escavación pa los cimientos de lo que va ser la "Torre Emblema" de la mentada plaza comercial, onde va tar la nueva biblioteca Benito Juárez.
* '''Parque José María Morelos''': ye la reserva ecolóxica más grande na ciudá. El parque ta alcontráu nel Blvr. Insurxentes na delegación La Mesa. Nella hai una llaguna artificial, zoolóxicu, diversos xardinos, cuenta con accesos a museos y centros artísticos y tamién un percorríu con arqueoloxía mesoamericana.
* '''Parque de l'Amistá''': alcontráu na Mesa de Otay, cerca de la UABC (Universidá Autónoma de Baxa California) y del Aeropuertu Internacional Abelardo L. Rodríguez, puede esfrutase de paseos en llagu, tien un pequeñu teatru al campu.
*'''Monte de Alamar''': allugáu nel nordeste de la ciudá, cerca del Blvd Héctor Terán Terán, ye una reserva ecolóxica natural que cunta con diverses especies reinales, nella puédese realizar actividaes como acampar o faer díes de campu.
* '''Parque Les Cascaes''': alcontráu al suroeste de la ciudá, cuenta con canches deportives, centru de skate, ta proyeutáu un acuariu.
=== Gastronomía ===
Tijuana convirtióse nos últimos años, área d'inversión gastronómica.<ref>http://stmedia.net/noticias/regional/repiquen-inversiones-en-sector-gastronomico-en-tijuana</ref> Diversos restoranes gourmet, cadenes o franquicies, lo mesmo que de inversión local consolidaron siquier 3 distritos gastronómicos na ciudá.
'''Distritu Gastronómicu Zona Río''': allugáu nel Blvr. Sánchez Taboada. Esta zona ufierta distintos restoranes de comida de Brasil, Arxentina, Italia, España, Francia, Tailandia, Mongolia, Grecia, China, Xapón y de munches otres partes del mundu, según grandes cadenes de restoranes famosos nos Estaos Xuníos y el restu de Méxicu. Tamién equí pueden esfrutar de la famosa [[Baxa_Med|Cocina Baxa Med]], nativa de Baxa California, que consiste na combinación d'ingredientes típicos de la rexón y ye un enclín dientro de la cocina de Baxa California.
La ensalada César foi creada por un chef italianu aniciáu en Méxicu d'orixe llamáu Alex Cardini y xunto col so hermanu propietariu d'un restorán en Tijuana denomináu "Cesar's Place". Cardini, que'l so apellíu ta rellacionáu cola gastronomía en 1924 del famosu Hotel Peñafiel de Tehuacán, Puebla (Méxicu), viaxó a Tijuana a un concursu gastronómicu onde la so ensalada resultó premiada. L'ingrediente secretu de la ensalada, yera l'aliñu, que llueu se fixo popular en diversos restoranes de California. La ensalada foi tou un ésitu y foi bautizada primeramente como "ensalada de los aviadores" ( "Aviator's Salad"). Col tiempu, yá en 1948, el chef César Cardini rexistrar en Los Angeles como so propia y la internacionalizó.
Amás en distintos puntos de la ciudá ye posible atopar coleutivos de "food trucks" o come y vetes, que presenten al públicu comida que va dende hamburgueses, salchiches o perros calientes, subs, comida xaponesa, carne asao, baxa med, ensalaes, platillos orixinales y hasta comida orgánica.
=== Otres atraiciones turístiques ===
*'''Cai Sesta''' anguaño'l centru de la ciudá traviesa por un 'renacencia', que toma como epicentru la cai 6ta de la ciudá, nel que s'alluguen diversos chigres, galeríes y clubes nocherniegos, que enfóquense n'atraer un públicu local, partiendo de l'antigua llinia establecida na avenida.
*'''Minarete del Casino Agua Caliente''' anguaño asítiase, dientro de la redoma de la Preparatoria Federal Lázaro Cárdenas y ye una construcción bien significativa de la ciudá de Tijuana.
*'''Torre d'Agua Caliente''': esti monumentu Tijuanense yera parte nos 20's del Casino Agua Caliente, y anguaño ye'l Salón de la Fama de Deportistes Tijuanenses Destacaos"
*'''Casino ya Hipódromu d'Agua Caliente''': l'Hipódromu Agua Caliente anguaño yá nun presenta carreres de caballos. L'Hipódromu de Tijuana anguaño trabaya como bingu y tien carreres de galgos, polo que podría llamase galgódromo.
*'''Plaza Monumental''': allugada na delegación Sableres de Tijuana y a solu 30 metros de la llinia fronteriza. Foi inaugurada'l 26 de xunu de 1960 y les festividaes realizar n'agostu y ochobre. Tien capacidá pa 21,621 persones.
*'''Feria de les Californies''': esta feria ye bien visitada. Atopar a una banda del Parque Morelos de fines d'agostu a mediaos de setiembre, con teatru del pueblu, xuegos mecánicos, palenque y más.
*'''Plaza Fiesta''': allugada sobre Paséu de los Héroes esquina con Avenida Independencia famosu por cuntar con gran variedá de chigres nocherniegos onde puede apreciase distintos estilos musicales según variedá de cerveces artesanales.
=== Turismu médicu y de salú ===
El turismu médicu ye'l términu usáu pa describir la práutica rápido creciente de viaxar a otru país pa llograr un serviciu profesional calidable y un cuidu médicu calidable considerablemente accesible. El turismu de salú ye cualquier métodu qu'apurra salú en cualquier esfera, sía emocional, física, mental o social.
En Tijuana formóse un grupu especializáu, con parámetros establecíos d'atención al turista médicu.
'''Principales hospitales y centros médicos privaos'''
*Hospital del Prau.
*Clínica Hospital Filadelfia N° 1
*Hospital del Carmen.
*Hospital Ánxeles.
*Hospital de Salú Mental de Tijuana.
*Hospital Nova.
*Centru Médicu Excel.
*Clínica de Güeyos de Tijuana.
*Hospital Guadalaxara.
*HMN Hospital.
*Hospital Florence.
== Tresporte ==
=== Tresporte internacional ===
[[Ficheru:Tijterminal2.JPG|right|thumb|Sala d'espera nel [[Aeropuertu Internacional de Tijuana]].]]
Cuenta con un aeropuertu internacional, que cubre decenes de destinos na República Oakland (California), Oaxaca, San Luis Potosí, Puebla, Puerto Vallarta, Querétaro, Tepic, Torrexón, Uruapan, Veracruz y Zacatecas) amás cunta col únicu vuelu ensin escales al continente asiáticu escontra l'Aeropuertu de Pudong en Shanghai, China. L'[[Aeropuertu Internacional de Tijuana]] atópase tan solo a 8 km del centru de la ciudá. Cuenta con una conexón piatonal a la terminal en Otay Mesa, conocida como "La Puerta de les Californies" o CBX, que coneuta a Estaos Xuníos con vuelos nacionales, ensin necesidá de cruciar por dalgún puertu fronterizu vehicular.
Na ciudá tamién s'atopen centrales d'autobuses con viaxes al restu de la península, a los Estaos Xuníos, y a distintes ciudaes de Méxicu.
=== Tresporte públicu ===
[[Ficheru:Tijuana, Mexico-00.jpg|miniaturadeimagen|Camión tradicional que circula na ciudá dende la década de los 90s]]
La ciudá ufierta dellos tipos de [[tresporte públicu]]. El sistema de tresporte públicu na ciudá de Tijuana ta compuestu por autobuses, microbuses (calafias) y taxis. La llinia principal d'autobuses son los "Azul y blancu" (llamaos asina polos colores de los autobuses, que vienen de la mesma del nome de la sociedá que tien la concesión d'estos autobuses: Tresportes de Baxa California Azul y Blanco, J. Magallanes, S.A. de C.V.). Los microbuses son remanaos principalmente por Autotransportes de Pasaxeros Urbanos y Suburbanos Calfia de Tijuana, S.A., d'ende que la población llocal llámelos "calafias". Munches vegaes son en realidá vehículos tipu [[furgoneta]] o ''van'' modificaos p'acondicionalos pal tresporte públicu de pasaxeros, el taxis de ruta la [[Nissan Urvan]], [[Nissan NV350 Urvan]] y [[Toyota Hiace]].
Delles empreses de tresporte urbanu cunten con autobuses d'estándar d'[[Estaos Xuníos]], ente ellos hai dellos modelos [[Gillig]], [[GMC]], [[New Flyer]], [[Flexible]], [[Motor Coach Industries]], ente otros, que operen xunto a los autobuses de manufactura nacional y dellos autobuses en Tijuana de rutes llargues cunten con [[wi-fi]] amás de tresporte d'Estaos Xuníos pola so cercanía. Paralelu a la renovación del tresporte urbanu, pruébense unidaes d'última xeneración procedentes d'[[Asia]] y [[Europa]] los autobuses [[Mercedes Benz]], tamién se tien contemplada la posibilidá d'adquirir autobuses d'Estaos Xuníos d'última xeneración.<ref>https://web.archive.org/web/http://ciudadtijuana.com/blogue6/2010/04/28/ya-circulan-los-nuevos-camiones-ciberneticos-en-la-ciudad/</ref>
En Tijuana esisten dos tipos de taxis, los coleutivos y los "llibres". Los taxis coleutivos, de ruta o "de sitiu" tienen más antigüedá na ciudá; tienen una ruta predeterminada y funcionen como un autobús, pos cada pasaxeru paga una cuota fixa ensin necesidá d'un taxímetru. Son polo xeneral vehículos tipu ''minivan'' [[monovolume]] y sedán, los sos colores varien dependiendo la ruta que sigan.
La otra modalidá de taxi ye na que'l vehículu cunta con un taxímetru y el pasaxeru paga la tarifa d'alcuerdu al tiempu trescurríu o a la distancia percorrida, como perdayuri del mundu. Estos taxis nun son coleutivos y nun siguen una ruta predeterminada, la so introducción ye relativamente recién y conózse-yos como "taxis llibres", pa estremalos de los taxis coleutivos o de ruta. Son de color blancu y naranxa.
Apocayá llegó la modalidá d'[[Uber]], situación que punxo n'alerta a les autoridaes de la ciudá y decidieron realizar una consulta popular por que sían los ciudadanos quien decidan si quédase o se prohibe la operación de Uber en Tijuana.
== Economía ==
=== Maquiladoras ===
[[Ficheru:Zonaindstij.jpg|miniaturadeimagen|Parque Industrial Otay, alcontráu na delegación del mesmu nome]]
*Parque industrial en Tijuana. Por cuenta de la proximidá de Tijuana a [[EE. XX.]], y a la estensa, variedá, y relativamente barata mano d'obra disponible, la ciudá ye-y curiosa a compañíes estranxeres qu'establecen parques industriales estensos consistentes de plantes ensambladoras y fábriques llamaes [[maquiladoras]]. Les compañíes o empreses tomen provechu del [[Tratáu de Llibre Comerciu]] pa esportar los sos productos de vuelta a [[Estaos Xuníos]]. Nel so puntu máximu, nel 2001, en Tijuana había alredor de 820 d'estes maquiladoras. Les "maquiles" como son llamaes coloquialmente, empleguen a miles de persones, xeneralmente en llabores rellacionaos col ensamblaxe. Tijuana foi considerada como la capital mundial de les televisiones, pola enorme cantidá de televisiones y monitores de PC que se fabriquen, (14 millones al añu según Business Week). Esisten anguaño munches empreses dedicaes al ensamble d'artículos electrónicos. La industria llixero y mediano ye considerable. Dos ensambladoras de vehículos tán instalándose na rexón. Delles compañíes con plantes establecíes en Tijuana inclúin [[Avery Dennison]], Zodiac Aerospace, Eaton, [[Sony]], [[Toyota]], [[Samsung]], [[Kodak]], Matsushita/[[Panasonic]], Sinil Industry, Medtronic, Nabisco, Philips, Pioneer, Plantronics, Pall Medical, [[Tara]], [[Sanyo]], Hubbell Lighting, Vimay, Sistemes Médicos Alaris y Honeywell con 2 unidaes de negociu.{{ensin referencies}}
=== Servicios atopen firmes d'alta teunoloxía y compañíes de telecomercialización qu'empleguen a estudiaos téunicos y graduaos universitarios. El GDP nominal por cápita de la ciudá atópase percima del permediu nel país con alredor de 200.000 pesos mexicanos per añu. El terceru nel país dempués de [[Cancún]] y la [[Ciudá de Méxicu]] (según la [[INEGI]]). Esto fai de Tijuana una ciudá popular pa los trabayadores emigrantes o a graduaos de la universidá d'otres partes de [[Méxicu]] o otros países al sur. Ye tamién importante mentar que se cunta con una llinia d'ayuda psicolóxica gratuita abierta les 24 hores del día.
=== Industria y comerciu ===
Nesta ciudá, amás de maquiladoras, cuenta con dos plantes pasteurizadoras de lleche uno de la ''Pasteurizadora Xerséi'' y otra de ''Lala'' a les veres de Tijuana, Cuenta con una planta ensambladora de ''Toyota'' na cual ensamblan el ''pick up'' "Tacoma" dende 2004 y fabriquen el ''deck'' pal mesmu ''pick up'', tamién se produz cementu con plantes en Tijuana, Tecate, Rosarito, Ensenada y Mexicali. Tamién cunta con dellos comercios locales de gran importancia na ciudá y l'estáu.
== Cultura ==
El [[Centru Cultural Tijuana]] ([[Cecut]]) inclúi, nes sos instalaciones, una sala d'espectáculos, sales de llectura, una sala de cine y video, una llibrería, sales d'esposición, el [[Muséu de les Californies]] y un futurista cine planetariu de formatu [[IMAX]]. A partir de 1992, el [[Cecut]] alluga a la [[Orquesta de Baxa California]] ([[OBC]]), y dende 1994 al [[Centru Hispanoamericanu de Guitarra]] ([[CHG]]). Fungió como sede del [[Centru d'Artes Escéniques del Noroeste]] ([[CAYEN]]) mientres los sos dolce años d'esistencia. Coles mesmes, presentó, xunto a la [[Ópera de Tijuana]], delles de les más prestigiadas obres y recitales del [[bel cantar]]. Dende'l 2001, atiende añalmente un permediu d'un millón d'usuarios, y ye d'interés relevante l'atención a la población escolar.
[[Ficheru:Tijuana Grafitti Kibol.jpg|miniaturadeimagen|Un [[grafiti]], en dalgún puntu de la ciudá.]]
Amás de la que se considera ''[[cultura d'élite]]'', esisten, en tolos puntos de la ciudá, [[arte caleyero|obres d'arte caleyeru]], dende murales de [[graffiti]] hasta esposiciones de fotografíes n'eventos caleyeros. Exemplos d'estos son festivales tales como "Ópera na cai", "Festival Interzona" y obres de teatru que se realicen n'espacios públicos abiertos.
P'atender a la so población y visitantes, la ciudá cunta amás colos siguientes espacios:
* [[Casa de la Cultura Altamira]]
* [[Casa de la Cultura Playa - Cortijo San José]]
* [[Palaciu de la Cultura]] - [[Antiguu Palaciu Municipal]] (dambos formen parte del [[Institutu Municipal d'Arte y Cultura]])
* [[CECUT | Centru Cultural Tijuana]]'''
* '''Centru Estatal de les Artes'''
* '''Centru de les Artes Musicales'''
* '''Multiforo del Institutu de Cultura de Baxa California'''
* '''El Trompu Muséu Interactivo Tijuana'''
* '''Muséu El Cubu'''
* '''Muséu Ambar'''
* '''Casa de la Cultura Empobine '''
* '''Espaciu Entijuanarte'''
L'Institutu de Cultura de Baxa california ye la dependencia del Gobiernu Estatal, encargada de promover y espublizar el quefer artístico y cultural de la entidá, Amás del Multiforo, en Tijuana el ICBC cunta con una Galería, un Pasiellu de la Fotografía, una sala audiovisual y salones pa cursos y talleres. En fecha próxima va ser inauguráu'l Centru Estatal de les Artes nesta ciudá, que va ser el terceru d'estos centros en Baxa California.
El [[Institutu Municipal d'Arte y Cultura]] (IMAC), dependiente del [[Conceyu de Tijuana]] y empobinada dende avientu del 2016 por [[Haydé Zavala Leyva]],<ref>[https://frontera.info/Columnes/DetalleColumnas/950683-Tijuana-ayeri-y-hoy-Mario-Ortiz-Villacorta-Lacave.html Sobre'l nomamientu de Haydé Zavala Leyva como direutora del IMAC Columna "Tijuana, ayeri y güei", de [[Mario Ortiz Villacorta Zavala]], en ''Frontera.Info'' (Consultáu 19 d'avientu del 2016)]</ref> ye l'encargáu de promover les distintes actividaes culturales na ciudá al traviés de diversos programes y espacios, ente ellos la [[Casa de la Cultura Altamira]], la [[Casa de la Cultura Sableres]] y la [[Casa de la Cultura El Pípila]]. Esta postrera, de recién establecimientu na zona este, ye la de mayor crecedera poblacional nos últimos años.
=== Centros culturales independientes ===
L'actividá cultural en Tijuana reconozse principalmente gracies al llabor de los sos centros culturales independientes.
La otoñada rexistra la mayor actividá cultural na ciudá cola realización d'eventos como "Entijuanarte festival cultural" n'ochobre, que funge como una plataforma p'artistes contemporáneos locales, nacionales y estranxeros, y diverses esposiciones gastronómiques nel centru de la ciudá.
=== Cine ===
Tijuana destacóse por ser una de les ciudaes que más interacción tien col cine. D'alcuerdu a datos de Cinemex, Tijuana ye la quinta ciudá más importante d'alcuerdu a asistencies de cine nos sos complexos, siendo de casi 2 millones de pesonas añales. Pa la cadena Cinepolis, Tijuana foi una ciudá dende onde s'estrenaron diversos formatos como'l VIP y la Macro XE. Al respective de eventos de cine, celebráronse Ciclos de Cine de países europeos y asiáticos. Amás, esíbense producciones nacionales na Cineteca Tijuana, Sala Carlos Monsiváis. Amás, esisten llugares onde se proyeuten películes y combínase con otros servicios como cafés o restoranes.
Los complexos qu'esisten na ciudá pa esperimentar el séptimu arte son:
*Cineteca Tijuana (Sala Carlos Monsiváis).
*Cinépolis: Sableres, Monarca, Galeríes, Plaza Americana, Paséu Chapultepec, Carousel, La Tarabica, Paséu 2000, Ríu, Senderu.
*Cinemex: Minarete, Ríu, Pacíficu, Macroplaza, Llomba Guapa, Mundu Risonderu, Oasis.
*Cine Tonalá.
*El Trompu Muséu Interactivo Tijuana.
*IMAX del CECUT
=== Música ===
[[Ficheru:Julieta venegas Jaula Oro.jpg|miniaturadeimagen|[[Julieta Venegas]] ye una de les artistes más famoses de la ciudá a nivel internacional. ]]
Dende siquier la década de 1920, Tijuana tuvo un ámbitu musical destacáu. Tantu pola arribación de turistes como pa satisfaer les esixencies locales, surdieron a lo llargo de les décades grupos de música de diversos xéneros. Dende los Tijuana Five, Los Tucanes De Tijuana, [[Javier Bátiz]] y [[Antonio De Carlo]] tamién conocíu como "Antonio", revelación como intérprete nel Festival OTI 1989 y quien dende principios de los años 1990 llogró algamar l'ésitu con temes como "En Mil Pedazo", "A Pechu Descubiertu", "Revolución" y "Como Duel", amás de ser gallardoniáu con dos premios EMMY en (2005-2006.) Natural de la ciudá ye tamién la talentosa [[Julieta Venegas]] quien amás de ser una escelente intérprete, ye reconocida a nivel internacional como una de los meyores cantantes de [[Llatinoamérica]], otra cantante-compòsitora bien importante nacida na ciudá ye [[Lynda]] quien foi una de les principales cantantes a finales de la década de los 90 , la ciudá foi pebidal d'importantes bandes de rock ente elles sobresalen a nivel internacional [[Espécime (banda)|Espécime]] y [[Tijuana Non!]], otres bandes destacaes podríen ser Ohtli, Nona Delichas, Murcof, [[Canseco]], headlongs. El [[Nortec Collective|Coleutivu Nortec]] que foi reconocíu a nivel mundial por fundir la música electrónica con música nortiza y de banda. Esti coleutivu foi arriquecíu cola aportación visual de diseñadores y videastas que sol mesmu conceutu, dotaron d'imáxenes a esta propuesta musical. Tamién foi equí onde Carlos Santana, nacíu en Jalisco, empezó la so carrera musical.
Pa impulsar el desenvolvimientu cultural na niñez y mocedá de Tijuana, cuntar dende 1996 cola Sinfónica Xuvenil de Tijuana (SJT), que fomenta la educación y formación musical al traviés de práutiques de preséu, llectura de música y conciertos públicos. Amás Tijuana cuenta con temporada d'ópera. Tamién hai diversos festivales musicales a lo llargo del añu ente los que destaquen el ''Festival Hispanoamericanu de Guitarra'', Mainly Mozart Binacional, y Amuesa Internacional de danza contemporánea "Cuerpos en Tránsitu".
Tijuana ye sede de la Orquesta de Baxa California, una de les instituciones artístiques más prestigiadas y sólides del noroeste de Méxicu, que foi nomada al Grammy Llatín na categoría de meyor álbum clásicu pola Academia Llatina d'Artes y Ciencies de la Grabación Inc., col discu Tango mata Danzón mata Tango. Esti fonograma foi distinguíu como 'Meyor Álbum Clásicu del añu 2001' pola Unión Mexicana de Cronistes de Teatru y Música.
Anguaño, caltién una temporada añal, ufiertando conciertos sinfónicos y camerísticos nos más importantes foros de Tijuana y Baxa California.
== Educación ==
[[Ficheru:UABC-CC.jpg|thumb|right|Centro Comuñal de la [[UABC]].]]
[[Ficheru:CITEC Buildings.JPG|thumb|UABC-CITEC en 2012.]]
La ciudá cunta con variaes universidaes ya institutos teunolóxicos prestixosos tales como la [[Universidá Autónoma de Baxa California]] (UABC), l'[[Institutu Teunolóxicu de Tijuana]] (ITT), el [[Centru d'Enseñanza Téunica y Cimera]] (CETYS Universidá), la Universidá Xochicalco, la [[Universidá Iberoamericana Tijuana]] (UIA o Ibero Tijuana), Culinary Art School, y con otres escueles d'estudios cimeros como la [[Universidá de les Californies Internacional]] (UDCI), la Escuela Normal Fronteriza Tijuana (ENFT), el Teunolóxicu de Baxa California (TBC), el Colexu d'Estudios Científicos y Teunolóxicos del Estáu de Baxa California (CECyTE BC), el Centru Universitariu de Tijuana (CUT), la Universidá Teunolóxica de Tijuana (UTT), la Universidá UNEA Universidá Nacional d'Estudios Avanzaos, el Centru d'Estudios Cimeros del Noroeste (CESUN), la Universidá del Desenvolvimientu Profesional (UNIDEP), el Centru Internacional d'Estudios Cimeros (CIES), y la Escuela Cimera d'Artes Visuales, la Universidá Säman de Jalisco (USJ), ente otros.
Amás, cuenta col [[Centru d'Investigación y Desenvolvimientu de Teunoloxía Dixital]] ([http://www.citedi.mx CITEDI]), que ye un centru d'investigación y d'estudios de posgráu del [[Institutu Politéunicu Nacional]]. La ciudá ye asientu del ''Colexu de la Frontera Norte'' [[COLEF]], una institución d'investigación científica y d'educación cimera, especializada nel estudiu de la problemática de la rexón fronteriza de [[Méxicu]] con [[Estaos Xuníos]].
== Medios de comunicación ==
=== Radio ===
'''Amplitú modulada:'''
{| {{tablaguapa}}
|-
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="150"|'''Nome '''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Frecuencia'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="180"|'''Sigles'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Ciudá'''
|-
|[[XEAZ-AM|La Zeta]]|| 1270 AM || [[XEAZ-AM]] ||Tijuana
|-
|[[XEBG-AM|Cadena 1550]] || 1550 AM || [[XEBG-AM]] || Tijuana
|-
|[[XEC-AM|Radio Enciso]] || 1310 AM || [[XEC-AM]] || Tijuana
|-
|[[XEKAM-AM|Radio Fórmula]] || 950 AM || [[XEKAM-AM]] || Tijuana
|-
|[[XEPRS-AM|The Mighty 1090]] || 1090 AM || [[XEPRS-AM]] || Tijuana
|-
|[[XEWW-AM|La 690]] || 690 AM || [[XEWW-AM]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XEXX-AM|Vida 1420]] || 1420 AM || [[XEXX-AM]] || Tijuana
|-
| [[XERCN-AM|RCN 1470]] || 1470 AM || [[XERCN-AM]] || Tijuana
|-
| [[XEUT-AM|UABC Radio (UABC)]]|| 1630 AM || [[XEUT-AM]] || Tijuana
|-
|[[XEMO-AM|La Poderosa]] || 860 AM || [[XEMO-AM]] || Tijuana
|-
|[[XESPN-AM|Cadena 800 AM]] || 800 AM || [[XESPN-AM]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XESDD-AM|La Terrible 1030 AM]] || 1030 AM || [[XESDD-AM]] || Tijuana
|-
|[[XESS-AM|Radio Frontera 620]] || 620 AM || [[XESS-AM]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XEPE-AM|ESPN 1700 AM]] || 1700 AM || [[XEPE-AM]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|}
'''Estaciones zarraes n'Amplitú modulada:'''
{| {{tablaguapa}}
|-
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="150"|'''Nome '''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Frecuencia'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="180"|'''Sigles'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Ciudá'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Lema'''
|-
|[[XEKT-AM|La Super Estación]] || 1390 AM || [[XEKT-AM]] || Tijuana-San Diego-Rosarito-Tecate || N'Información, Naide Iguala a La Super Estación
|-
|}
'''Frecuencia Modulada:'''
{| {{tablaguapa}}
|-
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="150"|'''Nome '''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Frecuencia'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="180"|'''Empresa'''
!align=center style="background:#000000; color:#FFFFFF;" width="200"|'''Ciudá'''
|-
|[[Radiu Teunolóxicu]]|| 88.7 FM || [[Institutu Teunolóxicu de Tijuana]] ||Tijuana
|-
|[[XHGLX-FM|Exa FM]] || 91.7 FM|| [[MVS Radio]] || Tijuana
|-
|[[XHLTN-FM|Radio Llatina]] || 104.5 FM || [[Grupo Imagen]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XHTIM-FM|La Meyor]] || 90.7 FM || [[MVS Radio]] || Tijuana
|-
|[[XHRM-FM|Magic 92.5: San Diego Old School]] || 92.5 FM || Local Media of America || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
| [[XHA-FM|La Invasora]]|| 94.5 FM || [[Grupu Uniradio]] || Tijuana
|-
|[[XHFG-FM|Pulsiar 107.3]]|| 107.3 FM || [[Grupu Uniradio]] || Tijuana
|-
| [[XHRST-FM|La Bestia Grupera]] || 107.7 FM || [[Grupu Radiorama|Grupu Audiorama]] || Tijuana
|-
| [[Fusión]]|| 102.5 FM || [[IMER]] || Tijuana
|-
|[[XETRA-FM|91X]] || 91.1 FM || Local Media of America || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XHHIT-FM|La Caliente]] || 95.3 FM || [[Multimedios Radio]] || Tijuana
|-
| [[XHITZ-FM|Z90]]|| 90.3 FM || [[Broadcasting Company of Americas]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|[[XHMORE-FM|More FM 98.9]] || 98.9 FM || [[Cadena Baxa California]] || Tijuana
|-
| [[XLNC1]] || 104.9 FM || || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
| [[XHOCL-FM|Diego FM]]|| 99.3 FM || [[MVS Radio]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
| [[XHTY-FM|La Invasora]]|| 99.7 FM || [[Grupu Uniradio]] || [[San Diego (California)|San Diego]]
|-
|}
=== Televisión ===
La Ciudá cunta con 11 estaciones de [[TV]] mexicana (9 abiertes y 2 de Cable) y 7 de [[TV]] d'Estaos Xuníos. Tamién ye llar de la única estación de televisión de fala anglófona afiliada a una cadena de televisión d'Estaos Xuníos propiedá del magnate de medios de comunicación de Méxicu: [[Grupu Televisa]]: [[XETV-TV]], y les dos estaciones de televisión mexicana sirviendo a los Estaos Xuníos: [[XETV-TV]] (Propiedá de [[Grupu Televisa|Televisa]]) y [[XHDTV-TV]] (XDTV-TV) (Operáu por [[Entravision Communications]]), güei el [[apagón analóxicu]] en xueves de 18 de xunetu de 2013 terminó.
=== Periódicos ===
En Circulación Local y Rexonal
* [[El Mexicanu]]
* [http://www.frontera.info Frontera]
* [http://www.infobaja.info InfoBaja]
* El Sol de Tijuana, de la [[Organización Editorial Mexicana]]
* Esto de les Californies, de la [[Organización Editorial Mexicana]]
* [[O-T San Diego]]
* [[Selmanariu Zeta]]
=== Revistes ===
* Revista Campestre: enfocada en noticies rexonales y negocios.
* Revista Diez4: enfocada nel periodismu narrativu y críticu.
* TJ Zoorte: calter social y comercial.
* Tijuana Eventos
==== Portales Web ====
* Uniradio Informa
* San Diego Rede
== Deportes ==
{{AP|Deporte en Tijuana}}
{| {{tablaguapa}}
|
!Deporte !Competición
!Estadiu !Creación
|-
|[[Xoloitzcuintles de Tijuana]]
|[[Ficheru:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]]
|[[Primer División de Méxicu|Lliga MX]]
|[[Estadiu Caliente]]
|2007
|-
|[[Toros de Tijuana]]
|[[Ficheru:Baseball pictogram.svg|20px]] [[Béisbol]]
|[[Lliga Mexicana de Béisbol|LMB 2016]]
|[[Estadiu Gasmart]]
|2004
|-
|[[Tijuana Zonkeys]]
|[[Ficheru:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Baloncestu]]
|[[Circuitu de Baloncestu de la Mariña del Pacíficu 2013|CIBACOPA 2013]]
|[[Auditoriu Fausto Gutiérrez Moreno]]
|2010
|-
|[[Inter de Tijuana]]
|[[Ficheru:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol sala]]
|[[Major League Futsal USA]]
|[[Auditoriu Fausto Gutiérrez Moreno]]
|2015<ref>http://www.encontactomagazine.com/opinion/imdet-sofitara-al-inter-tijuana-equipu-que-representara-a-la ciudá-en-la-major-league-usa-de-futbol-de-sala/</ref>
|-
|[[Inter de Tijuana]]
|[[Ficheru:Beach soccer pictogram.svg|20px|]] Fútbol playa |[[Copa USA de fútbol
playero]]
|[[Sableres de Tijuana]]
|2015<ref>http://www.el-mexicano.com.mx/informacion/noticias/1/5/deportes/2015/04/03/842700/naz-el-inter-de-tijuana-en-sablera</ref>
|}
=== Estadiu ===
==== Estadiu Caliente ====
[[Ficheru:Vistaestadio.JPG|thumb|right|Vista esterna del [[Estadiu Caliente]].]]
L'[[Estadiu Caliente]] ye l'estadiu del [[Club Tijuana]], un club profesional de [[fútbol]] mexicanu qu'anguaño participa na [[Primer división mexicana|Primer División]]. Ta allugáu nel [[hipódromu de Aguacaliente]] na ciudá de Tijuana, [[Baxa California]] ([[Méxicu]]). L'Estadiu Cases Caliente, ye un centru d'usos múltiples en Tijuana. Utilízase principalmente pa partíos de fútbol, tien una capacidá de 27.333 espectadores.
Foi inauguráu en xunu de 2008, acordies con el calendariu de trabayu. Gracies a eso, el Club Tijuana foi capaz de ser xubíu a la [[Primer División de Méxicu]], por cuenta de que la [[Federación Mexicana de Fútbol|FEMEXFUT]] esixe que los equipos que participen na Primer División tien de tener un estadiu con una capacidá de más de 15.000 espectadores. Ye nesti estadiu celebró'l Premundial Sub-17 2009 camín de Nixeria 2009. Estrenar en Primer División mientres el Tornéu Apertura 2011 de la Federación Mexicana de Fútbol.
==== Estadiu Gasmart ====
[[Ficheru:Estadio gasmart.jpg|thumb|Vista interna del estadiu Gasmart.]]
L'[[Estadiu Gasmart]] ye un estadiu de [[béisbol]] alcontráu na ciudá de Tijuana. Ye la sede del equipu los [[Toros de Tijuana]], de la [[Lliga Norte de Méxicu]].
Foi inauguráu en [[1977]] y allugó a los sumíos ''Potros de Tijuana'' de la [[Lliga Mexicana del Pacíficu]]. Darréu, l'estadiu foi usáu pa partíos de fútbol. Pal [[Lliga Mexicana de Béisbol 2004|2004]] tornó'l béisbol profesional, agora con una franquicia de la [[Lliga Mexicana de Béisbol|LMB]] sol nome de "Toros de Tijuana", que al añu siguiente camudaría de nome a "Potros", como se-yos conoció na so anterior etapa.
Nun principiu foi llamáu ''Estadiu del Cuetu Coloráu'' por cuenta de qu'allúgase a les faldes d'esti cuetu. Col regresu del béisbol, la cadena de [[Tienda d'autoserviciu|tiendas d'autoserviciu]] "Calimax" mercó los derechos del nome del estadiu.
En 2004, primer temporada de los "Toros", l'afición tuvo una gran respuesta enllenando l'estadiu na mayoría de los partíos llogrando ser la plaza de mayor asistencia de la lliga nesa temporada, polo que se plantegó l'ampliación de los 14.000 asientos hasta los 19.500 colos que cunta anguaño. Les resultancies del equipu nes últimes temporaes nun llograron que l'afición vuelva dir en tal cantidá al estadiu, sicasí, caltener ente una de les places con mayor asistencia na lliga.
En 2008, l'equipu de lo Potros de Tijuana, nun pudo sostener los costosos viaxes del restu de los equipos (a quien tenía de cubrir boletaje d'avión), foi lleváu de nueva cuenta Nuevo Laredo. Insitentemente méntase la vidable posibilidá del regresu d'un equipu, anque sería a Lliga del Pacíficu, xunto a una novena de Jalisco, quien usaríen l'estáu panamericanu de Lagos de Moreno.
El 4 d'abril del 2013, se re inaugura l'estadiu yá remocicáu, que marca l'entamu d'una nueva era de los Toros de Tijuana.
Nel 2015 l'estadiu Gasmart rexistró la segunda meyor asistencia de tola Lliga Mexicana de Béisbol con una asistencia de 545 mil 628 persones.
== Rellaciones Internacionales ==
=== Consulaos ===
Tien consulaos de 20 países de los cualos 16 son Honorarios, 3 son Xenerales y 1 ye una Axencia Consular<ref>http://radiomexicointernacional.imer.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=203:consulaos-acreditaos-en-mexico&catid=50:servicios&Itemid=37</ref>
* {{ALE}} [[Consuláu|Consuláu Honorariu]]
* {{AUT}} Consuláu Honorariu
* {{CAN}} Consuláu Honorariu
* {{CHN}} Consuláu Xeneral
* {{KOR}} Consuláu Honorariu
* {{DNK}} Consuláu Honorariu
* {{ESP}} Consuláu Honorariu
* {{EUA}} Consuláu Xeneral
* {{FIN}} Consuláu Honorariu
* {{FRA}} Consuláu Honorariu
* {{GMB}} Consuláu Honorariu
* {{GUA}} Consuláu Xeneral
* {{HND}} Consuláu Honorariu
* {{ISR}} Consuláu Honorariu
* {{ITA}} Axencia Consular
* {{NOR}} Consuláu Honorariu
* {{POL}} Consuláu Honorariu
* {{UK}} Consuláu Honorariu
* {{CZE}} Consuláu Honorariu
* {{SWE}} Consuláu Honorariu
=== Hermanancies ===
{{referencies|t=20140713234004}}
La ciudá de [[Tijuana (ciudá)|Tijuana]] ta [[Hermanancia de ciudaes|hermaniada]] con delles ciudaes alredor de Méxicu y el mundu.<ref>{{cita publicación |url=http://www.tijuana.gob.mx/Cabildo/pdf/actes/ACTA-18-xix.pdf |títulu=Acuerdo económicos relativos a Declaratorias de Hermanancies ente Tijuana y otres ciudaes |publicación=31 ochobre 2008 }}</ref><ref>https://www.elsoldetijuana.com.mx/local/tijuana-espera-hermanamiento-con-cinco-ciudad-fronterizas-de-eua</ref>
{| {{tablaguapa}} "text-align:left;font-size:100%;"|
|-
! style="background: #810541; color: #FFFFFF" ! width="90" | Añu
!style="background: #810541; color: #FFFFFF" height="17" width="100" | País
! style="background: #810541; color: #FFFFFF" height="17" width="100" | Referencies
! style="background: #810541; color: #FFFFFF" ! width="130" | Ciudá
!style="background: #810541; color: #FFFFFF" width="130" ! | Condáu / distritu / rexón / tao
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1972
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}}[[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Tapachula de Córdova y Ordóñez]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|CHP}}<ref>{{Cita web |url=http://www.oem.com.mx/esto/notas/n941259.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924135210/http://www.oem.com.mx/esto/notas/n941259.htm |fechaarchivu=2015-09-24 }}</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1989
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}}[[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Mazatlán]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|ENSIN}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/><ref>https://m.youtube.com/watch?v=SRfyQ68mwUY</ref><ref>http://www.tvpacifico.com.mx/portal/noticies_display/149638/fortaleciendo-los lazos-de-hermanamiento-entre-tijuana-y-mazatlan-se-genera-la-reactivacion-de-la-economia-de-ambas-ciudades</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1989
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[La Paz (Baxa California Sur)|La Paz]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCS}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1998
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[El Grullo]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|JAL}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2000
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Rosarito (Baxa California)|Rosarito]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCN}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2003
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Cancún]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|ROO}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2006
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Colima (Colima)|Colima]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|COL}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2006
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Tepic]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|NAY}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2006
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Ciudad Juárez]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|CHH}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2006
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Santiago Tianguistenco de Galeana|Tianguistenco]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|MEX}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Los Cabos (Méxicu)|Los Cabos]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCS}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Morelia]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|MIC}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[San Miguel de Allende]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|GUA}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Puebla de Zaragoza]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|PUE}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Agua Prieta]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|SON}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Ciudá Gustavo Díaz Ordaz]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|TAM}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Mexicali]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCN}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Reynosa (Tamaulipas)| Reynosa]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|TAM}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Tecate]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCN}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Apodaca]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|NLE}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Cocula (Jalisco)| Tonalá]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|JAL}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Loreto (Baxa California Sur)| Loreto]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|BCS}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Oaxaca (Oaxaca)| Oaxaca]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|OAX}}<ref>http://www.el-mexicano.com.mx/imprime-noticia/198036</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ([[2008]])
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Toluca]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | '''{{MEX|MEX}}<ref name="ciudaes hermanes de tijuana">{{cita web |títulu=ciudaes hermanes de tijuana|url=http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=870050&page=2|fecha accesu=20 de payares de 2013}}</ref><ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2009
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[San Miguel el Grande (Oaxaca)| San Miguel el Grande]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|OAX}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2009
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! |{{bandera|Méxicu}} [[Méxicu]]
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[León (Guanajuato)|León]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{MEX|GUA}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1955
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{CHN}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Panjin]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[Lianoning]]<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1998
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{POL}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Słubice]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{POL|LB}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 1998
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[San Diego (California)| San Diego]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA|CA}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/><ref>http://socalsistercities.org/wp-content/uploads/2015/05/Llibru1.pdf/</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2008
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Chula Vista (California)| Chula Vista]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA|CA}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2005
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{ESP}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Zaragoza]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{ESP|AR}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{CUB}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[L'Habana]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[Provincia de L'Habana]]<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{CHN}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Baiyin]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[Gansu (China)|Gansu]]<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana"/>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Laredo (Texas)| Laredo]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{EUA|TX}}<ref name="Planeación, Gobernabilidad y Participación Ciudadana">{{cita web |títulu=Información estadística De Ciudaes Hermanes |url=http://www.tijuana.gob.mx/informe20_02/pdf/planeacion.pdf |fechaaccesu=20 de payares de 2013}}</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2007
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{CHN}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Changchun]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[Jilin]]
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | '''<ref name="562b3y54">{{Cita web |url=http://www.oem.com.mx/esto/notas/n1107895.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924132508/http://www.oem.com.mx/esto/notas/n1107895.htm |fechaarchivu=2015-09-24 }}</ref><ref>http://jornadabc.mx/tijuana/11-12-2016/gobiernu-de-tijuana-promueve-inversiones-de-la industria-automotriz-china-en-la</ref>
|-
! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | 2013
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{CHN}}
|! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[Wuhan]]
|! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[Hubei]]<ref name="562b3y54" />
|}
== Ver tamién ==
* [[Historia de Tijuana]]
* [[Ríu de Tijuana]]
* [[Área metropolitana de San Diego-Tijuana|Área Metropolitana de Tijuana]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru | apellíos =CARRUTHERS |nome=Bruce |editorial=Pine Forge Press |títulu=Economy/society: markets, meanings, and social structure |añu=2000 |allugamientu=California |isbn=0761986413}}
* {{cita llibru | apellíos =GARDUÑO |nome=Everardo |títulu=Cultura, axentes y representaciones sociales en Baxa California |edición=Universidá Autónoma de Baxa California |añu=2006 |allugamientu=Mexicali |isbn=9707018526}}
* {{cita llibru | apellíos =HERZOG |nome=Lawrence |editorial=[[Johns Hopkins University Press]] |títulu=From Aztec to high tech: architecture and landscape across the Mexico-United States border |añu=1999 |allugamientu=Baltimore |isbn=080186643X}}
* {{cita llibru | apellíos =NIEMANN |nome=Greg |editorial=Sunbelt Publications |títulu=Baxa Legends |añu=2002 |ubicación=San Diego |isbn=0932653472}}
* {{cita llibru | apellíos =PIÑERA RAMÍREZ |nome=David |enllaceautor=David Piñera Ramírez |editorial=Universidá Autónoma de Baxa California |títulu=Los oríxenes de les poblaciones de Baxa California: factores esternos, nacionales, y locales |añu=2006 |allugamientu=Mexicali |isbn=9707350547}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Tradubot|Tijuana}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de Méxicu]]
1mqghpibp2j18wal5m4x9g5e01lpqk7
WWE
0
95553
4489973
4486963
2026-05-02T12:52:37Z
~2026-26719-32
147710
/* Lluchadores de Raw */
4489973
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;" width=18%|Nome
!style="background:
#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;" width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;" width=18%|Nome
!style="background:
#FFCCCC;" width=28%|Miembros
!style="background: #FFCCCC;" width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=22%|Miembros
!style="background: #CCCCFF;" width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
6mn5dnitjijmlquw8020ruu4ykb2odm
4489974
4489973
2026-05-02T12:53:32Z
~2026-26719-32
147710
/* Lluchadores de Raw */
4489974
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;" width=18%|Nome
!style="background:
#FFCCCC;" width=28%|Miembros
!style="background: #FFCCCC;" width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=22%|Miembros
!style="background: #CCCCFF;" width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
dfwav39y9chr945vol9itd7srolppdx
4489975
4489974
2026-05-02T12:54:57Z
~2026-26719-32
147710
/* Equipos de Raw */
4489975
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=22%|Miembros
!style="background: #CCCCFF;" width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
bful7urj93onky76i3mn18q27aiz5zb
4489976
4489975
2026-05-02T12:57:58Z
~2026-26719-32
147710
/* Lluchadores de SmackDown Live */
4489976
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=22%|Miembros
!style="background: #CCCCFF;" width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
3cmmz3f6djwb2g5gpvattuiqm4cwkzw
4489977
4489976
2026-05-02T12:58:59Z
~2026-26719-32
147710
/* Lluchadores de SmackDown Live */
4489977
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=22%|Miembros
!style="background: #CCCCFF;" width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
n6y4zhswj7iwtfzit043zo90dpjo33j
4489978
4489977
2026-05-02T13:01:22Z
~2026-26719-32
147710
/* Equipos de SmackDown Live */
4489978
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;" width=18%|Nome
!style="background:
#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background: #CCCCFF;" width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
la3xdu3fktctoajitpxcfh5v6e132p4
4489980
4489978
2026-05-02T13:02:07Z
~2026-26719-32
147710
/* Personal secundario al aire */
4489980
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Dway]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
54xpufjxrcdv8knyxrwjwpb29h8xn76
4489981
4489980
2026-05-02T13:06:52Z
~2026-26719-32
147710
/* Axentes llibres */
4489981
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
qns1kqd0gaki2766h3t4ugceektmbtw
4489982
4489981
2026-05-02T13:07:47Z
~2026-26719-32
147710
/* Personal nuevo */
4489982
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
ruywudoos965u7tqrpd0bd3v0ob56oh
4489983
4489982
2026-05-02T13:08:37Z
~2026-26719-32
147710
/* Árbitros */
4489983
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
ie9mpn2ftmh0rxn8mwcxwfz7lvu09ew
4489984
4489983
2026-05-02T13:10:06Z
~2026-26719-32
147710
/* Equipu de tresmisión */
4489984
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
5fkdxuv2i1mfr6qo38533nuxfwbxw3p
4489985
4489984
2026-05-02T13:11:07Z
~2026-26719-32
147710
/* Equipu creativu */
4489985
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
lcyerunapp4h34vzameg85xy2okrc6r
4489986
4489985
2026-05-02T13:12:11Z
~2026-26719-32
147710
/* Productores */
4489986
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
pg5mlalu4i5d6jeaijkxlk71fvhfhwd
4489987
4489986
2026-05-02T13:12:53Z
~2026-26719-32
147710
/* Personal en Backstage */
4489987
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background: #e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
8f9o2xgj1cnkou0eliuqh4ot3nmx358
4489988
4489987
2026-05-02T13:14:00Z
~2026-26719-32
147710
/* Embaxadores */
4489988
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
ju0rk0kxy3ozlyxwpeu3fydtr7b4lvm
4489989
4489988
2026-05-02T13:14:43Z
~2026-26719-32
147710
/* Xunta direutiva y executivos */
4489989
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;" width=18%|Nome
!style="background:
#e3e3e3;" width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
pju3q05gfmokuozzzs1p021035pxyx8
4489990
4489989
2026-05-02T13:15:20Z
~2026-26719-32
147710
/* Direición principal */
4489990
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''WWE'''<ref>{{cita web|títulu=WWE Annual Shareholders Meeting to be held on April 29, 2011|url=http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|editor=WWE|fechaaccesu=8 d'abril de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/documents/WWE2011ShareholdersMeeting.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> (a efeutos llegales, '''World Wrestling Entertainment, Inc.''')<ref>[http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000144530513000441/wwe12311210kdoc-use.htm WWE 12.31.12 10K Doc-USE<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>{{cita web |url=http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|títulu=NYSE, New York Stock Exchange > Listings > Listings Directory<!-- Títulu xeneráu por un bot -->|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=WWE|fechaarchivu=15 d'abril de 2017}}</ref> ye una empresa d'[[entretenimientu deportivu]], propietaria d'una serie d'[[Multimedia|elemento multimedia]] (principalmente [[televisión]], [[Internet]] y eventos en vivu) rellacionaos cola promoción de [[llucha llibre profesional]]. La mayor parte de los sos ingresos provién de la llicencia de productos, lo mesmo que de la distribución de [[películes]] y [[música]] ([[mercadotecnia]]). El so propietariu, alministrador y direutor executivu ye [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], [[Paul Levesque]], vicepresidente d'obres y rellaciones artístiques, tien aproximao un 70% de la [[economía]] de la empresa —que les sos aiciones formen parte de la [[Bolsa de Nueva York]]—. La so sede atópase en [[Connecticut]], cuntando tamién con oficines alministratives en [[Los Angeles]], [[Nueva York]], [[Londres]] y [[Toronto]]. La [[industria]] primordial de WWE ye la llucha llibre profesional. Nos últimos años pasó a considerase como la promoción de llucha llibre más grande del mundu, ente que les sos grabaciones constitúin un porcentaxe significativu de la historia visual completa de la llucha llibre mundial.<ref name="corporateoverview">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|títulu=WWE Corporate - Company Overview|editor=WWE Corporate|fechaaccesu=27 de marzu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110429193349/http://corporate.wwe.com/company/overview.jsp|fechaarchivu=2011-04-29}}</ref>
La WWE tamién mercó y absorbió a los sos principales rivales como WCW y ECW.
== Historia ==
=== World Wrestling Federation (1952-1982) ===
Roderick James "Jess" McMahon foi un promotor de [[boxéu]] que los sos máximos llogros incluyíen el promocionar una función ente [[Jess Willard]] y [[Jack Johnson (boxeador)|Jack Johnson]] en [[1915]]. Diez años dempués de lo anterior en [[1925]], y mientres trabayaba col promotor [[Tex Rickard]] (quien despreciaba a la [[Llucha llibre profesional|llucha llibre]] a tal grau de qu'evitaba qu'enfrentamientos d'esti deporte fueren realizaos nel [[Madison Square Garden]]), Roderick empezó a promocionar funciones de boxéu nel Garden, allugáu en [[Manhattan|Manhattan, Nueva York]]. La primer guerra so la so promoción foi pol campeonatu de pesu llixeru ente [[Jack Delaney]] y [[Paul Berlenbach]]. Unu de los recintos onde empezaron a realizase les primeres funciones foi'l [[Madison Square Garden]] en [[Nueva York]]. Mientres esa dómina, el lluchador profesional Joseph Raymond "Toots" Mondt concibió un proyeutu revolucionariu. Amás, Toots Mondt tenía la idea de faela entá más emocionante col so conceutu de llucha llibre occidental al estilu Slam Bang» (movimientos radicales del cuerpu). En delantre, conformaría la so propia promoción con [[Ed Lewis]] y Billy Sandow. Xuntos, convencieron a munchos lluchadores pa roblar contratos cola nueva compañía denomada [[Gold Dust Trio]]. Sicasí, la empresa eslleióse tiempu dempués tres un desalcuerdu alrodiu de l'alministración de la mesma. Por cuenta de esto, Mondt xunir con dellos promotores de llucha llibre; él sabía perbién que la llucha de Nueva York tendría que llevase de manera distinta al conceutu orixinal. El so siguiente proyeutu sería sofitáu por delles figures del espectáculu, ente elles Roderick McMahon.
Al pie de Roderick, Mondt creó la empresa World Wrestling Entertainment (poles sos [[sigla|sigles]], WWE) a, con sedes en [[Washington D. C.]] y Nueva York. Anque casi naide tenía información sobre la WWE, en [[1953]] volvióse famosa en integrándose a l'[[National Wrestling Alliance|Alianza Nacional de Llucha Llibre]]. Les funciones iniciales de la WWE fueron conducíes por [[Antonino Rocca]], quien depués se convertiría en lluchador de la mesma empresa. Sicasí, Rocca , nun taba del tou satisfechu col desempeñu de la organización. Esi mesmu añu, unu de los asociaos de Month anunció a [[Vincent J. McMahon]] como'l socesor del so padre, mientres la etapa d'espansión de la WWE como integrante de la NWA (la empresa de Mondt y Roderick empezaba a controlar tol circuitu de llucha llibre na rexón norte d'[[Estaos Xuníos]]).
Combinando a la perfeición, Vincent J. y Mont llograron adquirir un averáu del 70% de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], cifra significativa al respeutive de una organización como lu yera l'Alianza Nacional de Llucha Llibre. Poco dempués, Mondt enseñólu a Vince J. cómo trabayar afechiscamente na industria de la llucha llibre, y por propuestes de campaña.
Nos principios de 1963, la World Wide Wrestling Federation tuvo formada por McMahon y Mondt, siguiendo con una disputa con NWA (National Wrestling Alliance) con "Nature Boy".
=== Era Dorada (1979 - 1992) ===
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|180px|left|thumb|[[Vince McMahon]], Fundador de Titan Sports Inc. Anguaño, dexó los cargos de ser dueñu de dellos conceutos de la WWE.]] En 1979-1980 [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] fundó '''Titan Sports, Inc.''' y en [[1982]] mercó-y la empresa World Wide Wrestling Federation al so padre, [[Vincent J. McMahon]]. Dende los 12 años d'edá, [[Vince kenedy McMahon|Vince]] envolubrar nel [[negociu]] de [[Llucha Llibre Profesional|llucha llibre]] hasta que'l so padre decidió retirase. Esti postreru yá estableciera'l territoriu del nordés como unu de los miembros más reconocíos y enérxicos de la [[National Wrestling Alliance|NWA]] al reconocer que la llucha llibre profesional yera más [[entretenimientu]] que [[deporte]]. En contra de los deseos del so padre, McMahon empezó un [[Procesu de negociu|proceso]] d'espansión que fundamentalmente camudaría al [[deporte]], y que pondríen a la WWE—y la so propia [[vida]] en peligru.
Abandonando la [[National Wrestling Alliance|NWA]] per segunda vegada, que de por sí nun yera una reblagada; la AWA había, dende faía enforma tiempu, dexáu de ser un miembru oficial de la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y una década primero que la WWE volviera xunise a la [[National Wrestling Alliance|NWA]]. Pero en nenguna de les circunstancies el miembru separáu intentara destruyir el sistema de territorios de la [[National Wrestling Alliance]], lo cual fuera la base de la industria.
Otru promotores enoxáronse cuando [[Vince McMahon|McMahon]] empezó a sindicar los eventos de la [[World Wrestling Entertainment|WWE]] a [[televisión|estaciones de televisión]] alredor de los [[Estaos Xuníos]], n'árees fora del territoriu tradicional de la WWE (el nordés). [[Vince McMahon|McMahon]] tamién empezó a vender [[videocinta|videocintes]] de los eventos de la WWE fora del Nordés per mediu de la so compañía de distribución [[Coliseum Video]]. Efeutivamente rompió cola llei "inédita" del rexonalismu, alredor de la cual encontábase la industria. Pa empeorar la situación, [[Vince McMahon|McMahon]] usó los ingresos xeneraos por publicidá, tratos televisivos, y ventes de cintes pa roba-y talentu a los promotores rivales. Los promotores de llucha llibre alredor de la nación taben agora en competencia direuta cola WWE.
D'alcuerdu a dellos informes, [[Vincent J. McMahon|Vince padre]] alvirtió-y al so fíu que si siguía coles sos aiciones terminaría muertu. Sicasí, a pesar d'esta alvertencia, el mozu [[Vince McMahon|McMahon]] tenía una ambición mayor: la WWE moveríase alredor de la nación. Sicasí, tal aición riquía una gran cantidá d'inversión capital; una que podía poner a la WWE nel marxe d'un colapsu financieru.
El futuru, non yá del esperimentu de [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]], sinón que de la WWF, la [[National Wrestling Alliance|NWA]], y la industria por completu sería determináu pol ésitu o fracasu del conceutu nuevu d'entretenimientu deportivu de McMahon, [[Wrestlemania]]. [[Wrestlemania]] yera un eventu de pagu-por-ver (pay-per-view) que [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] mercadeó como'l [[Super Bowl]] de la llucha llibre profesional.
[[Ficheru:Hulk Hogan.jpg|right|thumb|220px|[[Terrence Bollea|Hulk Hogan]], quien foi'l causante del '''Boom de la llucha llibre nos 80''', llevó a la WWE a ser conocida a nivel mundial.]]
El conceutu d'una súper cartelera de llucha llibre nun yera nuevu en Norteamérica; la [[National Wrestling Alliance|NWA]] realizaba [[Starrcade]] dende diba dellos años antes de [[WrestleMania]], y hasta'l vieyu [[Vince McMahon|Vincent K. McMahon]] había mercadeado grandes carteleres nel [[Shea Stadium]] de Nueva York tresmitíes por circuitu zarráu en dellos llugares. Sicasí, [[Vince McMahon|McMahon]] quería llevar a la [[World Wrestling Entertainment|WWF]] a les canales principales, impactando al públicu polo xeneral que nun yera fanáticos regulares de la llucha llibre. Llogró l'interés de los medios principales al convidar a celebridaes tales como [[Mr. T]] y [[Cyndi Lauper]] a participar nel eventu. [[MTV]]sobremanera, tenía una gran cantidá de cobertoria y programación de la WWE nestos momentos, no que foi llamáu la '''Rock 'n' Wrestling Connection''' (Conexón rock y llucha llibre). La nueva fórmula de lo que [[Vince McMahon|McMahon]] llamó '''Entretenimientu Deportivu''' foi un resonante ésitu financieru nel [[WrestleMania I|WrestleMania]] orixinal. Per dellos años depués del eventu, la WWE llogró grandes ésitos financieros sol lideralgu de [[Vince McMahon|McMahon]] y el so "héroe" norteamericanu, [[Hulk Hogan]], creando lo que dellos observadores llamaron la segunda era dorada de la llucha llibre profesional. Sicasí, al llegar la década de [[1990]] la fortuna de la WWE adulces tornó, cuantimás cuando los fanáticos a cencielles cansáronse de Hulk Hogan y los ángulos desaxeradamente absurdos.
==== La Nueva Xeneración (1992-1997) ====
La WWF llegó al so puntu más baxu cuando se fixeron acusaciones d'abusu y distribución d'[[esteroides anabólicos|esteroides]] en contra de [[Vince McMahon|McMahon]] y la WWE en [[1992]], xuníes a acusaciones d'acoso sexual de parte de dellos de los sos emplegaos. [[Vince McMahon|McMahon]] foi eventualmente exonerado, pero foi un desastre de rellaciones públiques pa la WWE. Envalórase que'l xuiciu de esteroides costó-y a la WWF $5 millones, y p'empeorar la so situación los ingresos de la empresa habíen baxáu sustancialmente comparáu con años anteriores. Pa compensar, [[Vince McMahon|McMahon]] retayó la paga de los lluchadores y personal d'oficina - en ciertos casos el retayu foi d'hasta 40 per cientu. Esti fechu ayudó a que munchos lluchadores de la WWE colar escontra la [[World Championship Wrestling|WCW]] ente [[1994]] y [[1996]], dalgunos d'ellos, figures tan grandes como [[Hulk Hogan]].
Col debú de [[Ric Flair]] y coronación como campeón mundial nel Royal Rumble del 19 de xineru de 1992, termina la hexemonía de [[Hulk Hogan]] como monarca de la WWE y gracies a la creación de [[Monday Night Raw]] el 11 de xineru de 1993 empieza una nueva visión de la llucha llibre escontra l'entretenimientu.
Mientres esta dómina, la WWE empezó una campaña publicitaria llamada la "''Nueva Xeneración de la WWF''". En contraste col pasáu, esta era foi dirixida pol [[Canadá|canadiense]] [[Bret Hart]], el más popular entós, y por lluchadores como [[The Undertaker]], [[Shawn Michaels]], [[Davey Boy Smith|The British Bulldog]], [[Owen Hart]] y [[Scott Hall|Razor Ramon]]. Sicasí, la popularidá de la WWE empezaría a aparrar en [[1995]], periodu nel cual [[Kevin Nash|Diesel]] foi [[WWE Championship|Campeón de la WWE]] pocu dempués del eventu [[Survivor Series (1994)|Survivor Series 1994]] hasta l'eventu [[Survivor Series (1995)|Survivor Series 1995]]. Esto dio-y la oportunidá al so competidor principal, [[World Championship Wrestling]] (WCW), d'aprovechase de la situación y, mientres la popularidá de la WWE baxaba, la de la WCW xubía.
En [[1996]], la WWF empezó a usar histories y ángulos pa un públicu más adultu, alquiriendo la categoría de solu aptu pa mayores, nun intentu de competir y nivelar más la so situación ante la [[World Championship Wrestling]] (WCW) esto daría orixe a la so segunda dómina d'oru, la [[The Attitude Yera]].
Sol mandu d'[[Eric Bischoff]], la [[World Championship Wrestling]] (WCW), empezó a usar los terribles recursos financieros del so propietariu, [[Ted Turner]], p'atraer a talentos establecíos na WWE. Empezando en [[1994]], estes alquisiciones incluyeron a [[Hulk Hogan]], [[Randy Savage|"Machu Man" Randy Savage]], [[Lex Luger]], [[Scott Hall]], [[Kevin Nash]] y munchos otros. En [[1995]], Bischoff aumentó'l so apueste al crear [[World Championship Wrestling|WCW Monday Nitro]], un programa por cable na canal de Turner [[TNT (canal de televisión)|TNT]], pa competir direutamente col programa principal de la WWEs qu'esi foi muncho primero, ''[[WWE Raw|WWF Monday Night Raw]]''. Eventualmente, cola fuercia de los sos nuevos talentos adquiríos de la WWE y la innovadora historia de la [[New World Order]], la WCW devasó a la WWE n'índiz d'audiencia y en popularidá.
==== Attitude Yera (1997-2002) ====
{{AP|Traición de Montreal}}
{{AP|The Attitude Yera}}
La rivalidá WWF/WCW llegó a un nuevu nivel en [[1997]], cuando McMahon decidió forzar al entós Campeón de la WWF [[Bret Hart]] a que se saliera de la compañía. L'añu anterior, a Hart ufiertóse-y una ufierta codalosa pa saltar a WCW. McMahon contra-atacó con una ufierta que valió muncho menos dineru, pero por un términu de 20 años y un puestu na empresa una vegada retiráu, polo que Hart alcordó quedase. Sicasí, McMahon darréu penóse del alcuerdu, polo que al añu díxo-y que nun podría cumplilo y que lo meyor sería que se fora a la WCW.
Sicasí, el mieu de McMahon ye que se fuera mientres yera Campeón de la WWF, yá que años antes, la Campeona Femenina de la WWF [[Debrah Miceli|Alundra Blayze]] robló cola WCW mientres tenía'l petrina y llanzar nun cubu de basura en WCW Nitro, polo que la WWF nun quería qu'asocediera un episodiu similar. Bret prometió que tal cosa nunca pasaría y punxo un alcuerdu de que l'anunciu de la so salida sería atrasáu hasta que la petrina pudiera ser trespasáu a un nuevu campeón. Sicasí, McMahon taba esmolecíu de que la noticia penerárase y buscó una manera na cual pudiera quita-y el títulu a Hart primero que l'alcuerdu fuera anunciáu en WCW Monday Nitro.
Sicasí, Hart tenía un problema col home que-y diba a quitar el títulu nel so últimio eventu de la WWE, [[Survivor Series (1997)|Survior Series]], [[Shawn Michaels]]. Hart usó una claúsula de control creativu sobre'l so personaxe pa nun perdelo ante Michaels nel so país natal, [[Canadá]]. Mientres la llucha, Michaels punxo a Hart nel so propiu finisher, the ''Sharpshooter'', pero l'árbitru, [[Earl Hebner]], siguiendo les instrucciones de Vince McMahon, ordenó que se sonara la campana p'acabar la llucha y anunciar a Michaels como'l ganador, a pesar de que Hart nunca se rindió.
McMahon usó les repercusiones del eventu pa crear un personaxe que pasaría a convertise nel malváu dueñu de la compañía, "Mr. McMahon", nos programes de la WWE. Esti personaxe carauterizar por ser un dictador que favorecía a los lluchadores que yeren "bonos pal negociu" sobre aquellos que yeren "problemáticos" como [[Stone Cold Steve Austin]]. Esto llevó a la rivalidá Austin vs. McMahon, que foi la piedra angular del nuevu conceutu de la '''[[The Attitude Yera|Yera Attitude]]'''.
[[Ficheru:Austinentrance.jpg|left|thumb|[["Stone Cold" Steve Austin]], quien ye consideráu la pilastra de la Era Attitude.]]
Siguiendo cola inercia provocada pola traición de Montreal, McMahon, al pie del so escritor en xefe [[Vince Russo]], movió a la WWE nuna direición más basada a la realidá llamada ''WWE Attitude'', camudando nel procesu'l logo corporativu de la compañía. Tomando emprestaes varies de les emocionantes histories y estilos de llucha llibre la entós insurxente promoción de llucha llibre ECW, la Era WWE Attitude yera basada grandemente na creciente popularidá del lluchador Stone Cold Steve Austin. Popular colos fanáticos dende ganar el tornéu de King of the Ring como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] en 1996, l'estilu d'Austin ganó abondos fanáticos a tal puntu que la WWE viose forzada a convertilo nun favoritu de los fanáticos en [[Wrestlemania 13]] mientres la primavera de 1997 (nun raru intercambiu, nel cual Bret Hart convertir en Heel y Steve Austin en Face depués de la llexendaria engarradiella ente dambos lluchadores). Mientres el branu y seronda de 1997, Austin aumentó la so estatus como un rebelde que taba dispuestu a retar cualquier autoridá al executar el so ''Stone Cold Stunner'' al anunciador de la WWE [[Jim Ross]], tamién al entós Comisionado [[Sgt. Slaughter]], y eventualmente al dueñu de la WWE Vince McMahon. La rivalidá d'Austin-McMahon empezó depués de que [[Stone Cold]] ganara'l [[Royal Rumble]] de 1998 pa convertise nel retador #1 del campeonatu de la WWE en [[Wrestlemania]] . McMahon dixo nuna conferencia de prensa pre-Wrestlemania que nun taba nos meyores intereses de la WWE que Austin fuera campeón. La rellación deteriorar pol intre de los siguientes años na programación de la WWE.
La era Attitude empezó por completu en [[Wrestlemania XIV]], cuando'l [[boxeador]] profesional [[Mike Tyson]] apaeció como convidáu especial pa la engarradiella del Títulu de la WWE ente los dos lluchadores más populares del momentu Shawn Michaels y Stone Cold Steve Austin. Michaels como [[Términos de Llucha Llibre Profesional#H|Heel]] yera'l líder de [[D-Generation X|DX]] y [[WWE Championship|campeón de la WWF]], con tou esto Michaels cargaba con una grave mancadura dende'l [[Royal Rumble (1998)]] y Austin como favoritu de los fans y ganador de les dos últimes ediciones del [[Royal Rumble]]. El momentu cume asocedió cuando una confrontación verbal ente Austin y Tyson terminó col lluchador faltando al boxeador. La llucha remató con una ''Stone Cold Stunner'' d'Austin, ganando'l títulu y Tyson traicionando y knockeando a Michaels quien foi amistosu con él. Los fanáticos que mercaron el [[pay-per-view]] ablucar al ver lo que pasó; esto definitivamente nun yera la era de Rock y Llucha Llibre infantil qu'inda esperaben de la WWF. Munchos más fanáticos que nun mercaron [[Wrestlemania]], incluyendo fanáticos de la [[WCW]], sintonizaron RAW a otru día y en selmanes subsiguientes. Esto foi l'empiezu de rivalidaes épiques ente'l "malváu promotor" Sr. McMahon y Austin. Per primer vegada en 18 meses, la WWE ganaríalu a [[WCW]] [[World Championship Wrestling|Monday Nitro]] nel índiz d'audiencia.
Anque a fines de 1997 y principios de 1998 la WWE perdió a los sos dos más grandes superestrellas d'años anteriores, [[Bret Hart]] pola traición de Montreal y [[Shawn Michaels]] dende [[Wrestlemania XIV]] por una mancadura sufrida nel [[Royal Rumble (1998)]] pal siguiente añu, la WWF vería nuevos favoritos de los fanáticos. [[The Rock]] convertir n'unu de los lluchadores profesionales más famosos na historia. [[Mick Foley]], conocíu entós como Mankind, convertir nuna de les figures más adoraes na llucha depués d'una inolvidable engarradiella nun Hell in a Cell nel ''King of the Ring'' de 1998. [[D-Generation X]], dirixida por [[Triple H]], convertir nel equipu más popular de la televisión, sustituyendo asina a la [[New World Order]]. Ente que la trama de [[WCW]] vs [[New World Order]] llograra casi llevar a la WWF a la ruina financiera, tábase agora convirtiendo en daqué vieyu, y los fanáticos volvieron a la WWE atraíos pola popularidá d'Austin y la naturaleza axatada de la programación televisiva.
Esti cambéu nun tuvo llibre de crítica. Munchos grupos familiares taben cafiantes cola violencia gráfica qu'usaba la WWF. Ellos, xunto a grupos feministes, consideraben que l'usu regular de muyeres p'atraer a televidentes yera ofensivu. Un grupu, el [[Parents Television Council]], realizó un boicó en contra de la WWE. Sicasí, la nueva presentación controversial apeló más a los fanáticos del nucleu de la WWE. Esti grupu foi fechu risión nel añu 2000 pol grupu Right To Censor, comandado por [[Steven Richards]], y cola participación de [[Bull Buchanan]], [[Charles Wright (lluchador)|The Godfather]], [[Sean Morley|Val Venis]] y [[Llisa Moretti|Ivory]].
[[Ficheru:Owen Hart.jpg|thumb|[[Owen Hart]], quien finó'l [[23 de mayu]] de [[1999]] nel eventu [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]].]]
La traxedia llegó'l [[23 de mayu]] de 1999, en [[Kansas City (Missouri)]]. [[Owen Hart]], sol so personaxe de superhéroe "Blue Blazer", suponíase que diba apaecer dramáticamente nel [[pay-per-view]] d'esa nueche [[WWF Over The Edge#1999|Over The Edge]], "volando" escontra'l ring al ser baxáu dende'l techu del coliséu. Mientres Hart yera baxáu escontra posición en preparación pa la so entrada, les sos atadures vencieron, y cayó por un altor d'aproximao 25 metros, topetando contra'l esquinero y depués rebotando escontra'l ring.
Los que taben viendo'l pay-per-view per televisión nun llegaron a reparar la muerte de Hart por cuenta de que'l direutor punxera una entrevista pregrabada xusto primero qu'asocediera l'accidente. Hart foi lleváu d'urxencies a un hospital cercanu, onde foi declaráu muertu pocu dempués de llegar. Un bien afeutáu [[Jim Ross]] fixo l'anunciu a l'audiencia televisiva una vegada llegaron les noticies al coliséu. Los fanáticos que taben dientro del Kemper Arena nun fueron informaos de la muerte de Owen. La decisión de siguir l'eventu foi -ya inda ye-, bien revesosa.
La nueche siguiente, la WWF dedicó-y el so programa de [[Raw is War]] a la memoria de Owen, al que se llamó Raw is Owen, mientres dellos lluchadores y emplegaos de la WWF compartíen memories sobre'l so amigu.
L'eventu ''Over the Edge'' de 1999 nunca foi convertíu al formatu de video o DVD por cuenta de la muerte de Hart. Amás, munches figures del "Blue Blazer" fueron removíes del mercáu. El so hermanu, Bret, que tenía yá una mala rellación con Vince McMahon por cuenta de la traición de Montreal, empezar a atacar verbalmente y culpar pola muerte de Owen.
El [[23 d'abril]] de [[1999]], la WWF llanzó un programa especial conocíu como [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] na cadena [[United Paramount Network|UPN]]. El programa convertir nuna serie selmanal el [[26 d'agostu]] de 1999. Caltúvose como'l programa más esitosu dende entós de la UPN.
Xunto al ésitu de la era Attitude, el [[29 d'ochobre]] de 1999, la compañía matriz de la WWF, World Wrestling Federation Entertainment, Inc., convertir nuna compañía pública na bolsa de valores, ufiertando 10 millones n'aiciones a $17 dólares caúna. La WWF anunció'l so interés en diversificar escontra otros negocios, incluyendo un club nocherniegu en Times Square, producción de películes y publicación de llibros.
Anque la WWF perdió a [[steve austin (lluchador)|Stone Cold Steve Austin]], por cuenta de delles mancadures, siguieron como una figura dominante nel índiz d'audiencia, y de la mesma convirtiéronse nuna sensación popular, debíu al surdimientu de [[The Rock]], como un iconu de la cultura popular (y actor de películes), y el desenvolvimientu de [[Triple H]], como figura estelar. El movimientu de talentu de la WCW escontra la WWF, incluyendo figures como [[Paul Wight|The Big Show]], [[Christopher Irvine|Chris Jericho]], [[Chris Benoit]], y [[Eddie Guerrero]], ayudó a ameyorar el talentu de les sos files, asesinando asina cualquier posibilidá de que la WCW, convirtiérase nuevamente nuna amenaza seria. L'escritor en xefe Vince Russo y el so asistente [[Ed Ferrara]] tuvieron ente los últimos grupos de talentu qu'abandonaren la empresa en 1999 pa llograr emplegos cola WCW. Fueron reemplazaos pol fináu [[Chris Kreski]], conocíu pola so habilidá pa caltener continuidá nes histories.
Nel [[2000]] la WWF, en collaboración cola cadena televisiva [[NBC]], anunció la creación de la [[XFL]], una nueva lliga de football profesional. Pero la lliga tuvo un pésimu índiz d'audiencia y NBC el sacu d'antena dempués d'un añu.
El 5 de febreru del 2001, [[Jim Ross]] confirmó nel "Ross Report" que dellos lluchadores de la empresa [[Extreme Championship Wrestling]] fueren contrataos pola WWF. Revelóse entós que [[Jerry Lynn]] y el Campeón Mundial [[Terry Gerin|Rhyno]] fixeron alcuerdos verbales, ente que [[Justin Credible]] y [[Bobby Eaton]] roblaron los sos respeutivos contratos el 26 de xineru de 2001. A Eaton foi-y asignáu'l desenvolvimientu de talentu dientro del territoriu de la [[Memphis Championship Wrestling]].
Poco dempués, [[Paul Heyman]] (quien anguaño ye'l mánager, de la super estrella Brock Lesnar), debutó como comentarista en [[WWE RAW|RAW]] (depués de que [[Jerry Lawler]] abandonara temporalmente la empresa, por cuenta de problemes cola so esposa [[Stacy Carter]], meyor conocida como ''The Kat''), [[Peter Senerchia|Tazz]], pel otru llau, movióse tamién a la función de comentarista, pero nel programa [[SmackDown!]]. La ECW (la empresa orixinal) quebró n'abril d'esi añu.
{{AP|The Alliance (llucha llibre)}}
[[Ficheru:HHH_after_winning_the_WWE_Undisputed_Championship.jpg|thumb|300px|[[Triple H]] sostién les petrines de campeón de la [[WWE Championship|WWF]] y de la [[WCW Championship|WCW]], unificaos como ''[[WWE Undisputed Championship|Undisputed Championship]]''.]]
Col ésitu masivu de WWF Attitude, la situación financiera de la WCW deterioróse significativamente, y la so nueva compañía matriz [[AOL Time Warner]] taba buscando desfacer de la división. En [[marzu]] del [[2001]], WWF Entertainment, Inc. adquirió la WCW de AOL Time Warner por US$7 millones. Mientres la tresmisión del postreru WCW Monday Nitro, McMahon (sol personaxe del Sr. McMahon) asumió control del programa, mientres la postrera media hora y Monday Night Raw, foi tresmitíu per primer vegada en TNT. Meses más tarde, McMahon y Bischoff reconciliaron les sos diferencies personales, y Bischoff robló cola WWE pa interpretar al Xerente Xeneral de RAW.
Dende'l momentu cume de la WCW a la fin de la década de 1990, los fanáticos de la llucha llibre suañaben con un feudu ente los dos federaciones. El plan orixinal yera que la WCW "asumiera control" de RAW, camudándolo de nuevu a WCW Monday Nitro. Sicasí, munches estrelles grandes de la WCW tales como [[Hulk Hogan|"Hollywood" Hulk Hogan]], [[Lex Luger]], [[Kevin Nash]], [[Bill Goldberg|Goldberg]], y [[Sting (lluchador)|Sting]] inda teníen contratos cola antigua compañía matriz de la [[WCW]](McMahon decidió nun mercalos), y toos decidieron esperar la duración de los sos contratos, en cuenta de dir trabayar con McMahon, por muncho menos dineru.
=== World Wrestling Entertainment (2002-presente) ===
==== Ruthless Agression (2002-2008) ====
Por cuenta de una demanda del [[World Wildlife Fund]] (tamién WWF), la empresa camudó'l so nome a '''World Wrestling Entertainment''' (WWE). La so compañía matriz, World Wrestling Federation Entertainment, tamién adoptó esti nome. La demanda foi por cuenta de que la compañía de llucha llibre violó un alcuerdu col Fondu sobre l'usu de les iniciales "WWF" nel [[Reinu Xuníu]]. En cuenta de intentar llegar a un alcuerdu financieru col Fondu, McMahon camudó'l nome de la compañía. El logo foi alteriáu y una campaña publicitaria llamada "Get The F Out" ("Saca la F") foi usada pa promover el cambéu. Amás, toles referencies visual y verbal sobre "WWF" y el logo de la World Wrestling Federation de la era "Attitude" fueron editaos nos antiguos archivos. Esta era foi llamada como ''WWE Ruthless Agression''.
{{Imaxe múltiple |
posición_tabla = right
| direición = vertical
| anchu = 230
| títulu = Marques de la WWE na actualidá | posición_título = center | fondu_de_títulu =
| testu = | posición_texto = left | fondu_de_texto =
posición_testu1 = left
| semeya1 = WWE Raw stage 2012-2016.jpg
| testu1 = [[WWE Raw|RAW]] dende [[1993]]| alineación_texto2 = left
| semeya2 = Shakedown 01 (31797512165).jpg
| testu2 = [[WWE Friday Night SmackDown!|SmackDown!]] dende [[1999]]
}}
Cuando'l novatu [[Brock Lesnar]], actual veceru de Paul Heyman, vence a la cara y campeón de WWE, [[The Rock]] el 25 d'agostu del 2002 da empiezu a una nueva xeneración de lluchadores, que marcaríen la renacencia de la compañía, sofitáu por nuevu talentos provenientes de los sos territorios de desenvolvimientu [[OVW]] y [[FCW]] como [[John Cena]], [[Randy Orton]] y [[Dave Bautista|Batista]]. Amás esta etapa carauterizar pola sulevación de quien fueren figures principales en WCW como [[Big Show]], [[Chris Benoit]], [[Booker T]], ente otros, y la popularización d'estrelles secundaries de la mesma compañía como [[Adam Copeland|Edge]], [[Eddie Guerrero]], [[Rey Mysterio]], ente otros.
Ensin la competencia de la WCW y l'atayante negación de Brock Lesnar a defender el so títulu en [[WWE Raw|Raw]], la WWE decidió romper la promoción en dos marques "separaes" basaes nos sos dos programes televisivos principales, [[WWE RAW|RAW]] y [[SmackDown!]]. So esti alcuerdu de "marques estremaes", cada marca tenía una plantía separada, tenía campeonatos esclusivos a la marca, y son dirixíes por distintos xerentes xenerales, que fueron camudaos en delles ocasiones. En xunu de 2003, la WWE empezó a alternar los eventos de pay-per-view ente les marques, RAW auspiciando un mes, SmackDown el siguiente, y asina socesivamente. Dambes marques xunir pa co-auspiciar los cuatro eventos de pay-per-view orixinales de la WWE: [[Royal Rumble]], [[WrestleMania]], [[Summerslam]] y [[Survivor Series]].
Smackdown pasó a ser una emulación de la sumida [[WCW]], compartiendo'l conceutu y l'horariu cola surgiente [[TNA]], Pa la espansión
de marques tomaron los títulos [[WCW World Heavyweight Championship]] y [[WCW United States Championship]] amás de distintos títulos en pareyes y storylines pa cada marca. Los lluchadores de Smackdown, tienen roles secundarios frente a los de Raw, como lluchadores principales.
Nel 2005, la WWE empezó un programa de "Lleendes", siguiendo asina la tradición d'inducir nuevos miembros al [[Salón de la Fama]] de la WWE mientres el fin de selmana de WrestleMania. Esto dexó-yos trabayar con lleendes tales como [[Roddy Piper|"Rowdy" Roddy Piper]] y Superstar Billy Graham para asina crear mercancía tales como ropa, figures, títulos , video xuegos y DVD ,(puedes consiguilos en [[wwe shop]]) . El programa de Lleendes empezó de manera informal cola introducción de WWE 24/7, el serviciu "on-demand" de la WWE y col esitosu DVD cola historia retrospectiva de Ric Flair. Más tarde mientres anguaño, añader a la llista superestrellas tales como [[Virgil Runnels|Dusty Rhodes]], [[Leon White|Big Van Vader]] y [[Jake Roberts|Jake "The Snake" Roberts]].
[[Ficheru:WWECWHD.jpg|thumb|180px|[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] (2006-2010)]]
El [[26 de mayu]] de [[2006]], WWE alicó la [[Extreme Championship Wrestling]] como la tercer marca de la empresa, emitiéndose'l programa na cadena [[Sci Fi]], nun principiu cola idea estremista orixinal d'[[Extreme Championship Wrestling|ECW]] pero más tarde alquiriendo'l conceutu de preparación de rookies, enllenando los combates de lluchadores regulares o desconocíos y alzando como campeones lluchadores de mediana categoría con necesidá d'un push o impulsu. Esto provocó la escayencia nel índiz d'audiencia del programa, llevando al so zarru y al desenvolvimientu na idea de formar nuevos talentos col so programa socesor, [[NXT]].
[[Ficheru:Chris Benoit in the Ring.jpg|thumb|left|200px|[[Chris Benoit]] finó'l 24 de xunu de 2007 nun actu d'[[Asesinatu doble y suicidiu de Chris Benoit|asesinatu doble y suicidiu]] que provocó que WWE retirara temporalmente tou lo rellacionao con él de la so empresa.]]
Una nueva traxedia impactaba per aquellos años a WWE cuando [[Chris Benoit]], lluchador profesional canadiense que lluchaba na empresa dende l'añu 2000, foi atopáu muertu'l [[25 de xunu]] de [[2007]] na so casa xunto a la so familia. La investigación policial concluyó que Chris Benoit asesinara a la so familia (compuesta pola so esposa la tamién lluchadora profesional -yá retirada- [[Nancy Benoit]] que lluchaba en WCW sol nome de ring ''Woman'' y el so fíu menor de siete años, Daniel) para depués quitar la vida, aforcándose con un cable d'una máquina de llevantar peses. Como respuesta pol impautu, que causó la traxedia, WWE retiró tou lo rellacionao con él de la so empresa y nunca enxamás volvería ser mentáu, nos programes de TV nin apaecería la so cara, nos archivos de video. Sicasí, en 2014 Chris Benoit volvería ser mentáu nuevamente pola WWE, amosando una alvertencia nes escenes, nes qu'apaez.
==== Yera PG, xeneración NXT (2008-2016) ====
El [[26 de setiembre]] de [[2007]], anuncióse que WWE ampliaría les sos operaciones internacionales. Al pie de les actuales oficines internacionales en Londres y Toronto, una nueva oficina internacional establecer en [[Sydney]]. El 21 de xineru de 2008, WWE fixo la transición a l'[[Alta definición]]. Tolos programes de televisión y de [[pay-per-view]] emitiéronse dempués nesti formatu. Amás, la WWE tamién introdució una nueva escenografía la cual utilízase pa los trés marques. A mediaos de 2008, anuncióse que los programes de la empresa enfocar a una redolada familiar camudando la so clasificación de [[TV-14]] a [[TV-PG]]. Nuna parte de 2007 el multimillonariu Donald Trump gobernó la WWE por culpa a la perda d'un apueste de Mr. McMahon.
[[Ficheru:SuperstarsuniversalWWEHDset.JPG|thumb|[[WWE Superstars]] (2009-2011).]]
El 19 de payares de 2008, la World Wrestling Entertainment llanzó la so rede social en llinia, WWE Universe qu'apaeció n'abril. Similar a la [[MySpace]], qu'ufierta los blogues, foros, y otres carauterístiques pa los fanáticos de WWE. El [[30 d'avientu]] de [[2010]], al traviés d'un comunicáu de prensa que cerraría WWE Universe bien llueu, cerrando'l [[1 de xineru]] de [[2011]]. El 9 de xineru de 2009, WWE anunció que se diba a cortar el 10% del so personal polo xeneral como parte d'un esfuerciu d'amenorgar 20 millones de dólares en costos. Los despidos inclúin a miembros de lluchadores del roster oficial, un númberu desconocíu d'axentes y productores, y cuatro árbitros. Tamién cerró les sos oficines n'Asia y Australia. Ente los despidíos atopábase xente como [[Sean Morley|Val Venis]], [[Ron Simmons]], [[D'Lo Brown]], [[Robert Remus|Sgt. Slaughter]] y [[Robert W. Howard|Hardcore Holly]].
El 14 d'abril de [[2009]], la '''WWE''' llanzó [[WWE Superstars on WGN America|Superstars]], un nuevu programa similar a WWE Tough Enough, nel cual emitíense lluches que yeren grabaes en ''[[WWE Raw|RAW]], [[SmackDown!]]'' y ''[[Extreme Championship Wrestling#Yera WWE|ECW]]'', lluchando principalmente, lluchadores que nun apaecíen nos otros programes. Amás, debíu al descontentu de la cadena Sy Fy col programa ''ECW on Sy Fy'', la WWE optó por cerrar la marca, anunciándolo'l [[2 de febreru]] de [[2010]] y emitiendo el [[16 de febreru]] l'últimu episodiu, creando la WWE un programa llamáu [[WWE NXT|NXT]], que teniá un formatu de [[Reality Show]], onde'l lluchadores del panel principal van ayudar a los mozos de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]] a xubir al panel principal faciéndose pasar polos sos entrenadores, sicasí por cuenta de la baxa audiencia'l programa salió del aire,(sacante en Llatinoamérica) ya inda se tresmite na páxina web de la WWE. A partir del 20 de xunu del 2012 [[WWE NXT|NXT]] convertir nuna marca como [[WWE RAW|Raw]] y [[SmackDown!]] solo que conformada con lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling|FCW]], como una división inferior.
A pesar del pocu ésitu de la [[Extreme Championship Wrestling|ECW]], surdieron grandes lluchadores como [[CM Punk]], [[John Morrison]], [[Kofi Kingston]], [[The Miz]], [[Sheamus]] y [[Jake Hager|Jack Swagger]] ente otros, quien conformaríen xunto a la xeneración de [[NXT]] una nueva xeneración de lluchadores. El 1 de xunu de 2010, [[Wade Barrett]] proclamaríase ganador de la primer temporada de [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]]. El 7 de xunu en [[WWE Raw|Raw]], debutaría interfiriendo nun combate ente [[John Cena]] y [[CM Punk]], xunto al restu de los competidores de dicha temporada, desmantelando'l ring y atacando a les comentaristes.<ref>{{cita web|url=https://ariesecuador.wordpress.com/2010/06/07/los-novatos-de-nxt-de-la-primer-temporada-invadieron-raw-y-estrozaron-a-john-cena-y-a-la-s-y-s/|títulu=Nexus invaden Raw y ataquen a John Cena y la S.Y.S.}}</ref> Nes cinco temporaes vieron grandes lluchadores que llegaron a faese grandes nomes. La tercer temporada, realizóse especialmente con muyeres, onde la gran protagonista [[April Jeanette|AJ Lee]], a pesar de nun ganar dicha temporada, convertir nuna gran diva nel personal estelar de la WWE, llegando a conquistar el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] con un récor de 295 díes col títulu ''(anque siendo superáu dos años más tarde por [[Nikki Bella]] con 301 díes)''. Siendo una de les protagonistes de la nueva xeneración de dives, depués de la pasada xeneración que sumió depués de [[WrestleMania XXVIII]], protagonizando ella xunto a la nueva xeneración [[WrestleMania XXX]] y [[WrestleMania 31]], en dichu periodu llegaría la debutante [[Saraya-Jade Bevis|Paige]], teniendo grandes combates tanto como compañeres como contrincantes, llegando dambes a quitar el campeonatu en dos causes.
Con cinco temporaes de NXT, llegar a ver grandes lluchadores como [[Ryan Reeves|Ryback]], [[Stu Bennett|King Barrett]], [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] y [[Windham Atayante|Bray Wyatt]], ente los más destacaos, llegaron en más d'una oportunidá a aportar a protagonistes en cada selmana, como'l más destacáu Daniel Bryan, llegando a [[WrestleMania XXX]] y vencer a [[Triple H]] nun combate, y nel eventu estelar ganando a [[Randy orton]] y [[Dave Batista|Batista]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]].
[[Ficheru:Daniel Bryan WWE Champion.jpg|miniaturadeimagen|derecha|[[Bryan Danielson|Daniel Bryan]] celebrando la so victoria al ganar el [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesáu de la WWE]] en [[WrestleMania XXX]].]]
Depués del formatu de temporaes, la [[WWE NXT (Serie de televisión)|NXT]] evolucionó llegando a llamase [[NXT Wrestling]], onde quedaría como una marca al igual que [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]]. Anque [[NXT Wrestling]] sería una marca al igual que les otres, solo tendría nel so personal lluchador nuevos, lluchadores provenientes de la [[Florida Championship Wrestling]] y del personal principal, que los sos lluchadores precisen ameyorar la so cualidaes nel ring. Dicha marca tendría campeonatos esclusivos como'l [[NXT Championship|Campeonatu NXT]], el [[NXT Tag Team Championship|Campeonatu en Pareyes]] y el [[NXT Women's Championship|Campeonatu de Muyeres]]. Amás del NXT, la WWE anunciaría'l 3 de xineru de 2011, la torna de [[WWE Tough Enough|Tough Enough]], pa traer lluchadores novatos, fora de los profesionales.
El 18 de xunetu de 2011 anuncióse que [[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]] convirtiérase nel nuevu vicepresidente executivu de la WWE, ([[Términos de llucha llibre profesional#k|kayfabe]]), y creó la "Yera SuperShow" na cual los lluchadores podríen competir en dambos programes (''[[WWE Smackdown|Smackdown]]'' y ''[[WWE Raw|Raw]]'') pasando a ser como antes de la división de marques, polo que los campeonatos, empezaron a tar disponibles pa dambes marques, y el [[WWE Draft]] dexó de realizase, por cuenta de que los funcionarios de la WWE ver innecesariu, rematando asina la [[WWE Brand Extension|Estensión de Marques]]. Tamién se creó'l programa [[WWE Saturday Morning Slam]], emitida los sábados pela mañana con una calificación TV-G (nivel inferior a la clasificaion habitual de TV-PG), por cuenta de que ta dirixíu específicamente a los neños, nun va cuntar con nengún movimientu violentu por cuenta de la so naturaleza violenta.
En 2011, el lluchador [[CM Punk]] realizó una promo improvisáu, onde apuntó escontra'l lluchador [[John Cena]] criticando les oportunidaes que se-y daben a él, autodenominándose él el meyor lluchador del mundu, mereciendo más les oportunidaes que'l mesmu Cena, llegando a dicir que la empresa taría meyor si [[Vince McMahon]] tuviera muertu. Nesi momentu'l so micrófonu foi cortáu del aire, y el programa salió a comerciales. Depués de la so victoria en [[WWE Money in the Bank#2011|Money in the Bank]] sobre John Cena, CM Punk dir de la empresa pero volvería pa llegar a volver ser campeón, depués de perdelo ante [[Alberto Rodríguez (lluchador)|Alberto del Río]]. Depués de ser campeón por más de 400 díes, perder ante [[Dwayne Johnson|The Rock]]. Pero mientres el so llargu reináu, siendo'l más llargu de los postreros 27 años, debutaría'l grupu [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] conformáu por [[Colby Lopez|Seth Rollins]], [[Joe Anoa'i|Roman Reigns]] y [[Jonathan Good|Dean Ambrose]], lluchadores de la NXT quien llegaron al personal principal, llegando los trés a ser una xeneración nuevo y distinto. Teniendo grandes rivalidaes ante [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]] y [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] como exemplu, estos postreros provocaron que Rollins traicionara a los sos compañeros, teniendo oportunidaes al ganar el [[Money in the Bank#2014|Maletu del Money in the Bank]], trocándolo en [[WrestleMania 31]] ganando'l [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de la WWE]], nuna llucha que taba en cursu ente [[Brock Lesnar]] y Roman Reigns, siendo'l primeru na historia en consiguir dicha fazaña. Depués punxo'l so títulu en xuegu ante [[John Cena]], y este punxo en xuegu'l [[WWE United States Championship|Campeonatu de los Estaos Xuníos]] en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam 2015]], saliendo Rollins victoriosu siendo'l primeru na historia en tener el Campeonatu Mundial y el de los Estaos Xuníos coles mesmes.
N'[[agostu]] del [[2012]], la WWE llegó a un alcuerdu cola World Wildlife Fund pa volver usar nuevamente'l so antiguu logo de WWF na so biblioteca de videos.<ref>{{cita web|url=https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|títulu=#WWE va poder utilizar nuevamente la #WWF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181005105447/https://fcwwecl.wordpress.com/2012/08/08/wwe-podra-utilizar-nuevamente-la-wwf/|fechaarchivu=2018-10-05}}</ref>
Pa entamos del 2014, [[Paul Levesque]] poner en contautu con [[Steve Borden]], lluchador que yá recibiera ufiertes, pa ser integrante del roster de WWE n'años anteriores, refugándolos toos nel so momentu. Depués de munches conversaciones, llegaron a un alcuerdu por que fixera el so tan esperáu debú nel eventu [[Survivor Series]] d'esi añu, [[Steve Borden]] más conocíu como [[Sting (lluchador)|Sting]], yera conocíu hasta esi entós, como'l lluchador que nunca foi a la empresa de [[Vince McMahon]]. L'apaeció siendo [[Términos de llucha llibre profesional|Face]], atacando a Triple H y faciendo perder al equipu [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]], que tenía nes sos files a [[Seth Rollins]] con quien depués, Sting enfrentar en Night of Champions. Dende [[Survivor Series]], [[Sting]] empecipió'l so feudu con [[Triple H]] siendo termináu en [[WrestleMania 31]], eventu que foi celebráu nel [[Levi's Stadium]] na ciudá de [[Santa Clara, California]] y recaldaría 139 millones de dólares, amás de 23,2 millones n'impuestos, convirtiéndose nel eventu con mayor recaldación na historia de WWE, hasta estos tiempos.
El 13 de xunetu de 2015, [[Stephanie McMahon]], empecipió una revolución» na división de Dives, onde se formaron 3 equipos, [[The Bella Twins|Team Bella]] ([[The Bella Twins|Nikki Bella]], [[The Bella Twins|Brie Bella]] y [[Victoria Crawford|Alicia Fox]]) quien se formaren en [[WWE SmackDown|SmackDown]] el 18 de xunu, el [[Team PCB]] ([[Saraya-Jade Bevis|Paige]], [[Ashley Flair|Charlotte]] y [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]) y el [[Team B.A.D.]] ([[Sasha Banks]], [[Trinity Fatu|Naomi]] y [[Sarona Reiher|Tamina]]). Esto llevar a un [[Tipos de combates de llucha llibre profesional|Triple Threat Match]] en [[WWE Battleground|Battleground]], quien arreyaba a un miembru de cada equipu. Sasha Banks representó al Team B.A.D, Charlotte al Team PCB y Brie al Team Bella, nesa llucha Charlotte llogró faese cola victoria. Mientres les siguientes selmanes el feudu siguió ente los equipos llevándoles a [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], onde s'enfrentaron Team Bella, Team PCB y Team B.A.D. nun Elimination Match, que ganó PCB. Una vegada rematada la Revolución de Dives, la entós [[WWE Dives Championship|Campeona de Dives]] [[Ashley Fliehr|Charlotte]] defendería'l so títulu ante [[Rebecca Quin|Becky Lynch]] y [[Sasha Banks]] en [[WrestleMania 32]]. Sicasí, ante una gran demanda pol fin de la división de dives pa dar pasu a la nueva división de Muyeres, inaugurar mientres el Kick-Off de [[WrestleMania 32]] por [[Amy Dumas|Lita]] el nuevu ya inaugural [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín de WWE]], que terminó ganando Charlotte al vencer a Lynch y Banks, convirtiéndose Charlotte na postrera Campeona de Dives y la primer Campeona Femenina de WWE. Amás de ser la primera y única n'ostentar el [[NXT Women's Championship|Campeonatu Femenín de NXT]], el [[WWE Dives Championship|Campeonatu de Dives]] y el [[WWE Women's Championship|Campeonatu Femenín]] nel so haber.
==== "The New Era": Segunda Separación de Marques (2016-presente) ====
Na edición de ''[[WWE Raw|RAW]]'' dempués de [[WrestleMania 32]], [[Vince McMahon]] dexó a cargu del programa a [[Shane McMahon]], quien prometió traer cambeos y empezar una nueva era. Mientres les selmanes que Shane tuvo al mandu de ''RAW'', debutaron lluchadores como [[Uhaa Nation|Apollo Crews]], [[The Vaudevillains]], [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] [[Luke Gallows & Karl Anderson|&]] [[Karl Anderson]], [[Dana Brooke]], [[Enzo Amore & Big Cass]]. En [[WWE Payback#2016|Payback]], Vince decidió que tantu [[Shane McMahon|Shane]] como [[Stephanie McMahon]] taríen encargaos de dirixir ''RAW'', polo que tendríen de compartir el poder. El [[25 de mayu]] de [[2016]], al traviés de WWE.com, anuncióse que ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' va empezar a ser emitíu en direuto los díes martes, al traviés d'[[USA Network]] a partir del [[19 de xunetu]], y que va cuntar col so propiu plantel de lluchadores, empecipiando una nueva separación de marques.<ref>[http://www.wwe.com/shows/smackdown/article/smackdown-live-usa-network-july-19 SmackDown going live on USA Network on a new night with distinct roster starting July 19]</ref> Polo que Stephanie y Mick Foley dirixiríen Raw, ente que Shane y Daniel Bryan van facer en Smackdown Live. En [[WWE Battleground|Battleground 2016]], enfrentar nel eventu estelar pol [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]], [[Roman Reigns]], [[Seth Rollins]] y el campeón defensor, [[Dean Ambrose]]. Ambrose ganó'l combate, y trayéndose consigo'l [[WWE Championship|Campeonatu de la WWE Mundial Pesáu]] a [[WWE SmackDown|Smackdown]]. De resultes, [[WWE Raw|Raw]] implementaría como nuevu títulu mundial al [[WWE Universal Championship]], teniendo como campeón inaugural a [[Finn Bálor]]. La separación de les marques, causó que cada marca tuviera eventos propios, [[WWE SmackDown|Smackdown]] fadríase cargu de [[WWE Backlash|Backlash]], [[WWE No Mercy|No Mercy]], [[Tables, Ladders & Chairs Match|TLC]] y [[Elimination Chamber]], ente que [[WWE Raw|Raw]] facer de [[WWE Clash of Champions|Clash of Champions]] (antes Night of Champions), [[Hell in a Cell]], [[WWE Roadblock|Roadblock: The End of the Line]] y [[WWE Fastlane|Fastlane]].
El primer eventu que contuvo a dambes marques, foi [[SummerSlam (2016)|Summerslam]], eventu nel cual [[Finn Bálor]] convertir nel primer [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]], ganando a [[Seth Rollins]]. A otru día, por cuenta de una mancadura contraida nel combate con Rollins, Bálor tuvo que dexar vacante'l campeonatu. Dicha mancadura alloñar de 4 a 6 meses del ring. Selmanes dempués, [[Kevin Owens]] ganaría a [[Seth Rollins]], [[Roman Reigns]] y [[Big Cass]], convirtiéndose nel segundu Campeón Universal. En [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]], [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] y [[WWE Raw|Raw]] engarraríen pa ver, que marca yera cimera. [[The Miz]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendió'l so [[Intercontinental Championship]] contra [[El Generico|Sami Zayn]], de [[WWE Raw|Raw]], ente que [[Brian Kendrick]], de [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[Kalisto]], de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]], defendiendo'l so [[Cruiserweight Championship]]. [[WWE Raw|Raw]] ganó a [[WWE SmackDown|SmackDown]] na categoría de Women's y Tag Teams, ente que [[WWE SmackDown|SmackDown]] ganaría na categoría de Superstars, nun combate que duró, alredor d'una hora. [[Bill Goldberg|Goldberg]] fixo'l so regresu a los rings, enfrentando a [[Brock Lesnar]], a quien ganó en menos de dos minutos nel eventu estelar.
El 18 de xunu enfrentáronse [[Carmella]], [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]] na llucha pol maletu, [[Carmella]] ganó ésti entós que Ellsworth lo descolgara y dar convirtiéndose na primera [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de WWE. Dos díes depués, [[Daniel Bryan]] decidió desaposiar a Carmella del maletu al nun dexar l'aición de Ellsworth nel pasáu eventu, convirtiendo a Carmella na primer lluchadora en devolver el maletu de [[Money in the Bank]] y apautando una nueva llucha pol maletu na siguiente emisión de [[WWE SmackDown|Smackdown Live]]. Por igual que [[WWE SmackDown|Smackdown Live]] a faer historia col primer [[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]] na historia de '''WWE''' na edición de 26 de xunu de 2017 en [[WWE Raw|Raw]] fíxose historia col primer [[Términos de llucha llibre profesional|Gauntlet Match]] de Muyeres quien ganó este foi [[Sasha Banks]] amás participaron [[Bayley (lluchadora)|Bayley]], [[Ashley Sebera|Dana Brooke]], [[Tenille Dashwood|Emma]], [[Mickie James]] y [[Lina Fanene|Nia Jax]]. Depués de lo asocedío coles Muyeres de [[WWE SmackDown|SmackDown Live]] na edición 27 de xunu de 2017 [[Carmella]] convertir na oficial ganadora del [[Money in the Bank]] de Muyeres dempués del discutiniu de como ganó nel [[WWE Money in the Bank|PPV Money in the Bank]] nesta nueva llucha ganó a [[Charlotte Flair]], [[Natalya]], [[Tamina Snuka|Tamina]] y [[Becky Lynch]].
== Alianza con Fox Sports y espansión escontra Llatinoamérica ==
El 18 de [[setiembre]] de [[2014]], WWE anunció un alcuerdu de 5 años cola cadena [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]]. La empresa confirmó que va tar disponible en 56 millones de llares tantu nes canales FOX Sports como na ufierta Premium de FOX n'América Llatina, incluyendo Paraguay, Arxentina, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Uruguái, Brasil, Méxicu, Colombia, Chile, Perú, República Dominicana y Centroamérica. L'asociación va ufiertar más de 480 hores de conteníu orixinal de WWE per añu. El 6 d'[[ochobre]] de [[2014]] tresmitióse'l primera WWE RAW en direuto pa toa Llatinoamérica al traviés de [[Fox Sports (Llatinoamérica)|Fox Sports]] y [[Fox Sports 2]].
== Programa de Salú y Bienestar de Talentos ==
El Programa de Salú y Bienestar de Talentos (''The Talent Wellness Program'' n'inglés) ye un programa contra les drogues, l'alcohol y problemes cardiacos. Ye un programa esclusivu de la empresa World Wrestling Entertainment, que s'empecipió en febreru de 2006, pocu dempués de la repentina muerte d'unu de los sos talentos de más altu perfil, [[Eddie Guerrero]]. Les pruebes de detección de la policía indicaron consumu recreativu de drogues y l'abusu de melecines recetados, incluyendo los esteroides anabólicos.
El talentu pasa por una prueba añalmente pa detectar enfermedaes pre-esistentes o en desenvolvimientu en cuestiones cardiaques. Les evaluaciones cardiaques tán al cargu de la ''New York Cardiology Associates PC''.
El programa foi apocayá defendíu fuertemente por WWE por cuenta de que 11 emplegaos tán venceyaos con farmacies illegales y venceyen a los lluchadores na compra de esteroides inclusive dempués de que la política poner en marcha. WWE despidió y suspendió a los 11 emplegaos dempués de la lliberación de los sos nomes en rellación cola compra de esteroides y anabólicos.
WWE ta siendo investigada pola Casa de Comisión de Supervisión y Reforma del Gobiernu de los Estaos Xuníos tocantes al so talentu la política de bienestar, dempués de la muerte d'unu de los lluchadores, [[Chris Benoit]], pudiendo tar venceyáu al abusu de esteroides.
N'agostu de 2007, WWE suspende diez lluchadores profesionales dempués de la violación de la so Política de Bienestar surdíu dempués de los informes que fueron tolos veceros d'una farmacia pirata n'Orlando, Florida. Según una declaración atribuyida al abogáu de la WWE Jerry McDevitt, un oncenu lluchador, más tarde añadióse a la llista de suspensión.
Per otra parte, por cuenta de la política de salú, los médicos fueron capaces de diagnosticar a unu de los sos lluchadores con una dolencia del corazón qu'otra manera probablemente pasara inalvertíu hasta que fuera demasiáu tarde. N'agostu de 2007, l'entós [[WWE United States Championship|campeón de los Estaos Xuníos]], [[Alvin Burke, Jr.]] (más conocíu como Montel Vontavious Porter) foi diagnosticáu col [[síndrome de Wolff-Parkinson-White]], que si nun fuera diagnosticáu a tiempu traxera consecuencies mortales. La enfermedá foi afayada mientres Montel Vontavious Porter taba pasando por un chequeo de rutina de Bienestar.
== Espansión: Más allá de la llucha llibre ==
Amás de la llucha llibre contrataron a empreses tales como Topps, [[Acclaim]], [[THQ]], [[Mattel]], [[2K Sports]] y JAKKS Pacífic pa producir xuegos de videu y figures d'aición, WWE pasó n'otres árees d'interés col fin de comercializar el so productu.
* '''[[WWE Network]]''': ye una canal de [[televisión per cable]] el cual salió al aire nel mes de [[febreru]] de [[2014]]. El cual cunta colos 12 [[PPV]] los eventos tresmitir en vivu. Amás cuanta con programes como [[NXT]], ''[[Total Dives]]'' y más programes locales. Tamién van tar disponibles tolos [[PPV]] eventos na historia de ''WWE''.
* '''[[WWE Studios]]''': Ye una filial de la WWE creada en 2002 pa crear y desenvolver llargumetraxes. Enantes conocíu como [[WWE Studios|WWE Films]].
* '''[[WWE Niagara Falls]]''': Ye un establecimientu minorista y d'ociu que s'atopa nes [[Tabayones del Niágara]], Ontario, y ye propiedá de la WWE
* '''[[WWE The World]]''' (antes conocida como WWF Nueva York): Foi un restorán-chigre y tienda d'alcordances na ciudá de Nueva York
* '''[[WWE Music Group]]''': Ye una filial que s'especializa n'álbumes de la música d'entrada de lluchadores de WWE. Tamién sacaron a la venta discos grabaos polos mesmos lluchadores.
* '''[[WWE Home Video]]''': Ye una filial que s'especializa na distribución de la compilación de VHS, DVD y Blu-ray Disc de WWE sobre los [[pagu per eventu]], les compilaciones de lluchadores de WWE (lluches y biografíes de los lluchadores de la WWE).
* '''[[WWE Books]]''': Ye una filial de WWE que sirve pa publicar autobiografíes de ficción y sobre los lluchadores de la WWE, detrás de les cámares de WWE, llibros ilustraos, calendarios, llibros p'adultos, nuevos, y otros llibros de polo xeneral.
* '''[[WWE Magacín]]''': Ye la [[revista]] mensual y actual de la WWE.
== Campeonatos actuales ==
{{AP|Campeonatos na WWE|l1=Llista de campeonatos na WWE}}
Anguaño la empresa tien 13 campeonatos, que son defendíos nos programes de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown|SmackDown]] o n'eventos [[Pagu per visión|pague-por-ver]], siendo los campeonatos más importantes el [[WWE Championship]] y el [[WWE Universal Championship]].
== Próximos eventos PPVs ==
{{AP|Eventos pague-por-ver de la WWE|l1=Llista d'eventos PPVs}}
Na siguiente tabla, espónense los eventos PPVs actuales de la WWE en cursu, a la izquierda el qu'acaba d'asoceder, en mediu l'eventu en producción, y el derechu l'eventu por realizase:
{{socesión
| predecesor = [[WWE Hell in a Cell#2017|Hell in a Cell]]
| títulu = [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]]
| periodu = [[22 d'ochobre]] de [[2017]]
| socesor = [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]]
}}
== Personal de WWE ==
=== Raw ===
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Brock Lesnar]]]]
[[Ficheru:Intercontinental Champion The Miz.jpg|miniaturadeimagen|253x270px|[[The Miz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome Real
!style="background:#FFCCCC;"width=34%|Notes
|-
| [[Uhaa Nation|Apollo Crews]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/apollo-crews|títulu=Apollo Crews Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
| Sesugh Uhaa<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/10/08/apollo-crews/|títulu=Apollo Crews|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bill Morrissey|Big Cass]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-cass|títulu=Big Cass: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| William Morrissey<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=21381|títulu=Big Cass|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Lligamentu cruzáu anterior|LCA]] (rodía esquierda).}}
|-
| [[The Big Show|Big Show]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-show|títulu=Big Show: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Paul Donald Wight
| {{small|Inactivu: mancadura na [[cadril]]}}.
|-
| [[Bo Dallas]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|títulu=Bo Dallas: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161024033507/http://www.wwe.com/superstars/bo-dallas|fechaarchivu=2016-10-24}}</ref>
| Taylor Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/bo-rotunda/|títulu=Bo Dallas|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=27 de mayu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Braun Strowman]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/braun-strowman|títulu=Braun Strowman: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Adam Scherr<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2015/12/01/braun-strowman/|títulu=Braun Strowman|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Bray Wyatt]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bray-wyatt|títulu=Bray Wyatt|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Windham Rotunda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/duke-rotunda/|títulu=Bray Wyatt|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=5 de setiembre de 2016}}</ref>
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Brock Lesnar]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/brock-lesnar|títulu=Brock Lesnar: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Brock Lesnar<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/01/18/brock-lesnar/|títulu=Brock Lesnar|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Inactivu: Actividaes nel llar.}}
|-
| [[Cesaro]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/cesaro|títulu=Cesaro: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Claudio Castagnoli<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/10/14/claudio-castagnoli/|títulu=Cesaro|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=16 de setiembre de 2011}}</ref>
| {{small|Anfitrión de ''Clash with Cesaro''.}}
|-
| [[Brian Myers|Curt Hawkins]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/curthawkins|títulu=Curt Hawkins|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Brian Myers<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/05/curt-hawkins/|títulu=Curt Hawkins|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Curtis Axel]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/curtis-axel|títulu=Curtis Axel: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joseph Hennig<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/06/02/michael-mcgillicutty/|títulu=Curtis Axel|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Darren Young]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/darren-young|títulu=Darren Young: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Frederick Rosser III<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=4919|títulu=Darren Young|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura nel coldu.}}
|-
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dash-wilder|títulu=Dash Wilder|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref>
| Daniel Wheeler<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=7159|títulu=Dash Wilder - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de |2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Dean Ambrose]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|títulu=Dean Ambrose|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Jonathan Good<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/04/06/jon-moxley/|títulu=Dean Ambrose|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=28 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Elias Samson|Elias]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/elias|títulu=Elias|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
| Jeffrey Sciullo
|
|-
| [[Finn Bálor]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/finn-balor|títulu=Finn Bálor: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Fergal Devitt<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2013/03/10/prince-devitt/|títulu=Finn Balor|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Goldust]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldust|títulu=Goldust: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Dustin Runnels<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/goldust-2/|títulu=Goldust|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Heath Slater]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/heathslater|títulu=Heath Slater|publisher=WWE|fechaaccesu=21 de xineru de 2011}}</ref>
| Heath Miller<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/heath-slater/|títulu=Heath Slater|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=6 de setiembre de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Jason Jordan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jasonjordan|títulu=Jason Jordan|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013}}</ref>
| Nathan Everhart
|
|-
| [[Jeff Hardy]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|títulu=Jeff Hardy|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref>
| Jeffrey Nero Hardy
| {{small|Inactivu: mancadura del [[Manguitu de los rotadores|manguitu rotador (costazu)]]}}.
|-
| [[John Cena]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/john-cena|títulu=John Cena Bio|obra=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2011}}</ref>
| John Cena |
{{small|Asignáu como axente llibre ([[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]).}}
|
|-
| [[Kane]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kane|títulu=Kane|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Glenn Jacobs<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=33|títulu=Glenn Jacobs|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Karl Anderson]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/karl-anderson|títulu=Karl Anderson: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Chad Allegra
|
|-
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/luke-gallows|títulu=Luke Gallows: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Andrew Hankinson
|
|-
| [[Matt Hardy]]
| Matthew Moore Hardy
|
|-
| [[The Miz]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/themiz|títulu=The Miz|publisher=WWE|fechaaccesu=14 d'abril de 2009}}</ref>
| Michael Mizanin<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/12/the-miz/|títulu=Michael Mizanin|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental]].}}
|-
| [[R-Truth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/r-truth|títulu=R-Truth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ron Killings
|
|-
| [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rhyno|títulu=Rhyno|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=27 de marzu de 2016}}</ref>
| Terrance Gerin
|
|-
| [[Roman Reigns]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|títulu=Roman Reigns: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Joe Anoa'i
| {{small|Inactivu: Enfermu por meninxitis viral.}}
|-
| [[Samoa Joe]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/samoa-joe|títulu=Samoa Joe: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Nuufolau Seanoa<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=676|títulu=Samoa Joe - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactivu: mancadura na rodía.}}
|-
| [[David Harwood|Scott Dawson]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scott-dawson|títulu=Scott Dawson: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| David Charwood<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=12068|títulu=Scott Dawson - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|{{small|Inactivu: mancadura nel bíceps.}}
|-
| [[Seth Rollins]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|títulu=Seth Rollins: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Colby Lopez
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de Raw]].}}
|-
| [[Sheamus]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sheamus|títulu=Sheamus: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Stephen Farrelly
|
|-
| [[Titus O'Neil]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/titus-oneil|títulu=Titus O'Neil: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Thaddeus Bullard Sr.
|
|}
==== Lluchadores de Raw ====
[[Ficheru:Alexa Bliss as Raw Women's Champion.jpg|miniaturadeimagen|304x304px|[[Alexa Bliss]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;" width=18%|Nome Real
!style="background: #FFCCCC;width=34%|Notes
|-
| [[Alexa Bliss]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/alexa-bliss|títulu=Alexa Bliss|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de xunetu de 2016}}</ref>
| Alexis Kaufman
| {{small|[[Raw Women's Championship|Campeona Femenina de Raw]].}}
|-
| [[Alicia Fox]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/alicia-fox|títulu=Alicia Fox: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|Victoria Crawford
|
|-
| [[Asuka (lluchadora)|Asuka]] [[Ficheru:Injury icon 2.svg|12px]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/asuka|títulu=Asuka: Bio|obra='''WWE'''|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kanako Urai<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=13979|títulu=Asuka - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| {{small|Inactiva: mancadura na [[clavícula]].}}
|-
| [[Bayley (lluchadora)|Bayley]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/bayley|títulu=Bayley: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Pamela Rose Martínez
|
|-
| [[Dana Brooke]]<ref name=":0">{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/dana-brooke|títulu=Dana Brooke: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Mae Sebera
|
|-
| [[Emma (lluchadora)|Emma]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/emma|títulu=Emma|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921070510/https://www.wwe.com/superstars/dives/emma|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Tenille Dashwood
|
|-
| [[Mickie James]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mickie-james|títulu=Mickie James|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2016}}</ref>
| Mickie James-Aldis
|
|-
| [[Nia Jax]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/nia-jax|títulu=Nia Jax: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Savelina Fanene
|
|-
| [[Paige]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/paige|títulu=Paige: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Saraya-Jade Bevis
|
|-
| [[Sasha Banks]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sasha-banks|títulu=Sasha Banks: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Mercedes Kaestner-Varnado
|
|-
| [[Summer Rai]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/summer-rai|títulu=Summer Rai: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190923132933/https://www.wwe.com/superstars/summer-rai|fechaarchivu=2019-09-23}}</ref>
| Danielle Moinet
|
|}
==== Equipos de Raw ====
[[Ficheru:Ambrose and Rollins at WM30.jpg|miniaturadeimagen|248x248px|[[Seth Rollins]] & [[Dean Ambrose]].]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #FFCCCC;"width=18%|Nome
!style="background:#FFCCCC;"width=28%|Miembros
!style="background:#FFCCCC;"width=24%|Notes
|-
| [[Cesaro & Sheamus]]
| [[Cesaro]] y [[Sheamus]]
|
|-
| [[Luke Gallows & Karl Anderson|Gallows & Anderson]]
| [[Drew Hankinson|Luke Gallows]] y [[Karl Anderson]]
|
|-
| [[Heath Slater & Rhyno]]
| [[Heath Slater]] y [[Rhino (lluchador)|Rhyno]]
|
|-
| [[The Hardy Boyz]]
| [[Jeff Hardy]] y [[Matt Hardy]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Jeff Hardy.}}
|-
| The Miztourage
| [[The Miz]], [[Curtis Axel]] y [[Bo Dallas]]
|
|-
| [[The Revival]]
| [[Daniel Wheeler|Dash Wilder]] y [[Scott Dawson]]
| {{small|Inactivos: mancadura de Dawson.}}
|-
| [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]]
| [[Dean Ambrose]], [[Seth Rollins]] y [[Roman Reigns]]
| {{small|[[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de Raw]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|miniaturadeimagen|311x311px|[[Triple H]] y [[Stephanie McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="font-size:100%;"
|-
! style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome
!style="background: #FFCCCC;" width="18%" |Nome Real
! style="background: #FFCCCC;" width="34%" |Notes
|-
| [[Bob Backlund]]
| Robert Backlund
| {{small|Mánager de Darren Young.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/coreygraves|títulu=Corey Graves|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Polinsky<ref name=":1">{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=1999|títulu=Matt Polinsky|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[David Otunga]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/davidotunga|títulu=David Otunga|publisher=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2010}}</ref>
| David Otunga Sr.<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/02/21/david-otunga/|títulu=David Otunga|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Comentarista. <br /> Inactivu: Por filmación de película.}}
|-
| [[Kurt Angle]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/kurt-angle|títulu=Perfil de Kurt Angle|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Kurt Steven Angle
| {{small|Xerente Xeneral<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Maryse Ouellet|Maryse]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maryse|títulu=Maryse|publisher=WWE|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref>
| Maryse Mizanin
| {{small|Mánager de The Miz. <br />Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Michael Cole]]<ref name=":2">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/michaelcole|títulu=Michael Cole|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| Michael Coulthard<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/michael-cole/|títulu=Michael Coulthart|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Comentarista.<br />Anfitrión de ''Michael Cole's Weekly Sit-Down Interviews''.}}
|-
| [[Paul Heyman]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/paulheyman|títulu=Paul Heyman|publisher=WWE|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| Paul Heyman<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=234|títulu=Paul Heyman, Jr.|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|Mánager de Brock Lesnar.}}
|-
| [[Stephanie McMahon]]
| Stephanie McMahon
| {{small|Comisionada. <br /> Lluchadora ocasional.}}
|-
| [[Triple H]]
| Paul Michael Levesque
| {{small|Direutor d'Operaciones (storyline). <br /> Vicepresidente executivu. <br /> Productor principal de NXT. <br /> Lluchador ocasional}}
|}
=== Personal de 205 Live ===
{{AP|WWE 205 Live#Plantel de WWE 205 Live|l1=205 Live}}
=== SmackDown Live ===
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Jinder Mahal at Superstars taping in London 17th April 2012 (7282713292).jpg|miniaturadeimagen|380x380px|[[Jinder Mahal]]]]
[[Ficheru:Baron Corbin with André the Giant trophy.jpg|miniaturadeimagen|257x257px|[[Baron Corbin]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Matt Rehwoldt|Aiden English]]<ref name=":3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aidenenglish|títulu=Aiden English|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Matthew Rehwoldt
|
|-
| [[A.J. Styles|AJ Styles]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/aj-styles|títulu=AJ Styles Bio|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de febreru de 2016}}</ref>
| Allen Jones
|
|-
| [[Tom Pestock|Baron Corbin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/baroncorbin|títulu=Baron Corbin|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Thomas Pestock
| {{small|[[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].}}
|-
| [[Big Y]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/big-y|títulu=Big Y: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921073753/https://www.wwe.com/superstars/big-y|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Ettore Ewen<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=16148|títulu=Big Y|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Bobby Roode]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bobby-roode|títulu=Bobby Roode: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Robert Roode<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=880|títulu=Bobby Roode - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=17 d'agostu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Charles Betts|Chad Gable]]
| Charles Betts
|
|-
| [[Chris Jericho]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/chris-jericho|títulu=Chris Jericho: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Christopher Irvine
|
|-
| [[Dolph Ziggler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dolphziggler|títulu=Dolph Ziggler|publisher=WWE|fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref>
| Nicholas Nemeth
|
|-
| [[Orlando Colón|Epico Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/epico|títulu=Epico: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Orlando Colón<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2011/11/14/epico/|títulu=Epico|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Erick Rowan]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/erickrowan|títulu=Erick Rowan|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Joseph Ruud
|
|-
| [[Johnny Curtis|Fandangu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/fandangu|títulu=Fandangu|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190922042159/https://www.wwe.com/superstars/fandangu|fechaarchivu=2019-09-22}}</ref>
| Curtis Hussey<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|títulu=Johnny Curtis|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'avientu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/superstars/johnnycurtis|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
|
|-
| [[James Ellsworth]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/james-ellsworth|títulu=James Ellsworth: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=21 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| James Morris
| {{small|Mánager de Carmella.}}
|-
| [[The Usos|Jey Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeyuso|títulu=Jey Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Joshua Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/09/05/jey-usu/|títulu=Joshua Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[The Usos|Jimmy Usu]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jimmyuso|títulu=Jimmy Uso|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunu de 2010}}</ref>
| Jonathan Fatu<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/jimmy-usu/|títulu=Jonathon Fatu|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de SmackDown]].}}
|-
| [[Jinder Mahal]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/jindermahal|títulu=Jinder Mahal: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Yuvraj "Raj" Dhesi
| {{small|[[WWE Championship|Campeón de la WWE]].}}
|-
| [[Kevin Steen|Kevin Owens]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kevin-owens|títulu=Kevin Owens: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kevin Steen
|
|-
| [[Kofi Kingston]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/kofi-kingston|títulu=Kofi Kingston: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Kofi Sarkodie-Mensah
|
|-
| [[Ryan Parmeter|Konnor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|títulu=Conor O'Brian|publisher=WWE|fechaaccesu=21 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/shows/wwenxt/superstars/conorobrian|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| Ryan Parmeter<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/conor-obrian.html|títulu=Ryan Parmeter|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=12 de setiembre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Luke Harper]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lukeharper|títulu=Luke Harper|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013}}</ref>
| Jon Huber
|
|-
| [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mike-kanellis|títulu=Mike Kanellis|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=19 de xunetu de 2017}}</ref>
| Michael Bennett<ref>{{cita web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/michael-bennett-3804.html|títulu=Mike Kanellis: Profile & Match Listing - Internet Wrestling Database (IWD)|website=www.profightdb.com|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref>
|
|-
| [[Mueyo Rawley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mojorawley|títulu=Mueyo Rawley|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Dean Muhtadi<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1221/587887/the-rock-doing-a-christmas-karaoke-smackdown/ The Rock Doing A Christmas Karaoke SmackDown, NXT Star Returning Soon, Melina Video Blogue - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| <small>Ganador d'el</small> {{small|[[André the Giant Memorial Battle Royal]].}}
|-
| [[Edwin Colón|Primu Colon]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/primu|títulu=Primu: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190917025136/https://www.wwe.com/superstars/primu|fechaarchivu=2019-09-17}}</ref>
| Edwin Colón
|
|-
| [[Randy Orton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/randyorton|títulu=Randy Orton|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 de payares de 2008}}</ref>
| Randall Orton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/28/randy-orton/|títulu=Randy Orton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Rusev]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/rusev|títulu=Rusev: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Miroslav Barnyashev
|
|-
| [[El Generico|Sami Zayn]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/sami-zayn|títulu=Sami Zayn: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Rami Sebei
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Samir Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/harv-sihra|títulu=Harv Sihra: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Harvinder Sihra
|
|-
| [[Shelton Benjamin]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sheltonbenjamin|títulu=Shelton Benjamin: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
| Shelton Benjamin<ref>{{cita web|url=https://www.cagematch.net/?id=2&nr=823|títulu=Shelton Benjamin - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=24 d'agostu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Shinsuke Nakamura]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shinsuke-nakamura|títulu=Shinsuke Nakamura: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Shinsuke Nakamura<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=56|títulu=Shinsuke Nakamura - Cagematch - Wrestlers Database|obra=Cagematch|fechaaccesu=21 de xunetu de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Jorge Arias|Ensin Cara]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|títulu=Ensin Cara|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191017213432/https://www.wwe.com/superstars/ensin-cara|fechaarchivu=2019-10-17}}</ref>
| Jorge Arias
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|Sunil Singh]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/gurv-sihra|títulu=Sunil Singh: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=13 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Gurvinder Sihra
|
|-
| [[Ronnie Arneill|Tye Dillinger]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tye-dillinger|títulu=Tye Dillinger|publisher=WWE|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref>
| Ronnie Arneill
|
|-
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mikedalton|títulu=Mike Dalton|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Mattias Clement<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=10797|títulu=Mattias Clement|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=23 de mayu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Eric Thompson (lluchador)|Viktor]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickvictor|títulu=Rick Victor|publisher=WWE|fechaaccesu=13 de xunetu de 2013}}</ref>
| Eric Thompson<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=5476|títulu=Eric Thompson|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=28 de febreru de 2011}}</ref>
|
|-
| [[Xavier Woods]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/xavier-woods|títulu=Xavier Woods: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Austin Watson
| {{small|Anfitrión de UpUpDownDown.}}<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/channel/UCIr1YTkEHdJFtqHvR7Rwttg|títulu=UpUpDownDown|fechaaccesu=7 d'avientu de 2016|sitiuweb=YouTube.}}</ref>
|-
| [[Zack Ryder]]<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/zackryder|títulu=Zack Ryder|publisher=WWE|fechaaccesu=1 de marzu de 2010}}</ref>
| Matthew Cardona<ref name="autogenerated2">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/21/zack-ryder/|títulu=Matthew Cardona|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=21 de marzu de 2010}}</ref>
|}
==== Lluchadores de SmackDown Live ====
[[Ficheru:Natalya May 2014.jpg|miniaturadeimagen|281x281px|[[Natalya]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=20%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=32%|Notes
|-
| [[Rebecca Quin|Becky Lynch]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/becky-lynch|títulu=Becky Lynch|publisher=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016}}</ref>
| Rebbeca Quin
|
|-
| [[Leah Van Dale|Carmella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/carmella|títulu=Carmella|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de xunetu de 2015}}</ref>
| Leah Van Dale
| {{small|[[Money in the Bank|Miss Money in the Bank]]}}
|-
| [[Ashley Fliehr|Charlotte Flair]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/charlotte|títulu=Charlotte: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=10 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
| Ashley Elizabeth Fliehr
|
|-
| [[C.J. Perry|Lana]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/lana|títulu=Lana|publisher=WWE|fechaaccesu=6 de xunu de 2017}}</ref>
| Catherine Joy Perry<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/01/18/lana/|títulu=Lana|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=23 d'avientu de 2016}}</ref>
|
|-
| [[Naomi (lluchadora)|Naomi]]<ref name=":4">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/naomi|títulu=Naomi|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'agostu de 2016|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=}}</ref>
| Trinity McCray-Fatu
|
|-
| [[Natalie Neidhart|Natalya]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/natalya|títulu=Natalya|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>
| Natalie Katherine Neidhart-Wilson
| {{small|[[SmackDown Women's Championship|Campeona Femenina de SmackDown]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Nikki Bella]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/nikkibella|títulu=Nikki Bella|publisher=WWE|fechaaccesu=22 d'agostu de 2016}}</ref>
| Stephanie Nicole García-Colace
|{{small|Inactiva: al tomase un tiempu llibre.}}
|-
| [[Tamina Snuka|Tamina]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tamina|títulu=Tamina|publisher=WWE|fechaaccesu=11 d'abril de 2017}}</ref>
| Sarona Reiher
|
|}
==== Equipos de SmackDown Live ====
[[Ficheru:The Usos in Minehead.jpg|miniaturadeimagen|170px|[[The Usos]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;"width=22%|Miembros
!style="background:#CCCCFF;"width=30%|Notes
|-
| [[Breezango]]
| [[Matt Clement|Tyler Breeze]] y [[Johnny Curtis|Fandangu]]
|
|-
| Gable & Benjamin
| [[Chad Gable]] y [[Shelton Benjamin]]
|
|-
| Kevin Owens & Sami Zayn
| [[Kevin Owens]] y [[El Generico|Sami Zayn]]
|
|-
| [[The Ascension]]
| [[Ryan Parmeter|Konnor]] y [[Rick Victor|Viktor]]
|
|-
| The Bludgeon Brothers
| [[Erick Rowan]] y [[Luke Harper]]
|
|-
| [[Primu & Epico|The Colóns]]
| [[Edwin Colón|Primu Colón]] y [[Orlando Colón|Epico Colón]]
|
|-
| [[The Hype Bros]]
| [[Mueyo Rawley]] y [[Zack Ryder]]
|
|-
| [[The New Day]]
| [[Big Y]], [[Kofi Kingston]] y [[Xavier Woods]]
|
|-
| [[The Bollywood Boyz|The Singh Brothers]]
| Samir Singh y Sunil Singh
| {{small|Mánagers de Jinder Mahal.}}
|-
| [[The Usos]]
| [[The Usos|Jimmy Usu]] y [[The Usos|Jey Usu]]
| {{small|[[SmackDown Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de SmackDown]].}}
|}
==== Personal secundario al aire ====
[[Ficheru:Shane McMahon in December 2016.jpg|miniaturadeimagen|263x263px|[[Shane McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #CCCCFF;"width=18%|Nome
!style="background:#CCCCFF;" width=18%|Nome Real
!style="background:#CCCCFF;"width=34%|Notes
|-
| [[Byron Saxton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/byronsaxton|títulu=Byron Saxton|publisher=WWE|fechaaccesu=10 de febreru de 2014}}</ref>
| Bryan Jesus Kelly
| {{small|Comentarista.}}
|-
| [[Corey Graves]]<ref name="a350baa9" />
| Matthew Polinsky<ref name=":1"/>
| {{small|Comentarista de [[WWE Raw|Raw]] y [[WWE SmackDown Live|SmackDown Live]].<br />Anfitrión de Culture Shock con Corey Graves y Superstar Ink.<br />Co-Animador de This Week en WWE History.}}
|-
| [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]]
| Bryan Danielson
| {{small|Xerente Xeneral}}
|-
| [[Maria Kanellis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/maria|títulu=Maria|publisher=WWE|fechaaccesu=18 de xunu de 2017}}</ref>
| Maria Kanellis<ref>http://www.diva-dirt.com/77416/maria-kanellis-this-is-me/</ref>
| {{small|Mánager de [[Mike Bennett (lluchador)|Mike Kanellis]].}}
|-
| [[Shane McMahon]]
| Shane Brandon McMahon
| {{small|Comisionado. <br /> Lluchador ocasional.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]<ref name="wwe_1">{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|títulu=Tom Phillips|publisher=WWE|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151115054032/http://www.wwe.com/superstars/tomphillips|fechaarchivu=2015-11-15}}</ref>
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|}
=== Personal de NXT ===
{{AP|NXT Wrestling#Plantel de NXT|l1=NXT Wrestling}}
=== Non asignaos ===
==== Axentes llibres ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Dwayne Johnson]] <ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|títulu=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2012}}
| Dwayne Johnson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/12/19/the-rock/|títulu=Dwayne Johnson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=8 de mayu de 2012}}</ref>
|{{small|Inactivu: por ser primu de Roman Reings.}}
|-
|[[Trent Seven]]
|Benjamin Webb
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Mark Andrews (lluchador)|Mark Andrews]]
|Mark Andrews
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|-
|[[Barry Young|Wolfgang]]
|Barry Young
|{{small|Apaiciones en [[WWE UK Series]].}}
|}
==== Personal nuevo ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Victor rodriguez
| Victor rodriguez<ref name=October2016/>
| Fecha de debú : 24 / 10 / 2017
|-
| Miguel Castillo .<ref name=Dieter>{{cita web|apellíu1=Bentley|nome1=Martin|títulu=Tyler Bate, Mark Andrews, Pete Dunne, Timothy Thatcher & More: 4/23 PROGRESS Wrestling Chapter 47: Complicated Simplicity Report|url=http://pwinsider.com/article/109220/tyler-bate-mark-andrews-pete-dunne-timothy-thatcher-more-423-progress-wrestling-chapter-47-complicated-simplicity-report.html?p=1|website=Pro Wrestling Insider|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=24 d'abril de 2017}}</ref>
| Miguel Alejandro Castillo |Fecha de debú nxt
: 25 /10 / 2017
|-
| [[Chad Lail]]
| Chad Lail<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020214524/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/news.html|archivedate=2017-10-20|títulu=Slam! Wrestling News/Rumours|fechaaccesu=4 de xunu de 2017|work=Slam! Sports}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Cheng Yuxiang
| Cheng Yuxiang<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Demi Bennett
| Demi Bennett<ref>{{cita web|url=http://squaredcirclesirens.com/wwe-reportedly-signs-demi-bennett/|títulu=WWE Reportedly Signs Demi Bennett|publisher=Squared Circle Sirens|fechaaccesu=28 de febreru de 2017}}</ref>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Fabian Aichner
| Fabian Aichner
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Gu Guangming
| Gu Guangming<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debut
|-
| Isabel Lahela<ref>{{cita web|url=https://411mania.com/wrestling/wwe-news-olympic-weightlifter-isabel-lahela-signed-to-development-deal-balor-club-leather-jackets-now-on-sale-and-wwe-hiring-for-three-positions/|títulu=411MANIA - WWE News: Olympic Weightlifter Isabel Lahela Signed to Development Deal, Balor Club Leather Jackets Now on Sale, and WWE Hiring for Three Positions|publisher=|fechaaccesu=25 de febreru de 2017}}</ref>
| Isabel Lahela
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Jerome Turner
| Jerome Turner<ref>{{cita web|url=http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|apellíu1=Clark|nome1=Ryan|títulu=WWE Signs Jerome Turner To NXT, The Vanguard Group/WWE|date=21 d'avientu de 2015|fechaaccesu=9 d'abril de 2016|work=ProWrestling.com|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170504140349/http://www.prowrestling.com/wwe-signs-jerome-turner-to-nxt-the-vanguard-groupwwe/|fechaarchivu=2017-05-04}}</ref>
|Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Leo Gao<ref name=China7/>
| Gao Leo |
Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| [[Io Shirai|Masami Odate]]<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/io-shirai-accepts-offer-join-wwe-235591|títulu=Io Shirai accepts offer to join WWE|date=15 de mayu de 2017|publisher=|fechaaccesu=16 de mayu de 2017}}</ref>
| Io Shirai
| Robló un contratu ensin fecha de debú
|-
| Max Wessell<ref name="Amateur"/>
| Max Wessell
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Steffanie Newell<ref name="Women"/>
| Steffanie Newell
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Wang Xiaolong
| Wang Xiaolong<ref name="China7"/>
| Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Yifeng Yuxiang
| Yifeng Yuxiang<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|-
| Zhao Xia
| Zhao Xia<ref name="China7"/>
|Robló un contratu, ensin fecha de debú
|}
=== Árbitros ===
[[Ficheru:Chioda-2012.jpg|thumb|225x225px|[[Mike Chioda]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Chad Patton]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|títulu=Chad Patton|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130114651/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-2|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Chad Patton<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/chad-patton/|títulu=Chad Patton|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Charles Robinson]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|títulu=Charles Robinson|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180702150708/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-3|fechaarchivu=2018-07-02}}</ref>
| Charles Robinson<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/08/30/charles-robinson/|títulu=Charles Robinson|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| [[Rudy Charles|Dan Engler]]<ref name="RefCallups">{{cita web|last=Middleton|first=Marc|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/0628/577507/another-referee-farewell-at-nxt/|títulu=Another Referee Farewell At NXT|publisher=WrestlingInc|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014}}</ref>
| Daniel Engler
|
|-
| Darrick Moore<ref name="RefCallups"/>
| Darrick Moore
|
|-
| [[Jason Ayers]]<ref name="RefCallups"/>
| Jason Ayers
|
|-
| [[John Cone]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|títulu=John Cone|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130122804/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-4|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| John Cone<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/john-cone/|títulu=John Cone|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mike Chioda]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|títulu=Mike Chioda|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130130409/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-5|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Michael Chioda<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|títulu=Mike Chioda|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121022073051/http://www.gerweck.net/2010/03/06/mike-chioda/|fechaarchivu=2012-10-22}}</ref>
| {{small|Árbitru principal.}}
|-
| Rod Zapata<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|títulu=Rod Zapata|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130131818/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-6|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Robert Vista |
|-
| [[Ryan Tran]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|títulu=Ryan Tran|publisher=WWE|fechaaccesu=29 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181130121838/https://www.wwe.com/superstars/wwe-referee-bios/page-7|fechaarchivu=2018-11-30}}</ref>
| Brian Nguyen
|
|-
| [[Joseph James, Jr.|Scott Armstrong]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|títulu=WWE WrestleMania XXX Coverage: WWE World Heavyweight Championship|publisher=WWE|fechaaccesu=6 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140408211714/http://www.gerweck.net/2014/04/06/wwe-wrestlemania-xxx-coverage-3/|fechaarchivu=2014-04-08}}</ref>
| Joseph James
| {{small|Productor.<ref>[http://www.wrestlezone.com/news/262665-exclusive-two-wwe-employees-gain-more-responsibility-behind-the-scenes Exclusive: Two WWE Employees Gain More Responsibility Behind The Scenes - Wrestlezone<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>}}
|}
=== Equipu de tresmisión ===
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Booker T]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/bookert|títulu=Booker T|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2014}}</ref>
| Booker Huffman Jr.
| {{small|Analista nos pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown Live]] y ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Carlos Cabrera (comentarista)|Carlos Cabrera]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/carlos-cabrera-bio|títulu=Carlos Cabrera|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Carlos Cabrera |
{{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]].<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Catherine Ann|Cathy Kelley]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/cathy-kelley|títulu=Cathy Kelley|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=20 de mayu de 2016}}</ref>
| Catherine Kelley
| {{small|Co-animadora de ''[[WWE Afterburn]]''.<br />Entrevistadora en backstage pa los pre-shows.}}
|-
| Charly Caruso<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/charly-caruso|títulu=Charly Caruso|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016}}</ref>
| Charly Arnolt
| {{small|Anunciadora del ring pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''<br />Anfitriona d'eventos en direuto de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.<br />Entrevistadora pal Backstage de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Dasha González Kuret|Dasha Fuentes]]<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2014/1016/583107/update-on-justin-roberts-departure-from-wwe/ Update On Justin Roberts' Departure From WWE, NXT Diva Debut As Backstage Announcer, Lilian - WrestlingInc.com<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| Dasha Kuret
| {{small|Anunciadora de ring y entrevistadora de ''[[NXT Wrestling|NXT]] y [[SmackDown]]''.}}
|-
| [[Gene Okerlund]]
| Eugene Okerlund
| {{small|Co-Animador de [[WWE Vintage|Vintage]]<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| Greg Hamilton<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/greghamilton|títulu=Greg Hamilton|publisher=WWE|fechaaccesu=27 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210702120539/https://www.wwe.com/superstars/greg-hamilton|fechaarchivu=2021-07-02}}</ref>
| Greg Hamilton
| {{small|Anfitrión d'eventos en vivu<br />Anunciador de ring pa ''[[WWE Main Event|Main Event]]'', [[WWE Smackdown|Smackdown]] y ppv de Smackdown<br />Entrevistador ocasional pa ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| [[Jerry Lawler]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/jerrylawler|títulu=Jerry Lawler|publisher=WWE|fechaaccesu=30 d'avientu de 2011}}</ref>
| Jerry Lawler<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=61|títulu=Jerry Lawler|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Analista nos pre-shows de ''PPV's''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Jerry Sotu]]<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/jerrysotomusic/posts/186945271442946|títulu=Jerry Sotu|publisher=[[Facebook]]|fechaaccesu=7 de xineru de 2014}}</ref>
| Jerry Sotu |
{{small|Comentarista ocasional n'[[Idioma español|español]] pa ''PPV's''.<br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[JoJo Offerman|JoJo]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|títulu=JoJo|publisher=WWE|fechaaccesu=2 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190915072835/https://www.wwe.com/superstars/dives/jojo|fechaarchivu=2019-09-15}}</ref>
| Joseann Offerman<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/j/jo-jo-offerman/|títulu=JoJo Offerman|publisher=Online World of Wrestling|fechaaccesu=30 d'abril de 2015}}</ref>
| {{small|Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''.<br />Anunciadora de ring pa Raw y PPV's de Raw.}}
|-
| [[Amy Dumas|Lita]]
| Amy Dumas
| {{small|Analista nos pre-shows.<br />Productora.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]]}}
|-
| [[Marcelo Rodríguez]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/espanol/marcelo-rodriguez-bio|títulu=Marcelo Rodriguez|publisher=WWE|fechaaccesu=4 de xineru de 2009}}</ref>
| Marcelo Laprea
| {{small|Comentarista n'[[Idioma español|español]] <br />Co-animador de ''WWE n'español''.}}
|-
| [[Renee Young]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/renee-young|títulu=Renee young|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de xunetu de 2013}}</ref>
| Renee Paquette
| {{small|Co-Anfitriona de ''[[WWE Bottom Line|Bottom Line]]'', ''[[WWE Experience|Experience]]'', ''[[WWE Vintage|Vintage]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Entrevistadora en backstage pa ''[[WWE Raw|Raw]]'', ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]'' y ''PPV's''<br />Anfitriona de ''This Week in WWE'' y ''Unfiltered with Renee Young''.<br />Anfitriona de los pre-shows de los ''PPV's''.}}''<small>Protagonista del reality show "[[Total Dives]]"</small>''
|-
| [[Rob Schamberger]]
| Rob Schamberger
| {{small|Anfitrión de Canvas 2 Canvas.}}
|-
| [[Scott Stanford]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/scottstanford|títulu=Scott Stanford|publisher=WWE|fechaaccesu=9 d'avientu de 2010}}</ref>
| Scott Stanford<ref>{{cita web|url=http://www.wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=18170|títulu=Scott Stanford|publisher=Wrestlingdata.com|fechaaccesu=9 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[WWE Afterburn]]'' y ''[[WWE Free for All|Free for All]]''<br />Anfitrión de los pre-shows de ''[[WWE Raw|Raw]]''.}}
|-
| [[Tom Phillips (comentarista)|Tom Phillips]]
| Thomas Hannifan
| {{small|Comentarista principal de ''[[WWE NXT]], [[WWE Smackdown|Smackdown Live]]'' y ''[[WWE Main Event]]''.}}
|-
| [[Tony Chimel]]
| Anthony Chimel
| {{small|Xefe del equipu d'anunciadores.<br />Anunciador de ring de respaldu.}}
|}
==== WWE Network ====
{{AP|WWE Network}}
[[Ficheru:Seth Green by Gage Skidmore 5.jpg|thumb|236x236px|[[Seth Green]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Christian Cage|Christian]]
| William Reso
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.}}
|-
| [[Adam Copeland|Edge]]
| Adam Copeland
| {{small|Co-Anfitrión de ''[[Edge & Christian|The Edge & Christian Show]]''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Jeff Tremaine]]
| Jeffrey Tremaine
| {{small|Anfitrión, executivu productor y direutor de ''Swerved''.}}
|-
| [[Jerry Springer]]
| Gerald Springer
| {{small|Anfitrión de ''Too Hot for TV''.}}
|-
| Noelle Foley
| Noelle Foley
| {{small|Co-estrella de ''Holy Foley!''.}}
|-
| [[Seth Green]]
| Seth Green
| {{small|Creador y estrella de ''Camp WWE''.}}
|-
| [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]]
| Steve Austin
| {{small|Anfitrión de ''Stone Cold Podcast''.<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[William Shatner]]
| William Shatner
| {{small|Narrador de ''Breaking Ground''.}}
|}
=== Personal detrás de pantalla ===
==== Equipu creativu ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[David Kapoor]] (Ranjin Singh)<ref>{{cita web|url=http://www.accelerator3359.com/Wrestling/bios/rsingh.html|títulu=David Kapoor|publisher=Accelerator3359.com|fechaaccesu=12 de marzu de 2011}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/ranjinsingh|títulu=Ranjin Singh|publisher=WWE|fechaaccesu=12 d'avientu de 2008}}</ref>
| {{small|Escritor principal.<ref name="Creative2014">{{cita web|url=http://www.wrestlezone.com/news/507589-wwe-creative-team-shake-up|títulu=Exclusive: Major WWE Creative Team Shake-Up Takes Place; New Lead Writer of Smackdown Named & More|last=Paglino|first=Nick|date=3 de setiembre de 2014|fechaaccesu=16 de setiembre de 2014|publisher=WrestleZone}}</ref>}}
|-
| Dewey Foley
| {{small|Asistente creativu.}}
|-
| Edward Koskey
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE Raw|Raw]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Ryan Ward
| {{small|Escritor principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]'' y ''[[Total Dives]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|-
| Steven Guerrieri
| {{small|Escritor principal de ''[[WWE SmackDown|SmackDown]]''.<ref name="Creative2014"/>}}
|}
==== Productores ====
[[Ficheru:Michael PS Hayes.png|thumb|220x220px|[[Michael Hayes|Michael Seitz]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| [[Adam Birch]] (Joey Mercury)
|
|-
| [[Brian Gerard James|Brian James]] (Road Dogg)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/road-dogg|títulu=Road Dogg|publisher=WWE|fechaaccesu=26 d'abril de 2014}}</ref>
|
|-
| [[Jimmy Jacobs|Chris Scobille]](Jimmy Jacobs)
| {{small|Escritor y guionista}}
|-
| [[Dave Finlay|David Finlay Jr.]] (Finlay)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/finlay|títulu=Finlay|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012}}</ref>
|
|-
| [[Dean Malenko|Dean Simon]] (Dean Malenko)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|títulu=Dean Malenko|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135148/https://www.wwe.com/superstars/deanmalenko|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
|
|-
| [[James Gibson]] (Jamie Noble)
|
|-
| [[John Laurinaitis]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|títulu=John Laurinaitis|publisher=WWE|fechaaccesu=30 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160630000742/http://www.wwe.com/superstars/johnlaurinaitis|fechaarchivu=2016-06-30}}</ref>
|
|-
| [[Mike Rotunda|Lawrence Rotunda]] (Irwin R. Schyster)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/irs|títulu=Irwin R. Schyster|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Mark Henry]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/mark-henry|títulu=Mark Henry: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=7 de setiembre de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|
|-
| [[Arn Anderson|Martin Lunde]] (Arn Anderson)<ref name="talent">{{cita web|url=http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|títulu=WWE Talent Roster|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=4 de setiembre de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gerweck.net/wwetalent.htm|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|títulu=Four Horsemen|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615135427/https://www.wwe.com/superstars/four-horsemen|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref>
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Michael Hayes|Michael Seitz]] (Michael Hayes)<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|títulu=Michael Hayes|publisher=WWE|fechaaccesu=1 d'abril de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.wwe.com/wcw/wcw-michael-hayes/|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>
| {{small|Productor principal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2008/04/23/wwe-writer-allegedly-dishes-racist-smackdown/|títulu=WWE Writer Allegedly Dishes Racist Smackdown|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=23 d'abril de 2008|publisher=[[TMZ.com|TMZ]]}}</ref><br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Kidman|Peter Gruner Jr.]] (Billy Kidman)<ref name="talent"/><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/billykidman|títulu=Billy Kidman|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>
|
|-
| [[Pat Patterson|Pierre Clemont]] (Pat Patterson)
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/patpatterson|títulu=Pat Patterson|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2010}}</ref>}}
|-
| [[Sara Del Rey|Sara Amato]]
| {{small|Productora.<br />Asistente del entrenador principal de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
|[[Theodore Wilson]] (Tyson Kidd)
|
|}
==== Personal en Backstage ====
[[Ficheru:Howard the fink.jpg|thumb|218x218px|[[Howard Finkel]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| AJ Patterson
| {{small|Téunicu en llume.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings">{{cita web|url=http://www.wwe.com/content/media/video/promos/magazine/1000-most-awesome-things-26138849|títulu=''WWE Magacín's 1,000 Most Awesome Things'', P. 24 - Backstage Bosses!|publisher=WWE|fechaaccesu=17 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Berkley Ottman<ref>[https://twitter.com/b_ottmanWWE Berkley Ottman (@b_ottmanWWE) | Twitter<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
| {{small|Cronometrador<br />Xefe de zona de ''[[NXT Wrestling|NXT]]''.}}
|-
| Chris Amann
| {{small|Médicu principal del ringside.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ciro Scotto-D'Antuono
| {{small|Xefe téunicu en pirotecnia.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Ellis Edwards
| {{small|Coordinador d'especialistes.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Howard Finkel]]
| {{small|Anunciador de ring (esporádicu)<br />Entrevistador de los programes de WWE.com<br />Xefe estadísticu<br />[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/howardfinkel|títulu=Howard Finkel|fechaaccesu=27 de marzu de 2009|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| James McEvoy
| {{small|Direutor de tresmisión Internacional dixital y patrociniu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|títulu=WWE APPOINTS INTERNATIONAL DIXITAL AND SPONSORSHIP DIREuTOR|publisher=WWE|fechaaccesu=31 de mayu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/WWECorporate-_000.2011.7.13.2.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jennifer Hagopian<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |títulu=Prince Devitt On WWE Being Dream Come True, Favorite Snacks Of Several WWE Superstars {{!}} PWMania<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415100715/http://www.pwmania.com/prince-devitt-on-wwe-being-dream-come-true-favorite-snacks-of-several-wwe-superstars |fechaarchivu=2019-04-15 }}</ref>
| {{small|Xefe d'equipu en Restauración.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Jet Prickett
| {{small|Direutor d'escenografía.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| [[Jim Johnston]]
| {{small|Direutor de Música.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/inside/news/johnstonaward|títulu=WWE's Jim Johnston receives BMI Award|fechaaccesu=28 de marzu de 2009|date=20 de xunu de 2008|author=Sitterson, Aubrey|publisher=WWE}}</ref>}}
|-
| [[Joey Styles|Joseph Bonsignore]] (Joey Styles)
| {{small|Direutor de conteníu media dixital.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/joey-styles|títulu=Joey Styles|publisher=WWE|fechaaccesu=11 de marzu de 2012}}</ref>}}
|-
| Nicholas Daw
| {{small|Xerente y coordinador del Ring.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|-
| Tom Stewart
| {{small|Operador de Cámares.<ref name="WWEMag1000AwesomeThings" />}}
|}
=== Embaxadores ===
[[Ficheru:Sting HOF 2016.jpg|thumb|267x267px|[[Sting (lluchador)|Sting]]]]
Un escoyíu númberu de lluchadores retiraos de la WWE (denominaos como "WWE Legends") tienen contratu pa realizar apaiciones periódiques o pa eventos promocionales como "Embaxadores" (representativos públicos/voceros) pa la compañía.
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;" width=18%|Nome Real
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
|[[Booker T]]
|Booker Huffman Jr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[The Bella Twins|Brie Bella]]
| Brianna Monique-Danielson
|
|-
|[[Dana Warrior]]
|Dana Warrior
|
|-
| [[Eve Torres|Eve]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/dives/eve|títulu=Eve Torres|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190921065728/https://www.wwe.com/superstars/dives/eve|fechaarchivu=2019-09-21}}</ref>
| Eve Torres-Gracie
|
|-
|[[Bill Goldberg|Goldberg]]<ref>{{citaweb|url=http://www.wwe.com/superstars/goldberg|títulu=Goldberg: Bio|obra=WWE|fechaaccesu=20 de payares de 2016|idioma=inglés}}</ref>
|William Scott Goldberg
|
|-
|[[Jerry Lawler]]
|Jerry Lawler
|
|-
| [[Kelly Kelly]]
| Barbara Jean Blank-Souray
|
|-
|[[Kevin Nash]]
|Kevin Nash
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Mick Foley]]
|Michael Foley Sr.
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
|[[Ric Flair]]
|Richard Fliehr
|{{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Ricky Steamboat]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/rickysteamboat|títulu=Ricky Steamboat|publisher=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2014}}</ref>
| Richard Blood Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sgt. Slaughter]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/sgtslaughter/|títulu=Sgt. Slaughter|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014}}</ref>
| Robert Remus
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Shawn Michaels]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|títulu=Shawn Michaels|publisher=WWE|fechaaccesu=28 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160706100445/http://www.wwe.com/superstars/shawnmichaels|fechaarchivu=2016-07-06}}</ref>
| Michael Hickenbottom
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Sting (lluchador)|Sting]]
| Steve Borden Sr.
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Billy Graham (lluchador)|Superstar Billy Graham]]
| Eldridge Coleman
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Tatanka]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatanka|títulu=Tatanka|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=5 de payares de 2015}}</ref>
| Christopher Chavis
|
|-
| [[Tatsumi Fujinami]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/tatsumifujinami|títulu=Tatsumi Fujinami|publisher='''WWE'''|fechaaccesu=7 d'agostu de 2015}}</ref>
| Tatsumi Fujinami
| {{small|[[WWE Hall of Fame|Hall of Famer]].}}
|-
| [[Marty Wright|The Boogeyman]]
| Martin Wright
|
|-
| [[Sean Waltman|X-Pac]]<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/x-pac|títulu=X-Pac|publisher=WWE|fechaaccesu=20 de xineru de 2015}}</ref>
| Sean Waltman
|
|}
=== WWE Corporativa ===
==== Xunta direutiva y executivos ====
[[Ficheru:Mrmcmahon092407.jpg|thumb|317x317px|[[Vince McMahon]]]]
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Basil DeVito
| {{small|Asesor Principal n'Estratexes de Negocios<br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|títulu=Basil DeVito|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#DeVito|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| David Kenin
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|títulu=David Kenin|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Kenin|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Frank Riddick III |
{{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|títulu=Frank A. Riddick III|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Riddick|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| George Barrios
| {{small|Direutor d'Estratexa y Finances<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|títulu=George Barrios|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/g_barrios.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Jeffrey Speed
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|títulu=Jeffrey R. Speed|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Speed|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| John Brody
| {{small|Executivu Vice Presidente en Ventes Globales & Acomuñaos.}}
|-
| Joseph Perkins
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|títulu=Joseph H. Perkins|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Perkins|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Kevin Dunn
| {{small|Vicepresidente Executivu de Producción de Televisión<br />Delegáu<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/k_dunn.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref><br />Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|títulu=Kevin Dunn|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/board.jsp#Dunn|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Laura Brevetti
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80557|títulu=WWE Names New General Counsel To Company|publisher=PWInsider.com|fechaaccesu=27 de setiembre de 2013}}</ref>}}
|-
| Galardonen Ong
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|títulu=Galardonen Ong|fechaaccesu=8 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Laur|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Lauren Dienes-Middlen
| {{small|Consultora Xeneral.<br />Executivu Vice Presidente.<br />Propiedaes Intelectuales.}}
|-
| Michael Luisi
| {{small|Presidente de [[WWE Studios]]<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|títulu=Michael Luisi|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/m_luisi.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Michelle D. Wilson
| {{small|Xefe de Rentes y Marketing<br />Delegáu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|títulu=Michelle D. Wilson|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/company/bios/md_wilson.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Patricia Gottesman
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|títulu=Patricia A. Gottesman|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Gottesman|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| Stuart Goldfarb
| {{small|Miembru del Conseyu d'Alministración.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|títulu=Stuart O. Goldfarb|fechaaccesu=20 de mayu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090924084351/http://corporate.wwe.com/governance/board.jsp#Goldfarb|fechaarchivu=2009-09-24}}</ref>}}
|-
| [[Vince McMahon]]<ref>{{cita web|url=http://www.gerweck.net/2009/09/06/vince-mcmahon/|títulu=Vincent McMahon|publisher=Gerweck.net|fechaaccesu=26 de mayu de 2012}}</ref>
| {{small|Dueñu Principal<br />[[Conseyu d'alministración Presidente]]<br />[[Direutor executivu|Direutor Executivu]]<br />Apaiciones como Mr. McMahon (esporádicu).<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|títulu=Mr. McMahon|publisher=WWE|fechaaccesu=15 d'abril de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151003134123/http://www.wwe.com/superstars/mrmcmahon|fechaarchivu=2015-10-03}}</ref>}}
|}
==== Direición principal ====
{| width="70%" {{tablaguapa}} style="background:#yellow;" style="font-size:100%;"
|-
!style="background: #e3e3e3;"width=18%|Nome
!style="background:#e3e3e3;"width=34%|Notes
|-
| Ashley Osterrieder
| {{small|Direutor de Recursos Humanos.}}
|-
| Barry McMullin
| {{small|Vicepresidente Principal de Ventes y Marketing Aliada.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|títulu=WWE NAMES BARRY MCMULLIN HEAD OF SALES & PARTNERSHIP MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2014/2014_7_28.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Brian Flinn
| {{small|Vicepresidente Principal de Marketing y Comunicaciones.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|títulu=WWE NAMES BRIAN FLINN SVP OF MARKETING - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_03_26.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Edward Wells
| {{small|Vicepresidente Principal y Direutor Xeneral.<ref>{{cita web|url=http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|títulu=International Trade Council - Stamford|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924105618/http://www.stamfordchamber.com/itc_rost.htm|fechaarchivu=2015-09-24}}</ref>}}
|-
| Henry Jacob
| {{small|Xerente Xeneral de Comunicaciones Internacionales - [[Londres]], [[Inglaterra]].<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Jay Li
| {{small|Vice Presidente y Xerente Xeneral. - [[Gran China]]}}
|-
| Joey Villa |
{{small|Xerente principal en publicidá.}}
|-
| Joseph Maroon
| {{small|Direutor de Medicina.}}
|-
| Mark Carrano
| {{small|Executivu en Rellaciones de Talentos.}}
|-
| Michael Weitzschnitz
| {{small|Vicepresidente Principal de Rellaciones con Inversores y Planificación Financiera.<ref name="WWECorp1" />}}
|-
| Monty Sarhan
| {{small|Vicepresidente Principal, Conseyeru Xeneral y Secretariu.<ref>{{cita web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1091907/000120677413001064/wwe_def14a.htm|títulu=SEC 14-A}}</ref>}}
|-
| Patrick Talty
| {{small|Vicepresidente Principal d'Eventos en Vivu.<ref>{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|títulu=WWE NAMES PATRICK TALTY SVP OF LIVE EVENTS - WWE Corporate|fechaaccesu=24 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://corporate.wwe.com/news/2012/2012_05_31.jsp|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref>}}
|-
| Tara Carraro
| {{small|Vicepresidente de Comunicaciones Corporatives.<ref name="WWECorp1">{{cita web|url=http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|títulu=WWE Corporate - Contact WWE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141007023359/http://corporate.wwe.com/company/contacts.jsp|fechaarchivu=2014-10-07}}</ref>}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE]
* [http://espanol.wwe.com/ Páxina oficial de la WWE n'español]
{{Tradubot|WWE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:WWE|*]]
9xker4zy2a5mqnj1puprd4w75ebabzp
Tortura
0
95610
4490088
4487080
2026-05-03T09:15:59Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490088
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Spisska Hrad 048.jpg|300px|thumb|Grabáu probablemente del sieglu XVI qu'amuesa diversos procedimientos de tortura nun castiellu de l'actual [[Eslovaquia]]. A la izquierda, el [[toru de Falaris]]; al fondu la [[garrucha (tortura)|garrucha]] (xunto al torturáu'l tribunal y l'escribán qu'anoten tou lo que diz ) y en primer planu'l potru que'l so tornu ta siendo aicionáu pol verdugu (l'home baltáu nel potru ta siendo torturáu tamién por aciu el [[tormentu de l'agua]]).]]
La '''tortura''' ye l'actu de infligir [[dolor]] [[Cuerpu humanu|físicu]] o [[psicolóxicu]] per parte d'una autoridá pública, o de daquién amparáu por ella, col fin de llograr información o de consiguir "pruebes" pa esclariar un [[delitu]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=14-15|cita=La tortura ye un [[Tormentu (tortura)|tormentu]] infligido por una autoridá pública con fines ostensiblemente públicos. [...] Asina, la tortura ye daqué qu'una autoridá pública fai o dexa. Dende [[Ulpiano]] hasta [[John Heath|Heath]], la so dimensión pública estrema la tortura d'otres formes de coerción o brutalidá}}</ref> Dellos autores proponen estremar ente la '''tortura xudicial''' —la que s'exerz mientres el procesu penal pa determinar la culpabilidá del acusáu, hasta que foi abolida n'Europa y n'América a principios del sieglu XIX— y la '''tortura estraxudicial''' —la qu'exerz l'autoridá gubernativa fuera del ámbitu xudicial puramente dichu, especialmente cuando se trata de "[[delitu políticu|delitos políticos]]"—.<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=205}}</ref>
== Definición ==
[[Ficheru:Flaying of rebels.jpg|thumb|240px|Escena de tortura nun [[relieve asiriu]].]]
L'historiador británicu [[Edward Peters]] destaca que les definiciones que se dieron de la tortura a lo llargo de la historia son notablemente similares. Asina, por casu, el xurista [[Antigua Roma|romanu]] [[Ulpiano]] declaró que la ''quaestio'' (como se llamaba la tortura na [[Antigua Roma]]) ye «el [[Tormentu (tortura)|tormentu]] del cuerpu pa llograr la verdá». Nel sieglu XIII un [[xurisconsultu]] dio una definición casi idéntica: «La tortura ye la indagación de la verdá per mediu del tormentu». Lo mesmo asocede con otru xurisconsultu del sieglu XVII: «La tortura ye l'interrogatoriu por aciu el tormentu del cuerpu... llexítimamente ordenáu por un xuez col fin de llograr la verdá». Toes estes definiciones referir a la tortura xudicial.<ref>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=12-14}}</ref>
La definición más aceptada na actualidá ye la que propunxo la [[ONX]] en 1975. L'artículu I de la [[Declaración contra la Tortura]] aprobada pola [[Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes]] del 9 d'avientu de 1975 define la tortura de la siguiente forma:<ref>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=13}}</ref>
{{cita|Pa los Fines d'esta Declaración, tortura significa tou actu pol cual se inflige intencionadamente un intensu dolor o sufrimientu, físicu o mental, por, o a instigación de, un funcionariu públicu, a una persona pa fines tales como llograr d'ella o d'una tercera persona una información o confesión, castigala por un actu que cometió o amedranala, a ella o a otres persones.}}
[[Paul Valadier]] fai dos observaciones a esta definición. De primeres, qu'esisten maneres sutiles de desequilibrar la psique d'una persona, y, de segundes, que nun se debe d'acutar la tortura al Estáu, una y bones esta puede dase y dase en diverses rellaciones humanes.
[[Ficheru:Water torture.png|250 px|thumb|Funcionarios torturando con agua pa llograr una confesión.]]
L'Asamblea Médica Mundial de Tokiu celebrada en 1975 incorpora les observaciones de Valadier definiendo tortura como: "El sufrimientu físicu o mental infligido en forma apostada, sistemática o caprichosa, por una o más persones, actuando sola o so les órdenes de cualquier autoridá, col fin de forzar a otra persona a dar información o faela confesar por cualesquier otra razón."
Nel casu d'[[apremios illegales]], el primer oxetivu ye'l sometimientu y el quebrantamiento de l'autoestima y la resistencia moral del deteníu, con cuenta del torturáu apuerte más fácilmente a los deseos del torturador o [[verdugu]], sían estos cualos sían.
L'oxetivu puede ser variáu: llograr una [[Confesión (Derechu)|confesión]] o [[información]] de la víctima o d'una tercer persona, como [[vengación]] por un fechu cometíu pola víctima o por una tercer persona, como preludiu d'una [[pena de muerte|execución]] (y nesi casu fálase de ''muerte-suplicio'') o a cencielles pal entretenimientu [[morbos]]o y [[sadismu|sádicu]] del torturador.
=== Tortura y ordalía ===
La tortura introducía una mayor racionalidá que la [[ordalía]] respectu del métodu de prueba pos, como afirma'l xurista español [[Francisco Tomás y Valiente]], "paez más cercana a la verdá material la autocondena, esto ye, la confesión de culpa, que la condena en virtú de ritos máxicos". La tortura caltenía una analoxía evidente col sacramentu de la [[Sacramentu de la penitencia|penitencia]] pos en dambos casos la imposición del castigu basábase puramente na autoinculpación, anque calteniendo una diferencia fundamental: na penitencia la confesión ye llibre y na tortura ye arrincada por aciu la coacción. Nesti sentíu la tortura averar a la ordalía, como yá destacaron los pensadores [[ilustración|ilustraos]]. [[Cesara Beccaria]] afirmó que la diferencia ente la tortura y la ordalía "''ye namái aparente y non real. Hai tan poca llibertá agora pa dicir la verdá ente tiemblos y esgarrios, como la había entós pa torgar ensin fraude los efeutos del fueu y de l'agua hirviente''". [[Gaetano Filangieri]] escribió: "''Si considérase la tortura como criteriu de verdá, va atopase daqué tan miqueru, daqué tan absurdu, como lo yeren los [[ordalía|Xuicios de Dios]]''".<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=208-209}}</ref>
Tomás y Valiente, en destacando la irracionalidá de dambos métodos de prueba y que la tortura ye tan inxusta y que puede ser más cruel que la ordalía, afirma que la tortura "como procedimientu pa pescudar la verdá, anque verdaderamente falle en munchos casos y magar que va provocar con toa seguridá más confesiones que confesiones veraces, ye innegable que resulta más eficaz que cualquier ritu máxicu ordálico. Sobremanera teniendo en cuenta que la so eficacia opera nun doble sentíu: como mediu p'afayar la verdá, y como preséu p'amedranar al torturáu y a quien se sienten potencialmente nel so llugar. Si nun fuera eficaz la tortura nel so doble efeutu inquisitivo y intimidativo… nun habría pervivido mientres sieglos nin resurdiría nel nuesu [sieglu XX]".<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=209}}</ref>
=== Tortura y penes corporales ===
Les distintes formes de tortura fueron aplicaes tamién como [[pena]] corporal a los culpables de determinaos delitos.
Los [[hebreos]] colgaben d'un poste o d'una cruz a los calumniadores y a los idólatres, y [[lapidación|lapidaban]] a los blasfemos. La [[llei de Moisés]] señalaba la pena del fueu contra aquél que se casara cola madre y cola fía y condergaba a les muyeres al mesmu xéneru de muerte. Los palazos o la [[verberación]] yera un castigu cruel so que los sos golpes morríen dacuando los criminales. Los [[perses]] infligían diverses clases de supliciu como pena a los reos condergaos (vease [[Tortura en Persia]]).
[[Ficheru:José de Ribera 054.jpg|thumb|200px|left|''[[El martiriu de San Felipe (José de Ribera)|El martiriu de San Felipe]]'', de [[José de Ribera|Ribera]].]]
Na [[Antigua Roma]] condergar a la [[crucifixón]] a los esclavos y a les persones d'estratos y condiciones menos favorables. Antes de clavar a los reos na cruz solíen da-yos [[azote]]s con correes, sarmientos o otros preseos preparaos al efeuto. [[Plutarcu]] diz que los reos condergaos a muerte na cruz taben obligaos a llevala por sigo mesmos al [[patíbulu]]. Comúnmente, asegurar na cruz per mediu de clavos magar otres vegaes arreyar con cuerdes. Esti supliciu yera tan común ente los antiguos que los llatinos dieron al nome de ''crux'' y a les sos derivaes ''cruciatus'' y ''cruciare'' una significación que se refier a toa suerte de penes y tormentos.
El costume de [[decapitación|cortar la cabeza]] cola [[Focete (ferramienta)|focete]] ye bien antigua. Los romanos usar dende los primeros tiempos de la fundación de la so ciudá, por eso los [[lictor]]es llevaben ente les [[fexes]] una seguro pa esti oxetu. N'Atenes y Roma castigar a los traidores de la patria bastiándo-yos a un foso fondu o dende la roca Tarpeya, respeutivamente. [[Mecio Fufecio]], rei d'[[Alba Longa]], foi estazáu por orde de [[Tuliu Hostilio]] por violar l'alianza que fixera colos romanos.
=== Xustificación llegal del usu de la tortura na actualidá ===
En 1971 el xeneral [[Jacques Massu]], xefe del exércitu francés qu'actuó na [[guerra d'Arxelia]], publicó un llibru de memories tituláu ''La verdadera batalla d'Arxel'' nel que xustificó l'emplegu de la tortura n'Arxelia sobre la base de les circunstancies del momentu y a que la necesidá militar imponer. Como señaló Edward Peters, "el llibru ye un exemplu clásicu d'un argumentu comúnmente usáu pa llexitimar la tortura, un argumentu que Massu nun inventó, nin foi l'únicu en citar: […] l'argumentu de que los torturadores pueden ser servidores responsables del Estáu en tiempos de crisis estrema". El llibru recibió una respuesta inmediata per parte d'[[Alec Mellor]] -qu'en 1949 yá publicara un llibru de gran resonancia tituláu ''Torturar''- cola so obra ''Je dénonce torturar''; de [[Jules Roy]], autor de ''J'accuse -y xeneral Massu''; y de [[Pierre Vidal-Naquet]] que publicó la traducción francesa del so llibru ''Torture: Cancer of Democracy'', publicáu orixinariamente n'inglés en 1963 y nel que denunciaba que'l cáncer de la democracia nun yera la tortura mesma sinón la indiferencia escontra ella, al que siguió ''-yos Crimes de l'armée francais'' ['Los Crímenes del exércitu francés', 1977], nel que describió los horrores de la represión francesa mientres la [[guerra d'Arxelia]], ampliando un llibru anterior publicáu en 1962 col títulu ''Raison d'etat'' ['Razón d'Estáu'].<ref>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=243; 194}}</ref>
La xustificación ''llegal'' del usu de la tortura polos rexímenes que la practiquen, básase principalmente na figura de l'anulación de toa proteición xurídica del deteníu. Nel casu de deteníos acusaos de [[terrorismu]] o actividaes polítiques subversives, como ye'l casu de munches [[dictadures]] históriques o actuales o nel de l'actuación de dellos exércitos en guerres vixentes, el razonamientu sigue dellos puntos:
* Establezse que'l deteníu nun tien la condición d'un [[prisioneru de guerra]] so les [[Convenciones de Xinebra]]. Ello xustifícase de resultes de que'l deteníu nun forma parte d'una fuercia política, nun lleva uniforme que lu estreme como combatiente, los sos líderes nun son accesibles nin tán reconocíos como posibles negociadores d'una paz y les hostilidaes que'l so grupu practica son guerra irregular que viola toles lleis de la guerra.
* Establezse que ye un delincuente común d'alta peligrosidá, que la so aición criminal estraordinaria obligó al gobiernu a emplegar la fuercia armada pa detenelo.
* Como foi deteníu pola fuercia armada, tien que ser entrugáu preliminarmente por ésta antes de ser puestu a disposición de policías comunes y maxistraos.
* L'interrogatoriu militar o policial estraordinariu nun forma parte de l'aición penal, nun tien xurisdicción nella, pero'l deteníu nun ye tampoco un prisioneru de guerra que'l [[Derechu Internacional Humanitariu]] protexa.
L'interrogatoriu de [[contrainteligencia]] conviértese pos, y en virtú de la lóxica [[concentracionario|concentracionaria]] aplicada, nun espaciu d'indefensión total del deteníu. Nesto mora la vulnerabilidá o indefensión xurídica ( y tamién psicolóxica) del deteníu, que ye la condición básica por que el interrogatoriu d'intelixencia tenga ésitu.
== Historia ==
{{AP|Hestoria de la tortura}}
Los chinos practicaben la tortura ente los procedimientos xudiciales (básanos), d'equí deriva'l verbu basanixein que significa, verificar, mas namái torturábase a los esclavos y, n'ocasiones a los estranxeros. Los romanos tamién siguieron el mesmu principiu mientres la [[República romana|República]] y el [[Altu Imperiu]]. El testu romanu clave sobre la tortura apaez nel Digesto de Justiniano (Cap. XVIII, llibru 48), d'ende alviértese que les confesiones arrincaes so tortura son insegures. Amás de prohibida la tortura a menores de 14 años y muyeres embarazaes.
[[Ficheru:Diverse torture instruments.jpg|thumb|Preseos de tortura.]]
Nel [[derechu romanu]] la tortura almitíase como métodu de prueba (principalmente nel ''[[Digesto]]'', 48, 18 y en diverses [[constitución imperial|constituciones imperiales]]). El [[Breviariu de Alarico]] y el [[Liber Iudiciorum]] [[Hispania visigoda|visigodos]] recueyen estes disposiciones tomaes del [[Códigu Teodosiano]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=206}}</ref>
Na [[Alta Edá Media]] nun se recurrió a la tortura sinón a la [[ordalía]] pa determinar la veracidá o falsedá d'una acusación y la culpabilidá o inocencia d'una persona (lo que Tomás y Valiente llapada "bilateralidad probatoria").<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=206-207}}</ref>
La tortura foi sustituyendo a la ordalía nel Occidente medieval a partir de la receición del [[derechu romanu]] que se produz mientres la llamada [[revolución]]. La Ilesia foi la primera n'introducir el so usu mientres los papaos d'[[Alejandro III (papa)|Alejandro III]] (1159-1181) y [[Inocencio III]] (1198-1216), anque la so regulación definitiva nun se produció hasta la [[bulda]] ''[[Ad extirpanda]]'' promulgada en 1252 pol papa [[Inocencio IV]]. Nel derechu común fueron les [[comuñes italianes]] les qu'empezaron a utilizar y a regular la tortura como mediu de prueba nel procesu penal y depués estendióse poles distintes monarquíes, coles mesmes que s'espublizaba l'estudiu del derechu romanu nes [[Universidá|Universidaes]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Tomás|añu=2000|páxines=207-208}}</ref>
Na Edá Media'l procesu penal yera de dos tipos: acusatorio, y inquisitorio, el primeru riquía d'un acusador, y el segundu dábase namái por aciu investigaciones. El métodu inquisitorio basábase sobre pruebes escrites, y testimonios, dándo-y el mayor pesu a la confesión, lo que condució inevitablemente al emplegu de la tortura como procedimientu penal.
Na [[Segunda Guerra Mundial]] y na actualidá, la [[Gestapo]], la KGB, la [[Kripo]], la [[CIA]] y el [[FBI]] fueron sindicaos como organismos estatales qu'apliquen la tortura pa los sos fines.
== Formes y preseos de tortura ==
[[Ficheru:Torture Inquisition.jpg|thumb|250px|Imaxe ficticia d'un torturáu pola Inquisición. Grabáu del [[sieglu XVIII]].]]
La tortura puede realizase de delles formes. El dañu físicu puede causase por aciu golpes, frayatu de [[güesos]], esgañes musculares, [[capadura]], achaplamientu, cortes, [[descarga llétrica|descargues llétriques]], desfiguración, quemadures, aplicación de [[temperatura|temperatures]] estremes, ingestión de productos químicos o elementos cortantes, baños con sustancies químiques [[cáusticu|cáustiques]], afogamientu, [[violación]], [[privación del suañu]] o postures corporales incómodes.
El dañu psicolóxicu puede realizase por aciu la [[privación sensorial]], l'[[Aislamientu (psicoloxía)|aislamientu]], la humildación verbal o física (desnudez mientres los interrogatorios), la manipulación de la información sobre'l deteníu o los sos allegaos, la mentira (p.ej. falses informaciones sobre daños sufríos por amigos y familiares), la desorientación físico y mental, o la simulación de tortures físiques o execuciones que contribuyan a la desmoralización. Polo xeneral, lo que se busca cola tortura psicolóxica ye la rotura de l'autoestima y la resistencia moral del deteníu, con cuenta del entrugáu apuerte más fácilmente a los deseos del entrugador, sían estos cualos sían.
[[Ficheru:Sala Represión y Tortura del Museo de la Memoria 03.JPG|thumb|250 px|Camiya pa torturar llétricamente usada por servicios d'intelixencia del [[Réxime Militar (Chile)|Réxime Militar]] d'[[Augusto Pinochet]] en Chile.]]
Na Edá Media colgar a los reos unes vegaes d'un poste, otres d'un árbol y solíen vendar la cara del criminal mientres el supliciu. Suspendíen delles vegaes a los reos d'un pie solamente y arreyáben-yos un pesu al pescuezu, otres vegaes d'un brazu o de dambos y arreyábenlos fuertemente hasta que expiraban. Sirvíense tamién d'un gordón p'apertar el pescuezu del criminal y afoga-y, como se fixo en [[Roma Antigua|Roma]] con [[Publio Cornelio Léntulo Sura|Léntulo]], unu de los cómplices na combalechadura de [[Catilina]]. Y esti supliciu yera en tal manera infamante y vergonzosu que los pontífices prohibíen soterrar los cadabres d'aquéllos que lo sufrieren.{{ensin referencies}}
El [[supliciu de la rueda]], inventáu n'[[Alemaña]] en tiempos de desorde, yera bien raru antes del añu [[1538]] y dispúnxose contra los lladrones de camín real. Les muyeres nun fueron condergaes a él nunca por razones de decencia.<ref>Del ''Diccionariu enciclopédicu popular ilustráu Salvat'' de 1906–1914, que s'atopa nel dominiu públicu.</ref>
=== Formes y preseos de tortura ===
{{columnes}}
* [[Apega de Nabis]]
* [[Aplastacabezas]]
* [[Aplastapulgares]]
* [[Bota malaya]]
* [[Catasta]]
* [[Garduña china]]
* [[Cigüeña (preséu de tortura)|Cigüeña]]
* [[Petrina de San Erasmo]]
* [[Trubiecu de Judas]]
* [[Desgarrador de senos]]
* [[Doncella de fierro]]
* [[Escafismo]]
{{nueva columna}}
* [[Falanga]]
* [[Flagelación]]
* [[Flauta del alborotador]]
* [[Gota china]]
* [[La Rueda]]
* [[Llimpieza de l'alma (métodu de tortura)|Llimpieza de l'alma]]
* [[Mancuerda]]
* [[Mázcara (preséu de tortura)|Mázcara]]
* [[Pendilexu (preséu de tortura)|Pendilexu]]
* [[Pera vaxinal]]
* [[Picana llétrica]]
* [[Posición Shabak]]
{{nueva columna}}
* [[Potru (preséu de tortura)|Potru]]
* [[Privación sensorial]]
* [[Sierra (preséu de tortura)|Sierra]]
* [[Siella de fierro romana]]
* [[Submarín (tortura)|Submarín]]
* [[Taburete de sumersión]]
* [[Tormentu de l'agua]]
* [[Toru de Falaris]]
* [[Tortúa (métodu de tortura)|Tortúa]]
* [[Uñes de gatu (métodu de tortura)|Uñes de gatu]]
{{final columnes}}
=== Métodos de tortura actuales ===
Edward Peters nel so llibru sobre la tortura ufierta la siguiente rellación:<ref name=peters198>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=232-234}}</ref>
{{cita|;Tortura somática
*Golpes: puñaes, puntapiés, golpes con porres, golpes con culates de fusil, saltos sobre l'estómagu.
*''Falanga'' (''falka''): cutir la planta de lo pies con vares.
*Tortura de los deos: asítiase un llapiceru ente los deos de la víctima que depués son apertaos violentamente.
*''Teléfonu'': el torturador cute cola palma de la so mano l'oyíu de la víctima, asonsañando un receptor telefónicu; lo cual produz la rotura de la membrana del tímpanu; el ''teléfonu'' tamién puede consistir en golpes contra un cascu que se pon a la víctima. Una ves rotu, puede introducise agua frío nel oyíu, provocando un dolor por demás intensu que puede durar ente 6 y 8 hores hasta que drene por completu; el procesu de drenado puede tardar ente 24 a 48 hores; en casu de non drenar puede provocar una infeición y nel peor de los casos, la muerte.
*Lletricidá: esploración con electrodos apuntiaos (picana llétrica); pinchos pa ganáu; enrexaos metálicos, cames de metal a les que son arreyaes les víctimes; la siella del dragón» (Brasil), una siella llétrica.
*Quemadures: con pitos o cigarros encendíos, vares calecíes llétricamente, aceite caliente, ácidos, cal vivo; escachizar nuna parrilla caliente en candia (por casu, la mesa a caliente» usada polos axentes de SAVAK); estregar con pimienta o otres sustancies químiques les mucoses, o ácidos y especies direutamente sobre les firíes, potasa cáustica, soda cáustica.
*''Submarín'': la inmersión de la cabeza de la víctima n'agua (de cutiu agua inmunda) hasta'l cantu de afogar (llamáu n'Arxentina «la tortura asiática», y n'otres partes «la bañera»).
*''Submarín secu'': cúbrese la cabeza de la víctima con una bolsa de plásticu o un cobertor, o se tapen la boca y el ventanos de la ñariz hasta llegar al puntu d'afogar.
*Suspensión en mediu del aire: la «percha del loru brasilana, onde la víctima ye suspendida coles rodíes doblaes sobre una vara metálica y ataes rígidamente a les muñeques.
*Allugamientu enllargáu en posiciones forzaes y tensión del cuerpu.
*Permanecer enforma tiempu de pies.
*Alopecia de tracción: arrincar el pelo.
*Estracción d'uñes.
*Violación y agresiones sexuales.
*Insertamientu de cuerpos estraños na natura o'l rectu.
*«Mesa d'operaciones»: mesa a la que la víctima ye arreyada con correes, o bien pa ser espurrida pola fuercia, o bien namái afirmada per debaxo de la parte inferior del llombu, lo que fai necesariu'l sofitu del pesu de la víctima que ta fora de la mesa; en dellos países ye llamáu'l ''quirófanu''.
*Esposición al fríu: inmersión n'aire frío o agua frío.
*Privación d'agua: namái se da a la víctima agua puerco, salao o xabonoso.
*Consumu forzáu d'alimentos en mala traza o deliberadamente condimentados fuertemente con especies.
*Tortura dental: estracción forzada de dientes.
;Tortura psicolóxica
*Guardar les sesiones de tortura d'otros: parientes, fíos.
*Amenaces de tener que guardar la tortura d'otros.
*Execuciones simulaes.
*Privación de suañu.
*Esposición continua a la lluz.
*Confinamientu solitariu.
*Permanecer incomunicáu (ser calteníu ensin nenguna comunicación humana).
*Total privación d'estímulos sensoriales.
*Condiciones de detención.
*Amenaces.
*Provocar vergüenza; esnudar; participación forzada nuna actividá sexual o ser obligáu a guardala.
;Tortura farmacolóxica
*Aplicación forzada de drogues sicotrópiques.
*Aplicación forzada d'estimulantes nerviosos (histaminas; aminacina; trifluoro peracina-estelacina).
*Inyeición de materia fecal.
*Ingestión forzada d'azufre o venenu (taliu).}}
== Remortines de la tortura ==
Edward Peters presenta nel so llibru la siguiente rellación:<ref>{{cita llibru |apellíu=Peters|nome=Edward|añu=1987|páxines=237-239}}</ref>
{{cita|;Remortines somátiques
*Trestornos gastrointestinales: gastritis, síntomes dispépticos similares a la úlcera, dolores de regurgitación nel epigastriu, colon espástico enfadosu.
*Mancadures nel rectu, anormalidaes nel esfínter.
*Mancadures na piel, mancadures histolóxiques.
*Trestornos dermatolóxicos: dermatitis, urticaria.
*Dificultaes pa caminar, mancaes nos tendones.
*Dolores articulares.
*Atrofia cerebral (análoga al síndrome de posconmoción cerebral, determinada por tomografía axial del celebru por aciu ordenador) y mancadura cerebral orgánica.
*Trestornos cardio-pulmonares, hipertensión.
*Trestornos dentales.
*Dolor traumáticu residual.
*Síntomes xinecolóxicos: inflamación de los órganos sexuales internos, dolores menstruales.
*Deterioru del oyíu, mancadures nel tímpanu.
*Amenorgamientu del estragal de dolor.
*Estrés como secuela indireuta.
;Remortines psicolóxiques
*Ansiedá, depresión, medrana.
*Psicosis, psicosis fronteriza.
*Inestabilidá, irritabilidá, introversión.
*Dificultaes de concentración.
*Letargo, fatiga.
*Molición.
*Amenorgamientu del control de la espresión y la emoción.
*Incapacidá de comunicación.
*Perda de la memoria y la concentración.
*Perda del sentíu de la orientación.
*Velea, velees.
*Deterioru de la memoria.
*Dolores de cabeza.
*Allucinaciones.
*Perturbaciones visuales.
*Intolerancia del alcohol.
*Parestesia.
*Vértigu.
*Perturbaciones sexuales.
;Consecuencies sociales de les remortines de la tortura
*Deterioro de la personalidá social.
*Incapacidá pa trabayar.
*Incapacidá pa participar en recreaciones.
*Destrucción de la mesma imaxe.
*Estrés puestu na familia.
*Incapacidá de socialización.}}
== La llucha contra la tortura ==
La llucha contra la tortura tien un preséu internacional específicu: la [[Convención contra la tortura y otros tratos o penes crueles, inhumanos o degradantes]].<ref>[https://web.archive.org/web/20140802124730/http://www2.ohchr.org/spanish/law/cat.htm] Convención Contra la Tortura y Otros Tratos o Penes Crueles, Inhumanos o Degradantes (1984)</ref>
Adicionalmente la tortura ta condergada nel artículu 5 de la [[Declaración Universal de los Derechos Humanos]]. Otres normes xurídiques de [[derechu internacional]] que recueyen la tortura son el [[Pactu Internacional de Derechos Civiles y Políticos]] y el [[Conveniu Européu pa la Proteición de los Derechos Humanos y de les Llibertaes Fundamentales]].
El Día Internacional de Sofitu a les víctimes de la Tortura celebra'l [[26 de xunu]].
La tipificación del [[delitu]] varia según la regulación de cada país, pero en xunto y de manera xenérica considérase tortura a [[derechu penal|efeutos penales]] a «''les aiciones cometíes por funcionarios o autoridaes, o al consentimientu esplícitu o implícitu per parte de les mesmes por que terceros executar, coles mires de llograr una confesión o información d'una persona, según el castigu físicu o psíquicu que suponga sufrimientu y suprima o mengüe les facultaes del torturáu o comoquier afecten a la so integridá moral''».
Nel mundu, delles [[Organización Non Gubernamental|Organizaciones Non Gubernamentales]] (ONG) movilizar pa exercer una presión sobre los Estaos que practiquen la tortura, por casu [[Amnistía Internacional]] (AI) o la [[Organización Mundial Contra la Tortura]] (OMCT).
Unu de los principales razonamientos contra l'usu de tortures o tratos degradantes o [[inhumanu|inhumanos]] ye que cualquier persona sometida a ello ye capaz de reconocese autor de cualquier cosa, por absurdu que sía, con tal de dexar de sufrir.
En 1980 fundar en [[Copenḥague]] el [[Centru de Rehabilitación ya Investigación de les Víctimes de la Tortura]] (RCT, nes sos sigles n'inglés), que sigue siendo'l principal centru mundial nel tratamientu de les víctimes de la tortura, y del que surdió cinco años dempués el [[Conseyu Internacional pa la Rehabilitación de les Víctimes de la Tortura]] (IRCT, nes sos sigles n'inglés), que ye la principal organización mundial dedicada a la rehabilitación de les víctimes de la tortura, integrada na actualidá por 144 asociaciones aniciaes en más de 70 países (d'ellos dolce [[América Llatina|llatinoamericanos]]).
=== Preseos llegales n'Estaos Xuníos ===
* La '''Llei de Proteición de Víctimes de la Tortura''' 1991 ('''TVPA,'''<ref>Torture Victim Protection Act of 1991 [https://en.wikipedia.org/wiki/Torture_Victim_Protection_Act_of_1991] (n'inglés)</ref> sigla del inglés de " Torture Victim Protection Act". Pub.L. 102-256, HR 2092, 106 Stat 73, promulgada'l 12 de marzu de 1992) ye una llei que dexa la presentación de demandes civiles, nos Estaos Xuníos, en contra individuos que, actuando na so capacidá oficial pa cualquier nación estranxera, cometieron tortures y / o execuciones estraxudiciales.
* Les '''Víctimes de Tratar y la Llei de Proteición contra la Violencia''' ('''TVPA''',<ref>Victims of Trafficking and Violence Protection Act of 2000 [https://en.wikipedia.org/wiki/Victims_of_Trafficking_and_Violence_Protection_Act_of_2000] (n'inglés)</ref> poles sos sigla n'inglés) ye una llei federal d'Estaos Xuníos, aprobada como llei en 2000 pol Congresu d'EE.XX. Ufierta proteición pa les persones que s'atopen nel país de manera illegal, que puedan ser víctimes de tratar de persones.
== Tortura nel cine ==
* La película [[Garage Olimpo (Película)|Garage Olimpo]] trata sobre un centru de detención mientres la [[Terrorismu d'Estáu n'Arxentina nes décades de 1970 y 1980|dictadura militar que gobernó l'Arxentina de 1976 a 1983]], nel que se torturaba a los presos.
* La película ''[[El crimen de Cuenca]]'', de [[Pilar Miró]], rellata fechos reales de les tortures que recibieron un llabradores españoles a manes de la [[Guardia Civil]] a principios del sieglu XX ([https://www.filmaffinity.com/es/film826874.html]).
* La película ''[[Saló o los 120 díes de Sodoma]]'', de [[Pier Paolo Pasolini]], los señores de los castiellos imponen tortures de too tipu a les sos víctimes.
* La película ''[[Das Experiment|L'esperimentu]]'', d'[[Oliver Hirschbiegel]], trata sobre un esperimentu sociolóxicu na Alemaña contemporánea ente dos grupos: los carceleros y los presos ([https://www.filmaffinity.com/es/film156441.html]).
* La película ''[[The road to Guantanamo]]'', de [[Michael Winterbottom]] recueye la hestoria de dellos deteníos británicos treslladaos a la Base militar de la Badea de Guantánamo. Contién descripciones precises de les téuniques y procedimientos de tortura física y psicolóxica ellí practicaos.
* La película ''[[Hostel (película)|Hostel]]'' trata sobre un llugar nel cual determinaes persones paguen pa satisfaer les sos fantasíes macabres, torturando a les sos víctimes por aciu l'usu de dellos instrumentos: sierres llétriques (como les emplegaes en carpintería), tisories, tiñaces ya inclusive un mecheru pa realizar soldadures.
* La saga ''[[Saw]]'' trata sobre un asesín llamáu Jigsaw, quien tortura a les persones qu'él mesmu considera que "nun valoren la so vida, han transgredido llendes humanos de lo aceptable o la esbardiaron en perxudicase asina mesmos o a otros". Los dispositivos de tortura, diseñaos pol mesmu Jigsaw, tienen mecanismos complexos que causen unu o más daños al cuerpu de les sos víctimes (dellos dispositivos son fieles a los utilizaos nel pasáu). Ye interesante resaltar que la tortura que recibe cada persona na película ye, en sí mesma, una metáfora cruel pero catártico.
* Na esitosa película de ''[[Quentin Tarantino]]'', ''[[Reservoir Dogs]]'', esiste una famosa escena na cual podemos ver al personaxe "Mr. Blond" ''[[Michael Madsen]]'', torturar al nuevu policía "Marvin Nash" ''[[Kirk Baltz]]'', cortándo-y la oreya y bañándolo en gasolina al ritmu del cantar ''[[Stuck in the Middle]]''.
== Tortura nel teatru ==
La obra de teatru ''[[La muerte y la doncella (teatru)|La muerte y la doncella]]'', d'[[Ariel Dorfman]], esplora les consecuencies de tortura. Otra obra, ''[[Pedro y el Capitán]]'', de [[Mario Benedetti]], desenvuélvese puramente nel diálogu ente un torturador y un prisioneru nuna dictadura [[Llatinoamérica|llatinoamericana]] indeterminada del [[sieglu XX]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru |apellíu=Tomás y Valiente|nome=Francisco|enllaceautor=Francisco Tomás y Valiente|títulu=La tortura xudicial n'España|edición=2ª|añu=2000|añu-orixinal=1976-1994|editorial=Crítica|ubicación=Barcelona|isbn=84-8432-029-4}}
* {{cita llibru |id=ISBN 978-84-206-0251-6|títulu=Torturar|añu=1987|autor=Peters, Edward|editorial=Alianza Editorial}}
* {{cita llibru |apellíu=Micheline Guiton, Rodolphe Bydlowski y Monique Milhaud-Bydlowski |títulu=Psicología del Torturador |fechaaccesu=12 de xunetu de 2014|añu=1973|editorial=Buenos Aires, Rodolfo Alonso Editor|id=OCLC 757969300|capítulu=La tortura y el torturáu}}
* {{cita llibru |apellíu=Roland Villeneuve |títulu=Psicología del Torturador |fechaaccesu=12 de xunetu de 2014|añu=1973|editorial=Buenos Aires, Rodolfo Alonso Editor|id=OCLC 757969300|capítulu=Muerte y resurrección de la tortura}}
== Ver tamién ==
* [[Tortura médica]]
* [[Muerte per tortura]]
* [[Escuela de les Amériques]]
* [[Tortura n'España]]
* [[Informes de Naciones Xuníes sobre la tortura n'España]]
* [[Centros clandestinos de detención de la CIA]]
* [[Tortura en Abu Ghraib]]
* [[Convención Europea de Derechos Humanos]] (artículu 3)
* [[El casu Madaf]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|torture}}
* [http://www.es.amnesty.org Amnistía Internacional España]
* [http://www.actuaconamnistia.org Ciberactuaciones individuales al traviés d'Amnistía Internacional]
* [https://web.archive.org/web/20070307085937/http://www.ohchr.org/spanish/law/cat.htm Convención contra la Tortura y Otros Tratos o Penes Crueles, Inhumanos o Degradantes] — 10 d'avientu de 1984
* [http://www.omct.org Sitio web de la Organización Mundial Contra la Tortura, una ONG internacional con base en Suiza] (inglés, francés y español)
* [https://web.archive.org/web/20030709060026/http://web.amnesty.org/pages/stoptorture-index-esl Campaña contra la tortura d'Amnistía Internacional]
* [https://web.archive.org/web/20090722051948/http://www.unhchr.ch/spanish/html/menu2/6/cat_sp.htm Comité contra la tortura de Naciones Xuníes]
* [http://www.hrw.org/ Human Rights Watch]
* [http://www.un.org/spanish/aboutun/hrights.htm Declaración Universal de los Derechos Humanos]
* [http://elortiba.org/tortura.html Historia de la tortura y l'orde represivu na Arxentina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080612100349/http://elortiba.org/tortura.html |date=2008-06-12 }}
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=La «Quistion de tormentu» na Inquisición española |2=http://www.gabrielbernat.es/espana/inquisicion/ie/proc/tormentu/tormentu.html |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB122/index.htm Univ. George Washington. Enllaces a los manuales CIA sobre ''Téuniques Coercitivas'' (Tortura Física y Psicolóxica) ''y Non Coercitivas'' (Tortura Psicolóxica) ''d'Interrogatoriu''.] N'Inglés.
{{Tradubot|Tortura}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Abusu]]
[[Categoría:Tortura|Tortura]]
[[Categoría:Criminoloxía]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
50e24nguw0of57ef2lgfrk26f3f8wr9
The Legend of Zelda: Ocarina of Time
0
98062
4490038
4432954
2026-05-03T01:28:23Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 4 referencia(es) y marcando 8 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490038
wikitext
text/x-wiki
{{videoxuegu}}
{{Nihongo|'''''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'''''|ゼルダの{{Ruby-ja|伝説|でんせつ}}: {{Ruby-ja|時|とき}}のオカリナ|Zeruda no Densetsu: Toki no Okarina|llit. ''«La Lleenda de Zelda: Ocarina del Tiempu»''}} ye un [[videoxuegu d'aición-aventura]] de [[1998]] desenvueltu pola filial [[Nintendo Entertainment Analysis and Development|Nintendo EAD]] y publicáu por [[Nintendo]] pa la consola [[Nintendo 64]]. Foi llanzáu en Xapón el [[21 de payares]] de 1998,<ref name="releaseZD"/> ente que a Norteamérica llegó dos díes depués, el 23 de payares,<ref name="releaseIGN"/> y n'Europa estrenó'l 11 d'avientu d'esi mesmu añu.<ref name="releaseGB"/> A pesar de que nun entamu los diseñadores entamaben llanzar el xuegu pal periféricu [[Nintendo Disk Drive 64|Nintendo 64DD]], a la fin optóse por diseñalo pa un cartuchu de 256 [[megabit]]s (igual a 32 [[megabyte]]s), que yeren los de mayor capacidá producíos por Nintendo nesi entós.<ref name="cartuchu"/> ''Ocarina of Time'' ye'l quintu llanzamientu de la franquicia ''[[The Legend of Zelda]]'', y convirtióse nel primeru de la serie en faer usu de [[Gráficos 3D por ordenador gráficos 3D]]. El so socesor, ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask]]'', estrenóse dos años dempués.
La historia del xuegu enfocar nel nuevu héroe [[Link (The Legend of Zelda)|Link]], quien entama una aventura nel reinu de [[Hyrule]] pa detener a [[Ganondorf]], rei de la tribu [[Gerudo]], primero qu'atope la [[Trifuerza]], una reliquia sagrada capaz de concede-y cualquier deséu al so posesor. Pa ello, tien de viaxar al traviés del tiempu y esplorar dellos templos col fin d'espertar a dellos sabios que tienen el poder pa prindar de forma definitiva a Ganondorf. Haber de mentar que la música xuega un papel bien importante na trama del xuegu, yá que el xugador tien qu'aprender a tocar dellos cantares con una [[ocarina]]. Inclusive, la popularidá de ''Ocarina of Time'' amontó de forma significativa les ventes d'ocarines reales.<ref name="ocarinasreales">{{cita noticia |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C00Y0DE133AF936A25751C0A96F958260 |títulu=Compressed Data; Can You Play 'Feelings' On the Ocarina? |fechaaccesu=4 de marzu de 2011 |obra=The New York Times |nome=Sharon R. |apellíu=King |fecha=15 de febreru de 1999}}</ref>
El sistema de xuegu de ''Ocarina of Time'' incorporó delles nueves carauterístiques que nun esisten nos sos predecesores, tales como la posibilidá d'afitar la cámara en dalgún oxetivu determináu y l'usu de los botones del controlador en situaciones específiques (por casu, falar con otros personaxes, usar la espada, ente otres actividaes), que convirtiéronse en traces típiques de los xuegos tridimensionales d'aventura.<ref name="Essential 50">{{Cita web |url=http://www.1up.com/features/essential-50-ocarina-time |títulu=The Essential 50 Part 40: The Legend of Zelda: Ocarina of Time |editorial=[[1UP.com]] |fechaaccesu=5 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://archive.today/20120718054136/http://www.1up.com/features/essential-50-ocarina-time |fechaarchivu=2012-07-18 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://retro.ign.com/articles/939/939361p5.html |títulu=IGN Presents the History of Zelda |nome=Travis |apellíu=Fahs |editorial=IGN |fecha=17 d'avientu de 2008 |fechaaccesu=4 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090212144515/http://retro.ign.com/articles/939/939361p5.html |fechaarchivu=2009-02-12 }}</ref> Tres el so estrenu en Xapón, en 1998, vendió más de 820 000 copies, colo que pasó a ser unu de los diez títulos más vendíos nesi añu na [[industria de los videoxuegos]].<ref name="1998 sales">{{Cita web |url=http://geimin.net/da/db/1998_ne_fa/index.php |títulu= 1998年テレビゲームソフト売り上げTOP100 |editorial=geimin |fechaaccesu=5 de marzu de 2011}}</ref> De magar, comercializáronse hasta 1,14 millones de copies en territoriu xaponés, convirtiéndose nel 119º xuegu más vendíu de tolos tiempos,<ref name="japanese sales">{{Cita web |url=http://gameranking.jp/ranking-sale/ |títulu=販売本数ランキング |editorial=ゲームランキング |fechaaccesu=5 de marzu de 2011.}} Esta ye una llista xaponesa de ''rankings'' onde se menten los xuegos más vendíos de la historia, pero namái de Xapón. Nella especifiquen la cantidá de copies que diversos xuegos algamaron cuando s'atopaben inda en venta.</ref> ente que a nivel mundial la cifra supera les 7,6 millones de copies ufiertaes a la venta.<ref name="IGN GDC 2004">{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/501/501970p1.html |editorial=IGN |fechaaccesu=5 de marzu de 2011 |títulu=GDC 2004: The History of Zelda |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120204083343/http://cube.ign.com/articles/501/501970p1.html |fechaarchivu=2012-02-04 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/068/068327p1.html |títulu=Mario Passes 10 Million Mark |editorial=[[IGN (sitiu d'Internet)|IGN]] |fecha=3 de xunu de 1999 |fechaaccesu=5 de marzu de 2011}}</ref> Igualmente, el xuegu llogró una receición crítica positiva, al ganar el Grand Prize na división d'Artes Interactivas del [[Japan Media Arts Festival]],<ref name="JMAF"/> amás de faese acreedor a seis reconocimientos na segunda ceremonia añal de los [[Academy of Interactive Arts & Sciences|premios Interactive Achievement]].<ref name="IAA"/> Al respeutive de la crítica polo xeneral, ''Ocarina of Time'' recibió aponderamientos y notes na so gran mayoría positives, ya inclusive según delles fontes ye consideráu por crítica y públicu como'l «meyor videoxuegu enxamás fechu».<ref name= Meristationom/><ref>{{Cita web |títulu=Ocarina of Time Hits Virtual Console |editorial=1UP.com |url=http://www.1up.com/news/ocarina-time-hits-virtual-console |fechaaccesu=6 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://archive.today/20110629031529/http://www.1up.com/news/ocarina-time-hits-virtual-console |fechaarchivu=2011-06-29 }} Esti artículu de noticies referir a ''Ocarina of Time'' como «el ápice de 6-4 bit con frecuencia señaláu como'l "Meyor xuegu enxamás fechu..."».</ref><ref name="metacritic"/><ref>{{Cita web |url=http://www.filibustercartoons.com/games.htm |títulu=Games |editorial=Filibustercartoons.com |fechaaccesu=5 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100921125121/http://www.filibustercartoons.com/games.htm |fechaarchivu=2010-09-21 }}</ref><ref name= Meristationcv/> En 2008, la publicación de los [[Llibru Guinness de los récores|Récor Guiness]] declaró que ''Ocarina of Time'' ye'l «videoxuegu más aclamáu pola crítica de tolos tiempos»,<ref>{{Cita web |url=http://gamers.guinnessworldrecords.com/records/nintendo.aspx |títulu=Nintendo Records |editorial=Guiness World Records |fechaaccesu=5 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080405020333/http://gamers.guinnessworldrecords.com/records/nintendo.aspx |fechaarchivu=2008-04-05 }}</ref> récor que revalidó'l 1 d'agostu de 2010 y qu'hasta finales de 2012 entá sofitaba.<ref>{{Cita web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/6000/most-critically-acclaimed-videogame-of-all-time |títulu=Zelda Ocarina of Time Records |editorial=Guiness World Records |fechaaccesu=29 de mayu de 2012}}</ref>
''Ocarina of Time'' tuvo siquier hasta cuatro lanzamientos nes consoles [[Nintendo GameCube]], [[Nintendo iQue]] y [[Wii]]; pa GameCube, salió una edición que formaba parte de {{Nihongo|''The Legend of Zelda: Ocarina of Time: Master Quest''|ゼルダの{{Ruby-ja|伝説|でんせつ}}: {{Ruby-ja|時|とき}}のオカリナ {{Ruby-ja|裏|うら}}|Zeruda no Densetsu Toki no Okarina Ura|{{Ruby-ja|裏|うら}} (''Ura'', llit. «opuestu»)}}, onde s'incorporaron cuartones y acertijos inéditos, según una versión específica para dicha consola incluyida na coleición ''[[The Legend of Zelda: Collector's Edition]]''. En 2003 debutó una adautación pa [[Nintendo iQue]] y, cuatro años dempués, salió a la venta una más pa la [[Consola Virtual]] de Wii. Tolos anteriores llanzamientos llograron bones crítiques tres el so estrenu: magar que dellos espertos consideraron que'l xuegu escarecía d'actualizaciones nel so diseñu orixinal,<ref name="rpgamer">{{Cita web |url=http://www.rpgamer.com/games/zelda/urazelda/reviews/z5mqstrev1.html |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time Master Quest - Review |nome=Zachary |apellíu=Lewis |editorial=[[RPGamer]] |fechaaccesu=6 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20030620053508/http://www.rpgamer.com/games/zelda/urazelda/reviews/z5mqstrev1.html |fechaarchivu=2003-06-20 }}</ref><ref name="ignmq">{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/387/387479p2.html |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time / Master Quest |editorial=IGN |fechaaccesu=6 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090204023457/http://cube.ign.com/articles/387/387479p2.html |fechaarchivu=2009-02-04 }}</ref> la mayoría atalantó que ''Ocarina of Time'' prevaleciera favorablemente col pasu del tiempu.<ref name="GameSpot VC review">{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/wii/adventure/legendofzeldaootn64/review.html |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time (Virtual Console) review |apellíu=Gerstmann |nome=Jeff |editorial=[[GameSpot]] |fecha=5 de marzu de 2007 |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090414100838/http://www.gamespot.com/wii/adventure/legendofzeldaootn64/review.html |fechaarchivu=2009-04-14 }}</ref><ref name="kombo">{{Cita web |url=http://gc.kombo.com/article.php?artid=51 |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |editorial=Gc.kombo.com |fechaaccesu=6 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080519145718/http://gc.kombo.com/article.php?artid=51 |fechaarchivu=2008-05-19 }}</ref> Nel eventu [[Electronic Entertainment Expo|Y<sub>3</sub> de 2010]], Nintendo anunció ''[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D]]'', un ''remake'' del xuegu pa la portátil [[Nintendo 3DS]],<ref>{{Cita web |url=http://ds.ign.com/articles/109/1098192p1.html |títulu=E3 2010: Ocarina of Time 3DS On the Way! |fecha=15 de xunu de 2010 |editorial=IGN |fechaaccesu=6 de marzu de 2011}}</ref><!--<ref>{{Cita web |url=http://www.mundogamers.com/nintendo3ds/meyora/458/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-3d.html |títulu=Zelda 3DS Meyora |editorial=[[Mundogamers]] |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010}}</ref> CRÍTICA D'OCARINA OF TIME<ref>{{Cita web |url=http://www.laflecha.net/canales/videoxuegos/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-llega-a-nintendo-wii |títulu=Zelda OOT llega a Wii |editorial=[[La Flecha]] |fechaaccesu=25 de mayu de 2008}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.vidaextra.com/rpg/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-llegara-a-3ds-e3-2010 |títulu=Zelda OOT 3DS |editorial=[[Vida Extra]] |fechaaccesu=30 de setiembre de 2010}}</ref> - 1000 PUNTOS WII PA OCARINA OF TIME--> que'l so llanzamientu producir finalmente a mediaos de 2011 en tol mundu, mientres el mes de xunu.<ref>{{Cita web |url=http://www.meristation.com/es/nintendo-3ds/noticias/ocarina-of-time-3ds-tendra-un llanzamientu llindáu-en-japon/1667236 |títulu=Meristation: Zelda Ocarina of Time 3D va tener un llanzamientu llindáu en Japon |fechaaccesu=29 de mayu de 2012 |apellíu=Gallardo Durán |nome=José |fecha=2 de mayu de 2011 |editorial=Meristation.com }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.vidaextra.com/aventura-plataformes/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-3d-fecha-oficial-de-llanzamientu-en-europa |títulu=The Legend Of Zelda: Ocarina Of Time 3D'. Fecha oficial de llanzamientu n'Europa |fechaaccesu=29 de mayu de 2012 |apellíu=Márquez |nome=R. |fecha=12 d'abril de 2011 |editorial=VidaExtra.com }}</ref>
== Argumentu ==
Magar la cronoloxía de los xuegos de ''[[The Legend of Zelda]]'' foi un aspeutu que xeneró numberosos discutinios dende l'orixe de la franquicia,<ref name="timeline2">{{Cita web |url=http://www.sheikav.com/articulos/cronologia.php |títulu=Cronología de Zelda, ¿esiste? |fechaaccesu=6 de xineru de 2009 |autor=Sheikav.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090307111523/http://www.sheikav.com/articulos/cronologia.php |fechaarchivu=2009-03-07 }}</ref> polo xeneral considerar a ''Ocarina of Time'' como unu de los primeros na llinia de tiempu de la serie, pos el xuegu establez los oríxenes de dellos elementos importantes en ''Zelda'' como son Ganon y la Trifuerza. Dende'l so llanzamientu, nengún otru xuegu fuera referíu como precuela d'ésti, sacante ''[[The Legend of Zelda: Skyward Sword]]'', que tien lugar antes de los sucesos socedíos en ''Ocarina of Time''.<ref name="afterskyward"/>
Nintendo confirmó que'l viaxe nel tiempu qu'asocede escontra'l final del xuegu creó tres cronología paraleles distintes en ''The Legend of Zelda''. Una d'elles sigue una vegada que Link venció a Ganon y prindar nel Reinu Sagráu (esta ye conocida como «cronoloxía de Link adultu») ente que la otra sigue los eventos asocedíos una vegada que Link ye devueltu al pasáu y camudó la historia, polo que Ganon nunca s'apoderó de la Trifuerza na so totalidá («cronoloxía de Link neñu»). La primera d'estes llinies de tiempu conduz direutamente a ''[[The Legend of Zelda: The Wind Waker]]'', la otra sigue a partir de los xuegos ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask]]'' y ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess]]''.<ref>{{Cita web |títulu=Nintendo Dream: Eiji Aonuma Interview 1 |url=http://www.thehylia.com/index.php?subaction=showfull&id=1173582355&archive= |editorial=TheHylia.com |fecha=3 d'ochobre de 2007 |fechaaccesu=21 de marzu de 2011}}</ref> Sicasí, una tercer cronoloxía apaeció nun momentu de la historia, nel cual, arguméntase que Link nunca llogró salvar Hyrule y pereció nel so intentu por ganar a Ganondorf; esta llinia temporal na que Link morrió, acordies con el llibru tituláu ''Hyrule Historia'' y publicáu por Nintendo a finales de 2011, entiende los xuegos de ''[[The Legend of Zelda: Link's Awakening]]'' y el [[The Legend of Zelda (videoxuegu)|''Zelda'' orixinal]].<ref name="timeline">{{Cita web |url=http://kotaku.com/5869993/this-might-actually-be-the-official-zelda-timeline |títulu=Official Zelda timeline released by Nintendo |fecha=21 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=7 de xineru de 2011 |idioma=inglés}}</ref><ref name="Official Legend of Zelda Timeline Revealed">{{Cita web |url=http://gamecrunch.co/2011/12/22/official-legend-of-zelda-timeline-revealed/ |títulu=Official Legend of Zelda Timeline Revealed |fecha=22 d'avientu de 2011 |idioma=inglés |fechaaccesu=7 de xineru de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://gamecrunch.co/2011/12/22/official-legend-of-zelda-timeline-revealed/|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.officialnintendomagazine.co.uk/16596/features/zelda-timeline-explained/ |títulu=Zelda Timeline Explained |autor=Fred Dutton |fecha=3 de mayu de 2010 |obra=Official Nintendo Magazine |editorial=Future Publishing Limited |fechaaccesu=7 de xineru de 2011 |idioma=inglés}}</ref>
=== Sinopsis ===
[[Ficheru:ESRB Everyone.svg|180px|thumb|left|''Ocarina of Time'' foi'l primer títulu n'incluyir una cantidá considerable de personaxes que remanecieron a lo llargo de la serie amás d'incorporar dellos otros que tuvieron un papel importante dientro de la trama de la serie; unu d'ellos foi Dark Link —Link Escuru (quien fixo la so apaición como'l postreru xefe de ''[[Zelda II: The Adventure of Link]]'')—, personaxe qu'apaeció en posteriores entregues de la serie aportando a consideráu unu de los enemigos más importantes de la trama de ''Zelda''.<ref name="ign"/> Na imaxe, una persona faciendo ''[[cosplay]]'' del personaxe en cuestión.]]
Aproximao diez años antes de los eventos socedíos en ''Ocarina of Time'' asocedió una guerra conocida como la Guerra Carcelaria de Hyrule». Por causa de ella, una madre desesperada por protexer al so ñácaru, decidió dexalo nun trupu y recóndito monte con cuenta de creciera a salvo.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Deku Tree Sprout:''' Va dalgún tiempu, primero que'l rei de Hyrule unificara esti país, hubo una intensa guerra nel nuesu mundu. Un día, pa escapar de la guerra, una madre hyliana y el so fíu entraron a esti monte prohibíu. La madre taba gravemente mancada... La so única eleición foi encarga-y el neñu al Árbol Deku, el guardián del monte. L'Árbol Deku podía sentir que yera un neñu que'l so destín afectaría al mundu enteru, asina que lo llevó al monte. Cuando la so ma morrió, el neñu foi criáu como un Kokiri.}} —Trad. lliteral</ref> En dichu [[Kokiri Forest|monte]], habiten dellos neños que tienen les sos propies faes guardianes, que fuéronse-yos daes de la mesma pol Venerable Árbol Deku, el guardián del monte, sacante un neñu: el pequeñu fíu d'aquella muyer.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Fragmentu de la historia inicial''': Cada Kokiri tien la so propia fada guardián. Sicasí hai un neñu que nun tien la so fada...}} —Trad. lliteral</ref> Esti neñu llámase [[Link (The Legend of Zelda)|Link]] y, por cuenta de que nun tener una fada, los demás Kokiri burllar d'él y facer# de menos.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Mado''': ¡Ey tu! '¡Señor ensin fada!' ¿Qué te trai col Venerable Árbol Deku? Ensin una fada, ¡nun yes nin siquier un home verdaderu!}} —Trad. lliteral</ref> Un día, un morrebundu Árbol Deku únvialu a Link un mensaxe cola fada [[Navi (The Legend of Zelda)|Navi]]. El xuegu empieza cuando Navi espierta a Link d'una velea: nella, Link repara mientres una nueche tormentosa cómo un home montáu nun caballu —el cual resulta ser [[Ganondorf]]—, escuerre a la [[Princesa Zelda]] xunto cola so neñera [[Impa (The Legend of Zelda)|Impa]], quien acaballa tamién nun caballu. Navi avísa-y a Link que tien de dir col guardián de la so aldega, el [[Venerable Árbol Deku]], pos esti atópase morrebundu.;<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Venerable Árbol Deku:''' Fui arrenegáu... Te preciso por que ruempas la maldición cola to sabiduría y valentía. ¿Tu tienes el coraxe abondu pa entamar esta xera?...}} —Trad. lliteral</ref> más tarde, el mesmu Link desfai la maldición, pero nun ye capaz d'evitar que l'árbol muerra. Antes de finar, l'Árbol Deku infórmalu qu'un «perversu home del desiertu» foi quien lo arrenegó, y qu'amás entama conquistar tola tierra de [[Hyrule]], polo que'l rapazu tien de detener los sos planes. Coles mesmes, apúrre-y la Esmeralda Kokiri —considerada como la Piedra del Monte y unviar al castiellu de Hyrule por que pueda falar cola princesa del destín»: Zelda.<ref>''Manual d'instrucciones de The Legend of Zelda: Ocarina of Time'', páxs. 7-8</ref>
Una vegada nel castiellu, Link conoz a Zelda, quien tuvo múltiples suaños nos qu'acolumbraba'l futuru de la tierra de Hyrule, según la llegada de Link. Ella cree que Ganondorf, el Rei de los lladrones Gerudo, ta buscando la [[Trifuerza]], una reliquia que s'atopa nel Reinu Sagráu y la cual ye capaz d'otorgar grandes poderes a quien la tener. La descripción que Zelda da-y a Link sobre Ganondorf encaxa cola apariencia del home que mató al Venerable Árbol Deku. Zelda píde-y al rapazu que recupere los trés Piedres —una de les cualos el mozu yá tien—, pa poder ingresar al Reinu Sagráu y asina reclamar la Trifuerza primero que Ganondorf pueda atopala.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Princesa Zelda:''' ¡Tienes qu'atopar les otres dos Piedres! ¡Hai que llograr la Trifuerza primero que Ganondorf facer, pa dempués poder ganalo!}} —Trad. lliteral</ref> Link dir a la ciudá de los Goron, onde conoz a Darunia, el líder de la raza de los Goron. En venciendo a [[King Dodongo]], el xefe de la cueva de los Dodongo, Darunia fai-y entrega del Rubín Goron, la Piedra del Fueu», que simboliza la hermandá. Poco dempués, Link llogra'l Zafiru de los Zora, la Piedra de l'Agua», per parte de [[Ruto]], la princesa de los Zora, dempués de que'l valiente nuevu rescatar de la barriga de [[Lord Jabu Jabu]], una criatura asemeyada a una ballena que ye un ser venerable pa los Zoras; cabo añader que'l fechu de recibir el Zafiru de los Zora simboliza un matrimoniu ente Link y Ruto.
Link torna al castiellu y repara cómo Ganondorf escuerre a Zelda montáu nun caballu, tal que lo vía nes sos velees al entamu del xuegu. Cuando ve a Link, Zelda refúndia-y la [[Ocarina del tiempu|Ocarina del Tiempu]], pero ésta cai a un foso. Por cuenta de ello, la princesa enséñalu telepáticamente al rapazu'l Cantar del Tiempu». Link intenta detener a Ganondorf, sicasí un rescamplu azotar contra'l suelu. Ganondorf almira la valentía del nuevu, pero alviérte-y que nun intervenga colos sos planes. Una vegada que'l malváu home cólase, Link utiliza la Ocarina del Tiempu xunto coles Piedres p'asina abrir una entrada ya ingresar al Reinu Sagráu. Detrás de dicha puerta, Link atopa la [[Espada Maestra]], una arma que foi forxada pa ganar al mal. Al momentu de sacar la espada del so pedestal, Ganondorf apaez n'escena, yá que este siguió a Link hasta'l Reinu Sagráu pa poder reclamar la Trifuerza como so.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Rauru:''' Anque abrieres la Puerta del Tiempu en nome de la paz... ¡Ganondorf, el Rei Gerudo de los Lladrones, usar p'aportar a esti Reinu Sagráu prohibíu! Él pudo consiguir la Trifuerza nel Templu de la Lluz, y gracies al so poder, convirtióse nel Rei de la Maldá...}} —Trad. lliteral</ref>
Siete años dempués, un Link más maduru despierta nuna sala conocida como la Cámara de los Sabios» onde conoz a [[Rauru]], l'antiguu Sabiu de la Lluz y unu de los siete sabios que protexen l'allugamientu de la Trifuerza. Rauru infórmalu a Link que foi selláu mientres siete años hasta que se fixera lo suficientemente mayor como pa poder remanar la Espada Maestra y ganar a Ganondorf.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Rauru:''' La Espada Maestra ye una espada sagrada que nun tien de ser tocada poles fuercies malines.... Namái un individuu dignu de merecer el nome de «Héroe del Tiempu» puede estrayela del Pedestal del Tiempu.... Sicasí, yeres bien nuevu como pa ser l'Héroe del Tiempu.... Poro, foi asina que'l to fuisti selláu por siete años.}} —Trad. lliteral</ref> Tamién ye reveláu que los siete sabios son los únicos capaces d'encarcelar a Ganondorf nel Reinu Sagráu; sicasí, cinco de los siete sabios nun son conscientes de la so identidá desque Ganondorf tresformó Hyrule nuna tierra de tiniebles. Link torna a Hyrule y conoz a un misteriosu home llamáu [[Sheik]], quien guía a Link a cinco templos apinaos de los secuaces de Ganondorf, a los cualos el mozu tien que ganar p'asina lliberar el poder de los templos que va haber d'espertar a los sabios.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Sheik:''' Si crees na lleenda, nun tienes opción. Debes de buscar los cinco templos y espertar a los cinco sabios.... Un sabiu atópase esperando pa ser espertáu nel Templu del Monte. El sabiu ye una muyer que de xuru conoces. Debíu al poder escuru que s'atopa nel templu, nun puede oyer el llamáu d'espertar del Reinu Sagráu...}} —Trad. lliteral</ref>
[[Ficheru:ESRB Everyone 10+.svg|thumb|right|250px|Nel entamu de ''Ocarina of Time'', Link tien un suañu onde ve a un home montáu a caballu escorriendo a una princesa. Esta escena cobra realidá más tarde: el suxetu resulta ser el malváu [[Ganondorf]] y la damisela n'apuros ye la [[Princesa Zelda]]. Al traviés d'una estensa aventura, Link tien d'evitar que Ganondorf atope la [[Trifuerza]] y asina consiga faer realidá toes los sos deseos. Na imaxe, una pintura del suecu Franz Karl Basler-Kopp.]]
Dempués d'espertar a cinco sabios, Sheik revélase como la Princesa Zelda, según la séptima sabia. Cúntalu entós a Link que'l corazón de Ganondorf ta desequilibráu, lo cual causó que la Trifuerza estremar en tres pieces, tal que se predixo nuna antigua profecía.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Sheik:''' Va siete años, Ganondorf, el Rei de los Lladrones, utilizó la puerta qu'abristi nel Templu del Tiempu y entró al Reinu Sagráu. Pero cuando estendió les sos manes faía la Trifuerza, la lleenda fixo realidá. La Trifuerza dixebrar en trés partes. Namái la Trifuerza del Poder permanez na mano de Ganondorf yá que ye nel poder ye no que más cree, si comparar coles otres dos pieces.}} —Trad. lliteral</ref> Ganondorf caltuvo la Trifuerza del Poder, ente que los otros dos individuos escoyíos pol destín lleven consigo les otres dos pieces: Zelda llogró la Trifuerza de la Sabiduría y Link la Trifuerza del Valor. Darréu, Zelda apúrre-y a Link les Fleches de Lluz y Ganondorf secuestra a la princesa nun cristal y llevar escontra la so torre. Los otros seis sabios ayúdenlu a Link a entrar na torre, onde finalmente llibra una batalla con Ganondorf de la cual sale victoriosu, lliberando asina a Zelda del so encierre. Dempués d'escapar del castiellu que s'atopa derrumbar, Link ye atrapáu nel castiellu por un aniellu de fueu y obligáu a lluchar contra Ganondorf una vegada más; esta vegada, utilizando'l Poder que-y da la Trifuerza del Poder, Ganondorf tresformar de la so forma humanoide Gerudo a una bisarma llamada Ganon. Daes les circunstancies, Link llucha con Ganon ensin la Espada Maestra (anque depués recuperar) y, cola ayuda de la lluz paralizante de Zelda, derrota a Ganon. Los siete sabios prinden entós a Ganondorf y unviar al Reinu Escuru que'l so mal creó; entá cola Trifuerza del Poder, Ganondorf xura vengase colos sos descendientes.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |versión= |nivel= |idioma=inglés |cita='''Ganondorf:''' Dalgún día... Cuando esti sellu ruémpase.... ¡Ye ende cuando voi esterminar a los tos descendientes! Mientres la Trifuerza del Poder atópase nes mios manes... / '''Zelda:''' Gracies, Link... Gracies a ti, ¡Ganondorf foi selláu nel interior del Reinu del Mal!.}} —Trad. lliteral</ref> Zelda utiliza la Ocarina del Tiempu pa unviar a Link a la so dómina orixinal por que de esta forma viva la so infancia, al puntu exactu nel que Navi cólase. La historia del videoxuegu remata con una vista de Link y Zelda mirándose nel xardín del castiellu.<ref>{{cita videoxuegu |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo EAD |editorial=Nintendo |fecha=1998 |plataforma=Nintendo 64 |idioma=inglés}}</ref>
=== Personaxes ===
{{VT|Personaxes de The Legend of Zelda}}
==== Protagonistes ====
* {{nihongo|[[Link (The Legend of Zelda)|Link]]|リンク|Rinku}}: ye un neñu que vive nel monte Kokiri, a quien l'Árbol Deku, proteutor de los Kokiri, llámalu y coménta-y qu'unes tarrecibles tiniebles acesmen Hyrule y que polo tanto tien d'embarcase nuna serie d'aventures p'atopar les Piedres. Faise amigu de Zelda, cola qu'entama una combalechadura contra Ganondorf. Dempués d'espertar d'un suañu de siete años, vuélvese adultu y más fuerte y en devolviendo'l poder de los sabios al templu cola ayuda de Sheik, enfrentar a Ganondorf nuna engarradiella, na cual termina vencedor. A la fin, torna a la so dómina orixinal cola ayuda de Zelda.
* {{nihongo|[[Navi (The Legend of Zelda)|Navi]]|ナビィ}}: ye la fada de Link. Según la tradición Kokiri, cada habitante d'esta raza tien una fada pa la so proteición y guía nel mundu. Link yera l'únicu individuu ensin una fada hasta que l'Árbol Deku, que conoz el peligru que causaría depués Ganondorf, encamiénta-y a Navi emponer a Link na so nueva aventura. Ye de vital ayuda nel intre del xuegu ya inclusive lu ayudar a Link a vencer a Ganon.
* {{nihongo|[[Princesa Zelda]]|ゼルダ姫|Zeruda-hime}}: ye la princesa de Hyrule. Confía en Link y entama una combalechadura contra Ganondorf. Mientres los años del reináu de Ganondorf, Zelda amarutar de Sheik pa nun ser afayada, presentándose a Link como l'últimu miembru de la tribu [[Sheikah]], que namái apaez en momentos cruciales pal protagonista. Dempués de que Link salva a 6 sabios, Sheik revéla-y a Link la so verdadera identidá nel Templu del Tiempu. Tres esto, ye raptada por Ganondorf. Na batalla final, Zelda utiliza tol so poder pa retener a Ganon mientres Link da'l golpe final.
* {{nihongo|[[Ganondorf]]|ガノンドロフ}}: ye'l líder de la tribu Gerudo y el principal villanu de la historia, como lo ye n'otros videoxuegos de la serie. Forxa una alianza col rei de Hyrule pa llegar a la paz, inda cuando Zelda nun confía nél. Llogra entrar al castiellu y al Templu del Tiempu, encegoláu cola Trifuerza y en conquistar Hyrule. Cuando intenta apoderase d'ésta, la Trifuerza estrémase y Ganondorf solamente llogra la Trifuerza del Poder, ente que les otres dos partes recibir Link y Zelda. Cuando Link ye zarráu nel Reinu Sagráu y Zelda sume, Ganondorf apodera Hyrule mientres siete años.
==== Personaxes secundarios ====
* {{nihongo| [[Saria (The Legend of Zelda)|Saria]]|サリア}}: ye l'amiga de Link, miembru de la raza Kokiri. Cuando Link llibera al Árbol Deku, recibe la Esmeralda Kokiri (una de les Piedres), Saria afaya que Link tien de partir. Na ponte escontra Hyrule regála-y la Ocarina y más tarde enséña-y la Cantar de Saria. Darréu, cuando Link ye adultu, afayar que Saria ye la sabia del monte.
* {{nihongo|[[Darunia]]|ダルニア}}: ye'l líder de los Goron nel [[Hyrule#Monte de la muerte|Monte de la Muerte]]. La so personalidá ye d'un tipu ocupao y estresao. Cuando Link enséña-y la Cantar de Saria, ésti ponse a baillar y da-y el brazalete pa poder llevar flores bombes. Cuando Link soluciona'l problema de los Dodongo, apúrre-y el Rubín Goron, una Piedra. Cuando Link ye adultu, revélase que la población Goron menguó notablemente y que Darunia ye'l sabiu del Fueu.
* {{nihongo|[[Ruto]]|ルト}}: ye la princesa de la raza Zora. Tien un calter dominante, testarudo y gloriable. Cuando Link rescatar del estómagu de Lord Jabu-Jabu, da-y el Zafiru Zora, otra Piedra. Cuando Link vuelve a los [[Hyrule#Dominios Zora|Dominios Zora]], y ve que tou ta conxeláu, Ruto volvióse adulta y ye la sabia de l'Agua.
* {{nihongo|[[Rauru]]|ラウル}}: ye'l sabiu de la Lluz y unu de los creadores del [[Templu del Tiempu]]. Ye'l primer sabiu que conoz Link (anque yá conocía a cuatro de los futuros sabios). Apúrre-y el Medallón de la Lluz como prueba del so enfotu nél.
* {{nihongo|[[Impa (The Legend of Zelda)|Impa]]|インパ|Inpa}}: ye la neñera de Zelda y pertenez a la raza escasa de los Sheikah. Tien órdenes estrictes de nunca dixebrase de Zelda y que la protexa cuando ella tea en peligru. Tamién lu enseña a Link la melodía «Nana de Zelda». Cuando Link ye adultu afaya qu'ella ye la sabia de les Solombres.
* {{nihongo|[[Nabooru]]|ナボール}}: ye la segunda al mandu de les Gerudo, dempués de Ganondorf, a quien nun-y tien enforma apreciu. Cuando Link ye adultu, les [[Ximielgues Rova]] (tamién de la raza Gerudo) rapten a Nabooru. Dempués d'enfrentase a un Iron Knuckle, afayar entós que Nabooru taba dientro d'esa armadura y les ximielgues fáen-y sumir. Nel intre, Nabooru revélase como la sabia del Espíritu.
=== Escenariu principal ===
Dientro de la cronoloxía interna de la serie, ''Ocarina of Time'' toma llugar enforma tiempu tras en rellación a los primeros cuatro xuegos, y amás allúgase unos miles d'años dempués de los fechos asocedíos en ''[[The Legend of Zelda: Skyward Sword|Skyward Sword]]'';<ref name="afterskyward">{{Cita web |url=http://www.vandal.net/noticia/48591/the-legend-of-zelda-skyward-sword-asitiárase-antes-de-los fechos-de-ocarina-of-time/ |títulu=Skyward Sword va asitiase poco primero de los fechos d'Ocarina of Time |apellíu=Escandel |nome=Daniel |fechaaccesu=25 de febreru de 2011 |fecha=22 de xunetu de 2010 |editorial=Vandal.net}}</ref><ref>{{Cita publicación |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |añu=payares de 1998 |publicación=[[Nintendo Power]] |volume=114 |númberu=páxs. 16—25}}</ref> coles mesmes, el xuegu desenvolver nel reinu ficticiu de [[Hyrule]], llugar nel cual trescurren los principales acontecimientos a lo llargo de la serie de ''Zelda''.<ref name="timeline2"/> La [[Hyrule#Pradería al norte de Hyrule|pradería del reinu]] sirvi como una exa que caltién interconectaes múltiples árees alcontraes na periferia de Hyrule, amás de que cada zona tien una [[topografía]] distinta. Gran parte d'estes tierres tán habitaes por distintes [[The Legend of Zelda#Races|races]]: [[Hylianos]], [[Zora]], [[Goron]], [[Kokiri]] y [[Gerudo]], principalmente.<ref>Manual d'instrucciones de ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'', páxs. 7-8</ref>
[[Ficheru:PEGI7.svg|thumb|left|200px|Los eventos de ''Ocarina of Time'' asoceden en delles rexones del reinu de Hyrule, que la so [[Hyrule#Pradería al norte de Hyrule|pradería]] caltién coneutada a la mayor parte de diches rexones nel xuegu. Cada rexón carauterizar pola presencia de criatures con traces úniques y por una serie de cuartones que Link tien de completar pa poder finalmente vencer a Ganondorf. Na imaxe, pradería na [[Sierra de Guadarrama]], xunto a la llocalidá segoviana de [[San Rafael (Segovia)|San Rafael]] (España).]]
A diferencia d'otres entregues como ''[[The Legend of Zelda: A Link to the Past]]'' y ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess|Twilight Princess]]'' onde la trama desenvolver en distintos mundos, en ''Ocarina of Time'' namái hai un mundu elegible pa esplorar: el Reinu de Hyrule. Sicasí, por cuenta de que Link tien d'utilizar la Ocarina del Tiempu pa treslladase d'un tiempu a otru, la tierra onde se desenvuelven los fechos del argumentu tienden a camudar, pos en ciertes árees del xuegu, dependiendo de la dómina na que'l xugador atópese, van ser accesibles distintos cuartones al igual que delles zones importantes.
''Ocarina of Time'' introdució diverses locaciones que depués apaeceríen nos siguientes títulos de ''Zelda'', anque delles otres son esclusives d'esti xuegu. Cabo señalase tamién qu'ésti ye'l primer videoxuegu en tola serie n'amosar los escenarios y redolaes del reinu de Hyrule en [[Gráficos 3D por ordenador trés dimensiones]]. Per otra parte, anque la pradería de Hyrule dexa l'accesu a la mayoría de los llugares principales del xuegu, otres árees son tamién d'importancia en términos de la interactividad; por casu, nel [[Hyrule#Ranchu Lon Lon|ranchu Lon Lon]] puede montase a [[Epona (The Legend of Zelda)|Epona]] y realizar diverses actividaes a manera de minixuegos, ya inclusive aprender un cantar cola ocarina. Nel centru de la pradería atopa una granxa, ente que al este del mapa alcuéntrase'l [[monte Kokiri]], llugar onde vive Link y empecipia l'aventura, pos nél habiten los Kokiri, seres con apariencia de neños que nunca crecen a pesar del pasu del tiempu. Al norte atopa la [[Hyrule#Ciudadela de Hyrule|ciudadela]], llugar onde la mayoría de los Hylianos viven y ye ende onde'l mozu Link conoz per primer vegada a la Princesa. Cerca d'ende, alcuéntrase'l [[Templu del Tiempu]]: llar de la Espada Maestra.
Al este del castiellu de Hyrule, allúgase la [[Hyrule#Villa Kakariko|villa Kakariko]], una pequeña aldega onde habiten los [[Sheikah]] —una raza de fieros guerreros asemeyaos a [[ninjas]] que protexen a la Familia Real de Hyrule—. Esta villa ye la entrada al [[Hyrule#Monte de la muerte|Monte de la Muerte]], que ye un volcán activu qu'alluga una [[Hyrule#Ciudá Goron|ciudá]] pa los Goron, según pa los Dodongo, criatures de piedra qu'habiten en llugares templaos. Al noroeste de la pradería principal, alcuéntrase un ríu que conduz al [[Hyrule#Dominios Zora|dominiu de los Zora]], que la so entrada ye una enorme cascada a la fin de felicidá rivera. El [[Llagu Hylia]] alcontrar al sur del mapa, anque en particular, dicha rexón nun s'atopa habitada por nenguna raza; aun así, n'el so fondures alcuéntrase un templu que foi construyíu polos Zora. Finalmente, l'[[Hyrule#Ermu Gerudo|ermu Gerudo]] ta alcontráu al oeste, y este consiste en trés principales seiciones: un valle, una fortaleza y un templu; a lo llargo del desiertu, habita la raza Gerudo —una tribu que la so población consiste namái en muyeres que se dediquen a robar—.<ref>{{Cita web |url=http://coco.raceme.org/videogames/zelda/map.php |títulu=Ocarina of Time Map |fechaaccesu=19 de marzu de 2011 |editorial=Cocu.raceme.org}}</ref>
Magar los llugares a los que Link puede aportar difieren ente una dómina o otra por cuenta de que Ganondorf conquistó los territorios periféricos de Hyrule, el xugador puede viaxar al traviés del tiempu por aciu la ocarina pa visitar los distintos escenarios, y con ello, consiguir múltiples oxetos como Pieces de Corazón y otros artefautos que-y son d'utilidá a lo llargo de l'aventura. Nun entamu, el xugador puede llegar al dominiu de los Zora y falar colos habitantes de dicha rexón, pero una vegada que se llogra la Espada Maestra, l'escenariu camuda, pos cuando Link visita per segunda vegada dichu llugar, va ver que s'atopa despobláu y l'agua qu'esistía pela redolada agora ta conxelada, lo cual torga aportar a les distintes seiciones coles que cunta'l reinu Zora. De siguío, los cuartones qu'apaecen a lo llargo del xuegu cola so descripción respeutiva:<ref>{{Cita web |url=http://www.zeldadungeon.net/Zelda05-ocarina-of-time-walkthrough.php |títulu=Ocarina of Time: Walkthrough |fechaaccesu=11 d'abril de 2011 |editorial=ZeldaDungeon.com |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://guides.ign.com/guides/495087/page_2.html |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time / Master Quest (bonus disc) |fechaaccesu=11 d'abril de 2011 |apellíu=Schneider |nome=Peer |fecha=18 de febreru de 2003 |editorial=IGN.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://guides.ign.com/guides/495087/page_2.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://ds.ign.com/articles/116/1166478p1.html |títulu=Hyrule Times - The Legend of Zelda: Ocarina of Time Field Guide |fechaaccesu=8 de mayu de 2011 |apellíu=Drake |nome=Audrey |fecha=6 de mayu de 2011 |editorial=IGN.com |idioma=inglés}}</ref>
{| {{tablaguapa}}
|-
! Cuartón !! Descripción y ítems a llograr !! Xefe
|-
| '''Inside the Deku Tree''' || Ye'l primer cuartón del xuegu, y alcuéntrase dientro del monte Kokiri, específicamente nel interior del Venerable Árbol Deku. Link tien d'allegar al llamáu que-y fai l'Árbol, pos esti foi abruxáu por Ganondorf, polo que l'héroe tien de combatir contra dellos enemigos y lliberar al líder de los Kokiri d'una muerte cercana. A lo llargo del nivel atópense [[Skulltula|Skulltules]] y Skullwalltulas —arácnidos xigantes con forma de calavera—, sicasí, pa poder face-yos frente, precísase'l Gomeru de les Faes. Una vegada ganada l'amenaza principal, el Venerable Árbol otorgar al rapazu la Esmeralda Kokiri. || Queen Gohma
|-
| '''Dodongo's Cavern''' || Ye una cueva habitada principalmente por seres con apariencia de réptil y demás criatures, de les cualos, los dragones Dodongo son los más abondosos. Allugar a la metá del senderu del Monte de la Muerte, un camín que comunica dichu monte cola Ciudá Goron, que de la mesma colinda cola villa Kakariko; la primer vegada que Link llega a esti llugar, la entrada va tar bloquiada por una roca. A lo llargo del terrén crecen unes plantes que son llamaes Flores Bomba, que son esenciales pa entrar a dicha covarón. Poro, equí atópase la Bolsa de Bombes, que dexa llevar consigo munches bombes coles mesmes y usales cuando ye conveniente. Una vegada termináu'l nivel, consíguese'l Rubín de los Goron. || King Dodongo
|-
| '''Inside Lord Jabu-Jabu's Belly''' || El tercer cuartón del xuegu alcontrar nel interior del Lord Jabu-Jabu. Por cuenta de que esti ser con forma de ballena comer a la princesa Ruto, Link tien d'aportar al estómagu del enorme pez y atopar el Bumerán, col cual tendrá de ganar a un parásitu que tien furiosu a Lord Jabu Jabu. P'aportar a él, tien de tenese la Escama de Plata, que dexa'l pasu faía'l fondu del Llagu Hylia. Los enemigos más abondosos son los Octorok y los tentáculos parasitarios. Por cuenta de que s'atopa nun mediu acuáticu, Link tendrá de nadar en ciertes zones del cuartón. Una vegada que Ruto ye salvada por Link, ella da-y el Zafiru de los Zora. || Barinade
|-
| '''Forest Temple''' || Una vegada que Link convertir n'adultu y que consigue'l Medallón de la Lluz, ye capaz d'ingresar al primer templu; antes d'ingresar nél, tienen de realizase delles actividaes: tiense que realizar una carrera contra Dampé, el guardián del campusantu, pa llograr el ''Hookshot'', buscar a Saria nel Monte Perdíu y alcontrar a Sheik por que lu enseñe a Link la melodía del «Minué del Monte». Esti templu contién diversos ruempecabeces, de los cualos, unu consiste n'encender cuatro antorches a lo llargo del cuartón, y pallo, ríquese l'Arcu de les Faes; con ello, la entrada pa enfrentar al xefe puede desbloquiase. A la fin, Saria apúrre-y a Link el Medallón del Monte. || Phantom Ganon
|-
| '''Fire Temple''' || Atópase xusto nel cráter del volcán del Monte de la Muerte, resultando nun llugar llenu de llava y fueu, polo cual esisten temperatures estremes y esto amenorga la salú de Link adulces mientres la so estancia dientro del cuartón. Sicasí, el fíu de Darunia apúrre-y al nuevu héroe una túnica diseñada especialmente p'aguantar diches adversidaes climátiques, polo que la esploración del templu facilítase. Yá nel cuartón, atopanos nos con Darunia, que infórmanos qu'hai dellos Goron prindaos por Ganondorf a lo llargo de la mesma, polo que Link tien de rescatalos. Una vegada alcontráu'l Martiellu Megatónico (Megaton Hammer), el xugador puede aportar y face-y frente al xefe del nivel. Depués de derrotáu'l dragón que controlaba'l volcán, Darunia fai-y entrega al mozu del Medallón del Fueu. || Volvagia
|-
| '''Ice Cavern'''<sup>‡</sup> || Esti cuartón alcontrar na Fonte de los Zora, y ye un prerrequisito terminalo p'aportar al Templu de l'Agua. Esti nivel consta d'un solu pisu, que ta constituyíu d'un material llamao Xelu Colorao, que puede ser dilíu por aciu el Fueu Azul. Por cuenta de que s'atopa conxeláu casi na so totalidá, los Zora qu'habitaben la rexón atopar nun estáu criogénico, zarraos n'enormes bloques de xelu sólido. Nesti llugar, atópense les Botes de Fierro, que son necesaries pa resolver correutamente'l siguiente cuartón del xuegu. || White Wolfos
|-
| '''Water Temple''' || El cuartón atópase somorguiáu dientro del Llagu Hylia, xusto nel so centru, debaxo d'un pequeñu castru. Por cuenta de que ye un cuartón subacuáticu, el mayor retu presentar a lo llargo de cinco pisos llenos d'agua que tienen de ser nivelaos constantemente p'aportar a ciertes árees que contienen oxetos importantes, como lo ye'l casu del ''Longshot''; tamién ye necesariu usar con frecuencia les Botes de Fierro, pos ensin elles, non podría salease na fondura del templu. Cabo añader, que nesti nivel atópase [[Link Escuru]], una versión escura del héroe de verdes ropajes. Una vegada que se resuelve'l cuartón, Ruto da-y al Héroe del Tiempu'l Medallón de l'Agua. || Morpha
|-
| '''Bottom of the Well'''<sup>‡</sup> || Esti nivel atópase debaxo del «Well of Three Features», na villa Kakariko. P'aportar a él, precísase que Link vuelva ser un neñu, y terminar el Forest Temple, amás de conocer la melodía del Cantar de les Nubes». Ye posible llograr les Lentes de la Verdá nesti nivel. || Dead Hand
|-
| '''Shadow Temple''' || L'accesu escontra esti templu alcontrar nel campusantu Kakariko, a les faldes del Monte de la Muerte. Sicasí, Link tien de tocar por aciu la so ocarina'l cantar del Nocherniegu de les Solombres» pa poder ingresar a él. Como'l so nome indicar, el cuartón ta apináu de trampes ya ilusiones óptiques; estes consisten en parés y pisos falses, amás enemigos invisibles que tienen de ser ganaos una vegada adquiríos les Lentes de la Verdá. L'oxetu de mayor importancia que puede llograse son les Botes Flotantes, una y bones estes dexen realizar un pequeñu vuelu en mediu del aire, dexándo-y tamién a Link cruciar el Valle de la Muerte. Una vegada que Impa ye espertada, ésta apúrre-y al mozu hyliano el Medallón de les Solombres. || Bongo Bongo
|-
| '''Gerudo's Training Ground'''<sup>‡</sup> || Esti cuartón ye un llugar onde les Gerudo tienden a entrenase p'aumentar la so valentía, fuercia y sabiduría. Por que Link pueda aportar a esti centru d'entrenamientu, tien de tener la Credencial de Membresía Gerudo, cola cual llogra un pase direutu a esti nivel, anque tien de pagar una pequeña cantidá de rupies. P'avanzar a lo llargo del sable, tienen d'atopase llaves p'abrir el candáu de la siguiente puerta, y de esa manera llegar hasta'l postreru cuartu onde s'atopen les Fleches de Xelu, un ítem que consume poder cada vez que s'usen, pero que pueden conxelar a los enemigos. || —
|-
| '''Spirit Temple''' || Esti templu allugar a la metá del desiertu Gerudo, específicamente na zona llamada'l Colosal Desiertu, xusto al oeste del Ermu Embruxáu. Cuando Link apuerta per primer vegada a esti cuartón, dase cuenta de que nun puede siguir, por cuenta de que nun puede pasar por una pequeña ranura que s'atopa nel pisu. Por ello, Sheik coménta-y al mozu que tien de tornar al pasáu y atopar al sabiu del cuartón; antes de dise enséña-y la cantar «Réquiem del Espíritu». Una vegada que Link torna al templu siendo un neñu, este conoz a Nabooru, quien lu comunica que tien de consiguir los Guanteletes Platiaos. L'héroe tien de tornar una vegada más, pero agora como adultu, y consiguir l'Escudu Espeyu pa terminar el cuartón: un oxetu que reflexa los ataques de los enemigos. A la fin, Nabooru apúrre-y al rapazu'l Medallón del Espíritu. || [[Ximielgues Rova]]
|-
| '''Inside Ganon's Castle''' || L'últimu cuartón y nivel del xuegu. Como'l so nome indicar, esti alcontrar nel Castiellu de Ganondorf; sicasí, el malváu bruxu alcontrar nel visu de la torre principal, pero pa entrar nella precísense desbloquiar los Seis Barreres que s'atopen en distintes seiciones del llaberintu. P'abrir ríquense los Seis Medallones de los Sabios. A la fin de cada seición, Link tien de disparar una Flecha de Lluz pa romper la barrera que bloquia caúna de les entraes a la torre. A lo llargo de la torre, el mozu tendrá de ganar diversos enemigos hasta llegar al últimu pisu onde s'alcuentra la Princesa Zelda. Una vegada que Link llibera a Zelda, la torre colapsa, dexando al Rei de les Gerudo aparentemente muertu. Sicasí, este alica y amuesa la so verdadera forma: un ser xigantescu d'aspeutu asemeyáu a un xabalín, que tien de ser ganada pa esaniciar por completu'l mal y devolver una vegada más la paz qu'abonda nel reinu de Hyrule. || Ganon/Ganondorf
|}
* <small>'''Nota''': El símbolu «‡» indica que'l nivel ye un mini-cuartón, y que'l xugador puede prescindir sobre resolvelo y llograr el ítem qu'alluga dientro de sigo. Sicasí, la única esceición puede resultar la Gerudo's Training Ground, pos les Fleches de Xelu nun son necesaries pa completar el xuegu en sí; de la mesma, los otros dos deben de completase col fin de prosiguir cola aventura. El signu tamién señala qu'esi nivel nun ye consideráu un nivel normal, pos el so llargor según la so dificultá ye menor en comparanza a los demás templos y cuartones del xuegu.</small>
=== Oxetos, equipu y armes ===
Link ye capaz de camudar el so equipamientu utilizando una subpantalla de posa dedicada precisamente a eso. Munchos de los ítems que s'inclúin nel xuegu debutaron per primer vegada na serie con ''Ocarina of Time'', según otros que yá apaecieren en videoxuegos anteriores. Coles mesmes, hai elementos que se llogren solamente na dómina na que Link ye neñu, otros na que'l protagonista ye adultu, y hai otros que son indispensables pa la historia que nun s'omiten en nenguna dómina na que s'atope. Ente dichos elementos básicos atópense les nueces Deku –son refundiaes y españen al mínimu impautu col oponente–, les [[Oxetos de The Legend of Zelda#Bomba|bombes]] –que se llogren per primer vegada nel segundu cuartón–, les «[[Oxetos de The Legend of Zelda#Bomba|bombchus]]» –una variación de les bombes orixinales–, les [[Oxetos de The Legend of Zelda#botelles|botelles]] –son cuatro en total y pueden enllenase con líquidos que recuperen la [[Salú (videoxuegos)|salú]] de Link ya inclusive con faes, que tamién cumplen la mesma función que los líquidos–, según los conxuros de les Grandes Faes –el Fueu de Din, el Vientu de Farore, y l'Amor de Nayru– y los dos ocarines –[[Oxetos de The Legend of Zelda#Ocarines|la de les Faes]] y [[Ocarina del Tiempu|la del Tiempu]]–. Otramiente, los corazones de recuperación cumplen el mesmu papel dende'l primer videoxuegu de la serie, al restaurar una parte de la vida de Link. Otros oxetos coleicionables llamaes «Skulltulas Doraes» pueden atopase nos cuartones, y éstes pueden camudase por Pieces de Corazón o otros artefautos, según tamién por [[Rupia (The Legend of Zelda)|rupies]].
[[Ficheru:Newpegi 12.svg|150px|thumb|left|Nel reinu de Hyrule, les rupies son unes xoyes de diversos colores que s'utilicen principalmente como [[Moneda|moneda de cambéu]], yá que con estos oxetos que s'alcuentren a lo llargo de tol mundu de Zelda, son útiles pa l'alquisición de diversos oxetos necesarios pa l'aventura del xuegu.]]
Tamién, mientres el cursu del xuegu, Link atopa distintos [[Oxetos de The Legend of Zelda#Espaes|espaes]], [[Oxetos de The Legend of Zelda#Escudos|escudos]], [[Oxetos de The Legend of Zelda#Botes|botes]] y [[Oxetos de The Legend of Zelda#Traje|túniques o traxes]]. Cada unu de dichos artefautos apúrre-y a Link una propiedá especial, y munches de los cuartones y zones qu'esplora pueden ser solamente visitaes cuando'l protagonista ta correutamente forníu, como asocede, por casu, cola túnica Goron, que déxa-y tar en llugares con un intensu calor. Los oxetos que s'utilicen comúnmente cuando Link ye neñu son la Túnica Kokiri, les Botes Kokiri, l'Escudu Deku y la Espada Kokiri. Yá na so forma adulta, siendo incapaz de remanar la espada y escudo estándar, non yá puede siguir utilizando la so túnica y botes orixinales, sinón que tamién puede somorguiase debaxo del mar ensin esmolición de respiración cola túnica Zora, y, como se menta enantes, caltenese en llugares calientes cola túnica Goron. Amás, puede caminar sobre'l fondu d'un cuerpu d'agua coles [[Botes de Chombu|Botes de fierro]], y caminar llibremente nel aire coles Botes flotantes. Los distintos escudos y espaes tamién tienen carauterístiques especiales: puede faer usu completu del Escudu Hyliano, y reflexar la lluz con [[Escudo Espeyu (The Legend of Zelda)|Escudo Espeyu]], ente que la Espada Maestra y la Biggoron tienen mayor potencia de fuercia que la Kokiri.
== Sistema de xuegu ==
''Ocarina of Time'' ye un [[videoxuegu d'aición-aventura]] qu'inclúi de la mesma elementos de los xuegos de [[videoxuegu de rol|rol]] y de [[videoxuegu de lóxica lóxica]]. El xugador ye capaz de controlar a Link nuna perspeutiva en tercer persona y nun [[Gráficos 3D per ordenador espaciu tridimensional]], ente que ésti llucha principalmente con una espada y un escudu, anque tamién puede usar armes que puede refundia-y direutamente al adversariu, según bombes, fleches etc.<ref>Manual d'instrucciones de ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'', pp. 22–25.</ref> Pa esta entrega, los diseñadores encargar d'introducir al sistema de control delles meyores como aiciones sensibles a dalguna función específica y un sistema de bloquéu automáticu llamáu «focalización Z» (del inglés: ''Z-targeting'').<ref group="Nota">Llamóse-y d'esta manera por cuenta de que dicha aición yera executada col botón Z, y esti términu foi nomáu como «focalización L» nes versiones del xuegu pa Gamecube, pos s'usaba col botón L. Vease {{Cita llibru |editorial=[[Nintendo]] |añu=2003 |títulu=Manual d'instrucciones de The Legend of Zelda: Collector's Edition |allugamientu=USA |páxines=16-17}} y {{Cita llibru |editorial=[[Nintendo]] |añu=2003 |títulu=Manual d'instrucciones de The Legend of Zelda: Ocarina of Time/Master Quest |allugamientu=USA |páxines=14-15}}</ref> En combate, la denomada «focalización Z» déxa-y al xugador tener un enfoque dende la perspeutiva de Link y asina enferronase (apuntando nel procesu) a un enemigu o oxetu determináu.<ref>Manual d'instrucciones de The Legend of Zelda: Ocarina of Time, pp. 11–12.</ref> Por aciu l'usu d'esta innovación, la cámara sigue al oxetivu y Link ye capaz de tenelo enfocáu constantemente. Darréu, los ataques con proyeutiles diríxense automáticamente al oxetivu polo que nun ye necesariu apunta-yos de manera manual. De la mesma, les aiciones sensibles a les funciones específiques dexen múltiples xeres que s'asignen a un botón, colo que se simplifica'l sistema de control estándar. La visualización en pantalla demuestra qué va pasar si prímese'l botón y camuda dependiendo de qué aición s'atopa realizando'l personaxe. Por casu, el mesmu botón qu'ayuda a Link a emburriar una caxa si ta xusto al llau d'ésta ayudarálu a xubir a la caxa si'l ''analog stick'' ye movíu escontra ella.<ref name="Essential 50"/> Una gran parte del xuegu consiste en batalles, anque en dellos intres incorpórense elementos carauterísticos de los [[Videoxuegu de sigilo|videoxuegos de sigilo]]. La esploración ye otru elementu importante del sistema de xuegu; el xugador puede reparar árees inaccesibles y volver más tarde –esta vegada atopándoles explorables–, dempués de llograr un nuevu ítem.
[[Ficheru:Australian Classification General 8+ (G8+, former).png|thumb|left|200px|El controlador de [[Nintendo 64]] dexa toa una variación de movimientos pa Link.]]
Link adquier nueves habilidaes al recoyer ítems y armes que s'atopen nos cuartones o nel supramundo. Ye importante mentar qu'esti títulu tien delles misiones opcionales secundaries, según oxetivos que'l xugador puede escoyer pa completar o, en casu contrariu, a cencielles ignorar. Una vegada que se completen estes misiones opcionales, polo xeneral el xugador llogra pagos, yá sía en forma d'armes o habilidaes. Nuna d'estes, Link viende oxetos que nun precisa y apurrir a [[personaxe non xugador|personaxes non elegibles]]. Esta misión inclúi diez objetos a intercambiar y termina cuando Link llogra la Espada Biggoron de dos manes, que ye la más llarga del so tipu nel xuegu. N'otra d'estes misiones, Link puede consiguir a una yegua llamáu [[Epona (The Legend of Zelda)|Epona]]. D'esta manera, puede percorrer el reinu más fácilmente, anque la so capacidá d'ataque mientres monta'l caballu amenórgase puramente a llanzar fleches a los sos enemigos.<ref>Manual d'instrucciones de ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'', p. 38.</ref> Pa llograr a Epona, Link tien d'aprender el cantar d'esti caballu mientres ye un neñu. Sicasí, namái ye capaz de montala cuando dambos son adultos.
Cuando Link consigue la «[[Espada Maestra]]» (''Master Sword'', n'inglés) nel Templu del Tiempu, ye zarráu ensin conciencia per siete años ende mesmu, hasta que se convierte nun adultu, y polo tanto vuélvese lo suficientemente fuerte como pa remanar la Espada Maestra. Link pequeñu y Link adultu tienen distintes habilidaes; por casu, namái de manera adulta puede usar l'Arcu, ente que'l pequeñu puede aportar a ciertes árees acutaes al traviés de pasaxes nes parés y el mesmu suelu. Dempués de completar el Templu del Monte, Link puede viaxar llibremente ente los dos periodos por aciu el reemplazu o'l tomáu de la espada. Les melodíes y notes reproducir colos botones C y A nel mandu de Nintendo 64; nel casu de la versión de Gamecube, xugar col ''analog stick'' C.
=== Control de la ocarina ===
Amás d'apurrir un fondu nel ambiente de la historia, la música tamién toma un papel importante nel sistema de control. El videoxuegu ye citáu como'l «el primer títulu que presenta la creación de música como parte del so sistema de xuegu, ensin prauticar el baille».<ref name= gamespotsoundt>{{Cita web |apellíu=McDonald |nome=Glenn |títulu=A Brief Timeline of Video Game Music |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/vg_music/p6_01.html |editorial=[[GameSpot]] |fecha=26 de febreru de 1999 |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/vg_music/p6_01.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Los botones de disposición del controlador de [[Nintendo 64]] asemeyar a los furacos de les ocarines del xuegu,<ref name="ign"/> y los xugadores deben memorizar diversos cantares pa completar delles seiciones de la historia del xuegu. Tolos cantares tocar colos cinco notes disponibles nuna ocarina, anque inclinando'l campu al traviés del control del ''analog stick'' el xugador puede tocar notes adicionales.<ref name="ign"/> De primeres de la historia del videoxuegu, a Link apúrrese-y la [[Ocarina]], que ye dempués reemplazada pola Ocarina del Tiempu. Al traviés del xuegu, Link apriende trece canciones que-y dexen resolver varios y distintos acertijos y teletransportarse a llugares primeramente visitaos.<ref>Llibru d'instrucciones de ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'', p. 30.</ref> La Ocarina del Tiempu tamién s'usa pa reclamar la Espada Maestra nel Templu del Tiempu. Hai de solliñar que, al igual qu'otres hestories fantástiques con viaxes al traviés del tiempu na so temática, nesti xuegu preséntase una paradoxa al respeutive de el Cantar de la Nube, onde siendo Link adultu al dirixite al molín de Kakarillo Village l'home de la caxa de música te enseña una melodía, aludiendo a que ciertu mozu va munchos años amosára-ylo; depués, tornando nuevamente al molín pero como Link neñu, el xugador enséña-y la mesma melodía que l'home enséño-y nel futuru, surdiendo d'esta miente la clásica paradoxa "¿quién-y enseñó la cantar a quién?".
== Producción ==
{| {{tablaguapa}} style="float: right; margin-left: 25px; font-size: 95%;"
!width="125px"| Productor
|width="140px"| Shigeru Miyamoto
|-
! Coordinadores
| Masashi Goto<br /> Yoshitaka Nishikawa<br /> Hiroyuki Uesugi
|-
! Xefe de programación
| Kenzo Hayakawa
|-
! Productores executivos
| Satoru Iwata<br /> Hiroshi Yamauchi
|-
! Diseñu gráficu |
Tomoaki Kuroume<br /> Ren Uehara<br /> Shigeki Yoshida
|-
! Diseñu de personaxes
| Yoshiki Haruhana<br /> Kenzo Hayakawa<br /> Satomi Maekawa
|-
! Diseñadores de nivel
| Takeshi Hosono<br /> Shinichi Ikematsu<br /> Makoto Miyanaga<br /> Kenta Usui
|-
! Direutores
| Eiji Aonuma<br /> Yoshiaki Koizumi<br /> Toru Osawa<br /> Yoichi Yamada
|-
! Música |
Koji Kondo
|-
! Ilustradores
| Minoru Maeda<br /> Yusuke Nakano<br /> Wataru Yamaguchi
|-
! Programadores principales
| Shigeo Kimura<br /> Takamitsu Kuzuhara<br /> Kazuaki Morita<br /> Atsushi Nishiwaki<br /> Nobuo Okajima<br /> Masatoshi Ogawa
|-
! Captura de movimientu |
Tsuyoshi Watanabe
|-
! Direutor de programación
| Toshio Iwawaki
|-
! Guionistes
| Toru Osawa<br /> Kensuke Tanabe
|-
! Efeutos de soníu |
Yoji Inagaki<br /> Takuya Maekawa
|-
! Supervisores
| Toshihiko Nakago<br /> Takashi Tezuka
|-
! Soporte téunicu |
Shin Hasegawa<br /> Hirohito Yoshimoto
|-
! Traductor
| Hiro Yamada
|-
! Actores de voz
| Nobuyuki Hiyama (Link)<br /> Takashi Nagasako (Ganondorf)<br /> Kaori Mizuhashi (Navi)
|-
| style="text-align: center; padding: 0;font-size: 80%;"| ''Referencies''
| style="text-align: center; padding: 0;"|<ref>{{Cita web |url=http://www.gamefaqs.com/n64/197771-the-legend-of-zelda-ocarina-of-time/data |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time Release Information for Nintendo 64 |fechaaccesu=19 de marzu de 2011 |editorial=GameRankings.com |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.mobygames.com/game/n64/legend-of-zelda-ocarina-of-time/credits |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |fechaaccesu=19 de marzu de 2011 |editorial=MobyGames.com |idioma=inglés}}</ref>
|}
La primer vegada que se fixo referencia a ''Ocarina of Time'' foi como parte d'una demostración téunica a cargu del programador Giles Goddard, que se realizó nel eventu xaponés [[Nintendo Space World|Space World 1996]], lleváu a cabu n'avientu de 1995; mientres dichu eventu, el xuegu yera conocíu a cencielles como ''Zelda 64''.<ref name="developmentsyder">{{Cita web |url=http://www.n-sider.com/gameview.php?gameid=52&view=dev |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time development |editorial=[[n-Sider]] |fechaaccesu=10 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071012141912/http://www.n-sider.com/gameview.php?gameid=52 |fechaarchivu=2007-10-12 }}</ref><ref name="Essential 50"/> El so desenvolvimientu socedió de forma paralela a la producción de ''[[Super Mario 64]]'', en dambos xuegos figurando a lo más responsable l'equipu [[Nintendo Entertainment Analysis and Development|Nintendo EAD]].<ref name="NP 89">{{Cita publicación |publicación=Nintendo Power |mes=Ochobre |añu=1996 |volume=89 |títulu=Miyamoto Speaks |páxines= 64-67}}</ref> Dambos títulos convertir nos primeros xuegos fechos dafechu con gráficos 3D nes sos respeutives franquicies. A pesar de que Nintendo orixinalmente entamaba llanzalo pal periféricu [[Nintendo 64DD]],<ref>{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/hist_zelda/page14.html |obra=History of Zelda |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |editorial=[[GameSpot]] |nome=Andrew |apellíu=Vestal |coautores=Cliff O'Neill y Brad Shoemaker |fechaaccesu=14 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/hist_zelda/page14.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> poco dempués decidió llanzalo en cartuchu.<ref name="Essential 50"/><ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/060/060580p1.html |títulu=Zelda Officially Goes to Cart |editorial=IGN |fecha=7 de marzu de 1997 |fechaaccesu=14 de marzu de 2011}}</ref> Diseñáu nun cartuchu de 32 megabytes, ''Ocarina of Time'' pasó a ser el xuegu más llargu enxamás fechu por Nintendo hasta esi entós.<ref name="cartuchu">{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/061/061195p1.html |títulu=Zelda 64 News: The biggest Cartridge Game Ever |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=21 d'agostu de 1997 |fechaaccesu=14 de marzu de 2011}}</ref>
[[Shigeru Miyamoto]], direutor principal de ''Super Mario 64'', fungió coles mesmes como productor y supervisor del diseñu de ''Ocarina of Time'', que taba a cargu yá de dellos direutores.<ref name="IGN Sensei">{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/066/066649p1.html |títulu=Sensei Speaks |fecha=29 de xineru de 1999 |editorial=IGN |fechaaccesu=14 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071211110615/http://ign64.ign.com/articles/066/066649p1.html |fechaarchivu=2007-12-11 }}</ref><ref name="IGN E3"/> Pal desenvolvimientu d'esti títulu, Nintendo EAD punxo en práutica una nueva estratexa consistente en que numberosos direutores encargaríense cada unu de producir segmentos individuales del xuegu pa, más tarde, xunir les pieces creaes y asina dar forma a la versión final. Sicasí, so esti conceutu la producción retrasó muncho más tiempu del esperáu, asina que Miyamoto optó por arreyar se entá más nel xuegu, asumiendo pa ello un rol más de direutor que de supervisor. Anque la tema de los xuegos 3D yera inéditu pal equipu de producción, l'asistente Makoto Miyanaga mentó qu'ente ellos esistió «un sentíu de pasión por crear daqué nuevu y ensin precedentes».<ref>{{Cita publicación |publicación=Nintendo Power |títulu=Inside Zelda Part 12: The Role of the Sidekick |mes=Mayu |añu=2006 |volume=203 |páxines= 76-78}}</ref> Orixinalmente, Miyamoto quería que'l xuegu tuviera una perspeutiva en primer persona, con tal de dexa-y a los xugadores qu'esploraren el vastu terrén de Hyrule d'una forma más interactiva, amás d'enfocase más nel desenvolvimientu de los enemigos y los escenarios. Sicasí los responsables del diseñu tuvieron delles dificultaes téuniques con esti proyeutu al querer introducir a una versión infantil de Link, polo que Miyamoto atalantó que sería necesariu amosar entós a Link tol tiempu n'escena.<ref name="Iwata Asks">{{Cita web |url=http://us.wii.com/iwata_asks/crossbow/vol1_page1.jsp |títulu=Wii.com - Iwata Asks: Link's Crossbow Training |fecha=8 de mayu de 2008 |editorial=[[Wii]].com |fechaaccesu=14 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081225062741/http://us.wii.com/iwata_asks/crossbow/vol1_page1.jsp |fechaarchivu=2008-12-25 }}</ref> El desenvolvimientu del xuegu arreyó a más de 120 persones, incluyíu un [[Doble (cine)|actor]] al cual utilizaron pa prindar los movimientos y les maniobres cola espada de Link.<ref>{{Obra citada | pub-periódica=[[Nintendo Power]] |url=http://www.miyamotoshrine.com/theman/interviews/0898.shtml |títulu=The Legend of Miyamoto |fecha=agostu de 1998 |volume=111 |páxines=pp. 52-55 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.miyamotoshrine.com/theman/interviews/0898.shtml|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Per otra parte, dalgunes de les idees de Miyamoto pa ''Ocarina of Time'' incorporáronse sicasí en ''Super Mario 64'', lo cual debióse principalmente a qu'esti postreru taba programáu pa ser llanzáu primero que'l xuegu de ''Zelda'';<ref name="NP 89"/> inclusive, hai otres idees que nin siquier s'usaron en nengún de los xuegos por cuenta de llimitaciones de tiempu.<ref name="IGN Sensei"/>
''Ocarina of Time'' orixinalmente correr col mesmu [[Motor de videoxuegu motor gráficu]] que ''Super Mario 64'', pero pal casu de ''Zelda'' l'engrane foi modificáu substancialmente que'l diseñador Miyamoto asintió que'l productu de dambos proyeutos tendríen de ser totalmente distintos ente sigo.<ref name="Interview with Shigeru Miyamoto">{{Cita web |url=http://www.miyamotoshrine.com/theman/interviews/111998.shtml |títulu=Interview with Shigeru Miyamoto |fechaaccesu=21 de marzu de 2011 |editorial=Nintendo Power Source |fecha=19 de payares de 1998 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.miyamotoshrine.com/theman/interviews/111998.shtml|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Una traza que difier ente dambos xuegos ye'l control sobre la cámara. El xugador tien abondo control sobre los ángulos d'enfoque en ''Super Mario 64'', pero la cámara en ''Ocarina of Time'' ye controlada en mayor midida pola intelixencia artificial del xuegu. Miyamoto dixo que los controles sobre la cámara en ''Ocarina of Time'' taben destinaos a reflexar un enfoque sobre'l mundu del xuegu, en cuantes que los de ''Super Mario 64'' tienden a centrase sobre'l personaxe de [[Mario (Nintendo)|Mario]].<ref name="IGN Sensei"/> Miyamoto naguaba por que'l xuegu fora d'un estilu cinematográficu, pero que pudiera inda estremase de delles películes de l'actualidá.<ref name="IGN Sensei"/> Takumi Kawagoe, quien yera la persona encargada de realizar les cortes d'escena pa los xuegos de Nintedo, dixo que la so mayor prioridá yera la de da-y al xugador «una sensación de poder pa controlar l'aición».<ref>{{Cita publicación |publicación=Nintendo Power |mes=Avientu |añu=2005 |volume=198 |títulu=Inside Zelda Part 7: An Honest Perspective on Hyrule |páxines= 70-72 |idioma=inglés}}</ref> P'aguiyar dicha sensación, les cortes d'escena qu'apaecen en ''Ocarina of Time'' son xeneraos dafechu por aciu [[computación en tiempu real]], y nun utilicen secuencies pregrabadas o [[Full motion video|videos de movimientu completu]].<ref name="IGN Sensei"/> Toru Osawa, en collaboración con Kensuke Tanabe, redactaron el guión y l'argumentu del xuegu<ref>{{cita videoxuegu|títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time |desarrollador=Nintendo Co., Ltd. |editorial=Nintendo of America, Inc. |fecha=23 de payares de 1998 |plataforma=Nintendo 64}}</ref> basándose nuna pequeña anéudota de Miyamoto y de [[Yoshiaki Koizumi]].<ref name="miyastory1" /><ref name="miyastory2" /><ref name="koistory1" /> Los cuartones, según los niveles y redolaes de Hyrule, fueron diseñaos por [[Eiji Aonuma]].<ref name="eijidungeon" />
Una vegada que'l xuegu foi llanzáu al mercáu, toos aquellos veceros qu'habíen preordenado una copia del mesmu n'Estaos Xuníos llograron una caxa d'edición llindada que contenía una tarxeta dorada de plásticu que dicía «Edición de coleicionista», y la cual de la mesma traía nel so interior un cartuchu doráu de ''Ocarina of Time'',<ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/060/060204p1.html |títulu=Zelda's Future is Golden |fecha=26 d'agostu de 1998 |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fechaaccesu=14 de marzu de 2011}}</ref> daqué que yá se fixo antes colos xuegos anteriores a partir del llanzamientu [[The Legend of Zelda (videoxuegu)|del xuegu orixinal]] pa la consola [[Nintendo Entertainment System|Nintendo NES]]. La demanda nel mercáu aportó a tan alta qu'en dalgún momentu [[Electronics Boutique]] llegó a atayar les preventas del xuegu a partir del 3 de payares de 1998.<ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/065/065566p1.html |títulu=Ye Snoozed, Ye Loozed |fecha=3 de payares de 1998 |editorial=IGN |fechaaccesu=14 de marzu de 2011}}</ref> Delles versiones posteriores del xuegu amuesen llixeros cambeos nel so diseñu, tales como la remoción d'un segmentu musical [[Islam|islámicu]] de la melodía que s'escucha nel Templu del Fueu, delles correiciones d'errores na programación «non previstos» (del términu ''«[[glitch]]»'') y el cambéu del color del sangre de Ganondorf de carmesí a verde.<ref name="IGN MQ review"/>
<center>
<gallery>
Ficheru:Shigeru Miyamoto at GDC 2007 (cropped).png|[[Shigeru Miyamoto]], productor.
Ficheru:Satoru Iwata - Game Developers Conference 2011 - Day 2 (1).jpg|[[Satoru Iwata]], productor executivu.
Ficheru:Eiji Aonuma-cropped.jpg|[[Eiji Aonuma]], direutor.
Ficheru: Yoshiaki Koizumi (Montreal, 2007).jpg|[[Yoshiaki Koizumi]], direutor.
Ficheru:.
</gallery>
</center>
=== Cartuchos ===
Esisten trés [[Cartuchu (informática)|cartuchos]] distintos de ''Ocarina of Time'' pa N64: 1,0 (conocíu so la denominación de NUS-CZGE-USA), 1,1 (NUS-CZLE-USA) y 1,2 (NUS-CZLE-USA-1). Les diferencies ente los cartuchos son toes menores, ya inclúin el cambéu del color de la superficie del cartuchu (ente que la versión 1,0 puede venir en doráu o gris, les últimes dos son puramente de color gris, salvu n'Australia) y delles correiciones d'errores (''glitch'') presentes na versión 1,0. La diferencia más notable ente les versiones 1,1 y 1,2 foi'l cambéu de color del sangre de colloráu a verde. Coles mesmes, a partir de la versión 1,2 inclusive empezar a alteriar dellos aspeutos del xuegu que fueron rellacionaos pola prensa como referentes a la cultura [[musulmán]], tales como la música del Templu de Fueu (onde s'incluyía un cantar similar a un soníu sagráu musulmán) y l'emblema qu'apaez nel Escudu Espeyu y en delles estructures rellacionaes cola tribu Gerudo (que'l so diseñu yera una lluna creciente y una estrella, símbolu acomuñáu col [[islam]]). Los anteriores cambeos fixéronse principalmente pa evitar que diches cultures considerar como una ofiensa a la so ideoloxía.<ref>{{Cita web |url=http://hyrulianreligion.webs.com/shields.htm |títulu=Religion In The Legend Of Zelda |editorial=Hyrulianreligion.webs.com |fechaaccesu=21 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://hyrulianreligion.webs.com/shields.htm|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://screwattack.comblogskiaczars-blogue/Explanation-of-the-Different-Versions-of-Zelda-OoT-and-MM |títulu=Explanation of the Different Versions of Zelda (OoT and MM) |editorial=Screwattack.com |fechaaccesu=21 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101031125553/http://screwattack.comblogskiaczars-blogue/Explanation-of-the-Different-Versions-of-Zelda-OoT-and-MM |fechaarchivu=2010-10-31 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.ionlitio.com/zelda-ocarina-of-time-trucos-secretos-bugs-y-lleendes-urbanes/ |títulu='Zelda: Ocarina of Time', trucos, secretos, bugs y lleendes urbanes |editorial=IonLitio.com |fechaaccesu=20 de mayu de 2011 }}</ref>
=== Adautaciones y rellanzamientos ===
La primer consola a la que foi afecha la versión orixinal pa Nintendo 64 de ''Ocarina of Time'' foi para [[Nintendo GameCube]], socesora de la yá mentada, como un elementu adicional nos discos compilatorios ''Ocarina of Time: Master Quest'' y ''[[The Legend of Zelda: Collector's Edition]]'', en dambes versiones consistiendo nuna [[Imaxe ROM|ROM]] [[Emulador|emulada]].<ref name="IGN MQ review"/> Orixinalmente, ''Ocarina of Time: Master Quest'' diba ser una espansión de ''Ocarina of Time'' pal periféricu [[Nintendo 64DD]] y llevaría el títulu ''Ura Zelda'' («Otru ''Zelda''»).<ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/068/068023p1.html |títulu=Nintendo Sequel Rumblings |editorial=IGN |fecha=11 de mayu de 1999 |fechaaccesu=23 d'abril de 2008}}</ref> Dicha compilación axuntóse tamién como un títulu ''premium'' (adicional) pa toos aquellos usuarios que preordenaron el xuegu ''[[The Legend of Zelda: The Wind Waker|The Wind Waker]]'' en Xapón y Norteamérica,<ref>{{Cita web |títulu=Zelda Bonus Disc Coming to US |editorial=IGN |fecha=4 d'avientu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/379/379346p1.html |fechaaccesu=21 de marzu de 2011}}</ref> según a los qu'adquirieron una edición llindada de la consola GameCube na cadena de tiendes [[Wal-Mart]].<ref>{{Cita web |títulu=Limited Edition Zelda in Europe |editorial=IGN |fecha=15 d'abril de 2003 |url=http://cube.ign.com/articles/393/393625p1.html |fechaaccesu=21 de marzu de 2011}}</ref> N'Europa, el discu tuvo disponible por un ciertu periodu al traviés d'una ufierta especial realizada nel sitiu web oficial de Nintendo. Inclusive salió a la venta una caxa compilatoria sol mesmu nome que contién un discu col xuegu orixinal, la versión ''Master Quest'' y seis videoclips de dellos xuegos pa GameCube ente los cualos inclúyense ''The Wind Waker'' y una demo de l'adautación ''[[The Legend of Zelda: A Link to the Past]]'' pa la portátil [[Game Boy Advance]].<ref name="IGN MQ review">{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/387/387479p1.html |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time / Master Quest |apellíu=Schneider |nome=Peer |enllaceautor=Peer Schneider |fecha=27 de febreru de 2003 |editorial=IGN |fechaaccesu=21 de marzu de 2011}}</ref> Al respeutive del so diseñu, ''Master Quest'' usa'l mesmu motor de xuegu que ''Ocarina of Time'', anque tien cuartones con un nuevu diseñu.<ref name="IGN MQ review"/> Per otra parte, la edición ''[[The Legend of Zelda: Collector's Edition|Collector's Edition]]'' tuvo disponible n'Europa, Australia y Norteamérica como parte d'una ufierta especial, según al rexistrar ''hardware'' y ''software'' de Nintendo, o inclusive suscribiéndose a les revistes o clubes oficiales de la empresa.<ref name="Zelda 99">{{Cita web |títulu=Zelda Bundle at $99 |editorial=IGN |fecha=4 de payares de 2003 |url=http://cube.ign.com/articles/457/457897p1.html |fechaaccesu=21 de marzu de 2011}}</ref> Amás de la copia orixinal de ''Ocarina of Time'', el discu compilatorio contién los xuegos ''The Legend of Zelda'', ''The Adventure of Link'', ''Majora's Mask'', una demo de ''The Wind Waker'' según un videoclip sobre la historia de ''Zelda''.<ref name="Zelda 99"/> Anque'l xuegu orixinal ye reproducíu na Nintendo 64 con una resolución de 320 × 240 [[píxel]]es, les versiones emulaes pa GameCube reproducir con una resolución de 640 × 480 píxeles amás de cuntar con un sistema d'[[escanio progresivu]].<ref name="IGN MQ review"/><ref>{{Cita web |url=http://cube.ign.com/objects/608/608263.html |títulu=The Legend of Zelda Collector's Edition |editorial=IGN |fechaaccesu=26 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101216075154/http://cube.ign.com/objects/608/608263.html |fechaarchivu=2010-12-16 }}</ref> En payares de 2003, estrenóse coles mesmes una versión específica pa la consola [[Nintendo iQue]] en [[China]].<ref name="releaseZeldapedia"/>
El 23 de febreru de 2007, llanzóse una nueva adautación de ''Ocarina of Time'' n'Europa y Australia pa la [[consola virtual]] de [[Wii]], por un costu de 1 000 puntos Wii. En Norteamérica, dicha edición llegó al mercáu'l 26 de febreru d'esi añu, y a Xapón a otru día, el 27 de febreru.<ref>{{Cita web |nome=Tim |apellíu=Surette |editorial=[[GameSpot]] |fecha=24 de febreru de 2007 |url=http://www.gamespot.com/news/6166385.html |títulu=Ocarina of Time to blow on VC |fechaaccesu=26 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/news/6166385.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Anque ésta adautación consiste de la mesma nuna versión emulada del xuegu orixinal pa Nintendo 64, nun ta exenta de dellos cambeos, como l'alteración del símbolu Gerudo —al igual de como s'amosó na versión de [[Game Cube]]—, amás de nun soportar la vibración pal controlador.<ref name="GameSpot VC review"/> Al contrariu, la consola Wii puede reproducir les versiones compiladas de GameCube con esta carauterística intacta. En ''[[Super Smash Bros Brawl]]'', inclúyese una versión demo de 5 minutos de ''Ocarina of Time'' a manera d'elementu desbloqueable nel xuegu.
==== Versión pa Nintendo 3DS ====
A mediaos de 2010 estrenóse una versión demo qu'incluyía escenes de ''Ocarina of Time''; magar Miyamoto nun principiu sostuvo qu'esistía la posibilidá de qu'esa pequeña secuencia fora desenvuelta hasta convertise nun nuevu ''Zelda'',<ref>{{Cita web |url=http://kotaku.com/5564395/rumor-3ds-gets-ocarina-of-time-remake/gallery/ |títulu=Rumor: 3DS Gets Ocarina Of Time Remake |fecha=15 de xunu de 2010 |editorial=Kotaku |fechaaccesu=18 de marzu de 2011}}</ref> Nintendo of America, al traviés de la so páxina de Twitter, anunció oficialmente a ''Ocarina of Time 3DS'' el 15 de xunu de 2010 pa la portátil [[Nintendo 3DS]].<ref>{{Cita web |url=https://twitter.com/NintendoAmerica/status/16268409393 |títulu=Zelda fans, one more thing... We're proud to introduz The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D! #NintE3ndo #E3 |fecha=15 de xunu de 2010 |editorial=Twitter |fechaaccesu=18 de marzu de 2011}}</ref> Esi mesmu día amosáronse delles escenes tomaes direutamente del xuegu nel sitiu web Nintendo E3.<ref name="ocarina3ds">{{Cita web |url=https://twitter.com/nintendoamerica |títulu= Ocarina of Time 3DS |editorial=N-Europe |fecha=15 de xunu de 2010}}</ref> [[Eiji Aonuma]] comentó al respectó: «¿Recuerden el Templu de l'Agua? ¿Quién pensó que fora aburrible o inclusive horrible? Viví con eso polos últimu diez años. Pero col 3DS tenemos una pantalla táctil. Tienen que quitar y ponese les botes de fierro constantemente, ¿eh ho? gustaríame faer que'l control de les botes fuera más senciellu al incorporar una nueva carauterística [en ''Ocarina of Time 3DS'']», colo cual dio a entender que los controles van ser modificaos nesta nueva versión.<ref>{{Cita web |url=http://wii.ign.com/articles/109/1098500p1.html |títulu=E3 2010: Nintendo Developer Roundtable Live Blog |fecha=15 de xunu de 2010 |editorial=IGN |fechaaccesu=18 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121106152402/http://www.ign.com/articles/2010/06/16/e3-2010-nintendo-developer-roundtable-live-blog |fechaarchivu=2012-11-06 }}</ref> El xuegu tuvo disponible al públicu per mediu d'una exhibición nel eventu Nintendo World 2011, onde atraxo una cantidá significativa d'atención, ya inclusive los tiempos d'espera pa poder xugalo amontar en comparanza con otros títulos exhibíos por Nintendo enantes.<ref name="kotakuLiningUp">{{Cita web |url=http://kotaku.com/5728225/people-are-lining-up-for-hours-to-see-the-3ds-and-play-a-13-year+old-game |títulu=People Are Lining Up For Hours To See The 3DS (And Play A 13 Year-Old Game) |autor=Luke Plunkett |fecha=7 de xineru de 2011 |editorial=Kotaku |fechaaccesu=18 de marzu de 2011}}</ref>
Una de les nueves carauterístiques más notables ye l'habilidá pa fornir armes d'una forma más rápida al usar la pantalla táctil, yá que de la mesma, l'arquiteutura de la mesma consola podría dexar movimientos más precisos por aciu el [[xiroscopiu]] internu de la 3DS; coles mesmes, esto dexa que'l xugador realiza movimientos más acertaos y direutos cuando apuerta nuna perspeutiva en primer persona, como nel casu del ''slingshot''.<ref>{{Cita web |url=http://www.bestnintendo3dsgames.com/?p=74 |títulu=Zelda Ocarina of Time 3DS Preview: Everything About This Masterpiece! |editorial=Bestnintendo3dsgames.com |fechaaccesu=18 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141028084654/http://www.bestnintendo3dsgames.com/?p=74 |fechaarchivu=2014-10-28 }}</ref> El 12 d'abril de 2011 revelóse que'l xuegu sería llanzáu 17 de xunu del mesmu añu pa [[Reinu Xuníu]], en cuantes que para [[América]] el xuegu saldría a la venta dos díes depués.<ref name="Computer and Video Games">{{cita noticia |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time 3DS UK release date announced |url=http://www.computerandvideogames.com/297794/news/legend-of-zelda-ocarina-of-time-3ds-uk-release-date-announced/ |fechaaccesu=4 d'avientu de 2011 |fecha=4 d'avientu de 2011}}</ref> Un día dempués, el 13 d'abril, desvelar nuna páxina oficial xaponesa que'l xuegu podría tar disponible pal 16 de xunu de 2011 en [[Xapón]].<ref>{{Cita web |url=http://www.nintendo.co.jp/3ds/aqej/index.html |títulu=ゼルダの伝説 時のオカリナ 3D |fechaaccesu=16 d'abril de 2011 |editorial=Nintendo |idioma=xaponés}}</ref> Pa esta versión, confirmóse que va contener la versión de ''Master Quest'', en adición a la versión orixinal del xuegu.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamerzines.com/ds/news/master-quest-included-in-oot3d.html |títulu=Zelda: Ocarina of Time 3D to include Master Quest edition |fechaaccesu=16 d'abril de 2011 |apellíu=Worthington |nome=Thomas |fecha=5 de marzu de 2010 |editorial=GamerZines.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamerzines.com/ds/news/master-quest-included-in-oot3d.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Amás de lo anterior, confirmóse que la inclusión d'un sistema de batalla contra los xefes del xuegu, tituláu como «Boss Challenge», que dexa que'l xugador escueya combatir a tolos xefes nun ciertu orde, d'una manera similar a como asocedió nel xuegu ''[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]''.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamerzines.com/ds/news/master-quest-included-in-oot3d.html |títulu=Master Quest Included In Oot3d, DS News |fechaaccesu=16 d'agostu de 2011 |apellíu=Worthington |nome=Thomas |fecha=5 de marzu de 2011 |editorial=GamerZines.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamerzines.com/ds/news/master-quest-included-in-oot3d.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Aun así, esta versión de la ''Master Quest'' difier de la orixinal en que'l mapa de Hyrule ta «voltiáu» o invertíu, d'una manera similar a como se realizó la versión de ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess]]'' pa Wii.<ref>{{Cita web |url=http://www.zeldadungeon.net/2011/05/ocarina-of-time-3d-uber-master-quest/ |títulu=Ocarina of Time 3D: Uber Master Quest |fechaaccesu=16 d'agostu de 2011 |editorial=ZeldaDungeon.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140826152411/http://www.zeldadungeon.net/2011/05/ocarina-of-time-3d-uber-master-quest/ |fechaarchivu=2014-08-26 }}</ref>
Coles mesmes, mentóse que'l xuegu contendría ciertos videos a manera de tutoriales qu'ayudaríen al xugador en casu de qu'ésti se perdiera ayundes de l'aventura.<ref>{{Cita web |url=http://ds.ign.com/articles/116/1162902p1.html |títulu=Boss Mode Coming to Ocarina of Time 3D |fechaaccesu=16 d'agostu de 2011 |apellíu=Drake |nome=Audrey |fecha=19 de febreru de 2011 |editorial=IGN.com |idioma=inglés}}</ref> Como datu adicional, cabo señalase que ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D'' nun foi diseñáu por Nintendo EAD como se fixo cola versión orixinal, sinón por [[Grezzo]], un estudiu subsidiario ya independiente xaponés encabezáu por [[Koichi Ishii]].<ref>{{Cita web |url=http://3ds.nintendolife.com/news/2011/04/zelda_3d_developed_by_grezzo_co_not_nintendo_ead |títulu=Zelda 3D Developed by Grezzo Co, Not Nintendo EAD |nome=Zach |apellíu=Kaplan |fecha=15 d'abril de 2011 |editorial=NintendoLife |fechaaccesu=16 d'abril de 2011 |idioma=inglés}}</ref> Finalmente'l xuegu foi llanzáu en xunu de 2011 en tol mundu.
=== Banda sonora ===
[[Ficheru:Dark Link cosplayer at FanimeCon 2010-05-30.JPG|thumb|left|175px|[[Kōji Kondō]], compositor principal de la banda sonora, espresó que la creación de temes distintes na escala llindada yera un «gran desafíu», pero a la fin sintió que la resultancia final yera un productu bien natural.<ref name="Inside Zelda 4">{{Cita publicación |publicación=[[Nintendo Power]] |títulu=Inside Zelda Part 4: Natural Rhythms of Hyrule |volume=195 |mes=Setiembre |añu=2005 |páxines= 56-58}}</ref>]]
La música de ''Ocarina of Time'' foi compuesta por [[Kōji Kondō]], un [[compositor]] famosu pol so trabayu en dellos títulos de [[Nintendo]], quien amás s'encargó de la música de ''The Legend of Zelda'' dende'l [[The Legend of Zelda (videoxuegu)|primer xuegu de la serie]].<ref name="Inside Zelda 4"/> Adicionalmente, ésti foi l'últimu trabayu musical que realizó Kondō en solitariu.<ref>{{Cita web |url=http://www.wired.com/science/discoveries/news/2007/03/72971 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130922103437/http://www.wired.com/science/discoveries/news/2007/03/72971 |fechaarchivu=2013-09-22 |títulu=Behind the Mario Maestru's Music |fecha=15 de marzu de 2007 |autor=Kohler, Chris |editorial=[[Condé Nast Dixital]] |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 }}</ref> Auníu al fechu de que munchos de los personaxes tienen la so propia tema musical, delles locaciones de Hyrule atópense al empar acomuñaes con temes musicales nesti xuegu.<ref name="GameSpot soundtrack">{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/features/vgs/universal/tenspot_soundtrack/page11.html |títulu=Top Ten Video Game Soundtracks |editorial=[[GameSpot]] |apellíu=Trueman |nome=Doug |páxines= 11 |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/features/vgs/universal/tenspot_soundtrack/page11.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Lo anterior foi consideráu como un ''[[leitmotiv]]'' a la inversa, ye dicir qu'en cuenta de que cierta música anuncie la llegada d'un personaxe, equí preséntase un ambiente estacionario mientres el xugador averar a dalgunu.<ref name="Whalen">{{Cita publicación |títulu=Play Along — An Approach to Video Game Music |nome=Zach |apellíu=Whalen |editorial=the international journal of computer game research |mes=Payares |añu=2004 |url=http://www.gamestudies.org/0401/whalen/ |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |volume=4 |númberu=1}}</ref> En ciertos llugares, la música constitúi la variación d'una melodía reproducida por una ocarina que'l xugador darréu tien d'aprender, y la mesma tópase rellacionada puramente con dicha área.<ref name="Whalen"/>
La banda sonora sirve de sida p'apurrir un contestu musical al escenariu, pero, sicasí, tamién asume un rol integral nel sistema de xuegu de ''Ocarina of Time''. El material ye referíu como «el primer títulu contemporaneu que nun pertenez al xéneru de bailles qu'incorpora la composición musical como parte de la so interactividad».<ref name= gamespotsoundt/> El diseñu de los botones del controlador de Nintendo 64 asemeya los furacos de les ocarines nel xuegu,<ref name="ign"/> y los xugadores tienen d'aprender dellos cantares pa poder rematar el títulu. Toles composiciones son tocaes por aciu l'usu de los cinco notes disponibles nuna ocarina real, anque ye posible afaer dellos tonos cola palanca del controlador pa tocar dellos soníos adicionales.<ref name="ign"/> Tal foi la popularidá de ''Ocarina of Time'' que se comprobó que les ventes d'[[ocarina|ocarines]] aumentaron considerablemente tres el llanzamientu del videoxuegu.<ref name="ocarinasreales"/>
La banda sonora de ''Ocarina of Time'' foi producida por [[Poni Canyon]] y publicada n'Estaos Xuníos en payares de 1998,<ref name= fechaus/> ente qu'en Xapón facer el 18 d'avientu de 1998.<ref name="Poni Canyon">{{Cita web |títulu=ゲームミュージック(パッケージ表記ナシ)「ゼルダの伝説・時のオカリナ」オリジナルサウンドトラック |url=http://hp.ponycanyon.co.jp/pchp/cgi-bin/PCHPM.pl?TRGID=PCHP_SKH_1010&CMD=DSP&DSP_SKHBNG=199800001494&DSP_SKHKETSEQ=001 |editorial=[[Poni Canyon]] |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |idioma=xaponés}}</ref><ref name= fechajap/> La versión xaponesa contién un discu compactu con 82 temes en total,<ref name="Poni Canyon"/><ref>{{Cita web |url=http://www.rpgfan.com/soundtracks/zeldaootost/index.html |títulu=RPGFan Soundtracks — The Legend of Zelda: Ocarina of Time OST |editorial=[[RPGFan]] |fechaaccesu=8 de marzu de 2011}}</ref> cuando la llanzada pa Estaos Xuníos tenía 35,<ref name= scentral/> y fueron publicaos con distintos cubiertes de portada.<ref name= fechaus/><ref name= fechajap/> Tres el so llanzamientu, la banda sonora foi frecuentemente allabada pola crítica especializada;<ref name="Whalen"/> sicasí, [[IGN (sitiu web)|IGN]] manifestó la so inconformidad al nun incluyir nel videoxuegu la tema tradicional de ''Zelda'', pero aun así describir como una victoria intachable».<ref name="ign"/> En 2001, trés años dempués del llanzamientu orixinal de ''Ocarina of Time'', [[GameSpot]] calificar como una de los diez meyores bandes sonores de videoxuegos de tolos tiempos.<ref name="GameSpot soundtrack"/> Del sitiu especializáu de Sountrack Central, Jon Turner comparó les versiones xaponés y norteamericano, criticando a esta postrera por contener menos temes y por cambeos fechos a estos mesmos; na so reseña mentó que «Definitivamente ésta nun ye la típica música de ''Mario'' o ''Yoshi''. Con esto nun me refiero a que tol álbum sía escuru y pocu risonderu. Sinón que, equí la música estender dende allegre y risondera a dramática y formosa», concluyendo que «Namái hai una pallabra que describe la música d'esti álbum de banda sonora, y ésta ye 'espectacular'».<ref name= scentral>{{Cita web |url=http://www.soundtrackcentral.com/cds/legendzeldaoot_ost.htm |títulu= Legend of Zelda ~Ocarina of Time Orixinal~ Soundtrack |editorial= Soundtrackcentral.com |autor= Jon Turner |fecha=24 de xineru de 1999 |fechaaccesu=8 de marzu de 2011 |idioma=inglés}}</ref>
Esisten amás dos álbumes derivaos de la banda sonora, llamaos ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time - Hyrule Symphony'', publicáu'l [[27 de xineru]] de [[1999]],<ref>{{Cita web |url=http://www.soundtrackcentral.com/cds/legendzeldaoot_hyrulesymphony.htm |títulu= Legend of Zelda ~Ocarina of Time Hyrule~ Symphony |editorial= Sountrackcentral.com |autor= Adam Corn |fecha=5 de setiembre de 1999 |fechaaccesu=13 de marzu de 2011 |idioma=inglés}}</ref> y ''The Legend of Zelda Ocarina of Time - Re-Arranged Album'', publicáu'l [[22 d'avientu]] de 1999.<ref>{{Cita web |url=http://www.soundtrackcentral.com/cds/legendzeldaoot_hyrulesymphony.htm |títulu= Legend of Zelda ~Ocarina of Time Hyrule~ Symphony |editorial= Sountrackcentral.com |autor= Michael Alfera |fecha=31 d'avientu de 2000 |fechaaccesu=13 de marzu de 2011 |idioma=inglés}}</ref>
De siguío, la llista completa de les temes conteníes na banda sonora.<ref>{{Cita web |url=http://vgmdb.net/album/10972 |títulu=The Legend of Zelda Ocarina of Time Original Soundtrack / ゼルダの伝説~時のオカリナ オリジナル・サウンドトラック |fechaaccesu=13 de marzu de 2011 |editorial=VGMdb.com |idioma=inglés}}</ref>
<center>
{{Llista de cantares
| toes_escrites = [[Koji Kondo]]
| despintar = si |
títulu = Llista de temes de ''Ocarina of Time''
| title1 = Title Theme
| length1 = 1:20
| title2 = Enter Ganondorf
| length2 = 0:13
| title3 = Deku Tree
| length3 = 0:36
| title4 = Fairy Flying
| length4 = 0:23
| title5 = House
| length5 = 0:36
| title6 = Kokiri Forest
| length6 = 1:01
| title7 = Open Treasure Box
| length7 = 0:10
| title8 = Item Catch
| length8 = 0:04
| title9 = Small Item Catch
| length9 = 0:05
| title10 = Shop
| length10 = 1:08
| title11 = Battle
| length11 = 1:07
| title12 = Inside the Deku Tree
| length12 = 1:27
| title13 = Boss Battle
| length13 = 1:19
| title14 = Boss Clear
| length14 = 0:13
| title15 = Heart Container Get
| length15 = 0:05
| title16 = Legend of Hyrule
| length16 = 1:58
| title17 = Spiritual Stone Get
| length17 = 0:16
| title18 = Fairy Ocarina Get
| length18 = 0:11
| title19 = Hyrule Field Main Theme
| length19 = 4:43
| title20 = Kepora Gebora's Theme
| length20 = 1:00
| title21 = Market
| length21 = 0:59
| title22 = Shooting Gallery
| length22 = 0:39
| title23 = Hyrule Castle Courtyard
| length23 = 0:53
| title24 = Enter Zelda
| length24 = 0:06
| title25 = Ocarina "Zelda's Lullaby"
| length25 = 0:12
| title26 = Zelda's Theme
| length26 = 0:49
| title27 = Ocarina "Epona's Song"
| length27 = 0:09
| title28 = LonLon Ranch
| length28 = 2:08
| title29 = Mini Game
| length29 = 0:32
| title30 = Kakariko Village
| length30 = 1:44
| title31 = Ocarina "Sun's Song"
| length31 = 0:07
| title32 = Hyrule Field Morning Theme
| length32 = 0:37
| title33 = Goron City
| length33 = 1:38
| title34 = Ocarina "Saria's Song"
| length34 = 0:09
| title35 = Lost Woods
| length35 = 0:39
| title36 = Dodongo's Cavern
| length36 = 0:46
| title37 = Middle Boss Battle
| length37 = 1:07
| title38 = Dinosaur Boss Battle
| length38 = 1:08
| title39 = Zora's Domain
| length39 = 1:30
| title40 = Great Fairy's Fountain
| length40 = 0:35
| title41 = Potion Shop
| length41 = 0:52
| title42 = Inside Jabu-Jabu's Belly
| length42 = 0:34
| title43 = Ocarina "Song of Time"
| length43 = 0:12
| title44 = Temple of Time |
length44 = 1:19
| title45 = Open Door of Temple of Time |
length45 = 0:15
| title46 = Master Sword
| length46 = 0:13
| title47 = Ganondorf's Theme
| length47 = 0:41
| title48 = Chamber of the Sages
| length48 = 1:43
| title49 = Medal Get Fanfare
| length49 = 0:14
| title50 = Sheik's Theme
| length50 = 0:30
| title51 = Horse Race
| length51 = 0:46
| title52 = Horse Race Goal
| length52 = 0:05
| title53 = Ingo's Theme
| length53 = 0:39
| title54 = Escape from LonLon Ranch
| length54 = 0:09
| title55 = Kakariko Village Orchestra Ver.
| length55 = 1:44
| title56 = Ocarina "Song of Storms"
| length56 = 0:07
| title57 = Windmill Hut
| length57 = 0:52
| title58 = Minuet of Woods
| length58 = 0:17
| title59 = Forest Temple |
length59 = 1:52
| title60 = Boleru of Fire
| length60 = 0:20
| title61 = Fire Temple |
length61 = 0:42
| title62 = Ice Cavern
| length62 = 0:45
| title63 = Serenade of Water
| length63 = 0:19
| title64 = Water Temple |
length64 = 1:44
| title65 = Nocturne of Shadow
| length65 = 0:23
| title66 = Prelude of Light
| length66 = 0:18
| title67 = Shadow Temple |
length67 = 1:45
| title68 = Gerudo Valley
| length68 = 1:34
| title69 = Spirit Temple |
length69 = 2:57
| title70 = Requiem of Spirit
| length70 = 0:24
| title71 = Kotake & Koume's Theme
| length71 = 0:52
| title72 = Meet Again Zelda
| length72 = 0:51
| title73 = Game Over
| length73 = 0:09
| title74 = Ganon's Castle Bridge
| length74 = 0:22
| title75 = Ganon's Castle Under Ground
| length75 = 0:53
| title76 = Inside Ganon's Castle
| length76 = 3:26
| title77 = Ganondorf's Battle
| length77 = 1:12
| title78 = Escape from Ganon's Castle
| length78 = 0:33
| title79 = Last Battle
| length79 = 2:10
| title80 = Seal of Six Sages
| length80 = 0:29
| title81 = Ocarina of Time |
length81 = 0:32
| title82 = End Credits
| length82 = 7:10
}}
</center>
== Receición ==
=== Comercial ===
Previu al so llanzamientu, se preordenaron más de 250 000 copies, convirtiéndose nel videoxuegu cola mayor cantidá de preventas en tola historia (enantes, el xuegu ''[[Diddy Kong Racing]]'' ostentaba dichu títulu con 125 000 copies prevendidas). Tan solo na so primer selmana d'estrenu en Xapón, vendiéronse 386 234 copies. D'alcuerdu a un informe de Nintendo of America, la empresa llogró ganancies por hasta 150 millones USD poles casi 2,5 millones de copies vendíes al términu de 1998, envalorándose'l so preciu de preventa en 60 [[Dólar d'Estaos Xuníos|USD]] per cada edición. Según el sitiu N-Sider.com, nesa dómina la película más taquillera yera la producción ''[[A Bug's Life]]'' de [[Pixar]], con ganancies d'aproximao 114 millones USD.<ref name="developmentsyder"/>
''Ocarina of Time'' foi publicáu ente múltiples aponderamientos abrumadoramente positivos, amestáu a un enorme ésitu comercial. Mientres 1998, llogró vender 2,5 millones de copies a pesar de que foi publicáu tan solo 39 díes primero que dichu añu terminara; antes del so llanzamientu, Nintendo esperaba que'l xuegu vendiera más de dos millones de copies nesti periodu tan solo en Norteamérica.<ref name="developmentsyder"/><ref>{{Cita web |url=http://ign64.ign.com/articles/066/066340p1.html |títulu=Zelda Breaks Records |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |fecha=7 de xineru de 1999 |editorial=IGN.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071128031907/http://ign64.ign.com/articles/066/066340p1.html |fechaarchivu=2007-11-28 }}</ref> Esto convertir nel xuegu con mayores ventes nun curtiu periodu a partir del so llanzamientu,<ref name="developmentsyder"/> récor que caltendría hasta diez años dempués, cuando ''[[Super Smash Bros Brawl]]'' superar vendiendo 1,4 millones mientres la so primer selmana de llanzamientu al mercáu.<ref>{{Cita web |url=http://www.el33tonline.com/main/show_news/3730 |títulu=Super Smash Bros. Brawl sells record 820K! |editorial=El33tonline |fecha=7 de febreru de 2008 |fechaaccesu=7 d'abril de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160412063615/http://www.el33tonline.com/main/show_news/3730 |fechaarchivu=2016-04-12 }}</ref> En Xapón, el xuegu vendió 820 000 copies en 1998, polo que se convirtió nel décimu xuegu meyor vendíu d'esi añu.<ref>{{Cita web |url=http://geimin.net/da/db/1998_ne_fa/index.php |títulu=1998年テレビゲームソフト売り上げTOP100 |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |editorial=GEIMIN.com |idioma=xaponés}}</ref> Mientres el tiempu en que tuvo disponible nel mercáu internacional, ''Ocarina of Time'' vendió 1,14 millones de copies en Xapón, aportando a consideráu como'l 113.° xuegu meyor vendíu de tolos tiempos naquél país;<ref>{{Cita web |url=http://gameranking.jp/ranking-sale/ |títulu=販売本数ランキング |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |editorial=ゲームランキング |idioma=xaponés}}</ref> coles mesmes, llogró comercializar 4,06 millones de copies en territoriu estauxunidense,<ref>{{Cita web |url=http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |títulu=US Platinum Videogame Chart |obra=MagicBox |fecha=27 d'avientu de 2007 |fechaaccesu=14 de marzu de 2011 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20211009200207/http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |fechaarchivu=2021-10-09 }}</ref> y 7,6 a nivel mundial,<ref name="IGN GDC 2004"/><ref>{{Cita web |url=http://www.rpgamer.com/news/japan/rp033104.html |títulu=Xenogears vs. Tetris |obra=RPGamer.com |fecha=31 de marzu de 2004 |fechaaccesu=12 de marzu de 2011 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130202170610/http://www.rpgamer.com/news/japan/rp033104.html |fechaarchivu=2013-02-02 }}</ref> convirtiéndose asina nel títulu más vendíu de la serie ''The Legend of Zelda''<ref name="GWR08"/> y el cuartu más vendíu pa la consola, superáu namái por ''[[Super Mario 64]]'' (11 millones),<ref name="GWR08">{{cita llibru |editor= Craig Glenday |títulu= Guinness World Records Gamer's Edition 2008 |serie= [[Guinness World Records]] |fecha=11 de marzu de 2008 |editorial= Guinness |isbn= 978-1-904994-21-3 |páxina=50|capítulu= Hardware: Best-Sellers by Platform}}</ref>''[[Mario Kart 64]]'' (9 millones)<ref>{{Cita web |títulu=Guinness pours out its Top 50 Games of All Time |url=http://www.joystiq.com/2009/02/26/guinness-pours-out-its-top-50-games-of-all-time/ |editorial=[[Joystiq]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2011 |apellíu=Ransom-Wiley |nome=James |fecha=26 de febreru de 2009}}</ref> y ''[[GoldenEye 007]]'' (8 millones).<ref>{{Cita web |fecha=24 de setiembre de 2009 |url=http://rare.co.uk/ |páxina=2 |títulu=Microsoft Acquires Video Game Powerhouse Rare Ltd |editorial=[[Rare (company)|Rare]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110721004746/http://rare.co.uk/ |fechaarchivu=2011-07-21 }}</ref><ref name="007dark">{{Cita web |url=http://www.n-europe.com/news.php?nid=8816 |editorial=N-Europe |títulu=Feature: Fire Nick Bennett |fecha=11 de febreru de 2006 |fechaaccesu=26 de payares de 2006 |autor=Conor |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110720205657/http://www.n-europe.com/news.php?nid=8816 |fechaarchivu=2011-07-20 }}</ref>
=== Crítica ===
{{Video game reviews
<!-- Permedios -->
|GR = 98% (28 reseñes)<ref name="GameRankings">{{Cita web |url=http://www.gamerankings.com/n64/197771-the-legend-of-zelda-ocarina-of-time/index.html |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time reviews |editorial=[[GameRankings]] |fechaaccesu=26 de payares de 2008}}</ref>
|MC = 99 sobre 100 (22 reseñes)<ref name=metacritic>{{Cita web |url=http://www.metacritic.com/game/nintendo-64/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time reviews |editorial=[[Metacritic]] |fechaaccesu=20 d'avientu de 2010}}</ref>
<!-- Revisores -->
|Allgame = {{Rating|5|5}}<ref>{{Cita web |url=http://www.allgame.com/game.php?id=11686 |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time Review |apellíu=Marriott |nome=Scott Alan |editorial=[[Allgame]] |fechaaccesu=16 de xunu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141114094542/http://www.allgame.com/game.php?id=11686 |fechaarchivu=14 de payares de 2014}}</ref>
|CVG = 9 sobre 10<ref name="GameRankings"/>
|Edge = 10 sobre 10<ref name="edge">{{Cita publicación |fecha=avientu de 1998 |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time review |publicación=[[Edge (magacín)|Edge]] |páxines= 84-87 |editorial=[[Future plc|Future Publishing]] |allugamientu=Bath}}</ref>
|EGM = 10 sobre 10<ref name="egm">{{Cita web |apellíu=Huber |nome=Brooks |títulu=Retro Review: Zelda Ocarina of Time |editorial=1UP |url=http://www.1up.com/do/blogEntry?bId=7906056&publicUserId=5739595 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130522184027/http://www.1up.com/do/blogEntry?bId=7906056&publicUserId=5739595 |fechaarchivu=22 de mayu de 2013}}</ref>
|Fam = 40 sobre 40<ref name="famitsu">{{Cita web |títulu=Zelda Receives Highest Ever Famitsu Score |editorial=IGN |fecha=13 de payares de 1998 |url=http://www.ign.com/articles/1998/11/14/zelda-receives-highest-ever-famitsu-score |fechaaccesu=13 d'abril de 2008}}</ref>
|GamePro = {{rating|5|5}}<ref>{{Cita web |url=http://www.gamepro.com/nintendo/n64/games/reviews/121.shtml |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100529172354/http://www.gamepro.com/nintendo/n64/games/reviews/121.shtml |títulu=Internet Archive Wayback Machine |fechaarchivu=29 de mayu de 2010 |obra=gamepro.com}}</ref>
|GameRev = A |GMaster
= 97%<ref name="GameRankings"/>
|GSpot = 10.0 sobre 10<ref name="gspot">{{Cita web |apellíu=Gerstmann |nome=Jeff |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time review |editorial=[[GameSpot]] |fecha=23 de payares de 1998 |url=http://www.gamespot.com/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time/ |fechaaccesu=29 de xineru de 2006}}</ref>
|IGN = 10 sobre 10<ref name="ign">{{Cita web |apellíu=Schneider |nome=Peer |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time review |editorial=IGN |fecha=25 de payares de 1998 |url=http://www.ign.com/articles/1998/11/26/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-review |fechaaccesu=29 de xineru de 2006}}</ref>
|Gametrailers = N64: 10.0
|NP = 9.5 sobre 10<ref>{{Cita publicación |fecha=payares de 1998 |títulu=Now Playing |publicación=[[Nintendo Power]] |volume=114 |páxines= 122}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://zeldadungeon.net/gallery/displayimage.php?album=570&pid=15768#top_display_media |títulu=Nintendo Power Vol. 114, p. 122 |fechaaccesu=10 d'ochobre de 2014}}</ref>
<!-- Custom reviewers -->
|rev1 = [[Electric Playground]]
|rev1Score = 10 sobre 10<ref name="GameRankings"/>
|rev2 = [[Gamestyle]]
|rev2Score = 10 sobre 10
|rev3 = ''[[GMR (magacín)|GMR]]''
|rev3Score = 10 sobre 10<ref name="GameRankings"/>
|rev4 = ''[[Next Generation Magazine]]''
|rev4Score = {{rating|5|5}}<ref name="GameRankings"/>
|rev5 = [[Nintendojo]]
|rev5Score = 10 sobre 10<ref name="GameRankings"/>
|rev6 = [[RPGamer]]
|rev6Score = 5 sobre 5<ref name="GameRankings"/>
|rev7 = [[Thunderbolt (website)|Thunderbolt]]
|rev7Score = 10 sobre 10
<!-- Awards -->
|award1Pub = [[Japan Game Awards|CESA Award]],<ref>{{Cita web |títulu=3rd CESA Awards |url=http://translate.google.co.uk/translate?hl=en&sl=ja&tl=en&o=http://awards.cesa.or.jp/1998/jyushou.html |editorial=[[Japan Game Awards]] |fechaaccesu=13 de febreru de 2012 |añu=1998}}</ref> ''[[Electronic Gaming Monthly]]'',<ref>{{Cita publicación |títulu=1998 Gamers' Choice Awards |publicación=[[Electronic Gaming Monthly]] |fecha=abril de 1999 |númberu=117 |páxines=107-114 [114]}}</ref> ''[[Games (magacín)|Games]]'',<ref>{{Cita web |títulu=Previous Game of the Year Awards |url=http://gamesmagazine-online.com/gameslinks/archives.html#previousawards |obra=[[Games (magacín)|Games]] |fechaaccesu=13 de febreru de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120209012019/http://www.gamesmagazine-online.com/gameslinks/archives.html#previousawards |fechaarchivu=2012-02-09 }}</ref> GameSpot,<ref>{{Cita web |títulu=Overall Best Game of the Year |url=http://www.videogames.com/features/universal/awards98/sec15.html |editorial=[[GameSpot]] |fechaaccesu=13 de febreru de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/19990508222939/www.videogames.com/features/universal/awards98/sec15.html |fechaarchivu=8 de mayu de 1999 |añu=1998}}</ref> [[Interactive Achievement Award]],<ref name="IAA">{{Cita web |títulu=2nd Annual Interactive Achievement Awards |editorial=Interactive.org |url=http://www.interactive.org/awards/1999_2nd_awards.asp |fechaaccesu=6 de xineru de 2009}}</ref> [[Japan Media Arts Festival]],<ref name="JMAF">{{Cita web |url= http://plaza.bunka.go.jp/english/festival/1998/ |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20071013074343/http://plaza.bunka.go.jp/english/festival/1998/ |fechaarchivu=13 d'ochobre de 2007 |títulu=2nd Annual Japan Media Arts Festival |editorial=Japan Media Arts Plaza |fechaaccesu=20 de setiembre de 2007}}</ref> MMCA,<ref name="CVG Sales">{{Obra citada|magacín=[[Computer and Video Games]] |númberu=207 |fecha=febreru de 1999 |páxina=8}}</ref> [[Video Software Dealers Association|VSDA Award]]<ref>{{Cita web |títulu=Home Entertainment Awards – Video Games |url=http://www.entmerch.org/industry/awards/emavsda-home-entertainment-/home-entertainment-awards-v-2.html |editorial=[[Entertainment Merchants Association]] |fechaaccesu=5 de febreru de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131101201913/http://www.entmerch.org/industry/awards/emavsda-home-entertainment-/home-entertainment-awards-v-2.html |fechaarchivu=2013-11-01 }}</ref>
|award1 = [[Game of the Year]]
|award2Pub = ''[[Computer and Video Games|CVG]]'',<ref name="best_games">{{Cita web |url=http://www.filibustercartoons.com/games.htm |títulu=The Best Video Games in the History of Humanity |editorial=Filibustercartoons.com |fechaaccesu=12 de setiembre de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100921125121/http://www.filibustercartoons.com/games.htm |fechaarchivu=2010-09-21 }}</ref> ''[[Edge (magacín)|Edge]]'',<ref name="edge100">{{cita llibru |añu=2007 |editor=Mott, Tony |títulu=Edge Presents The 100 Best Videogames |editorial=Future Publishing |páxina=255}} Reprinting material from ''Edge'' issue 80.</ref><ref name="edge100-2007">{{cita llibru |añu=2007 |editor=Mott, Tony |títulu=Edge Presents The 100 Best Videogames |editorial=[[Future plc|Future Publishing]] |páxina=222}}<br />Commentary published online as: {{Cita web |url=http://www.edge-online.com/features/retrospective-the-legend-of-zelda-ocarina-of-time/ |títulu=Retrospective: The Legend Of Zelda: Ocarina Of Time |autor=Edge Staff |obra=[[Edge (magacín)|Edge]] |editorial=[[Future plc|Future Publishing]] |fecha=21 d'abril de 2014 |fechaaccesu=1 de xunu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140423215836/http://www.edge-online.com/features/retrospective-the-legend-of-zelda-ocarina-of-time/ |fechaarchivu=23 d'abril de 2014}}</ref><ref name="edge-online">{{Cita web |url=http://www.edge-online.com/features/100-best-games-play-today/ |títulu=The 100 Best Games to Play Today |obra=[[Edge (magacín)|Edge]] |fechaaccesu=21 de payares de 2009}}</ref> ''[[Entertainment Weekly]]'',<ref name="best_games"/> [[GameFAQs]],<ref name="gamefaqs_2009">{{Cita web |títulu=Spring 2009: Best. Game. Ever |url=http://www.gamefaqs.com/poll/index.html?poll=3509 |editorial=[[GameFAQs]] |fechaaccesu=10 de xunu de 2009}}</ref> [[GameTrailers]],<ref name="best_games"/> [[Guinness World Records|Guinness]],<ref name="guinness_nintendo">{{Cita web |url=http://gamers.guinnessworldrecords.com/records/nintendo.aspx |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080405020333/http://gamers.guinnessworldrecords.com/records/nintendo.aspx |fechaarchivu=2008-04-05 |títulu=Nintendo Records |autor=Guinness World Records |fecha=5 d'abril de 2008 |fechaaccesu=22 de febreru de 2015 }}</ref> IGN,<ref name="ign_top_2006">{{Cita web |títulu=Readers' Picks Top 100 Games: 1-10 |url=http://uk.top100.ign.com/2006/001-010.html |editorial=IGN |fechaaccesu=26 d'abril de 2014 |añu=2006 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131103141811/http://uk.top100.ign.com/2006/001-010.html |fechaarchivu=3 de payares de 2013}}</ref><ref name="ign_top_2008">{{Cita web |títulu=1. The Legend of Zelda: Ocarina of Time |url=http://uk.top100.ign.com/2008/ign_top_game_1.html |obra=Top 100 Games of All Time |editorial=IGN |fechaaccesu=26 d'abril de 2014 |añu=2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140102064050/http://uk.top100.ign.com/2008/ign_top_game_1.html |fechaarchivu=2 de xineru de 2014}}</ref>[[Metacritic]],<ref name="NP Top 200">{{Cita publicación |títulu=NP Top 200 |publicación=[[Nintendo Power]] |páxines= 66 |fecha=febreru de 2006 |volume=200}}</ref> ''[[Next Generation Magazine|Next Generation]]'',<ref name="best_games"/> ''[[Nintendo Power]]''<ref name="NP Top 200"/>
|award2 = Greatest Game of All Time }}.
Nel so llanzamientu orixinal para [[Nintendo 64]], ''Ocarina of Time'' llogró puntuaciones perfectes per diversos medios especializaos, tales como ''Famitsu'',<ref name="famitsu"/> ''[[Edge (revista)|Edge]]'',<ref name="edge"/> ''Electronic Gaming Monthly'',<ref name="egm"/> GameSpot,<ref name="gspot"/> IGN,<ref name="ign"/> y la revista ''Next Generation'' (que lo nomó como'l Videoxuegu del sieglu»).<ref name="centurygame">{{Cita web |url=http://www.zelda.com/gcn/preorder.jsp |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=19 de marzu de 2011 |editorial=Zelda.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.zelda.com/gcn/preorder.jsp|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> Pal mes d'avientu de 2010, dos de les webs más influyentes de compilación de reseñes [[GameRankings]] y [[Metacritic]], consideraron que la puntuación que recibió la versión orixinal pa N64 foi la meyor calificación de tolos tiempos pa un xuegu dientro de dichos sitios, pos el mesmu llogró una puntuación de 97,54% y de un 99 sobre 100, respeutivamente<ref name="GameRankings"/><ref name="metacritic"/> de lo que'l Guinness World Records fíxose ecu.
Los gráficos del xuegu fueron emponderaos por ser fondos y detallaos, anque dellos revisores comentaron qu'estos nun esplotaben a totalidá la capacidá gráfica que la consola casera podía ufiertar, pos según ellos «[el xuegu] nun esponía tol so potencial». [[Game Revolution]] comentó que los detalles nes cares de los personaxes son con frecuencia «el retu más difícil de la programación nuna redolada gráfica en 3D», sicasí añadió que les espresiones y les animaciones que son presentaes na mayoría de los personaxes constituyeron una «adición sorprendente».<ref name="grevol">{{Cita web |url=http://www.gamerevolution.com/review/n64/the_legend_of_zelda_ocarina_of_time |títulu=Without a fairy, you're not even a real man |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |nome=Baldric |editorial=Game Revolution.com |idioma=inglés}}</ref> Coles mesmes, IGN sintió que ''Ocarina of Time'' ameyoró y actualizó los gráficos colos que cuntaba ''[[Super Mario 64]]'', pos los de la versión de ''Zelda'' otorgaben una sensación más fonda al empar que daben un conceutu más fayadizu a la proporcionalidad de los escenarios.<ref name="ign"/> L'esplegue gráficu, específicamente si considérase'l diseñu de les fondures según el de les perspectives y el tamañu de los xefes, foi un aspeutu que la prensa consideró como un elementu meyor detalláu [en comparanza a otros xuegos de la dómina]».<ref name="ign"/> A pesar del escelente usu con colores, efeutos visuales y detallaos redolaes dientro del xuegu, los editores amosáronse inconformes al respeutu, pos comentaben que ciertos detalles gráficos en ''Ocarina of Time'' nun se reproducíen tan bien como lo faíen en ''[[Banjo-Kazooie]]'',<ref name="ign"/><ref name="egm"/> un xuegu que foi publicáu poco primero que ''Ocarina of Time'' a entamos del mesmu añu, amás de ser compatible cola mesma plataforma. Otramiente, IGN añadió que les [[imáxenes per segundu]] y les testures qu'ufiertaba ''Ocarina of Time'' nun yeren tan bones como les qu'amosaben ''Banjo-Kazooie'', pos dixo que la [[Hyrule#Ciudadela de Hyrule|ciudadela del castiellu de Hyrule]] víase particularmente con un tonu borrosu».<ref name="ign"/>
El sistema de xuegu llogró bones crítiques a traces xenerales pelos medios especializaos, yá que los críticos coincidieron en que les misiones secundaries que s'atopaben a lo llargo del xuegu entreteníen por una ratada a los xugadores. IGN señaló que los xugadores «teníen de tar impresionaos pol detalle» de los escenarios, yá que s'invirtieron munches idees pa diseñalos afechiscamente». ''EGM'' emponderó que Nintendo fuera capaz d'incorporar elementos d'otros xuegos de la serie, cuando ''Zelda'' desenvolver nun mundu en 2D, yá que pudo «treslladar perfectamente los elementos de los xuegos anteriores a un ambiente en 3D ensin nengún problema».<ref name="egm"/> ''Nintendo Power'' coincidió en que tanto ''Ocarina of Time'' como ''Super Mario 64'' fueron dos xuegos capaces d'abrir el camín» a la era del 3D dientro de la industria.<ref>{{cita llibru |títulu=[[Nintendo Power]] 250th issue! |añu=2010 |editorial=[[Future US]] |allugamientu=[[South San Francisco]] |páxina=48|fechaaccesu=19 de febreru de 2011}}</ref> L'usu d'un sistema de control sensible dientro d'un mesmu contestu pasó a ser calificáu como unu de los elementos meyor diseñaos dientro del so interactividad.<ref name="ign"/> Los críticos comentaron que'l xuegu dexaba executar de manera senciella distintos movimientos y maniobres, con namái pocos botones a la so disposición, anque ello tamién causaba que los xugadores equivocárense y realizaren movimientos non intencionales.<ref name="Essential 50"/> Compararon coles mesmes al control que'l xugador tenía sobre la cámara cola sensación de tener qu'engarrar con una «segunda naturaleza», pos cuando s'aportaba a una perspeutiva suxetiva podíen reparase detalles que por aciu la [[Tercer persona (videoxuegos)|tercer persona]] nun yeren demasiáu bultables; esta nueva opción tomába-y un ciertu tiempu al xugador pa poder apoderala y, de la mesma, aprender a usala afechiscamente.<ref name="ign"/><ref name="egm"/>
L'audiu del xuegu recibió múltiples aponderamientos y foi bien recibíu a les traces pola prensa; IGN comparó dalgunes de les pieces que compunxo Kondō colos trabayos musicales del compositor [[Philip Glass]].<ref name="ign"/> Los críticos coincidieron en que les melodíes atmosfériques y el [[Surround|soníu ''surround'']] somorguien de manera escepcional al xugador dientro del mundu ficticiu del videoxuegu. Dellos revisores quexar de que la música escuchábase un pocu actualizada» —esto ye, que nun sigue l'enclín de la serie con melodíes estilo medieval—;<ref name="ign"/> sicasí, dalgunos consideraron esti aspeutu como daqué benéficu, calificándolo como «retro».<ref name="grevol"/> [[Game Revolution]] mentó que la banda sonora foi «bona pa la N64, pero non tan grande en proporción al xuegu» y comentó que'l cartuchu precisó de tonos realizaos con [[MIDI]], que varien de lo razonable hasta lo tarrecible».<ref name="grevol"/>
La revista virtual sobre videoxuegos ''[[MeriStation]]'' consideró d'igual manera que ''Ocarina of Time'' foi tamién el «''best-seller'' de los videoxuegos», pos d'alcuerdu a la crítica nengún otru xuegu algamó tanta fama nin gloria como la hai fechu esti títulu. A lo llargo de la so reseña falar de que'l xuegu tien un enorme esplegue gráficu, pos «escasamente te vas atopar con ralentizaciones o con desapaiciones de polígonos debíu al procesamientu que tien la consola Nintendo 64. Sicasí comentó que «''Zelda'' nun inventó nada en materia de gráficos. Pero llevó esti apartáu escontra la máxima espresión. Agora podemos pensar que ''Zelda'' nun ye un xuegu. ''Zelda'' ye arte»; respectu al soníu, la revista mentó que «ye tan variáu esti apartáu que non te vas cansar d'escuchar los soníos una y otra vez». En cuantes que pa los controles y la xugabilidá en sí, mentó que magar son senciellos de manipoliar, de primeres pueden ser daqué difíciles amás d'afaese a ellos; sicasí, tamién s'argumentó que yeren «a cencielles orixinales» por cuenta de que nengún otru xuegu usara'l mesmu sistema de xuegu. Concluyendo, falóse coles mesmes que'l xuegu en sí ye «perllargu», pos si ''Ocarina of Time'' ufierta una gran variedá de minixuegos, éstos pueden entretener al xugador por un bon tiempu; «[...] Vas Tar tan somorguiáu [nel xuegu] que non se te va quitar de la cabeza».<ref name="meri">{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Ocarina of Time |url=http://www.meristation.com.mx/nintendo-64/the-legend-of-zelda-the-ocarina-of-time/analisis-xuegu/1506755 |editorial=[[Meristation]] |fechaaccesu=19 de marzu de 2011 |autor=Carlos Montilla |fecha=19 d'avientu de 1998 }}</ref>
Col pasu del tiempu, múltiples xuegos llograron puntuaciones similares a les que llogró ''Ocarina of Time''; tal ye'l casu de ''[[Super Mario Galaxy]]'' y la so secuela direuta, ''[[Super Mario Galaxy 2]]'', que, d'alcuerdu a la estadística de GameRankings.com, dambos ostenten les places n.° 2 y nᵘ 3 de los meyores títulos de la Historia;<ref name="Best all time Nᵘ.3" >{{Cita web |url=http://www.gamerankings.com/wii/915692-super-mario-galaxy/index.html |títulu=Super Mario Galaxy |editorial=[[GameRankings]] |fechaaccesu=7 de mayu de 2011}}</ref><ref name="Best all time Nᵘ.2" >{{Cita web |url=http://www.gamerankings.com/wii/960551-super-mario-galaxy-2/index.html |títulu=Super Mario Galaxy 2 |editorial=[[GameRankings]] |fechaaccesu=7 de mayu de 2011}}</ref> Tamién el xuegu de xéneru ''[[Xuegu non llineal|sandbox]]'' ''[[Grand Theft Auto IV]]'', y el xuegu de llucha ''[[Soul Calibur]]'', llograron puntuaciones casi perfectes per parte de la crítica polo xeneral.<ref name="MG All Time Best" >{{Cita web |url=http://www.mobygames.com/stats/top_games |títulu=All Time Best |editorial=[[MobyGames]] |fechaaccesu=10 d'abril de 2011}}</ref><ref name="GameRankings Top-Ranked Games">{{Cita web |url=http://www.gamerankings.com/itemrankings/simpleratings.asp?rankings=y |títulu=Top-Ranked Games |editorial=[[GameRankings]] |fechaaccesu=10 d'abril de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110605233603/http://www.gamerankings.com/itemrankings/simpleratings.asp?rankings=y |fechaarchivu=2011-06-05 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://games.toptenreviews.com/reviews/g11830.htm |títulu=Grand Theft Auto IV Review (X360) - TTR |editorial=TopTenReviews |fechaaccesu=10 d'abril de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080925180349/http://games.toptenreviews.com/reviews/g11830.htm |fechaarchivu=2008-09-25 }}</ref><ref name="Soul Calibur Reviews" >{{Cita web |url=http://www.gamerankings.com/dreamcast/198705-soulcalibur/articles.html |editorial=[[GameRankings]] |fechaaccesu=7 de mayu de 2011}}</ref>
== Legáu ya impautu ==
El revisores emponderaron munchos de los aspeutos del xuegusobremanera'l diseñu de los niveles, la mecánica del sistema de xuegu y la banda sonora. Unu de los editores de GameSpot, [[Jeff Gerstmann]], escribió que «''Ocarina of Time'' ye un xuegu que nun puede ser descritu ensin tomar en cuenta la so perfeición»,<ref name="gspot"/> ente que IGN referir al xuegu como «el nuevu puntu de partida pal entretenimientu interactivo», pos «ye la base pa los xuegos del xéneru d'[[Videoxuegu de rol d'aición|aición en RPG]] de los años vinientes».<ref name="ign"/> Entrín y non, los editores de [[GameTrailers]] titularon al xuegu como una «[[Patente|oficina de patentes]] andante», por cuenta de que'l xuegu dexó «estandarizar munches de les carauterístiques actuales dientro de la industria».<ref>{{Cita web |url=http://www.gametrailers.com/player/15147.html |títulu=Top Ten Best and Worst Games of All Time |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |fecha=17 de payares de 2006 |editorial=GameTrailers.com |idioma=inglés}}</ref> Tiempu dempués de que fuera publicáu, ''Ocarina of Time'' apaeció en múltiples llistaos de compilaciones,<ref>{{Cita web |url=http://www.filibustercartoons.com/games.htm |títulu=The Best Video Games in the History of Humanity |fechaaccesu=26 de febreru de 2011 |editorial=FilibusterCartoons.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100921125121/http://www.filibustercartoons.com/games.htm |fechaarchivu=2010-09-21 }}</ref> onde se-y axudicaba'l títulu d'unu de los meyores o más influyentes xuegos [de tola historia]», incluyendo reseñar feches per parte de ''Electronic Gaming Monthly'',<ref>{{Cita web |url=http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |títulu=Electronic Gaming Monthly's 100 Best Games of All Time |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |fecha=11 de marzu de 2003 |editorial=Equipu de EGM |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20030611191341/http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |fechaarchivu=2003-06-11 }}</ref> [[IGN (sitiu web)|IGN]],<ref>{{Cita web |url=http://top100.ign.com/2007/ign_top_game_4.html |títulu=IGN's Top 100 Games of All Time |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |fecha=2007 |editorial=IGN.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071202194437/http://top100.ign.com/2007/ign_top_game_4.html#comments_top? |fechaarchivu=2007-12-02 }}</ref> y ''[[Nintendo Power]]''.<ref name="NP Top 200"/> En xunu de 2009, el xuegu foi votáu como'l meyor títulu de tolos tiempos per parte de [[GameFAQs]], por aciu una encuesta realizada a los llectores del sitiu.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamefaqs.com/poll/index.html?poll=3509 |títulu=Spring 2009: Best. Game. Ever. |fechaaccesu=19 de febreru de 2011 |editorial=GameFAQs.com |idioma=inglés}}</ref> ''Ocarina of Time'' foi consecuentemente incluyíu en diverses llistes realizaes por ''Edge'', titulaes como «los 100 meyores xuegos»: na encuesta realizada polos editores de la revista mientres xineru de 2000,<ref name="edge100-2000">{{cita llibru |añu=2007 |editor=Mott, Tony |títulu=Edge Presents The 100 Best Videogames |editorial=Future Publishing |páxina=255}} Material reimpreso del volume <nowiki>#</nowiki>80 de ''Edge''.</ref> nuna llista fecha por aciu un sondéu per parte de los llectores y editores de la revista mientres xunetu de 2007,<ref name="edge2007">{{cita llibru |añu=2007 |editor=Mott, Tony |títulu=Edge Presents The 100 Best Videogames |editorial=Future Publishing |páxina=222}}</ref> y na llista titulada como los «100 xuegos que tienes de xugar güei mesmu», realizada en marzu de 2009.<ref name="edge-200-online">{{Cita web |url=http://www.edge-online.com/features/the-100-best-games-to-play-today?page=0,10 |títulu=The 100 Best Games to Play Today |editorial=''[[Edge (revista)|Edge]]'' |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090501041028/http://www.edge-online.com/features/the-100-best-games-to-play-today?page=0,10 |fechaarchivu=2009-05-01 }}</ref><ref name="edge-200">{{Cita publicación |publicación=[[Edge (revista)|Edge]]|mes=Abril |añu=2009 |volume=200 |títulu=The 100 Best Games to Play Today |páxines= 59-63}}</ref> GameSpot realizó una llista na que s'incluyíen múltiples xuegos que fueron emponderaos a lo llargo de los años; en dicha rellación, numbérense diversos videoxuegos qu'algamaron aceptación per parte del públicu, según pola industria, y méntase la dómina na que foi publicáu cada unu, siguiendo un orde basáu na fecha d'inclusión a la llista de cada xuegu.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/all/greatestgames/ |títulu=The Greates Games of All Time |fechaaccesu=26 de febreru de 2011 |editorial=GameSpot.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100805105008/http://www.gamespot.com/gamespot/features/all/greatestgames/ |fechaarchivu=2010-08-05 }}</ref>
[[Ficheru:Basler-Kopp Schimmelreiter 1.jpg|200px|thumb|''The Legend of Zelda: Ocarina of Time'' foi mentáu como'l meyor videoxuegu de la historia,<ref name="famitsu"/><ref name="edge"/><ref name="egm"/><ref name="gspot"/><ref name="ign"/><ref name="centurygame"/> por cuenta del so argumentu, banda sonora y [[xugabilidá|interactividades]]. De la mesma, ye'l quintu títulu de la serie en salir a la venta, según el primer xuegu de ''Zelda'' n'otorgar [[Gráficos 3D por ordenador gráficos en 3D]]; coles mesmes, foi llanzáu pa la consola [[Nintendo 64]]. Na imaxe, una muyer vistida en ''[[cosplay]]'' pa emular a la Princesa.]]
La receición pa les versiones ''Master Quest'' y la correspondiente a la [[Consola Virtual]] foi positiva na so mayoría; anque dellos revisores sosteníen que tanto l'audiu como los gráficos paecíen tar modificaos,<ref name="lewis">{{Cita web |url=http://www.rpgamer.com/games/zelda/urazelda/reviews/z5mqstrev1.html |títulu=Legend of Zelda: Ocarina of Time Master Quest - Review |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |apellíu=Lewis |nome=Zachary |editorial=RPGamer.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20030620053508/http://www.rpgamer.com/games/zelda/urazelda/reviews/z5mqstrev1.html |fechaarchivu=2003-06-20 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.destructoid.com/aonuma-nowadays-oot-is-not-that-good--155808.phtml |títulu=Nowadays, OoT is not that good |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |editorial=Destructoid.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100127042844/http://www.destructoid.com/aonuma-nowadays-oot-is-not-that-good--155808.phtml |fechaarchivu=2010-01-27 }}</ref> otros comentaron que'l xuegu avieyara «» bien. ''Master Quest'' pasó a ser clasificáu por Game Rankings como'l 307.° títulu con meyores calificaciones enxamás reseñáu y como'l 38.° xuegu meyor calificáu en 2003, ente que Metacritic asitiar como'l 225.° títulu meyor calificáu enxamás reseñáu.<ref name="GameRankings"/><ref name="metacritic"/> IGN mentó na so reseña que «''Ocarina of Time'' avieyó perbién»,<ref name="IGN MQ review"/> y señaló al respeutive de los gráficos del xuegu que «a pesar de que les testures y los patrones [gráficos] paecen tar un pocu modificaos, la maraviyosa presentación visual del xuegu caltúvose estable a lo llargo del pasu del tiempu». Game Revolution mentó qu'a pesar de que'l xuegu avieyó « notoriamente a comparanza a la enorme gama de nuevos y ameyoraos títulos de RPG [...] pero aun así, ye un estupendu xuegu», pos lo calificó con una puntuación de 91 sobre 100.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamerevolution.com/review/gamecube/the_legend_of_ze |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time Master Quest review |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |apellíu=Liu |nome=Johnny |editorial=Game Revolution.com |idioma=inglés}}</ref> En GameSpot, calificaron a la versión pa la Consola Virtual con un 8,9 sobre 10, pos escribieron que «dempués de nueve años, ''Ocarina of Time'' caltúvose sorprendentemente bien [al pasu del tiempu], yá que [''Ocarina''] siempres ufierta una llarga ya increíble aventura».<ref>{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/wii/adventure/legendofzeldaootn64/review.html |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time (Virtual Console) review |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |apellíu=Gerstmann |nome=Jeff |fecha=5 de marzu de 2007 |editorial=GameSpot.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/wii/adventure/legendofzeldaootn64/review.html|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> La revista ''Edge'' comentó na so edición especial de 2007 titulada como «Los 100 meyores xuegos» que «[''Ocarina of Time''] tratar d'un llogru escepcional pos dende cuando salió a la venta en 1998, y dempués de casi una década (pa esi entós), inda sigue siendo un puntu de referencia tantu pa los sos contemporáneos como pa los demás xuegos vinientes desenvueltos en redolaes gráfiques en 3D polo xeneral... Por formar parte d'una serie que polo regular siempres ufierta aventures de gran escala, ''Ocarina'' seique nun sía'l más guapu o inclusive'l más grande, pero sí sigue siendo'l meyor de toos».<ref name="edge100-2000"/>
En 1998, ''Ocarina of Time'' ganó'l Gran Premiu dientro de la división d'Artes Interactivas dau pol [[Japan Media Arts Festival]].<ref name="JMAF"/> El xuegu tamién llogró seis gallardones mientres la 2.° entrega añal de los [[Academy of Interactive Arts & Sciences|premios Interactive Achievement]], dientro de les siguientes categoríes: «Xuegu del añu», «Llogru escepcional pol so diseñu gráficu», «Llogru destacáu pola so inxeniería sobre ''software''», «Xuegu pa consola del añu», «Xuegu d'aventures del añu» y «Xuegu de RPG del añu».<ref name="IAA"/> El títulu llogró ostentar el segundu puestu dientro de la llista realizada pola ''[[Official Nintendo Magazine]]'' titulada como los «100 meyores xuegos de Nintendo de tolos tiempos», siendo namái superáu por ''[[Super Mario Bros.]]''.<ref>{{Cita web |url=http://www.officialnintendomagazine.co.uk/article.php?id=7327 |títulu=100 Best Nintendo Games - Part Six |fechaaccesu=20 de febreru de 2011 |apellíu=East |nome=Tom |editorial=''Official Nintendo Magazine''. [[Future plc]] |idioma=inglés}}</ref> Nel ''[[Llibru Guinness de los récores|Llibru Guinness de los Récores Mundiales]]'', ''Ocarina of Time'' llogró la 5.° posición dientro del llistáu tituláu como «Top 50 xuegos de consola» mientres 2009, na que se consideren a los 50 xuegos más importantes na historia de la industria, según la importancia que tuvieron al respeutive de sentar les bases d'una serie o d'un xéneru en cualesquier de los casos.<ref>{{Cita web |url=http://www.noticiasdot.com/wp2/2009/03/03/super-mario-kart-encabeza-el-top-50-de-los-guinness-records/ |títulu='Super Mario Kart' encabeza'l top 50 de los Guinness Récores |fechaaccesu=26 de febreru de 2011 |editorial=NoticiasWeb.com}}</ref> En dicha reseña, el xuegu atópase metanes xuegos como ''[[Super Mario World]]'' o ''[[Halo: Combat Evolved]]''. [[GameTrailers]] tamién realizó una llista, pero nella méntense a los 10 meyores según a los peores títulos de tola historia (d'alcuerdu al criteriu de los entrevistaos), na qu'amás se comentaba l'impautu de cada xuegu nun determináu xéneru; ''Ocarina of Time'' algamó'l puestu <nowiki>#</nowiki>1 de los meyores xuegos de tola Historia, y les comentaristes sorrayaron que'l so «sistema de xuegu foi bastante innovador, yá que podíes saltar, acaballar, engarrar y demás coses... tou nun solu xuegu».<ref>{{Cita web |url=http://www.gametrailers.com/video/top-ten-gt-countdown/15147 |títulu=Top 10 of the Best/Worst Games Ever |fechaaccesu=26 de febreru de 2011 |editorial=GameTrailers.com |idioma=inglés}}</ref>
Magar que la crítica anglosaxona aponderó'l gran impautu que ''Ocarina of Time'' xenerara na industria, la prensa hispanofalante nun se fixo esperar, y comentó qué importante foi la cuarta entrega de la saga de ''Zelda'' pa la historia de los videoxuegos; pa espresar lo anterior, fixéronse reseñes basaes nos rellanzamientos del mesmu pa la Consola Virtual de Wii según el so llanzamientu pa consola portátil [[Nintendo 3DS]]. El sitiu de LaFlecha.net comentó que'l xuegu foi un escelente títulu d'aventures al momentu del so llanzamientu orixinal pa la Nintendo 64, anque l'únicu defectu detectable del xuegu yera que «en dalgún momentu [l'argumentu] terminar»; ante ello, dixo de la mesma, que los usuarios de la consola Wii podríen esfrutar de nueva cuenta'l «meyor videoxuegu de tola historia».<ref>{{Cita web |url=http://www.laflecha.net/canales/videoxuegos/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-llega-a-nintendo-wii |títulu="The Legend of Zelda: Ocarina of Time" llega a Nintendo Wii |fechaaccesu=11 de marzu de 2011 |fecha=1 de marzu de 2007 |editorial=LaFlecha.net}}</ref> El sitiu web MeriStation comentó que'l xuegu en sí nun camudó «no absoluto» col pasu de los años, polo que cualquier xugador comenenciudu podría fácilmente conocer la «estelante» historia de ''Ocarina of Time''. Igualmente añadió que la entruga «¿por qué tendría de descargar ''Ocarina of Time'' [pa Wii]?» yera absurda, pos según el sitiu web, el títulu ta «consideráu por millones d'usuarios, y per cientos de medios especializaos como'l meyor xuegu de la historia», y añadió finalmente que «títulos como esti son los que-y dan sentíu a la pallabra “''must have''” o a la calificación AAA».<ref name= Meristationcv>{{Cita web |url=http://www.meristation.com/v3/des_articulo.php?pic=GEN&id=cw46b60d83a48a3&idj=&idp=&tipu=art&c=1&pos=17 |títulu=Consola Virtual Vol. 4: Especial Nintendo |fechaaccesu=11 de marzu de 2011 |fecha=7 d'agostu de 2007 |editorial=Meristation.com }}</ref> VidaExtra.com puntualizó que la nueva entrega pal Nintendo 3DS ye «una bona opción p'aquellos que deseyen volver esfrutar d'esti títulu, pero agora con una nueva razón a considerar: meyores gráficos».<ref>{{Cita web |url=http://www.vidaextra.com/rpg/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-llegara-a-3ds-e3-2010 |títulu='The Legend of Zelda: Ocarina of Time' va llegar a 3DS [E3 2010] |fechaaccesu=11 de marzu de 2011 |fecha=15 de xunu de 2010 |editorial=VidaExtra.com}}</ref>
MundoGamers.com ufiertó una opinión más amplia, pos puntualizó que cola meyora de la teunoloxía, el xuegu recibió meyores actualizaciones según diseños y escenarios pal so rellanzamientu pa la mentada 3DS; en reseñar inclusive se realizó una analoxía del xuegu cola película de ''[[The Godfather (película)|The Godfather]]'' (1972), pos se comentó que «[magar el títulu y la película] nun son contemporáneos, seique tean desactualizados y sabes que quiciabes nun vaigan gustar te, pero merecen la pena conocelos, namái por cultura». Otramiente, añadió que les capacidaes qu'ufierta la nueva consola de Nintendo, cai-y como «aniellu al deu» pos esto va dexar a los usuarios xugar de manera más dinámica y accesible a comparanza de la versión pa N64 y remató al faer mención de que'l xuegu na so versión actualizada podría incluyir nueves opciones de xuegu como personaxes inéditos o minixuegos adicionales.<ref>{{Cita web |url=http://www.mundogamers.com/nintendo3ds/meyora/458/the-legend-of-zelda-ocarina-of-time-3d.html |títulu=Avance de The Legend of Zelda: Ocarina of Time 3D |fechaaccesu=11 de marzu de 2011 |apellíu=Junquera |nome=Víctor |fecha=7 d'ochobre de 2010 |editorial=MundoGamers.com}}</ref> Mientres la [[nuechevieya]] de 2009, MeriStation volvió comentar que'l xuegu «estrumió a conciencia'l potencial del N64» pos dixo que les redolaes de Hyrule víense como si tuvieren «personalidá propia». No rellacionao al apartáu audiovisual del xuegu, el sitiu español comentó que'l títulu foi «impresionante», pos a pesar de que Kondō viose llindáu poles capacidaes téuniques qu'ufiertaba'l cartuchu del títulu, llogró componer 82 temes musicales lo suficientemente «deleitantes» como por que'l xuegu coordinar col usu de la ocarina, pos dichu instrumentu musical forma parte esencial de la mecánica del xuegu, amás de ser un elementu argumental importante. Sobre esto dixo que «cada melodía [que se toca cola ocarina] ye un mundu, tal que asocede colos mesmos escenarios del xuegu».<ref name= Meristationom>{{Cita web |url=http://www2.meristation.com/v3/des_articulo.php?pic=N64&id=cw4b3b353d3a8c6&idj=&idp=&tipu=art&c=1&pos=5 |títulu=Obres Maestres: Zelda Ocarina of Time |fechaaccesu=11 de marzu de 2011 |apellíu=Relaño Gómez |nome=Joaquín |fecha=31 d'avientu de 2009 |editorial=Meristation.com }}</ref> Tamién, el sitiu incluyó a ''Ocarina of Time'' dientro d'una llista que tituló como los Meyores finales de videoxuegos»; en felicidá llista'l xuegu apaeció como'l 4.° meyor títulu con un final «emotivu».<ref>{{Cita web |url=http://www.meristation.com/v3/des_articulo.php?pic=GEN&id=cw4d7546efc84da&idj=&idp=&tipu=art&c=1&pos=6 |títulu=Los Meyores Finales |fechaaccesu=12 de marzu de 2011 |fecha=9 de marzu de 2011 |editorial=Meristation.com }}</ref>
== Adautaciones a otros medios ==
A lo llargo de la serie, realizáronse diverses adautaciones sobre ''The Legend of Zelda''. No que fai a ''Ocarina of Time'', el xuegu tuvo diverses publicaciones tanto impreses como audiovisuales, que na mayoría de los casos son productu de fanáticos de la serie; poro, estes estensiones argumentales nun son consideraes oficialmente como parte del [[Canon (ficción)|canon]] de los xuegos de ''Zelda'', a pesar de que dalgunos s'atopen so la llicencia de Nintendo.
Una adautación lliteraria de ''Ocarina of Time'', titulada como ''Pathways to Adventure'' foi publicada pola editorial Sybex Inc., mientres l'añu de [[1999]] y foi escrita pol novelista [[Jason R. Rich]].<ref>{{Cita web |url=http://www.amazon.co.uk/Legend-Zelda-Ocarina-Pathways-Adventure/dp/078212478X |títulu=The Legend of Zelda: Ocarina of Time - Pathways of Adventure |fechaaccesu=21 de marzu de 2011 |editorial=Amazon.com |idioma=inglés}}</ref> Esti llibru rellata l'argumentu del xuegu, que foi estrayíu direutamente del mesmu, anque tien tamién imáxenes, fotografíes y captures del títulu. El testu en cuestión ta destináu especialmente faía un públicu infantil; sicasí, la historia apurre suxerencies sobre cómo ganar a los xefes de los cuartones según conseyos sobre la resolución de los ruempecabeces qu'ufierta ''Ocarina of Time''.<ref>{{Cita web |url=http://www.zeldalegends.net/index.php?n=books |títulu=Ocarina of Tiem - Pathways of Adventure |fechaaccesu=21 de marzu de 2011 |fecha=16 d'ochobre de 2004 |editorial=ZeldaLegends.com |idioma=inglés}}</ref> Esta publicación consta d'un total de 106 páxines.
[[Ficheru:Pradera del Laberinto del Fauno.jpg|thumb|right|200px|El videoxuegu dio llugar a la publicación de noveles, historietes, cómics ya inclusive películes: sicasí, gran parte d'esti material nun ye reconocíu oficialmente por Nintendo como parte del canon de ''Zelda''. Na imaxe, el símbolu de la Trifuerza, unu de los elementos más representativos de la serie.]]
Una versión d'estilu [[manga]] foi escrita ya ilustrada por [[Akira Himekawa]], y publicada en Xapón en [[1998]] pola editorial [[Shogakukan]], ente que n'Estaos Xuníos foi publicada pola editorial [[Vizkids]], una dependencia de [[Viz Media]].<ref>Nintendo Power, volume 229, páx. 18. Xunu de 2008</ref> L'argumentu que sigue la manga ta vagamente basada na del videoxuegu, anque esti atópase estremáu en dos partes, llamaes comúnmente como la {{nihongo|«Child Saga»|こども編}} y la {{nihongo|«Adult Saga»|おとな編}}. Por ello, la obra completa atópase en dos volúmenes distintes, de los cualos, el primeru consta de 10 capítulos, en cuantes que la segunda parte contién 5 capítulos y 2 extra; d'estos postreros, el primeru llámase «Skull Kid and the Mask», que funge como un preludiu pa ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask|Majora's Mask]]'' ente que'l segundu recibe'l títulu de «Rouro of the Watarara Tribe» el cual rellata la historia d'un neñu con forma de páxaru que visita Hyrule una vegada cada añu.<ref>{{Cita web |url=http://www.amazon.com/Legend-Zelda-Ocarina-Densetsu-Japanese/dp/4091496016 |títulu=Legend of Zelda: The Ocarina of Time Vol. 1 (Zeruda no Densetsu Toki no Okarina) |fechaaccesu=22 de marzu de 2011 |editorial=Amazon.com |idioma=inglés}}</ref> El primer tomu na so versión pa la llingua inglesa d'estes noveles visuales, salió a la venta'l [[7 d'ochobre]] de [[2008]], ente que el [[2 d'avientu]] del mesmu añu publicó'l segundu volume, dambos n'Estaos Xuníos.<ref>{{Cita web |url=http://store.viz.com/The-Legend-of-Zelda-Volume-1/A/1421523272.htm |títulu=The Legend of Zelda Volume 1 |fechaaccesu=22 de marzu de 2011 |editorial=VizMedia.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://store.viz.com/The-Legend-of-Zelda-Volume-1/A/1421523272.htm|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://store.viz.com/The-Legend-of-Zelda-Volume-2/A/1421523280.htm |títulu=The Legend of Zelda Volume 2 |fechaaccesu=22 de marzu de 2011 |editorial=VizMedia.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://store.viz.com/The-Legend-of-Zelda-Volume-2/A/1421523280.htm|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref>
Tamién un cómic foi publicáu namái pa los suscriptores de la revista ''Club Nintendo'' d'[[Alemaña]] como una edición especial mientres l'añu 1998. Dicha historieta funge como una precuela del xuegu, pos nella esplícase cómo morrieron los padres de Link según la razón pola que'l so madre dexar al cargu de la raza de los Kokiri col Venerable Árbol Deku. El cómic foi publicáu nel [[idioma alemán]] y dempués foi traducíu al [[Idioma neerlandés|neerlandés]]. Les ilustraciones que componen a la revista fueron realizaes pola compañía [[Work House]], qu'anicia na ciudá xaponesa de [[Tokiu]].<ref>{{Cita web |url=http://www.zeldalegends.net/index.php?n=manga#295 |títulu=Ocarina of Time Comic |fechaaccesu=27 de marzu de 2011 |editorial=ZeldaLegends.com |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.zeldacapital.com/comics.php |títulu=Ocarina of Time Comics |fechaaccesu=27 de marzu de 2011 |editorial=ZeldaCapital.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.zeldacapital.com/comics.php|fechaarchivu=2 d'avientu de 2015}}</ref> La historia estremar en dos seiciones, una titulada «Hyrule Under Fire», na que se rellata la Guerra Civil de Hyrule, y la manera en que'l padre de Link intenta detener a los detractores causantes de la revuelta interna dientro del reinu según la muerte que sufre al realizar dicha xera; en cuantes que la segunda parte titúlase «Escape to the Kokiri», nella nárrase cómo ye que la madre del pequeñu héroe dexar so los cuidos de la raza Kokiri; de la mesma, la trama termina cuando Link espierta de la velea que tuvo sobre'l caballeru y la princesa, esto ye, al entamu del xuegu.
Coles mesmes, dellos fanáticos del xuegu, dar a la xera de realizar una versión fílmica del videoxuegu titulada ''The Hero of Time''.<ref>{{Cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt1808555/ |títulu=The Hero of Time (2009) |fechaaccesu=28 de marzu de 2011 |editorial=IMdb.com |idioma=inglés}}</ref> El llargumetraxe [[Cine independiente|independiente]] d'una duración averada de 2 hores, foi producida pola casa [[BMB Finishes]], dirixida por [[Joel Musch]] y protagonizada por [[David Blane]] como Link.<ref>{{Cita web |url=https://www.filmaffinity.com/es/film498594.html |títulu=The Hero of Time |fechaaccesu=27 de marzu de 2011 |editorial=FilmAffinity.com}}</ref> La película foi presentada nel teatru Plaza Atlanta el [[6 de xunu]] de [[2009]]; sicasí, el contratu qu'esistía ente Nintendo y BMB Finishes expiró el [[1 de xineru]] de [[2010]], polo que'l permisu que dexaba tresmitir la película al traviés de diversos medios foi canceláu, y la distribución de la película cesó.<ref>{{Cita web |url=http://www.joystiq.com/2010/01/04/nintendo-shuts-down-zelda-fan-filme-four-years-in-the-making/ |títulu=Nintendo shuts down Zelda fan filme, four years in the making |fechaaccesu=28 de marzu de 2011 |apellíu=McElroy |nome=Griffin |fecha=4 de xineru de 2010 |editorial=Joystiq.com |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.theherooftime.com/2009/12/the-hero-of-time-update-01-01-10/ |títulu=THE HERO OF TIME UPDATE (01-01-10) |fechaaccesu=28 de marzu de 2011 |fecha=1 de xineru de 2010 |editorial=TheHeroofTime.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160306164137/http://www.theherooftime.com/2009/12/the-hero-of-time-update-01-01-10/ |fechaarchivu=2016-03-06 }}</ref> El filme sigue'l mesmu argumentu que ''Ocarina of Time'', anque presenta ciertes alteraciones al respeutive de la versión orixinal.<ref>{{Cita web |url=http://www.fanfilms.net/index.php?cid=131&fid=701&ffsid=d67f7acf6086ece804f085y0a6b5437f |títulu=The Hero of Time |fechaaccesu=28 de marzu de 2011 |editorial=FanFilms.com |idioma=inglés}}</ref>
Con motivu del llanzamientu de la [[The Legend of Zelda: Skyward Sword|nueva historia de Zelda]] y del 25.° aniversariu de la serie, un videu empobináu por [[Grant Duffrin]] y producida por 3GI Industries tituláu como «Link to the Future», foi espublizáu n'internet onde s'intenta resumir la cronoloxía de los xuegos por aciu una esplicación realizada por fanáticos, amás de que se menta que ''Ocarina of Time'' ye'l puntu de referencia de los títulos de ''Zelda'' según tamién unu los más importantes. El videu resulta ser una parodia tantu del xuegu como de la película ''[[Back to the Future]]'' (1985) yá que nél dan alusiones tantu del títulu como del filme en cuanto al argumentu y temátiques.<ref>{{Cita web |url=http://www.g4tv.com/thefeed/blogue/post/713025/link-to-the-future-fan-filme-nugget-from-the-net/ |títulu=Link To The Future Fan Film - Nugget From The Net |fechaaccesu=3 d'avientu de 2011 |apellíu= Zivalich |nome=Nikole |fecha=27 de mayu de 2011 |editorial=G4.com |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.vidaextra.com/cine/link-to-the-future-xuniendo-regresu-al futuru-y-the-legend-of-zelda-en-un-tronchante-curtiu |títulu=Link to the Future. Xuniendo 'Regresu al Futuru' y 'The Legend of Zelda' nun tronchante curtiu |fechaaccesu=3 d'avientu de 2011 |editorial=VicioJuegos.com }}</ref>
== Guíes oficiales ==
Pa ''Ocarina of Time'' publicáronse diverses guíes oficiales pa la versión orixinal y versiones posteriores nos trés mercaos clave dende finales de 1998, fecha na que'l videoxuegu foi llanzáu, por que'l xugador fuera capaz d'empobinase nel xuegu y de esta manera resolver los acertijos que se presenten y travesar los cuartones d'una manera más senciella.<ref name="Zeldalegendsguias">{{Cita web |url=http://www.zeldalegends.net/index.php?n=guides |títulu=Guides |fecha=[[2004]] |editorial=Zelda Legends |fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}</ref>
En Xapón, la guía d'estratexa oficial de Nintendo, titulada ''Toki no Ocarina - Nintendo Official Guidebook'', foi publicada pola editorial [[Shōgakukan]] el [[21 de payares]] de 1998.<ref name="Zeldalegendsguias" /> En Norteamérica, [[Nintendo of America]] publicó la guía d'estratexa oficial na so tradicional serie de guíes oficiales pal xugador de la revista ''[[Nintendo Power]]''; ésta consta de 129 páxines y foi publicada a finales del añu de llanzamientu del videoxuegu.<ref name="Amazonguiazeldausa">{{Cita web |url=http://www.amazon.com/Legend-Zelda-Official-Nintendo-Strategy/dp/B000B77T4W/ref=sr_1_7?ie=UTF8&s=books&qid=1206911183&sr=8-7 |títulu= Legend of Zelda: Ocarina of Time Official ~ Nintendo Player's Strategy Guide (Paperback) |fecha=[[1998]] |editorial=Amazon.com |fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}</ref> N'España publicó una guía que yera una traducción de la guía oficial estauxunidense de ''Nintendo Power'' y una guía de testos traducíos dedicáu principalmente a aquellos hispanofalantes que nun taben familiarizaos col idioma inglés. Foi publicada y distribuyida a finales de 1998 por Nintendo España, quien regalaba a tolos usuarios rexistraos del xuegu de [[Club Nintendo]] dicha guía, constando de 129 páxines.<ref name="meri"/> No qu'a los restantes países Europa refierse la guía oficial foi distribuyida por [[Nintendo Europa]].<ref name="manualzeldaitaliaespaña1">{{cita llibru |autor= Nintendo |títulu= Manual d'instrucciones de The Legend of Zelda: Ocarina of Time ''páxs. 36''. |añu= 1998 |editorial= [[Nintendo Europa]] |id= ISBN 0798-Z1-ESP-N64}}</ref><ref name="Amazonguiazeldaale">{{Cita web |url=http://www.amazon.de/Legend-Zelda-Ocarina-Time-Spieleberater/dp/B00004TNGD/ref=pd_sbs_b_img_1/302-6965327-8008038 |títulu=The Legend of Zelda - Ocarina of Time Spieleberater |fecha=[[1998]] |editorial=Amazon.de |fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Link (The Legend of Zelda)|Link]]
* [[Nintendo 64]]
* [[Shigeru Miyamoto]]
* [[Viaxe al traviés del tiempu]]
* [[Héroe del Tiempu]]
== Notes aclaratories ==
{{llistaref|group="Nota"}}
== Referencies ==
* Parte d'esti artículu, escpecíficamente el nome de los personaxes, llugares, oxetos, etcétera, ta basada na información contenida nel siguiente sitiu web: {{Cita web |url=http://www.guiasnintendo.com/index.php?option=com_wrapper&Itemid=85 |títulu=The Legend Of Zelda: Ocarina of Time |fechaaccesu=6 d'agostu de 2011 |editorial=Guíes Nintendo.com - Nintendo Ibérica S. A.}}
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Traducíu ref|en|The Legend of Zelda: Ocarina of Time|Inglés|oldid=422671944|trad=total}}
* [http://www.nintendo.co.jp/n01/n64/software/zelda/index.html Sitiu web oficial de ''The Legend of Zelda: Ocarina of Time''] en Nintendo Xapón.
* [http://www.zelda.com/ocarina3d/es/ Sitiu web oficial N'Español ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160906121041/http://www.zelda.com/ocarina3d/es/ |date=2016-09-06 }}.
* [https://web.archive.org/web/*/www.zelda64.com/ Sitiu web oficial anterior] (archivu).
* [http://www.zelda.com/universe/game/ocarinatime/ ''Ocarina of Time'' en Nintendo's Zelda Universe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050612023616/http://www.zelda.com/universe/game/ocarinatime/ |date=2005-06-12 }}.
* [http://zelda.wikia.com/wiki/The_Legend_of_Zelda:_Ocarina_of_Time ''Ocarina of Time'' en Zeldapedia], una wiki esterna.
{{Tradubot|The Legend of Zelda: Ocarina of Time}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Videoxuegos de The Legend of Zelda]]
[[Categoría:Videoxuegos pa Nintendo 64]]
[[Categoría:Videoxuegos pa Nintendo 3DS]]
[[Categoría:Videoxuegos de Nintendo]]
[[Categoría:Videoxuegos de Consola Virtual]]
[[Categoría:Videoxuegos de 1998]]
[[Categoría:Videoxuegos d'aición-aventura]]
[[Categoría:Videoxuegos producíos por Shigeru Miyamoto]]
6826poovh6uk6p9h1434e4x7ncuvi6g
The Legend of Zelda: The Wind Waker
0
98072
4490042
4481762
2026-05-03T01:34:00Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490042
wikitext
text/x-wiki
{{videoxuegu}}
'''''The Legend of Zelda: The Wind Waker''''', conocíu en Xapón como {{nihongo|'''''Zelda no Densetsu: Kaze no Takuto'''''|ゼルダの伝説 風のタクト|Zeruda no Densetsu Kaze no Takuto|llit. «''La lleenda de Zelda: La batuta de los Vientos''»}}, ye un [[videoxuegu]] d'[[Videoxuegu d'aición-aventura|aición-aventura]] de [[2002]] desenvueltu pola [[filial]] [[Nintendo Entertainment Analysis and Development|EAD]] y distribuyíu por [[Nintendo]] pa la videoconsola [[Nintendo GameCube]]. Ye'l décimu llanzamientu de la franquicia ''[[The Legend of Zelda]]'' y la [[precuela]] direuta de ''[[The Legend of Zelda: Phantom Hourglass]]'', de [[Nintendo DS]].<ref name="phantomed">{{Cita web |url=http://www.ehow.com/facts_5188188_legend-zelda-phantom-hourglass.html |títulu=Legend of Zelda Phantom Hourglass Facts |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Ehow.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.ehow.com/facts_5188188_legend-zelda-phantom-hourglass.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
Tres el debú de los sistemes [[Sega Dreamcast|Dreamcast]] y [[PlayStation 2]], de [[Sega]] y [[Sony Computer Entertainment|Sony]] respeutivamente, Nintendo anunció en 1999 el desenvolvimientu d'una nueva consola: la Nintendo GameCube.<ref>{{Cita web |url=http://www.landley.net/history/mirror/games/n-past.htm |títulu=Nintendo Company History |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Landley.net |idioma=inglés}}</ref> Pa dar muestra de la nueva interactividad de dichu sistema, realizóse una serie de demostraciones de ''software'' nel eventu [[Nintendo Space World|Space World 2000]], y nuna de les muestres exhibióse un enfrentamientu ente [[Ganondorf]] y [[Link (The Legend of Zelda)|Link]].<ref name="Canceláu">{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/134/134914p1.html |títulu=Legend of Zelda (Space World 2000) |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=IGN |idioma=inglés}}</ref> Munchos siguidores de ''Zelda'' abarruntaron qu'esta formaba parte d'un nuevu xuegu que Nintendo taba desenvolviendo nesi intre, sicasí, la compañía refugó los rumores;<ref name="Canceláu"/><ref name="Canceláu2">{{Cita web |url=http://www.zelda.com/gcn/legend_popup.jsp?page=1 |títulu=Behing the Legend |fechaaccesu=22 de setiembre de 2010 |editorial=Zelda.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.zelda.com/gcn/legend_popup.jsp?page=1|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> en 2001 dar a conocer ''The Wind Waker'' de forma oficial a l'audiencia, anque'l so debú causó discutiniu debíu al [[Dibuxu animáu|diseñu caricaturescu]] de los sos gráficos, en comparanza a les anteriores entregues de la serie.<ref>{{Cita web |url=http://www.pixfans.com/the-legend-of-zelda-the-wind-waker/ |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Pixfans.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181211175509/https://www.pixfans.com/the-legend-of-zelda-the-wind-waker/ |fechaarchivu=2018-12-11 }}</ref>
La historia del xuegu desenvuélvese, per primer vegada na serie, nun [[archipiélagu]] d'un vastu océanu, cien años dempués de los acontecimientos rellataos en ''[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time]]'';<ref name="entrevista"/> el xugador controla a Link, quien llucha contra'l malváu Ganondorf pol control d'una reliquia sagrada conocida como la [[Trifuerza]]. Na mayor parte del xuegu, el personaxe [[Navegación marítima|salea]] pel mar, viaxa ente islles y traviesa cuartones y templos pa llograr el poder necesario col qu'enfrentar a Ganondorf. La so aventura empieza una vegada que la so pequeña hermana ye secuestrada por un enorme páxaru qu'enriba a la islla onde l'héroe habita; más tarde, Link afaya que l'ave ye manipulada por Ganondorf.
''The Wind Waker'' caltién dellos aspeutos de ''Ocarina of Time'' y la secuela d'ésti, ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask|Majora's Mask]]'', al caltener la interactividad y el sistema de control básicos del par de títulos de [[Nintendo 64]]. Amás, dase un fondu énfasis na manipulación del vientu con ayuda d'una [[batuta]] conocida como «[[Batuta de los Vientos]]» (n'inglés: ''Wind Waker''), qu'ayuda al navegación nel mar y a la flotación nel aire.<ref>{{Cita web |url=http://www.nlgaming.com/nl/asp/id_566/nl/reviewDisp.htm |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=Nlgaming.com |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20040327192232/http://www.nlgaming.com/nl/asp/id_566/nl/reviewDisp.htm |fechaarchivu=2004-03-27 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.gamepower.com.au/?aid=1424 |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Review |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Gamepower.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20030604041150/http://www.gamepower.com.au/?aid=1424 |fechaarchivu=2003-06-04 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.acegamez.co.uk/reviews_gamecube/The_Legend_of_Zelda_The_Wind_Waker_GC.htm |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Acegamez.co.uk |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.acegamez.co.uk/reviews_gamecube/The_Legend_of_Zelda_The_Wind_Waker_GC.htm|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.rpgfan.com/reviews/zelda_windwaker/zelda_windwaker.html |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Rpgfan.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20050930233122/http://acegamez.co.uk/reviews_gamecube/The_Legend_of_Zelda_The_Wind_Waker_GC.htm |fechaarchivu=2005-09-30 }}</ref> Tres el so estrenu, ''The Wind Waker'' foi aclamáu pola crítica y considerar como unu de los xuegos más populares de la consola GameCube.<ref>{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/380/380789p1.html |títulu=Zelda Sells 400,000 |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=IGN |idioma=inglés}}</ref> A pesar d'ello, nuna entrevista fecha a [[Eiji Aonuma]] en 2007, este indicó que «les baxes ventes del xuegu en Xapón, casi provocaben que ''The Wind Waker'' fuera'l títulu que concluyiría definitivamente la serie ''The Legend of Zelda''».<ref name="akilled">{{Cita web |url=http://www.gamespot.com/gamecube/adventure/legendofzeldathewindwaker/news.html?sid=6167134&om_act=convert&om_clk=gsupdates&tag=updates;title;2 |títulu=GDC 07: Aonuma reflects on Zelda |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |editorial=Gamespot |idioma=inglés}}</ref>
Nintendo llanzó n'ochobre de 2013 un remake con gráficos n'alta definición y diversos cambeos na xugabilidá y nel control pa la consola [[Wii U ]]. Según el productor de la saga, Eiji Aonuma, dichu remake surdió de la esperimentación que'l so equipu llevó a cabu coles diverses direiciones artístiques que tuvo la serie a lo llargo de la so esistencia pa decidir cuál sería la más fayadiza pal siguiente títulu orixinal, que va ser amosáu per primer vegada al públicu mientres la feria E3 del añu 2014 (tal que declaró'l mesmu Aonuma mientres la presentación de The Legend of Zelda: A Link between Worlds n'ochobre de 2013 en Nueva York).
== Sinopsis ==
''The Wind Waker'', asocede cientos d'años dempués de la derrota de [[Ganondorf|Ganon]] en ''[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time|Ocarina of Time]]'',<ref name="entrevista">{{Cita web |url=http://www.gamepro.com/article/news/27362/interview-with-nintendos-shigeru-miyamoto-and-eiji-aonuma |títulu=Interview With Nintendo's Shigeru Miyamoto and Eiji Aonuma |autor=Fennec Fox |fecha=6 d'avientu de 2002 |obra=GamePro |editorial=GamePro Media |fechaaccesu=22 de setiembre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120403140930/http://www.pcworld.com/products/software/games.html |fechaarchivu=2012-04-03 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.zelda.com/gcn/legend_popup.jsp?page=2 |títulu=Behind the Legend |fechaaccesu=22 de setiembre de 2010 |obra=Zelda Universe |editorial=Nintendo of America, Inc. |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.zelda.com/gcn/legend_popup.jsp?page=2|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> y asítiase nun vastu océanu apináu d'islles. La historia empieza cuando [[Link (The Legend of Zelda)|Link]], un mozu que vive cola so güela y la so pequeña hermana Abril na [[Hyrule#Isla Initia|isla Initia]] (una de les poques que s'atopen habitaes nel [[Hyrule#El Gran Mar|Gran Mar]]), cumple la edá del héroe llexendariu». Según la xente que vive nel Gran Mar, hai [[The Legend of Zelda#Resumen de la trama|una lleenda]] alrodiu de un reinu prósperu con un [[Trifuerza|poder doráu ocultu]] que foi robáu por Ganon pa espandir la escuridá neses tierres. Un día, un mozu vistíu con ropes verdes ganó a Ganon con ayuda de la so [[Espada Maestra]]. Tres esto, el mozu pasó a conocese como'l «[[Héroe del Tiempu]]» y el so fazaña volvióse una lleenda. Sicasí, un día, la escuridá volvió remanecer y l'héroe yá nun tornó; los habitantes del Gran Mar desconocen qué asocedió dempués nesi reinu —anque verdaderamente esta lleenda ye en sí la trama del xuegu ''Ocarina of Time''—. De magar, cuando los mozos de la islla Initia lleguen a la mayoría d'edá, son vistíos con ropes verdes pa emular asina al Héroe del Tiempu; con esto, los más adultos esperen inculcar nos neños la valentía que caracterizó al héroe llexendariu.
Cuando'l xuegu empieza, ye'l cumpleaños de Link y, poro, ésti recibe los sos paxellos de color verde. El regalu d'Abril pal so hermanu consiste en da-y permisu d'usar el so [[telescopiu]]; coincidentemente, cuando Link mira al traviés d'él, repara de lloñe a una gran ave que lleva nes sos garres a una neña con destín a un monte cercanu. Una vegada qu'atopa una espada, el mozu da en investigar el misteriosu incidente. A la fin, llogra rescatar a la neña pero, nesi mesmu momentu, Abril ye secuestrada por esa mesma ave. La moza que Link rescató nel monte llámase [[Tetra (The Legend of Zelda)|Tetra]], y ye la [[Capitán|capitana]] d'un [[Piratería|barco pirata]]. A manera d'agradecimientu por rescatala, Tetra ufiertar a ayudar a atopar a la so hermana, polo que dambos parten nel so barcu camín de la islla del Diañu, onde hai delles neñes secuestraes, amás d'Abril. Tres un fallíu intentu de rescate, Link ye echáu del llugar y, pocu dempués, atopar con un bote parlante llamáu [[Mazcarón Coloráu]], que rescatar y diz-y que Ganon, el mal de la lleenda, ye quien controla esa isla. Según el Mazcarón Coloráu, Ganon volvió del so aprisionamiento previu pa volver asumir los sos escuros pruyimientos de dominiu sobre'l reinu de Hyrule, y p'evitar ser ganáu nuevamente por Link, dio en asesinar a los sacerdotes de la Tierra (Lartis) y del Vientu (Frido) para asina desactivar el poder de la espada pa repeler el mal.
Mazcarón Coloráu da-y a Link la [[Batuta de los Vientos]], una [[batuta]] capaz de controlar el vientu y movelo en toles direiciones, pidiéndo-y tamién que salee'l Gran Mar pa buscar los Orbes de les dioses. Una vegada que Link recupera los Orbes y llevar a les tres islles triángulares, remanez del océanu la Torre de los Dioses. En venciendo al xefe Gohdan na torre p'asina demostrar la so valentía, Link viaxa al traviés d'un aniellu de lluz que lo tresporta direutamente al [[castiellu de Hyrule]], que ta conxeláu nel tiempu y apináu de bisarmes nel so interior. El mozu baxa por unes escaleres ocultes y atopa la Espada Maestra, arma divina utilizada pol Héroe del Tiempu pa ganar a Ganondorf. Sicasí, cuando retira la espada del so pedestal, el castiellu vuelve a la normalidá al igual que toles contraries criatures nel so interior. Antes de tornar a la superficie, Link tien de vencer a tolos enemigos que abeyen per nel castiellu.
Yá cola Espada Maestra nel so poder, Link torna una vegada más a la islla del Diañu y atópase ende con Tetra y el so bandu de pirates. Tres esto, llibera a Abril y los demás mozos secuestraos, y matu a Kranos, l'ave que prindara a la so hermana y que yera controlada por Ganondorf. Esti postreru diz-y a Link que al lliberar la Espada Maestra, el sellu que lu caltenía zarráu a él haise rotu dafechu, colo que los sos poderes malinos restauráronse na so totalidá. Auníu a ello, ta'l fechu de que la mesma espada perdió'l so poder pa repeler al mal. Cuando Ganondorf toma a Tetra del pescuezu y mira el so collar, decatar de qu'ésta ye posesora del fragmentu de la Trifuerza de la Sabiduría. Nel intre en qu'ésti-y llama [[Princesa Zelda]], dos [[Orni]] (tamién conocíos como Ritu n'inglés), a los que Link ayudara mientres la so busca de los Orbes, rescaten a Tetra y al nuevu y, pa evitar ser escorríos por Ganondorf, el dragón Valú (deidá del Cielu) enciende en llapaes el llugar enteru.
[[Ficheru:Deluge (89393459).jpg|200px|thumb|Les dioses de Hyrule, al nun atopar solución al desastre que Ganondorf causaba, decidieron encerralo y con ello causar un diluviu, que soterraría casi la totalidá del reinu, sicasí, éstes alvirtieron que los únicos llugares habitables yeren los visos de los montes, que se tranformaron en pequeñes islles espardíes ente'l Gran Mar. Na imaxe, ''El Diluviu'', una pintura de [[Gustave Doré]].]]
Link y Tetra saleen de vuelta al castiellu y baxen nuevamente poles escaleres, atopándose esta vegada con Daphnes Nohansen Hyrule, quien revela ser el rei de Hyrule y la voz del Mazcarón Coloráu. Coles mesmes, da-yos a conocer que los rezos de la xente na lleenda, al nun apaecer l'Héroe del Tiempu, fueren efeutivamente escuchaos poles dioses, quien a manera de solución ante l'ausencia del Héroe del Tiempu, prindaren a Ganondorf y a Hyrule na so integridá al anubrir el reinu con un [[Inundación|diluvio]]. A los habitantes d'esi llugar ordenáronlos qu'abelugar nos visos de los montes, mesmes qu'agora son les islles que s'aprecien nel Gran Mar, polo que son la única evidencia d'esi llexendariu reinu. Dichu lo anterior, el rei combina una pieza de la Trifuerza de la Sabiduría col fragmentu que s'alcuentra nel collar de Tetra, lo cual provoca que la pirata adopte l'apariencia física de la Princesa Zelda, que ye la so verdadera identidá. Coles mesmes, el rei afaya que la causa de que la Espada Maestra yá nun tener el so poder orixinal yera l'asesinatu de los sacerdotes de la Tierra y el Vientu. Por cuenta de esto, Link toca la melodía del Dios de la Tierra a [[Medli]], y l'[[Aria]] del Dios del Vientu a Makore, colo que-yos fai saber qu'ellos son los nuevos Sacerdotes de la Tierra y el Vientu, en sustitución de Lartis y Frido, los anteriores Sacerdotes asesinaos por Ganon. Namái colos rezos de Medli y Makore ye que se llogra finalmente restablecer el poder íntegro de la Espada Maestra.
De siguío, Link arreyar en delles misiones distintes p'atopar y descifrar los ocho [[Carta náutica|cartes de navegación]] de la Trifuerza (conocíes en xunto como «Mapa de la Trifuerza»), que marquen los allugamientos de caúna de les pieces ocultes de la Trifuerza del Valor. Una vegada qu'ésti llogra atopales toes nel Gran Mar, ye restauráu'l fragmentu mentáu de la Trifuerza y revélase nesi mesmu intre que Link ye'l [[Héroe de los vientos]], al ser el posesor de la Trifuerza del Valor.
Agora cola Trifuerza del Valor nel so dominiu, y la Espada Maestra restaurada, Link torna una vegada más al castiellu de Hyrule, onde Zelda sume en cuanto el mozu llega. Con tal de rescatala, l'Héroe de los vientos crucia una barrera que torgaba'l pasu más allá del castiellu, colo que ye capaz d'aportar a la Torre de Ganon, onde'l villanu apaez y da a conocer que Link ye'l nuevu Héroe del Tiempu y, por ello, el so destín ye xuntar nuevamente los trés fragmentos de la Trifuerza como asocediera naquellos tiempos del héroe orixinal. Tres esto, los trés pieces que conformen a la Trifuerza son estrayíes de Ganondorf (Poder), Link (Valor) y Zelda (Sabiduría); la lleenda diz que quien tocara la Trifuerza íntegra vería tolos sos deseos cumplíos, asina que Ganondorf desea faese del so poder pa tornar a Hyrule a la superficie de nuevu, encegoláu con exercer el dominiu completu sobre'l reinu. Sicasí, primero que toque la Trifuerza, el rei Daphnes apaez de forma repentina y toca l'oxetu sagráu. Tres esto, píde-y a les dioses que rescaten a Link y a Zelda y que, coles mesmes, Ganondorf suma xunto con Hyrule nes fondures del mar. La Trifuerza entós estrémase y les corrientes d'agua lleven consigo tou lo qu'hai alredor de la torre.
Al decatase de que'l rei haber dexáu con vida, Ganondorf empieza un enfrentamientu con Link. Zelda ayuda a esti postreru al utilizar l'Arcu del Héroe y atacar al villanu con Fleches de Lluz. Cuando Ganondorf queda amoriáu, el nuevu héroe clava la so espada na frente del malváu, y causa qu'ésti se convierta en piedra. Al rematar entós la batalla final, Link y Zelda llexen escontra la superficie dientro d'una burbuya, dende la cual reparen a Ganondorf y el rei sumir debaxo de l'agua xunto col reinu somorguiáu de Hyrule. Zelda nuevamente adopta la so forma de Tetra, y salea a bordu del so barcu pirata ente que Link facer a bordu del agora inanimáu Mazcarón Coloráu, en busca d'una nueva tierra col vientu como la so única guía. ''The Wind Waker'' ye siguíu por ''[[The Legend of Zelda: Phantom Hourglass]]''.<ref name="phantomed"/>
=== Personaxes ===
{{VT|Personaxes de The Legend of Zelda}}
==== Protagonistes ====
* {{nihongo|Abril|アリル|Ariru}}: ye la hermana pequeña de Link. Xunto con él, vivió tola so vida en Initia sol cuidu de la so güela y tien una afición poles [[Laridae|gaviluetes]]. Nel cumpleaños de Link, emprésta-y a ésti la so lente a manera de regalu. Poco dempués, ye secuestrada por Kranos, una enorme ave que la lleva a la islla del Diañu, que sirve como xoril de Ganondorf, colo qu'empecipia l'aventura de ''The Wind Waker''.
* {{nihongo|Ganondorf|ガノンドロフ}}: al igual que na mayoría de los xuegos de ''Zelda'', ye'l principal villanu de ''The Wind Waker''. Al controlar a Kranos, que'l so fin ye raptar a cualquier neña con oreyes apuntiaes, Ganon busca atopar a los posesores de los fragmentos restantes de la llexendaria Trifuerza, cola que pretende devolver al agora reinu somorguiáu de Hyrule a la superficie y convertise nel so gobernante supremu.
* {{nihongo|Link|リンク|Rinku}}: ye un mozu qu'habita na islla Initia y que, al cumplir la so mayoría d'edá, recibe los sos paxellos verdes similares a los del Héroe del Tiempu de la lleenda. Tres el secuestru de la so hermana Aryll, entama una llarga busca en tol Gran Mar, hasta finalmente convertise nel Héroe de los Vientos, y portador de la Trifuerza del Valor, la Espada Maestra y la Batuta de los Vientos, cola cual puede apoderar l'aire al so criteriu. Casi a la fin de ''The Wind Waker'', Ganondorf revéla-y qu'él ye'l nuevu Héroe del Tiempu.
* {{nihongo|Mazcarón Coloráu/Rei Daphnes Nohansen Hyrule|赤獅子の王|Aka Shishi no Ou}}: ye'l bote parlante qu'usa Link mientres tola so aventura pa travesar el Gran Mar. En realidá, la so voz ye apurrida pol rei Daphnes Nohansen Hyrule, postreru gobernante de Hyrule previu al so hinchente poles dioses.
* {{nihongo|Tetra/Princesa Zelda|テトラ|Tetora}}: ye una capitana pirata rubia. Poco antes del secuestru d'Abril, Link rescatar nel Monte de les Faes, onde Kranos abandonar. De primeres, amuésase fría y pocu interesada nos demás, sicasí depués adopta un perfil más simpáticu y cooperativu. Pa estima-y pol so rescate, Tetra decide acompañar a Link a la islla del Diañu —onde la siniestra ave retién secuestraos a Abril xunto con otros habitantes del Gran Mar— a bordu del so barcu y acompañaos de la so tripulación pirata. Poco dempués, revélase que Tetra ye en realidá la Princesa Zelda, descendiente de la Familia Real de Hyrule y descendiente de Daphnes Nohannsen Hyrule y posesora de la Trifuerza de la Sabiduría.
==== Sacerdotes ====
* {{nihongo|Frido|フォド}}: pertenecía a la raza [[Kokiri]] y yera el Sacerdote del Vientu hasta que Ganondorf, una vegada lliberáu del so encierre, asesinar al invadir el Templu del Vientu. Foi reemplazáu por Makore.
* {{nihongo|Lartis|ラルト|Raruto}}: pertenecía a la raza [[Zora]] y yera el Sacerdote de la Tierra. Foi asesinada por Ganondorf, al igual que Frido, siendo sustituyida por Medli.
* {{nihongo|Makore|マコレ|Makore}}: habita na islla del Monte y ye'l Sacerdote del Vientu, siendo'l socesor de Frido.
* {{nihongo|Medli|メドリ|Medori}}: ye una miembru de la tribu [[Orni]] y habita na islla del Dragón. Sustituyó a Lartis como nueva sacerdotesa de la Tierra.
==== Deidaes ====
* {{nihongo|Cyclos|ライチン|Raichin}}: ye'l Dios del Vientu xunto col so hermanu mayor Céfiro. Tres la destrucción del so monumentu, adoptó una personalidá despiadada y ye'l responsable de la formación de los ciclones nel Gran Mar.
* {{nihongo|Yabú|ジャブー|Jabū}}: ye un pexe xigante que solía habitar nes islles Pexe Volador, hasta la llegada de Ganon, cuando se despintó nun covarón na islla Initia. Ye l'Espíritu de l'Agua.
* {{nihongo|Valú|ヴァルー|Varū}}: ye l'Espíritu del Cielu y tien la forma d'un dragón qu'habita na islla del Dragón, onde'l so fin ye protexer a los miembros de la raza Orni. Cabo señalase que se comunica per mediu del antiguu idioma [[Hylianos|hyliano]], propiu de los habitantes del llexendariu reinu de Hyrule.
* {{nihongo|Venerable Árbol Deku|デクの樹|Deku no Ki}}: ye'l guardián de la islla del Monte y proteutor de los Kolog. Esti inmensu árbol surdió del biltu del Árbol Deku qu'apaez en completando'l Templu del Monte n'Ocarina of Time, polo que conoz la historia del Héroe del Tiempu y fala hyliano antiguu.
* {{nihongo|Céfiro|フーチン|Hūchin}}: ye'l Dios del Vientu qu'habita na islla del Dragón, dende la cual pasó enforma tiempu esperando pola llegada del [[Héroe de los vientos]] (Link). Céfiro tien una personalidá atenta, a diferencia del so hermanu Cyclos.
==== Otros ====
* {{nihongo|Güela|おばあちゃん}}: como'l so nome indicar, ye la güela de Link y Abril, y habita con ellos na islla Initia. Una vegada que Link cumple la so mayoría d'edá, regála-y al so nietu les ropes verdes típiques del Héroe del Tiempu, como lo dicta'l costume del llugar. Tres el secuestru d'Abril, Link torna al so llar y ella da-y un escudu por que lu sirva de proteición na so busca; cuando Link vuelve tiempu dempués, atopa a la so güela enferma y esmolecida polos sos dos nietos. Pa curala, el mozu prinda una fada nuna botella y dar. A partir d'entós, ayuda a restablecer la salú del so nietu por aciu la preparación de sopes especiales a lo llargo de la so busca.
* {{nihongo|Kranos|ジークロック|Jiikurokku}}: ye una enorme ave que ye controlada por Ganondorf y que la so finalidá ye secuestrar a neños nel Gran Mar pa llevalos col so amu a la islla del Diañu. Lleva una mázcara d'aceru altamente resistente a cualquier impautu y que solamente puede ser destruyida col Martiellu (''Skull Hammer'' n'inglés).
=== Escenariu principal ===
Les aventures de Link en ''The Wind Waker'' desenvolver nel [[Hyrule#Gran Mar|Gran Mar]], un vastu océanu compuestu de 49 islles, dalgunes d'elles habitaes por ciertes criatura peculiares y que contienen cuartones o otru tipu d'edificios propios de la misión que Link tien que resolver. Ente estes atopen la islla volcánica del Dragón habitada pola tribu Orni, una raza d'aves [[Antropomorfismu|antropomorfas]], y protexida por Valú, Espíritu del Cielu—, la islla del Monte habitada pola tribu [[Kokiri|Kolog]], seres con forma d'árboles que pueden volar y que se porten como neños pequeños, y curiada pol [[Venerable Árbol Deku|Gran Árbol Deku]]—, y les islles Initia —onde habiten Link, la so hermana y la so güela xunto con otres poques families—, Taura —tamién habitada por hylianos— y Pexe Volador —protexida pol espíritu del mar Yabú—.
Hai otru tipu d'islles que tán despoblaes casi na so totalidá y solamente son poblaes por bisarmes, que tamién son d'especial importancia por que Link pueda siguir el desenvolvimientu de la historia. Ente elles inclúyense la islla del Diañu —que ye'l xoril del villanu principal, Ganondorf, amás de ser el llugar a onde l'ave Kranos lleva a toles neñes que va secuestrando—, la Torre de los Dioses —que ye la única forma de poder aportar a los dominios del reinu de [[Hyrule]] y que solamente apaez cuando Link recupera los Orbes de los dioses; coles mesmes, actúa a manera de llugar de pruebes pa Link, onde les divinidaes lo desafían pa demostrar el so valor y coraxe—, les islles Madre y Fía, del Volcán y del Xelu toos elles contienen namái ayalgues y ''ítems'' que lu ayudar al nuevu héroe a aportar a los templos onde tamién los sacerdotes tienen de rezar pa recuperar el poder perdío de la Espada Maestra— según les islles de la Tierra y del Vientu —onde s'alluguen los templos enantes mentaos—. Ye importante señalar qu'hai otru tipu d'islles onde'l protagonista atopa les cartes de navegación relatives a los fragmentos ocultos de la Trifuerza del Valor (conocíes nel so conxuntu, n'español, como «Mapa de la [[Trifuerza]]»), sicasí esti material nun puede ser descifráu direutamente por Link, quien tien de ser asistíu por Tingle pa entender lo que ta escritu nésti, por un preciu de 398 [[Rupia (The Legend of Zelda)|rupies]] per caúnu.<ref>¡Llograsti un Mapa de la Trifuerza! Nun puedes lleelo por cuenta propia, asina que vas tener que descifralo de dalguna manera [...] '''[[Tingle]]''': ¿Quies que lo descifre por ti? ...¿Por 398 rupies? — Trad. lliteral; {{cita videoxuegu|títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker|desarrollador=Nintendo|editorial=Nintendo|añu=2003 |plataforma=Nintendo GameCube|nivel=}}</ref> Ente estes postreres atopen les islles de les Torres, Cabeza de Piedra y de l'Aguya, según l'interior d'un [[barcu pantasma]].
Hai un grupu d'islles que guarden ciertes semeyances ente elles y qu'esisten pa un propósitu específicu na trama. A esti conxuntu pertenecen les tres islles triangulares onde Link tien d'allegar a dexar les Orbes p'asina desvelar la Torre de los Dioses. Anque les islles nun tienen un nome n'específicu, caúna agospiaría a un Orbe distintu y atópense asitiaes en distintos puntos cardinales: una escontra l'este (p'asitiar el Orbe de [[Farore]]), otra escontra Sur (pal Orbe de [[Nayru]]) y la restante nel Norte (pal Orde de [[Din]]). Igualmente, hai un grupu de cinco islles conocíes en xunto como «Islles de les Faes», que tienen como únicu propósitu ayudar a Link brindándo-y armes, rupies o amontando la so salú. Otru tipu d'islles que tán arrexuntaes son seis [[Petón de coral|petones de coral]] que tán poblaos solamente d'enemigos y cañones; na so superficie, atópense escondíos mapes útiles pa la busca de Link, yá que contienen l'allugamientu d'una gran variedá de ítems o oxetos secretos. Estos petones son conocíos n'español como islles del Unu, del Dos, del Trés, del Cuatro, del Cinco y del Seis. Coles mesmes, hai trés [[archipiélagu|archipiélagos]] que nun son más que formaciones predreses ensin utilidá dalguna pa la trama, y que nin siquier pueden ser visitaos pol protagonista. El restu d'islles nel xuegu cumplen fines secundarios na trama, sirviendo d'agospiamientu pa ítems adicionales como mapes, Pieces de Corazón, ente otros. De siguío, méntense los cuartones del xuegu y una descripción alrodiu de caúna:
{| {{tablaguapa}}
!Tipu de cuartón !! Allugamientu !! Descripción y ítems a llograr !! Xefe
|-
|'''Cuartón 1''' || Isla del Diañu || D'alcuerdu a [[Tetra (The Legend of Zelda)|Tetra]], ye un llugar siniestru que la mayoría de la xente safa;<ref>'''[[Tetra (The Legend of Zelda)|Tetra]]''': Entá si llegar a considerar... Hasta apocayá, nun escuché más que rumores perversos sobre esta islla del Diañu. — Trad. lliteral; {{cita videoxuegu|títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker|desarrollador=Nintendo|editorial=Nintendo|añu=2003 |plataforma=Nintendo GameCube|nivel=Forsaken Fortress}}</ref> ello ye que ye una fortaleza abellugada por tou tipu de bisarmes y el xoril de l'ave Kranos, sirviente de Ganondorf. Nesta primer visita a la isla, recupérase la Espada del Héroe, que Link tresmanó al llegar a la mesma. || Bokoblin acorazáu
|-
|'''Cuartón 2''' || Cueva del Dragón || Atópase na islla del Dragón, onde habita Valú, l'Espíritu del Cielu y proteutor de la raza Orni. Equí llógrase la Garra, una especie de gabitu col que Link puede cruciar ciertes plataformes allugaes a una ciertu altor del suelu. || Gohma
|-
|'''Cuartón 3''' || Monte Prohibíu || Ye una islla axacente a la islla del Monte, y la misión de Link ye rescatar a Makore. Nesti llugar, Link llogra'l Bumerán || Vilipendulia
|-
|'''Cuartón 4''' || Torre de los Dioses || Más allá d'un llugar curiáu por bisarmes, la Torre de los Dioses ye un llugar sagráu utilizáu poles divinidaes de Hyrule pa poner a prueba a cualesquier que se considere un héroe. Nesti cuartón, Link llogra l'Arcu del Héroe. || Deus Probatur
|-
|'''Cuartón 5''' || Isla del Diañu (per segunda ocasión) || Mientres la so segunda visita a la islla del Diañu, Link llogra'l Martiellu al vencer a Ganon Pantasma, que ye-y útil p'aportar a ciertes zones bloquiaes. Amás, con esta nueva arma Link ye capaz de ganar a Kranos. || Kranos
|-
|'''Templu 1''' || Templu de la Tierra || Atópase debaxo de la islla de la Tierra, precisamente pa salvaguardar el poder de la Espada Maestra pa repeler el mal. Al salir del so aprisionamiento, Ganondorf dirixir a esti llugar pa desactivar el poder de la mentada espada, y pallo tuvo que matar a Lartis, la sacerdotesa de la Tierra. Gracies a la intervención de la nueva sacerdotesa, Medli, Link llogra accesu al templu, onde consigue finalmente'l [[Escudo Espeyu (The Legend of Zelda)|Escudo Espeyu]]. || Fati Triputis
|-
|'''Templu 2''' || Templu del Vientu || Atópase nes fondures de la islla del Vientu. Al igual qu'asocediera nel Templu de la Tierra, Ganon allegó a esti llugar y asesinó a Frido, sacerdote del Vientu. Gracies a la intervención de Makore como sustitutu de Frido, Link puede aportar a esti templu y asina llograr el Gabitu, que ye-y útil pa ganar a Verminus. || Verminus
|}
=== Oxetos y armes ===
{{AP|Oxetos de The Legend of Zelda}}
Esiste una amplia variedá de ferramientes que-y son útiles a Link yá sía pa poder siguir les sos distintes fazañes en cada nivel del xuegu, o pa ganar a ciertos enemigos y xefes de cuartón. Al igual que n'anteriores xuegos de ''Zelda'', en ''The Wind Waker'' incorpórense bombes, botelles y fleches. Dellos ítems son esclusivos d'esta entrega: por casu, la fueya Deku (pa dexa-y al personaxe suspendese nel aire temporalmente y asina cruciar plataformes y superficies aniciaes a una ciertu altor), el Martiellu (como'l so nome indicar, ye útil p'abrir pasu ente zones bloquiaes), la Garra (unu de los más usaos en tol xuegu, y que-y dexa a Link treslladase al traviés de zones aparentemente inaccesibles), y los Orbes (que son los oxetos divinos necesarios pa poder aportar a la Torre de los Dioses). Cabo señalase que, nesta entrega, resulta abondo frecuente l'usu de distintos mapes, yá que el Gran Mar agospia zones inexploradas nun puntu inicial del xuegu que son más fáciles d'allugar por esti mediu. De forma asemeyada, cada cuartón tien el so mapa y [[brúxula]] respeutivos, que lu ayudar a Link a atopar oxetos pervalibles y ayalgues ocultes nel interior de dichos cuartones, amás de revelar l'allugamientu exactu del xefe correspondiente de dicha zona. Dellos otros ítems indispensables en ''The Wind Waker'' inclúin la Batuta de los Vientos —que sobre la base de melodíes tien la función de manipoliar la direición del vientu—, la Espada del Héroe —la primer arma que-y ye concedida a Link nel xuegu—, el Gabitu —p'atacar a enemigos y cruciar ciertes rexones inaccesibles—, Botes de Plomu —pa cruciar rexones onde hai fuertes corrientes de vientu—, l'Arcu del Héroe, les Fleches de Lluz, l'Escudu Espeyu y los Palos Boko —que sirven a manera d'antorches en rexones pocu allumaes según pa cruciar ciertes rexones bloquiaes—. Per otra parte, en diverses islles tópense esperdigaes les carauterístiques Pieces de Corazón y [[Rupia (The Legend of Zelda)|rupies]], necesaries pa restablecer la salú de Link y mercar otros ítems y oxetos, respeutivamente. El valor que tienen les rupies nesti títulu son los siguientes: verdes (1), azules (5), marielles (10), coloraes (20), moraes (50), naranxes (100) y platiaes (200).
== Manera de xuegu ==
El [[Sistema de xuegu|sistema de controles]] de ''The Wind Waker'' ye práuticamente idénticu al de ''Ocarina of Time'' y ''Majora's Mask''. D'esta forma, dellos movimientos básicos de Link —tales como caminar, correr, atacar, defendese y saltar de forma automática nes plataformes— siguen siendo los mesmos qu'en dichos títulos. Coles mesmes, el personaxe utiliza exactamente'l mesmu sistema de xuegu introducíu en ''Ocarina of Time'' que-y dexa rastrexar» o afitar la so mirada nun enemigu específicu o en cualesquier otru blancu determináu. Adicionalmente, tien l'habilidá de bloquiar ataques enemigos; asina, cuando rastrexa un oponente y nun ta polo tanto en posición defensiva, ciertos ataques fechos pol rival han de provocar una señal visual, amás d'una vibración del [[Controlador de xuegu controlador]] y finalmente un llixeru campaneo. Nesi intre, Link puede tornar o bloquiar l'ataque y dempués contraatacar pela parte trasera del adversariu, ya inclusive na cabeza del mesmu al executar un saltu sobre l'oxetivu. Esta táctica vuélvese crucial de la mesma pa vencer a enemigos que tán armaos o a xefes de nivel.
Nel nuevu diseñu incorporáu en ''The Wind Waker'', Link tien güeyos más grandes y espresivos que n'anteriores entregues de ''Zelda''. Esta carauterística déxa-y afitar la so mirada n'enemigos cercanos o n'oxetos importantes. Por casu, si precisa resolver un enigma al encender una [[antorcha]] y asina quemar un oxetu distante, los sos güeyos podríen voltiar a ver dalgún palu cercanu (denomináu «Palu Boko» nel xuegu), lo cual da-y una pista al xugador por que ésti sepa cómo siguir el xuegu. Esta carauterística foi emponderada per dellos medios que atalantaron que, gracies a la téunica ''cel shading'', los personaxes amosaben una mayor espresividá nes sos cares; asina, nuna de tomar por casu puede reparase la fonda murnia de Link al tener qu'abandonar el so llar pa buscar a la so hermana.<ref>{{Cita web |url=http://www.just-rpg.com/default.asp?pid=255 |títulu=Previews - The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=9 d'ochobre de 2010 |editorial=Just-rpg.com |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.just-rpg.com/default.asp?pid=255|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
[[Ficheru:Nintendo Gamecube Silver.JPG|thumb|left|200px|''The Wind Waker'' ye'l cuartu videoxuegu más esitosu de la consola [[Nintendo GameCube]], en vendiendo 3,07 millones de copies en tol mundu.<ref name="ventasen"/>]]
Igual qu'en tolos xuegos de la serie, esta entrega presenta delles [[cuartón]]s zarraes, llargues y, de cutiu, allugaes so tierra. Link enfrentar a enemigos, recueye oxetos indispensables y resuelve acertijos p'asina avanzar d'un cuartón senciellu a otra más difícil y, a la fin de caúna, llucha contra'l xefe respeutivu. Pa completar un cuartón o cuartón, Link utiliza primordialmente una espada y un escudu; otres armes comúnmente usaes por Link inclúin un [[Arcu (arma)|arcu]] y [[flecha|fleches]], un [[bumerán]], bombes y un gabitu. Amás, ciertes armes usaes polos rivales pueden ser recoyíes cuando éstos soltar y asina ser utilizaes por Link, que ye una carauterística novedosa na serie a partir d'esti títulu.
Per otra parte, el xuegu inclúi delles misiones secundaries, tales como la rexón Nintendo Gallery. Nésta, y cuando Link atópase na islla del Monte, el xugador puede utilizar una [[fueya Deku]] pa treslladase a una islla cilíndrica con una escotilla, que contién a un escultor llamáu Carlov y a la so galería artística. Una vegada que Link llogra una cámara de color llamada Caxa Luminográfica, puede tomar fotografíes de [[Personaxe non xugador|personaxes non xugadores]] y enemigos, que usa Carlov pa esculpir figurines. Hai un total de 134 figurines a coleccionar, sicasí Link solamente puede tomar tres fotos al empar. Cabo añader qu'en rematando'l xuegu, y una vegada que s'empieza una nueva partida, el xugador puede aportar a Nintendo Gallery dende l'empiezu, polo que tamién Link puede usar la Caxa Luminográfica de magar, anque tolos figurines recoyíos na anterior partida sumen.<ref>{{Cita web |url=http://www.mahalo.com/the-legend-of-zelda-the-wind-waker-second-quest |títulu=The Legend of Zelda The Wind Waker Second Quest |fechaaccesu=21 de setiembre de 2010 |editorial=Mahalo.com |idioma=inglés}}</ref> De forma similar, otros cambeos menores al xugar ''The Wind Waker'', una vegada rematada la partida primeriza, consisten en qu'Abril visti un vistíu color [[carmesí]] con calaveres que ye un agasayo de los pirates de Tetra, ente que Link visti agora un paxellu color azul a lo llargo del xuegu, en cuenta de la tradicional túnica verde. Amás, Link puede entender el llinguaxe hyliano, a diferencia de la partida orixinal onde ésti-y resulta incomprensible. Conforme trescurre'l xuegu, atopar con dellos personaxes a los cualos tien d'ayudar pa llograr a cambéu un pagu, o munches vegaes poder siguir cola so misión principal, que ye rescatar a la so hermana.
Otru elementu que se caltién nesta entrega, al igual qu'en toles demás de la franquicia (con esceición de ''[[The Legend of Zelda (videoxuegu)|The Legend of Zelda]]'', ''Phantom Hourglass'' y ''[[The Legend of Zelda: Spirit Tracks]]''), ye la recoyida de Pieces de Corazón (del términu orixinal: ''Pieces of Heart''), que amonten la [[Salú (videoxuegos)|salú]] de Link. Amás, incorpórase una serie de cartes de navegación, mesmes que s'atopen esperdigaes a lo llargo del Gran Mar. El xugador puede alcontrar esos mapes náuticos y guardalos p'asina buscar oxetos o destinos importantes que nun pueden visualizase a güeyu. Ente les ayalgues que pueden recoyese del océanu inclúyense [[Rupia (The Legend of Zelda)|rupies]], Pieces de Corazón y dalgunes otres cartes náutiques tales como la «Big Octo Chart» y la «Island Hearts Chart».
=== Vientu y desplazamientu ===
[[Ficheru:Islas (578036471).jpg|thumb|right|250px|Nesta entrega, Link pasa la mayor parte de la so aventura saleando al traviés del Gran Mar, sol cual atópase'l llexendariu reinu de [[Hyrule]], llar del [[Héroe del Tiempu]] y sede de la [[Espada Maestra]], que'l so míticu poder pa repeler el mal ye parte importante de la trama.]]
Los eventos del xuegu asitiar nun vastu océanu conformáu de 49 seiciones, que tán distribuyíes nuna retícula de 7 por 7 caxellos. En cada seición hai una islla o un pequeñu grupu d'islles que pueden ser visitaes pol protagonista, dependiendo cuál sía la misión que-y correspuenda completar nesi intre del xuegu. Una gran parte de ''The Wind Waker'' basar na navegación ente islles, lo cual dexa que'l xuegu se llibre de tiempos de carga al aportar a los datos cuando'l xugador averar a una islla cualesquier.<ref>{{Cita web |url=http://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/DynamicLoading |títulu=Dynamic Loading |fechaaccesu=29 de setiembre de 2010 |editorial=Tvtropes.org |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.mania.com/legend-zelda-wind-waker-gamecube_article_48594.html |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker (GameCube) |fechaaccesu=29 de setiembre de 2010 |editorial=Mania.com |idioma=inglés}}</ref> Al aportar a una isla, Link puede ser asistíu por una criatura en forma de [[Pisces|pez]] pa llograr detalles del territoriu a esplorar, según pa trazar la posición exacta d'esa islla na carta de navegación respeutivu. Ye importante señalar que mientres salea pel Gran Mar, Link usualmente enfrentar a diverses amenaces nel océanu, tales como bisarmes y bases enemigues; amás de les islles, el personaxe puede visitar submarinos y les susodiches bases enemigues, que contienen enemigos y dalgunu qu'otru [[ayalga]]. Coles mesmes, Link puede acolumbrar ayalgues fundíes nel mar por aciu una serie d'aniellos de lluz que se faen visibles sobre la superficie de l'agua, y pa poder llogralos tien de faer usu d'un gaxarte. Al vencer a los sos enemigos y resolver ciertos acertijos, o ayudar a otros personaxes, Link llogra distintos mapes de navegación tocantes a ayalgues y otru tipu de ítems: al abrir un mapa, el xugador puede dar con allugamientos qu'enantes, nel xuegu, nun yeren visibles. Estes nueves rexones son agora perceptibles por aciu aniellos de lluz intensu que emanan del océanu.
Pa navegar más rápido ente ciertes árees, Link dispón de la Batuta de los Vientos, una ferramienta que la so función ye manipoliar la direición del vientu al traviés d'una serie de pieces musicales. Magar el control del vientu ye un conceutu indispensable en ''The Wind Waker'' pa poder movese pel Gran Mar, amás de que ciertos enigmes namái pueden resolvese d'esta manera, esto nun se llinda solamente al desplazamientu; por casu, la fueya Deku déxa-y usar el vientu pa faer xirar turbines que torguen l'accesu a otres rexones del xuegu, según pa volar por distancies xeneralmente curties. Al crear un vientu de cola, el personaxe puede suspendese por una mayor cantidá de tiempu, colo que ye capaz d'algamar árees remotes asitiaes a una ciertu altor. Per otra parte, tamién puede usar el vientu pa faer apaecer una ayalga oculta frente a un área señalada con ayuda de la batuta que-y da nome al xuegu, según pa tresportase d'un sitiu a otru (cola ayuda de ciclones). Cabo señalase qu'a lo llargo del xuegu apaez na pantalla una [[veleta]] indicadora del clima qu'indica la direición del vientu nun determináu intre, una ferramienta útil al remanar el Wind Waker. Al igual que na mayoría de les entregues de ''Zelda'', en ''The Wind Waker'' Link ye capaz de [[Teleportación|teletransportarse]] d'un llugar a otru per mediu de [[Ciclón|ciclones]], como bien se señalaba enantes, anque esto puede realizase solamente al ganar al dios Cyclos, deidá de los vientos y hermanu de Zephos.
=== Conectividad con Game Boy Advance ===
''The Wind Waker'' cuntó con una innovación téunica na serie ''The Legend of Zelda'': dexó, per primer vegada na serie, coneutar la consola de mesa GameCube y la portátil [[Game Boy Advance]]. Esto ye posible al coneutar esta postrera a unu de los puertos llibres de controlador de la GameCube, al traviés del cable especial GCN-GBA (que dexa la conexón ente dambos sistemes). Una vegada fechu esto, Link tien de rescatar a [[Tingle]] del so aprisionamiento na islla Taura, y solamente asina ésti apúrre-y el Tinglevisor, un dispositivu que, al activase en plenu xuegu, provoca que Tingle convertir nun [[personaxe xugador]] y pueda ser manipoliáu por un xugador adicional. Ye importante señalar que Tingle namái puede aportar a ciertes árees del xuegu que contienen dalgún mapa o ayalga ocultos, amás de que siempres va tar acompañáu de Link nuna mesma rexón.<ref name="target">{{Cita web |url=http://www.gamingtarget.com/article.php?artid=1934 |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |fechaaccesu=9 d'ochobre de 2010 |editorial=Gamingtarget.com |idioma=inglés}}</ref> Al respeutu, el sitiu web Gaming Target comentó: «Esencialmente, puede dicise qu'esti ye'l primer pasu rudimentariu para lo qu'esperamos que dalgún día convertir nun [[Xuegu cooperativu|manera de xuegu cooperativu]] de dos xugadores pa ''The Legend of Zelda''».<ref name="target"/>
==Llanzamientu==
The Legend of Zelda: Collector's Edition que se vendió en tiendes a finales de [[2003]] y la única forma de consiguilo yera, yá que nun se llegó a vender de manera individual, mercando cualesquier de los siguientes packs disponibles: consola d'Edición Especial Platiada de Nintendo Game Cube, pack de consola negra o morada con [[Mario Kart Double Dash!!]] y pack de consola con The Legend of Zelda: The Wind Waker. Tamién pudo consiguise mientres un tiempu llindáu acutando primeramente'l xuegu de The Legend of Zelda: The Wind Waker en cualquier establecimientu especializáu, siempres que tuviera adscritu a dicha promoción.
Nesti xuegu arrexuntar 4 xuegos de la saga [[The Legend of Zelda]] (Nintendo Entertainment System. 1986), [[Zelda II: The Adventure of Link]] (Nintendo Entertainment System. 1987), [[The Legend of Zelda: Ocarina of Time]] (Nintendo 64. 1998) y [[The Legend of Zelda: Majora's Mask]] (Nintendo 64. 2000) más una demo xugable de 20 minutos de The Legend of Zelda: The Wind Waker, amás d'incluyir un video de retropespectiva de tola historia de Zelda a partir de 1987 al 2003. Incorporaba los siguientes xuegos [[The Legend of Zelda]] (1986; [[NES]]), [[Zelda II: The Adventure of Link]] (1987; [[NES]]), [[The Legend of Zelda: Ocarina of Time]] (1998; [[N64]]), [[The Legend of Zelda: Majora's Mask]] (2000; [[N64]]), demo de The Legend of Zelda: The Wind Waker (2003; [[NGC]])
=== Wii U ===
El [[23 de xineru]] de [[2013]] Eiji Aonuma confirmo que va haber un remake d'esti xuegu pal [[Wii U ]] en HD. Va Tar disponible'l [[4 d'ochobre]] de [[2013]] en 3 ediciones: el xuegu por separáu, la edición especial (el xuegu con figurina de [[Ganondorf]]), y el Premium Pack ([[Wii U ]] edición especial de Zelda más un códigu de [[Nintendo eShop]] pa descargar el xuegu).
== Producción ==
{| {{tablaguapa}} style="float: right; margin-left: 25px; font-size: 95%;"
!width="125px"| Animadores
|width="140px"| Kimihiro Hozaki<br /> Takahiro Nishigaki<br /> Chikako Nishizaki<br /> Takeshi Yamaguchi
|-
! Direutor
| [[Eiji Aonuma]]
|-
! Diseñu de los personaxes
| Daisuke Kageyama<br /> Ryuji Kobayashi<br /> Keisuke Nishimori<br /> Yo Ohnishi<br /> Yoshiyuki Oyama<br /> Koji Takahashi
|-
! Diseñu gráficu |
Yusuke Akifusa<br /> Satoshi Furukawa<br /> Takahiro Hamaguchi<br /> Haruyasu Ito
|-
! Guionistes
| Hajime Takahashi<br /> Mitsuhiro Takano
|-
! Música |
[[Kōji Kondō]]<br /> [[Toru Minegishi]]<br /> [[Kenta Nagata]]<br /> [[Hajime Wakai]]
|-
! Productores
| [[Satoru Iwata]] (executivu)<br /> [[Shigeru Miyamoto]]<br /> [[Takashi Tezuka]]
|-
! Programadores principales
| Yuhiki Otsuki<br /> Hiroshi Umemiya
|-
! Voces
| Sachi Matsumoto (Link)<br /> Takashi Nagasako (Ganon)<br /> Hikari Tachibana (Tetra)
|-
| style="text-align: center; padding: 0;font-size: 80%;"| ''Referencia''
| style="text-align: center; padding: 0;"|<ref name="creditos">{{Cita web |url=
http://www.gamefaqs.com/gamecube/469050-the-legend-of-zelda-the-wind-waker/data |editorial=Gamefaqs.com |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker - Data |fechaaccesu=9 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|}
El 3 de marzu de 1999, Nintendo anunció de forma oficial el desenvolvimientu d'una nueva [[videoconsola]]; pocu más d'un añu dempués, el 24 d'agostu de 2000 —un día antes del eventu [[Nintendo Space World|Space World 2000]]—, revelóse que dichu sistema llevaría por nome [[Nintendo GameCube]] (nun entamu, conocer como «Project Dolphin» y, darréu, «Star Cube»).<ref>{{Cita web |títulu=The Ultimate Gamecube FAQ |editorial=IGN |fecha=10 de xunetu de 2001 |url=http://cube.ign.com/articles/083/083749p1.html |fechaaccesu=29 de setiembre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Amás de señalar les especificaciones téuniques y amosar los diseños de la nueva consola, la empresa llevó a cabu delles demostraciones del ''software'' con tal d'amosa-y al públicu la capacidá del sistema, y precisamente una d'estes pruebes consistía nun duelu diseñáu con un estilu bien realista (a comparanza de les anteriores entregues) ente Ganondorf y Link. Esta versión de prueba (''demo'') foi titulada ''The Legend of Zelda 128'', similar a la versión ''[[Super Mario 128]]''; sicasí, a pesar de que yera una simple demostración téunica, munchos fanáticos de ''Zelda'', ya inclusive dellos medios especializaos, especularon que dicha batalla provenía d'un xuegu que taba siendo producíu nesi intre, o siquier sirvía pa indicar cuál sería la direición creativa qu'encetaría'l siguiente títulu de la serie.<ref name="Canceláu"/> Ello ye que el sitiu web [[IGN (sitiu web)|IGN]] catalogó la ''demo'' como «una continuación non oficial» y afirmó: «ye absolutamente tou lo que pudimos esperar d'una entrega de ''Zelda'' pa la GameCube [...] El futuru lluz bien prometedor pa los siguidores de Nintendo».<ref>{{Cita web |títulu=Zelda on Nintendo Gamecube |editorial=IGN |fecha=23 d'agostu de 2000 |url=http://cube.ign.com/articles/083/083960p1.html |fechaaccesu=29 de setiembre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20041212080658/http://cube.ign.com/articles/083/083960p1.html |fechaarchivu=2004-12-12 }}</ref>
[[Ficheru:Eiji Aonuma - 453606822.jpg|thumb|left|250px|[[Eiji Aonuma]], direutor de ''The Wind Waker''.]]
Sicasí, Nintendo nun mentó nada alrodiu de la posibilidá d'una entrega de ''Zelda'' pa GameCube sinón hasta un añu dempués, nel Space World 2001, onde s'amosó a los asistentes una güeyada del nuevu xuegu: reemplazando'l diseñu escuru de ''The Legend of Zelda 128'' con una nueva apariencia en formatu ''[[cel shading]]'', que-y daba l'aspeutu gráficu d'un [[dibuxu animáu]] interactivo, [[Shigeru Miyamoto]] declaró qu'esti nuevu ''look'' debíase principalmente al so propósitu de «espandir l'universu de ''Zelda'' a audiencies de toles edaes», anque tamién añadió: «[...] nun ye que queramos faer xuegos puramente pa neños. Más bien queremos faer creativos los nuesos títulos y, coles mesmes, atraer a una audiencia más amplia. Obviamente, vemos los videoxuegos dende'l puntu de vista del entretenimientu, asina que queremos atopar la manera de faer que la esperiencia que brinde'l sistema de xuegu resulte satisfactoria pa toos».<ref name="Canceláu2"/> Nel so momentu, el diseñu de ''The Wind Waker'' foi consideráu como un cambéu radical na serie y, por casu, l'equipu d'editores de IGN llegó inclusive a especular si había dos xuegos en fase de producción simultánea.<ref name=Spaceworld>{{Cita web |títulu=Spaceworld: Mario and Zelda Sequels Shown at Spaceworld |editorial=IGN |fecha=22 d'agostu de 2001 |url=http://cube.ign.com/articles/097/097650p1.html |fechaaccesu=30 de setiembre de 2010}}</ref>
Anque dellos asistentes al eventu allantar cola nueva interfaz de ''The Legend of Zelda'', tamién hubo reacciones negatives per parte de siguidores de la serie que tuvieren esperando un xuegu más realista, acorde a amosar en Space World 2000. Nun entamu, dellos críticos referir a ''The Wind Waker'' como «''Celda''», a manera de [[Contraición (gramática)|contraición gramatical]] de los términos «Zelda» y «''cel shading''». Miyamoto amosóse sorprendíu pola receición ante'l material exhibíu y el fechu de que la prensa señalara que Nintendo taba agora enfocándose nuna audiencia más nueva, y refugó dar mayores detalles sobre'l xuegu hasta que tuviera disponible una demostración interactiva del mesmu; nes sos propies pallabres: «Creo que cuando la xente ve per primer vegada'l xuegu, la primer cosa de la que falen ye de los gráficos. Una vegada que lo xueguen, van entender porqué escoyimos esti estilu gráficu. Coles mesmes, ente más lo xueguen, más se van sentir familiarizaos col diseñu. Y llueu yá nin se van esmolecer por eso».<ref name="Canceláu2"/> D'esta manera, esperábase qu'una vegada que los críticos xugaren la versión interactiva, enfocaríense entós en tolos elementos importantes del sistema de xuegu, en cuenta de solamente espresar la so reacción ante'l nuevu estilu gráficu.
Poco dempués, Miyamoto prometió que s'estrenaría una versión interactiva nel eventu [[Electronic Entertainment Expo|E3]] de 2002, y coles mesmes anunció que ''The Wind Waker'' estrenaríase un añu dempués, esto ye en 2003.<ref>{{Cita web |títulu=Animal Forest for US, Zelda News and More |editorial=IGN |fecha=28 de febreru de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/354/354626p1.html |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Una vegada que se llanzó dicha versión, hubo delles reacciones bien entusiastes per parte de l'audiencia, y llogró un premiu [[Premios Game Critics|Game Critics]] en 2002 nel rubro de «Meyor xuegu de videoconsola en E3»; Tom Russo, direutor de desenvolvimientu de ''software'' de [[G4 Media]], señaló: «La más recién entrega de ''Zelda'' de Miyamoto lleva les téuniques tradicionales de ''cel shading'' a un nivel inéditu de percuru y detalle [...] Miyamoto caltién el so enfoque no que vuelve grandiosu a un xuegu d'aventures de consola y, subsecuentemente, brinda una bona muestra de la so próxima aventura de consola a E3».<ref>{{Cita web |títulu=Game Critics Awards - 2002 Winners |editorial=IGN |url=http://www.gamecriticsawards.com/2002winners.html |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Un editor en IGN dixo al respeutu que'l diseñu caricaturescu «trabaya perbién [y...] siéntese abondo como un xuegu de ''Zelda''».<ref>{{Cita web |apellíu=Mirabella III |nome=Fran |títulu=E3 2002: Legend of Zelda |editorial=IGN |fecha=22 de mayu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/360/360408p1.html |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2010}}</ref> L'estilu fantásticu foi comparáu col de ''[[The Legend of Zelda: A Link to the Past|A Link to the Past]]'' según con delles ilustraciones promocionales d'entregues previes de la serie. Amás, en E3 dar a conocer ciertes innovaciones téuniques, tales como la capacidá de coneutar la portátil [[Game Boy Advance]] y recibir asina asistencia de [[Tingle]] (vease la seición ''[[#Conectividad con Game Boy Advance|Conectividad con Game Boy Advance]]'' pa más información).<ref>{{Cita web |apellíu=Harris |nome=Craig |títulu=E3 2002: Zelda GameCube-to-GBA Link Revealed |editorial=IGN |fecha=23 de mayu de 2002 |url=http://gameboy.ign.com/articles/360/360557p1.html |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> El guión del xuegu corrió al cargu de Mitsuhiro Takano y Hajime Takahashi,<ref>{{cita videoxuegu| títulu = The Legend of Zelda: The Wind Waker| desarrollador = Nintendo Co., Ltd.| publicador = Nintendo of America, Inc.| fecha = 24 de marzu de 2003| plataforma = GameCube| versión = | nivel = | idioma = | cita = }}</ref> sobre la base d'un rellatu inéditu de Aonuma.<ref name="aostory">{{Cita web |url=http://www.ntsc-uk.com/feature.php?featuretype=int&fea=ShigeruMiyamoto |títulu=Shigeru Miyamoto Interview |autor=Ben Bufton |fecha=2003 |editorial=NTSC-uk |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060510063954/http://www.ntsc-uk.com/feature.php?featuretype=int&fea=ShigeruMiyamoto |fechaarchivu=2006-05-10 }}</ref>
El 15 d'ochobre de 2002, dar a conocer el subtítulu en xaponés del xuegu: ''Kaze no Takuto'', que enfatiza el rol indispensable del vientu nel xuegu.<ref>{{Cita web |títulu=Official Legend of Zelda GCN Title |editorial=IGN |fecha=25 d'ochobre de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/374/374428p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Un par de meses dempués, a pocos díes del so debú nel mercáu xaponés, el 2 d'avientu, Nintendo anunció que'l títulu oficial del xuegu n'inglés sería ''The Legend of Zelda: The Wind Waker'',<ref>{{Cita web |títulu=Zelda Gets Official Name |editorial=IGN |fecha=2 d'avientu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/379/379057p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> y el so llanzamientu en Norteamérica asocedería'l 24 de marzu de 2003, d'alcuerdu a un informe publicáu dos díes depués del anterior anunciu.<ref>{{Cita web |títulu=Zelda Gets US Release Date |editorial=IGN |fecha=4 d'avientu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/379/379325p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Nuna entrevista realizada a Aonuma pola revista [[Suecia|sueca]] ''Reset'', en 2005, ésti declaró que nun se sintió satisfechu cola calidá de ''The Wind Waker'': «A la fin de la producción del xuegu, lluchamos contrarreló y hubo partes que vi obligáu a aprobar, inda cuando sentía qu'éstes nun taben del tou completes [...] Mientres el desenvolvimientu de ''Twilight Princess'', prometí nun volver cometer esos mesmos errores».<ref>{{Cita web |fecha=25 de xunetu de 2005 |url=http://www.eurogamer.net/articles/news250705zelda |títulu= Zelda producer slags own game |editorial=Eurogamer.net |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
=== Banda sonora ===
{{Ficha d'álbum
|nome = The Wind Waker Original Soundtrack
|portada =
|tipo = Banda sonora |artista =
[[Kenta Nagata]], [[Hajime Wakai]], [[Toru Minegishi]] y [[Kōji Kondō]]
|publicación = 19 de marzu de 2003 (Xapón)<ref name="xaponeses">{{Cita web |url=http://www.play-asia.com/paOS-13-71-nj-49-en-70-68q.html |títulu=The Legend of Zelda - The Wind Waker Original Sound Tracks |editorial=Play-asia.com |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref><br />31 de marzu de 2003 (EE.UU)<ref name="américa">{{Cita web |url=http://www.allmusic.com/album/r1019545 |títulu=Zelda no Densetsu: Kaze no Tact
Original Game Soundtrack |editorial=Allmusic |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|grabación =
|género = [[Música de videoxuegos]]
|duración = 77:13 (discu unu)<br /> 76:56 (disco dos)
|discográfica = Scitron Dixital Content (Xapón)<ref name="xaponeses"/><br />Sony/Columbia (EE.UU)<ref name="américa"/>
|productor =
|compilador =
|calificación =
* [[Amazon.com]] {{Rating|5|5}}<ref name="single">{{Cita web |url=http://www.amazon.com/Legend-Zelda-Waker-Orixinal-Soundtrack/dp/B000BD768O |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Original Soundtrack |editorial=Amazon.com |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|certificación=
|posicionamiento =
|cronoloxía = les bandes sonores de ''[[The Legend of Zelda]]''
|anterior = Oracle of Seasons y Oracle of Ages<ref name="cronologia">{{Cita web |url=http://www.ostproject.co.cc/component/content/article/36-ost/173-the-minish-cap |títulu=The Legend of Zelda: The Minish Cap |editorial=Ostproject.co.cc |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.ostproject.co.cc/component/content/article/36-ost/173-the-minish-cap|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
|actual = The Wind Waker
|posterior = The Minish Cap<ref name="cronologia"/>
|añoA = 2001
|añoAc = 2003
|añoP = 2004
|misceláneo =
}}
Les temes musicales usaos en ''The Wind Waker'' fueron compuestos por [[Kenta Nagata]], [[Hajime Wakai]], [[Tōru Minegishi]] y [[Kōji Kondō]]. La [[Música de videoxuegos|banda sonora]] del xuegu, titulada ''Zelda no Densetsu ~Kaze no Takuto~ Original Sound Tracks'' (n'inglés: ''The Legend of Zelda - The Wind Waker Original Sound Tracks'') debutó nel mercáu xaponés el 19 de marzu de 2003,<ref name="xaponeses"/> ente qu'en Norteamérica llanzóse'l 31 de marzu del mesmu añu.<ref name="américa"/> La mesma salió a la venta nun paquete de dos discos que contién, en total, 133 cantares; dambos discos tienen, cada unu, una duración de 77 minutos aproximao, anque la diferencia anicia en que'l discu unu tien 73 melodíes, ente que'l segundu solamente tien 60.<ref>{{Cita web |url= http://www.zeldadungeon.net/Soundtracks-The%20Wind%20Waker%20Orixinal%20Soundtrack.php |títulu= The Wind Waker Original Soundtrack |obra= Zelda Dungeon |fechaaccesu= 10 de marzu de 2010 |idioma= inglés }}</ref> Adicionalmente, el compilatorio foi publicáu por Scitron Dixital Content en Xapón, y por [[Sony Music Entertainment|Sony]]/[[Columbia Records|Columbia]] en Norteamérica.<ref name="xaponeses"/><ref name="américa"/> Cabo añader que la música, compuesta dafechu de soníos [[MIDI]],<ref name="Escentral">{{Cita web |url= http://www.soundtrackcentral.com/cds/legendzeldatww_ost.htm |títulu=Legend of Zelda ~The Wind Waker~ Original Sound Tracks |obra= Soundtrackcentral.com |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> contién verdaderamente influencies irlandeses,<ref>{{Cita publicación |pub-periódica=[[Nintendo Power]] |títulu=Inside Zelda Part 4: Natural Rhythms of Hyrule |url=http://www.zelda.com/universe/game/twilightprincess/inside04.jsp |volume=195 |month=setiembre |añu=2005 |páxines= 56-58 |idioma=inglés |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140811172047/http://www.zelda.com/universe/game/twilightprincess/inside04.jsp |archivedate=2014-08-11 |fechaaccesu=2017-12-17 }}</ref> [[Música incaica|incaiques]] y [[Música andina|andines]],<ref>{{Cita web |url=http://www.destructoid.com/the-case-for-cute-why-wind-waker-is-the-best-zelda-ever-138602.phtml |títulu=The case for cute: Why Wind Waker is the best Zelda ever |editorial=Destructoid.com |fechaaccesu=9 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100811072955/http://www.destructoid.com/the-case-for-cute-why-wind-waker-is-the-best-zelda-ever-138602.phtml |fechaarchivu=2010-08-11 }}</ref> caracterizándose dellos cantares pola incorporación de soníos emitíos por una [[Uilleann pipes|gaita irlandesa]]. Dellos cantares de ''The Wind Waker'' apaecen tamién en ''[[Super Smash Bros. Brawl]]''.<ref name="SmashMusicList">{{Cita web |url=http://www.smashbros.com/en_us/music/music24_list.html |títulu=Full Song List with Secret Songs |editorial=Smashbros |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130509063631/http://www.smashbros.com/en_us/music/music24_list.html |fechaarchivu=2013-05-09 }}</ref> Tres el so llanzamientu, delles crítiques feches al ''soundtrack'' fueron na so mayoría negatives; por casu, un usuariu del sitiu web HonestGamers.com señaló: «L'aspeutu más decepcionante (amás de la brevedá de la misión principal, de xacíu) de ''The Wind Waker'' ye la so banda sonora mediocre no absoluto. Cuando xuego un títulu de ''Zelda'', espero dellos tonos estruendosos como los usaos nos impresionantes cuartones de ''A Link to the Past''. Pero ''The Wind Waker'' déxanos con un ambiente musical desaxeradamente nidiu y curtiu que reproduz la mesma música a lo llargo de toa'l cuartón, una y otra vez».<ref>{{Cita web |url=http://www.honestgamers.com/reviews/2630/The-Legend-of-Zelda-The-Wind-Waker.html |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker > User Review |editorial=HonestGamers.com |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> De la mesma, el sitiu especializáu Soundtrack Central resumió lo siguiente na so evaluación: «Los siguidores de ''Zelda'' tienen de sentise estimaos cola gran cantidá de vieyos tonos qu'acompañen a la más recién aventura de Link, sicasí pueden tener opiniones estremaes sobre'l restu del material [...] A les traces, ''The Legend of Zelda: The Wind Waker'' ye probablemente una de les bandes sonores más inusuales qu'escuchara n'enforma tiempu. Ye definitivamente distintu a lo qu'esperara, esto ye, non tan excéntrico como lo foi ''Majora's Mask'', y amás multifacéticu. Ye n'ocasiones estrañu, pero tamién ye formosu, non convencional, estrañu, impresionante - tou nun solu compilatorio».<ref name="Escentral"/>
{| class="collapsible collapsed" border="0" style="width:70%"
! style="width:14em; text-align:left" | '''Discu 1'''
! |
|-
| colspan="2" |
{| {{tablaguapa}} border="1" style="width:100%; margin-right:-1em;"
|-
! #
! Títulu en xaponés ''(romanización)''<ref name="OST">(19 de marzu de 2003). ''Zelda no Densetsu ~Kaze no Takuto~ Original Sound Tracks''. Scitron Dixital Contents Inc. SCDC-250.</ref>
! Títulu n'inglés
! Duración
|-
| 1.
| タイトル (''Taitoru'')
| Title
| 1:07
|-
| 2.
| メニューセレクト (''Menyū Serekuto'')
| Menu Select
| 0:57
|-
| 3.
| 勇者伝説 (''Yūsha Densetsu'')
| The Legendary Hero
| 3:33
|-
| 4.
| プロロ島 (''Puroro-Tō'')
| Outset Island
| 2:07
|-
| 5.
| 家の中 (''Ie no Naka'')
| Inside A House
| 1:01
|-
| 6.
| 爺さんの家 (''Jīsan no Uchi'')
| Grandma's House
| 0:57
|-
| 7.
| 剣術指南 (''Kenjutsu Shinan'')
| Fencing Instruction
| 1:01
|-
| 8.
| テリーショップ (''Terī Shoppu'')
| Beedle's Shop
| 1:16
|-
| 9.
| 大怪鳥襲来 (''Daikaichō Shūrai'')
| A Mysterious Giant Bird Attacks
| 0:40
|-
| 10.
| テトラ発見 (''Tetora Hakken'')
| Tetra Discovered
| 0:11
|-
| 11.
| プロロ島の森 (''Puroro-Tō no Mori'')
| The Forest of Outset Island
| 0:43
|-
| 12.
| ボコブリン飛来 (''Bokoburin Hirai'')
| Bokoblin Migration
| 0:10
|-
| 13.
| 戦闘 (''Sentō'')
| Battle
| 2:33
|-
| 14.
| テトラとの出会い (''Tetora to no Deai'')
| Encounter With Tetra
| 0:45
|-
| 15.
| アリル誘拐 (''Ariru Yūkai'')
| Aryll's Kidnapping
| 1:18
|-
| 16.
| おばあちゃん (''Obāchan'')
| Grandma
| 1:41
|-
| 17.
| 旅立ち (''Tabidachi'')
| Journey
| 0:52
|-
| 18.
| 海賊 (''Kaizoku'')
| Pirates
| 1:33
|-
| 19.
| 海賊船の中 (''Kaizokusen no Naka'')
| Inside the Pirate Ship
| 1:35
|-
| 20.
| 魔獣島侵入1 (''Majū-Tō Shin'nyū Wan'')
| Forsaken Fortress Invasion 1
| 1:00
|-
| 21.
| 魔獣島侵入2 (''Majū-Tō Shin'nyū Tsū'')
| Forsaken Fortress Invasion 2
| 0:42
|-
| 22.
| 魔獣島 (''Majū-Tō'')
| Forsaken Fortress
| 1:40
|-
| 23.
| 投獄 (''Tōgoku'')
| Imprisonment
| 0:04
|-
| 24.
| 妹との再会 (''Imōto to no Saikai'')
| Reunion with Sister
| 1:18
|-
| 25.
| 船との出会い1 (''Fune to no Deai Wan'')
| Rendezvous with the Ship 1
| 0:30
|-
| 26.
| 船との出会い2 (''Fune to no Deai Tsū'')
| Rendezvous With the Ship 2
| 1:18
|-
| 27.
| 船との出会い3 (''Fune to no Deai Surī'')
| Rendezvous With the Ship 3
| 1:15
|-
| 28.
| タウラ島 (''Taura-Tō'')
| Windfall Island
| 1:15
|-
| 29.
| クスリ屋 (''Kusuriya'')
| Zunari's Store
| 1:22
|-
| 30.
| 夜明け (''Yoake'')
| Dawn
| 0:22
|-
| 31.
| 大海原 (''Ōunabara'')
| Ocean
| 2:40
|-
| 32.
| 海上戦闘 (''Kaijō Sentō'')
| Maritime Battle
| 2:04
|-
| 33.
| 海上戦闘 その2 (''Kaijō Sentō Sono Tsū'')
| The Second Maritime Battle
| 1:25
|-
| 34.
| 宝箱ゲット (''Takarabako Getto'')
| Get Treasure Box
| 0:04
|-
| 35.
| 宝箱オープン (''Takarabako Ōpun'')
| Open Treasure Box
| 0:09
|-
| 36.
| アイテムゲット (''Aitemu Getto'')
| Get Item
| 0:04
|-
| 37.
| 小アイテムゲット (''Shō Aitemu Getto'')
| Get Small Item
| 0:04
|-
| 38.
| 竜の島 (''Ryū no Shima'')
| Dragon Roost Island
| 1:36
|-
| 39.
| 竜の山のほこら (''Ryū no Yama no Hokora'')
| Dragon Roost Cavern
| 1:24
|-
| 40.
| 中ボス (''Chū Bosu'')
| Mini-Boss
| 1:41
|-
| 41.
| ゲームオーバー (''Gēmu Ōbā'')
| Game Over
| 0:12
|-
| 42.
| ゴーマ出現 (''Gōma Shutsugen'')
| Gohma Appears
| 0:25
|-
| 43.
| ゴーマ戦前半 (''Gōma Ikusa Zenhan'')
| Gohma Battle First Half
| 1:30
|-
| 44.
| ゴーマ戦後半 (''Gōma Ikusa Kōhan'')
| Gohma Battle Second Half
| 1:13
|-
| 45.
| ボスクリアファンファーレ (''Bosu Kuria Fanfāre'')
| Boss Clear Fanfare
| 0:27
|-
| 46.
| ハートの器ゲット (''Hāto no Utsuwa Getto'')
| Get Heart Container
| 0:05
|-
| 47.
| 神珠ゲット (''Shinju Getto'')
| Get Orb
| 0:05
|-
| 48.
| 風の唄 (タクト) (''Kaze no Uta (Takuto)'')
| Wind's Requiem (Baton)
| 0:07
|-
| 49.
| 風の唄 (''Kaze no Uta'')
| Wind's Requiem
| 0:06
|-
| 50.
| タクトの唄ゲット (''Takuto no Uta Getto'')
| Get Baton Song
| 0:05
|-
| 51.
| ヨットゲーム (''Yotto Gēmu'')
| Yacht Game
| 1:25
|-
| 52.
| ヨットゲームゴール (''Yotto Gēmu Gōru'')
| Yacht Game Goal
| 0:34
|-
| 53.
| ヨットゲーム失敗 (''Yotto Gēmu Shippai'')
| Yacht Game Failure
| 0:12
|-
| 54.
| 昼夜の唄 (タクト) (''Chūyá no Uta (Takuto)'')
| Song of Passing (Baton)
| 0:07
|-
| 55.
| 昼夜の唄 (''Chūyá no Uta'')
| Song of Passing
| 0:05
|-
| 56.
| 森の島 (''Mori no Shima'')
| Forest Haven
| 2:12
|-
| 57.
| 森の島の中 (''Mori no Shima no Naka'')
| Inside Forest Haven
| 1:30
|-
| 58.
| デクの樹様の危機 (''Deku no Ki-sama no Kiki'')
| The Deku Tree's Crisis
| 0:17
|-
| 59.
| デクの樹様とコログ (''Deku no Ki-sama to Korogu'')
| The Deku Tree and the Koroks
| 2:34
|-
| 60.
| 禁断の森 (''Kindan no Mori'')
| Forbidden Woods
| 2:10
|-
| 61.
| カーレ・デモス出現 (''Kāre Demosu Shutsugen'')
| Kalle Demos Appears
| 0:28
|-
| 62.
| カーレ・デモス (''Kāre Demosu'')
| Kalle Demos
| 1:28
|-
| 63.
| 森の儀式 (''Mori no Gishiki'')
| Ceremony in the Woods
| 2:11
|-
| 64.
| 来年の儀式の曲 (''Rainen no Gishiki no Kyoku'')
| Song Of The New Year's Ceremony
| 0:29
|-
| 65.
| 呪われた大海原 (''Norowareta Ōunabara'')
| The Great Sía Is Cursed
| 1:32
|-
| 66.
| 聖なるほこら (''Seinaru Hokora'')
| Sacred Shrine
| 1:34
|-
| 67.
| ジャブー (''Jabū'')
| Jabun
| 1:20
|-
| 68.
| 神の塔出現 (''Kami no Tō Shutsugen'')
| Tower of the Gods Appears
| 0:55
|-
| 69.
| 神の塔 (''Kami no Tō'')
| Tower of the Gods
| 2:05
|-
| 70.
| 操りの唄 (タクト) (''Ayatsuri no Uta (Takuto)'')
| Command Melody (Baton)
| 0:07
|-
| 71.
| ゴードン出現 (''Gōdon Shutsugen'')
| Gohdan Appears
| 0:39
|-
| 72.
| ゴードン (''Gōdon'')
| Gohdan
| 2:14
|-
| 73.
| ハイラルへ (''Hairaru he'')
| To Hyrule
| 1:05
|}
|}
{| class="collapsible collapsed" border="0" style="width:70%"
! style="width:14em; text-align:left" | '''Discu 2'''
! |
|-
| colspan="2" |
{| {{tablaguapa}} border="1" style="width:100%; margin-right:-1em;"
|-
! #
! Títulu en xaponés ''(romanización)''<ref name="OST"/>
! Títulu n'inglés
! Duración
|-
| 1.
| 封印されたハイラル城 (''Fūin Sareta Hairaru-Jō'')
| Sealed Hyrule Castle
| 1:25
|-
| 2.
| マスターソードゲット (''Masutā Sōdo Getto'')
| Get Master Sword
| 0:11
|-
| 3.
| ハイラル城 (''Hairaru-Jō'')
| Hyrule Castle
| 2:07
|-
| 4.
| ファントムガノン (''Fantomu Ganon'')
| Phantom Ganon
| 2:27
|-
| 5.
| アリル救出1 (''Ariru Kyūshutsu Wan'')
| Aryll's Rescue 1
| 0:21
|-
| 6.
| アリル救出2 (''Ariru Kyūshutsu Tsū'')
| Aryll's Rescue 2
| 0:08
|-
| 7.
| アリル救出3 (''Ariru Kyūshutsu Surī'')
| Aryll's Rescue 3
| 0:30
|-
| 8.
| アリル救出4 (''Ariru Kyūshutsu Fō'')
| Aryll's Rescue 4
| 0:45
|-
| 9.
| アリル救出5 (''Ariru Kyūshutsu Faibu'')
| Aryll's Rescue 5
| 0:16
|-
| 10.
| 魔獣島の塔 (''Majū-Tō no Tō'')
| The Tower Of Forsaken Fortress
| 1:12
|-
| 11.
| ジークロック出現 (''Jīkurokku Shutsugen'')
| Helmaroc King Appears
| 0:22
|-
| 12.
| ジークロック (''Jīkurokku'')
| Helmaroc King
| 2:30
|-
| 13.
| 魔獣島のガノンドロフ (''Majū-Tō no Ganondorofu'')
| Ganondorf On Forsaken Fortress
| 3:55
|-
| 14.
| 不思議な石の正体 (''Fushigi na Ishi no Shōtai'')
| The Miracle Stone Shows One's True Nature
| 0:34
|-
| 15.
| ハイラル王登場 (''Hairaru-Ō Tōjō'')
| Hyrule King Appears
| 1:37
|-
| 16.
| ゼルダ覚醒 (''Zeruda Kakusei'')
| Zelda's Awakening
| 0:33
|-
| 17.
| ゼルダ姫のテーマ (''Zeruda-Hime no Tēma'')
| Princess Zelda's Theme
| 0:59
|-
| 18.
| 疾風の唄 (タクト) (''Shippū no Uta (Takuto)'')
| Ballad of Gales (Baton)
| 0:07
|-
| 19.
| 疾風の唄 (タクト) (''Shippū no Uta'')
| Ballad of Gales
| 0:12
|-
| 20.
| 妖精の泉 (''Yōsei no Izumi'')
| Fairy Spring
| 1:08
|-
| 21.
| 妖精の女王 (''Yōsei no Joō'')
| The Fairy Queen
| 0:44
|-
| 22.
| ダンジョン (''Danjon'')
| Dungeon
| 1:31
|-
| 23.
| 地神の唄 (タクト) (''Jishin no Uta (Takuto)'')
| Earth God's Lyric (Baton)
| 0:08
|-
| 24.
| 賢者ラルト (''Kenja Raruto'')
| Sage Laruto
| 1:14
|-
| 25.
| メドリ覚醒 (''Medori Kakusei'')
| Medli's Awakening
| 1:43
|-
| 26.
| 地神の唄 (''Jishin no Uta'')
| Earth God's Lyric
| 0:22
|-
| 27.
| 大地の神殿 (''Daichi no Shinden'')
| Earth Temple |
2:08
|-
| 28.
| ジャイ・ハーラ出現 (''Jai Hāra Shutsugen'')
| Jalhalla Appears
| 0:22
|-
| 29.
| ジャイ・ハーラ (''Jai Hāra'')
| Jalhalla
| 1:13
|-
| 30.
| メドリ祈祷 (''Medori Kitō'')
| Medli's Prayer
| 0:44
|-
| 31.
| 風神の唄 (タクト) (''Fūjin no Uta (Takuto)'')
| Wind God's Aria (Baton)
| 0:09
|-
| 32.
| 賢者フォド (''Kenja Fodo'')
| Sage Fado
| 1:20
|-
| 33.
| マコレ覚醒 (''Makore Kakusei'')
| Makar's Awakening
| 0:30
|-
| 34.
| 風神の唄 (''Fūjin no Uta'')
| Wind God's Aria |
0:15
|-
| 35.
| 風の神殿 (''Kaze no Shinden'')
| Wind Temple |
1:48
|-
| 36.
| モルド・ゲイラ出現 (''Morudo Geira Shutsugen'')
| Molgera Appears
| 0:51
|-
| 37.
| モルド・ゲイラ (''Morudo Geira'')
| Molgera
| 2:36
|-
| 38.
| マコレ祈祷 (''Makore Kitō'')
| Makar's Prayer
| 0:31
|-
| 39.
| 風の勇者 (''Kaze no Yūsha'')
| Hero of the Wind
| 1:26
|-
| 40.
| ガノン城 (''Ganon-Jō'')
| Ganon's Castle
| 1:29
|-
| 41.
| ゴーマ前半 (2度目) (''Gōma Zenhan (Nidome)'')
| Gohma First Half (2nd Time)
| 1:27
|-
| 42.
| ゴーマ後半 (2度目) (''Gōma Kōhan (Nidome)'')
| Gohma Second Half (2nd Time)
| 1:12
|-
| 43.
| カーレ・デモス (2度目) (''Kāre Demosu (Nidome)'')
| Kalle Demos (2nd Time)
| 1:28
|-
| 44.
| ジャイ・ハーラ (2度目) (''Jai Hāra (Nidome)'')
| Jalhalla (2nd Time)
| 1:19
|-
| 45.
| モルド・ゲイラ (2度目) (''Morudo Geira (Nidome)'')
| Molgera (2nd Time)
| 2:36
|-
| 46.
| 迷いの部屋 (''Mayoi no Heya'')
| Illusionary Room
| 1:30
|-
| 47.
| クグツガノン戦前 (''Kugutsu Ganon Senzen'')
| Puppet Ganon First Half
| 0:56
|-
| 48.
| クグツガノン (クグツモード) (''Kugutsu Ganon (Kugutsu Mōdo)'')
| Puppet Ganon (Puppet Mode)
| 1:51
|-
| 49.
| クグツガノン変身 (''Kugutsu Ganon Henshin'')
| Puppet Ganon (Transformation)
| 0:22
|-
| 50.
| クグツガノン (クモモード) (''Kugutsu Ganon (Kumo Mōdo)'')
| Puppet Ganon (Spider Mode)
| 1:21
|-
| 51.
| クグツガノン (虫モード) (''Kugutsu Ganon (Mushi Mōdo)'')
| Puppet Ganon (Snake Mode)
| 1:36
|-
| 52.
| クグツガノン戦後 (''Kugutsu Ganon Sengo'')
| Puppet Ganon Second Half
| 0:44
|-
| 53.
| ガノンドロフ戦前 (''Ganondorofu Senzen'')
| Ganondorf Battle First Half
| 1:27
|-
| 54.
| ガノンドロフ戦 (''Ganondorofu Ikusa'')
| Ganondorf Battle
| 2:23
|-
| 55.
| ハイラル王との別れ (''Hairaru-Ō to no Wakare'')
| Farewell Hyrule King
| 2:17
|-
| 56.
| エンディング (''Endingu'')
| Ending
| 1:05
|-
| 57.
| スタッフクレジット (''Sutaffu Kurejitto'')
| Staff Credits
| 5:26
|-
| 58.
| エピローグ (''Epirōgu'')
| Epilogue
| 0:56
|-
| 59.
| アリルのテーマ (''Ariru no Tēma'')
| Aryll's Theme
| 1:37
|-
| 60.
| ゲームデモ (''Gēmu Demo'')
| Game Demo
| 2:31
|}
|}
=== Mercadéu y mandáu ===
El 22 de payares de 2002, por aciu una actualización nel sitiu web xaponés de ''Kaze no Takuto'' (n'inglés: ''The Wind Waker''), revelar per Internet qu'un discu bonus d'edición especial taba siendo ufiertáu a manera de pre-venta pa los veceros.<ref>{{Cita web |títulu=More Zelda for Japan |editorial=IGN |fecha=22 de payares de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/378/378378p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Esti discu pa GameCube, disponible solamente na pre-venta, contenía una [[Emulador|versión emulada]] de ''[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time|Ocarina of Time]]'' y ''Ura Zelda'', esta postrera una espansión pa ''Ocarina of Time'' qu'incorpora cambeos en dellos cuartones del títulu orixinal según otros cambeos menores que, nel so momentu, nun pudieron ser añadíos a la versión final debíu al fracasu comercial del sistema [[Nintendo Disk Drive 64|Nintendo 64DD]],<ref>{{Cita web |títulu=Nintendo 64DD |editorial=Giantbomb.com |url=http://www.giantbomb.com/nintendo-64dd/60-101/ |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> que nunca foi llanzáu fora de Xapón.<ref>{{Cita web |títulu=NUS - Nintendo 64 |editorial=Maru-chang.com |url=http://maru-chang.com/hard/nus/english.htm |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> El 4 d'avientu, esta mesma promoción ufiertar a los veceros del continente americanu, namái que pal so comercialización nesta rexón la versión ''Ura Zelda'' convertir en ''[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time Master Quest|Ocarina of Time: Master Quest]]''.<ref>{{Cita web |títulu=Zelda. Bonus Disc Coming to US |editorial=IGN |fecha=4 d'avientu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/379/379346p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> En dellos establecimientos, los vendedores cometieron l'error d'agasayar los discos bonus y depués dexa-y a los sos veceros atayar los sos pre-órdenes ensin torna-yos a éstos el discu. Col fin d'evitar esta situación, n'Europa incluyéronse dichos discos nun estoxu de dos discos, acompañaos de ''The Wind Waker''.<ref>{{Cita web |títulu=Limited Edition Zelda in Europe |editorial=IGN |fecha=15 d'abril de 2003 |url=http://cube.ign.com/articles/393/393625p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> D'alcuerdu a informes ellaboraos por Nintendo, pa mediaos de marzu de 2002 habíense pre-vendíu hasta 500 000 copies de ''The Wind Waker'', colo cual superó en cifres de pre-venta al xuegu ''[[Grand Theft Auto: Vice City]]'', qu'ostentara dichu récor primeramente; en pallabres de George Harrison, vicepresidente de ''marketing'' y comunicaciones de Nintendo of America: «Dada la historia de la serie ''Zelda'', esperábamos un enorme interés, asina que esto solidifica non yá el fenómenu creciente sinón tamién l'atracción de los xugadores polos personaxes y la historia [...] ''The Legend of Zelda: The Wind Waker'' ye una [[aplicación asesina]] que va mover ''hardware'' [''sic'']».<ref>{{Cita web |títulu= The Wind Waker sets preorder records |editorial=Gamespot.com |fecha=12 de marzu de 2003 |url=http://www.gamespot.com/gamecube/adventure/legendofzeldathewindwaker/news.html?sid=2912648 |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Un par de selmanes dempués, les pre-ventes superaron les 600 000 copies del mesmu.<ref>{{Cita web |títulu= Nintendo ships The Wind Waker |editorial=Gamespot.com |fecha=25 de marzu de 2003 |url=http://www.gamespot.com/news/6023895.html |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
Díes antes del estrenu de ''The Wind Waker'', circularon dellos [[Cartelu|afiches]] que promocionaben la nueva entrega de ''The Legend of Zelda'', según anuncios n'Internet, concursos llevaos a cabu nel continente européu y locales xaponeses con publicidá relativo al xuegu, que inclusive cuntaben con una máquina recreativa onde podía xugase una ''demo'' interactiva de ''The Wind Waker'' y que fueron tou un ésitu en dichu país.<ref name="publicidá">{{Cita web |títulu= The Wind Waker - Publicity |editorial=Zeldauniverse.net |fecha=6 d'abril de 2003 |url=http://www.zeldauniverse.net/zelda/the-wind-waker/tww-publicity/ |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.zeldauniverse.net/zelda/the-wind-waker/tww-publicity/|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> Cabo señalase que pal so estrenu n'Europa, el 3 de mayu de 2003, Nintendo destinó un presupuestu de 5 millones [[Euru|EUR]] solamente pa la campaña promocional del xuegu, qu'incluyó anuncios televisivos —con una duración de 30 segundos, tresmitíos por canales como [[Nickelodeon]], [[Cartoon Network (Estaos Xuníos)|Cartoon Network]], [[Fox Kids]], GMTV & [[Independent Television (ITV)|ITV]]— ya impresos —en revistes especializaes en videoxuegos por un total de dos meses—, publicidá per Internet —que llevó a la creación d'un [[micrositio]]— y sets d'edición llindada a la venta con dos discos xunto con una consola GameCube en color platiáu.<ref name="publicidadEUR">{{Cita web |títulu=Wind Waker Blows Europe Away |editorial=Videogamesdaily.com |fecha=15 d'abril de 2003 |url=http://archive.videogamesdaily.com/news/200304/010.asp |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Na temporada navidiega de 2002, distribuyóse un [[Tráiler (cine)|tráiler]] tantu en dellos cines como na televisión estauxunidenses, qu'amosaba a una moza que falaba alrodiu de la lleenda de Hyrule y dicía testualmente:
{{cita|Na tierra de Hyrule, el vientu marmulla una lleenda, una lleenda que cunta sobre un neñu que se convierte n'home, él viaxaba hasta les llendes de la tierra, desafiando a les fuercies de la naturaleza, poniendo a prueba les llendes de la so propia voluntá, tou p'algamar el so destín, lo cual ye, sobre toles coses, salvame... a mi.|Fragmentu del comercial exhibíu orixinalmente en cines y televisión estauxunidenses en 2002.<ref name="publicidá"/><ref name="publicidadlatina">{{Cita web |títulu= The Legend of Zelda The Wind Waker (comercial de TV p'América Llatina) |editorial=YouTube |fecha=7 de xineru de 2009 |url=http://www.youtube.com/watch?v=jrubZQvagJs |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2010}}</ref>}}
[[Ficheru:Link u zelda.jpg|thumb|right|250px|''The Wind Waker'' foi'l décimu xuegu llanzáu a la venta de la serie ''[[The Legend of Zelda]]''. Anque'l so diseñu gráficu foi llargamente criticáu nun entamu pola prensa, el [[motor de xuegu]] foi usáu parcialmente en ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess|Twilight Princess]]'', que cunta con un estilu más realista a nivel visual. Na imaxe, ''[[cosplay]]'' de ''Twilight Princess'', en 2009, de Link y la Princesa Zelda.]]
El 17 de payares de 2003, Nintendo llanzó una nueva promoción pa GameCube qu'incluyía a ''[[The Legend of Zelda: Collector's Edition]]'', un discu compilatorio que contenía les versiones emulaes de ''[[The Legend of Zelda (videoxuegu)|The Legend of Zelda]]'', ''[[Zelda II: The Adventure of Link|The Adventure of Link]]'', ''Ocarina of Time'' y ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask|Majora's Mask]]'', según una ''demo'' interactiva de 20 minutos de duración de ''The Wind Waker'' y dos carauterístiques adicionales de curtia duración, amás d'una consola y un controlador de color platiáu.<ref>{{Cita web |títulu=THE LEGEND OF ZELDA COLLECTOR'S EDITION BUNDLE |editorial=Samurainintendo.com |url=http://samurainintendo.com/system/bundles.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> N'Europa, un set similar tuvo disponible en mayu de 2003, anque ésti nun contenía los xuegos ''The Legend of Zelda'', ''The Adventure of Link'' nin ''Majora's Mask''.<ref>{{Cita web |títulu=UK to get Zelda Wind Waker bundle |editorial=Gamespaper |fecha=2 d'abril de 2003 |url=http://www.gamespaper.com/news/UKtogetZeldaWindWakerbun.shtml |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080517133458/http://www.gamespaper.com/news/UKtogetZeldaWindWakerbun.shtml |fechaarchivu=2008-05-17 }}</ref> El discu compilatorio tamién s'ufiertó a manera d'agasayo p'aquellos veceros que rexistraben una consola GameCube y dos xuegos nel sitiu web de Nintendo, o que se suscribíen o anovaben una suscripción a la revista ''[[Nintendo Power]]''.<ref>{{Cita web |títulu=Zelda Bundle at $99 |editorial=IGN |fecha=4 de payares de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/457/457897p1.html |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> En 2004, Nintendo empezó a distribuyir copies de ''The Wind Waker'' marcaes cola etiqueta publicitaria [[Player's Choice]] n'Estaos Xuníos, y lo mesmo fixo n'Europa a partir d'ochobre d'esi añu.<ref name="creditos"/> Meses dempués, en 2005, salió a la venta por un tiempu llindáu n'Estaos Xuníos un paquete que contenía dos discos: unu de ''The Wind Waker'' y l'otru de ''[[Metroid Prime]]''.<ref>{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker / Metroid Prime |editorial=Samurainintendo.com |url=http://www.mobygames.com/game/legend-of-zelda-the-wind-waker-metroid-prime |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
''[[The Legend of Zelda: Phantom Hourglass]]'', la continuación direuta de ''The Wind Waker'' y que cunta con un estilu gráficu bien paecíu, foi llanzada pa la portátil [[Nintendo DS]] en 2007. Nésta, Link salea pel Gran Mar xunto a Tetra y los sos pirates, pero ambos dixebrar tres atopase con un [[barcu pantasma]]. El direutor de ''Phantom Hourglass'', [[Eiji Aonuma]], creó la secuela de ''The Wind Waker'' por cuenta del so deséu de siguir col estilu visual d'esti postreru.<ref>{{Cita web |url=http://www.gamernode.com/News/3289-E3-07-The-Direutor-Phantom-Hourglass-and-Zeldas-Future/index.html |títulu=E3 '07: The Director, Phantom Hourglass and Zelda's Future |editorial=Gamernode |fecha=13 de xunetu de 2007 |nome=Steve |apellíu=Wysowski |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamernode.com/News/3289-E3-07-The-Direutor-Phantom-Hourglass-and-Zeldas-Future/index.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> Coles mesmes, una versión modificada del [[Motor de videoxuegu motor de xuegu]] usáu en ''The Wind Waker'' utilizar en ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess]]'',<ref>{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/513/513962p1.html |títulu=E3 2004: New Legend of Zelda Details |editorial=IGN |fecha=12 de mayu de 2004 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> llanzáu en 2006. Magar esti postreru usa un estilu visual más realista, caltién dellos elementos típicos de la téunica ''cel shading''.
Nel xuegu ''[[Super Smash Bros. Brawl]]'' hai un segundu [[personaxe xugador]] basáu en Link llamáu Toon Link, que ye idénticu al protagonista de ''The Wind Waker'', y inclusive tien delles de les armes qu'utiliza la versión más adulta de Link.<ref>{{Cita web |url=http://www.smashbros.com/en_us/characters/hidden11.html |títulu=Toon Link |editorial=Smashbros |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |fecha=28 de marzu de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080408060914/http://www.smashbros.com/en_us/characters/hidden11.html |fechaarchivu=2008-04-08 }}</ref> Otru material basáu en ''The Wind Waker'' ya incorporáu en ''Super Smash Bros. Brawl'' inclúi trofeos,<ref>{{Cita web |url=http://www.smashbros.com/en_us/gamemode/various/various36_list.html |títulu=Trophy List |editorial=Smashbros |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090822070906/http://www.smashbros.com/en_us/gamemode/various/various36_list.html |fechaarchivu=2009-08-22 }}</ref> [[pegatina|pegatines]],<ref>{{Cita web |url=http://www.smashbros.com/en_us/gamemode/various/various37_list.html |títulu=Sticker List |editorial=Smashbros |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121101032553/http://www.smashbros.com/en_us/gamemode/various/various37_list.html |fechaarchivu=2012-11-01 }}</ref> música<ref name=SmashMusicList/> y un escenariu animáu, de forma parcial cola téunica ''cel shading'', reminiscente d'unu de los barcos pirata qu'apaez nel xuegu.<ref>{{Cita web |url=http://www.smashbros.com/en_us/stages/stage34.html |títulu=Pirate Ship |editorial=Smashbros |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2010 |fecha=1 d'abril de 2008 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080409015418/http://www.smashbros.com/en_us/stages/stage34.html |fechaarchivu=2008-04-09 }}</ref> Cabo señalase que, a pesar de que'l xuegu debutó nel so país d'orixe meses antes de la so llegada a Norteamérica, nun se fixeron munchos cambeos significativos ente una versión o la otra. Asina, les úniques diferencies perceptibles son los allugamientos de dellos oxetos como Pieces de Corazón o cartes de navegación.
== Receición ==
=== Comercial ===
Tres el so estrenu, ''The Wind Waker'' tuvo un gran ésitu comercial, al impulsar les ventes de la consola GameCube,<ref>{{Cita web |títulu=Zelda Sells 400,000 |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=18 de febreru de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/380/380789p1.html |fechaaccesu=24 de xineru de 2006 |idioma=inglés}}</ref> y convertise na campaña de pre-venta más esitosa en tola historia de Nintendo coles sos 560 000 copies pre-ordenaes polos veceros —inclusive, axudicóse'l [[Llibru Guinness de los récores|récor Guinness]] como'l xuegu más pre-vendíu de tolos tiempos en 2004, superando con ello al so predecesor ''Ocarina of Time'', que tuviera más de 250 000 pre-ventes na so dómina—.<ref>{{Cita web |títulu=Wind Waker Tops 560,000 Pre-Orders |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=12 de marzu de 2003 |url=http://cube.ign.com/articles/389/389019p1.html |fechaaccesu=24 de xineru de 2006 |idioma=inglés}}</ref><ref>{{Cita web |títulu=Guinness World Records: Computer Games (Console systems and games included) |editorial=Zelda Universe |fecha=8 d'abril de 2003 |url=http://www.zeldauniverse.net/forums/xeneral-gaming/1486-guinness-world-records-computer-games-console-systems-and-games-included.html |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés }}</ref> Na so primer selmana a la venta en Xapón, vender hasta 362 811 copies de ''The Wind Waker''; finalmente, tres un periodu inicial de 20 selmanes (aproximao, 5 meses) nel mercáu, comercializáronse un total de 885 536 en dicha rexón.<ref>{{Cita web |url=http://www.vgchartz.com/game.php?id=2400 |títulu=Weekly sales history for The Legend of Zelda: The Wind Waker (GC) |editorial=Vgchartz.com |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés }}</ref> A la fin, saber con certidume que se vendieron hasta 3,07 millones d'unidaes de ''The Wind Waker'' en tol mundu,<ref name="ventasen">{{Cita web |url=http://www.rpgamer.com/news/japan/rp033104.html |títulu=Xenogears vs. Tetris |editorial=Rpgamer.com |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130202170610/http://www.rpgamer.com/news/japan/rp033104.html |fechaarchivu=2013-02-02 }}</ref> convirtiéndose nel cuartu títulu más comercializáu pa GameCube, siendo superáu namái por ''[[Super Smash Bros. Melee]]'' (7,9 millones),<ref>{{Cita noticia |url=http://www.nintendo.com/whatsnew/detail/1o0FthaPxTSSeJelWm4Jt8TI0VJlTt5j |títulu=At Long Last, Nintendo Proclaims: Let the Brawls Begin on Wii! |editorial=[[Nintendo]] |fecha=10 de marzu de 2008 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> ''[[Mario Kart: Double Dash!!]]'' (7 millones)<ref>{{Cita web |títulu=Guinness pours out its Top 50 Games of All Time |url=http://www.joystiq.com/2009/02/26/guinness-pours-out-its-top-50-games-of-all-time/ |editorial=[[Joystiq]] |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |apellíu=Ransom-Wiley |nome=James |fecha=26 de febreru de 2009 |idioma=inglés}}</ref> y ''[[Super Mario Sunshine]]'' (5,5 millones).<ref>{{Cita web |url=http://gamasutra.com/features/20060804/boutros_08.shtml |títulu=Super Mario Sunshine |obra=A Detailed Cross-Examination of Yesterday and Today's Best-Selling Platform Games |fecha=4 d'agostu de 2006 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |editorial=[[Gamasutra]] |nome=Daniel |apellíu=Boutros |páxina=8 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100228201843/http://www.gamasutra.com/features/20060804/boutros_08.shtml |fechaarchivu=2010-02-28 }}</ref>
Nuna entrevista realizada por [[GameSpot]] a Aonuma, direutor de ''The Wind Waker'', ésti señaló que, por cuenta de les baxes ventes del xuegu nel so país d'orixe (Xapón) —ye importante sorrayar que l'ésitu comercial del títulu deber a la so bona receición n'Europa y Norteamérica—, debíu presumiblemente a un enclín temporal nel mercáu na que l'interés nos videoxuegos diba escayendo nel consumidor, «casi fai que fuera ésti'l títulu que concluyiría la serie ''The Legend of Zelda''». Esta foi la razón primordial pola cual los responsables de ''Zelda'' decidieron faer un nuevu xuegu con un diseñu más realista, que acabaría siendo ''[[The Legend of Zelda: Twilight Princess|Twilight Princess]]'', teniendo como oxetivu principal el mercáu estauxunidense que, a diferencia del xaponés, taba nun nivel muncho más estable tocantes a la industria de los videoxuegos refierse.<ref name="akilled"/>
=== Crítica ===
==== Estaos Xuníos ya Inglaterra ====
{{Crítica de videoxuegu |rev1
= [[1UP.com]]
|rev1Score = A+<ref>{{Cita web |url=http://www.1up.com/do/reviewPage?cId=3102825 |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=1up.com |nome=Greg |apellíu=S. |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://archive.today/20120703140920/http://www.1up.com/do/reviewPage?cId=3102825 |fechaarchivu=2012-07-03 }}</ref>
|rev2 = TopTenReviews
|rev2Score = 3,86 sobre 4<ref>{{Cita web |url=http://games.toptenreviews.com/reviews/g28909.htm |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=Toptenreviews.com |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|rev3 = Vandal
|rev3Score = 9,8 sobre 10<ref>{{Cita web |url=http://www.vandal.net/analisis/gcn/the-legend-of-zelda-the-wind-waker/1 |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=Vandal.net |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010}}</ref>
|Fam = 40 sobre 40<ref name="Famitsu" />
|GI = 10 sobre 10<ref>{{Cita web |url=http://www.gameinformer.com/Games/Review/200304/R03.0731.1638.23684.htm |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker review |editorial=[[Game Informer]] |nome=Andrew |apellíu=Reiner |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20040327070114/http://www.gameinformer.com/Games/Review/200304/R03.0731.1638.23684.htm |fechaarchivu=2004-03-27 }}</ref>
|GSpot = 9,3<ref name="GameSpot"/>
|GSpy = {{Rating|5|5}}<ref>{{Cita web |url=http://cube.gamespy.com/gamecube/the-legend-of-zelda-the-wind-waker/5705p1.html |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=GameSpy |nome=Bryn |apellíu=Williams |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|IGN = 9,6 sobre 10<ref name="IGNreview">{{Cita web |apellíu=Casamassina |nome=Matt |títulu=Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=21 de marzu de 2003 |url=http://cube.ign.com/articles/390/390314p1.html |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|Meri = 9,5 - Escelente<ref>{{Cita web |títulu=Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=Meristation |fecha=21 d'abril de 2003 |url=http://www.meristation.com/v3/des_analisis.php?pic=GC&idj=3179&pes=1&id=3746 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100928195606/http://www.meristation.com/v3/des_analisis.php?pic=GC&idj=3179&pes=1&id=3746 |fechaarchivu=2010-09-28 }}</ref>
|NP = {{Rating|5|5}}<ref>{{Cita publicación | mes=abril |añu=2003 |títulu=Now Playing |publicación=[[Nintendo Power]] |volume=167 |páxines= 132 |idioma=inglés}}</ref>
|MC = 96% (80 reseñes)<ref name="esoes">{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Reviews |editorial=[[Metacritic]] |url=http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/legendofzeldathewindwaker |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080502180551/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/legendofzeldathewindwaker |fechaarchivu=2008-05-02 }}</ref>
|GR = 95%<ref name="ranking">{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Reviews |editorial=[[GameRankings]] |url=http://www.gamerankings.com/htmlpages2/469050.asp |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
|award1 = Videoxuegu del añu (2003) - [[GameSpot]]<ref>{{Cita web |títulu=GameSpot's 2003 Game of the Year |editorial=[[GameSpot]] |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/all/bestof2003/day6_2.html |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/gamespot/features/all/bestof2003/day6_2.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
}}
En términos xenerales, la décima entrega de ''The Legend of Zelda'' llogró bones crítiques per parte de la prensa y los medios especializaos n'Internet.<ref name="esoes"/><ref name="ranking"/> Ésta ocupa'l cuartu puestu nun llistáu compuestu por quince videoxuegos, y ellaboráu pola revista ''[[Famitsu]]'', onde tán arrexuntaos los xuegos virtuales con puntuaciones perfectes per parte de la publicación, a pesar de que'l títulu mentáu foi criticáu en ciertos aspeutos como l'ausencia de material inédito, un precedente establecíu por ''Ocarina of Time'' (qu'amás foi'l primeru de ''The Legend of Zelda'' en tener gráficos en 3D).<ref name="Famitsu">{{Cita web |títulu=Zelda Scores Big |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=11 d'avientu de 2002 |url=http://cube.ign.com/articles/380/380007p1.html |fechaaccesu=7 de marzu de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Dellos especialistes atalantaron que, en dellos detalles venceyaos cola interactividad, ''The Wind Waker'' guarda delles semeyances con ''Ocarina of Time'', lo cual ye un aspeutu favorable. Amás, emponderaron l'estilu gráficu de ''cel shading'', que primeramente fuera oxetu de crítiques negatives. Ello ye que les reacciones de los fanáticos de ''Zelda'', producíes inclusive un añu antes del debú de ''The Wind Waker'' (nel eventu Space World 2001), son equiparables a los discutinios qu'amenaron otros xuegos anteriores de la serie, específicamente les entregues ''[[Zelda II: The Adventure of Link|The Adventure of Link]]'' y ''[[The Legend of Zelda: Majora's Mask|Majora's Mask]]'', al momentu de ser exhibíos per primer vegada al públicu.<ref>{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Second Opinion |editorial=Gamecritics.com |fecha=8 d'abril de 2003 |url=http://www.gamecritics.com/zelda-wind-waker/review2 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Nel sitiu web [[Metacritic]], sobre la base d'un total de 80 evaluaciones arrexuntaes de diverses fontes especialistes na [[industria de los videoxuegos]], el xuegu llogró un porcentaxe permediu de 96 sobre 100%, colo que llogró la certificación d'aclamación universal» per parte de la crítica, una especie de distinción fecha a los xuegos coles puntuaciones más altes.<ref name="esoes"/> Ende mesmu, un total de 27 publicaciones y sitiu web n'[[Idioma inglés|inglés]] diéron-y a ''The Wind Waker'' una nota perfecta de 100 sobre 100; ente estos, atópense ''GamePro'', [[Eurogamer]], ''[[Nintendo Power]]'', ''[[Entertainment Weekly]]'' y [[Yahoo!|Yahoo! Games]].<ref name="esoes"/>
''GamePro'' catalogó al xuegu como «una combinación d'arte vivo y interactividad perpetua»;<ref name="GameProreview">{{Cita web |apellíu=Dingo |nome=Star |títulu=GameCube/Review/The Legend of Zelda: The Wind Waker |editorial=[[GamePro]] |fecha=21 de marzu de 2003 |url=http://www.gamepro.com/article/reviews/28620/the-legend-of-zelda-the-wind-waker/ |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> ente qu'[[IGN (sitiu web)|IGN]], a manera d'encamientu, plantegó a los xugadores que s'escaezan de que ''Wind Waker'' lluz totalmente distintu a ''Ocarina of Time'', yá que 'dambos son dos xuegos bien distintos ente sí'».<ref name="IGNreview"/> La publicación ''Nintendo Power'' añadió na so reseña, fecha n'abril de 2003: «''The Wind Waker'' detalla claramente la clasificación de cinco estrelles. Los controles y los acertijos son estupendos. La historia ye dramática, risondera y, n'ocasiones, conmovedora, ente que l'estilu gráficu nun ye menos qu'un aspeutu impresionante».<ref name="esoes"/> De la mesma, ''Entertainment Weekly'' emponderó los gráficos del interactivo al calificar los personaxes como «apinaos de personalidá y dafechu espresivos», a diferencia d'otros xuegos con estilu visual más realista.<ref name="esoes"/> Adicionalmente, ''The Wind Waker'' llogró delles reconocencies nel rubro de «Excelencia n'artes visuales» dau pola ceremonia [[Game Developers Choice Awards]] de 2004,<ref>{{Cita web |títulu=Game Developer Choice Awards Archive/Visual Arts |editorial=gamechoiceawards.com |url=http://www.gamechoiceawards.com/archive/visualarts.htm |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060211053229/http://www.gamechoiceawards.com/archive/visualarts.htm |fechaarchivu=2006-02-11 }}</ref> según una distinción na categoría de «Llogru sobresaliente en direición artística», per parte de la [[Interactive Achievement Awards]], na so séptima edición.<ref>{{Cita web |títulu=7th Annual Interactive Achievement Awards |editorial=interactive.org |url=http://www.interactive.org/awards/annual_awards.asp?idAward=2004 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.interactive.org/awards/annual_awards.asp?idAward=2004|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> En 2007, ''The Wind Waker'' foi nomáu por IGN como'l cuartu meyor xuegu de tolos tiempos pa la GameCube, nun artículu que'l sitiu web publicó alrodiu de la trayeutoria comercial de dicha consola.<ref name="4th">{{Cita web |fecha=16 de marzu de 2007 |url=http://cube.ign.com/articles/772/772300p5.html |títulu=The Top 25 GameCube Games of All Time |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fechaaccesu=18 de marzu de 2007 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120406151355/http://cube.ign.com/articles/772/772300p5.html |fechaarchivu=2012-04-06 }}</ref> Nuna entrevista concedida a ''EGM'', ante una entruga fecha pol equipu de la revista a Miyamoto sobre la semeyanza ente ''The Wind Waker'' y los xuegos de ''Zelda'' para [[Nintendo 64]], ésti respondió: «Eso ye porque creemos que'l sistema que desenvolvemos [pa ''Ocarina of Time'' y ''Majora's Mask''] ye'l meyor pa los xuegos de ''Zelda''. Asina que nun hai munches coses que sintiéramos que yeren necesaries de modificar, en términos básicos. Ello ye que apenes van ser perceptibles esos cambeos na manera de xuegu, en comparanza colos cambeos en redol a los gráficos. Sicasí, incorporemos delles meyores nos detalles que concernen a los elementos del xuegu».<ref>{{Cita web |url=http://www.1up.com/do/feature?cId=3061423 |títulu=We go hog-wild on Nintendo's latest |editorial=1UP.com/EGM |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://archive.today/20120629042450/http://www.1up.com/do/feature?cId=3061423 |fechaarchivu=2012-06-29 }}</ref> Tiempu dempués, en 2006, nun llistáu ellaboráu por ''EGM'' sobre los Meyores 200 videoxuegos de tola historia», ''The Wind Waker'' figuró nel sitiu 157, ente que, con tan solo dos puestos de ventaya (allugándose nel númberu 155), añader a ''Majora's Mask''.<ref>{{Cita web |url=http://www.1up.com/do/feature?pager.offset=2&cId=3147448 |títulu=The greatest 200 videogames of their time (p. 3) |editorial=1UP.com/EGM |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060709070544/http://1up.com/do/feature?pager.offset=2&cId=3147448 |fechaarchivu=2006-07-09 }}</ref>
La mayoría de les crítiques feches a ''The Wind Waker'' enfocáronse principalmente nel conceutu de navegación; [[GameSpot]] atalantó que el xuegu «empieza d'una manera bien enérxica», sicasí pal postreru terciu del mesmu, «centrase na navegación [...] ye bastante aburrible».<ref name="GameSpot">{{Cita web |apellíu=Gerstmann |nome=Jeff |enllaceautor=Jeff Gerstmann |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker review |editorial=[[GameSpot]] |fecha=21 de marzu de 2003 |url= http://www.gamespot.com/gamecube/adventure/legendofzeldathewindwaker/review.html |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.gamespot.com/gamecube/adventure/legendofzeldathewindwaker/review.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> Coles mesmes, l'equipu de IGN consideró que la mesma animación al utilizar el Wind Waker «cientos de vegaes» resulta «daqué incómodu», ente que la falta d'una opción pa poder evitar dicha escena «yera entá más cafiante».<ref name="IGNreview"/> GameSpot consideró que dellos xugadores sentiríense un pocu incómodos» por cuenta de «los acertijos senciellos y les batalles con xefes fáciles»; per otra parte, IGN catalogó les batalles colos xefes de cada templu como «un tanto simples», amás de atalantar que los enemigos «cáusen-y un pequeñu dañu a Link». Al contrariu, ''GamePro'' comentó que los cuartones tendíen a ser «más grandes y griespos con nuevos xiros», y consideró coles mesmes que la caza d'ayalgues podría «resultar un llabor esixente hasta pal más espertu xugador de ''Zelda''».<ref name="GameProreview"/>
A pesar d'estos comentarios negativos, dellos críticos otorgar a ''The Wind Waker'' calificaciones altes nes sos reseñes. Por casu, ''[[Nintendo Power]]'' lo enlistó como'l cuartu meyor videoxuegu de la historia en cualquier consola de Nintendo,<ref>{{Cita publicación | month=Febreru |añu=2006 |títulu=NP Top 200 | pub-periódica=[[Nintendo Power]] |volume=200 |páxines= 58-66 |idioma=inglés}}</ref> ente que la ''[[Official Nintendo Magazine]]'' allugar nuna categoría similar, namái que nel puestu 12.<ref>{{Cita web |url=http://www.officialnintendomagazine.co.uk/article.php?id=7258 |títulu=20-11 Official Nintendo Magazine |editorial=[[Official Nintendo Magazine]] |fechaaccesu=25 de febreru de 2009 |idioma=inglés}}</ref> Cabo señalase que'l final del xuegu foi catalogáu por ''Nintendo Power'' como unu de los meyores en tola historia de la empresa, debíu al [[Clímax (narrativa)|clímax]] de la batalla final ente Ganondorf y Link.<ref>{{cita llibru |títulu=[[Nintendo Power]] 250th issue! |añu=2010 |editorial=[[Future US]] |allugamientu=[[South San Francisco|South San Francisco, California]] |páxina=46|fechaaccesu=24 de xunetu de 2010 |idioma=inglés}}</ref> Esta mesma publicación, asitió a ''The Wind Waker'' como'l sestu meyor xuegu de ''The Legend of Zelda'', na so edición d'avientu de 2009, y magar criticó'l so conceutu de navegación, llinies dempués pasó a emponderar los gráficos y el sistema de xuegu.<ref>{{Cita publicación |añu= 2009 |publicación= Nintendo Power |númberu= 248 |páxina=72 |idioma=inglés}}</ref> Tocantes a personaxes refierse, hubo reacciones negatives en redol a l'apaición de [[Tingle]] nel xuegu; ello ye que IGN llanzó una especie de campaña pa conocer la opinión de los siguidores de la serie sobre esti personaxe secundariu, y consecuentemente evitar futures incorporaciones del mesmu nos siguientes xuegos, calificándolo de «detestable».<ref>{{Cita web |url=http://cube.ign.com/articles/522/522179p1.html |títulu=IGNcube's 2004 "Die, Tingle, Die! Die!" Campaign |editorial=IGN |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref>
==== España y Hispanoamérica ====
Al igual que los sos contrapartes ingleses, el títulu de ''Zelda'' llogró bona receición per parte de los medios n'español, especializaos na tema. Na so reseña, [[Meristation]] emponderó a ''Wind Waker'' pol so argumentu pos mentó que «xunto con una historia interesante y sumao a tou lo dicho tocantes a xugabilidá, inda nun tán enunciaes toles cualidaes que puede llegar a allugar esti títulu». Al respeutive de los gráficos, el sitiu mentó que magar estos nun yeren del presto de la mayoría de los xugadores, éstos demostraben la imaxinación que los desarrolladores deseyaben incorparar nos sos xuegos, faciendo d'ellos, daqué únicu. Con al respeutive de la banda sonora, comentóse que ye fluyida y toma tolos momentos importantes de la trama, ya inclusive la remarcó como «incuestionable». En cuanto al sistema de xuegu, díxose que'l sistema de combate foi ameyoráu al respeutive de los sos predecesores, llegando a calificalo de «risonderu». Como conclusión, reseñar menta que'l xuegu «tien la maxa, tien la xugabilidá, la duración, l'estilu y la teunoloxía, bien pocos xuegos hai tan completos como esti, capaces de sobresalir en tolos sos apartaos y satisfaer a tantos tipos distintos de xugadores» puntuándolo con una puntuación de 9.5 sobre 10.<ref>{{Cita web |url=http://www2.meristation.com/v3/des_analisis.php?id=3746&pic=GC&idj=3179&idp= |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker: el vientu fai historia... |fechaaccesu=26 de xunu de 2011 |apellíu=Serrano Acosta |nome=Fernando Alberto |fecha=21 d'abril de 2003 |editorial=Meristation.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081216133754/http://www.meristation.com/v3/des_analisis.php?id=3746&pic=GC&idj=3179&idp= |fechaarchivu=2008-12-16 }}</ref>
== Guíes oficiales ==
Esiste una serie de guíes oficiales por que'l xugador pueda empobinase a lo llargo del videoxuegu, y asina llogre resolver los distintos cuartones y acertijos qu'apaecen conforme avanza la trama d'una manera más senciella.
N'Estaos Xuníos, el 18 de marzu de 2003, la empresa Brady Games llanzó a la venta la primer edición de la so guía titulada ''The Legend of Zelda: The Wind Waker Official Strategy Guide for GameCube''. Con un total de 272 páxines, inclúi mapes detallaos de cada escenariu, amás de secretos y elementos adicionales rellacionaos cola aventura de Link nel Gran Mar.<ref>{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker Official Strategy Guide for GameCube [Paperback] |editorial=Amazon.com |url=http://www.amazon.com/Legend-Zelda-Official-Strategy-GameCube/dp/0744001862 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010}}</ref> Al añu siguiente, en marzu de 2004, Nintendo of America publicó'l so guía oficial pal xuegu, con un total de 128 páxines,<ref>{{Cita web |títulu=Zelda: Wind Waker Player's Guide [Paperback] |editorial=Amazon.com |url=http://www.amazon.com/Zelda-Wind-Waker-Players-Guide/dp/1930206305/ref=pd_cp_b_3 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> ente que Prima Games publicó la so propia versión oficial n'abril de 2003, con un total de 192 páxines.<ref>{{Cita web |títulu=The Legend of Zelda: The Wind Waker (Prima's Official Strategy Guide) [Paperback] |editorial=Amazon.com |url=http://www.amazon.com/Legend-Zelda-Primes-Official-Strategy/dp/0761539603/ref=pd_cp_b_1 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés}}</ref> En mayu de 2003, Piggyback llanzó una nueva guía p'Australia y Europa, con un total de 198 páxines, qu'incluyó amás mapes tantu en 2D como en 3D.<ref>{{Cita web |títulu=ZELDA: THE WIND WAKER - PIGGYBACK'S OFFICIAL STRATEGY GUIDE |editorial=Piggyback |url=http://www.piggybackinteractive.com/en/guides/info/?id_guide=18 |fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110716170508/http://www.piggybackinteractive.com/en/guides/info/?id_guide=18 |fechaarchivu=2011-07-16 }}</ref>
== Ver tamién ==
* ''[[The Legend of Zelda]]''
* [[Nintendo GameCube]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20071012170901/http://ms.nintendo-europe.com/microsite/windwaker/esES/index.html Páxina web oficial (español)]
* [http://zelda.nintendo-europe.com/eses/index.php?mId=32 Conteníu sobre'l xuegu nel Portal oficial de la serie The Legend of Zelda (español)]
* [https://web.archive.org/web/20100620075252/http://www.sheikav.com/leyendaszelda/the-wind-waker.html Portal de Zelda Wind Waker (español)]
{{Traducíu ref|en|The Legend of Zelda: The Wind Waker|Inglés|oldid=388719207|trad=total}}
{{Tradubot|The Legend of Zelda: The Wind Waker}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Videoxuegos de The Legend of Zelda]]
[[Categoría:Videoxuegos pa GameCube]]
[[Categoría:Videoxuegos de Nintendo]]
[[Categoría:Videoxuegos de 2002]]
[[Categoría:Videoxuegos d'aventura]]
tjeq9kty14ey6afbp0zenmfa4vwe6f8
Criollu chabacanu
0
100080
4490017
4412127
2026-05-02T18:16:51Z
~2026-26765-82
147724
/* Exemplos */
4490017
wikitext
text/x-wiki
:''Pal frutu vease [[Prunus armeniaca]]''.
:''Pa la estación de Metro vease'' [[Chabacano (estación)]].
{{Ficha d'idioma |nome =
Criollu chabacano
|nativu = ''Chavacano''
|familia madre = Llingua criolla
|oficial = {{bandera2|Filipines}}<br /><small> (namái en [[Zamboanga]])</small><br />{{bandera2|Malasia}}<br /><small> (namái en [[Sabah]])</small>
|países = {{bandera2|Filipines}}<br />{{bandera2|Malasia}}<br />{{bandera2|Indonesia}}
|zona = En [[Filipines]]: Provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]]<br /><br />En [[Malasia]]: En [[Tawau]] y [[Semporna]], [[Sabah]]<br /><br />N'[[Indonesia]]: En [[Ternate]] y [[Tidore]].{{ensin referencies}}
|falantes = 1.2 millones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
|h1 =
|h2 =
|rank =
|llingua_muerta =
|familia = [[Llingua criolla]]<br />
[[Criollu español]]<br />
'''Chabacano'''
|dialeutu =
|escritura = [[Alfabetu llatín|Llatín]]
|cooficial =
|cooficial_con =
|axencia =
|iso1 =
|iso2 = crp
|iso3 = cbk
|mapa = [[Ficheru:Idioma chabacano.png|280px]]
|mapa_lleenda = Estensión del idioma chabacano en Filipines
}}
El '''chabacano''' ye una [[llingua criolla]] de [[Filipines]] y parte de [[Malasia]] ya [[Indonesia]], lexificada pol [[idioma español|español]].<ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=Chabacano, el postreru de Filipines|url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/ocio-y-cultura/chabacano-ultimo-filipines-6093985|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=El periódicu }}</ref><ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=El chabacano quier sobrevivir y dexar de ser un 'español barriobajero' en Filipines|url=http://www.20minutos.es/noticia/1187357/0/chabacano/espanol/imaxe/|fecha=16 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=9 de xunetu de 2017|periódicu=20 Minutos}}</ref>
Fálase pricipalmente na ciudá de [[Zamboanga]], tamién nes provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]] en [[Filipines]]; y estendióse pola inmigración de filipinos hasta [[Semporna]] en [[Sabah]], [[Malasia]]. Tamién se faló en [[Ternate]]<ref name=Grant>A. P. Grant, 2007, p. 174</ref> y [[Tidore]] n'[[Indonesia]].
Ye faláu por más de 1.2 millones de persones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} y por unos 12.000 en [[Sabah]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
== Aspeutos históricos, sociales y culturales ==
=== Variantes ===
* En [[Luzón]]:
** ''Caviteño'' ([[Cavite]])
** ''[[Ermiteño]]'' o ''ermitañu'' (barrios d'[[Ermita]] y [[Intramuros]] en [[Manila]]), presuntamente estinguíu
** ''Ternateño'' ([[Ternate]])
* En [[Mindanao]]:
** ''Castellán Abakay'' ([[Davao]])
** ''Cotabateño'' ([[Cotabato]])
** [[Zamboangueño]] ([[Zamboanga]], [[Basilan]] y [[Semporna-Sabbah]] en [[Malasia]])
Solo la variante falada en Zamboanga tien vitalidá.
=== Etimoloxía ===
Chabacano ye una pallabra d'orixe español que significa "vulgar", "común", "de baxa calidá". Mientres el periodu colonial español, yera llamáu pola población de fala española'l "llinguaxe de la cai", "llinguaxe de parian" o "llinguaxe de cocina" pa estremalo del español faláu polos peninsulares, insulares, mestizos o la clase alta llamada "ilustraos". Sicasí, munchos de los sos primeres falantes yeren de padres d'orixe distintu, inmigrantes chinos y soldaos españoles o hispanoamericanos y civiles.
=== Historia de la llingua ===
L'idioma chabacano tien una llarga tradición en [[Filipines]], pos forma parte del so heriedu hispánicu, frutu de los contactos ente la población zamboangueña y los hispanofalantes, tanto peninsulares como novohispanos (llatinoamericanos) treslladaos a les islles del archipiélagu. La pallabra provién del axetivu "chabacano", que'l so significáu ye "vulgar" o "ensin arte", yá que los españoles consideraben esta llingua criolla como un español "vulgar". La variedá llamada "ermitañu" ta sumida dende'l bombardéu que fixeron les tropes estauxunidenses y la llimpieza de sangre xaponés na [[Segunda Guerra Mundial]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
Polo xeneral nel chabacano la gran mayoría de les pallabres son d'orixe español, pero'l [[Idioma filipín|filipín]] y los idiomes llocales tienen un papel importante na composición de les frases y la gramática. D'antiguo llamábase-y "llinguaxe de tienda" o "español del paria", de manera despreciatible.
Empecipióse basándose, sobremanera, nel llinguaxe español de los pocos habitantes de fala española pura que llegaron hasta l'alloñada [[Mindanao]] y la necesidá d'estos de comunicase colos indíxenes que falaben un númberu bien grande de llingües, imposibles d'aprender toes al empar.
Hai una pequeña comunidá de fala chabacana al norte de [[Sabah]], en [[Malasia]].
Tamién los idiomes principales de [[Filipines]] como'l [[tagalu]], y entá ye más el [[Llingües bisayes|bisayo]], el [[ilocano]] y les sos variantes tienen una bien marcada influencia española (nel filipín de 8.000 pallabres raigaños, 5.000 son d'orixe español) ya inclusive hai influencia nes llingües de les [[Islles Carolines]] que tamién, quiera que non, tuvieron influencia española.
Anguaño hai más de 1.2 millones de falantes d'esta llingua en [[Filipines]], la enorme mayoría en [[Zamboanga]] y en [[Basilan]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} Nestes ciudaes hai radio y televisión en chabacano y una intensa actividá pola so puesta en valor.
En [[1999]], celebrar en [[Zamboanga]] un congresu tituláu "Cultiva'l llinguaxe Chavacano ayeri, agora y hasta pa cuando", entamáu pol [[Atenéu de Zamboanga]] nel marcu del programa de cooperación ente [[España]] y [[Filipines]] "Towards a Common Future", financiáu pola Direición Xeneral de Cooperación y Comunicación Cultural del Ministeriu d'Educación, Cultura y Deporte español.
Los díes [[19 d'ochobre|19]] y [[20 d'ochobre]] del añu [[2000]] celebrar en [[Manila]] el Simposio "Shedding Light on the Chavacano Language: Learning from General Linguistics and Similar Cases", entamáu pol [[Institutu Cervantes]] d'esa ciudá, cola collaboración del Departamentu d'Historia del [[Atenéu de Manila]]. Esti institutu, calteníu pol Ministeriu d'Asuntos Esteriores d'[[España]], intenta llevar a cabo curso de chabacano juntamente colos d'español.
=== Medios de comunicación ===
Anguaño la llingua chabacana utilizar en distintos medios de comunicación llocales, ente los cualos destaca'l noticieru televisivu diariu [[TV Patrol Chavacano]].<ref>{{Cita noticia|autor=Atahualpa Amerise|títulu=L'idioma chabacano, última muerte del español en Filipines|url=http://www.laregion.es/articulo/mundo/idioma-chabacano-ultimo-muerte-espanol-filipines/20170609130840714905.html|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=La Crónica}}</ref>
== Descripción llingüística ==
=== Léxicu ===
El sesenta per cientu del léxicu procede del español y el cuarenta per cientu de llingües filipines llocales.
=== Morfoloxía ===
Tocantes a la morfoloxía, ye bien paecida a la d'otres [[llingües criollas]]: nun esiste xéneru pa les formes del singular y del plural y tolos sustantivos van precedíes pol artículu «el». Per otra parte, los tiempos verbales construyir con partícules: ''yá-kome yo'' ('yá comí, yá comí'), ''ta-canta yo'' ('toi cantando') ''ai-canta yo'' (voi cantar).<ref>''Cf.'' Pablo M. Díez, "Cruzada pa dignificar y estender el chabacano, l'español de Filipines", en ''Abc'' de Madrid, 15-IV-2014, https://www.abc.es/cultura/20140415/abci-chabacano-espanol-filipines-201404132140.html</ref><ref>Grant, 2007, páxs. 176-179</ref>
Nos datos de Forman (1972) y Grant (2002) pal chabacano de Zamboanga, el [[orde sintácticu]] normal ye [[Verbu suxetu oxetu|Verbu suxetu oxetu (VSO)]], non SVO como n'español:
:(1) ''yá-mira sila sine''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|3]]<small>[[plural|PL]]</small> película :'Vieron
una película [de cine]'
:(2) ''yá-mira yo manga iru''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> perru :'Vi [dalgunos]
perros'
:(3) ''tyene yo myedo na bisikleta''
:tener [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]]</small> mieu <small>[[locativu|LOC]]</small> bicicleta :'Tengo mieu cola bicicleta'.
:(4) ''yá-garra -y danyo''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-faer [[persona gramatical|3]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> dañu :'Fixo dañu'.
Nótese na oración (2) la presencia del pluralizador nominal ''manga'' que ye fonolóxicamente idénticu al de la [[llingües filipines]] llocales. Otra carauterística ye que les pallabres nominales suelen ser invariantes y frecuentemente nun estremen xéneru, asina ''el bisikleta'' 'la bicicleta', ''el dalaga'' 'la rapaza'. Sicasí tien delles categoríes gramaticales inesistentes n'español como la [[voz gramatical|voz inversa]] que dexa alteriar l'orde de constituyentes:
:(5a) ''maestra'' ∅ ''el dalaga''
: maestra <small>[[voz gramatical|VOZ.DIRECT]] [[Artículu (gramática)|ART]]</small> rapaza :(5b)
''el dalaga amo maestra''
: <small>ART</small> muchaca <small>[[voz gramatical|VOZ.INVER]]</small> maestra :'La rapaza ye maestra'.
=== Exemplos ===
;Ya mirá yo con José.{{ensin referencies}}
:('Yo ver con José.')
;Ya mirá José.
:('Yo vi a José')
;Ya pidí sila pabor con su tata.
:('Nós yá-y pidimos un favor al so padre.')
;Ele ya empezá buscá que buscá con el sal.
:('Él empezó busca que te busca col sal.')
;Ele yá andá na escuela.
:('Él/Ella foi a la escuela.')
;Si Mario yá dormí na casa.
:('Mario yá durmió na casa. ')
;El hombre, con quien ya man encuentro tu, es mi hermano.
:('L'home que'l to yá atopasti ye'l mio hermanu.')
== Variedaes dialeutales ==
=== Chabacano zamboangueño ===
Exemplu de dialeutu sería:
{{cita|''Trenta y cuatro quilómetros dende'l pueblu de [[Zamboanga]], Bunguiao un''<br />
''diutay barriu, taba como un desiertu. Nun hai xente quien ta quedá.''<br />''Abondosu en particular de magá animal como puercu, gatorgalla, venao y''<br />''otru pa. Magá pajariador lang ta puede visitá con esti llugar.''<br />
'A trenta y cuatro quilómetros de la [[ciudá de Zamboanga]], Bunguiao, un barriu pequeñu, yera una vegada un desiertu. Nenguna xente vivió equí. El llugar abondó colos animales selvaxes como puercos, gatos monteses, venados, y entá otros. El llugar foi visitáu solamente polos cazadores (d'aves).||col2=}}
==== El "Padre El nuesu" ====
El ''[[Padrenuesu|Padre Nuesu]]'' en [[Zamboangueño]]
{{Columnes}}
(Común)
<poem><cite>
Diamon Tata quien t'alli na cielu, benditu'l
diustéd nome.
Mandá vene col diustéd reinu;
Hacé el diustéd voluntá equí na tierra, igual
como ellí na cielu.
Dale kanamon el pan p'acaldía.
Perdoná el diamon magá culpa, como ta
perdoná kamé con aquellos
quien tien culpa kanamon.
Non dejá qu'hai caé kamé na tentación
y librá kanamon na mal.
</cite></poem>
{{Nueva columna}}
(Formal)
<poem><cite>
El nuesu Tata Quien talli na cielu, Benditu'l
de Ustéd nome.
Mandá vene col de Ustéd reinu;
Hacé el de Ustéd voluntá equí na tierra, igual
como ellí na cielu.
Dale con nós el pan p'acaldía.
Perdoná el del nuesu maná pecaos, como nós
ta perdoná con aquellos
quien yá peca con nós.
Non dejá que nós hai caé na tentación
sinón librá con nós de mal.
</cite></poem>
{{Final columnes}}
=== Chabacano de Cavite y Ternate ===
Exemplos de chabacano de [[Cavite]] y [[Ternate (Cavite)|Ternate]]:
{{cita|''Puede nisos fala: que grande nga pala el sacrificiu del mga héroe pa niso''<br />
''independencia. Debe nga pala non niso ulvida con ilos. Ansina yá ba numa?''<br />
''Debe haci niso mga cosa para da-y sabi que ta aprecia niso col mga heroeque''<br />
''preparao din niso haci sacrificiu pal pueblu. Que laya? Escribi mga''<br />
''novela como Jose Rizal?''
'Podemos dicir: qué grandes sacrificios los nuesos héroes fixeron pa la nuesa independencia. Debemos polo tanto nun escaecenos d'ellos. ¿Tien gustu nesto? Tenemos De faer coses por que seya sabíu qu'apreciamos a los nuesos héroes; que tamos llistos pa faer los sacrificios pal nuesu pueblu. ¿Cómo lo fadremos? ¿Escribimos noveles como José Rizal?.'}}
== Ver tamién ==
* [[Idiomes de Filipines]]
* [[Idioma español en Filipines]]
* [[Filipinismo]]
* [[Llingua filipines|Caña filipina del austronesiu]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{cita llibru |apellíu= Grant |nome= Anthony P. |enllaceautor= |títulu= Noun Phrases in Creole Languages|url= |fechaaccesu= |serie= Creole Language Library |volume= 31|idioma= inglés|otros= |edición= |añu= 2007 |nome-editor= Marlyse |apellíu-editor= Baptista |nome-editor2= Jacqueline |apellíu-editor2= Guéron |editorial= John Benjamins Pub Co |allugamientu= |isbn= 978-90-272-5253-1 |capítulu=Some aspects of NPs in Mindanao Chabacano |páxines= 173-204 |cita= }}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=cbk-zam}}
* [[:m:b:ye:Diccionariu_Chavacano_de_Zamboanga-Espa%C3%B1ol|Diccionariu Chabacano de Zamboanga-Español]]
* [http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 ¿Por qué'l chabacano?, de Mauro Fernández (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211130841/http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 |date=2008-02-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20031008163904/http://www.iespana.es/chabacano/ El chabacano, por Alberto Hernández Miño]
* [http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040515162721/http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf |date=2004-05-15 }}
* [http://bienchabacano.blogspot.mx/ Blogue sobre l'idioma Chabacano con exemplos, grámatica y usu de la llingua]
* [https://web.archive.org/web/20030630191124/http://www.audax.net/pcs/ Capítulu II de la tesis sobre'l cobateño (1976) de Isabelita Riego de Dios] (n'inglés)
* [http://zamboanga.com/chavacano/index.html Chavacano information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219221353/http://www.zamboanga.com/chavacano/index.html |date=2010-02-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20060421215919/http://chabacano.iespana.es/ El chabacano]
{{Tradubot|Criollo chabacano}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües criollas de base española|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Filipines|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Malasia]]
[[Categoría:Llingües d'Indonesia]]
jqcqjxhtmb5zi9cifd612n09cq8kv9a
4490019
4490017
2026-05-02T18:19:21Z
~2026-26765-82
147724
/* Chabacano zamboangueño */
4490019
wikitext
text/x-wiki
:''Pal frutu vease [[Prunus armeniaca]]''.
:''Pa la estación de Metro vease'' [[Chabacano (estación)]].
{{Ficha d'idioma |nome =
Criollu chabacano
|nativu = ''Chavacano''
|familia madre = Llingua criolla
|oficial = {{bandera2|Filipines}}<br /><small> (namái en [[Zamboanga]])</small><br />{{bandera2|Malasia}}<br /><small> (namái en [[Sabah]])</small>
|países = {{bandera2|Filipines}}<br />{{bandera2|Malasia}}<br />{{bandera2|Indonesia}}
|zona = En [[Filipines]]: Provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]]<br /><br />En [[Malasia]]: En [[Tawau]] y [[Semporna]], [[Sabah]]<br /><br />N'[[Indonesia]]: En [[Ternate]] y [[Tidore]].{{ensin referencies}}
|falantes = 1.2 millones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
|h1 =
|h2 =
|rank =
|llingua_muerta =
|familia = [[Llingua criolla]]<br />
[[Criollu español]]<br />
'''Chabacano'''
|dialeutu =
|escritura = [[Alfabetu llatín|Llatín]]
|cooficial =
|cooficial_con =
|axencia =
|iso1 =
|iso2 = crp
|iso3 = cbk
|mapa = [[Ficheru:Idioma chabacano.png|280px]]
|mapa_lleenda = Estensión del idioma chabacano en Filipines
}}
El '''chabacano''' ye una [[llingua criolla]] de [[Filipines]] y parte de [[Malasia]] ya [[Indonesia]], lexificada pol [[idioma español|español]].<ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=Chabacano, el postreru de Filipines|url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/ocio-y-cultura/chabacano-ultimo-filipines-6093985|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=El periódicu }}</ref><ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=El chabacano quier sobrevivir y dexar de ser un 'español barriobajero' en Filipines|url=http://www.20minutos.es/noticia/1187357/0/chabacano/espanol/imaxe/|fecha=16 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=9 de xunetu de 2017|periódicu=20 Minutos}}</ref>
Fálase pricipalmente na ciudá de [[Zamboanga]], tamién nes provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]] en [[Filipines]]; y estendióse pola inmigración de filipinos hasta [[Semporna]] en [[Sabah]], [[Malasia]]. Tamién se faló en [[Ternate]]<ref name=Grant>A. P. Grant, 2007, p. 174</ref> y [[Tidore]] n'[[Indonesia]].
Ye faláu por más de 1.2 millones de persones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} y por unos 12.000 en [[Sabah]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
== Aspeutos históricos, sociales y culturales ==
=== Variantes ===
* En [[Luzón]]:
** ''Caviteño'' ([[Cavite]])
** ''[[Ermiteño]]'' o ''ermitañu'' (barrios d'[[Ermita]] y [[Intramuros]] en [[Manila]]), presuntamente estinguíu
** ''Ternateño'' ([[Ternate]])
* En [[Mindanao]]:
** ''Castellán Abakay'' ([[Davao]])
** ''Cotabateño'' ([[Cotabato]])
** [[Zamboangueño]] ([[Zamboanga]], [[Basilan]] y [[Semporna-Sabbah]] en [[Malasia]])
Solo la variante falada en Zamboanga tien vitalidá.
=== Etimoloxía ===
Chabacano ye una pallabra d'orixe español que significa "vulgar", "común", "de baxa calidá". Mientres el periodu colonial español, yera llamáu pola población de fala española'l "llinguaxe de la cai", "llinguaxe de parian" o "llinguaxe de cocina" pa estremalo del español faláu polos peninsulares, insulares, mestizos o la clase alta llamada "ilustraos". Sicasí, munchos de los sos primeres falantes yeren de padres d'orixe distintu, inmigrantes chinos y soldaos españoles o hispanoamericanos y civiles.
=== Historia de la llingua ===
L'idioma chabacano tien una llarga tradición en [[Filipines]], pos forma parte del so heriedu hispánicu, frutu de los contactos ente la población zamboangueña y los hispanofalantes, tanto peninsulares como novohispanos (llatinoamericanos) treslladaos a les islles del archipiélagu. La pallabra provién del axetivu "chabacano", que'l so significáu ye "vulgar" o "ensin arte", yá que los españoles consideraben esta llingua criolla como un español "vulgar". La variedá llamada "ermitañu" ta sumida dende'l bombardéu que fixeron les tropes estauxunidenses y la llimpieza de sangre xaponés na [[Segunda Guerra Mundial]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
Polo xeneral nel chabacano la gran mayoría de les pallabres son d'orixe español, pero'l [[Idioma filipín|filipín]] y los idiomes llocales tienen un papel importante na composición de les frases y la gramática. D'antiguo llamábase-y "llinguaxe de tienda" o "español del paria", de manera despreciatible.
Empecipióse basándose, sobremanera, nel llinguaxe español de los pocos habitantes de fala española pura que llegaron hasta l'alloñada [[Mindanao]] y la necesidá d'estos de comunicase colos indíxenes que falaben un númberu bien grande de llingües, imposibles d'aprender toes al empar.
Hai una pequeña comunidá de fala chabacana al norte de [[Sabah]], en [[Malasia]].
Tamién los idiomes principales de [[Filipines]] como'l [[tagalu]], y entá ye más el [[Llingües bisayes|bisayo]], el [[ilocano]] y les sos variantes tienen una bien marcada influencia española (nel filipín de 8.000 pallabres raigaños, 5.000 son d'orixe español) ya inclusive hai influencia nes llingües de les [[Islles Carolines]] que tamién, quiera que non, tuvieron influencia española.
Anguaño hai más de 1.2 millones de falantes d'esta llingua en [[Filipines]], la enorme mayoría en [[Zamboanga]] y en [[Basilan]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} Nestes ciudaes hai radio y televisión en chabacano y una intensa actividá pola so puesta en valor.
En [[1999]], celebrar en [[Zamboanga]] un congresu tituláu "Cultiva'l llinguaxe Chavacano ayeri, agora y hasta pa cuando", entamáu pol [[Atenéu de Zamboanga]] nel marcu del programa de cooperación ente [[España]] y [[Filipines]] "Towards a Common Future", financiáu pola Direición Xeneral de Cooperación y Comunicación Cultural del Ministeriu d'Educación, Cultura y Deporte español.
Los díes [[19 d'ochobre|19]] y [[20 d'ochobre]] del añu [[2000]] celebrar en [[Manila]] el Simposio "Shedding Light on the Chavacano Language: Learning from General Linguistics and Similar Cases", entamáu pol [[Institutu Cervantes]] d'esa ciudá, cola collaboración del Departamentu d'Historia del [[Atenéu de Manila]]. Esti institutu, calteníu pol Ministeriu d'Asuntos Esteriores d'[[España]], intenta llevar a cabo curso de chabacano juntamente colos d'español.
=== Medios de comunicación ===
Anguaño la llingua chabacana utilizar en distintos medios de comunicación llocales, ente los cualos destaca'l noticieru televisivu diariu [[TV Patrol Chavacano]].<ref>{{Cita noticia|autor=Atahualpa Amerise|títulu=L'idioma chabacano, última muerte del español en Filipines|url=http://www.laregion.es/articulo/mundo/idioma-chabacano-ultimo-muerte-espanol-filipines/20170609130840714905.html|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=La Crónica}}</ref>
== Descripción llingüística ==
=== Léxicu ===
El sesenta per cientu del léxicu procede del español y el cuarenta per cientu de llingües filipines llocales.
=== Morfoloxía ===
Tocantes a la morfoloxía, ye bien paecida a la d'otres [[llingües criollas]]: nun esiste xéneru pa les formes del singular y del plural y tolos sustantivos van precedíes pol artículu «el». Per otra parte, los tiempos verbales construyir con partícules: ''yá-kome yo'' ('yá comí, yá comí'), ''ta-canta yo'' ('toi cantando') ''ai-canta yo'' (voi cantar).<ref>''Cf.'' Pablo M. Díez, "Cruzada pa dignificar y estender el chabacano, l'español de Filipines", en ''Abc'' de Madrid, 15-IV-2014, https://www.abc.es/cultura/20140415/abci-chabacano-espanol-filipines-201404132140.html</ref><ref>Grant, 2007, páxs. 176-179</ref>
Nos datos de Forman (1972) y Grant (2002) pal chabacano de Zamboanga, el [[orde sintácticu]] normal ye [[Verbu suxetu oxetu|Verbu suxetu oxetu (VSO)]], non SVO como n'español:
:(1) ''yá-mira sila sine''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|3]]<small>[[plural|PL]]</small> película :'Vieron
una película [de cine]'
:(2) ''yá-mira yo manga iru''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> perru :'Vi [dalgunos]
perros'
:(3) ''tyene yo myedo na bisikleta''
:tener [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]]</small> mieu <small>[[locativu|LOC]]</small> bicicleta :'Tengo mieu cola bicicleta'.
:(4) ''yá-garra -y danyo''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-faer [[persona gramatical|3]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> dañu :'Fixo dañu'.
Nótese na oración (2) la presencia del pluralizador nominal ''manga'' que ye fonolóxicamente idénticu al de la [[llingües filipines]] llocales. Otra carauterística ye que les pallabres nominales suelen ser invariantes y frecuentemente nun estremen xéneru, asina ''el bisikleta'' 'la bicicleta', ''el dalaga'' 'la rapaza'. Sicasí tien delles categoríes gramaticales inesistentes n'español como la [[voz gramatical|voz inversa]] que dexa alteriar l'orde de constituyentes:
:(5a) ''maestra'' ∅ ''el dalaga''
: maestra <small>[[voz gramatical|VOZ.DIRECT]] [[Artículu (gramática)|ART]]</small> rapaza :(5b)
''el dalaga amo maestra''
: <small>ART</small> muchaca <small>[[voz gramatical|VOZ.INVER]]</small> maestra :'La rapaza ye maestra'.
=== Exemplos ===
;Ya mirá yo con José.{{ensin referencies}}
:('Yo ver con José.')
;Ya mirá José.
:('Yo vi a José')
;Ya pidí sila pabor con su tata.
:('Nós yá-y pidimos un favor al so padre.')
;Ele ya empezá buscá que buscá con el sal.
:('Él empezó busca que te busca col sal.')
;Ele yá andá na escuela.
:('Él/Ella foi a la escuela.')
;Si Mario yá dormí na casa.
:('Mario yá durmió na casa. ')
;El hombre, con quien ya man encuentro tu, es mi hermano.
:('L'home que'l to yá atopasti ye'l mio hermanu.')
== Variedaes dialeutales ==
=== Chabacano zamboangueño ===
Exemplu de dialeutu sería:
{{cita|''Treinta y cuatro kilometro desde el pueblo de Zamboanga el Bunguiao, un diutay barrio que estaba un desierto. No hay gente quien ta queda aquí antes. Abundante este lugar de maga animales particularmente maga puerco 'e monte, gatorgalla, venao y otro más pa. Solamente maga pajariadores lang ta visitá con este lugar.''<br />
'A trenta y cuatro quilómetros de la [[ciudá de Zamboanga]], Bunguiao, un barriu pequeñu, yera una vegada un desiertu. Nenguna xente vivió equí. El llugar abondó colos animales selvaxes como puercos, gatos monteses, venados, y entá otros. El llugar foi visitáu solamente polos cazadores (d'aves).||col2=}}
==== El "Padre El nuesu" ====
El ''[[Padrenuesu|Padre Nuesu]]'' en [[Zamboangueño]]
{{Columnes}}
(Común)
<poem><cite>
Diamon Tata quien t'alli na cielo, bendito el diustéd nombre. Mandá vene con el diustéd reino, hacé el diustéd voluntad aquí na tierra, igual como allí na cielo. Dale kanamon el pan para cada día. Perdoná el diamon magá culpa, como ta perdoná kamé con aquellos quien tiene culpa kanamon. No dejá que hay caé kamé na tentación y librá kanamon na mal.
</cite></poem>
{{Nueva columna}}
(Formal)
<poem><cite>
Nuestro Tata quien talli na cielo, bendito el de Ustéd nombre. Mandá vene con el de Ustéd reino, hacé el de Ustéd voluntad aquí na tierra, igual como allí na cielo. Dale con nosotros el pan para cada día. Perdoná el de nuestro maná pecados, como nosotros ta perdoná con aquellos quien ya peca con nosotros. No dejá que nosotros hay caé na tentación sino librá con nosotros de mal.
</cite></poem>
{{Final columnes}}
=== Chabacano de Cavite y Ternate ===
Exemplos de chabacano de [[Cavite]] y [[Ternate (Cavite)|Ternate]]:
{{cita|''Puede nisos fala: que grande nga pala el sacrificiu del mga héroe pa niso''<br />
''independencia. Debe nga pala non niso ulvida con ilos. Ansina yá ba numa?''<br />
''Debe haci niso mga cosa para da-y sabi que ta aprecia niso col mga heroeque''<br />
''preparao din niso haci sacrificiu pal pueblu. Que laya? Escribi mga''<br />
''novela como Jose Rizal?''
'Podemos dicir: qué grandes sacrificios los nuesos héroes fixeron pa la nuesa independencia. Debemos polo tanto nun escaecenos d'ellos. ¿Tien gustu nesto? Tenemos De faer coses por que seya sabíu qu'apreciamos a los nuesos héroes; que tamos llistos pa faer los sacrificios pal nuesu pueblu. ¿Cómo lo fadremos? ¿Escribimos noveles como José Rizal?.'}}
== Ver tamién ==
* [[Idiomes de Filipines]]
* [[Idioma español en Filipines]]
* [[Filipinismo]]
* [[Llingua filipines|Caña filipina del austronesiu]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{cita llibru |apellíu= Grant |nome= Anthony P. |enllaceautor= |títulu= Noun Phrases in Creole Languages|url= |fechaaccesu= |serie= Creole Language Library |volume= 31|idioma= inglés|otros= |edición= |añu= 2007 |nome-editor= Marlyse |apellíu-editor= Baptista |nome-editor2= Jacqueline |apellíu-editor2= Guéron |editorial= John Benjamins Pub Co |allugamientu= |isbn= 978-90-272-5253-1 |capítulu=Some aspects of NPs in Mindanao Chabacano |páxines= 173-204 |cita= }}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=cbk-zam}}
* [[:m:b:ye:Diccionariu_Chavacano_de_Zamboanga-Espa%C3%B1ol|Diccionariu Chabacano de Zamboanga-Español]]
* [http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 ¿Por qué'l chabacano?, de Mauro Fernández (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211130841/http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 |date=2008-02-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20031008163904/http://www.iespana.es/chabacano/ El chabacano, por Alberto Hernández Miño]
* [http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040515162721/http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf |date=2004-05-15 }}
* [http://bienchabacano.blogspot.mx/ Blogue sobre l'idioma Chabacano con exemplos, grámatica y usu de la llingua]
* [https://web.archive.org/web/20030630191124/http://www.audax.net/pcs/ Capítulu II de la tesis sobre'l cobateño (1976) de Isabelita Riego de Dios] (n'inglés)
* [http://zamboanga.com/chavacano/index.html Chavacano information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219221353/http://www.zamboanga.com/chavacano/index.html |date=2010-02-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20060421215919/http://chabacano.iespana.es/ El chabacano]
{{Tradubot|Criollo chabacano}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües criollas de base española|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Filipines|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Malasia]]
[[Categoría:Llingües d'Indonesia]]
dslhdvhaa4ks60h4zfqoxogf82ytwlw
4490020
4490019
2026-05-02T18:21:15Z
~2026-26765-82
147724
/* Chabacano de Cavite y Ternate */
4490020
wikitext
text/x-wiki
:''Pal frutu vease [[Prunus armeniaca]]''.
:''Pa la estación de Metro vease'' [[Chabacano (estación)]].
{{Ficha d'idioma |nome =
Criollu chabacano
|nativu = ''Chavacano''
|familia madre = Llingua criolla
|oficial = {{bandera2|Filipines}}<br /><small> (namái en [[Zamboanga]])</small><br />{{bandera2|Malasia}}<br /><small> (namái en [[Sabah]])</small>
|países = {{bandera2|Filipines}}<br />{{bandera2|Malasia}}<br />{{bandera2|Indonesia}}
|zona = En [[Filipines]]: Provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]]<br /><br />En [[Malasia]]: En [[Tawau]] y [[Semporna]], [[Sabah]]<br /><br />N'[[Indonesia]]: En [[Ternate]] y [[Tidore]].{{ensin referencies}}
|falantes = 1.2 millones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
|h1 =
|h2 =
|rank =
|llingua_muerta =
|familia = [[Llingua criolla]]<br />
[[Criollu español]]<br />
'''Chabacano'''
|dialeutu =
|escritura = [[Alfabetu llatín|Llatín]]
|cooficial =
|cooficial_con =
|axencia =
|iso1 =
|iso2 = crp
|iso3 = cbk
|mapa = [[Ficheru:Idioma chabacano.png|280px]]
|mapa_lleenda = Estensión del idioma chabacano en Filipines
}}
El '''chabacano''' ye una [[llingua criolla]] de [[Filipines]] y parte de [[Malasia]] ya [[Indonesia]], lexificada pol [[idioma español|español]].<ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=Chabacano, el postreru de Filipines|url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/ocio-y-cultura/chabacano-ultimo-filipines-6093985|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=El periódicu }}</ref><ref>{{Cita noticia|autor=|títulu=El chabacano quier sobrevivir y dexar de ser un 'español barriobajero' en Filipines|url=http://www.20minutos.es/noticia/1187357/0/chabacano/espanol/imaxe/|fecha=16 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=9 de xunetu de 2017|periódicu=20 Minutos}}</ref>
Fálase pricipalmente na ciudá de [[Zamboanga]], tamién nes provincies de [[Ciudá de Zamboanga|Zamboanga]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Sur]], [[Basilán]], [[Cavite]], [[Cotabato]], [[Davao]] y [[Tawi-Tawi]] en [[Filipines]]; y estendióse pola inmigración de filipinos hasta [[Semporna]] en [[Sabah]], [[Malasia]]. Tamién se faló en [[Ternate]]<ref name=Grant>A. P. Grant, 2007, p. 174</ref> y [[Tidore]] n'[[Indonesia]].
Ye faláu por más de 1.2 millones de persones {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} y por unos 12.000 en [[Sabah]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
== Aspeutos históricos, sociales y culturales ==
=== Variantes ===
* En [[Luzón]]:
** ''Caviteño'' ([[Cavite]])
** ''[[Ermiteño]]'' o ''ermitañu'' (barrios d'[[Ermita]] y [[Intramuros]] en [[Manila]]), presuntamente estinguíu
** ''Ternateño'' ([[Ternate]])
* En [[Mindanao]]:
** ''Castellán Abakay'' ([[Davao]])
** ''Cotabateño'' ([[Cotabato]])
** [[Zamboangueño]] ([[Zamboanga]], [[Basilan]] y [[Semporna-Sabbah]] en [[Malasia]])
Solo la variante falada en Zamboanga tien vitalidá.
=== Etimoloxía ===
Chabacano ye una pallabra d'orixe español que significa "vulgar", "común", "de baxa calidá". Mientres el periodu colonial español, yera llamáu pola población de fala española'l "llinguaxe de la cai", "llinguaxe de parian" o "llinguaxe de cocina" pa estremalo del español faláu polos peninsulares, insulares, mestizos o la clase alta llamada "ilustraos". Sicasí, munchos de los sos primeres falantes yeren de padres d'orixe distintu, inmigrantes chinos y soldaos españoles o hispanoamericanos y civiles.
=== Historia de la llingua ===
L'idioma chabacano tien una llarga tradición en [[Filipines]], pos forma parte del so heriedu hispánicu, frutu de los contactos ente la población zamboangueña y los hispanofalantes, tanto peninsulares como novohispanos (llatinoamericanos) treslladaos a les islles del archipiélagu. La pallabra provién del axetivu "chabacano", que'l so significáu ye "vulgar" o "ensin arte", yá que los españoles consideraben esta llingua criolla como un español "vulgar". La variedá llamada "ermitañu" ta sumida dende'l bombardéu que fixeron les tropes estauxunidenses y la llimpieza de sangre xaponés na [[Segunda Guerra Mundial]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}}
Polo xeneral nel chabacano la gran mayoría de les pallabres son d'orixe español, pero'l [[Idioma filipín|filipín]] y los idiomes llocales tienen un papel importante na composición de les frases y la gramática. D'antiguo llamábase-y "llinguaxe de tienda" o "español del paria", de manera despreciatible.
Empecipióse basándose, sobremanera, nel llinguaxe español de los pocos habitantes de fala española pura que llegaron hasta l'alloñada [[Mindanao]] y la necesidá d'estos de comunicase colos indíxenes que falaben un númberu bien grande de llingües, imposibles d'aprender toes al empar.
Hai una pequeña comunidá de fala chabacana al norte de [[Sabah]], en [[Malasia]].
Tamién los idiomes principales de [[Filipines]] como'l [[tagalu]], y entá ye más el [[Llingües bisayes|bisayo]], el [[ilocano]] y les sos variantes tienen una bien marcada influencia española (nel filipín de 8.000 pallabres raigaños, 5.000 son d'orixe español) ya inclusive hai influencia nes llingües de les [[Islles Carolines]] que tamién, quiera que non, tuvieron influencia española.
Anguaño hai más de 1.2 millones de falantes d'esta llingua en [[Filipines]], la enorme mayoría en [[Zamboanga]] y en [[Basilan]]. {{ensin referencies|<!-- avientu 2017 -->}} Nestes ciudaes hai radio y televisión en chabacano y una intensa actividá pola so puesta en valor.
En [[1999]], celebrar en [[Zamboanga]] un congresu tituláu "Cultiva'l llinguaxe Chavacano ayeri, agora y hasta pa cuando", entamáu pol [[Atenéu de Zamboanga]] nel marcu del programa de cooperación ente [[España]] y [[Filipines]] "Towards a Common Future", financiáu pola Direición Xeneral de Cooperación y Comunicación Cultural del Ministeriu d'Educación, Cultura y Deporte español.
Los díes [[19 d'ochobre|19]] y [[20 d'ochobre]] del añu [[2000]] celebrar en [[Manila]] el Simposio "Shedding Light on the Chavacano Language: Learning from General Linguistics and Similar Cases", entamáu pol [[Institutu Cervantes]] d'esa ciudá, cola collaboración del Departamentu d'Historia del [[Atenéu de Manila]]. Esti institutu, calteníu pol Ministeriu d'Asuntos Esteriores d'[[España]], intenta llevar a cabo curso de chabacano juntamente colos d'español.
=== Medios de comunicación ===
Anguaño la llingua chabacana utilizar en distintos medios de comunicación llocales, ente los cualos destaca'l noticieru televisivu diariu [[TV Patrol Chavacano]].<ref>{{Cita noticia|autor=Atahualpa Amerise|títulu=L'idioma chabacano, última muerte del español en Filipines|url=http://www.laregion.es/articulo/mundo/idioma-chabacano-ultimo-muerte-espanol-filipines/20170609130840714905.html|fecha=9 de xunu de 2017|fechaaccesu=7 de xunetu de 2017|periódicu=La Crónica}}</ref>
== Descripción llingüística ==
=== Léxicu ===
El sesenta per cientu del léxicu procede del español y el cuarenta per cientu de llingües filipines llocales.
=== Morfoloxía ===
Tocantes a la morfoloxía, ye bien paecida a la d'otres [[llingües criollas]]: nun esiste xéneru pa les formes del singular y del plural y tolos sustantivos van precedíes pol artículu «el». Per otra parte, los tiempos verbales construyir con partícules: ''yá-kome yo'' ('yá comí, yá comí'), ''ta-canta yo'' ('toi cantando') ''ai-canta yo'' (voi cantar).<ref>''Cf.'' Pablo M. Díez, "Cruzada pa dignificar y estender el chabacano, l'español de Filipines", en ''Abc'' de Madrid, 15-IV-2014, https://www.abc.es/cultura/20140415/abci-chabacano-espanol-filipines-201404132140.html</ref><ref>Grant, 2007, páxs. 176-179</ref>
Nos datos de Forman (1972) y Grant (2002) pal chabacano de Zamboanga, el [[orde sintácticu]] normal ye [[Verbu suxetu oxetu|Verbu suxetu oxetu (VSO)]], non SVO como n'español:
:(1) ''yá-mira sila sine''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|3]]<small>[[plural|PL]]</small> película :'Vieron
una película [de cine]'
:(2) ''yá-mira yo manga iru''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-ver [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> perru :'Vi [dalgunos]
perros'
:(3) ''tyene yo myedo na bisikleta''
:tener [[persona gramatical|1]]<small>[[singular|SG]]</small> mieu <small>[[locativu|LOC]]</small> bicicleta :'Tengo mieu cola bicicleta'.
:(4) ''yá-garra -y danyo''
:<small>[[pasáu (gramática)|PAS]]</small>-faer [[persona gramatical|3]]<small>[[singular|SG]][[plural|PLUR]]</small> dañu :'Fixo dañu'.
Nótese na oración (2) la presencia del pluralizador nominal ''manga'' que ye fonolóxicamente idénticu al de la [[llingües filipines]] llocales. Otra carauterística ye que les pallabres nominales suelen ser invariantes y frecuentemente nun estremen xéneru, asina ''el bisikleta'' 'la bicicleta', ''el dalaga'' 'la rapaza'. Sicasí tien delles categoríes gramaticales inesistentes n'español como la [[voz gramatical|voz inversa]] que dexa alteriar l'orde de constituyentes:
:(5a) ''maestra'' ∅ ''el dalaga''
: maestra <small>[[voz gramatical|VOZ.DIRECT]] [[Artículu (gramática)|ART]]</small> rapaza :(5b)
''el dalaga amo maestra''
: <small>ART</small> muchaca <small>[[voz gramatical|VOZ.INVER]]</small> maestra :'La rapaza ye maestra'.
=== Exemplos ===
;Ya mirá yo con José.{{ensin referencies}}
:('Yo ver con José.')
;Ya mirá José.
:('Yo vi a José')
;Ya pidí sila pabor con su tata.
:('Nós yá-y pidimos un favor al so padre.')
;Ele ya empezá buscá que buscá con el sal.
:('Él empezó busca que te busca col sal.')
;Ele yá andá na escuela.
:('Él/Ella foi a la escuela.')
;Si Mario yá dormí na casa.
:('Mario yá durmió na casa. ')
;El hombre, con quien ya man encuentro tu, es mi hermano.
:('L'home que'l to yá atopasti ye'l mio hermanu.')
== Variedaes dialeutales ==
=== Chabacano zamboangueño ===
Exemplu de dialeutu sería:
{{cita|''Treinta y cuatro kilometro desde el pueblo de Zamboanga el Bunguiao, un diutay barrio que estaba un desierto. No hay gente quien ta queda aquí antes. Abundante este lugar de maga animales particularmente maga puerco 'e monte, gatorgalla, venao y otro más pa. Solamente maga pajariadores lang ta visitá con este lugar.''<br />
'A trenta y cuatro quilómetros de la [[ciudá de Zamboanga]], Bunguiao, un barriu pequeñu, yera una vegada un desiertu. Nenguna xente vivió equí. El llugar abondó colos animales selvaxes como puercos, gatos monteses, venados, y entá otros. El llugar foi visitáu solamente polos cazadores (d'aves).||col2=}}
==== El "Padre El nuesu" ====
El ''[[Padrenuesu|Padre Nuesu]]'' en [[Zamboangueño]]
{{Columnes}}
(Común)
<poem><cite>
Diamon Tata quien t'alli na cielo, bendito el diustéd nombre. Mandá vene con el diustéd reino, hacé el diustéd voluntad aquí na tierra, igual como allí na cielo. Dale kanamon el pan para cada día. Perdoná el diamon magá culpa, como ta perdoná kamé con aquellos quien tiene culpa kanamon. No dejá que hay caé kamé na tentación y librá kanamon na mal.
</cite></poem>
{{Nueva columna}}
(Formal)
<poem><cite>
Nuestro Tata quien talli na cielo, bendito el de Ustéd nombre. Mandá vene con el de Ustéd reino, hacé el de Ustéd voluntad aquí na tierra, igual como allí na cielo. Dale con nosotros el pan para cada día. Perdoná el de nuestro maná pecados, como nosotros ta perdoná con aquellos quien ya peca con nosotros. No dejá que nosotros hay caé na tentación sino librá con nosotros de mal.
</cite></poem>
{{Final columnes}}
=== Chabacano de Cavite y Ternate ===
Exemplos de chabacano de [[Cavite]] y [[Ternate (Cavite)|Ternate]]:
{{cita|''Puede nisós hablá: que grande nga palá el sacrificio del mga héroes para niso independencia. Debe nga palá no niso ulvida con ilos. Ansina ya ba numa? Debe hací niso mga cosa para dale sabí que ta aprecia niso con el mga héroes. Que preparáo din niso hací sacrificio para el pueblo. ¿Qué laya? ¿Escribí mga novela como José Rizal?''}}
== Ver tamién ==
* [[Idiomes de Filipines]]
* [[Idioma español en Filipines]]
* [[Filipinismo]]
* [[Llingua filipines|Caña filipina del austronesiu]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{cita llibru |apellíu= Grant |nome= Anthony P. |enllaceautor= |títulu= Noun Phrases in Creole Languages|url= |fechaaccesu= |serie= Creole Language Library |volume= 31|idioma= inglés|otros= |edición= |añu= 2007 |nome-editor= Marlyse |apellíu-editor= Baptista |nome-editor2= Jacqueline |apellíu-editor2= Guéron |editorial= John Benjamins Pub Co |allugamientu= |isbn= 978-90-272-5253-1 |capítulu=Some aspects of NPs in Mindanao Chabacano |páxines= 173-204 |cita= }}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=cbk-zam}}
* [[:m:b:ye:Diccionariu_Chavacano_de_Zamboanga-Espa%C3%B1ol|Diccionariu Chabacano de Zamboanga-Español]]
* [http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 ¿Por qué'l chabacano?, de Mauro Fernández (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211130841/http://www.sociolinguistica.uvigo.es/articulosXvolumen.asp?id=9 |date=2008-02-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20031008163904/http://www.iespana.es/chabacano/ El chabacano, por Alberto Hernández Miño]
* [http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf (PDF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040515162721/http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/sww.pdf |date=2004-05-15 }}
* [http://bienchabacano.blogspot.mx/ Blogue sobre l'idioma Chabacano con exemplos, grámatica y usu de la llingua]
* [https://web.archive.org/web/20030630191124/http://www.audax.net/pcs/ Capítulu II de la tesis sobre'l cobateño (1976) de Isabelita Riego de Dios] (n'inglés)
* [http://zamboanga.com/chavacano/index.html Chavacano information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219221353/http://www.zamboanga.com/chavacano/index.html |date=2010-02-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20060421215919/http://chabacano.iespana.es/ El chabacano]
{{Tradubot|Criollo chabacano}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües criollas de base española|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Filipines|Chabacano]]
[[Categoría:Llingües de Malasia]]
[[Categoría:Llingües d'Indonesia]]
1jk22b3mlb4b2asjbmyz4f6an6u9oy9
The Smashing Pumpkins
0
102206
4490052
4431854
2026-05-03T02:19:22Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490052
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de grupu musical}}
'''The Smashing Pumpkins''' ye una banda d'[[Estaos Xuníos]] de [[Rock alternativu|''rock'' alternativu]] formada en [[Chicago]], [[Illinois]], en [[1988]]. Fundada pol vocalista [[Billy Corgan]] (voz, guitarra) y [[James Iha]] (guitarra rítmica), ellos incluyeron a [[Jimmy Chamberlin]] (batería), y [[D'arcy Wretzky]] (baxu), armando la so formación orixinal. La banda sufrió munchos cambeos na so formación a lo llargo de la so esistencia, con Corgan y el guitarrista Jeff Schroeder siendo los únicos miembros oficiales principales a partir de 2014.
Refugando los raigaños musicales de ''[[punk rock]]'' de munchos contemporáneos del rock alternativu,<ref>{{cita web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/la%20mio_m1285/is_n2_v26/ai_18082727 |títulu=Smashing Pumpkins – interview with bandleader Billy Corgan – Interview |obra=[[FindArticles]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071104010949/http://findarticles.com/p/articles/la |fechaarchivu=2007-11-04 |fechaaccesu=1 de marzu de 2012 }}</ref> los Pumpkins tienen un soníu diversu, densamente gradiáu y pesáu que se xunta a un ''punk'' influyíu en filosofía en términos d'entrega musical, que contién elementos de [[rock góticu|''rock'' góticu]], ''[[heavy metal]]'', [[dream pop|''dream'' pop]], [[rock sicodélicu|''rock'' sicodélicu]], [[rock progresivu|''rock'' progresivu]], ''[[shoegazing]]'' y electrónica nes sos últimes grabaciones. Corgan ye'l compositor principal del grupu — les sos grandes ambiciones musicales y les sos lletres catártiques diéron-y forma a la banda y a los sos cantares, que fueron descrites como «informes angustiados, magullados d'un mundu de velees de Billy Corgan».<ref>{{cita publicación |autor=William Shaw |títulu=Appetite for Destruction |publicación=Details|fecha=avientu de 1993}}</ref>
Smashing Pumpkins aprució nel mainstream musical col so segundu álbum, ''[[Siamese Dream]]'' de 1993. El grupu construyó la so audiencia con estenses xires y el so siguimientu de 1995, el doble álbum ''[[Mellon Collie and the Infinite Sadness]]'', que debutó nel númberu unu na llista [[Billboard 200]]. Con 20 millones d'álbumes vendíos nos Estaos Xuníos,<ref>{{cita web |url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=2&table=tblTopArt&action= |títulu=Searchable Database |obra=riaa.com |fechaaccesu=1 de marzu de 2012}}</ref><ref>{{cita llibru |autor=Jim DeRogatis |títulu=Milk It!: Collected Musings on the Alternative Music Explosion of the 90's |editorial=Da Capo|añu=2003 |páxina=89}}</ref><ref>{{cita publicación |autor=David Fricke |fecha=22 d'avientu de 2000 |títulu=Smashing Pumpkins Look Back in Wonder |publicación=[[Rolling Stone]] |url=http://www.geocities.ws/mccinca/wonder.htm |fechaaccesu=1 de marzu de 2012}}</ref> los Smashing Pumpkins yeren una de les bandes más comercialmente esitoses y aclamaes pola crítica de la década de 1990. Sicasí, les lluches internes, l'usu de drogues y l'amenorgamientu de les ventes de discos conducieron a la so rotura en 2000.
En 2006, Billy Corgan y Jimmy Chamberlin axuntar pa grabar un nuevu álbum de Smashing Pumpkins, ''[[Zeitgeist (álbum)|Zeitgeist]]''. La banda dir de xira con una alliniación rotativa d'ente cinco y nueve músicos en gran parte de 2007 y 2008 con un nuevu miembru Jeff Schroeder dempués de que Chamberlin abandonara la banda a principios de 2009. Más tarde esi añu, Corgan empezó una nueva serie de grabación titulada ''[[Teargarden by Kaleidyscope]]'', con una alliniación rotativa de músicos, que se tradució nos álbumes ''Oceania'' (2012) y ''Monuments to an Elegy'' (2014), y un próximu álbum. A partir de 2015, Corgan y Schroeder son los únicos miembros permanentes de la banda. En xunu de 2015 Corgan anunció'l regresu de Chamberlin a la banda pero nun esclarió si la estancia sería permanente.<ref>{{cita web |url=http://sonarfm.cl/sonarfm/site/artic/20150624/pags/20150624113618.html |títulu=Chamberlin volvió a los Pumpkins |fechaaccesu=24 de xunu de 2015}}</ref>
== Historia ==
=== 1988-1991: primeros años ===
A los 19 años, Corgan camudar a [[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]], [[Florida]], xunto col grupu de [[rock góticu]] The Marked. Debíu al llindáu ésitu de la formación Corgan vuelve a [[Chicago]] tres la disolución del grupu y empieza a trabayar nuna tienda de música. Mientres trabayaba na tienda de discos, Corgan conoció al guitarrista [[James Iha]]. Dambos empezaron a escribir cantares xuntos, ayudaos por una [[caxa de ritmos]], dando'l primer conciertu sol nome Smashing Pumpkins el 9 de xunetu de 1988 nun local llamáu Chicago 21.<ref>Según l'archivu del [http://www.splra.org/wiki/index.php?title=Tsp1988-07-09 9 de xunetu de 1988 de ''Smashing Pumpkins Live Recording Association''].</ref> Taben fuertemente influyíos por [[The Cure]] y [[New Order]].<ref name="seeds">Kot, Greg. "Pumpkin Seeds", ''Guitar World''. January 2002.</ref> Poco dempués, Corgan conoció a D'arcy Wretzky mientres un discutiniu, na presentación de ''Dan Reed Network'' en Chicago. Dempués d'enterase que Wretzky tocaba'l baxu, Corgan convidar al grupu y realizaron la so primer presentación como tríu nel club Avalon de Chicago.<ref>Según l'archivu del [http://www.splra.org/wiki/index.php?title=Tsp1988-08-10 10 d'agostu de 1988 de ''Smashing Pumpkins Live Recording Association''].</ref> Dempués del conciertu, el propietariu del Cabaré Metro, Joe Shanahan, realizó una ufierta a la banda na que-yos ufiertaba'l so sofitu en cuenta de reemplazar la caxa de ritmos por un batería.
L'escoyíu foi Jimmy Chamberlin, quien formara parte de delles formaciones de [[jazz]], polo que Shanahan aceptó añader al grupu nel cartelu de Rock Against Depression xunto a October's Child y Love and Addiction. El 5 d'ochobre de 1988, la formación completa tocó en Cabaré Metro.<ref>Según l'archivu del [http://www.splra.org/wiki/index.php?title=Tsp1988-10-05 5 d'ochobre de 1988 de ''Smashing Pumpkins Live Recording Association''].</ref>
Mientres 1989, el grupu grabó una serie de casetes demo, que fueron compilados en 1995 nun bootleg llamáu ''[[Early 1989 Demos]]''. The Smashing Pumpkins llanzó la so primer grabación, una edición llindada d'un senciellu llamáu «I Am One», editáu en 1990 pola discográfica Limited Potential de Chicago. Dempués de vender toles copies, llanzaron el senciellu «Tristessa», editáu en 1990 pola discográfica [[Sub Pop]], dempués de que'l grupu roblara un contratu con [[Virgin Records]]. Pa la grabación del álbum debú de The Smashing Pumpkins, Virgin Records contrató al productor, [[Butch Vig]]. Xuntos grabaron en 1991 l'álbum ''[[Gish]]'', nel estudiu Smart Studios de [[Madison (Wisconsin)|Madison]], [[Wisconsin]], propiedá de Vig. L'álbum foi llanzáu'l 28 de mayu de 1991, per mediu de Caroline Records, una subsidiaria de Virgin. Pa ganar la consistencia que deseyaba, Corgan prefirió grabar tolos preseos, sacante la batería, lo que motivó un ambiente de tensión ente los miembros del grupu. Gish convertir nun ésitu de menor importancia, clisáu pol ésitu de ''[[Nevermind]]'' de [[Nirvana (banda)|Nirvana]]. El grupu promocionó l'álbum con una xira, onde abrieron conciertos de grupos como [[Red Hot Chili Peppers]], [[Jane's Addiction]] y [[Guns N' Roses]]. Mientres la xira, Iha y Wretzky dixebráronse (yá que yeren pareya), Chamberlin volvióse adictu a los narcóticos y al alcohol, y Corgan entró nun fondu estáu de depresión, que lo llevó a escribir cantares pal siguiente álbum nel apartamentu onde entós agospiábase.
=== 1992-1994: ésitu comercial ===
El grupu camudóse temporalmente a [[Marietta (Georgia)|Marietta]], [[Georgia (estáu)|Georgia]], ente avientu de 1992 y marzu de 1993, pa trabayar de manera intensiva y ensin distracciones nes grabaciones el que sería'l so nuevu álbum, nos ''Triclops Sound Studios'' d'[[Atlanta]], [[Georgia (estáu)|Georgia]], so la producción de Butch Vig y Billy Corgan. Finalmente, el 27 de xunetu de 1993 apaez el segundu álbum, ''[[Siamese Dream]]'', que debutó nel décimu llugar del ranking [[Billboard]], y que vendió cuatro millones de copies n'Estaos Xuníos. Los videos musicales promocionales fueron «[[Cherub Rock]]», «[[Today (cantar de The Smashing Pumpkins)|Today]]», «[[Disarm (cantar)|Disarm]]» y «[[Rocket (cantar)|Rocket]]»; siendo los dos primeros los que tuvieron una fuerte rotación na cadena [[MTV]].
La grabación del discu foi dura y complicada, una y bones los miembros de la banda aldericaben constantemente: Chamberlain volvióse realmente adictu al alcohol llegando a sumir mientres díes enteros. Amás, se rumoreó que Corgan, al igual que nel trabayu anterior, grabara toles partes de guitarra y baxu. Esto fixo paecer a la prensa como si Corgan fuera un verdaderu tiranu, a lo qu'esti respondió que grabara la mayoría de los soníos de guitarra solo porque él facer en menos tiempu.<ref>Azerrad, Michael. "Smashing Pumpkins' Sudden Impact," Rolling Stone. 1 d'ochobre de 1993</ref> Mientres los cuatro meses que duró la grabación, el presupuestu estender hasta los 250.000 dólares.
El 4 d'ochobre de 1994, Virgin Records llanzó una compilación de llaos B del discu ''Siamese Dream'', sol nome de ''[[Pisces Iscariot]]''. Esti discu foi producíu por Kerry Brown, Billy Corgan, Dale Buffin Griffin, James Iha, Butch Vig y Ted de Bono. Aprovechando la oportunidá, tamién foi llanzáu un casete [[VHS]] tituláu ''[[Vieuphoria]]'', qu'incluyó material en vivu, ente otros. Una versión en CD de ''Vieuphoria'', titulada ''[[Earphoria]]'' foi llanzada de manera promocional nes estaciones de radio. Tres una estensa xira col motivu de poder costear les grabaciones, onde s'incluyeron les presentaciones na xira de [[Lollapalooza]] de 1994 y el [[Reading Festival]] de 1995, el grupu optó por tomar una posa pa componer el siguiente álbum.
==== 1995-1997: ''Mellon Collie and the Infinite Sadness'' ====
Mientres 1995, Corgan zarrar nel so apartamentu y escribe 56 cantares pal so nuevu álbum.<ref>Corgan, Billy, James Iha & D'arcy Wretzky. Interview. Hora Prima. MTV Latin America. 1996-12-19.</ref> Dempués d'esta muestra de creatividá de Corgan, los Smashing meter nel estudiu pa grabar el so siguiente álbum, que Corgan describió como'l «[[The Wall]] de los años 90», en comparanza col afamáu álbum doble conceptual de [[Pink Floyd]].
El 24 d'ochobre de 1995 foi llanzáu ''[[Mellon Collie and the Infinite Sadness]]'', un álbum doble de 28 cantares que debutó nel primer llugar del ranking Billboard d'ochobre de 1995, llegando a vender dieciséis millones de copies nel mundu y consiguir nueve discos de platín, convirtiéndose nel álbum doble más vendíu de la década nesi momentu.<ref>"Germ Warfare", Newsweek, 1996-10-14.</ref> Dempués de la salida del discu, la revista ''Time'' catalogó'l trabayu como "el más ambiciosu per parte de los Smashing Pumpkins".<ref>Farley, Christopher John. "A Journey, Not a Joyride." Time. November 13, 1995.</ref> L'álbum ganó siete nominaciones a los premios Grammy de 1997, venciendo na categoría de Meyor Interpretación de Hard Rock pol cantar «[[Bullet with Butterfly Wings]]». Esta y otros cuatro cantares más fueron editaes como senciellos, llegando trés d'elles a discu d'oru. Munches de los cantares restantes de les 56 compuestes pal discu fueron editaes como llaos B en «[[The Aeroplane Flies High]]».
[[Ficheru:Billy Corgan pic.jpg|thumb|left|Billy Corgan mientres la xira promocional ''Mellon Collie and the Infinite Sadness Tour''.]]
En 1996, la banda empecipia una xira promocional alredor del mundu, denomada ''Mellon Collie and the Infinite Sadness Tour''. Mientres esta xira, Corgan camuda d'estilu, afaitándose la cabeza y vistiendo camisetes cola pallabra ''Zero'' na gran mayoría de los conciertos, polo que se convierte en tou un iconu musical. Como resultáu de la edición del so nuevu discu, el grupu sale caricaturizáu nun episodiu de [[The Simpsons]] en 1996 xunto con [[Sonic Youth]] y [[Peter Frampton]]. El 11 de mayu de 1996, mientres una presentación nel teatru Point de [[Dublín]], n'[[Irlanda]], asocedió una traxedia. Mientres la interpretación d'una enérxica versión de «Bullet with Butterfly Wings,» una adolescente de 17 años llamada Bernadette O'Brien foi entartallada pol ensame, sufriendo una serie de firíes internes que finalmente-y causaron la muerte. Rápido'l conciertu foi rematáu, y el direutu de la nueche siguiente foi canceláu, en respetu a la nueva.
El 12 de xunetu de 1996, el grupu viose envolubráu n'otru discutiniu cuando [[Jonathan Melvoin]], teclista de la xira, y Jimmy Chamberlin sufrieron una sobredosis d'heroína y alcohol nun hotel de [[Nueva York]]. Melvoin finó, y Chamberlin foi arrestáu por posesión de drogues. Pocos díes dempués, el grupu emitió una declaración pública declarando la espulsión de Chamberlin como resultancia del incidente. El grupu remató la xira con otru teclista y otru batería, lo cual nuna retrospección Corgan definió como la peor decisión que'l grupu tomó, estropiando a los integrantes y a la reputación del grupu. Pa 1998 incluyóse una versión de los Smashing Pumpkins del cantar «Never Let Me Down Again» de [[Depeche Mode]] nel álbum tributo ''[[For the Masses]]''.
==== 1998-2000: ''Adore'', ''Machina'' y disolución ====
Mientres la grabación del so siguiente discu, Iha declara que «el futuru ta na música electrónica. Tien De ser realmente aburríu tocar solo música rock.»<ref>Graff, Gary. "Smashing Pumpkins—Rave of the Future," Guitar World. December 1996.</ref> Estes declaraciones convertir en toa una declaración d'intenciones pal so siguiente álbum, que saldría tres una dómina d'esperimentación con proyeutos en solitariu, ''[[Adore (álbum de The Smashing Pumpkins)|Adore]]''. Enantes, la banda grabara un cantar pa la banda sonora de la película ''Batman & Robin'' ''([[The End Is the Beginning Is the End|The End Is The Beginning Is The End]])'', qu'acabaría llevándose'l Grammy a la Meyor Interpretación de Hard Rock. ''Adore'' camudó radicalmente d'estilu, averándose claramente a posiciones electróniques más allá de música basada na clásica formación de guitarra, baxu y batería. A pesar de que'l discu recibió bien bones crítiques y aportó a nomáu como Meyor Interpretación Alternativa nos Grammy, les ventes fueron desastroses, considerándose'l mayor fracasu na discografía del grupu. El discu vendió cerca de 830.000 copies n'Estaos Xuníos, consiguiendo'l triple de ventes al otru llau del Atlánticu.<ref>Fricke, David (1998-12-29). When Billy Corgan Speaks.... RollingStone.com. Retrieved on 2006-05-05.</ref>
Poco dempués de salir el discu al mercáu, el grupu embarcar nuna estensa xira alredor de los Estaos Xuníos pa recaldar fondos pa una ONG, a la que se-y unvió'l 100% de la recaldación total de la xira. Amás, el costu de la xira foi sufragáu dafechu de los bolsos de los componentes de la banda. A última hora, el total donáu a la ONG foi de 2.8 millones de dólares.<ref>Smashing Pumpkins Raise Over $2.8 Million on Charity Tour. MTV.com (1998-09-22). Retrieved on 2006-08-30</ref> En 1999, Jimmy Chamberlin se reintegró al grupu, en rehabilitándose de la so adicción a les drogues. Pero nuevamente'l cuartetu ruémpese, yá que D'arcy abandonó'l grupu al rematar les grabaciones del álbum en procesu, en setiembre del mesmu añu, so motivos ensin esclariar pola agrupación. La baxista de [[Hole]], [[Melissa Auf der Maur]], foi convidada a participar na xira promocional ''Sacred and Profane''. Adicionalmente apaeció nos videos musicales de los senciellos promocionales del álbum. El 29 de febreru de 2000, publicóse ''[[Machina/The Machines of God]]''. El discu sale a la venta con escelentes crítiques, más accesible que'l so antecesor, y entra nos Billboard en tercer llugar. Al poco tiempu se desmorona nes llistes, vendiendo menos que ''Adore''.
Nuna entrevista en direuto na radio [[KROQ]] en mayu de 2000, Billy Corgan anunció la decisión del grupu d'eslleise a la fin del añu, añadiendo pa ello feches adicionales na xira que realizaben nesos momentos. L'últimu discu de los Smashing Pumpkins, ''[[Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music]]'', el que correspondería a la segunda parte del discu previu, foi llanzáu en setiembre d'esi mesmu añu. Solamente fueron partíes venticinco copies ente los amigos del grupu, col permisu de distribuyir llibremente'l conteníu n'internet. L'álbum contenía 1 LP y 3 EP, grabaos por Constantinople Records, una discográfica creada por Corgan. La decisión de grabar l'álbum de manera independiente y de distribuyir el material per internet anició na negativa de Virgin Records de publicar un álbum doble, ante les baxes ventes de los últimos dos álbumes. The Smashing Pumpkins realizó'l so últimu conciertu en Cabaré Metro, el mesmu llocal onde empezó la so carrera doce años tras. Pa la ocasión tocó Melissa Auf der Maur, en reemplazu de D'arcy quien nun quixo participar. El mesmu día amás, el grupu llanzó'l so postreru senciellu: «Untitled». Les cuatro hores de conciertu fueron rexistraes en videu pa un posterior llanzamientu en DVD.<ref>De manera previa, «Fuck You (An Ode to No One)» foi incluyida nel llanzamientu del DVD [[Greatest Hits Video Collection: 1991-2000]].</ref>
=== 2001-2004: dempués de la disolución ===
El 20 de payares de 2001 foi llanzada una compilación de grandes ésitos, llamada ''[[Rotten Apples]]''. Xunto cola versión simple del álbum, llanzóse una edición doble llindada, qu'incluyó una escoyeta de llaos B y rareces, denomada ''[[Judas 0]]''. Como acompañamientu, llanzóse un [[DVD]] llamáu ''[[Greatest Hits Video Collection 1991-2000]]'' que compiló tolos [[videu musical|videos musicales]] promocionales del grupu, dende ''Gish'' hasta ''Machina/The Machines of God'', xunto con material primeramente non publicar.<ref>El DVD nun incluyó'l video promocional ''The End Is the Beginning Is the End'', pos los derechos del cantar y del video yeren propiedá de [[Warner Bros. Records]].</ref>
En 2001, Corgan y Chamberlin axuntar pa formar un proyeutu dempués de la disolución de los Smashing. Sol nome de [[Zwan]] edítase'l so únicu discu, llamáu ''Mary Star of the Sea'', que consigue bones crítiques pero ensin cuayar nel planu comercial, colo que Corgan abandona'l proyeutu en 2003. El 26 de payares de 2002 llanzar de manera conxunta l'álbum compilatorio ''[[Earphoria]]'' y el DVD ''[[Vieuphoria]]''. Un álbum compilatorio, denomináu ''[[Rarities and B-Sides]]'', foi llanzáu per mediu de delles tiendes de música en llinia, el 5 d'abril de 2005. Un total de 114 cantares fueron puestes a la venta en serviciu dixitales d'esti tipu, como [[iTunes Music Store]], ente otros.
Dempués de la rotura de Zwan, Corgan empecipia una carrera en solitariu editando un solu álbum, ''[[TheFutureEmbrace]]'', en 2005, amás de publicar un llibru de poesía llamáu "God Is Everywhere From Here To There". Per otru llau, Chamberlin empieza un proyeutu llamáu [[Jimmy Chamberlin Complex]], editando un álbum en 2005 tituláu ''[[Life Begins Again]]''. De la mesma, Iha collabora n'[[A Perfect Circle]] y con [[Chino Moreno]], amás de fundar el so propiu sellu discográficu, Scratchie Records. A lo último, Wretzky nun fixo nengún tipu d'entrevista nin participó en nengún discu, pero foi arrestada en 2005 por posesión de cocaína.
=== 2005-2008: reformación y ''Zeitgeist'' ===
El 21 de xunu de 2005, con motivu del llanzamientu oficial de ''[[TheFutureEmbrace]]'', Billy Corgan publicó un anunciu d'una páxina nel periódicu [[Chicago Tribune]], anunciando ente otres coses, los sos deseos de volver axuntar a la banda. «Dende va un añu, toi rondando un secretu, un secretu qu'escoyí guardar. Pero agora quiero que sían los primeres en saber que tengo planes d'anovar y resucitar a los Smashing Pumpkins. Quiero que vuelva la mio banda, los mios cantares y los mios suaños.»
El 20 d'abril de 2006, publicóse un anunciu nel sitiu web oficial que confirmaba la xunta del grupu y los planes de grabar un nuevu álbum pel branu. Más tarde, el 28 de xunetu de 2006, foi publicáu un mensaxe nel sitiu web oficial, diciendo que'l grupu atopar nesos momentos n'estudiu, en preparación del primer álbum tres siete años de receso. Darréu sería confirmáu [[Roy Thomas Baker]] como productor del álbum. D'alcuerdu a un mensaxe publicáu por Jimmy Chamberlin el 20 d'ochobre de 2006 nel blogue de l'agrupación en [[MySpace]], en rematando los trabayos con Baker contrataron l'ayuda del productor [[Terry Date]], quien primeramente trabayó con [[Deftones]], Pantera y [[Soundgarden]]. El 26 de xineru de 2007, el grupu anunció la programación de los primeros conciertos n'Europa, empezando nos festivales [[Rock am Ring]] y [[Rock im Park]] d'Alemaña, el 2 de xunu y 3 de xunu del mesmu añu, respeutivamente.
El 7 de febreru del mesmu añu, Billy Corgan anunció que'l primer álbum del grupu musical tres la xunta, tituláu ''[[Zeitgeist (álbum de The Smashing Pumpkins)|Zeitgeist]]'', taba programáu pa ser llanzáu'l 7 de xunetu de 2007,<ref>{{cita web | url = http://www.pitchforkmedia.com/page/news/41006/Smashing_Pumpkins_Reveal_Album_Title_Release_Date#41006 | títulu = Smashing Pumpkins Reveal Album Title, Release Date | obra = Sitio web de Pitchfork Media | añu = 2007 | fechaaccesu = 20 d'abril | urlarchivu = https://web.archive.org/web/20070506090353/http://www.pitchforkmedia.com/page/news/41006/Smashing_Pumpkins_Reveal_Album_Title_Release_Date#41006 | fechaarchivu = 6 de mayu de 2007 }}</ref> por [[Reprise Records]]. Felicidad fecha darréu sería aplazada pal 10 de xunetu del mesmu añu.
Dempués d'una serie de duldes al respective de quien seríen los miembros que participaríen na xunta, siendo los únicos confirmaos [[Billy Corgan]] y [[Jimmy Chamberlin]], [[James Iha]] confirmó nuna entrevista que nun sería parte de la xunta, n'abril de 2007.<ref name="Continuidá de James Iha">{{cita web | autor = Goodman, Elizabeth | añu = 2007 | títulu = Exclusive: James Iha Speaks Out Regarding His Involvement in Pumpkins Reunion | obra = Sitio web de Rolling Stone | url = http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2007/04/06/exclusive-james-iha-speaks-out-regarding-his-involvement-in-pumpkins-reunion | fechaaccesu = 6 d'abril de 2007 | urlarchivu = https://web.archive.org/web/20070410191334/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2007/04/06/exclusive-james-iha-speaks-out-regarding-his-involvement-in-pumpkins-reunion/ | fechaarchivu = 2007-04-10 }}</ref> La evidente esclusión de [[D'arcy Wretzky]], retirada de la música desque abandonó'l grupu, y la confirmación de que Melissa Auf der Maur tampoco participaría na xunta, amontaron les duldes. Sicasí, la banda contrató a la baxista [[Ginger Reyes]] pocu dempués.
[[Ficheru:Billy Corgan and Jeff Schroeder.jpg|alt=|thumb|Corgan y Jeff Schroeder nel escenariu.]]
El 22 de mayu The Smashing Pumpkins volvieron a los escenarios, dempués de casi 7 años, nel teatru Le Grand Rex de [[París]], ante una audiencia averada de 2.200 espectadores. El conciertu duró 3 hores y tocaron 29 cantares; ente elles vieyos ésitos como «Today», «1979» xunto con cantares del so nuevu álbum, como'l so nuevu senciellu «Tarantula».<ref>{{cita web | url = http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003588876 | títulu = The Smashing Pumpkins return to the stage in Paris | obra = Sitio web de Billboard | añu = 2007 | fechaaccesu = 23 de mayu | añu = 2007}}</ref> En dichu conciertu amás confirmaríase la presencia de dos nuevos integrantes: [[Jeff Schroeder]] (guitarra) y [[Ginger Reyes]] (baxu), amás de Lisa Harriton en teclaos y coros. El 2 de xineru de 2008. marcóse como fecha de publicación del EP ''[[American Gothic]]'' en [[iTunes]], qu'incorporó cuatro nueves cantares a la discografía de la banda.<ref>{{cita web |títulu=Smashing Pumpkins van sacar nuevu EP en xineru|url=http://www.usonica.com/2007/12/20-smashing-pumpkins-sacaren-nuevu-ep-en-xineru|fechaaccesu=25 de febreru de 2008|autor=Usonica.com|fecha=20 d'avientu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080225113215/http://www.usonica.com/2007/12/20-smashing-pumpkins-sacaren-nuevu-ep-en-xineru|fechaarchivu=25 de febreru de 2008}}</ref> El EP en formatu [[Discu compactu|CD]] salió a la venta'l 11 de febreru de 2008. Dos selmanes dempués, el 25 de febreru, editóse una nueva versión del trabayu esclusiva solo del [[Reinu Xuníu]].
=== 2009-2013: ''Teargarden'', ''Oceania'' y décimu álbum d'estudiu ===
En marzu de 2009, Jimmy Chamberlin decidió abandonar el grupu,<ref>{{cita web|url = http://www.mtv.com/news/articles/1607512/20090323/smashing_pumpkins.jhtml|títulu = Smashing Pumpkins quedar ensin el so batería|fechaaccesu = 28 de marzu de 2009|fecha = 23 de marzu de 2009|editorial = [[MTV]]|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20171229000000/http://www.mtv.com/news/articles/1607512/20090323/smashing_pumpkins.jhtml|fechaarchivu = 2017-12-29}}</ref> siendo sustituyíu unos meses dempués por Mike Byrne, un mozu de diecinueve años de [[Portland (Oregón)|Portland]], [[Oregón]].<ref>{{cita web |url = https://www.elpais.com/articulo/cultura/Cazumbre/nueva/The/Smashing/Pumpkins/elpepucul/20090819elpepucul_1/Tes |títulu = Cazumbre nueva pa The Smashing Pumpkins |fechaaccesu = 19 d'agostu de 2009 |autor = [[Axencia EFE]] |fecha = 19 d'agostu de 2009 |editorial = [[El País]]}}</ref> En setiembre de 2009, Billy Corgan hai anunció nel so blogue que diba llanzar un nuevu álbum, tituláu: ''[[Teargarden by Kaleidyscope]]''. Esti podía descargase totalmente de baldre al traviés de la so web. Seríen 44 cantares y la idea orixinal yera de llanzar les 4 primeros cantares por Halloween y dempués dir añadiendo les demás adulces. Billy dixo que volvió a los sos raigaños sicodélicos pa la realización del discu.
El grupu entamaba llanzar el so nuevu álbum ''Teargarden By Kaleidyscope'' de forma gratuita al traviés d'Internet un cantar al empar. El primer senciellu, «A Song For A Son», foi llanzáu n'avientu de 2009. En marzu de 2010, Ginger Reyes oficialmente dexó la banda. Corgan darréu llevó a cabo audiciones pa un nuevu baxista. En mayu, [[Nicole Fiorentino]] anunció que se xuniera a la banda como baxista, y que taba trabayando en Teargarden By Kaleidyscope. Esi mesmu mes llánzase'l primer EP de la serie: ''Songs for a Sailor''. La nueva alliniación atópase anguaño nuna xira mundial pa promocionar esti nuevu proyeutu. En payares de 2010 llánzase'l segundu EP: The Solstice Bare, que foi precedíu de los senciellos «Freak» y «Tom Tom».
Mientres la primer metá del 2011, la banda llanza dos nuevos senciellos de ''Teargarden by Kaleydiscope'', «Lighting Strikes» y «Owata», Corgan anunció que dempués d'estos cantares el grupu entraría a grabar un discu d'estudiu llamáu ''Oceania'', qu'a pallabres del frontman seria «un álbum dientro d'un álbum» yá que Oceania formara parte del ambiciosu proyeutu de 44 cantares.
=== 2014-presente ===
El 25 de marzu de 2014, Corgan anunció que roblara un nuevu contratu discográficu con BMG, pa dos nuevos álbumes, ''Monuments to an Elegy'' y de ''Day for Night'', titulaos respeutivamente. En xunu, revelóse que Mike Byrne yá nun yera parte la banda, pa ser reemplazáu por [[Tommy Lee]] de [[Mötley Crüe]],<ref>{{cita web |url = http://www.rockaxis.com/node/104390|títulu = Tommy Lee va tocar con Smashing Pumpkins|fechaaccesu = 23 de marzu de 2015|fecha = 8 de mayu de 2014}}</ref> y tamién se confirmó que [[Nicole Fiorentino]] yá nun yera parte de la banda. D'esta manera ''Monuments to an Elegy'' foi grabáu íntegramente por [[Billy Corgan]] en voz, guitarra, baxu, pianu y sintetizadores; Jeff Schroeder en guitarra; y [[Tommy Lee]] en batería. L'álbum foi llanzáu'l 9 d'avientu de 2014 y recibió crítiques xeneralmente positives y espérase yá'l so próximu álbum.<ref name="portalternativo_1">{{cita web|url = http://portalternativo.com/2014/12/billy-corgan-asegura-que-el-proximo-discu-de-smashing-pumpkins-atraeria-el so yo adolescente/|títulu = Corgan asegura próximu discu atraería'l so yo adolescente|fechaaccesu = 23 de marzu de 2015|fecha = 31 d'avientu de 2014}}</ref> Tamién en setiembre de 2014 foi llanzada la reedición de ''Adore'' el so cuartu álbum, una reedición con un total de 107 cantares apurríos nesta remozada versión: tomes en direuto y demos, en formatos que van dende'l CD, DVD y vinilu.<ref>{{cita web |url = http://rockaxis.com/node/105099|títulu = Smashing Pumpkins y Reedición d'Adore|fechaaccesu = 23 de marzu de 2015|fecha = 8 de mayu de 2014}}</ref>
A finales de 2014 y a empiezu de 2015 la banda realizó una xira per Europa, Norteamérica, Australia y Suramérica promocionando l'álbum ''Monuments to an Elegy'' y los sos grandes ésitos, la sorpresa foi la formación de la banda qu'hasta'l momentu ye solamente pa presentación en vivu, Corgan convidó a los músicos [[Brad Wilk]] batería de [[Rage Against the Machine]] y ex [[Audioslave]], y a [[Mark Stoermer]] baxista de [[The Killers]],<ref>{{cita web |url = http://rockaxis.com/rock/novedades/smashing-pumpkins-con-nueva-formacion|títulu = Smashing Pumpkins con nueva formación|fechaaccesu = 24 de marzu de 2015|fecha = 18 de payares de 2014 |editorial = http://rockaxis.com}}</ref> y xuntos al guitarrista Jeff Schroeder son anguaño la nueva formación de The Smashing Pumpkins en vivu. Nesta xira tamién tuvo otru convidáu sorpresa, el cantante [[Marilyn Manson]] que se xubió al escenariu en Londres y en Sydney interpretando'l cantar «[[Ava Adore]]».<ref>{{cita web |url = http://jenesaispop.com/2014/12/07/211718/marilyn-manson-canta-con-smashing-pumpkins/|títulu = Marilyn Manson canta con Smashing Pumpkins|fechaaccesu = 24 de marzu de 2015|fecha = 7 d'avientu de 2014 |editorial = http://jenesaispop.com}}</ref><ref>{{cita web |url = http://rockaxis.com/rock/novedades/video-smashing-pumpkins-marilyn-manson/|títulu = Smashing Pumpkins y Marilyn Manson|fechaaccesu = 24 de marzu de 2015|fecha = 6 d'avientu de 2014 |editorial = http://rockaxis.com}}</ref>
El 15 de marzu de 2015 se presentarón nuna nueva versión del [[Lollapalooza Chile 2015]] onde cambiarón el Setlist habitual pa tocar y recordar los sos grandes ésitos.<ref>{{cita web|url = http://www.smashingpumpkinsnexus.com/#!WATCH-LOLLAPALOOZA-CHILE-FULL-SMASHING-PUMPKINS-CONCERT/c7ba/5505y55b0cf2458597cb607b|títulu = Ver Conciertu Full Lollapalooza Chile 2015|fechaaccesu = 24 de marzu de 2015|fecha = 15 de marzu de 2014|editorial = http://www.smashingpumpkinsnexus.com|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150107030731/http://www.smashingpumpkinsnexus.com/#!WATCH-LOLLAPALOOZA-CHILE-FULL-SMASHING-PUMPKINS-CONCERT/c7ba/5505y55b0cf2458597cb607b|fechaarchivu = 2015-01-07}}</ref><ref>{{cita web|url = http://www.nacionrock.com/the-smashing-pumpkins-en-lollapalooza-chile-2015-melancolia-y-infinita-potencia-1/|títulu = Smashing Pumpkins Lollapalooza Chile 2015|fechaaccesu = 24 de marzu de 2015|fecha = 15 de marzu de 2014|editorial = http://www.nacionrock.com}}</ref> Tamién se presentarón en Perú, Arxentina y Brasil respeutivamente. Al terminar esta xira, Corgan va dedicar a trabayar nel próximu álbum de la banda.<ref name="portalternativo_1"/>
El 24 de xunu de 2015 anuncióse la reintegración a la banda de [[Jimmy Chamberlin]] per tercer vegada, Corgan convidar a ser parte de la banda pa una xira conxunta de Smashing Pumpkins con [[Marilyn Manson]] polos Estaos Xuníos. Anque Corgan nun esclarió si la estancia de Chamberlin va ser permanente. Ente que Jimmy declaró: “Billy preguntóme si podría considerar volver pa la xira. Ye una gran oportunidá non solo de celebrar la música, sinón tamién l'amistá y el nuesu legáu”.<ref>{{cita web |url = http://jenesaispop.com/2015/06/24/230375/jimmy-chamberlin-vuelve-a-smashing-pumpkins-per tercer vegada/|títulu = chamberlin vuelve a smashing pumpkins per tercer vegada|fechaaccesu = 9 de xunetu de 2015|fecha = 24 de xunu de 2015}}</ref>
El 26 de marzu de 2016, la banda actuaba en Los Angeles y [[James Iha]] remaneció nel escenariu pa sorpresa del públicu asistente. Yera la primer vegada en dieciséis años que James Iha volvía actuar con The Smashing Pumpkins, coincidiendo amás col día del so cumpleaños.<ref>{{cita web |títulu=Watch Smashing Pumpkins Reunite With James Iha at Los Angeles Concert|url=http://www.rollingstone.com/music/news/watch-smashing-pumpkins-reunite-with-james-iha-at-los-angeles-concert-20160327|idioma=inglés|fecha=27 de marzu de 2016|fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref> Con Iha a la guitarra la banda tocó los cantares Mayonaise, Soma, Rocket, Today, Disarm y Spaceboy del ábum [[Siamese Dream]] y Whir del álbum [[Pisces Iscariot]]. James actuó en dellos shows más d'esta xira. Anque nun se realizó un comunicáu oficial que confirmara a James Iha como miembru permanente na banda, si que dexó la puerta abierta a una posible xunta de tolos miembros orixinales.
== Cultura popular ==
Nel videoxuegu ''[[Guitar Hero 3]]'' apaez el cantar «Cherub Rock», esta mesmu cantar tamién apaez en [[Rock Band]] como tamién los cantares [[Siva (cantar)|Siva]] y [[Zero (cantar)|Zero]], estes últimes dos son descargables. En [[Rock Band 2]] apaez el cantar «Today». Nel videoxuegu [[Guitar Hero World Tour]] tamién ta'l cantar Today según un pack descargable que contién los cantares «1979», «The Everlasting Gaze» y el so nuevu senciellu «G.L.O.W.», nesti mesmu xuegu apaez [[Billy Corgan]] como personaxe xugable. En ''[[Guitar Hero 5]]'' apaez el cantar [[Bullet with Butterfly Wings]]. En [[GTA IV]], na radio Liberty Rock Radio, apaez el cantar «1979».
Al llanzar el discu ''[[Mellon Collie and the Infinite Sadness]]'', [[Smashing Pumpkins]] sale caricaturizáu nel episodiu #24 de la séptima temporada de [[The Simpsons]] llamáu ''[[Homerpalooza]]'' xunto con [[Sonic Youth]] y [[Peter Frampton]], nesti episodiu interpreten el cantar "Zero". Na película [[Scott Pilgrim vs. The World]] el protagonista interpretáu por Michael Cera utiliza la famosa camiseta Zero y la de Corazón símbolu de Smashing Pumpkins.
== Cronoloxía ==
<div style="text-align:center;">
<timeline>
ImageSize = width:1000 height:250
PlotArea = left:150 bottom:70 top:0 right:50
Alignbars = justify
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1988 till:31/12/2017
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Colors =
id:vocals value:red legend:Voz
id:guitar value:green legend:Guitarra
id:bass value:blue legend:Baxu
id:drums value:orange legend:Bateria
id:Lines value:black legend:Album de estudiu
Legend = orientation:horizontal position:bottom
ScaleMajor = increment:5 start:1988
ScaleMinor = increment:1 start:1989
BarData =
bar:Billy text:"Billy Corgan"
bar:James text:"James Iha"
bar:D'arcy text:"D'arcy Wretzky"
bar:Jimmy text:"Jimmy Chamberlin"
bar:Melissa text:"Melissa Auf der Maur"
bar:Ginger text: "Ginger Reyes"
bar:Jeff text:"Jeff Schroeder"
bar:Nicole text: "Nicole Fiorentino"
bar:MikeB text: "Mike Byrne"
PlotData=
width:10 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4)
bar:Billy from:01/04/1988 till:31/12/2000 color:vocals
bar:Billy from:01/04/1988 till:31/12/2000 color:guitar width:3
bar:Billy from:01/08/2006 till:end color:vocals
bar:Billy from:01/08/2006 till:end color:guitar width:3
bar:James from:01/04/1988 till:31/12/2000 color:guitar
bar:Jeff from:01/02/2007 till:end color:guitar
bar:D'arcy from:10/08/1988 till:09/09/1999 color:bass
bar:Melissa from:24/11/1999 till:31/12/2000 color:bass
bar:Ginger from:01/01/2007 till:15/03/2009 color:bass
bar:Nicole from:17/08/2009 till:19/07/2014 color:bass
bar:Jimmy from:05/10/1988 till:17/07/1996 color:drums
bar:Jimmy from:15/01/1999 till:31/12/2000 color:drums
bar:Jimmy from:01/08/2006 till:20/03/2009 color:drums
bar:Jimmy from:24/06/2015 till:end color:drums
bar:MikeB from:17/08/2009 till:13/06/2014 color:drums
LineData =
at:28/05/1991 color:black layer:back
at:27/07/1993 color:black layer:back
at:24/10/1995 color:black layer:back
at:02/06/1998 color:black layer:back
at:20/02/2000 color:black layer:back
at:05/09/2000 color:black layer:back
at:06/07/2007 color:black layer:back
at:07/12/2009 color:black layer:back
at:19/06/2012 color:black layer:back
at:09/12/2014 color:black layer:back
</timeline>
</div>
== Discografía ==
{{AP|Discografía de The Smashing Pumpkins}}
* ''[[Gish]]'' (1991)
* ''[[Siamese Dream]]'' (1993)
* ''[[Mellon Collie and the Infinite Sadness]]'' (1995)
* ''[[Adore (álbum de The Smashing Pumpkins)|Adore]]'' (1998)
* ''[[Machina/The Machines of God]]'' (2000)
* ''[[Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music]]'' (2000)
* ''[[Zeitgeist (álbum)|Zeitgeist]]'' (2007)
* ''[[Teargarden by Kaleidyscope]]'' (2009-)
* ''[[Oceania (álbum)|Oceania]]'' (2012)
* ''[[Monuments to an Elegy]]'' (2014)
* ''Shiny and Oh So Bright, Vol. 1 / LP: No Past. No Future. No Sun.'' (2018)
* ''Cyr'' (2020)
* ''Atum: A Rock Opera in Three Acts'' (2023)
* ''Aghori Mhori Mei'' (2024)
== Ver tamién ==
* [[Billy Corgan]]
* [[D'Arcy Wretzky]]
* [[Auf der Maur]]
* [[James Iha]]
* [[Jimmy Chamberlin Complex]]
* [[Zwan]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* DeRogatis, Jim. ''Milk It!: Collected Musings on the Alternative Music Explosion of the 90's''. Cambridge: Da Capo, 2003. ISBN 0-306-81271-1
* Thompson, Dave. "Smashing Pumpkins", in ''Alternative Rock''. San Francisco: Miller Freeman, 2000. ISBN 0-87930-607-6
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|The Smashing Pumpkins}}
* [http://www.smashingpumpkins.com/ Sitiu web oficial], n'inglés.
* [http://www.starla.org/ Starla], llista de sitio web dedicaos a The Smashing Pumpkins.
{{ORDENAR:Smashing Pumpkins, The}}
{{Tradubot|The Smashing Pumpkins}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ganadores del premiu Grammy]]
[[Categoría:Grupos de rock d'Illinois]]
[[Categoría:Grupos de hard rock]]
[[Categoría:Grupos de rock d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Grupos de rock sicodélicu]]
dow0ytc6x3sdlg65ibx7cjeeylfjke4
Thom Yorke
0
102226
4490060
4476444
2026-05-03T03:42:17Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490060
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Thomas''' «'''Thom'''» '''Edward Yorke''' {{nym}} ye un músicu inglés conocíu por ser el vocalista y compositor principal del grupu de rock alternativu [[Radiohead]]. Ye conocíu pola so voz de [[falsete]]. Los preseos principales de Yorke son la guitarra y el pianu, pero tamién toca'l sintetizador, el baxu y la batería.
Thom nació en 1968 en Northamptonshire y darréu treslladóse cola so familia a Oxfordshire, onde asistió a la Abingdon School y fundó Radiohead con compañeros d'escuela. En terminando los sos estudios na Universidá de Exeter, Radiohead robló con Parlophone; el so tempranu ésitu "[[Creep (cantar de Radiohead)|Creep]]", y más tarde l'álbum ''[[OK Computer]]'' (1997), fixo una celebridá a l'agrupación, y Radiohead algamó l'aclamación de los críticos y ventes multiplatín. L'álbum ''[[Kid A]]'' (2000) fixo espandir la so obra a la música electrónica.
En 2006, Yorke llanzó'l so álbum debú como solista, ''[[The Eraser]]''. En 2009 formó'l [[supergrupu]] [[Atoms for Peace]] pa interpretar cantares de ''The Eraser'' y en 2013 llanzó un álbum cola banda, ''[[Amok (álbum)|Amok]]''. En 2014 llanzó'l so segundu álbum en solitariu, ''[[Tomorrow's Modern Boxes]]''. Collaboró con artistes como [[Flea]], [[DJ Shadow]], [[Björk]], [[Flying Lotus]] o [[PJ Harvey]]. Col artista [[Stanley Donwood]] crea les portaes y demás arte de los álbumes de Radiohead.
Yorke foi críticu cola industria musical y foi pioneru en fórmules alternatives de publicación de la música, como ''pay-what-you-want'' (paga-lo-que-quieras) y [[BitTorrent]], con Radiohead y en solitariu. Fora de la música, Thom ye un activista a favor de los derechos humanos, ambientalistas y les causes contra la guerra.
En 2002, ''[[Q (revista)|Q]]'' nomó a Yorke la sesta persona más poderosa na música. En 2005, los llectores de ''[[Blender (revista)|Blender]]'' y [[MTV2]] votáronlu como'l 18ᵘ meyor cantante de tolos tiempos. En 2008, la revista ''[[Rolling Stone]]'' clasificó a Yorke como'l 66ᵘ meyor cantante de tolos tiempos.
== Primeros años ==
=== Infancia ===
[[Ficheru:Abingdon school.JPG|thumb|250px|right|La escuela Abingdon, onde Yorke formó [[Radiohead]] con compañeros de clase.]]
Thom Yorke nació con [[paralís facial]], lo cual obligó-y a sometese a delles operaciones na so niñez, quedando con [[ambliopía]].<ref>"[http://www.greenplastic.com/band/ Radiohead Biography]", Green Plastic. URL accessed on [[15 June]] [[2006]].</ref> Declaró que la so última intervención foi una auténtica equivocación que-y causó la [[Ptosis palpebral|cayida del párpagu]].<ref name="MCLEAN">{{cita publicación | nome=Craig | apellíu=McLean | coautor= | títulu=All messed up | fecha=[[2006-06-18]] | editorial= | url =http://observer.guardian.co.uk/omm/story/0,,1795948,00.html | publicación=The Observer | páxines= | fechaaccesu= 26 de marzu de 2007 | idioma= }}</ref>
La so familia treslladóse de cutiu antes d'establecese en [[Oxfordshire]], onde'l padre de Yorke yera físicu nuclear y trabayaba como vendedor d'equipu y productos químicos, yá que-y obligaba a realizar constantes viaxes pel país.<ref name="MCLEAN" />
Thom enfusar nel mundu de la música a la edá de siete años, cuando consiguió la so primer guitarra, animáu en viendo a [[Brian May]] nun conciertu televisáu de [[Queen]].<ref name="MCLEAN" /><ref>{{cita web |url= http://news.qthemusic.com/2013/04/thom_yorke_reveals_brian_may_i.html |títulu= Thom Yorke reveals Brian May inspiration, Kraftwerk banned from China, Bieber blows out Frank Ocean... Music News Daily |editor= qthemusic.com |idioma= inglés |fecha= 2 d'abril de 2013 |fechaaccesu= 27 de setiembre de 2013 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20130606044451/http://news.qthemusic.com/2013/04/thom_yorke_reveals_brian_may_i.html |fechaarchivu= 6 de xunu de 2013 }}</ref> Más tarde, con unos 10 años, Yorke construyó la so propia guitarra casera, intentando asonsañar lo que fixera May cola so [[Red Special]], anque nun quedó satisfechu cola resultancia.<ref>{{cita web | editor= wnyc.org | url= http://www.wnyc.org/deprecated/story/278417-thom-yorke/transcript/ | títulu= Here's The Thing with Alec Baldwin: interview with Thom Yorke | fecha= 1 d'abril de 2013 | fechaaccesu= 20 de xunu de 2015 | idioma= inglés | urlarchivu= https://web.archive.org/web/20150621023101/http://www.wnyc.org/deprecated/story/278417-thom-yorke/transcript/ | fechaarchivu= 21 de xunu de 2015 }}</ref><ref>{{cita web | editor= exitmusic.com.ar | url= http://www.exitmusic.com.ar/news/prensatraducciones/de-esto trátase-alec-baldwin-entrevista-thom-yorke/ | títulu= D'esto trátase: Alec Baldwin entrevista a Thom Yorke | fecha= | fechaaccesu= 20 de xunu de 2015}}</ref> Empezó a componer llueu. El so primer cantar, "Mushroom Cloud" describía una esplosión nuclear. A la edá de 10 años xunir al so primer grupu de música. Recibió clases nel colexu priváu [[Abingdon School|Abingdon]], onde conoció a los sos compañeros [[Ed O'Brien]], [[Phil Selway]], [[Colin Greenwood]] y al hermanu pequeñu de Colin, [[Jonny Greenwood|Jonny]].
El so primer grupu llamóse [[On A Friday]], pos el vienres yera l'únicu día nel que tolos mozos podíen ensayar.<ref name="MCLEAN" /> Yorke nun principiu tocaba la guitarra y cantaba, ente que siguía ameyorando les sos capacidaes pa componer tanto música como lletres. Yorke declaró en rellación cola influencia musical que recibió mientres la so estancia na escuela que pudo soportar la so estancia ellí porque'l departamentu de música taba dixebráu del restu del colexu. Esti departamentu cuntaba con pianos y pequeños locales d'ensayu, onde solía pasar enforma tiempu al salir de clase."<ref name="ROSS">{{cita publicación | nome=Alex | apellíu=Ross | coautor= | títulu=The Searchers: Radiohead's unquiet revolution | fecha=[[2001-08-21]] | editorial= | url=http://www.therestisnoise.com/2004/04/mahler_1.html | publicación=The New Yorker | páxines= | fechaaccesu=26 de marzu de 2007 | idioma= | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070211155740/http://www.therestisnoise.com/2004/04/mahler_1.html | fechaarchivu=11 de febreru de 2007 }}</ref> El profesor de música del colexu, Terence Gilmore-James, convertir nel mentor de la banda nel colexu. Acordies coles declaraciones de los miembros del grupu, él yera l'únicu que los animó a siguir alantre.<ref name="ROSS" /> Colin Greenwood declaró "Cuando empezamos, el so sofitu yera bien importante pa nós, porque nun recibíamos nengún per parte del direutor. Ye más, ésti inclusive nos mandó una vegada una factura, cobrándonos pol usu de propiedá privada del colexu, por ensayar n'unu de los locales un domingu".<ref name="ROSS" />
=== Estancia na Universidá ===
Thom Yorke asistió a la [[Universidá de Exeter]], onde estudió [[belles artes]] y [[lliteratura inglesa]]. Yorke recuerda un espectáculu de [[Siouxsie Siux]] en Oxford en 1985 que lo inspiró a convertise en músicu.<ref>{{cita web |first=Jazz |last=Monroe |url=http://pitchfork.com/news/68838-thom-yorke-talks-early-radiohead-politics-more-in-rare-interview-listen/ |títulu=Thom Yorke Talks Early Radiohead |publisher=Pitchfork.com |date=11 de xunu de 2017 |fechaaccesu=11 de xunu de 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170611162219/http://pitchfork.com/news/68838-thom-yorke-talks-early-radiohead-politics-more-in-rare-interview-listen/ |archivedate=11 de xunu de 2017 }}</ref> Mentanto trabayaba de [[Disc jockey|DJ]] y tocaba de xemes en cuando colos grupos [[Headless Chickens (UK band)|Headless Chickens]] y [[Flickernoise]]. Tamién trabayó una temporada nun hospital psiquiátricu. El so postreru trabayu antes de roblar el contratu con EMI foi como vendedor de traxes pa homes.<ref>http://www.exitmusic.com.ar/biografias/thomyorke.php</ref> Mientres el so segundu añu pudo usar y quedar impresionáu polos ordenadores [[Macintosh]] qu'adquiriera la universidá. Por esta dómina conoció a [[Stanley Donwood]], artista que dende 1994 convertir nun importante collaborador nos álbumes y singles de Radiohead. Yorke usaba'l álias 'The White Chocolate Farm', o 'Tchock' mientres trabayaba con Donwood. Xuntos ganaríen un Grammy al meyor embalaxe d'álbum en 2002, pola edición especial llindada de ''[[Amnesiac]]''.
En 1987, Yorke y la so novia viéronse arreyaos nun accidente de coche. Anque él salió ilesu, la so novia sufrió un latigazu nel pescuezu pol impautu. Esti accidente ye la causa de la [[fobia]] de Yorke a los coches, que se fadría presente darréu en cantares como "[[Airbag (cantar)|Airbag]]", "Killer Cars", "Stupid Car" y "Drunkk Machine".
== Carrera musical ==
=== Radiohead ===
{{ap|Radiohead}}
[[Ficheru:Thom Yorke Nimes 2012.jpg|thumb|right|225px|Thom Yorke nun conciertu con [[Radiohead]] en 2012.]]
"On A Friday" axuntar de nuevu en 1991, cuando los sos miembros taben terminando les sos carreres universitaries. Mentanto, Yorke consiguió un trabayu vendiendo traxes pa homes. volvieron treslladase a Oxford, onde roblaron un contratu cola discográfica [[Parlophone]] y camudaron el so nome por Radiohead, coyíu d'un cantar del grupu [[Talking Heads]] perteneciente al so álbum [[True Stories]]. Radiohead convertir n'unu de los grupos más esitosos del mundu. Por esto, los cantares de Yorke convertir en sinónimu de la cultura de finales del sieglu XX. Temes como la teunoloxía, l'esistencialismu urbanu, la enfermedá y l'amor apoderen les sos lletres. Thom usa'l pseudónimu ''Tchock'' cuando realiza l'arte pa los álbumes.
Ye bien amigu del cantante de [[R.E.M.]], [[Michael Stipe]], allegando dambos a conciertos del grupu del otru, yá que son fans mutuos. Thom confesó frecuentemente que Michael foi fonte d'inspiración pa un montón de los sos cantares, amás d'ayudar a salir de la depresión que careció nel espaciu de tiempu ente los álbumes ''[[OK Computer]]'' ([[1997]]) y ''[[Kid A]]'' ([[2000]]). Yorke destacó tamién pola so campaña n'actividaes polítiques como Fair Trade, movimientos pacifistes y [[Amnistía Internacional]].
Tantu Thom Yorke como los otros miembros de Radiohead reciben influencia de diversos xéneros musicales, pasando pol Rock de [[Queen]] y [[Elvis Costello]]; el Rock alternativu de los años 80 como [[R.E.M.]], [[Pixies]], [[The Smiths]], [[Talking Heads]] y [[Sonic Youth]]; cantautores como [[Neil Young]] y [[Scott Walker]]; el Post-Punk de [[Clinic]], [[Joy Division]], [[Magacín (banda)|Magacín]] y [[Siouxsie and the Banshees]];<ref>Steve Lamacq. [http://citizeninsane.eu/t2006-08-21BBC6Music.htm "Thom Yorke interviewed by Steve Lamacq - BBC radio 6 "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160918063048/http://citizeninsane.eu/t2006-08-21BBC6Music.htm |date=2016-09-18 }}. citizeninsane.eu, 21 d'Agostu 2006. « My best gig in Oxford ever though, was Siouxsie and the Banshees [...] they were absolutely... they were just amazing. [...] the band were like, they were really, really exciting, and they did loads of, I guess it must have been... ''Hong Kong Garden'' and all that sort of period. [...] Siouxsie and the Banshees were just genius. »</ref> El Pop-Rock de los años 60 qu'inclúi a [[The Beatles]] y [[The Beach Boys]]; la Electrónica de los años noventa comos [[Boards of Canada]], [[DJ Shadow]], [[Aphex Twin]], [[Autechre]]; el Krautrock de [[Can (banda)|Can]] y [[Neu!]]; el Jazz de [[Charles Mingus]] y [[Miles Davis]]; la música Clásica del sieglu XX como [[Olivier Messiaen]]; [[Krzysztof Penderecki]]; [[Ennio Morricone]].
=== Otros proyeutos ===
[[Ficheru:Atoms for peace.jpg|thumb|right|225px|El [[supergrupu]] de Yorke, [[Atoms for Peace]], mientres un conciertu.]]
En 1998 collaboró col grupu [[Unkle]] na tema "Rabbit in Your Headlights", compuestu por Thom xunto a [[DJ Shadow]] ya incluyíu nel álbum ''Psyence Fiction''. Esi mesmu añu participó, xunto a [[Jonny Greenwood]], na banda sonora de la película ''[[Velvet Goldmine]]'' onde dambos integraron el [[supergrupu]] Venus in Furs, creáu especialmente pa la mesma. En 2004, él y Jonny integraron el supergrupu [[Band Aid|Band Aid 20]], onde Thom encargar de tocar el pianu nuna nueva versión del senciellu benéficu "[[Do They Know It's Christmas?]]".
El primer álbum solista de Yorke, ''[[The Eraser]]'', poner a la venta'l 10 de xunetu de 2006 al traviés [[XL Recordings]] en [[Gran Bretaña]] y un día dempués n'[[Estaos Xuníos]]. El discu foi producíu por [[Nigel Godrich]] y [[Jonny Greenwood]] participó na composición de la tema que da nome al álbum.<ref>{{cita web |url = http://www.ateaseweb.com/2006/06/28/timar-interview-thom-yorke-free-agent/ |títulu = Thom Yorke, free agent |idioma = inglés |fechaaccesu = 13 de marzu de 2011 |nome = Ann |apellíu = Powers |fecha = 28 de xunu de 2007 |editorial = ''[[Los Angeles Times]]'' |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20110716161457/http://www.ateaseweb.com/2006/06/28/timar-interview-thom-yorke-free-agent/ |fechaarchivu = 16 de xunetu de 2011 }}</ref> ''The Eraser'' recibió reseñes polo xeneral positives y tuvo nomáu na categoría de meyor álbum de música alternativa nos premios Grammy de [[Premios Grammy de 2007|2007]].<ref>{{cita web |url= http://www.metacritic.com/music/the-eraser |títulu= The Eraser |editorial= Metacritic |idioma= inglés |fechaaccesu= 16 de marzu de 2011}}</ref> El 22 de payares d'esi añu llanzó en Xapón el EP ''Spitting Feathers'', qu'incluyía les cares B de ''The Eraser''. En 2009 grabó al pie del so hermanu Andy un cover de la tema "All for the Best" de [[Miracle Legion]] pa la compilación ''Ciao My Shining Star: The Songs of Mark Mulcahy''. Esi mesmu añu participó na [[The Twilight Saga: New Moon: Original Motion Picture Soundtrack|banda sonora]] de la película ''[[The Twilight Saga: New Moon]]'', creando pa la mesma'l cantar "Hearing Damage". El 21 de setiembre de 2009, Yorke publicó dos tarrezas editaos nun senciellu: «Feeling Pulled Apart by Horses», que data de les sesiones del añu 2001, y l'inédita «The Hollow Earth».<ref>{{cita web |url = http://stereokill.net/2009/09/thom-yorke-confirms-new-single/ |títulu = Thom Yorke confirms new single |idioma = inglés |fechaaccesu = 13 de marzu de 2011 |fecha = 4 de setiembre de 2009 |editor = stereokill.net |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20110725203712/http://stereokill.net/2009/09/thom-yorke-confirms-new-single/ |fechaarchivu = 2011-07-25 }}</ref>
A finales de 2009, Yorke formó un nuevu grupu integráu amás por [[Flea]] ([[Red Hot Chili Peppers]]), [[Joey Waronker]], Mauro Refosco y el so productor [[Nigel Godrich]], pa tocar les temes de ''The Eraser'' y material inédito.<ref name="MODERNINDIE">{{cita publicación| nome=| apellíu=Modern Indie and Old Fashioned Rock| coautor=| títulu=Thom Yorke Forma un Nuevu Grupu con Miembros de REM y Red Hot Chili Peppers| fecha=[[2009-09-29]]| editorial=| url=http://www.modernindie.com/2009/09/thom-yorke-forma-un-nuevu-grupu-con.html| publicación=| páxina=| fechaaccesu=29 de setiembre de 2009| idioma=| urlarchivu=https://web.archive.org/web/20091020153338/http://www.modernindie.com/2009/09/thom-yorke-forma-un-nuevu-grupu-con.html| fechaarchivu=20 d'ochobre de 2009}}</ref> En febreru de 2010, Thom Yorke bautizó al nuevu grupu col nome d'[[Atoms for Peace]] y realizó una xira de conciertos n'[[Estaos Xuníos]], incluyendo'l [[Festival de Música y Artes de Coachella Valley|Festival de Coachella]].<ref name="deadairspace" /> El 25 de xunu de 2010, Yorke y Jonny Greenwood actuaron de forma sorpresa nel [[Festival de Glastonbury]], interpretando tantu cantares solistes de Thom como temes de Radiohead.<ref>{{cita web |url= http://pitchfork.com/news/39283-thom-yorke-and-jonny-greenwood-play-surprise-glastonbury-set/ |títulu= Thom Yorke and Jonny Greenwood Play Surprise Glastonbury Set |editor= pitchfork.com |idioma= inglés |fecha= 25 de xunu de 2010 |fechaaccesu= 21 de marzu de 2015}}</ref> Nuna entrevista'l 21 de setiembre de 2011, Thom reveló que Flea y él taben rematando'l primer álbum de Atoms for Peace. Flea afirmó amás la participación de [[Nigel Godrich]] como productor. El 6 de setiembre de 2012, Atoms for Peace llancen el single "Default" en [[iTunes]], coles mesmes que presenten la so páxina web.<ref>{{cita web |url= http://www.weallwantsomeone.org/2012/09/06/new-atoms-for-peace-default/ |títulu= Atoms for Peace – Default |editor= weallwantsomeone.org |idioma= inglés |fecha= 6 de setiembre de 2012 |fechaaccesu= 22 de febreru de 2015}}</ref> El 25 de febreru de 2013 [[Atoms for Peace]] publicó'l so primer álbum, tituláu ''[[Amok (álbum de Atoms for Peace)|Amok]]'', sol sellu XL Recording. El 28 de febreru de 2013, el videoclip del cantar "Ingenue", perteneciente al álbum, ye xubíu a YouTube. Nel mesmu, Thom Yorke bailla cola baillarina contemporánea [[Fukiko Takase]].<ref>{{cita web |url= https://www.youtube.com/watch?v=DpVfF4O75B8 |títulu= Atoms for Peace – Ingenue |editor= youtube.com |idioma= |fecha= 28 de febreru de 2013 |fechaaccesu= 22 de febreru de 2015}}</ref> Esi mesmu añu'l supergrupu salió nuevamente de xira.
El 26 de setiembre de 2014, Yorke publicó'l so segundu álbum en solitariu, ''[[Tomorrow's Modern Boxes]]'', per mediu del portal [[BitTorrent]].<ref name="official">{{cita web |url= http://tomorrowsmodernboxes.com |títulu= Thom Yorke – Tomorrow's Modern Boxes |fechaaccesu= 27 de setiembre de 2014}}</ref> El mesmu foi producíu por [[Nigel Godrich]]. El 25 de febreru de 2015 publicóse la banda sonora del documental protesta ''The UK Gold'' (2013), compuesta por Yorke y Robert Del Naja ([[Massive Attack]]). Llanzar de forma gratuita al traviés del sitio web UK Uncut y de [[SoundCloud]] con motivu del estrenu televisivu esi mesmu día del documental. Na mesma participen tamién el so compañeru de Radiohead [[Jonny Greenwood]], Guy Garvey ([[Elbow]]) y Euan Dickinson (inxenieru de soníu de Massive Attack).<ref>{{cita web |url= http://www.sopitas.com/site/448513-escucha-la-musica-que-thom-yorke-fixo-pa-el documental-uk-gold/ |títulu= Escucha la música que Thom Yorke fixo pal documental “UK Gold” |editor= sopitas.com |idioma= |fecha= 25 de febreru de 2015 |fechaaccesu= 11 de marzu de 2015 }}</ref><ref>{{cita web |url= http://rollingstone.es/noticias/estrénase-el-documental-protesta-con-musica-de-thom-yorke-y-robert-del-naja/ |títulu estrena'l documental protesta con música de Thom Yorke y Robert Del Naja |editor= rollingstone.es |idioma= |fecha= 25 de febreru de 2015 |fechaaccesu= 11 de marzu de 2015 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20150315015741/http://rollingstone.es/noticias/estrénase-el-documental-protesta-con-musica-de-thom-yorke-y-robert-del-naja/ |fechaarchivu= 15 de marzu de 2015 }}</ref>
Yorke tamién collaboró con cantantes como [[PJ Harvey]] y [[Björk]], grupos de rock como [[Drugstore]], y artistes de [[música electrónica]] como [[Flying Lotus]], [[Modeselektor]], [[Burial]] y [[Four Tet]].
== Vida personal ==
Yorke practica'l [[yoga]] y la meditación. Caltuvo una rellación sentimental cola artista plástica Rachel Owen (finada en 2016) mientres 23 años, a quien conoció na Universidá de Exeter. Con ella tuvo un fíu, Noah (nacíu en 2001, al que dedicó l'álbum ''Amnesiac'') y una fía, Agnes (nacida en 2004, a la que dedicó'l so trabayu solista ''The Eraser''). El 15 d'agostu de 2015 anunció la so separación de Rachel "dempués de 23 altamente creativos y felices años".<ref>{{cita web |url= http://www.mugsnoticias.com.mx/musica/thom-yorke-anuncia-separacion-de-rachel-owen-la so-novia-por-23-ano/ |títulu= Thom Yorke anuncia separación de Rachel Owen, la so novia por 23 años |editor= mugsnoticias.com |idioma= |fecha= 15 d'agostu de 2015 |fechaaccesu= 17 d'agostu de 2015 }}</ref> El so hermanu menor, Andy Yorke, foi cantante de la banda [[Unbelievable Truth]] de 1993 a 2000.
== Voz ==
Thom tien una gran facilidá pal [[falsetto]]. Según diverses fontes tien un rangu de 4 octaves, y la so voz ocupa'l llugar 66° de los meyores cantantes de la hestoria de la revista [[Rolling Stone magacín|Rolling Stone]].
== Visión de la industria musical ==
Yorke foi críticu cola industria musical y fixo munches declaraciones polémiques sobre ella. En xunetu de 2013, Yorke y [[Nigel Godrich]] quitaron tola música de Atoms for Peace y de la carrera en solitariu de Yorke del serviciu de ''[[streaming]]'' de música [[Spotify]], acompañando dellos tuits que xustificaben el so actuar.<ref>{{cita web |url = http://www.bbc.com/news/technology-23313445 |títulu = Thom Yorke pulls albums from Spotify |editor = bbc.com |idioma= inglés |fechaaccesu = 28 d'agostu de 2015 |fecha = 15 de xunetu de 2013}}</ref> N'ochobre de 2013, Yorke llamó a Spotify "l'últimu sollutu de la vieya industria", añadiendo que solo se beneficiaben los grandes sellos con grandes catálogos al llombu, y animó a los artistes a crear les sos propies "conexones direutes" col públicu.
Amás, foi pioneru en fórmules alternatives de publicación de la música, como ''pay-what-you-want'' (paga-lo-que-quieras), usáu na publicación de ''[[In Rainbows]]'' (2007), o [[BitTorrent]], nel casu del so álbum solista ''[[Tomorrow's Modern Boxes]]'' (2014). En xunu de 2015, Yorke dexó que la so música fuera tresmitida en [[Apple Music]], el serviciu de ''streaming'' d'[[Apple]].
== Activismu ==
Dende la década de 2000, Yorke faló abiertamente sobre diversos temes polítiques y sociales contemporáneos. El grupu Radiohead lleera ''[[Non logo: el poder de les marques]]'' de [[Naomi Klein]] mientres les sesiones de grabación de ''[[Kid A]]'' ( ello ye que'l nome d'esti llibru foi consideráu como un posible títulu pal álbum) y tolos miembros seríen fuertemente influyíu por él, anque Yorke afirmó: "nun m'enseñó nada que nun supiera yá".
L'activismu de Yorke en sofitu de les práutiques de comerciu xustu, xunto a Anti-OMC y la so postura antiglobalización, llamó particularmente l'atención na década de 2000. Yorke refiriérase primeramente a les [[maquiladora|maquiladoras]] nel títulu d'una cara B de Radiohead en 1995, y denunció al Fondu Monetariu Internacional en "Electioneering" de 1997. Yorke tamién ye un fan declaráu de los escritos políticos de [[Noam Chomsky]] y ye [[veganismu|veganu]].
Yorke ye tamién reconocíu como activista políticu en nome de los derechos humanos, ambientalistas y les causes contra la guerra, incluyendo'l Xubiléu 2000, Amnistía Internacional y la Comisión d'Estupefacientes, el Partíu Verde d'Inglaterra y Gales, y Amigos de la Tierra.
[[Ficheru:Thom Yorke The Universal Sigh 2011 cropped.png|220px|thumb|left|Yorke distribuyendo'l periódicu ''The Universal Sigh'' mientres la promoción de ''[[The King of Limbs]]'' (2011).]]
Radiohead tocó nos conciertos de Tibetan Freedom Concert de 1997, 1998 y 1999 (esti postreru solu con Thom y Jonny), y nun conciertu d'Amnistía Internacional en 1998, ente otros eventos benéficos. En 2005, Yorke participó d'una vixilia mientres tola nueche pol Movimientu de Comerciu Xustu. Esi mesmu añu, Yorke foi nomáu voceru de la ONG [[Amigos de la Tierra]] (''Friends of Earth'', n'inglés) pa participar na so campaña destinada a amenorgar les remortines del [[efeutu ivernaderu]], denomada [[The Big Ask]]. En 2006, Jonny Greenwood y Yorke realizaron un conciertu especial benéficu p'Amigos de la Tierra. Yorke foi noticia'l mesmu añu por negase a la solicitú del Primer Ministru [[Tony Blair]] p'axuntase con él y aldericar sobre'l cambéu climáticu, declarando que Blair "nun tenía credenciales ambientales".
Yorke foi darréu críticu col so propiu usu de la enerxía. Dixo que l'usu del tresporte aereu de la industria de la música ye peligrosu y insostenible, y que diba tener en cuenta esti problema a la de pensar les sos xires si les nueves normes d'emisiones de carbonu nun obliguen a que la situación ameyore. Radiohead encargó un estudiu realizáu pol grupu Best Foot Forward, que los ayudó a escoyer los llugares y métodos de tresporte qu'amenorguen considerablemente'l carbón gastáu na so xira de 2008. La banda tamién fixo usu d'un nuevu sistema de llume LED de baxu consumu y afaló a festivales pa ufiertar plásticos reutilizables.
N'avientu de 2009, Yorke tuvo accesu a la [[XV Conferencia sobre'l Cambéu Climáticu de la ONU 2009|Conferencia Internacional sobre'l Cambéu Climáticu de 2009]] (COP 15) en Copenḥague, faciéndose pasar por un miembru de los medios de comunicación. Nel mesmu añu emprestó'l so sofitu al proyeutu 10:10, un movimientu p'animar a la xente a tomar aiciones positives sobre'l cambéu climáticu por aciu l'amenorgamientu de les sos emisiones de carbonu.
El 16 d'avientu 2013, Yorke co-escribió con [[Ed O'Brien]] ([[Radiohead]]), [[Peter Gabriel]] ([[Genesis]]), [[Serj Tankian]] ([[System of a Down]]) y Tjinder Singh ([[Cornershop]]), un pidimientu llanzáu pola campaña Free Tibet destinada a Wu Aiying, Ministru de Xusticia de China, solicitando la lliberación d'ocho cantantes tibetanos encarcelaos en China: Lolo, Chakdor, Pema Trinley y Shawo Tashi, condergaos en 2013, Kalsang Yarphel, deteníu en 2013, y Ugyen Tenzin, Achok Phulsung y Choksal, condergaos en 2012.<ref>{{cita web |url= https://www.looktothestars.org/news/11272-music-stars-to-china-free-jailed-tibetan-singers |títulu= Music Stars To China: Free Jailed Tibetan Singers |editor= looktothestars.org |idioma= inglés |fecha= 16 d'avientu de 2013 |fechaaccesu= 3 de marzu de 2015}}</ref>
== Discografía ==
[[Ficheru:Radiohead in Barcelona, Daydream Festival.jpg|225px|thumb|right|Thom Yorke con [[Radiohead]] nel Daydream Festival de [[Barcelona]] (2008).]]
[[Ficheru:Thom Yorke Glastonbury Festival 2010.jpg|225px|thumb|right|Yorke nel [[Festival de Glastonbury]] de 2010.]]
=== Con Atoms for Peace ===
* ''[[Amok (álbum de Atoms for Peace)|Amok]]'' ([[2013]])
=== En solitariu ===
* ''[[The Eraser]]'' ([[2006]])
* ''[[Tomorrow's Modern Boxes]]'' ([[2014]])
=== Con Radiohead ===
* 1993: ''[[Pablo Honey]]''
* 1995: ''[[The Bends]]''
* 1997: ''[[OK Computer]]''
* 2000: ''[[Kid A]]''
* 2001: ''[[Amnesiac]]''
* 2003: ''[[Hail to the Thief]]''
* 2007: ''[[In Rainbows]]''
* 2011: ''[[The King of Limbs]]''
* 2016: ''[[A Moon Shaped Pool]]''
=== Senciellos ===
;The Eraser:
* Black Swan
* Harrowdown Hill
* Analyse
;Otros:
* ''Spitting Feathers EP'' ([[2006]])
* ''Feeling Pulled Apart By Horses / The Hollow Earth'' ([[2009]])
* ''Hearing Damage ([[2009]]) - (Banda sonora de la Película Lluna Nueva)
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{wikiquote|Thom Yorke}}
{{commonscat}}
* [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5551652 Thom Yorke, Going Solo]: Entrevista con Yorke, del programa [[Fresh Air]] de la cadena de radio [[NPR]], datada en xunetu de 2006
* [http://www.radiohead.com/ Sitiu web oficial de Radiohead]
* [http://www.theeraser.net/ Sitiu web oficial de ''The Eraser'']
{{NF|1968||Yorke, Thom}}
{{Tradubot|Thom Yorke}}
[[Categoría:Cantantes de rock d'Inglaterra]]
[[Categoría:Cantautores d'Inglaterra]]
[[Categoría:Compositores d'Inglaterra]]
[[Categoría:Tenores d'Inglaterra]]
[[Categoría:Guitarristes de rock]]
[[Categoría:Pianistes d'Inglaterra]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Grammy]]
[[Categoría:Ganadores del Premiu Ivor Novello]]
[[Categoría:Activistes del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Ecólogos y ecólogues del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Activistes antiglobalización]]
j2fe7cakf3xvq59zrek9z8fidxpp3aa
Toy Story
0
102249
4490092
4453491
2026-05-03T10:32:53Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 4 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490092
wikitext
text/x-wiki
{{película}}
'''''Toy Story''''' ye una [[película infantil]] d'[[Imaxe xenerada por ordenador animación por ordenador]] dirixida por [[John Lasseter]], estrenada en [[Cine en 1995|1995]] y producida por [[Walt Disney Pictures]] y [[Pixar]]. Foi'l primer llargumetraxe de Pixar, amás de la primer cinta animada dafechu con efeutos dixitales na [[historia del cine]].<ref>{{Cita web |títulu=Toon Story: John Lasseter's Animated Life |url=http://www.awn.com/mag/issue3.8/3.8pages/3.8lyonslasseter.html |editorial=Animation World Magacín |autor=Lyons, Mike |fecha=payares de 1998 |idioma=inglés |fechaaccesu=11 de xunu de 2010}}</ref>
[[Joss Whedon]], [[Andrew Stanton]], [[Joel Cohen (guionista)|Joel Cohen]] y [[Alec Sokolow]] redactaron el [[Guión (xéneru lliterariu)|guión]], y [[Randy Newman]] compunxo la [[banda sonora]]. El repartu principal tuvo integráu por [[Tom Hanks]] y [[Tim Allen]], quien emprestaron les sos voces n'[[Idioma inglés|inglés]] a los personaxes de Woody y Buzz, respeutivamente. Pal procesu d'animación, collaboraron un total de 110 emplegaos de Pixar,<ref name="CNN110animators">{{cita noticia |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206099/index.htm |títulu=Steve Jobs' Amazing Movie Adventure Disney is Betting On |fecha=18 de setiembre de 1995 |editorial=[[CNNMoney.com]] |idioma=inglés |fechaaccesu=11 de xunu de 2010}}</ref> a diferencia de los 800 que trabayaron nuna de les últimes producciones de Disney naquellos años, ''[[The Lion King]]'' (1994).<ref name="EWToyWonder"/>
La hestoria sigue les aventures d'un grupu de xuguetes vivientessobremanera del [[Cowboy|vaqueru]] [[Xérif Woody|Woody]] y el guardián espacial [[Buzz Lightyear]]. Magar de primeres anden a la tema ente sigo, conforme trescurre la trama van volviéndose amigos. Tres el so estrenu, ''Toy Story'' convertir na cinta más taquillera de EE. UU. y Canadá na so primer fin de selmana de exhibición.<ref name="budget"/> En total recaldó más de 191 millones [[Dólar de los Estaos Xuníos|USD]] en dambos países, y más de 361 millones adicionales a nivel internacional.<ref name="taquilla"/> Fízose acreedora a [[Crítica cinematográfica|crítiques]] positives na so gran mayoría, nes que s'emponderó la innovación téunica de l'animación y el guión.<ref name="metacritic">{{Cita web |url=http://www.metacritic.com/video/titles/toystory?q=toy%20story |títulu=Toy Story Reviews |obra=[[Metacritic]] |fechaaccesu=11 de xunu de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081206181221/http://www.metacritic.com/video/titles/toystory?q=toy%20story |fechaarchivu=2008-12-06 }}</ref><ref name="RotTom">{{Cita web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story/ |títulu=Toy Story (1995) |obra=[[Rotten Tomatoes]] |idioma=inglés |fechaaccesu=11 de xunu de 2010}}</ref>
Disney y Pixar empezaron una [[Franquicia de medios|franquicia]] inspirada nos personaxes y elementos de la película, qu'inclúi xuguetes y videoxuegos, ente otros productos diversos. La trama de ''Toy Story'' foi siguida nel cine con ''[[Toy Story 2]]'' (1999) y ''[[Toy Story 3]]'' (2010). En payares de 2014 Disney anunció la producción de ''[[Toy Story 4]]'' so la direición de John Lasseter, direutor de la primer entrega de la saga. La so fecha d'estrenu esta prevista pal añu 2019.<ref name="TSMake3D">{{cita noticia |títulu=Pixar's 'Toy Story 4′ Set to Play in Theaters in 2017 |url=http://variety.com/2014/film/news/john-lasseter-to-direct-toy-story-4-out-in-2017-1201349848/ |editorial=[[Variety]] |fecha=6 de payares de 2014 |idioma=inglés |fechaaccesu=7 de payares de 2014}}</ref>
== Argumentu ==
Nes escenes iniciales, el moñecu vaqueru Woody coordina una [[Reconocimiento|misión de reconocencia]] en redol a la fiesta de cumpleaños númberu 7 de Andy, el so dueñu, díes primero qu'él y la so familia camudar a una nueva casa. Pa consternación de Woody, el neñu recibe una nueva figura d'aición, l'astronauta Buzz Lightyear, que les sos carauterístiques innovadores llueu lo habríen de convertir nel so nuevu xuguete favoritu reemplazándolo a él. Sicasí, un confundíu Buzz nun se decata de que, en realidá, él tamién ye un xuguete, pos piensa que ye un guerreru espacial y, poro, ve a Woody como una torga na misión» de tornar al so planeta d'orixe.
Nun trescurre enforma tiempu por que Woody intente desfacer de Buzz, nel so primer intentu, emburriar escontra un buecu detrás del escritoriu de Andy pero, a la fin, desgraciadamente falla y el so adversariu cai pela ventana. Conscientes d'ello, los demás xuguetes (ente ellos los sarxentos, y principalmente Ham y el Sr Cara de Papa bien enoxaos) acusen a Woody d'intentar asesinar a Buzz por cuenta de que tien celos de que Andy reemplazar sicasí, cuando van reprendelo, llega Andy y llevar consigo, pos va partir camín d'un restorán cola so familia. Nel procesu, Buzz repara cómo Andy parte xunto con Woody na carroceta familiar y decide xubir al vehículu pa encaralo polo asocedío. Cuando la madre de Andy fai una parada nuna gasolinera y mientres el vaqueru ta pensando en cómo tornaría a la casa a enfrentase a los demás xuguetes, apaez Buzz de secute y dambos engarren nel llugar; a la fin, son abandonaos por fuercia por Andy.
P'axuntase con Andy nel restorán, Woody entama encetar un camión que se dirixe escontra esi llugar; sicasí, dase cuenta de que si torna solo, los otros xuguetes castigar. Pa evitalo, Woody convence a Buzz de que dichu camión llevar a una [[nave espacial]] cola que l'astronauta podría volver al so llar. En encetándolo y llegar al restorán, Buzz dirixir escontra una máquina atrapa-peluches con forma de nave, pensando que ye lo que-y prometiera'l vaqueru. Al decatase d'esto, Woody intenta rescatalo quedando atrapáu xunto con él nel interior de la máquina. Más tarde son estrayíos por Sid Phillips, el vecín de Andy conocíu pola so rudez y por ser un destructor de xuguetes.
El día anterior a la mudanza de Andy y la so familia, Woody y Buzz busquen la forma d'escapar de la estraña habitación de Sid, onde s'atopen colos espeluznantes xuguetes que'l mozu alterió y estrozó a lo llargo de los años. Nesi intre, Buzz repara un [[anunciu de televisión]] d'otros xuguetes de Buzz Lightyear, decatándose de qu'él tamién ye un xuguete. Ablayáu, Buzz intenta desesperadamente una última oportunidá de volar pela ventana, pero cai y ruémpese, lliteralmente, el brazu. Woody ye incapaz d'animalo por que participe nel so plan d'escape, inclusive cuando los xuguetes de Sid reparar el brazu al moñecu astronauta. Mentanto, el neñu preparar pa estrozar a Buzz arreyar a un [[cohete]] de [[Pirotecnia|fuego artificiales]], pero tal preparación retrásase por cuenta de una nube. Finalmente, el xérif llogra convencer a Buzz de que la vida val solamente esperimentándola, inda cuando él nun sía un héroe espacial, pero nel procesu pierde la esperanza de qu'él vaya a ser el favoritu de Andy y piensa qu'él ye'l que tendría de tar atáu al cohete. Ante esti episodiu conflictivu, Buzz recapacita y llogra alicalo, pero Sid despierta primero qu'escapen y llévase a Buzz (entá atáu al cohete), a la so plataforma de llanzamientu nel patiu traseru de la so casa. Cola collaboración de los xuguetes de Sid, Woody entama'l rescate de Buzz exitosamente. Una vegada nel patiu traseru de la casa , los xuguetes (inclusive Woody) apavoren a Sid, quien fuxe del llugar ante la medrana de los sos propios xuguetes. Woody y Buzz salen corriendo de la casa, sicasí, los sos intentos son infructuosos pos desgraciadamente pierden el coche de Andy mientres este ye conducíu escontra la nueva casa familiar. Neso avérase'l camión de mudances.
Pa entrar al camión en movimientu, Buzz decide sacrificase con tal de salvar a Woody; una vegada nel interior del vehículu, él intenta rescatar al so amigu col [[Automóvil teledirigido|automóvil a control remotu]] de Andy. Los otros xuguetes que s'atopen nel camión de mudances creen equivocadamente que Woody intenta desfacer d'otru xuguete, polo que lo tiren a la carretera. Más tarde, decatar de que l'astronauta atopar con él a bordu del automóvil y traten d'ayudar a xubir al camión, pero les bateríes del automóvil escósense, polo que Woody y Buzz quédense tras. El primeru entós dase cuenta de que puede encender el cohete de Sid que ta nel [[llombu]] de Buzz, pero salen disparaos del automóvil, faciendo que dambos s'alcen nel aire. A la fin Buzz llogra lliberar del cohete, y Woody y él esmúcense pel aire hasta qu'aterricen nel coche de Andy.
En [[Nuechebona]], yá na nueva casa, reconciliaos, Buzz y Woody entamen otra misión de reconocencia, esta vegada col fin de preparar pa la llegada de los xuguetes nuevos. Mientres Woody pregúntase si va haber un regalu peor que Buzz, una lladrida oyer del pisu de baxo: Andy recibió un perru, lo cual dexa a Woody y Buzz inquietos.
== Repartu ==
* [[Tom Hanks]] como'l [[Xérif Woody]]: un moñecu vaqueru del que se tira una cuerda por que fale y que ye'l xuguete favoritu de Andy. Los otros xuguetes considerar el so líder y ye'l [[protagonista]] de la película.
* [[Tim Allen]] como [[Buzz Lightyear]]: una figura d'aición qu'emula a un astronauta que percuerre l'espaciu esterior en busca d'aventures. Ye'l nuevu xuguete que recibe Andy, y al conocer a los demás xuguetes empieza a adquirir popularidá. Esto llévalu a andar a la tema con Woody.
* [[Don Rickles]] como [[Mr. Potato Head]]: un xuguete cínicu, basáu nel conocíu xuguete [[Mr. Potato Head]]. Ye propensu a los accidentes por cuenta de les sos pieces desmontables.
* [[Jim Varney]] como'l perru [[Slinky]]: unu de los amigos más cercanos de Woody.
* [[Wallace Shawn]] como [[Rex (Toy Story)|Rex]]: un [[Tyrannosaurus|tiranosauriu]] de plásticu inseguro de la so apariencia física, yá que siempres quier llucir apavoriante.
* [[John Ratzenberger]] como [[Hamm (Toy Story)|Hamm]]: una [[Hucha|hucha o alcancía]] en forma de [[Sus scrofa domestica|gochu]], amigu de Woody.
* [[Annie Potts]] como Betty (Bo Peep): unes pastorcita de porzolana, quien s'esmolez enforma por Woody.
* [[John Morris (actor)|John Morris]] como Andy Davis: un neñu de nueve años d'edá que ye'l propietariu de Woody, Buzz y los demás xuguetes qu'hai na so habitación.
* [[Erik Von Detten]] como Sid Phillips: el vecín psicópata de Andy que tortura a los xuguetes por diversión. Actúa como l'antagonista de la hestoria.
* [[R. Lee Ermey]] como'l Sarxentu: el xefe de la [[Soldáu de plásticu armada de soldaos de plásticu]] de Andy y un modelu de disciplina y precisión militar.
* [[Magic 8-Ball]] ye una pelota negra que «fala» solamente cuando la ximielgues, de manera que sale escritu lo que quier dicir nel momentu.
* [[Laurie Metcalf]] como la Sra. Davis: la madre de Andy.
* [[Sarah Freeman]] como Hannah Phillips: la hermana menor de Sid.
* [[Debi Derryberry]] como Voz en off de Pizza Planet.
* [[Jack Angel]] como Soldáu mancáu y Tiburón.
* [[Jeff Pidgeon]] como Marcianos.
* [[Mickie McGowan]] como Sra. Phillips: la madre de Sid y Hannah.
Ente les voces cameo inclúyense [[Penn Jillette]] (como una anunciadora de televisión), Sam Lasseter, [[Joe Ranft]] (como Lenny, el par de binoculares que caminen) y [[Andrew Stanton]].
== Producción ==
=== Guión y desenvolvimientu ===
[[Ficheru:Pixaranimationstudios.jpg|thumb|right|Entrada a los estudios Pixar n'[[Emeryville (California)|Emeryville]], [[California]].]]
John Lasseter tuvo la so primer esperiencia cola animación por ordenador mientres el so emplegu como animador en Disney, cuando dos de los sos amigos amosáron-y la escena del ciclu de lluz de la película ''[[Tron]]'' ([[Cine en 1982|1982]]). Ello ye que tan significativu resultó aquel momentu, qu'empezó a sentir interés ya interés nes posibilidaes ufiertaes pel nuevu mediu de producción animada (gráficos creaos por ordenador).<ref name="PaikInfinity38">{{cita llibru|apellíos=Paik |nome=Karen |títulu=To Infinity and Beyond!: The Story of Pixar Animation Studios |url=https://books.google.com/books?id=uDAGknVpUwgC&pg=PA104&dq=buzz+lightyear+to+infinity+and+beyond#PPA38,M1 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |editorial=[[Chronicle Books]] |ubicación=San Francisco |añu=2007 |páxina=38 |isbn=0811850129}}</ref> Tiempu dempués, trabayó en [[Lucasfilm]] hasta aportar a, finalmente, unu de los fundadores de [[Pixar]].<ref name="PaikInfinity41">{{cita llibru|apellíos=Paik |nome=Karen |títulu=To Infinity and Beyond!: The Story of Pixar Animation Studios |editorial=[[Chronicle Books]] |ubicación=San Francisco |añu=2007 |páxina=41 |isbn=0811850129}}</ref>
Ente los proyeutos qu'atraxeron l'atención de Disney nesa dómina topaben el [[curtiumetraxe]] ganador del [[Premiu Óscar|Óscar]], y producíu por Pixar, ''[[Tin Toy]]'' (que de la mesma fuera dirixíu por Lasseter), según el compilatorio denomináu Computer Animation Production System.<ref group=n.>El Computer Animation Production System (poles sos sigles, CAPS), ye una coleición de ''[[software]]'', programes d'esploración de cámara, servidores, estaciones de trabayu informáticu en rede, según escritorios, desenvuelta por Walt Disney Pictures n'asociación con Pixar a mediaos de los [[años 1980]]. El so oxetivu yera dixitalizar la tinta ya ilustraciones realizaes polos mesmos emplegaos, collaborando tamién na postproducción de los filmes animaos de Disney.</ref> Tres una serie d'alcuentros con [[Jeffrey Katzenberg]] en 1990, Pixar estrenó un especial televisivu llamáu ''A Tin Toy Christmas''. En xunetu d'esi mesmu añu, Disney y Pixar roblaron un alcuerdu pa collaborar nuna cinta qu'habría de basase nos personaxes de ''Tin Toy'', llevando como títulu ''Toy Story''.<ref name="PixMagicMan">{{cita noticia |apellíu=Schlender |nome=Brent |url=http://money.cnn.com/2006/05/15/magazines/fortune/pixar_futureof_fortune_052906/index.htm |títulu=Pixar's magic man |fecha=17 de mayu de 2006 |editorial=[[CNNMoney.com]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> El contratu incluyía la producción de tres llargumetraxes (siendo ''Toy Story'' el primeru), según un 10 % de les ganancies pa Pixar per cada película.<ref name="KafnerSerBiz103">{{cita llibru|apellíos=Kanfer |nome=Stefan |títulu=Serious Business |url=https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=wQVU6xFGX7oC&oi=fnd&pg=PA11&dq=Toy+Story&ots=tNPMkHhvj9&sig=O7IV-5W0Zmhr4cXOh5ViYYP9KRU#PPA229,M1 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |editorial=[[Da Capo Press]] |añu=2000 |páxina=229 |isbn=0306809184}}</ref><ref name="BizWeekBOX"/>
Sábese que les idees del guionista [[Robert McKee]] influyeron notablemente nel guión de ''Toy Story'', que pasó por dellos cambeos antes de llegar a la edición definitiva. El direutor decatar de que Tinny yera «bastante anticuáu» como p'apaecer na película, polo que lo camudó a una figura d'aición militar, que'l so redolada habría de ser l'[[espaciu esterior]]. Coles mesmes, el nome del personaxe pasó a ser Llunar Larry, pa dempués llamase Morph Lightyear; a la fin, quedó como Buzz, a manera de tributu al astronauta [[Buzz Aldrin]].<ref name=price>{{cita llibru|apellíos=Price |nome=David A. |títulu=The Pixar Touch: The Making of a Company |editorial=Alfred A. Knopf |allugamientu=United States of America |añu=2008 |páxines=124-132 |capítulu=Making It Fly - 1 |isbn=978-0-307-26575-3}}</ref> El so diseñu resultó basándose nos traxes utilizaos polos astronautes del [[programa Apollo]], según nes figures d'aición de [[G.I. Joe]].<ref name="BuzzDesign">{{cita noticia |títulu=Disney's Buzz Lightyear and Wall-E esquice space for NASA |editorial=[[Space.com]] |fecha=24 de xunu de 2008 |url=http://www.collectspace.com/news/news-062408a.html |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref><ref name="PaikInfinity103">{{cita llibru|apellíos=Paik |nome=Karen |títulu=To Infinity and Beyond!: The Story of Pixar Animation Studios |url=https://books.google.com/books?id=uDAGknVpUwgC&pg=PA104&dq=buzz+lightyear+to+infinity+and+beyond#PPA103,M1 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |editorial=[[Chronicle Books]] |ubicación=San Francisco |añu=2007 |páxina=103 |isbn=0811850129}}</ref> Un segundu protagonista, de primeres concebíu como'l moñecu d'un [[Ventriloquía|ventrílocuu]], se rediseñó hasta convertise nun moñecu vaqueru con un mecanismu d'audiu que s'activaba al tirar d'una cuerda; el so nome, Woody, provién del actor de ''[[western]]'' [[Woody Strode]]. Asina, les diferencies ente la innovación y lo clásico de dambos xuguetes provocaríen una rivalidá tocantes a les sos personalidaes.<ref name="price"/> Adicionalmente, Lasseter nun quería que la película fuera un musical, sinón más bien una «[[Buddy film|cinta d'amigos]]», polo que'l departamentu encargáu de crear la trama inspirar en filmes como ''[[48 Hrs.]]'' y ''[[Fuxitivos (película)|Fuxitivos]]''.<ref name="price"/> Joss Whedon dixo al respeutu: «Sería un musical bien malu, pos ta concebida como una cinta d'amigos. Ye sobre persones que nun van almitir lo que quieren, polo que menos lo querdrán cantar. [...] Les películes d'esti xéneru son sobre rivalidá, 'Te odio'. Nun sobre emociones clares».<ref name="EWToyWonder"/> Disney tamién contrató a Joel Cohen y a Alec Sokolow (al pie de Whedon) pa contribuyir nel desenvolvimientu del rellatu.<ref name="price"/> Dichos estudios queríen que la cinta fuera familiar; esto ye, dirixida a públicos tanto infantiles como adultos, polo que buscó que Pixar añadiera delles referencies más madures en ''Toy Story''.<ref name="EWToyWonder"/> Finalmente, el 19 de xineru de [[1993]], dio lluz verde de manera oficial al proyeutu, colo que s'empecipió'l procesu de ''[[casting]]'' pa escoyer a los [[Actor de voz|actores de voz]].<ref name="EWToyWonder"/>
[[Ficheru:John Lasseter 2 cropped 2009.jpg|thumb|left|200px|John Lasseter, fundador de Pixar y direutor de la cinta.]]
Al respeutive de los actores, dende un entamu, Lasseter quixo que Tom Hanks interpretara a Woody, diciendo: «[... él] tien la capacidá p'adoptar sensaciones y volveles conmovedores. Inclusive si'l personaxe, como nel casu de ''[[A League of Their Own]]'', topar nes situaciones más adverses y despreciables».<ref name="EWToyWonder"/> Per otra parte, les primeres sesiones de metraxe, cola voz de Hanks a partir de ''[[Turner and Hooch]]'', convencieron al actor por que participara en ''Toy Story''.<ref name="EWToyWonder"/><ref name="DVDTurnerHooch">{{cita videu|títulu=Toy Story (10th Anniversary Edition)-(Making Toy Story)|medium=DVD|editorial=Walt Disney Home Entertainment|time=6:43|fecha=6 de setiembre de 2005}}</ref> [[Billy Crystal]] resultó escoyíu pa interpretar a Buzz pero refugó'l papel, daqué que dempués llamentaría. Más tarde dio voz a Mike Wazowski na producción de Pixar, ''[[Monsters, Inc.]]''<ref name="BillyCrystal">{{Cita web |url=http://www.crankycritic.com/qa/pf_articles/billycrystal.html |títulu=Billy Crystal - Cranky Critic StarTalk |apellíu=Fischer |nome=Paul |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref><ref name="BillyCrystalCT">{{cita noticia |apellíu=Pearlman |nome=Cindy |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7B35B6B4F1765&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |títulu=Crystal clear on 'Monsters' |formatu=De pagu |fecha=28 d'ochobre de 2001 |editorial=[[Chicago Sun-Times]] |fechaaccesu=16 de marzu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113070726/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7B35B6B4F1765&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |archivedate=2012-01-13 }}</ref> Por cuenta de la respuesta de Crystal, Katzenberg ufiertó-y el rol a Tim Allen, quien s'atopaba trabayando aquel día na serie ''[[Home Improvement]]'', de Disney.<ref name="price"/> Coles mesmes, ''Toy Story'' convertir nel primer papel d'un personaxe animáu pa dambos actores.<ref name="FirstAnimated">{{cita noticia |apellíu=Michael |nome=Dennis |url=https://www.cnn.com/SHOWBIZ/Movies/9511/toy_story/stars/index.html |títulu='Toy Story' stars say being animated is hard work |fecha=25 de payares de 1995 |editorial=[[CNN]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref>
Pixar presentó un bocetu inicial de la película a Disney el 19 de payares de 1993.<ref name="EWToyWonder">{{cita noticia |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,299897,00.html |títulu=Toy' Wonder |fecha=8 d'avientu de 1995 |editorial=[[Entertainment Weekly]] |fechaaccesu=11 de xunu de 2010 |archiveurl=https://archive.today/20121205204251/http://www.ew.com/ew/article/0,,299897,00.html |archivedate=2012-12-05 }}</ref> Sicasí, la resultancia foi un completu desastre: l'entós presidente de la filial [[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Feature Animation]], [[Peter Schneider]], optó por pausar de manera inmediata la producción so la condición de que se redactara un nuevu guión. Pixar sobrevivió a esta situación namái porque recurrió al mercáu televisivu mientres el guión yera repasáu de nuevu.<ref name="EWToyWonder"/> Una vegada acabáu, l'escritu volvió a Woody un personaxe más simpáticu, en vegada del «pelmazo sarcásticu» que yera orixinalmente. Asina, la producción reiniciar por obra de Katzenberg, en febreru del añu siguiente.<ref name="price"/> Otramiente, la repartida qu'emprestó les sos voces pal anterior metraxe tornó íntegru en marzu, coles mires de grabar les sos nueves llinies.<ref name="EWToyWonder"/>
Whedon pensaba orixinalmente incorporar a la muñeca [[Barbie]] na escena final de la película, onde habría de rescatar a Woody y Buzz.<ref name="LostJoss">{{Cita web |url=http://www.suvudu.com/2008/07/the-lost-joss-whedonpixar-conn.html |títulu=The Lost Joss Whedon/Pixar Connection |autor=tnarwani |fecha=21 de xunetu de 2008 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/20180906194322/https://www.unboundworlds.com/2008/07/the-lost-joss-whedonpixar-connection/ |fechaarchivu=2018-09-06 }}</ref> Sicasí la so idea foi refugada dempués de que [[Mattel]] refugara concedése-yos la llicencia del xuguete. Al respeutu, el productor [[Ralph Guggenheim]] señaló que la empresa nun dexara l'usu de dicha muñeca, por cuenta de que «[en Mattel] piensen filosóficamente que les neñes que xueguen coles muñeques Barbie tán proyeutando les sos personalidaes nestes. Si pónes-y voz y animes a la muñeca, entós tas creando una persona que seique non vaya acorde a los suaños y aspiraciones de cada neña».<ref name="EWToyWonder"/> A pesar d'ello, les muñeques apaecieron na continuación de la cinta, ''Toy Story 2''. De manera asemeyada a lo socedío con Barbie, Mattel negar a conceder la llicencia de les figures d'aición de G.I. Joe, sicasí sí dexó que s'incorporara a Mr. Potato Head.<ref name="EWToyWonder"/><ref name="price"/> Los xuguetes qu'apaecen en ''Toy Story'' fueron producíos por Thinkway Toys, compañía que llogró la llicencia pa fabricalos a nivel mundial en 1995.<ref name="ThinkwayToysHistory">{{Cita web |url=http://www.thinkwaytoys.com/companyinfo/companyinfo_history.htm |títulu=Company Info - History |editorial=Thinkway Toys |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.thinkwaytoys.com/companyinfo/companyinfo_history.htm|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
=== Animación ===
{{Caxa de cita|«Nun podríamos realizar esta película cola animación tradicional. Trátase d'una hestoria que namái puede ser cuntada con xuguetes tridimensionales [...] Dalgunes de tomar nesti filme son formoses».|—Tom Schumacher, vicepresidente de Walt Disney Feature Animation<ref name="DeseretNewsVP">{{cita noticia |apellíu=Hicks |nome=Chris |url=http://archive.deseretnews.com/archive/print/444669/ANIMATION--DISNEY-IS-STILL-KING.html |títulu=Animation: Disney is Still King |fecha=13 d'ochobre de 1995 |editorial=[[Deseret News]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20120616033541/http://archive.deseretnews.com/archive/print/444669/ANIMATION--DISNEY-IS-STILL-KING.html |archivedate=2012-06-16 }}</ref>}}
''Toy Story'' completar con un presupuestu de 30 millones USD, utilizando un equipu conformáu por 110 emplegaos,<ref name="CNN110animators"/> a diferencia d'una de les últimes producciones de Disney naquellos años, ''The Lion King'' (1994), que riquió un presupuestu de 45 millones USD y un equipu de 800 persones.<ref name="EWToyWonder"/> El direutor faló sobre los desafíos qu'implicó l'animación por ordenador na película: «Tuvimos que faer que toles coses llucieren más orgániques. Cada fueya de verde tuvo que ser creada dende cero. Coles mesmes, dimos a la xera de da-y a esi universu un sentíu de realismu. Poro, les puertes llucen cutíes y los pisos vense foliaos».<ref name="EWToyWonder"/>
La película empezó a partir d'una serie de [[Storyboard|guiones gráficos]] animaos, que sirvieron de guía pa los animadores que se dedicaben a desenvolver cada personaxe. Al respeutive de cifres, un total de 27 animadores trabayaron na producción de ''Toy Story'', usando hasta 400 modelos informáticos colos que llograron animar a los personaxes; cada unu d'estos postreros de primeres foi modeláu en magre, o nel so defectu creáu a partir d'una diagrama computarizado, primero que se concretara'l diseñu animáu final. Una vegada que los emplegaos teníen el modelu llistu, la siguiente xera consistió en codificar los controles d'articulación y movimientu —que, nel so conxuntu, garantizaron el movimientu de cada personaxe nuna amplia variedá de formes, tales como falar, caminar o saltar—.<ref name="WiredMakingof">{{cita noticia |apellíu=Snider |nome=Burr |url=http://www.wired.com/wired/archive/3.12/toy.story.html |títulu=The Toy Story Story |fecha=18 de setiembre de 1995 |editorial=Wired |páxines=1-6 |fecha=Avientu de 1995 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref> De tola galería de personaxes, Woody resultó ser el más complexu, pos riquió hasta 723 controles de movimientu, incluyendo 212 pa la so cara y 58 adicionales pa la so boca.<ref name="EWToyWonder"/><ref name="HenneMakingOf">{{Cita publicación |apellíu=Henne |nome=Mark|coautores=Hal Hickel, Ewan Johnson y Sonoks Konishi |títulu=The Making of Toy Story |publicación=CompCon '96. Technologies for the Information Superhighway Digest of Papers |páxines=463-468 |allugamientu=Santu Clara, CA |fecha=25-28 de febreru de 1996 |isbn=0-8186-7414-8 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref> Pa sincronizar les voces de los actores coles boques de los personaxes, los animadores pasaron una selmana concretando los detalles de les boques y les espresiones de cada personaxe.<ref name="WiredMakingof"/> Tres esto, la siguiente etapa consistió en compilar toles escenes y desenvolver un nuevu guión gráficu, esta vegada incorporando a los personaxes yá animaos por ordenador. N'este mesmu procesu, añadiéronse l'avisiegu, los xuegos de lluces y otros efeutos visuales que pueden reparase na película, pa finalmente utilizar 300 procesadores coles mires de da-y el diseñu final a ''Toy Story''.<ref name="WiredMakingof"/><ref name="HenneMakingOf"/> Mientres la etapa de [[posproducción]], unvióse'l metraxe final a [[Skywalker Sound]], onde s'entemecieron los efeutos de soníu cola banda sonora.<ref name="HenneMakingOf"/> Asina, en total dedicáronse 800 000 hores máquina y 114 240 fotogrames animaos, cada unu riquiendo de dos a quince hores en permediu pal so culminación.<ref name="CNN110animators"/><ref name="EWToyWonder"/><ref name="WiredMakingof"/>
== Llanzamientu y receición ==
=== Estreno en cines ===
[[Ficheru:Hollywood sign 2008.jpg|thumb|right|La película estrenar en [[Hollywood]] el [[22 de payares]] de [[1995]].]]
''Toy Story'' tuvo una primer proyeición el [[19 de payares]] de 1995 en [[Hollywood]], [[California]]; el so estrenu mundial asocedió'l 22 de payares d'esi mesmu añu, coincidiendo col empiezu d'un fin de selmana de cinco díes d'[[Día d'Aición de Gracies|Aición de Gracies]]. Proyeutóse primeramente en 2281 sales de cine de tol mundu, anque pocu dempués llegó hasta 2574 sales. Amás, permaneció en cartelera mientres un total de 37 selmanes, faciéndose acompañar nes mesmes del cuartu curtiumetraxe de Pixar, ''Tin Toy''.<ref name="taquilla"/>
Tres el so estrenu, ''Toy Story'' convertir na única producción de Pixar en ser marcada col logotipu de Disney percima del so títulu, a pesar de que'l proyeutu consistiera nuna collaboración dual. Sicasí, dempués de l'alquisición completa de la primera por [[Walt Disney Company]] en 2006, la película, xunto col restu de les cintes producíes polos estudios mentaos, cunten cola marca Disney'''·'''Pixar.<ref>{{Cita web |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PD&s_site=twincities&p_multi=SP&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB5Y162332F318F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |títulu=Disney, Pixar in venture |obra=Twincities.com |fecha=25 de febreru de 1997 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220328062517/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PD&s_site=twincities&p_multi=SP&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB5Y162332F318F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |fechaarchivu=2022-03-28 }}</ref>
Antes del estrenu de la cinta, el [[productor executivu]] [[Steve Jobs]] manifestó: «Si ''Toy Story'' ye un ésitu modestu —digamos que recaldara 75 millones USD en taquilla— nós [Pixar y Disney] vamos quedar iguales [esto ye, ensin ganancies o perdes]. Si recaldara 100 millones, dambos vamos faer una bona fortuna. Pero si realmente ye un gran ésitu de taquilla y recalda más o menos 200 millones, vamos faer una bona fortuna, y Disney va llograr bien de dineru».<ref name="CNN110animators"/> Pela so parte, el presidente de Disney, [[Michael Eisner]], espresó: «Nun creo que naide pensara que ''Toy Story'' diba tener tan bones resultancies como hasta agora facer. La teunoloxía ye estelante, el repartu ye inmeyorable y creo que la hestoria ye bien conmovedora. Créanme, cuando alcordamos trabayar xuntos, enxamás pensamos que la so primer película [de Pixar] sería'l nuesu filme principal pal periodu vacacional de 1995».<ref name="CNN110animators"/> El [[marketing|mercadéu]] de la película incluyó 20 millones USD gastaos por Disney ente publicidá y anunciantes, ente los que s'inclúin [[Burger King]], [[Pepsico]], [[Coca-Cola]] y [[Payless ShoeSource]], gastando asina un total de 125 millones USD en conceutu de promoción y publicidá masivu.<ref name="Disney20mil">{{cita noticia |apellíu=Elliott |nome=Stuart |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9Y0DE1DB1339F931A15752C1A963958260 |títulu=The Media Business: Advertising; Coca-Cola, Pepsico and Burger King sign on with Disney for a happy ending with 'Toy Story' tie-ins |editorial=[[The New York Times]] |fecha=22 de payares de 1995 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> Un ayudante de ''marketing'' reflexó na promoción: «Esto va ser un negociu terrible. ¿Cómo puede un neñu, sentáu per una hora y media de película frente a una galería de personaxes de xuguete reconocibles, nun querer unu d'éstos?».<ref name="DailyNewsPromotion">{{cita noticia |apellíu=Reyes |nome=Sonia |url=http://www.nydailynews.com/archives/money/1995/11/23/1995-11-23_it_s_a __toy_story__told_at_t.html |títulu=It's A 'Toy Story' Told at the Cash Register |editorial=[[New York Daily News]] |fecha=23 de payares de 1995 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref>
=== Estrenu en 3D ===
El [[2 d'ochobre]] de [[2009]], la película reestrenar en formatu [[Disney Dixital 3D]].<ref name="Empire3D">{{cita noticia |apellíu=Richards |nome=Olly |url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=21856 |títulu=Toy Story Movies Going 3D |editorial=[[Empire (revista)|Empire]] |fecha=24 de xineru de 2008 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Mientres la so exhibición, fíxose acompañar de ''[[Toy Story 2]]'', a manera de presentación doble, permaneciendo dambes en sales de cine mientres un plazu orixinal de dos selmanes,<ref name="Yahoo3D">{{cita noticia |autor=[[Associated Press]] |url=http://www.gmanews.tv/story/155060/disney-does-3-d-with-toy-story-beast-reissues |títulu=Disney does 3-D with `Toy Story,' 'Beast' reissues |editorial=GMAnews.tv |fecha=4 de xineru de 2009 |fechaaccesu=18 de xunu de 2010}}</ref> que depués foi estendíu tres el so ésitu.<ref name=oct12update>{{Cita web |url=https://twitter.com/leeunkrich/statuses/4820087123 |títulu=Toy Story news |fecha=12 d'ochobre de 2009 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010}}</ref><ref name=oct12update2>{{Cita web |url=http://www.slashfilm.com/2009/10/12/lee-unkrich-announces-kristen-schaal-and-blake-clark-cast-in-toy-story-3-toy-story-3d-double-feature-to-stay-in-theaters/ |títulu=Lee Unkrich Announces Kristen Schaal and Blake Clark Cast in Toy Story 3; Toy Story 3D Double Feature To Stay in Theaters |autor=David Chen |fecha=12 d'ochobre de 2009 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010}}</ref> Adicionalmente, la segunda secuela de la cinta, ''Toy Story 3'', foi estrenada col mesmu formatu de 3D.<ref name="Empire3D"/> Poco dempués, Lasseter comentó sobre'l nuevu reestrenu en 3D:
{{cita|Les películes y personaxes de ''Toy Story'' siempres van ocupar un llugar bien especial nos nuesos corazones y tamos bien emocionaos d'esponer esta famosa cinta por que'l públicu esfrute d'una forma totalmente nueva y distinta gracies a lo último en teunoloxía 3D. Con ''Toy Story 3'' en camín a convertise n'otra gran aventura de Buzz, Woody y la peada de l'habitación de Andy, pensamos que sería xenial dexa-y al públicu esperimentar les primeres dos películes de nueva cuenta y nuna forma totalmente nueva.<ref name="VFXWorldLass3-D">{{cita noticia |url=http://vfxworld.com/?atype=news&a=search&term=Toy%20Story&id=22054 |títulu=Toy Story Franchise Going 3-D |editorial=VFXWorld.com |fecha=24 de xineru de 2008 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref>}}
Tresformar la película en 3D riquió revisar los datos computacionales orixinales y, práuticamente, asitiar una segunda cámara en cada escena, creando vistes de güeyu esquierdu y güeyu-derechu, que yeren necesaries pa llograr la perceición de fondura.<ref name="Dimension">{{cita noticia |nome=Mekado |apellíu=Murphy |títulu=Buzz and Woody Add a Dimension |url=http://www.nytimes.com/2009/10/04/movies/04murp.html |fecha=1 d'ochobre de 2009 |obra=The New York Times |fechaaccesu=18 de febreru de 2010}}</ref> Únicu n'animación per ordenador, Lasseter referir al so procesu como una arqueoloxía dixital».<ref name="Dimension"/> El procesu tomó cuatro meses, según seis meses adicionales pa les dos películes p'añader el 3D. Bob Whitehill, el estereógrafo principal, supervisó dichu procesu y trató de llograr un efeutu qu'impactara la narración emocional de la película:
{{cita|Cuando miraba a les películes na so totalidá, quería buscar les razones del cómo la hestoria utilizaría 3D de distintes maneres. En ''Toy Story'', por casu, cuando los xuguetes taben solos nel so mundu, quería que se sintiera consistente nun mundu más seguru. Y cuando salíen al mundu humanu, ye ende cuando verdaderamente tuvi la idea de faer sentir el 3D peligrosu, fondu y apolmonante.<ref name="Dimension"/>}}
A diferencia d'otros países, Reinu Xuníu recibió les películes en 3D n'estrenos individuales: ''Toy Story'' estrenóse'l 2 d'ochobre de 2009 y ''Toy Story 2'' estrenóse'l [[22 de xineru]] de [[2010]].<ref name="Toy Story 3D Review">{{Cita web |url=http://www.guardian.co.uk/film/2009/oct/01/toy-story-3d-review |títulu=Toy Story in 3D |fechaaccesu=18 de xunu de 2010}}</ref><ref name="Toy Story 2 3D Review">{{Cita web |url=http://www.filmdetail.com/archives/2010/01/22/uk-cinema-releases-friday-22nd-january-2010/ |títulu=UK Cinema Releases: Friday 22nd January 2010 |fechaaccesu=18 de xunu de 2010}}</ref> El reestrenu llogró bones resultancies tocantes a ingresos de taquilla refierse, empezando con unos 12,5 millones USD na so primer fin de selmana, asitiándose nel puestu númberu trés dempués de ''[[Zombieland]]'' y ''[[Cloudy with a chance of meatballs]]''.<ref name="ReBOXMOJO">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=toystory3d.htm |títulu=Toy Story/Toy Story 2 (3D) |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=18 de febreru de 2010}}</ref> El segundu llargumetraxe recaldó más de 30 millones USD nes sos primeres cinco selmanes.<ref name="ReBOXMOJO"/>
=== Crítica ===
==== Estaos Xuníos y Reinu Xuníu ====
{{Caxa de cita|Sí, esmoleznos lo que dicen los críticos. Tamién nos esmuel como va ser la recaldación inicial. Igualmente, les ganancies totales. Pero, en realidá, la razón pola que faemos lo que faemos ye pa entretener al nuesu públicu. La mayor allegría que puedo tener como direutor ye entemeceme de manera anónima ente una audiencia, mientres la proyeición d'una de les nueses cintes y mirar cómo la xente contempla la película. Esto ye porque les persones son 100% honestes cuando tán viendo una película. Y apreciar la felicidá nes sos cares y la manera en que s'arreyen cola hestoria... Pa mi ye'l mayor pagu que podría llograr.|—John Lasseter, comentando l'impautu de ''Toy Story''.<ref name="PaikInfinity104"/>}}
Dempués el so llanzamientu, la película recibió «aclamación universal» per parte de la [[Crítica cinematográfica|crítica especializada]]. El sitiu web [[Rotten Tomatoes]] (qu'arrexunta diversos analises provenientes d'otros sitios) reporta que'l filme tien 65 evaluaciones positives, d'un total de 65, lo qu'indica de la mesma un raru 100% de certificáu frescu» (esto ye, que resulta aprobatoria pa Rotten), con una puntuación en permediu de 9/10.<ref name="RotTom"/> Mentanto, el sitiu [[Metacritic]], qu'utiliza un sistema de clasificación normalizáu, estima a ''Toy Story'' nun nivel d'aclamación mundial», al algamar un puntaje de 92/100, sobre la base de 16 crítiques daes per medios especializaos.<ref name="metacritic"/> Na so gran mayoría, los informes engrandecen a la mesma pola so animación por ordenador, repartu de voces y habilidá pa caltener l'interés en dellos grupos d'edaes. Al respeutive de esto últimu, [[Janet Maslin]], de ''[[The New York Times]]'', señaló: «Los neños van esfrutar una nueva perspeutiva en redol a la irresistible idea de mirar a xuguetes que cobren vida. Y los adultos van maraviar con un rellatu atélite y un antropomorfismo dafechu brillosu».<ref name="Post2">{{cita noticia |apellíu=Maslin |nome=Janet |url=http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9905EEDA1339F931A15752C1A963958260 |títulu=Toy Story (1995) |editorial=[[The New York Times]] |fecha=22 de payares de 1995 |fechaaccesu=10 d'abril de 2010}}</ref>
[[Leonard Klady]], de ''[[Variety]]'', emponderó l'aspeutu «[...] inusual y frenético de les téuniques d'animación. La cámara xira y enfócase d'una manera vertixinosa que te quita l'aliendu por completu».<ref name="VarietyKlady">{{cita noticia |apellíu=Klady |nome=Leonard |url=http://www.variety.com/index.asp?layout=review&reviewid=VE1117904715&categoryid=31&cs=1 |títulu=Toy Story |editorial=[[Variety]] |fecha=20 de payares de 1995 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> [[Roger Ebert]], de ''[[Chicago Sun-Times]]'', comparó l'aspeutu innovador presente na animación de ''Toy Story'' col de ''[[Who Framed Roger Rabbit]]'', diciendo: «Dambes películes desmonten l'universu de les imáxenes cinemátiques, pa depués xuntales de nueva cuenta y dexanos mirales d'una manera dafechu nueva».<ref name="EbertRogerReview">{{cita noticia |apellíu=Ebert |nome=Roger |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19951122/REVIEWS/50208001/1023 |títulu=Toy Story |fecha=22 de payares de 1995 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Per otra parte, Richard Corliss, de ''[[Time]]'', mentó que por cuenta d'este mesmu aspeutu, yera «la comedia más imaxinativa del añu».<ref name="TimeAlive">{{cita noticia |apellíu=Corliss |nome=Richard |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,983768-1,00.html |títulu=They're Alive! |fecha=27 de payares de 1995 |editorial=[[Time (revista)|Time]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20121211061811/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,983768-1,00.html |archivedate=2012-12-11 }}</ref>
Otru aspeutu nel que recibió bones crítiques foi'l repartu de voces. Por casu, Susan Wloszczyna, de ''[[USA Today]]'', aprobó la eleición de Hanks y Allen nos roles estelares.<ref name="USATodaySusan">{{cita noticia |apellíu=Wloszczyna |nome=Susan |url=http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story/?critic=creamcrop#contentReviews |títulu=Toy Story |editorial=[[USA Today]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Coles mesmes, Kenneth Turan, de ''[[Los Angeles Times]]'', dixo que «empezando con Tom Hanks, quien-y brinda una credibilidá y pesu pervalibles a Woody, ''Toy Story'' ye una de les meyores presentaciones animaes con voces que recuerde, con tol repartu [...] faciendo que les sos presencies siéntanse fuertemente ente les audiencies».<ref name="LATimesTuran">{{cita noticia |apellíu=Turan |nome=Kenneth |url=http://www.calendarlive.com/movies/reviews/cl-movie960406-39,0,1420921.story |títulu=Toy Story |editorial=[[Los Angeles Times]] |fecha=22 de payares de 1995 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Otramiente, delles evaluaciones reconocieron l'habilidá de la película pa tomar audiencies de diverses edaes, específicamente infantiles y adultes.<ref name="EbertRogerReview"/><ref name="NewsweekAC">{{cita noticia |apellíu=Ansen |nome=David |url=http://www.newsweek.com/id/104199 |títulu=Toy Story |editorial=[[Newsweek]] |fecha=27 de payares de 1995 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> So la mesma premisa, Rita Kempley, de ''[[The Washington Post]]'', apuntó: «[...] toles artimañas dixitales nun tuvieren el mesmu valor de nun ser pol allocáu y entusiasta repartida de voces».<ref name="Post1">{{cita noticia |apellíu=Kempley |nome=Rita |url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/toystory.htm#mcmanus |títulu='Toy Story' (G) |editorial=[[The Washington Post]] |fecha=22 de payares de 1995 |fechaaccesu=10 d'abril de 2010}}</ref> Owen Gleiberman, de ''[[Entertainment Weekly]]'', añadió nel so informe: «Cuenta con una llibertá d'imaxinación pura y extática, que forma parte del sellu calidable de les meyores películes pa neños. Amás, tien el tipu de graciosidad que, n'ocasiones, va faer rir inclusive entá más a los adultos qu'a los neños».<ref name="EWquote">{{cita noticia |apellíu=Gleiberman |nome=Owen |url=http://www.msnbc.com/m/nw/a/m/mv_t.asp |títulu=Toy Story |editorial=[[Entertainment Weekly]] |fecha=27 de payares de 1995 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071220210107/http://www.msnbc.com/m/nw/a/m/mv_t.asp |archivedate=2007-12-20 }}</ref> Dende otra perspeutiva, la [[Reinu Xuníu|británica]] [[British Broadcasting Corporation|BBC]] concluyó: «Grabada al traviés d'un envidiable y exuberante sentíu del so propiu rellumu, ''Toy Story'' va siguir impresionando inclusive enforma tiempu dempués de que'l so virtuosismu téunicu fuera superáu».<ref name="Post3">{{cita noticia |apellíu=Hilditch |nome=Nick |url=https://www.bbc.co.uk/films/2001/12/05/toy_story_1995_review.shtml |títulu=Toy Story (1995) |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] Films |fecha=5 d'avientu de 2001 |fechaaccesu=10 d'abril de 2010}}</ref>
En 1995, la revista ''Time'' catalogar como la octava meyor película nel so llistáu de los diez meyores producciones cinematográfiques d'esi añu.<ref name="Time8th">{{cita noticia |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,983896,00.html |títulu=The Best of 1995 |editorial=[[Time (revista)|Time]] |fecha=25 d'avientu de 1995 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20121208172549/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,983896,00.html |archivedate=2012-12-08 }}</ref> Igualmente, en 2003, la [[Online Film Critics Society]] nomar como la meyor película animada de tolos tiempos,<ref name="OFCS">{{cita noticia |apellíu=Corliss |nome=Richard |url=http://ofcs.rottentomatoes.com/pages/pr/top100animated |títulu=Toy Story Voted #1 on Top 100 Animated Features of All Time By the Online Film Critics Society |fecha=4 de marzu de 2003 |editorial=[[Online Film Critics Society]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> y años dempués, en 2007, la [[Visual Effects Society]] asitiar nel puestu númberu 22 de la so llista de les «50 películes d'efeutos visuales más influyentes de tola historia».<ref name="VISUALES">{{cita noticia |url=http://vfxworld.com/?atype=news&a=search&term=Toy%20Story&offset=15&id=19779 |títulu=Star Wars Leads VES' Top 50 Most Influential VFX List |fecha=11 de mayu de 2007 |editorial=[http://vfxworld.com/ VFXWorld.com] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> En 2005, ''Toy Story'' foi escoyida pa ser caltenida nel [[National Film Registry]] de la [[Biblioteca del Congresu d'Estaos Xuníos]], siendo una de les cinco úniques películes que resultaron electes esi primer añu de seleición.<ref name="NationalFilmRegis">{{Cita web |url=http://www.loc.gov/film/nfr2005.html |títulu=Films Selected to the National Film Registry, Library of Congress - 2005 |fecha=27 d'avientu de 2005 |editorial=[[National Film Registry]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Amás, asítiase en 99ᵘ llugar de les [[AFI's 100 años... 100 películes (edición 10ᵘ aniversariu)|cien meyores películes estauxunidenses]] de tolos tiempos, un llistáu ellaboráu pol institutu [[American Film Institute|AFI]].<ref name="CitizenKaneAFI">{{cita noticia |url=http://www.afi.com/Docs/about/press/2007/100movies07.pdf |títulu=Citizen Kane stands the test of time |fecha=20 de xunu de 2007 |editorial=[[American Film Institute]] |páxina=4|formatu=PDF |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref><ref name="ComSoonAFI">{{cita noticia |autor=[[American Film Institute]] |títulu=AFI Crowns Top 10 Films in 10 Classic Genres |editorial=ComingSoon.net |fecha=17 de xunu de 2008 |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=46072 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080818100312/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=46072 |archivedate=2008-08-18 }}</ref><ref name="Top10Animation">{{Cita web |url=http://www.afi.com/10top10/animation.html |títulu=Top Ten Animation |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |editorial=[[American Film Institute]]}}</ref> Asina, foi una de les dos cintes d'animación nel conxuntu, siendo la otra ''[[Snow White and the Seven Dwarfs]]''. De manera asemeyada, ocupó'l sestu puestu de les meyores producciones d'animación del llistáu «[[AFI's 10 Top 10]]». Nuna encuesta realizada en 2009 pol periódicu británicu ''[[The Daily Telegraph]]'', ''Toy Story'' foi votada como la meyor película animada de tolos tiempos.<ref name="Post4">{{cita noticia |autor=[[The Daily Telegraph]] |títulu=Toy Story voted greatest ever animated film |editorial=The Daily Telegraph |fecha=16 d'ochobre de 2009 |url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/6343915/Toy-Story-voted-greatest-ever-animated-film.html |fechaaccesu=10 d'abril de 2010}}</ref>
El cineasta [[Terry Gilliam]] emponderó de la mesma a la película, diciendo: «ye'l trabayu d'un xeniu. Fixo que la xente entendiera'l verdaderu significáu de los xuguetes. Cada personaxe ye fiel a la so propia personalidá. Y eso ye a cencielles brillosu. Tien daqué especial, que siempres se me quedó presente, na escena onde Buzz Lightyear afaya que ye un xuguete. Ta paráu nesa escena xusto na parte más alta de les escaleres y la cámara avanza escontra tras y vese qu'él nun ye más qu'una pequeña figura. Buzz yera un personaxe con un ego enorme apenes dos segundos antes [...] y ye estupendu. Considerar como una de los mios diez películes favorites, y puntu».<ref>{{Cita web |url=http://www.timeout.com/filme/features/show-feature/8840/ |títulu=Time Out's 50 greatest animated films: part 5 |fechaaccesu=24 de xunu de 2010 |autor=Time Out London |editorial=Time Out London |idioma=inglés }}</ref>
Nun comentariu llixeramente negativu, el críticu [[James Berardinelli]] mentó que, a diferencia de les anteriores cintes animaes de Disney, ''Toy Story'' «ye menos artística y más tecnológicamente impresionante», concluyendo que'l detalle más negativu de la película recái na sobresplotación comercial» per parte de los estudios Disney: «Nestos momentos, los moñecos de Woody y Buzz yá s'atopen nes repises de les tiendes departamentales. [[Burger King]] yá sacó la so llinia de figurines tamién. [...] Poro, dende'l puntu de vista de la industria del entretenimientu, ye una bona idea ver la película primero que'l diluviu de productos vuélvase tan escesivu, qu'a la fin vuelva tou esto nun asuntu puramente d'adultos».<ref>{{Cita web |url=http://www.reelviews.net/movies/t/toy_story.html |títulu=Review: Toy Story |fechaaccesu=24 de mayu de 2010 |autor=James Berardinelli |editorial=Reelviews.com |idioma=inglés}}</ref>
==== Hispanoamérica y España ====
{{Imaxe múltiple|posición_tabla = derecha|direición = horizontal|semeya1 = Tom Hanks, February 2004.jpg|anchu1 = 150|semeya2 = Tim Allen at 1993 Emmy Rehearsals cropped.jpg|anchu2 = 140|testu = Tantu Tom Hanks (esquierda) como Tim Allen (derecha), qu'emprestaron les sos voces pa Woody y Buzz respeutivamente, recibieron crítiques favorables pola so interpretación.<ref name="USATodaySusan"/><ref name="LATimesTuran"/>}}
Pal sitiu español Alohacriticon, los mayores aciertos de ''Toy Story'' recayen en «el so espectacular trabayu téunicu en [[Imaxe xenerada por ordenador|CGI]] y na creación d'unos simpáticos personaxes, alteriando la inanimación de los xuguetes y emplegando les particularidaes de los mesmos pa construyir una entretenida trama con una brillosa perspeutiva narrativa».<ref>{{cita noticia |títulu=Toy Story (1995) de John Lasseter |url=http://www.alohacriticon.com/elcriticon/article2304.html |editorial=Alohacriticon.com |fechaaccesu=10 d'abril de 2010 }}</ref> De manera similar, la revista [[Méxicu|mexicana]] ''Cine Premiere'', al traviés del so portal web, coincidió con delles de les crítiques ingleses, afirmando que «a pesar de ser un filme relativamente recién, ye de xuru el gran clásicu de l'animación computacional, daqué similar a lo que ''Snow White'' ye pa la tradicional. Amás de ser la primera nel so xéneru, los sos personaxes son entrañables y ensin importar el tiempu, caltienen esa capacidá pa trescalanos y de camín recordanos al nuesu xuguete favoritu de la infancia».<ref>{{cita noticia |títulu=3D Toy Story |url=http://www.cinepremiere.com.mx/node/7463 |editorial=Cine PREMIERE |fechaaccesu=10 d'abril de 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402205515/http://www.cinepremiere.com.mx/node/7463 |archivedate=2010-04-02 }}</ref> Per otra parte, n'[[Arxentina]], el [[Diariu Clarín|diariu ''Clarín'']] destacó que los puntos favorables de la película non solamente llindar al aspeutu de l'[[animación]]: «[''Toy Story''] significó una revolución non yá téunica sinón tamién creativa».<ref>{{cita noticia |títulu=Más allá del infinitu |url=http://www.clarin.com/diario/2010/02/04/espectaculos/c-02132982.htm |editorial=[[Diariu Clarín]] |fechaaccesu=10 d'abril de 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100207151402/http://www.clarin.com/diario/2010/02/04/espectaculos/c-02132982.htm |archivedate=2010-02-07 }}</ref>
''[[La Nación (Arxentina)|La Nación]]'' escribió que cola película «Disney yá acolumbraba'l futuru que tendría l'animación computada na realización de películes [... el] esitosu filme amuesa'l futuru que tien el cine d'animación per ordenador».<ref>{{Cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=119844 |títulu="Toy Story" va tener la so continuación editorial=[[La Nación (Arxentina)|La Nación]] |fecha=30 de payares de 1998 |fechaaccesu=12 d'abril de 2010 }}</ref> El diariu [[España|español]] ''[[El País]]'' añadió: «''Toy Story'' da muestres d'un espectacular sentíu del desenvolvimientu dramáticu y una resolución en términos clásicos que pa sigo quixeren munches convencionales cintes d'aición».<ref>{{Cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/cultura/LASSETER/_JOHN/madre/toos/dibus/elpepicul/19960321elpepicul_11/Tes |títulu=La madre de tolos 'dibus' |editorial=''[[El País]]'' |autor=Torreiro, M. |fecha=21 de marzu de 1996 |fechaaccesu=28 de mayu de 2010}}</ref> [[FilmAffinity]] destacó que ye una «risondera y entrañable comedia, un clásicu yá del cine 'pa neños' (ye un dicir, porque puede esfrutar cualesquier) [...] Una hestoria con bastantes valores moralizantes (ye Disney), una progresión narrativa modélica (la manera de presentar a tolos personaxes, cómo van evolucionando y demás) ya inclusive un final abondo emocionante».<ref>{{Cita web |url=https://www.filmaffinity.com/es/reviews/1/459936.html |títulu=Crítiques de "Toy Story" |obra=[[FilmAffinity]] |fecha=16 de xunu de 2007 |fechaaccesu=12 d'abril de 2010}}</ref>
=== Recaldación ===
A partir del so estrenu'l 22 de payares de 1995, siendo llanzada en territoriu estauxunidense en 2457 [[Sala de proyeición|sales de cine]], ''Toy Story'' recaldó nos sos primeros cinco díes d'exhibición —nel fin de selmana de Aición de Gracies— 39 071 176 USD.<ref name="taquilla"/><ref name="BOXMOJODaily">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/movies/?page=daily&id=toystory.htm |títulu=Toy Story Daily Box Office |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Asina, llogró asitiase pa esi mesma fin de selmana en el primer llugar de la taquilla a nivel rexonal, llogrando un total de 29 140 617 USD adicionales.<ref name="taquilla"/> En tal posición permaneció les siguientes dos selmanes, colo que pasó a convertise na película con mayores recaldaciones n'Estaos Xuníos nesi añu, superando a filmes como ''[[Batman Forever]]'', ''[[Apollo 13 (película)|Apollo 13]]'' y ''[[Pocahontas (película)|Pocahontas]]''.<ref name="BOXMOJO1995Best">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?yr=1995&p=.htm |títulu=1995 Domestic Grosses |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Coles mesmes, nesa dómina, pasó a ser considerada como la tercer cinta animada más taquillera de la historia, namái per debaxo de ''The Lion King'' (1994) y ''[[Aladdín]]'' (1992).<ref name="BizWeekBOX">{{cita noticia |apellíu=Burrows |nome=Peter|coauthor=Ronald Grover |títulu=Steve Jobs, Movie Mogul |editorial=[[BusinessWeek]] |fecha=23 de payares de 1998 |url=http://www.businessweek.com/archives/1998/b3605001.arc.htm |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Ensin tomar en cuenta la [[inflación]], la cinta pasaría a ser una de les 100 producciones más esitoses de tolos tiempos.<ref name="BOXMOJO96Domestic">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm |títulu=Domestic Grosses #1-100 |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Finalmente, llogró 191 796 233 USD tan solo ente'l so país d'orixe y Canadá, recaldando a nivel internacional 170 162 503 USD (en Méxicu ganó 3 695 119 USD, ente que n'España llogró 11 382 969 USD) lo cual fai un total de 361 958 736 USD a nivel mundial,<ref name="taquilla"/><ref name="pixaries5">{{Cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt0114709/business |títulu=Toy Story (1995) - Box Office/Business |obra=IMDb |fechaaccesu=9 d'abril de 2010}}</ref> pasando a ser entós la segunda producción con meyores resultaos na taquilla mundial de 1995, per debaxo namái de ''[[Die Hard: With a Vengeance]]'', que recaldó pocu más de 366 millones USD.<ref name="pixaries3">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=1995&p=.htm |títulu=1995 Yearly Box Office Results |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref>
Amás, d'ente los llanzamientos más esitosos de Pixar, ''Toy Story'' atopar nel novenu llugar, superada por filmes como ''[[Finding Nemo]]'', ''[[Up]]'', ''[[Ratatouille (película)|Ratatouille]]'', y inclusive la so socesora, ''Toy Story 2''.<ref name="pixaries">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/franchises/chart/?id=pixar.htm |títulu=Pixar Movies at the Box Office |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Per otra parte, ye la película con mayores recaldaciones na clasificación G (dada pola [[Motion Picture Association of America|MPAA]]) d'esi añu, superando asina por casu a ''[[Babe]]''.<ref name="pixaries2">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/yearly/chart/mpaarating.htm?rating=G&yr=1995&p=.htm |títulu=1995 Yearly Box Office for G Rated Movies |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=9 d'abril de 2010}}</ref> Tocantes a la doble presentación en formatu 3D, estrenada a finales de 2009, ''Toy Story'' y la so secuela llograron un total de 35 868 069 USD (30 702 446 USD n'Estaos Xuníos y 5 165 623 USD en taquilles estranxeres).<ref name="pixaries4">{{Cita web |url=http://www.the-numbers.com/movies/2009/TOY3D.php |títulu=Toy Story 3D Double Feature - Box Office Data |obra=The Numbers |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131123152402/http://www.the-numbers.com/movies/2009/TOY3D.php |fechaarchivu=2013-11-23 }}</ref>
=== Premios ===
El filme fixo acreedor de numberosos premios y nominaciones, incluyendo un [[Premios Nickelodeon's Kids Choice|Nickelodeon Kids' Choice]], un [[Premios MTV Movie|MTV Movie]] y un [[Premios BAFTA|BAFTA]], ente otros. John Lasseter, de la mesma, recibió en [[Premiu Óscar de 1996|1996]] un «[[Otros premios Óscar|reconocencia especial al méritu]]» per parte de l'[[Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques]] de [[Hollywood]], por «desenvolver ya inspirar l'aplicación de téuniques que fixeron posible'l primer llargumetraxe animáu por ordenador».<ref>{{cita noticia |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/y/a/1996/02/01/STYLE8516.dtl |títulu=Three Pixar execs get special Oscars |fecha=1 de febreru de 1996 |editorial=[[San Francisco Chronicle]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 }}</ref> Ente les nominaciones llograes pola cinta, atópense trés [[premiu Óscar]] (dos pa Randy Newman por meyor cantar orixinal» y «meyor banda sonora»), y una cuarta candidatura por meyor guión orixinal» na mesma ceremonia, pa Joel Cohen, Pete Docter, John Lasseter, Joe Ranft, Alec Sokolow, Andrew Stanton y Joss Whedon.<ref>{{Cita web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/oscarlegacy/1990-1999/68nominees.html |títulu=Nominees & Winners for the 68th Academy Awards |fechaaccesu=31 de mayu de 2010 |editorial=[[Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.oscars.org/awards/academyawards/oscarlegacy/1990-1999/68nominees.html|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
Más tarde, trunfó nel eventu añal de los [[premios Annie]], al recibir un total d'ocho estatuilla, incluyendo «[[Premiu Annie a la meyor película animada|meyor película animada]]», siendo les otres pal animador Pete Docter, el direutor, el compositor, los productores [[Bonnie Arnold]] y Ralph Guggenheim, el diseñador de producción [[Ralph Eggleston]] y los guionistes, quien fueron coles mesmes gallardoniaos nel rubro de «meyor llogru individual» nes sos respeutives árees poles sos contribuciones na realización de ''Toy Story''. A les anteriores, añader un premiu pa la producción na categoría meyor llogru individual téunicu».<ref>{{Cita web |url=https://www.imdb.com/event/ev0000032/1996 |títulu=Annie Awards |editorial=IMDb |fechaaccesu=11 de xunu de 2010}}</ref>
Tamién llogró dos nominaciones pa los premios [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]] (una por meyor película - comedia o musical» y otru por meyor cantar orixinal nuna película», esta postrera pol cantar «You've got a Friend in Me», compuesta por Newman).<ref>{{cita noticia |apellíu=Horn |nome=John |url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19951221&slug=2158758 |títulu=`Sense And Sensibility' Tops Nominations For Golden Globe Awards |fecha=21 d'avientu de 1995 |editorial=[[The Seattle Times]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20120629075912/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19951221&slug=2158758 |archivedate=2012-06-29 }}</ref> Tantu en [[Los Angeles Film Critics Association]] como nel [[Kansas City Film Critics Circle]], fíxose acreedora a la estauína de «meyor película animada».<ref>{{cita noticia |apellíu=Emerson |nome=Jim |url=http://cinepad.com/lafca.htm |títulu=The Los Angeles Film Critics Association |editorial=[[Los Angeles Film Critics Association]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref><ref>{{cita noticia |url=http://www.kcfcc.org/1990s.html |títulu=KCFCC Award Winners |editorial=[[Kansas City Film Critics Circle]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> ''Toy Story'' atopar ente los primeros diez llugares de «les 50 películes del [[British Film Institute]] que tendríes de ver a la edá de 14 años»,<ref>{{Cita web
|url=http://www.bfi.org.uk/education/conferences/watchthis/ |títulu=Alderica produces list of films that children should see |editorial=[[British Film Institute]] |fechaaccesu=29 de payares de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.bfi.org.uk/education/conferences/watchthis/|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> asitiándose amás nel puestu 99 de la llista de «500 meyores películes de tolos tiempos», según la revista ''[[Empire (revista)|Empire]]'', siendo la película animada na posición más alta de la llista.<ref>{{Cita web |títulu=The 500 Greatest Movies of All Time (100-96) |obra=[[Empire (revista)|Empire]] |url=http://www.empireonline.com/500/80.asp |fechaaccesu=1 d'abril de 2010}}</ref>
Forma parte del [[AFI's 10 Top 10]].
=== Video caseru ===
La cinta foi llanzada en [[VHS]] y [[Laserdisc|LD]] el 29 d'ochobre de 1996, ensin material extra. Na primer selmana del llanzamientu en VHS les rentes completaron 5,1 millones USD, debutando como'l videu númberu unu de la selmana.<ref name="VHSrentalssales">{{cita noticia |apellíu=Snow |nome=Shauna |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16972023.html?dids=16972023:16972023&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+08%2C+1996&autor=SHAUNA+SNOW&pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&desc=Arts+and+entertainment+reports+from+The+Times%2C+national+and+international+news+services+and+the+nation%27s+press.&pqatl=google |títulu=Arts and entertainment reports from The Times, national and international news services and the nation's press |editorial=[[Los Angeles Times]] |fecha=8 de payares de 1996 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107033446/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16972023.html?dids=16972023:16972023&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+08%2C+1996&autor=SHAUNA+SNOW&pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&desc=Arts+and+entertainment+reports+from+The+Times%2C+national+and+international+news+services+and+the+nation%27s+press.&pqatl=google |archivedate=2012-11-07 }}</ref> El [[11 de xineru]] de 2000, llanzar en VHS na serie ''Gold Classic Collection'' con un curtiumetraxe extra, ''[[Tin Toy]]'', que vendió dos millones de copies.<ref>{{cita noticia |url=http://www.amazon.com/Story-Special-Disney-Classic-Collection/dp/B00003W8NON |títulu=Toy Story (Special Edition) (Walt Disney Gold Classic Collection) [VHS] (1995) |editorial=Amazon.com |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref> El so primer llanzamientu en [[DVD]] asocedió'l 16 d'avientu del [[2001]], nun doble paquete qu'incluyía a ''Toy Story 2''; esta versión tuvo disponible tamién por separáu. Tamién el 16 d'avientu de 2001, un paquete de discu triple «Ultimate Toy Box» foi llanzáu, conteniendo a ''Toy Story'', ''Toy Story 2'' y un tercer discu de material especial.<ref>{{cita noticia |url=http://www.amazon.com/Toy-Story-Ultimate-Box-Collectors/dp/B00004O9WR |títulu=Toy Story - The Ultimate Toy Box (Collector's Edition) (1999) |editorial=Amazon.com |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref> El 6 de setiembre de 2005 llanzóse un paquete de dos discos, «10th Anniversary Edition», con gran parte del material extra presente nel «Ultimate Toy Box», incluyendo un especial retrospectivu con John Lasseter, un amiestu de [[cine en casa]] y una nueva portada.<ref name="10thDVD">{{cita noticia |apellíu=Otto |nome=Jeff |url=http://dvd.ign.com/articles/647/647603p1.html |títulu=Double Dip Digest: Toy Story |editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]] |fecha=2 de setiembre de 2005 |fechaaccesu=6 d'abril de 2010}}</ref> Esti DVD volvió nel [[Disney Vault]] del 31 de xineru de 2009, xunto con ''Toy Story 2''. Tamién, el 6 de setiembre de 2005 un curtiu [[Universal Media Disc|UMD]] de ''Toy Story'' foi llanzáu pa la consola de videoxuegos de [[PlayStation Portable]] de Sony. Finalmente, el 22 de xineru del 2011, la película llanzóse, per primer vegada, nun paquete especial d'edición llindada para [[Blu-ray]], acompañada de ''Toy Story 2'',<ref>{{cita noticia |url=http://www.amazon.com/Story-Two-Disc-Special-Blu-ray-Packaging/dp/B0030IIYWA/ref=sr_1_1?ie=UTF8&s=dvd&qid=1265865164&sr=8-1 |títulu=Amazon.com - Toy Story (Two-Disc Special Edition Blu-ray/DVD Combu w/ Blu-ray Packaging) |editorial=[[Amazon.com]] |fecha=10 de febreru de 2010 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010}}</ref> ente que el 11 de mayu de 2010 llanzóse la película nuevamente en formatu DVD.<ref>{{Cita web |url=http://www.amazon.com/Toy-Story-Special-Tim-Allen/dp/B0030IIZ4M |títulu=Amazon.com - Toy Story (Special Edition) |idioma=inglés |editorial=[[Amazon.com]] |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref>
== Banda sonora ==
Lasseter taba en contra de que la película fuera un [[Teatru musical|musical]], similar a les películes anteriores de Disney como ''Aladdin'' o ''The Lion King''.<ref name="BizWeekBOX"/> Sicasí, Disney favoreció'l formatu musical, afirmando: «Los musicales son la nuesa orientación. Si estos empiecen a cantar, ye una gran taquigrafía. Toma muncha responsabilidá lo qu'ellos piden».<ref name="EWToyWonder"/> Sicasí, los estudios coincidieron con Lasseter y decidieron contratar a [[Randy Newman]] pa realizar la [[banda sonora]]. Foi'l primer filme animáu nel que Newman trabayaría. El cineasta declaró: «Los nuesos cantares son conmovedores, atélites y satíriques, y [Newman] va poder tresferir la emoción pa cada escena».<ref name="EWToyWonder"/> Newman desenvolvió la tema principal de la película, «You've Got a Friend in Me», nun solu día.<ref name="EWToyWonder"/>
La banda sonora de ''Toy Story'' foi producida por [[Walt Disney Records]] y estrenóse el 22 de payares de 1995, la mesma selmana del estrenu de la película. Compuesta y escrita por Randy Newman, la banda recibió aponderamientos pola so «enérxica y emocionante orquesta».<ref name="AllmusicReview">{{Cita web |apellíu=Ruhlmann |nome=William |títulu=Toy Story |url=http://www.allmusic.com/album/r227571 |editorial=[[Allmusic]]. [[Macrovision]]. |fechaaccesu=23 de xunetu de 2009}}</ref> A pesar del ésitu críticu del álbum, la banda sonora namái llegó al númberu 94, como puntu máximu, na llista d'álbumes de [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref name="chart">{{Cita web |url=http://www.allmusic.com/album/r227571 |títulu=Toy Story > Charts & Awards > Billboard Albums |editorial=[[Allmusic]]. [[Macrovision]] |fechaaccesu=30 de xunetu de 2009}}</ref> El 12 d'abril de 1996 tuvo llugar el llanzamientu del [[senciellu]] en [[casete]] y [[Discu compactu|CD]] de «You've Got a Friend in Me, pa promover el llanzamientu del álbum.<ref name="single"/> La banda sonora foi remasterizada en 2006 y anque yá nun ta disponible físicamente, l'álbum puede ser adquiríu en tiendes como [[iTunes]].<ref name="itunes">{{Cita web |url=http://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewAlbum?i=217548973&id=217548963&s=143444 |títulu=Toy Story (Original Motion Picture Soundtrack) |editorial=[[iTunes]]. [[Apple Inc.]] |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 }}</ref>
[[Ficheru:RandyNewman nojhf May12008.jpg|thumb|right|Randy Newman encargar de la musicalización de la película.]]
;Llista de cantares<ref name="AllmusicReview"/><ref name="itunes"/>
{{Llista de canciones
| duración_total = 51:44
| title1 = You've Got a Friend in
Nóteme1 = interpretada por Newman
| length1 = 2:04
| title2 = Strange Things
| note2 = interpretada por Newman
| length2 = 3:18
| title3 = I Will Go Sailing No More |
note3 = interpretada por Newman
| length3 = 2:57
| title4 = Andy's Birthday
| length4 = 5:58
| title5 = Soldier's Mission
| length5 = 1:29
| title6 = Presents
| length6 = 1:09
| title7 = Buzz
| length7 = 1:40
| title8 = Sid
| length8 = 1:21
| title9 = Woody and Buzz
| length9 = 4:29
| title10 = Mutants
| length10 = 6:05
| title11 = Woody's Gone
| length11 = 2:13
| title12 = The Big One
| length12 = 2:51
| title13 = Hang Together
| length13 = 6:02
| title14 = On the Move
| length14 = 6:18
| title15 = Infinity and Beyond
| length15 = 3:09
| title16 = You've Got a Friend in
Nóteme16 = interpretada por Newman y Lyle Lovett
| length16 = 2:42
}}
== Legáu ya impautu cultural ==
''Toy Story'' provocó un gran impautu na industria del cine cola so innovadora animación por ordenador. Dempués del estrenu de la película, delles industries interesar na teunoloxía utilizada na película; por casu, los fabricantes de chips gráficos propunxéronse tresformar los gráficos computacionales a imáxenes similares a les animaciones presentes nel filme. Igualmente, dellos desarrolladores de videoxuegos amosaron interés nel diseñu de xuegos virtuales a partir d'esta téunica d'animación, ente que, per otra parte, investigadores de [[robótica]] afondaron nel usu de la mesma pa la creación de nueves formes d'[[intelixencia artificial]] pa les sos máquines.<ref name="ImpactPossible">{{cita noticia |apellíu=Porter |nome=Tom|coauthor=Galyn Susman |títulu=Creating Lifelike Characters in Pixar Movies |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27383429_ITM |editorial=[[Communications of the ACM]] |fecha=1 de xineru de 2000 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/naa3|fechaarchivu=18 de xunetu de 2012}}</ref> Coles mesmes, dellos autores compararon la película a una interpretación de ''[[Don Quixote]]'', venceyándola col [[humanismu]].<ref name="TSQuixote">{{Cita publicación |apellíu=Burningham |nome=Bruce |añu=2000 |títulu=Walt Disney's Toy Story as Postmodern Don Quixote |publicación=Cervantes |editorial=Cervantes Society of America |volume=20 |númberu=1 |páxines=157-174 |url=http://www.h-net.org/~cervantes/csa/artics00/burningh.pdf |formatu=PDF |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref><ref name="InfinityHeaven">{{cita noticia |nome=Lucia K.B. |apellíu=Hall |títulu=Toy Stories for Humanists? |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27546351_ITM |editorial=The Humanist |fecha=1 de marzu de 2000 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/mjH4|fechaarchivu=9 d'avientu de 2012}}</ref> Adicionalmente, ''Toy Story'' dexó un legáu cola famosa frase «Al infinitu... ¡y más allá!» (pronunciada por Buzz Lightyear na cinta), conduciendo a la producción de remortines y ''software'', ente otros productos.
=== «''To infinity and beyond''» ===
La clásica frase de Buzz Lightyear, «''To infinity and beyond''» («Hasta l'infinitu... ¡y más allá!» n'asturianu),<ref name="Infinitohisp">{{cita noticia |títulu=GameStar: Google quier dir al infinitu y más allá. |url=http://www.filmeweb.net/magac%C3%ADn.asp?id=4879 |editorial=Filmeweb.com |fecha=15 de mayu de 2010 |fechaaccesu=28 de mayu de 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420201509/http://www.filmeweb.net/magac%C3%ADn.asp?id=4879 |archivedate=2021-04-20 }}</ref><ref name="Infinitoesp">{{cita noticia |títulu=Hasta l'infinitu y más allá... con Toy Story 3 |url=http://www.hobbynews.es/videos/hasta-l'infinitu-mas-alla-con-toy-story-3-1197 |editorial=Hobbynews.es |fecha=27 d'abril de 2010 |fechaaccesu=28 de mayu de 2010 }}</ref> utilizóse non yá en camisetes, sinón que tamién foi oxetu de discutiniu ente filósofos y teóricos matemáticos.<ref name="InfinityPhil">{{cita llibru|apellíos=Dusek |nome=Val |añu=2006 |títulu=Philosophy of Technology: An Introduction |páxina=59|editorial=Blackwell Publishing |isbn=1405111631}}</ref> Estos postreros señalaron que nun ye posible llegar más allá del infinitu nes matemátiques, y nel so llugar, manifiesten que dicha frase ye relevante solamente pal mundu del espectáculu».<ref name="InfinityPossible">{{cita noticia |títulu=Introducing student-friendly technology |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-919112_ITM |editorial=[[The Jakarta Post]] |fecha=10 d'abril de 2004 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/AjsT|fechaarchivu=16 de xunetu de 2012}}</ref><ref name="InfinityAmerican">{{cita noticia |apellíu=Matson |nome=John |títulu=Strange but True: Infinity Comes in Different Sizes |url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=strange-but-true-infinity-comes-in-different-sizes |editorial=[[Scientific American]] |fecha=19 de xunetu de 2007 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref> Lucia Hall de ''The Humanist'' enllazó al argumentu de la película a una interpretación del humanismu. Comparó la frase cola de «Tou esto, ¡y el cielu tamién!», indicando que ta feliz con una vida na Tierra, amás de tener una vida futura.<ref name="InfinityHeaven"/> En 2008, unos astronautes llevaron una figura d'aición de Buzz Lightyear al espaciu nel [[Tresbordador espacial Discovery|tresbordador espacial ''Discovery'']] como parte d'una esperiencia educativa pa estudiantes, faciendo fincapié na famosa frase.<ref name="infinitoymas">{{cita noticia |títulu=Llancen Disney y la NASA a Buzz Lightyear nuna misión espacial |url=http://www.informador.com.mx/tecnologia/2008/16046/6/llancen-disney-y-la nasa-a-buzz-lightyear-en-una-mision-espacial.htm |obra=Informador.com.mx |fechaaccesu=10 d'abril de 2010}}</ref> La figura d'aición foi utilizada pa esperimentos d'[[ingravidez]].<ref name="BuzzSpace">{{cita noticia |nome=Robert Z. |apellíu=Pearlman |títulu=Buzz Lightyear Becomes Real Space Ranger |url=http://www.space.com/missionlaunches/080529-cs-buzz-lightyear.html |editorial=[[Space.com]] |fecha=29 de mayu de 2008 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> Tamién en 2008, la frase causó noticies internacionales cuando se reportó qu'un padre y el so fíu repitieren de cutio la frase, como sofitu pa llevar d'esta forma un siguimientu mutuu, mientres pedaliaben na agua mientres quince hores nel [[océanu Atlánticu]].<ref name="BuzzOcean">{{cita noticia |autor=[[Associated Press]] |títulu='Buzz Lightyear got us through' |url=http://www.startribune.com/nation/28222534.html?elr=KArks:DCiUMEaPc:UiacyKUnciatkEP7DhU |editorial=[[Star Tribune]] |fecha=10 de setiembre de 2008 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241213045730/https://www.startribune.com/nation/28222534.html?elr=KArks:DCiUMEaPc:UiacyKUnciatkEP7DhU |archivedate=2024-12-13 }}</ref><ref name="BuzzOcean2">{{cita noticia |autor=[[Associated Press]] |títulu='Toy Story' Line Helped Father, Son Survive in Water for 15 Hours |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,420602,00.html |editorial=[[Fox News]] |fecha=10 de setiembre de 2008 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009}}</ref> Esi mesmu añu, la revista británica ''[[Empire (revista)|Empire]]'' escoyó a Buzz Lightyear como unu de los cien meyores personaxes del cine de tolos tiempos.<ref>{{Cita web |url=http://www.empireonline.com/100-greatest-movie-characters/default.asp?c=94 |títulu=The 100 Greatest Movie Characters |fechaaccesu=16 d'avientu de 2010 |obra=Empire |idioma=inglés}}</ref>
=== Remortines, programes y series derivaes ===
{{VT|Toy Story 2 |Toy Story 3}}
''Toy Story'' xeneró dos secuela: ''Toy Story 2'' (1999) y ''Toy Story 3'' (2010). Primeramente, la secuela de ''Toy Story'' diba ser un llanzamientu [[Direutamente pa videu direutu pa video]], empezando'l so desenvolvimientu en 1996.<ref name="EWDtoVideo">{{cita noticia |apellíu=Thompson |nome=Anne |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,291071,00.html |títulu=Volley of the Dolls |editorial=[[Entertainment Weekly]] |fecha=26 de xineru de 1996 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20121208132608/http://www.ew.com/ew/article/0,,291071,00.html |archivedate=2012-12-08 }}</ref> Sicasí, dempués de que la repartida de ''Toy Story'' tornara llegar a la conclusión de que la hestoria yera afecha pa realizar una segunda parte cinematográfica. Asina, en 1998, anuncióse que la secuela tendría estrenu en cines.<ref name="AWDtoVideo">{{cita noticia |apellíu=Cohen |nome=Karl |url=http://mag.awn.com/index.php?ltype=search&category2=&sval=toy%20story&article_non=1087&páxina=1 |títulu=Toy Story 2 Is Not Your Typical Hollywood Sequel |editorial=[[Animation World Network]] |fecha=1 d'avientu de 1999 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 }}</ref> Pa esta continuación, tornó la mayoría del repartu de voz de ''Toy Story'' y el guión esta vegada centrar en rescatar a Woody dempués de que ye secuestráu nuna ''venta de garaxe''. La segunda parte de ''Toy Story'' llogró una meyor receición que la so predecesora, alquiriendo una valoración estraordinaria de 100% por Rotten Tomatoes, basada en 125 reseñes.<ref name="RotTom2">{{Cita web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story_2/ |títulu=Toy Story 2 (1999) |obra=[[Rotten Tomatoes]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> En Metacritic, la película recibió una puntuación favorable de 88/100 basada en 34 reseñes.<ref name="metacritic2">{{Cita web |url=http://www.metacritic.com/video/titles/toystory2?q=Toy%20Story%202 |títulu=Toy Story 2 Reviews |obra=[[Metacritic]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> Foi proyeutada en 3257 sales de cine y recaldó mundialmente cerca de 485 millones USD, convirtiéndose d'esta forma na segunda película animada más esitosa nel momentu del so estrenu, namái dempués de ''The Lion King''.<ref name="BOXTS2">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=toystory2.htm |títulu=Toy Story 2 |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref><ref name="BOXTS2Lion">{{Cita web |url=http://boxofficemojo.com/genres/chart/?id=animation.htm |títulu=Animation #1-100 |obra=[[Box Office Mojo]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref>
Per otra parte, ''Toy Story 3'' estrenóse'l 18 de xunu de 2010.<ref name="TS3Date3D">{{cita noticia |autor=[[Walt Disney Pictures|Walt Disney Studios]] |títulu=Toy Story Trio Goes 3-D! |editorial=ComingSoon.net |fecha=24 de xunu de 2008 |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=41189 |fechaaccesu=11 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20120724174908/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=41189 |archivedate=2012-07-24 }}</ref> Trata sobre lo que pasa colos xuguetes cuando son abandonaos nun centru d'atención diurna, dempués de que Andy asiste a la universidá.<ref name="TS3Plot">{{cita noticia |apellíu=Marr |nome=Melissa|coauthor=Nick Wingfield |url=http://online.wsj.com/public/article/SB120338109294075671.html?mod=blogue |títulu=Big Media Companies Want Back in the Game |fecha=19 de febreru de 2008 |editorial=[[The Wall Street Journal]] |fechaaccesu=11 de marzu de 2009}}</ref> De nueva cuenta, la mayoría del repartu de les anteriores dos películes tornó pa dar voz a los sos respeutivos personaxes; cabo señalase que, a diferencia de les sos predecesores, ''Toy Story 3'' foi llanzada direutamente en formatu 3D.<ref name="TS3Date3D"/> Una tercer continuación, ''[[Toy Story 4]]'', so la direición de Lasseter, foi anunciada por Disney a finales de 2014; prevese que'l so estrenu asoceda en 2017.<ref name="TSMake3D"/>
En payares de 1996 empezó a realizase la presentación sobre xelu ''Disney on Ice: Toy Story'', qu'incluyía les voces del repartu y la música de Randy Newman.<ref name="DonIce">{{cita noticia |apellíu=Putzer |nome=Jerry |url=http://www.broadwayworld.com/article/Disney_Launches_Toy_Story_Musical_Aboard_CruiseLine_20080109 |títulu='Toy Story' Takes the Ice to the Blue Line and Beyond! |editorial=[[Daily News]] |fecha=8 de payares de 1996 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> Otramiente, n'abril de 2008, el cruceru ''Disney Wonder'' presentó ''Toy Story: The Musical'', como atraición pa los sos pasaxeros.<ref name="TSShowCruise">{{cita noticia |autor=BWW News Desk |url=http://www.broadwayworld.com/article/Disney_Launches_Toy_Story_Musical_Aboard_CruiseLine_20080109 |títulu=Disney Launches 'Toy Story' Musical Aboard Cruise-Line |editorial=[http://www.broadwayworld.com/ BroadwayWorld.com] |fecha=9 de xineru de 2008 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> Dexó amás la producción d'una película animada direuta pa video, ''[[Buzz Lightyear, Comandu Estelar: L'aventura empieza|Buzz Lightyear of Star Command: The Adventure Begins]]'', según la [[serie de televisión]] ''[[Buzz Lightyear of Star Command|Buzz Lightyear, Comandu Estelar]]''.<ref name="AdBegins2000">{{cita noticia |apellíu=Stack |nome=Peter |títulu=Buzz Lightyear Tops Stack of Kid Stuff |editorial=[[San Francisco Chronicle]] |fecha=13 d'agostu de 2000 |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2000/08/13/PK79785.DTL&type=music |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20121210042151/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2000/08/13/PK79785.DTL&type=music |archivedate=2012-12-10 }}</ref> La película y serie siguen a Buzz Lightyear y los sos amigos nel Comandu Estelar, mientres defenden la xusticia al traviés de la galaxa. A pesar de que la película foi criticada por nun utilizar la mesma animación de ''Toy Story'' y ''Toy Story 2'', vendió tres millones de VHS y DVD na so primer selmana de llanzamientu.<ref name="BLEWD">{{cita noticia |apellíu=Fretts |nome=Bruce |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,64853,00.html |títulu=Buzz Lightyear of Star Command (2008) |fecha=8 d'agostu de 2000 |editorial=[[Entertainment Weekly]] |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20121208125147/http://www.ew.com/ew/article/0,,64853,00.html |archivedate=2012-12-08 }}</ref> Y de la mesma, la serie duró dos temporaes, llegando a tresmitise un total de 62 episodios ente finales de 2000 y empiezos de 2001.<ref name="BOXTS2Lion2">{{Cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt0260602/episodes |títulu=Episode list for "Buzz Lightyear of Star Command" |obra=[[IMDb]] |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref> Darréu apaecieron una serie de curtiumetraxes animaos, producíos pol estudiu [[Pixar]] y distribuyíos por [[Walt Disney Pictures]] conocíos como ''[[Toy Story Toons]]''.
=== ''Software'' y productos ===
''Disney's Animated Storybook: Toy Story'' y ''Disney's Activity Center: Toy Story'' fueron llanzaos pa los sistemes operativos [[Microsoft Windows|Windows]] y [[Mac OS]].<ref name="ActivityVideoGame">{{cita noticia |apellíu=Mannes |nome=George |url=http://www.nydailynews.com/archives/money/1996/12/01/1996-12-01_a_disney_disc_that_hits_the_.html |títulu=A Disney Disc That Hits the Spot |editorial=[[New York Daily News]] |fecha=1 d'avientu de 1996 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009}}</ref> ''Disney's Animated Storybook: Toy Story'' foi'l títulu de ''[[software]]'' más vendíu de 1996, vendiendo pocu más de 500 000 copies.<ref name="AnimatedSalesVideoGame">{{cita noticia |apellíu=Kent |nome=Steven L. |url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19970727&slug=2551732 |títulu=Tech Reviews—Disney Makes It Look Good, But Don't Expect Too More |editorial=[[The Seattle Times]] |fecha=27 de xunetu de 1997 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |archiveurl=https://archive.today/20120707065837/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19970727&slug=2551732 |archivedate=2012-07-07 }}</ref> Llanzáronse dos videoxuegos tres l'estrenu de la película: [[Toy Story (videoxuegu)|''Toy Story'']], para [[Sega Genesis]], [[Super Nintendo Entertainment System]], [[Game Boy]], y [[Personal computer|PC]], y ''Toy Story Racer'', pa la consola [[PlayStation]]; esti postreru inclúi elementos de ''[[Toy Story 2]]''.<ref name="TSVideoGame">{{cita noticia |apellíu=Bassave |nome=Roy |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-6350899_ITM |títulu=Video game of the week: 'Toy Story' |editorial=[[Knight Ridder]] |formatu ríquese rexistru |fecha=28 de payares de 1995 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/TlYr|fechaarchivu=16 de xunetu de 2012}}</ref> Pixar creó animaciones orixinales pa toos estos xuegos, incluyendo secuencies totalmente animaes pa los títulos de PC.
La cinta tuvo una llarga promoción antes del so estrenu, llevando d'esta forma a les numberoses incorporaciones de la película n'otros medios, tales como la impresión d'imáxenes nes caxes d'alimentos.<ref name="DailyNewsPromotion"/> Una variedá de productos llanzar mientres la proyeición del filme nes sales de cine y el so estrenu inicial en VHS, incluyendo xuguetes, ropa y zapatos, ente otres coses.<ref name="ToyRivalsKing">{{cita noticia |nome=Robert |apellíu=Scally |títulu='Toy Story rivals 'The Lion King' for merchandising muscle - home video |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m3092/is_n19_v35/ai_18752351 |obra=Discount Store News |fecha=7 d'ochobre de 1996 |fechaaccesu=12 de marzu de 2009 |urlarchivu=http://archive.today/naeo|fechaarchivu=14 de xunetu de 2012}}</ref> Magar les primeres figures d'aición de Buzz Lightyear y Xérif Woody fueron inoraes polos comerciantes, tiempu dempués de qu'un averáu de 250 000 figures de cada personaxe fueron vendíes antes del estrenu del filme, la demanda amontóse, finalmente llegando a más de 25 millones d'unidaes vendíes hasta 2007.<ref name="PaikInfinity104">{{cita llibru|apellíos=Paik |nome=Karen |títulu=To Infinity and Beyond!: The Story of Pixar Animation Studios |url=https://books.google.com/books?id=uDAGknVpUwgC&pg=PA104&dq=buzz+lightyear+to+infinity+and+beyond#PPA104,M1 |fechaaccesu=13 de marzu de 2009 |editorial=[[Chronicle Books]] |ubicación=San Francisco |añu=2007 |páxina=104 |isbn=0811850129}}</ref>
=== Atraiciones en parques temáticos ===
[[Ficheru:DHS ToyStoryMidwayMania.jpg|250px|thumb|right|Entrada a l'atraición Toy Story Mania, presente en Walt Disney World y Disneyland.<ref name="MidwayManiaWDW"/><ref name="MidwayManiaDL"/>]]
Resulta destacable mentar que ''Toy Story'' y les sos continuaciones sirvieron d'inspiración pa la creación de delles atraiciones nos parques temáticos de [[Walt Disney World Resort|Walt Disney World]], [[Disneyland Resort|Disneyland]], [[Disneyland Paris]] y [[Hong Kong Disneyland]]:
* Buzz Lightyear's Space Ranger Spin, en [[Magic Kingdom]]: tien como protagonistes a los mesmos asistentes al parque, quien actúen como cadetes de les fuercies espaciales de Buzz. Asina, los visitantes percuerren l'atraición per mediu de delles escenes alusives a la película, tales como una onde apaecen los secuaces del Emperador Zurg, o al disparar cañones láser pa marcar puntos, etcétera.<ref name="SpaceRangerSpin">{{Cita web |url=http://disneyworld.disney.go.com/parks/magic-kingdom/attractions/buzz-lightyears-space-ranger-spin/ |títulu=Buzz Lightyear's Space Ranger Spin |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref>
* Buzz Lightyear's Astru Blasters, en Disneyland: ye bien similar a l'anterior, namái que nesta atraición los cañones láser nun s'atopen fixos al vehículu mientres el percorríu, sinón que los visitantes pueden manipolialo llibremente coles manes.<ref name="AstroBlasterDL">{{Cita web |url=http://disneyland.disney.go.com/disneyland/en_US/parks/attractions/detail?name=BuzzLightyearAttractionPage |títulu=Buzz Lightyear's Astru Blasters |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref>
* Buzz Lightyear's Astroblasters, en [[DisneyQuest]] allugáu en Walt Disney World: ye una atraición onde los visitantes compiten ente sigo topetando los sos vehículos y faciendo españar asteroides (qu'en realidá son balones xigantes) contra l'adversariu.<ref name="AstroBlasterWDW">{{Cita web |url=http://disneyworld.disney.go.com/destinations/downtown-disney/entertainment/disney-quest-indoor-interactive-theme-park/ |títulu=Buzz Lightyear's Astroblasters |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref>
* [[Toy Story Mania]], tantu en [[Disney's Hollywood Studios]] en Walt Disney World como en [[Disney California Adventure]] en Disneyland: amuesa una serie de xuegos interactivos tipu antroxu, presentaos polos personaxes principales de la película. Los visitantes enceten vehículos y usen lentes 3D, pa depués disparar un cañón a aros, pelotes y demás oxetos virtuales que van apaeciendo mientres el percorríu. Meses antes del estrenu de ''Toy Story 3'', Disney anunció ye g a yque l'atraición pasaría por una actualización col fin d'incorporar a los nuevos personaxes de la franquicia.<ref name="MidwayManiaWDW">{{Cita web |url=http://disneyworld.disney.go.com/parks/hollywood-studios/attractions/toy-story-mania/ |títulu=Toy Story Mania! (WDW) |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref><ref name="MidwayManiaDL">{{Cita web |url=http://disneyland.disney.go.com/disneyland/en_US/parks/attractions/detail?name=ToyStoryManiaAttractionPage |títulu=Toy Story Mania! (DL) |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010}}</ref>
* World of Color, en Disney California Adventure: ye un espectáculu nocherniegu acuáticu y de lluces, onde dalgunes de les escenes proyeutaes nes pantalles amuesen animaciones de les películes de ''Toy Story''.<ref name="WorldOfColor">{{Cita web |url=http://disneyland.disney.go.com/disneyland/en_US/special/woc/index?name=DisneyWorldOfColor |títulu=World of Color |editorial=Disney.go.com |idioma=inglés |fechaaccesu=24 de xunu de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://disneyland.disney.go.com/disneyland/en_US/special/woc/index?name=DisneyWorldOfColor|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref>
* [[Toy Story Playland]], en [[Disneyland Paris]] y [[Hong Kong Disneyland]], inaugurada n'agostu de 2010 y de 2011, respeutivamente. La rexón temática ta diseñada pa crear la ilusión de que s'encoyer a los invitaos» hasta'l tamañu d'un xuguete y asina los visitantes pueden xugar nel patiu traseru de Andy en delles atraiciones.<ref>{{cita noticia |obra=[[The Press]] |títulu=A short visit to Disneyland Paris |url=http://www.yorkpress.co.uk/leisure/travel/holidayreviews/8345984.A_short_visit_to_Disneyland_Paris/ |fecha=21 d'agostu de 2010 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/5wnwuoC0J|fechaarchivu=26 de febreru de 2011}}</ref>
== Notes ==
{{llistaref|group=n.}}
== Ver tamién ==
* [[Personaxes de Toy Story]]
* [[Toy Story 2]]
* [[Toy Story 3]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Commons category}}
{{wikiquote|Toy Story}}
* [https://web.archive.org/web/20120613225944/http://www.pixar.com/featurefilms/ts/ Páxina de Toy Story en Pixar] {{en}}
* [http://disney.go.com/toystory/ Páxina de Toy Story en Disney] {{en}}
* {{IMDb títulu|0114709|Toy Story}}
* {{Filmaffinity|459936|Toy Story}}
* [http://teaserstv.blogspot.com.ar/2015/11/toy-story-videos-y-maraton-de-peliculas.html 20 años de Toy Story]
* {{metacritic filme|id=toystory|títulu=Toy Story}}
* {{amg movie|v132294}}
* {{rotten Tomatoes|id=toy_story|títulu=Toy Story}}
* {{tomatazos|23814/Toy-Story}}
* {{Mojo títulu|id=toystory|títulu=Toy Story}}
{{Socesión|títulu=[[Películes de Pixar]]|periodu=|predecesor=|socesor=''[[A Bug's Life]]''}}
{{Tradubot|Toy Story}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes de Pixar]]
[[Categoría:Películes de Walt Disney Pictures]]
[[Categoría:Toy Story]]
[[Categoría:Películes infantiles]]
dpa6u4rtqt6obigf14698auqpp1w5m1
Transformers: Age of Extinction
0
102291
4490096
4488837
2026-05-03T11:27:21Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 5 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490096
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit|t=20171007233359}}
{{película}}
'''Transformers: Age of Extinction''', o a cencielles '''''Transformers 4''''', ye una película de ciencia ficción d'Estaos Xuníos, basada na franquicia [[Transformers]]. Ye la cuarta entrega de la saga y ta protagonizada por [[Mark Wahlberg]]. Remortina de ''[[Transformers: Dark of the Moon]], ''la película tien llugar trés años dempués de la batalla en [[Chicago]]. Al igual que les sos predecesores, ta producida por [[Steven Spielberg]] y empobinada por [[Michael Bay]].<ref name="Direutor">{{cita web
|url = http://www.cinepremiere.com.mx/confirmado-michael-bay-dirigira-transformers-4.html |títulu = Confirmáu: Michael Bay va dirixir Transformers 4 |fechaaccesu = 2 de xineru de 2013 |autor = Julio Vélez |fecha = 14 de febreru de 2012 |editorial = Cine Premiere }}</ref> [[Ehren Kruger]], ye'l guionista de la película, dempués d'escribir toles películes de Transformers dende ''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]''. La película cunta con un totalmente nuevu repartu de personaxes humanos y ye la primera de la saga na qu'apaecen los [[Dinobots]]. Transformers: Age of Extinction inclúi a Optimus Prime, Bumblebee, Ratchet, Leadfoot, Brains y Megatron (agora conocíu como Galvatron). La película foi estrenada'l 27 de xunu de 2014, en [[IMAX]] y [[3D]].<ref>{{cita web|url=http://www.slashfilm.com/transformers-4-imax-poster/|títulu='''Transformers 4''' IMAX Poster: Giant Robots On the Giant Screen|apellíu=Lussier|nome=Germain|editorial=Slash Film|fecha=12 de marzu de 2014|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Recibió una puntuación permediu de 18% en [[Rotten Tomatoes]]. Tamién recibió siete nominaciones nos [[Premios Golden Raspberry|35<sup>os</sup> Premios Golden Raspberry]], incluyendo [[Razzie a la peor película|peor película]] y [[Razzie al peor remake o secuela|peor remake o secuela]], y Bay y [[Kelsey Grammer]] ganaron los premios al [[Razzie al peor direutor|peor direutor]] y [[Razzie al peor actor de repartu|peor actor de repartu]] respeutivamente.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2015/01/14/razzie-nominations-transformers|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' leads Razzie nominations|apellíu=Bacle|nome=Ariana|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=14 de xineru de 2015|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, dellos emponderaron los efeutos visuales, les secuencies d'aición, la banda sonora de Steve Jablonsky, y les actuaciones de Wahlberg, Grammer y [[Stanley Tucci]]. A pesar de reseñar negatives, la película foi un ésitu de taquilla masivu, recaldando más de US$1104 millones mundialmente, siendo la [[cine en 2014|película más recaldadora de 2014]], la segunda más recaldadora de la serie ''Transformers'', la novena película en recaldar más de US$mil millones, y la [[Películes coles mayores recaldaciones|decimotercer con mayor recaldación de tolos tiempos]].
Una quinta entrega, col títulu oficial de ''Transformers: The Last Knight'', ta programada a estrenase'l 23 de xunu del 2017. Mark Wahlberg va tornar, cola direición de Michael Bay.
== Argumentu ==
Dempués de la batalla de Chicago, la humanidá considera a tolos Transformers como una amenaza. El gobiernu, lideráu por Harold Attinger ([[Kelsey Grammer]]), crea una división secreta de la CIA llamada Cemetery Wind, dedicada a cazar y destruyir a los Autobots. Lo que la xente nun sabe ye qu'Attinger trabaya en collaboración con Lockdown, un cazarrecompenses cibernéticu que busca a Optimus Prime por cuenta d'una misteriosa raza alieníxena conocida como los Creadores.
Mentanto, Cade Yeager ([[Mark Wahlberg]]), un mecánicu ya inventor de Texas, atopa un camión abandonáu que resulta ser Optimus Prime, gravemente dañáu y escondíu de los humanos. Cade, la so fía Tessa ([[Nicola Peltz]]) y el mozu d'ella, Shane Dyson ([[Jack Reynor]]), ayuden a Optimus a reparase, pero pronto son atacaos por Cemetery Wind. Con ayuda de los Autobots sobrevivientes (Bumblebee, Hound, Drift y Crosshairs) escapen y descubren que una empresa llamada K.S.I. Industries ta usando la tecnoloxía de los Transformers pa crear robots artificiales, ente ellos Galvatron, una versión reprogramada de Megatron.
La batalla intensifícase cuando Lockdown captura a Optimus y lo lleva a la so nave espacial. Cade y los Autobots, con ayuda de Joshua Joyce, el direutor de K.S.I., llanzan una misión de rescate y lliberen a Optimus y a los Dinobots, unos poderosos guerreros Transformers. La batalla final lleva a los protagonistas a [[Ḥong Kong]], onde Optimus llucha contra Lockdown y Galvatron. Al final, Optimus vence a Lockdown y decide abandonar la Tierra pa buscar a los Creadores y enfrentase a ellos.
== Repartu ==
{{AP|Personaxes de les películes de Transformers}}
=== Humanos ===
* [[Mark Wahlberg]] como Cade Yeager, un padre solteru ya inventor conflictuado.<ref name="Wahlberg">{{cita noticia|url=http://www.usatoday.com/story/life/movies/2012/11/08/mark-walhlberg-transformers-4/1693507/|títulu=Wahlberg to star in '''Transformers 4''', Michael Bay says|apellíu=Bowles|nome=Scott|periódicu=[[USA Today]]|fecha=8 de payares de 2012|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Stanley Tucci]] como Joshua Joyce, el sobeyosu xefe de KSI, que quier crear a los sos propios Transformers.<ref>{{cita web|url=http://www.comingsoon.net/movies/news/103034-cinemacon-stanley-tucci-joins-transformers-4|títulu=CinemaCon: Stanley Tucci Joins ''Transformers 4''|apellíu=Lesnick|nome=Silas|editorial=ComingSoon|fecha=16 d'abril de 2013|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://fansided.com/2014/06/18/seven-new-images-transformers-age-extinction/|títulu=Seven new images from ''Transformers: Age of Extinction''|apellíu=Meares|nome=Tasha|editorial=Fansided|fecha=18 de xunu de 2014|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181116131316/https://fansided.com/2014/06/18/seven-new-images-transformers-age-extinction/|fechaarchivu=2018-11-16}}</ref>
* [[Kelsey Grammer]] como Harold Attinger, un paranoicu axente de la CIA que creó a Cemetery Wind pa esaniciar a tolos Transformers (Autobots y Decepticons) de la Tierra y va asesinar a quién s'encruz nel so camín.<ref>{{cita web|url=http://deadline.com/2013/05/kelsey-grammer-lands-lead-human-villain-in-transformers-sequel-488048/|títulu=Kelsey Grammer Lands Lead (Human) Villain In '''Transformers''' Sequel|apellíu=Fleming Jr|nome=Mike|editorial=[[Deadline]]|fecha=1 de mayu de 2013|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Muerre a manes de Optimus Prime, a la fin.
* [[Nicola Peltz]] como Tessa Yeager, la fía de Cade quien sale con Shane de callao.<ref name="Peltz">{{cita web|url=http://www.gamesradar.com/transformers-4-casts-nicola-peltz-as-female-lead/|títulu=Transformers 4 casts Nicola Peltz as female lead|apellíu=Wales|nome=George|editorial=GamesRadar|fecha=28 de marzu de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="THRHotYoung"/>
* [[Jack Reynor]] como Shane Dyson, el noviu de Tessa y un conductor irlandés d'autos de carreres.<ref name="THRHotYoung">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/michael-bay-testing-hot-young-390516|títulu=Michael Bay Testing Hot Young Actors for '''Transformers 4''' Leads (Exclusive)|apellíu=Kit|nome=Borys|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=14 de payares de 2012|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="Reynor">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jack-reynor-lands-starring-role-409850|títulu=Jack Reynor Lands Starring Role in '''Transformers 4'''|apellíu=Kit|nome=Borys|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=8 de xineru de 2013|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Sophia Myles]] como Darcy Tirrel, xeóloga y asistente de Joshua.<ref name="autogenerated3">{{cita web|url=http://www.thewrap.com/sophia-myles-join-mark-wahlberg-michael-bays-transformers-4-exclusive-89661/|títulu=Sophia Myles to Join Mark Wahlberg in Michael Bay's '''Transformers 4''' (Exclusive)|apellíu=Sneider|nome=Jeff|editorial=TheWrap|fecha=6 de mayu de 2013|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/stanley-tucci-sophia-myles-transformers-age-of-extinction/|títulu=Stanley Tucci and Sophia Myles Talk ''TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION'', Filming Action Scenes, Working with Michael Bay, and Their Favorite Bay Movies|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=17 de xunu de 2014|fechaaccesu=23 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Titus Welliver]] como James Savoy, líder de campu de Cemetery Wind contratáu por Attinger, queriendo matar a toos Transformers (Autobots y Decepticons) de la Tierra y tamién matar a quién s'encruz nel so camín.<ref name="Titus Welliver">{{cita web|url=http://deadline.com/2013/07/transformers-4-adds-titus-welliver-548568/|títulu='''Transformers 4''' Adds Titus Welliver|apellíu=Yamato|nome=Jen|editorial=[[Deadline]]|fecha=24 de xunetu de 2013|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180625132451/https://deadline.com/2013/07/transformers-4-adds-titus-welliver-548568/|fechaarchivu=2018-06-25}}</ref> Muerre a manes de Cade Yeager.
* [[Li Bingbing]] como El so Yueming (苏月明 ''Sū Yuèmíng''), dueña de la fábrica china usada por KSI pa construyir les sos Transformers artificiales.<ref name="autogenerated1">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/chines-li-bingbing-boards-transformers-525370|títulu=China's Li Bingbing Boards '''Transformers 4'''|apellíu=Tsui|nome=Clarence|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=19 de mayu de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[T. J. Miller]] como Lucas Flannery, meyor amigu de Cade y un mecánicu.<ref name="The Hollywood_1">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/tj-miller-joins-transformers-4-559359|títulu=T.J. Miller Joins '''Transformers 4'''|apellíu=Kit|nome=Borys|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=28 de mayu de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Muerre a manes de Lockdown.
Melanie Specht y Victoria Summer interpretaron a asistentes executives de Joshua.<ref name="Moviehole.com">{{cita web|url=http://moviehole.net/201473773melanie-specht-on-her-transformers-age-of-extinction-role|títulu=Melanie Specht on her ''Transformers: Age of Extinction'' role|apellíu=Dennis|nome=Carly|editorial=MovieHole|fecha=23 de febreru de 2014|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150809201835/http://moviehole.net/201473773melanie-specht-on-her-transformers-age-of-extinction-role|fechaarchivu=2015-08-09}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://vivaglammagazine.com/victoria-summer/|títulu=Victoria Summer: On Playing Julie Andrews and Working with Michael Bay|apellíu=Nemiroff|nome=Brianne|obra=Viva Glam Magacín|fecha=13 d'avientu de 2013|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Ray Lui interpretó a un motociclista en Hong Kong, mientres Michael Wong foi escoyíu como un oficial de policía de Hong Kong.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/nailbiter111/news/?a=89148|títulu=SPOILERS! Optimus Prime Audiu On ''TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION'' Set|editorial=ComicBookMovie|fecha=27 d'ochobre de 2013|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Han Geng]] tuvo un cameo, cantando y tocando la guitarra nun autu aparcáu que ye magnetizado pola nave de Lockdown.<ref name="Han_Geng">{{cita web|url=http://michaelbay.com/2013/07/14/han-geng/|títulu=Han Geng|apellíu=Bay|nome=Michael|enllaceautor=Michael Bay|fecha=14 de xunetu de 2013|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El vicepresidente de diseñu de [[General Motors]], Edward T. Welburn, tuvo un cameo como un executivu de KSI.<ref>{{cita web|url=http://news.tfw2005.com/2014/06/20/gms-top-designer-ed-welburn-to-make-cameo-appearance-in-transformers-4-age-of-extinction-180434|títulu=GM's Top Designer Ed Welburn To Make Cameo Appearance In ''Transformers 4 Age Of Extinction''|editorial=TFW2005|fecha=20 de xunu de 2014|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El participante que llogró'l puestu once na [[American Idol (temporada 5)|temporada 5 de ''American Idol'']], [[Kevin Covais]], fixo una apaición menor como un conductor.<ref>{{cita web|url=https://www.imdb.com/name/nm2278177/|títulu=Kevin Covais|editorial=[[IMDb]]|fechaaccesu=24 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El direutor Bay tamién tuvo un cameo como'l conductor del camión que Optimus Prime y Bumblebee destrúin mientres la so engarradiella contra Galvatron.
=== Transformers ===
==== Autobots/Dinobots ====
* [[Peter Cullen]] como [[Optimus Prime]], el líder de los [[Autobots]]. La so manera alterna ye un Marmon 97 semi-trailer y depués pasa a ser un Western Star 5700 XE semi-trailer.<ref name="Cullen">{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2012/09/22/peter-cullen-back-as-optimus-for-transformers-4|títulu=Peter Cullen Back as Optimus for ''Transformers 4''|apellíu=Collura|nome=Scott|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=21 de setiembre de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="Character Bios">{{cita web|url=http://transformers.hasbro.com/en-us/bots|títulu=Transformers Bios|editorial=[[Hasbro]]|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="MichaelBay">{{cita web|url=http://michaelbay.com/2014/05/08/john-goodman-and-ken-watanabe-join-the-autobot-voice-cast-in-michael-bays-transformers-age-of-extinction/|títulu=John Goodman And Ken Watanabe Join The Autobot Voice Cast in Michael Bay's '''Transformers: Age Of Extinction'''|apellíu=Bay|nome=Michael|enllaceautor=Michael Bay|fecha=8 de mayu de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160411112554/http://michaelbay.com/2014/05/08/john-goodman-and-ken-watanabe-join-the-autobot-voice-cast-in-michael-bays-transformers-age-of-extinction/|fechaarchivu=2016-04-11}}</ref>
* [[Bumblebee (Transformers)|Bumblebee]], un [[Autobot]] esplorador que se comunica per mediu de clips de voz. La so manera alterna de primeres ye un [[Chevrolet Camaro]] SS 1967 que depués camuda al modelu Camaro Concept del añu 2014.
* [[John Goodman]] como [[Hound (Transformers)|Hound]], un [[Autobot]] comandu. La so manera alterna ye un Oshkosh Defense Medium Tactical Vehicle.<ref name="Character Bios"/><ref name="MichaelBay"/>
* [[Ken Watanabe]] como [[Drift (Transformers)|Drift]], un [[Autobot]] estratega y antiguu Decepticon. La so manera alterna ye un negru y azul [[Bugatti Veyron]] Grand Sport Vitesse 2013 y un helicópteru Sikorsky S-97 Raider.<ref name="MichaelBay"/>
* [[Robert Foxworth]] como [[Ratchet (Transformers)|Ratchet]], el médicu [[Autobot]]. La so manera alterna ye una ambulancia Hummer H2 de busca y rescate 2004 color blancu y verde.<ref name="MichaelBay"/> Muerre a manes de Lockdown y Cemetery Wind.
* [[John DiMaggio]] como [[Crosshairs]], un [[Autobot]] paracaidista. La so manera alterna ye un Chevrolet Corvette C7 Stingray de 2014 de color verde con rayes negres.<ref name="MichaelBay"/>
* [[Leadfoot]], un [[Autobot]] y el líder de los Wreckers, puede vese nuna grabación de video na película por Cade Yeager, que muerre a manes de Cemetery Wind.
* [[Reno Wilson]] como [[Brains (Transformers)|Brains]], un antiguu drone Decepticon convertíu en [[Autobot]] quien perdió una pierna.<ref name="MichaelBay" />
* [[Grimlock]], el líder de los [[Dinobots]]. La so manera alterna ye un [[Tyrannosaurus Rex]].<ref name="Character Bios" />
* [[Swoop|Strafe]], un [[Dinobot]] que s'especializa n'infantería d'asaltu. La so manera alterna ye un [[Pteranodon]] de dos cabeces y dos coles.<ref name="Character Bios" /><ref name="Screenrant.com">{{cita web|url=http://screenrant.com/transformers-4-age-extinction-ny-toy-fair-2014/|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' Toy Images Reveal New Characters|apellíu=Vieira|nome=Anthony|editorial=ScreenRant|fecha=15 de febreru de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Slag|Slug]], el más destructor y selvaxe ente los [[Dinobots]]. La so manera alterna ye un [[Triceratops]].<ref name="Character Bios" /><ref name="Screenrant.com" />
* Scorn, un [[Dinobot]] especialista en baltadera. La so manera alterna ye un [[Spinosaurus]] con tres espines dorsales.<ref name="Character Bios" /><ref name="Screenrant.com" />
==== Decepticons ====
* [[Frank Welker]] como [[Galvatron]], un Transformer construyíu por humanos de KSI inspiráu en Optimus Prime, que ye teníu pola mente de [[Megatron (Transformers)|Megatron]]. La so manera alterna ye un camión Freightliner Argosy blancu y negru.<ref name="Character Bios"/><ref name="MichaelBay"/><ref name="Screenrant.com"/><ref name="Cinema Blend">{{cita web|url=http://www.cinemablend.com/new/Transformers-Age-Extinction-CinemaCon-Footage-Brings-Dinosaurs-Explosions-More-42240.html|títulu=Transformers: Age of Extinction CinemaCon Footage Brings Dinosaurs, Explosions And More|apellíu=Eisenberg|nome=Eric|fecha=24 de marzu de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Stinger (Transformers)|Stinger]], un Transformer construyíu por humanos de KSI inspiráu en Bumblebee que dempués se convierte nun Decepticon especializáu n'espionaxe y sabotaxe. La so manera alterna ye un [[Pagani Huayra]] fucsia y negru.<ref name="Character Bios"/><ref name="MichaelBay"/> Muerre a manes de Bumblebee.
* Junkheap, un Transformer construyíu por humanos que dempués de convierte nun Decepticon sol control de Galvatron. El so cuerpu robot esta estremo en trés que xuntos formen un camión de basura [[Mack Trucks|Mack]] de Waste Management, Inc.<ref>{{cita web|url=http://www.cosmicbooknews.com/content/transformers-age-extinction-reveals-decepticon-junkheap|títulu=Transformers: Age of Extinction Reveals Decepticon Junkheap|editorial=CosmicBookNews|fecha=26 d'abril de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170801114342/http://www.cosmicbooknews.com/content/transformers-age-extinction-reveals-decepticon-junkheap|fechaarchivu=2017-08-01}}</ref> Muerre a manes de Hound y Optimus Prime.
* Two-Heads, tres recreaciones de dos cabeces de [[Shockwave]] orixinalmente creaos por KSI que dempués se converten en Decepticons sol control de Galvatron. Muerren a manes de Hound y Optimus Prime.
* Xefes KSI, Transformers creaos en KSI, inspiraos en Barricade y que dempués se converten en Decepticons sol control de Galvatron y vuélvense comandantes na batalla de Hong Kong.Desconócense les sos maneres alternes.Muerren a manes de los Autobots, Dinobots y Optimus Prime cola granada de Lockdown.
* Traxes, Transformers producíos en masa de KSI inspiraos en Roadbuster que dempués se converten en Decepticons sol control de Galvatron. Les sos maneres alternes son distintes unidaes del modelu [[Chevrolet Trax]], de diversos colores.<ref>{{cita noticia|url=http://www.latimes.com/business/la-fi-hy-transformers-cars-20140614-story.html|títulu=GM using new '''Transformers''' filme to promote Trax SUV in China|apellíu=Miller|nome=Daniel|apellíu2=Hirsch|nome2=Jerry|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=13 de xunu de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Muerren a manes de Cade Yeager, Autobots y Dinobots.
==== Otros ====
* Mark Ryan como [[Lockdown (Transformers)|Lockdown]], un cazarrecompensas cybertroniano, que nun ye Autobot y Decepticon, y aliáu con Cemetery Wind. La so manera alterna ye un [[Lamborghini Aventador]] gris.<ref name="Character Bios"/> Muerre a manes de Optimus Prime.
* El Creadores son un grupu de alienígenas que vinieron a la tierra hai 65 millones d'años pa destruyila y estrayer el metal col que forxaríen a los Transformers.
=== Intereses de la película ===
{{trivia}}
* Dempués del incidente de Chicago, naide sabe que pasó con [[Sam Witwicky]], [[Carly Spencer]], los soldaos de la organización NEST y ente otros, nos acontecimientos de ''Dark of the Moon.''
* Dempués de la muerte de Dylan Gould, aliáu colos Decepticons, probablemente tolos sos emplegaos y guardaespaldes fueron arrestaos y la so compañía Hotchkiss Gould Investments foi arrampuñada poles autoridaes del gobierno ante los sos crímenes contra'l mundu, por cuenta de la destrucción de Chicago en ''Dark of the Moon.''
* Sábese que los Autobots, Dino/[[Mirage (personaxe de Transformers)|Mirage]] y [[Sideswipe]] en ''Dark of the Moon,'' morrieron siendo cazaos por Cemetery Wind, al ser llevaos los sos restos a KSI.
* Por culpa del Autobot traidor [[Sentinel Prime]], toles persones tarrecen qu'otru Autobot sería un traidor pol incidente de Chicago.
* Harold Attinger sabe de toles otomíes que provocaron los Autobots y Decepticons en Chicago y desea esanicialos a toos y a los que tán aliaos con cada llau, ensin testigos. Tamién se sabe que la so axencia, punxo l'anunciu del incidente de Chicago col númberu de teléfonu pa reportar una actividá alienígena, solo pa engañar ante un pagu y pa depués asesinalos. De callao, ye líder d'una organización terrorista.
* Cuando Cade Yeager, atopó a Optimus Prime, él y la so fía Tessa, saben del incidente de Chicago, que provocaron los Decepticons.
* Depués de la muerte de Attinger y Savoy en Hong Kong, los sos crímenes yá fueron espuestos ante'l mundu, y Cemetery Wind eslleir, arrestando a tolos axentes de l'axencia.
== Producción ==
=== Desenvolvimientu ===
Mientres la producción de ''Dark of the Moon'', [[Shia LaBeouf]] y Bay confirmaron que nun tornaríen pa una cuarta entrega de la franquicia.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/michael-bay-transformers-4-transformers-5/|títulu=Michael Bay Denies Involvement with ''TRANSFORMERS 4'' and ''5''; Hopes to Shoot ''PAIN AND GAIN'' Next|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=19 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Se rumorearon [[Roland Emmerich]], [[Joe Johnston]], [[Jon Turteltaub]], [[Stephen Sommers]], [[Louis Leterrier]] y [[David Yates]] pa reemplazar a Bay.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-direutor-suggestions/|títulu=6 Directors Who Could Take Over the ''TRANSFORMERS'' Franchise|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=4 de xunetu de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Se rumoreó que [[Jason Statham]] protagonizaría la cuarta entrega. El direutor executivu de Hasbro, Brian Goldner, reveló que podía anunciar la película yá que taba falando con Steven Spielberg, Bay y Paramount.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-direutor-suggestions/|títulu=Updates on ''TRANSFORMERS 4'', ''MICRONAUTS'', and Other Hasbro Boardgame Movies like ''RISK'', ''CLUE'', and ''MONOPOLY''|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=17 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Hubo rumores de que la cuarta y quinta entregues seríen rodaes simultáneamente con Statham como'l protagonista, lo qu'él y Bay negaron.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-transformers-5-jason-statham/|títulu=TRANSFORMERS 4 and ''5'' to Shoot Back-to-Back; Jason Statham May Star|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=17 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Spielberg esperaba que Bay torne pa una cuarta entrega.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/steven-spielberg-michael-bay-transformers-4-indiana-jones-5/|títulu=Steven Spielberg Talks Michael Bay Returning for ''TRANSFORMERS 4''; Plus an Update on ''INDIANA JONES 5''|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=2 d'avientu de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Dempués de les últimes negociaciones con Bay pa dirixir la película,<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/michael-bay-transformers-4/|títulu=Michael Bay Returning to Direct ''TRANSFORMERS 4''; Could Start Filming in Winter 2012 [UPDATED]|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=6 d'avientu de 2011|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> el productor [[Lorenzo di Bonaventura]] confirmó qu'habría una cuarta película na franquicia.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/lorenzo-di-bonaventura-man-on-a-ledge-interview/|títulu=Producer Lorenzo di Bonaventura Talks ''MAN ON A LEDGE'', ''LAST STAND'', and ''FIVE AGAINST THE BULLET''; Confirms ''REDE 2'' and ''TRANSFORMERS 4''|apellíu=Roberts|nome=Sheila|obra=Collider|fecha=18 de xineru de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> En febreru de 2012, Paramount Pictures y Michael Bay anunciaron que Bay produciría y dirixiría una cuarta película de ''Transformers'', programada a estrenase'l 27 de xunu de 2014.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-release-date-2014/|títulu=Paramount Eyeing a 2014 Release for ''TRANSFORMERS 4''? [Updated with Details]|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=13 de febreru de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/michael-bay-transformers-4-reboot/|títulu=Michael Bay Is Direuting ''TRANSFORMERS 4''; Film Will Be a Reboot [Update: Release Scheduled for June 29, 2014]|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=13 de febreru de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película nun sería un [[reboot]] sinón una secuela de ''Dark of the Moon'',<ref name="Reynor"/> trescurriendo cuatro años dempués.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-four-years-dark-of-the-moon/210383/|títulu=TRANSFORMERS 4 to Take Place Four Years after ''DARK OF THE MOON''.|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=11 de payares de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Ehren Kruger]] y [[Steve Jablonsky]] tornaron pa escribir el guión y la banda sonora, respeutivamente.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-screenwriter-ehren-kruger/162131/|títulu=Ehren Kruger Returns to Write ''TRANSFORMERS 4''; Shia LaBeouf Definitely Out|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=26 d'abril de 2012|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> N'abril de 2013, anuncióse que China Movie Channel y Jiaflix Enterprises co-produciría la película con Paramount.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/transformers-4-filme-china-star-432311|títulu='''Transformers 4''' to Film in China, Star Chinese Actors as Paramount Enters Co-Production Agreement|apellíu=Zakarin|nome=Jordan|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=2 d'abril de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.screendaily.com/paramount-partners-with-china-on-transformers-4/5053525.article#|títulu=Paramount partners with China on ''Transformers 4''|apellíu=Shackleton|nome=Liz|obra=Screen Daily|fecha=3 d'abril de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El 1 de setiembre de 2013, Fusible reveló trés posibles subtítulos pa la película, que yeren ''Last Stand'', ''Future Cast'', y ''Apocalypse''. El 2 de setiembre, revelóse un últimu títulu posible, ''Age of Extinction'' ({{Lang-ast|''la era de la estinción''}}).<ref>{{cita noticia|url=http://news.tfw2005.com/2013/09/02/transformers-4-title-revealed-and-possible-spoilers-via-trademarks-178331|títulu=Transformers 4 Title Revealed And Possible Spoilers Via Trademarks|editorial=TFW2005|fecha=2 de setiembre de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://fusible.com/2013/09/transformers-4-filme-to-be-titled-apocalypse-or-last-stand-domains-privately-registered/|títulu=Transformers 4 filme to be titled ''Apocalypse'' or ''Last Stand''? Domains privately registered [UPDATED]|editorial=Fusible|fecha=1 de setiembre de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 3 de setiembre de 2013, Paramount llanzó un póster oficial de la película, revelando'l títulu de la película: ''Transformers: la era de la estinción''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/transformers-4s-official-title-poster-619958|títulu=Transformers 4{{'}}s Official Title, Poster Revealed: '''Age of Extinction'''|apellíu=McMillan|nome=Graeme|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=3 de setiembre de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Eleición del repartu ===
En payares de 2012, [[Mark Wahlberg]] foi escoyíu pa la película.<ref name="Wahlberg"/> Tamién nel mesmu mes, ''[[The Hollywood Reporter]]'' informó que'l ''casting'' empecipiara por dos protagonistes adicionales: la fía del personaxe de Wahlberg y el so noviu, un corredor d'autos de carreres. [[Isabelle Cornish]], [[Nicola Peltz]], [[Gabriella Wilde]], y Margaret Qualley fueron consideraes pal papel de la fía, mientres [[Luke Grimes]], [[Landon Liboiron]], [[Brenton Thwaites]], [[Jack Reynor]] y [[Hunter Parrish]] fueron consideraos pal so noviu. Los protagonistes tán contrataos pa tres películes.<ref name="THRHotYoung"/> En xineru de 2013, Reynor foi escoyíu como'l noviu,<ref name="Reynor"/> y en marzu de 2013, Nicola Peltz foi escoyida como la fía de Wahlberg.<ref name="Peltz"/>
[[Peter Cullen]] repite'l so papel como la voz d'[[Optimus Prime]].<ref name="Cullen"/> [[Glenn Morshower]] dixo en setiembre de 2012 qu'apaecería nes próximes dos películes, repitiendo'l so papel del xeneral Morshower, pero anunció en mayu de 2013 que nun podría apaecer nes nueves películes por cuenta de un conflictu d'axenda.<ref>{{cita web|url=http://transformerslive.blogspot.co.uk/2013/05/xeneral-morshower-not-returning-to.html|títulu=General Morshower Not Returning to ''Transformers 4''|editorial=''Transformers'' Live Action Movie Blogue|fecha=22 de mayu de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> N'abril de 2013, Bay reveló que l'actor [[Stanley Tucci]] xuniérase al repartu.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-imax-digital-camera-michael-bay/|títulu=Exclusive: Michael Bay Reveals ''TRANSFORMERS 4'' Will Shoot the 'Showcase Scenes' With the New IMAX 3D Digital Camera|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=15 d'abril de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 1 de mayu de 2013, l'actor [[Kelsey Grammer]] foi escoyíu como'l villanu humanu principal, llamáu Harold Attinger.<ref>{{cita web|url=http://deadline.com/2013/05/kelsey-grammer-lands-lead-human-villain-in-transformers-sequel-488048/|títulu=Kelsey Grammer Lands Lead (Human) Villain In '''Transformers''' Sequel|apellíu=Fleming Jr.|nome=Mike|editorial=[[Deadline]]|fecha=1 de mayu de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 6 de mayu de 2013, l'actriz [[Sophia Myles]] foi escoyida pa un papel secundariu importante.<ref name="autogenerated3" /> Esi mesmu mes, l'actriz china [[Li Bingbing]]<ref name="autogenerated1"/> y el comediante [[T. J. Miller]] xunir a la repartida,<ref name="The Hollywood_1"/> esti postreru interpretando al meyor amigu del personaxe de Wahlberg, un mecánicu.<ref>{{cita web|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/tj-miller-joins-transformers-4-cast-177572/|títulu=T.J. Miller Joins '''Transformers 4''' Cast|autor=Secretcode|editor=TransformerWorld2005|fecha=28 de mayu de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 14 de xunetu de 2013, Bay anunció que [[Han Geng]] xuniérase al repartu.<ref name="Han Geng"/> Esi mesmu mes, [[Titus Welliver]] tamién se xunió a la repartida.<ref name="Titus Welliver"/>
=== Rodaxe ===
Bay anunció que'l rodaxe empezara'l 28 de mayu de 2013, xunto col anunciu de qu'empecipiaren a rodar nel [[Valle de los Monumentos]], [[Utah]]. [[Detroit]], [[Michigan]], foi usada como suplente de [[Ḥong Kong]],<ref>{{cita noticia|url=http://www.detroitnews.com/article/20130809/METRO01/308090132/1032/ent/-Transformers-4-ends-filming-downtown-Detroit-one-last-glimpse-fans|títulu='''Transformers 4''' ends filming in downtown Detroit with one last glimpse for fans|apellíu=Williams|nome=Candice|periódicu=The Detroit News|fecha=9 d'agostu de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130927130227/http://www.detroitnews.com/article/20130809/METRO01/308090132/1032/ent/-Transformers-4-ends-filming-downtown-Detroit-one-last-glimpse-fans|fechaarchivu=27 de setiembre de 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927130227/http://www.detroitnews.com/article/20130809/METRO01/308090132/1032/ent/-Transformers-4-ends-filming-downtown-Detroit-one-last-glimpse-fans|archivedate=2013-09-27}}</ref> mientres McCormick Place en [[Chicago]], [[Illinois]], foi revistida pa retratar una ciudá de [[China]].<ref>{{cita noticia|url=http://galleries.apps.chicagotribune.com/chi-130823-transformers-films-in-chicago-pictures/|títulu='''Transformers 4''' filming in Chicago|periódicu=[[Chicago Tribune]]|fecha=28 de setiembre de 2013|fechaaccesu=26 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Foi'l primer llargumetraxe en ser filmado usando [[IMAX|cámares IMAX 3D dixitales]] más pequeñes.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/transformers-4-imax-digital-camera-michael-bay/|títulu=Exclusive: Michael Bay Reveals ''Transformers 4'' Will Shoot the 'Showcase Scenes' With the New IMAX 3D Digital Camera|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=15 d'abril de 2013|fechaaccesu=31 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Amás, la película foi rodada nuna variedá d'otros formatos, incluyendo cámares IMAX de 70mm, estéreo 3D dixital, y anamórficas y [[lente|esfériques]] de [[película de 35mm|35mm]].<ref>{{cita web|url=http://www.slashfilm.com/transformers-4-set-visit/|títulu=40 Things I Learned on the Set of '''Transformers 4: Age of Extinction'''|apellíu=Sciretta|nome=Peter|editorial=Slash Film|fecha=17 de xunu de 2014|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Dende'l 28 de mayu hasta'l 24 de xunu de 2013, Michael Bay xubió fotografíes de dellos autos qu'apaeceríen na película, tolos cualos son Autobots. Fueron xubíes a les sos redes sociales, incluyendo [[Facebook]] y [[Flickr]]. La película cuntó con dos Autobots desconocíos que se tresformaben nun [[Bugatti Veyron]] Grand Sport Vitesse de 2013 —más tarde revelóse que yera [[Drift (Transformers)|Drift]]— y un C7 Corvette Stingray Concept de 2014 —más tarde revelóse que yera Slingshot—. Tamién se reveló un camión de Western Star Trucks sería la nueva manera alternativa de Optimus Prime. Confirmóse qu'apaeceríen los [[Dinobots]] y [[Lockdown]]. El 29 d'ochobre, la cuenta de [[Twitter]] oficial de Michael Bay tuiteó que la fotografía principal de ''Transformers 4'' facer en Hong Kong y dirixiríense al continente chinu. Según informes anteriores, Bay y el so equipu rodaría en China per una selmana.<ref>{{cita web|url=http://screenrant.com/transformers-4-cast-tj-miller-autobots-drift-slingshot-corvette-stingray-bugatti-vitesse/|títulu='''Transformers 4''': New Optimus Prime, Two New Autobots; T.J. Miller Joins Cast|apellíu=Outlaw|nome=Kofi|editorial=ScreenRant|fecha=29 de mayu de 2013|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El rodaxe adicional en Detroit empecipió a principios de 2014; un par de barcos a vapor (''Columbia'' y ''Ste. Clair'') qu'una vegada xunieron Detroit al parque de diversiones de Bois Blanc Island fueron parcialmente restauraos como soportes pa la película.<ref>{{cita noticia|url=http://www.cbc.ca/news/canada/windsor/historic-boblo-boats-land-role-in-transformers-4-1.1354000|títulu=Historic Boblo boats land role in ''Transformers 4''|axencia=[[CBC News]]|fecha=26 de xunetu de 2013|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Incidentes ===
El 17 d'ochobre de 2013, mientres rodaben en Hong Kong, Bay foi atacáu por dos hermanos apellidados Mak, que demandaron un pagu de HK$100,000 (US$12,900). L'hermanu mayor tamién atacara a trés policías mientres l'incidente. Dambos hermanos y un tercer home apellidado Chan fueron arrestaos en barruntu d'ataque, col Mak menor tamién con cargu d'estorsión.<ref>{{cita noticia|url=http://www.today.com/news/direutor-michael-bay-attacked-transformers-4-set-hong-kong-8C11409507|títulu=Direutor Michael Bay attacked on '''Transformers 4''' set in Hong Kong|apellíu=Hoegberg|nome=Alexandra|apellíu2=Li|nome2=Grace|axencia=[[NBC]]|fecha=17 d'ochobre de 2013|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Los hermanos Bak fueron declaraos culpables de dambos casos en febreru de 2014. Dambos hermanos fueron encarcelaos, col demandante citando que'l casu atraxera una gran cantidá d'atención mediática y afectó la imaxe de Hong Kong.<ref>{{cita noticia|url=http://www.reuters.com/article/2014/02/26/us-hongkong-transformers-idUSBREA1P0F620140226|títulu=Hong Kong brothers jailed for trying to blackmail '''Transformers 4''' crew|apellíu=Wu|nome=Venus|axencia=[[Reuters]]|fecha=26 de febreru de 2014|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Posproducción ===
El supervisor d'efeutos visuales de [[Industrial Light & Magic]], Scott Farrar, que supervisó les cuatro películes na franquicia de ''Transformers'', foi convocáu pa realizar los efeutos visuales. Él dixo que la película contién alredor de 90 minutos (de los 165 minutos) d'efeutos visuales.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/behind-screen/oscars-interstellar-hobbit-visual-effects-760355?mobile_redirect=false|títulu=Oscars: '''Interstellar''', '''Hobbit''' Visual Effects Artists Reveal How They Did It|apellíu=Giardina|nome=Carolyn|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=25 d'avientu de 2014|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Farrar dixo que foi'l mayor proyeutu nel que s'arreyó, que consistió nel mayor equipu de la so carrera, notando qu'hubo más de 500 equipos trabayando en distintos espacios.<ref name="5THR">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/behind-screen/transformers-age-extinction-5-things-717272?mobile_redirect=false|títulu='''Transformers: Age of Extinction''': 5 Things to Know About the Visual Effects|apellíu=Giardina|nome=Carolyn|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=8 de xunetu de 2014|fechaaccesu=27 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Hubo nueve formatos distintos usaos na película, incluyendo película IMAX, IMAX dixital, película anamórfica d'un solu cuadru, GoPro, cámares de choque, cámares Rede n'equipos 3D estéreo 3Ality y cámares Rede pa 2D.<ref name="5THR"/>
== Música ==
{{AP|Transformers: Age of Extinction – The Score}}
Como les sos predecesores, Steve Jablonsky compunxo la banda sonora de la película, siendo la so sesta collaboración en cine col direutor Michael Bay, cuatro d'elles siendo les películes de ''Transformers''. La música de la película foi emponderada polos críticos y fans. L'álbum de la banda sonora vendió más de 15,000 unidaes mundialmente.
[[Skrillex]] trabayó nel diseñu del soníu de la película, diciendo que taba creando "''los soníos de Skrillex más llocos que podría faer''" y mentó tar trabayando en soníos pa los Dinobots.<ref>{{cita web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/code/6106241/skrillex-diplo-dubstep-transformers-music-bonnaroo-superjam|títulu=Skrillex Talks Diplo, Dubstep & Adding '''Craziest Skrillex Sounds''' to '''Transformers''' Movie|apellíu=Graff|nome=Gary|obra=[[Billboard]]|fecha=30 de mayu de 2014|llocalización=[[Detroit]]|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.spin.com/articles/skrillex-craziest-transformer-movie-sounds-diplo/|títulu=Skrillex Saving '''Craziest Skrillex Sounds''' for '''Transformers''' Movie|apellíu=Hogan|nome=Marc|obra=[[Spin (revista)|Spin]]|fecha=30 de mayu de 2014|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Imagine Dragons]] escribió un senciellu especialmente pa la película, titulada «[[Battle Cry (cantar d'Imagine Dragons)|Battle Cry]]», que foi implementada por Bay en momentos claves de la película. Imagine Dragons tamién trabayó con Steve Jablonsky y [[Hans Zimmer]] pa contribuyir música adicional a la banda sonora de la película.<ref name="Imagine Dragons">{{cita web|url=http://www.cinemablend.com/new/Michael-Bay-Transformers-Age-Extinction-Host-World-Premiere-Concert-June-19th-42985.html|títulu=Michael Bay's ''Transformers: Age of Extinction'' To Host A World Premiere Concert On June 19th|apellíu=Reyes|nome=Mike|editorial=CinemaBlend|fecha=13 de mayu de 2014|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El nuevu senciellu de [[Linkin Park]], «[[Until It's Gone]]», ta incluyida na banda sonora del videoxuegu de la película.<ref>{{cita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t55iiDDCh7M|títulu=LAUNCH TRAILER: ''Transformers: Rise of the Dark Spark''|autor=''Transformers''Game|editorial=[[YouTube]]|fecha=24 de xunu de 2014|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El 30 de xunu de 2014, llanzóse digitalmente una [[EP|reproducción estendida]] en [[iTunes]], cuntando con cuatro tarrezas como publicidá de la banda sonora oficial completa, que cunta con variaciones de los cuatro tarrezas.<ref>{{cita web|url=https://itunes.apple.com/us/album/transformers-age-extinction/id894839517|títulu=Transformers: Age of Extinction (Music from the Motion Picture) - EP|apellíu=Jablonsky|nome=Steve|enllaceautor=Steve Jablonsky|editorial=[[iTunes]]|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 4 de xunetu de 2014, el [[discu de llarga duración]] foi llanzáu digitalmente en iTunes, cola banda sonora completa de la película.<ref>{{cita web|url=https://itunes.apple.com/us/album/id896006953|títulu=Transformers: Age of Extinction (Music from the Motion Picture)|apellíu=Jablonsky|nome=Steve|enllaceautor=Steve Jablonsky|editorial=[[iTunes]]|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140916121240/https://itunes.apple.com/us/album/id896006953|fechaarchivu=16 de setiembre de 2014}}</ref> L'álbum de la banda sonora foi llanzáu en CD pola compañía discográfica La-La Land Records el 7 d'ochobre de 2014.
El 20 de payares de 2014, Steve Jablonsky publicó una declaración al traviés de [[Facebook]] diciendo que la banda sonora yá nun taría disponible en iTunes y otres tiendes de música dixitales dempués d'algamar la so llende de 15,000 unidaes primero que tengan de pagase les tases de reutilización, Jablonsky espresó personalmente la so propia decepción col xiru de los acontecimientos, esperando qu'haya una manera de finalmente re-llanzar la banda sonora, xunto cola de ''[[Transformers: Dark of the Moon]]'', que tamién fuera esaniciáu de iTunes y otres tiendes de música dixitales dellos meses antes, al algamar tamién la llende de 15,000 unidaes.<ref>{{cita web|url=https://www.facebook.com/SteveJablonskyOfficial/posts/631254193663390|títulu=LP Post|apellíu=Jablonsky|nome=Steve|enllaceautor=Steve Jablonsky|editorial=[[Facebook]]|fecha=20 de payares de 2014|fechaaccesu=28 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
La música d'esta película foi bien usada nel reality chilenu ''[[¿Volveríes col to ex?]]''.
== Estreno ==
La película tuvo la so premier mundial en [[Ḥong Kong]] el 19 de xunu, con un conciertu en direuto d'Imagine Dragons.<ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2014/film/news/transformers-age-of-extinction-to-have-hong-kong-world-premiere-1201179182/|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' to Have Hong Kong World Premiere|apellíu=Frater|nome=Patrick|obra=[[Variety]]|fecha=13 de mayu de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Comercialización ===
El primer anunciu televisáu de ''Transformers: la era de la estinción'' foi tresmitíu mientres la [[Super Bowl XLVIII]]. Nuna encuesta realizada por Fandangu, determinóse que yera'l tráiler de cine más esperáu, recibiendo'l 48% de los votos na encuesta.<ref name="SuperBowl2">{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/transformers-age-of-extinction-super-bowl-spot-wahlberg-autobots/#/0|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' Super Bowl spot: Wahlberg, Autobots|apellíu=McIntyre|nome=Gina|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=2 de febreru de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El primer teaser tráiler oficial foi estrenáu'l 4 de marzu de 2014.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/video-transformers-4-new-trailer-686114|títulu='''Transformers 4''' Unleashes New Trailer (Video)|apellíu=Couch|nome=Aaron|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=4 de marzu de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Empecipióse Una campaña de promoción viral pa la película dempués del estrenó del teaser tráiler.<ref>{{cita web|url=http://www.transformersaredangerous.com/|títulu=Transformers Are Dangerous|fecha=4 de marzu de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140307140437/http://www.transformersaredangerous.com/|fechaarchivu=2014-03-07}}</ref> El 30 de marzu de 2014, una versión más curtia del teaser tráiler tresmitir mientres el [[A (The Walking Dead)|final]] de la [[Cuarta temporada de The Walking Dead|cuarta temporada]] de ''[[The Walking Dead (serie de televisión)|The Walking Dead]]''. Otra versión más curtia del teaser tráiler tresmitir mientres los [[MTV Movie Awards 2014]].
[[Chevrolet]] tresmitió un comercial nel [[Salón del Automóvil de Nueva York]] amosando vehículos de [[General Motors]] colos clips de la película, poniéndolos n'exhibición.<ref>{{cita web|url=http://www.enstarz.com/articles/36489/20140417/transformers-4-age-of-extinction-news-autobots-unveiled-at-the-new-york-autu-show-video.htm|títulu='''Transformers 4: Age of Extinction''' News: Autobots Feat. Bumblebee and Chevy Cars Unveiled At the New York Auto Show? [VIDEO]|apellíu=Taggart|nome=Natasha|editorial=EnStars|fecha=17 d'abril de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés|idioma=inglés}}</ref>
[[Hasbro]] llanzó una aplicación de la película'l 8 de mayu disponible pa dispositivos [[iOS]] y [[Android]], dexando a los usuarios aportar a material esclusivo, como biografíes de los personaxes, imáxenes y entevistes coles estrelles, ente otres coses.<ref name="App">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/hasbro-launches-transformers-movie-app-702261|títulu=Hasbro Launches '''Transformers''' Movie App (Exclusive Video)|apellíu=McMillan|nome=Graeme|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=8 de mayu de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién un clip con escenes nunca antes vistes de la película y una entrevista con [[Imagine Dragons]] tresmitir mientres ''[[The Voice (concursu)|The Voice]]'' el 12 de mayu de 2014.
[[DeNa]] y Hasbro xunir pa construyir un xuegu oficial de celular pa la película. El xuegu foi anunciáu per primer vegada'l 13 de mayu de 2014.<ref>{{cita web|url=http://androidspin.com/2014/05/13/transformers-age-extinction-game-headed-android-later-year/|títulu=TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION, the game, headed to Android later this Year|apellíu=Beach|nome=Stormy|editorial=AndroidSPIN|fecha=13 de mayu de 2014|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién nesta fecha, [[Oreo]] llanzó una campaña de publicidá pa promocionar la película.<ref>{{cita noticia|url=http://chicago.suntimes.com/news/7/71/788924/oreo-transformers-in-big-screen-marketing-deal|títulu=Oreo, '''Transformers''' in big-screen marketing deal|apellíu=Ruminski|nome=Bill|periódicu=[[Chicago Sun-Times]]|fecha=29 de xunetu de 2015|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Esto incluyó un comercial televisivu onde un neñu da-y a un Optimus Prime mancáu una galleta Oreo pa siguir la engarradiella.<ref>{{cita videu|títulu=Transformers 4 Orep TV Commercial|añu=2014|url=https://www.youtube.com/watch?v=-LhWcKggB_g|mediu=[[YouTube]]|editorial=[[Oreo]]|fechaaccesu=29 de xunetu de 2015}}</ref>
Un tráiler esclusivu debutó'l 15 de mayu en [[iTunes]] Movie Trailers a les 12:01 a.m., hora del Pacíficu.<ref name="Trailer 2 Debú">{{cita web|url=http://screenrant.com/transformers-4-trailer-2-age-of-extinction/|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' Trailer|apellíu=Kendrick|nome=Ben|editorial=ScreenRant|fecha=15 de mayu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 21 de mayu de 2014, dos anuncios televisivos apaecieron en llinia, dambos con nueves imáxenes de la película.<ref name="Television Spots">{{cita web|url=http://screenrant.com/transformers-4-age-extinction-tv-spots-poster/|títulu='''Transformers: Age of Extinction''': New TV Spots & Poster|apellíu=Moren|nome=Sarah|editorial=ScreenRant|fecha=21 de mayu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La campaña viral de la película actualizóse'l 22 de mayu, amosando tolos nuevos cartelos y noticies realistes de los daños causaos a Chicago dende la tercer película.<ref name="TAD Update">{{cita noticia|url=http://www.cinemablend.com/new/Transformers-Age-Extinction-Viral-Campaign-Apures-Us-Keep-Earth-Human-43135.html|títulu=Transformers 4: Age Of Extinction Viral Campaign Apures Us To Keep Earth Human|editorial=CinemaBlend|fecha=1 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928150339/https://www.cinemablend.com/new/Transformers-Age-Extinction-Viral-Campaign-Apures-Us-Keep-Earth-Human-43135.html|archivedate=2020-09-28}}</ref> Trés más anunciu televisivu, tol nuevu metraxe deportivu, apaeció en llinia'l 30 de mayu de 2014.<ref>{{cita web|url=http://www.hitfix.com/motion-captured/exclusive-new-transformers-spot-reveals-new-dino-bots-and-an-epic-scale|títulu=Exclusive: New '''Transformers''' spot reveals new dino-bots and an epic scale|apellíu=Mcweeny|nome=Drew|editorial=HitFix|fecha=30 de mayu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140530160243/http://www.hitfix.com/motion-captured/exclusive-new-transformers-spot-reveals-new-dino-bots-and-an-epic-scale|fechaarchivu=2014-05-30}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.popsugar.com/entertainment/Transformers-4-Clip-34887981|títulu=Exclusive: Mark Wahlberg Gets Some Action in a New ''Transformers'' TV Spot|apellíu=Vestal Robson|nome=Shannon|editorial=PopSugar|fecha=30 de mayu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2014/05/31/new-transformers-4-tv-spot?abthid=53891d81ce059c2c2400005y|títulu=New ''Transformers 4'' TV Spot|apellíu=Gettys|nome=Tim|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=30 de mayu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El senciellu d'Imagine Dragons pa la película foi llanzáu oficialmente en llinia'l 2 de xunu de 2014.<ref>{{cita web|url=https://itunes.apple.com/us/album/battle-cry-single/id882106619|títulu=Battle Cry - Single|autor=[[Imagine Dragons]]|editorial=[[iTunes]]|fecha=2 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150406053633/https://itunes.apple.com/us/album/battle-cry-single/id882106619|fechaarchivu=6 d'abril de 2015}}</ref>
Jack Reynor y Nicola Peltz fixeron delles apaiciones nes [[Área metropolitana de Minneapolis - Saint Paul|ciudaes ximielgues]] el 8 de xunu de 2014. Mientres una apaición na versión canadiense de ''The Morning Show'', tanto Reynor como Peltz prometieron grandes coses que complaceríen a los fans.<ref>{{cita noticia|url=http://globalnews.ca/news/1385330/watch-transformers-stars-jack-reynor-nicola-peltz-promise-big-things/|títulu=WATCH: '''Transformers''' stars Jack Reynor, Nicola Peltz promise big things|apellíu=Kennedy|nome=John R.|axencia=GlobalNews|fecha=10 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Kelsey Grammer fixo una apaición en ''[[The Late Show with David Letterman]]'' el 9 de xunu de 2014. Mientres la so visita, estrenóse'l primera clip de la película, amosando'l personaxe de Grammer y Wahlberg nun fuerte discutiniu. Mientres el primer corte comercial del espectáculu, tresmitióse un nuevu anunciu televisivu.<ref>{{cita web|url=http://spinoff.comicbookresources.com/2014/06/10/kelsey-grammer-mark-wahlberg-face-off-in-first-transformers-clip/|títulu=Mark Wahlberg, Kelsey Grammer Face Off in First '''Transformers''' Clip|apellíu=Dietsch|nome=TJ|editorial=ComicBookResources|fecha=10 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303235834/http://spinoff.comicbookresources.com/2014/06/10/kelsey-grammer-mark-wahlberg-face-off-in-first-transformers-clip/|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref> El 10 de xunu de 2014, dos anuncios televisivos apaecieron en llinia, dambos conteniendo estenses nueves imáxenes de la película.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/JoshWildingNewsAndReviews/news/?a=101651|títulu=The Rules Have Changed In New TV Spots For ''TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION''|apellíu=Wilding|nome=Josh|editorial=ComicBookMovie|fecha=10 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Otros trés anuncios televisivos apaecieron en llinia'l 14 de xunu de 2014, con nueves imáxenes de los Dinobots tresformándose y de Lockdown falando.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/JoshWildingNewsAndReviews/news/?a=101895|títulu=The Dinobots Head Into Action In New ''TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION'' TV Spots|apellíu=Wilding|nome=Josh|editorial=ComicBookMovie|fecha=14 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://screenrant.com/transformers-4-age-extinction-tv-spot-lockdown/|títulu='''Transformers: Age Of Extinction''': Meet Lockdown & The Dinobots|apellíu=Freeman|nome=Molly|editorial=ScreenRant|fecha=15 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 17 de xunu, un anunciu televisivu estrenar en [[Comedy Central]], con nueves imáxenes.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/nailbiter111/news/?a=102023|títulu=Lockdown Has A Surprise For Optimus In New ''TRANSFORMERS 4'' TV Spot|autor=nailbiter111|editorial=ComicBookMovie|fecha=17 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Otru anunciu televisivu apaeció en llinia'l 18 de xunu, lluciendo nueves imáxenes tamién.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/nailbiter111/news/?a=102095|títulu=Bumblebee Dances In New ''TRANSFORMERS: AGE OF EXTINCTION'' TV Spot|autor=nailbiter111|editorial=ComicBookMovie|fecha=17 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
La inusual estratexa comercial de la película de dexar que les persones graben el rodaxe de la película en llocalizaciones selectes foi la tema del ensayu críticu en video del críticu de cine Kevin B. Lee ''Transformers: The Premake''.<ref>{{cita videu|títulu=TRANSFORMERS: THE PREMAKE ''(complete version)''.|persona=Kevin B. Lee|añu=16 de xunu de 2014|url=https://www.youtube.com/watch?v=dD3K1eWXI54|mediu=[[YouTube]]|editorial=TFPremake|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015}}</ref>
=== Videoxuegu ===
{{AP|Transformers: Rise of the Dark Spark}}
En febreru de 2014, ''Transformers: Rise of the Dark Spark'', desenvueltu por Edge of Reality, llanzáu por [[Activision]] foi anunciáu como un complementu de la película. Foi llanzáu en xunu de 2014 para [[Microsoft Windows]], [[Nintendo 3DS]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Wii U ]], [[Xbox 360]] y [[Xbox One]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/games/transformers-rise-of-the-dark-spark/xbox-one-20013168|títulu=Transformers: Rise of the Dark Spark Review|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=27 de xunu de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2014/02/17/transformers-rise-of-the-dark-spark-details-revealed|títulu=Transformers: Rise of the Dark Spark Details Revealed|apellíu=Karmali|nome=Luke|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=17 de febreru de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/videos/2014/02/15/transformers-rise-of-the-dark-spark-announce-trailer|títulu=Transformers: Rise of the Dark Spark - Announce Trailer|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=15 de febreru de 2014|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Nel 2014, [[Rovio Entertainment|Rovio]] y [[Hasbro]] anunciaron ''Angry Birds Transformers''. El xuegu tien diseños de la película ''Transformers'' en dos de los personaxes.
== Receición ==
=== Taquilla ===
==== Internacional ====
''Transformers: ''La era de la estinción" recaldó US$245,439,076 nos Estaos Xuníos y US$858.6 millones n'otros territorios, pa un total internacional de US$1,104,039,076.<ref name="BoxOfficeMojo"/> Foi la única película de 2014 en recaldar más de US$mil millones na taquilla internacional.<ref name="DD"/> [[Deadline]] envaloró que la película llogró una ganancia de US$250.2 millones, faciéndola la película con mayor ganancia de 2014.<ref name="DD">{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/03/transformers-age-of-extinction-profit-box-office-2014-1201391233/|títulu=Non. 1 '''Transformers: Age of Extinction''' Is 2014's Most Valuable Blockbuster|apellíu=Fleming Jr.|nome=Mike|axencia=[[Deadline]]|fecha=13 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Mundialmente, na so primer fin de selmana, la película recaldó US$302.1 millones, que ye'l decimoquintu más altu, el mayor en 2014 y el segundu mayor de [[Paramount]] detrás de ''Transformers: Dark of the Moon'' (US$382.4 millones).<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/worldwideopenings.htm|títulu=Worldwide Openings|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Foi la [[Películes coles mayores recaldaciones|decimotercer película con mayor recaldación]], según la [[Cine en 2014|más recaldadora de 2014]], la segunda más recaldadora na serie ''Transformers'', y la oncena más recaldadora de Paramount (domésticamente).<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/studio/chart/?studio=paramount.htm|títulu=Box Office by Studio: Paramount|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Ye la segunda película na serie ''Transformers'' en recaldar más de US$mil millones dempués de ''Dark of the Moon''<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/franchises/chart/?id=transformers.htm|títulu=Transformers Total Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=30 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y la decimonovena película en llogralo.
==== Norteamérica ====
''Transformers: la era de la estinción'' ye la película con mayor recaldación de 2014 n'EE.XX. y Canadá.<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/yearly/chart/?yr=2014|títulu=2014 Domestic Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=31 de xunetu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Estrenóse'l 27 de xunu de 2014 en 4233 cines en Norteamérica. Recaldó US$8.75 millones de les sos funciones tresnoche de xueves, el quintu mayor de 2014.<ref>{{cita noticia|url=http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/06/27/box-office-transformers-age-of-extinction-earns-8-8m-on-thursday/|títulu=Box Office: '''Transformers: Age of Extinction''' Earns $8.8M On Thursday|apellíu=Mendelson|nome=Scott|obra=[[Forbes]]|fecha=27 de xunu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El vienres, la película recaldó US$31.25 millones adicionales, llevando la so recaldación diaria total a US$41.6 millones, qu'inclúi US$10.7 millones de cines IMAX. Na so primer fin de selmana, la película llogró US$100,038,390{{refn|group=n.|name="transformers 4"|L'estrenu de US$100 millones de ''Transformers: la era de la estinción'' ye apostáu dientro de la industria. Según Rentrak —que tien una llinia direuta cola gran mayoría de los cines nos Estaos Xuníos y Canadá pa rastrexar les ventes d'entraes reales—, alredor de 4100 de los 4233 cines proyeutando la película xeneraron US$95.9 millones. El total proyeutáu de los datos de ventes de Rentrak asitiaría a la recaldación de primer fin de selmana de tres díes n'alredor de US$97.5 millones. Por que ''Transformers'' pasara la llende de US$100 millones, precisaría recaldar más que'l permediu nacional nos cines ensin rastrexar por Rentrak. Dellos medios de comunicación escoyó dir cola cifra de Rentrak.<ref>{{cita noticia|url=http://www.wsj.com/articles/100-million-alderique-transformers-debut-was-big-but-how-big-1404174343|títulu=$100 Million Alderique: '''Transformers''' Debú Was Big, but How Big?|apellíu=Fritz|nome=Ben|periódicu=[[The Wall Street Journal]]|fecha=30 de xunu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2014/06/transformers-late-night-estimate-8-75m-on-path-to-mid-90m-opening-797118/|títulu=Box Office: '''Transformers''' Controversy Erupts As Paramount Stakes Claim To $100M Three-Day Gross, Non One's Buying It|apellíu=Busch|nome=Anita|axencia=[[Deadline]]|fecha=30 de xunu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>}} estableciendo un récor d'estrenu en 2014 (superáu por ''[[The Hunger Games: Mockingjay – Part 1]]'' con US$121.9 millones),<ref>{{cita noticia|url=http://www.vulture.com/2014/11/hunger-games-mockingjay-has-best-weekend-box-office-2014.html|títulu=The Hunger Games: Mockingjay - Part 1 Sets Box-Office Record, But Hits a Franchise Low|apellíu=Jung|nome=Y. Alex|obra=Vulture|fecha=23 de payares de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> que ye'l cuartu mayor estrenu pa Paramount,<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/|títulu=Opening Weekends|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y el quintu mayor pa una película estrenada en xunu.<ref>{{cita web|url=|títulu=Top Opening Weekends by Month: June|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Nel primer fin de selmana foi vista por homes nun 64%, por persones de 25 años o más nun 58%, y por menores de 18 años namái nun 27%.<ref>{{cita noticia|url=http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/06/28/box-office-transformers-4-scores-41m-friday-for-likely-100m-debut/|títulu=Box Office: '''Transformers 4''' Scores $41.6M Friday For Likely $100M+ Debú|apellíu=Mendelson|nome=Scott|obra=[[Forbes]]|fecha=28 de xunu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película permaneció nel visu por dos fines de selmana consecutives antes de ser superada por ''[[Dawn of the Planet of the Apes]]'' na so tercer fin de selmana. Tamién superó la marca de US$200 millones na so tercer fin de selmana, siendo la quinta película de 2014 en faelo.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-transformers-4-tops-716807?mobile_redirect=false|títulu=Box Office: '''Transformers 4''' Tops Long Holiday With $53.8M; 'Tammy' Non. 2 With $32.9M|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=5 de xunetu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-dawn-planet-apes-718179?mobile_redirect=false|títulu=Box Office: '''Dawn of the Planet of the Apes''' Scores Stellar $73M Debú|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=13 de xunetu de 2014|fechaaccesu=1 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película remató la so temporada en cines el 9 d'ochobre de 2014<ref name="TheatricalRun">{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/yearly/chart/?yr=2014|títulu=2014 Domestic Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y llogró un total de US$245,439,076, faciéndola la quinta película con mayor recaldación de 2014, pero la menos recaldadora na serie ''Transformers''.<ref name="TheatricalRun"/><ref name="InitialGross">{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm|títulu=Domestic Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Otros países ====
Fora de Norteamérica, ye la película con mayor recaldación de 2014,<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=2014&sort=osgross&order=DESC&p=.htm|títulu=2014 Worldwide Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y la novena más recaldadora.<ref>{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/?pagenum=1&sort=osgross&order=DESC&p=.htm|títulu=All Time Worldwide Box Office Grosses|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''Transformers: la era de la estinción'' recaldó US$202.1 millones na so primer fin de selmana de 37 países en 10,152 pantalles, siendo 35% mayor que ''Transformers: Dark of the Moon'' y marcando el mayor estrenu nel estranxeru de 2014 (rompiendo'l récor de ''[[X-Men: Days of Future Past]]'' establecíu un mes antes).<ref name="ChinaOpening">{{cita noticia|url=http://deadline.com/2014/06/transformers-age-of-extinction-box-office-international-results-korea-russia-797119/|títulu=Update: Intl Box Office: Boosted By China, '''Transformers''' Crushes $202.1M Says Paramount For Biggest 2014 Offshore Bow; '''Breakup Guru''' Woos; '''Dragon''' Still Flying|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|axencia=[[Deadline]]|fecha=30 de xunu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Llogró la mayor fin de selmana d'estrenu IMAX nel estranxeru con US$16.7 millones de 266 cines (superada por ''[[Jurassic World]]'').<ref name="ChinaOpening"/><ref name="Total">{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/06/jurassic-world-international-box-office-launch-china-1201441355/|títulu='''Jurassic World''' Historic Global Bow Hits $524.4M; $315.6M Intl; Bests Franchise Lifetime In 25 Territories – Update|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|axencia=[[Deadline]]|fecha=15 de xunu de 2015|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película lideró la taquilla fora de Norteamérica por cuatro fines de selmana siguíes a pesar de coincidir cola [[Copa Mundial de Fútbol de 2014]] antes de ser superada por ''[[Dawn of the Planet of the Apes]]'' na so quinta fin de selmana.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2014/07/international-box-office-hercules-transformers-purge-sex-tape-planes-810683/|títulu=FINAL: Intl Box Office: '''Apes''' Dawns Again; '''Godzilla''' Stomps Japan; '''Hercules''' Muscles In; '''Transformers''' $300M+ In China; Asia Action Ramps Up; More|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|axencia=[[Deadline]]|fecha=28 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Hubo estrenos internacionales de más de US$5 millones en [[Corea del Sur]] (US$21.7 millones), [[Brasil]] (US$16.5 millones), [[Alemaña]] (US$11.2 millones), [[Australia]] (US$9.6 millones), [[Francia]] (US$8.8 millones), [[Taiwán]] (US$8.1 millones), [[Malasia]] (US$6.7 millones), [[Xapón]] (US$6.4 millones), les [[Filipines]] (US$5.7 millones), [[India]] (US$5.35 millones), [[Ḥong Kong]] (US$5.1 millones) ya [[Italia]] (US$5 millones).<ref name="ChinaOpening"/> En [[Rusia]], la película foi'l númberu unu con US$21.7 millones de 1100 pantalles, que ye la segunda cifra más alta nel territoriu pa la cual el 3D foi'l 80% de la recaldación total. IMAX compunxo US$2.6 millones de la recaldación total de 34 pantalles IMAX.<ref name="ChinaOpening"/> El so mayor cifra fora d'EE.XX. foi en [[China]], onde llogró unu de los mayores estrenos fora de Norteamérica de tolos tiempos con US$91.2 millones de 4400 pantalles, qu'una vegada foi'l segundu mayor estrenu de tolos tiempos ellí.<ref name="ChinaOpening"/><ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2014/07/transformers-age-of-extinction-highest-grossing-filme-china-breaks-avatar-record-passes-600-million-worldwide-801148/|títulu=Official: '''Transformers: Age Of Extinction''' Breaks '''Avatar'''s China Record As Highest-Grossing Film Ever|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|axencia=[[Deadline]]|fecha=9 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película estableció un récor d'estrenu IMAX con casi US$10 millones.<ref name="ChinaOpening"/> Cinco díes dempués del so estrenu, la cuarta película de ''Transformers'' superó la so temporada en Norteamérica con US$134.5 millones.<ref>{{cita web|url=http://pro.boxoffice.com/statistics/news/2014-06-29-transformers-age-of-extinction-posts-biggest-opening-weekend-for-a-foreign-filme-nearly-matches-north-america-bow-with-90m-debú|títulu='''Transformers: Age Of Extinction''' Stronger In China Than North America|obra=Box Office Magacín|fecha=2 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/06/29/box-office-transformers-4-scores-100m-weekend/|títulu=Box Office: '''Transformers 4''' Nabs $302M Weekend|apellíu=Mendelson|nome=Scott|obra=[[Forbes]]|fecha=29 de xunu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> En China, la película recaldó US$50.9 millones adicionales nel so segundu fin de selmana pa un total de US$212.8 millones. Namái 10 díes dempués del so estrenu, convertir na película con mayor recaldación en China con US$222.74 millones, superando asina'l récor anterior de ''[[Avatar (película)|Avatar]]''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-transformers-4-stays-716845?mobile_redirect=false|títulu=Box Office: '''Transformers 4''' Stays Atop Global Top 10 Chart|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=6 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3869&p=.htm|títulu=Weekend Report: '''Transformers''' Repeats On Weak Independence Day Weekend|apellíu=Subers|nome=Ray|axencia=[[Box Office Mojo]]|fecha=6 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.screendaily.com/territories/asia-pacific/transformers-breaks-china-records/5073916.article?blocktitle=MORE-TOP-NEWS&contentID=40294|títulu=Transformers breaks China box office records|apellíu=Shackleton|nome=Liz|periódicu=Screen Daily|fecha=8 de xunetu de 2014|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Amás de los ingresos y la popularidá de la película, hubo [[allugamientu publicitariu]] de marques chines agregaes a la película especialmente pa l'audiencia china.<ref>{{cita noticia|url=http://www.theguardian.com/world/2014/jul/11/hollywood-zooms-in-on-china-filme-market|títulu=Hollywood zooms in on China's filme market|apellíu=Rankin|nome=Jennifer|apellíu2=Kaiman|nome2=Jonathan|periódicu=[[The Guardian]]|fecha=11 de xunetu de 2014|llocalización=[[Beijing]]|fechaaccesu=2 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Convertir na película con mayor recaldación en China, con US$301-US$320 millones{{refn|name="F3"|group=n.|El númberu final de ''Transformers: la era de la estinción'' suel variar ente los US$301 millones informaos por [[Paramount]] y los datos local que lu alzaron a US$320 millones.<ref name="Chinarelease">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/hunger-games-mockingjay-part-1-756846|títulu='''Hunger Games: Mockingjay – Part 1''' China Release Pushed Back Again to February 2015|apellíu=Coonan|nome=Clifford|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=11 d'avientu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="Scott Mendelson"/><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/china-box-office-2014-transformers-760374|títulu=China Box Office 2014: '''Transformers 4''', Homegrown Films on Top|apellíu=Coonan|nome=Clifford|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=29 d'avientu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/china-box-office-furious-7-788000|títulu=China Box Office: '''Furious 7''' Takes Record $8.05M in Sunday Midnight Screenings|apellíu=Coonan|nome=Clifford|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|editorial=[[Prometheus Global Media]]|fecha=12 d'abril de 2015|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2015/film/asia/furious-7-china-debut-equals-north-american-opening-1201471191/|títulu='''Furious 7''' China Debú Equals North American Opening|apellíu=Frater|nome=Patrick|obra=[[Variety]]|fecha=13 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="THR">{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/china-box-office-furious-7-788559|títulu=China Box Office: '''Furious 7''' Dominates, Sets Sights on '''Transformers''' Record|apellíu=Coonan|nome=Clifford|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=13 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref>}} n'ingresos, superando'l récor de 2009 establecíu por ''Avatar'' (US$204 millones),<ref name="Scott Mendelson">{{cita noticia|url=http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/12/23/box-office-gone-with-the-bullets-scores-imax-enhanced-49m-in-china/|títulu=Box Office: '''Gone With The Bullets''' Scores IMAX-Enhanced $54M In China|apellíu=Mendelson|nome=Scott|obra=[[Forbes]]|fecha=23 d'avientu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/china-box-office-local-sensation-720189?mobile_redirect=false|títulu=China Box Office: Local Sensation '''Tiny Times 3.0''' Knocks '''Transformers 4''' Off Top Spot|apellíu=Coonan|nome=Clifford|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=22 de xunetu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.theguardian.com/film/2014/jul/08/transformers-age-extinction-highest-grossing-china|títulu=Transformers: Age of Extinction becomes highest-grossing filme of all time in China|apellíu=Child|nome=Ben|periódicu=[[The Guardian]]|fecha=8 de xunetu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> hasta que foi superada por ''[[Furious 7]]'' en 2015 con US$390 millones.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/04/furious-7-billion-dollars-international-box-office-universal-highest-grossing-movie-in-china-1201416583/|títulu='''Furious 7''' Crosses $1B Overseas; Passes '''T4''' In China As Top-Grossing Film Ever|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|axencia=[[Deadline]]|fecha=26 d'abril de 2015|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién ye la primer película en China en recaldar más de US$300 millones en taquilla.<ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2014/film/news/transformers-4-1-billion-box-office-1201274581/|títulu='''Transformers: Age of Extinction''' Hits $1 Billion Globally|apellíu=Lang|nome=Brent|obra=[[Variety]]|fecha=3 d'agostu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
A la fin de la so temporada en cines fora de Norteamérica, la película recaldó US$858.6 millones, que ye'l 77.8% de la so recaldación total. En ganancies totales, los ingresos más altos vinieron de China (US$301 millones), Rusia (US$45.2 millones), Corea del Sur (US$43.3 millones), Alemaña (US$38.2 millones), [[Méxicu]] (US$33.5 millones) y el [[Reinu Xuníu]] (US$33.1 millones).<ref name="ByCountry">{{cita web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=intl&id=transformers4.htm|títulu=Box Office for Country|editorial=[[Box Office Mojo]]|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Crítica ===
En [[Rotten Tomatoes]], la película recibió una clasificación de 18%, basáu en 180 reseñes, con una puntuación permediu de 3.9/10. El consensu críticu del sitiu diz, "''Cola cuarta entrega na esitosa franquicia ''Transformers'' de Michael Bay, nada ta ocultu: Los fans de l'aición fuerte llena d'efeutos va atopar prestu, y tolos demás nun tienen qu'aplicar.''"<ref>{{cita web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/transformers_age_of_extinction/|títulu=Transformers: Age of Extinction|editorial=[[Rotten Tomatoes]]|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> En [[Metacritic]], la película tien una puntuación de 32 de 100, basada en 37 crítiques, indicando "''reseñes xeneralmente desfavorables''".<ref>{{cita web|url=http://www.metacritic.com/movie/transformers-age-of-extinction|títulu=Transformers: Age of Extinction|editorial=[[Metacritic]]|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Nes encuestes de CinemaScore, los usuarios diéron-y a la película una "A-" nuna escala de l'A+ a la F, comparada cola "B+" que llograra la segunda película y la "A" de tantu la orixinal como la tercera.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2014/06/29/box-office-report-transformers-age-of-extinction|títulu=Box office report: '''Transformers: Age of Extinction''' destroys competition with $100 million|apellíu=Bahr|nome=Lindsey|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=29 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Richard Roeper]] dio-y a la película una D, diciendo que: "''cuanto más sigue la película, menos interesante faise; a cencielles te escosa. Cuando finalmente averamos a la marca de 165 minutos, tou esi ruíu y roxura yera tan emocionante como los efeutos especiales nuna película d'[[Ed Wood]].''"<ref>{{cita web|url=http://www.richardroeper.com/reviews/transformers4.aspx|títulu=Transformers 4|apellíu=Roeper|nome=Richard|enllaceautor=Richard Roeper|editorial=Richard Roeper & the Movies|fecha=26 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171206224034/http://www.richardroeper.com/reviews/transformers4.aspx|fechaarchivu=2017-12-06}}</ref> [[Peter Travers]] de ''[[Rolling Stone]]'' dio-y a la película cero estrelles de cuatro, llamándola "''la película de ''Transformers'' más mala y que menos vale la pena hasta agora.''"<ref>{{cita noticia|url=http://www.rollingstone.com/movies/reviews/transformers-age-of-extinction-20140626|títulu=Transformers: Age of Extinction|apellíu=Travers|nome=Peter|enllaceautor=Peter Travers|periódicu=[[Rolling Stone]]|fecha=26 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Kyle Smith del ''[[New York Post]]'' dio-y a la película una estrella y media de cuatro, comentando que "''La serie nunca foi bona, pero una vegada foi prestada, o siquier llamativa. Agora que los sos engranajes aferruñáronse, ye hora d'un replantegamientu al estilu “[[Alien vs. Predator]]”.''"<ref>{{cita noticia|url=http://nypost.com/2014/06/26/transformers-return-and-its-a-decepti-yawn/|títulu='''Transformers''' return … and it's a Decepti-yawn|apellíu=Smith|nome=Kyle|periódicu=[[New York Post]]|fecha=26 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[A. O. Scott]] de ''[[The New York Times]]'' dixo na so reseña que: "''La hestoria sostener pola aición, y como toa otra estructura de pies, ta estrozada nuna atronadora agua de metal, vidriu, fábriques y tierra.''"<ref>{{cita noticia|url=http://www.nytimes.com/2014/06/27/movies/transformers-age-of-extinction-is-fourth-in-the-series.html?partner=rss&emc=rss&_r=1|títulu=Let the Mass Destruction Begin|apellíu=Scott|nome=A. O.|enllaceautor=A. O. Scott|periódicu=[[The New York Times]]|fecha=26 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Clarence Tsui de ''[[The Hollywood Reporter]]'' comentó na so reseña que "''apenes bordia la idea de que la humanidá y el planeta Tierra tán por ser totalmente aniquilaos. Lo que ta estinguíu ye la consciencia de l'audiencia depués de ser bombardiada por casi tres hora con emociones aponderaes (“¡Dientro de la casa, hai un misil!” glaya Tessa; dos veces), chistes malos y batalles qu'escasamente superen lo banal. Un tríu d'editores converten les escenes de llucha nuna maravía téunica, pero faen pocu pa xunir los múltiples filos en daqué coherente.''"<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/movie/transformers-age-extinction/review/713864|títulu='''Transformers: Age of Extinction''': Film Review|apellíu=Tsui|nome=Clarence|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=22 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Roth Comet d'[[IGN (sitiu web)|IGN]] dio-y a la película una puntuación de 6.3 de 10, emponderando'l tonu llixeramente más escuru y sorprendente y Lockdown y la so nave y criticando los problemes de lóxica y guión y la llarga duración.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2014/06/24/transformers-age-of-extinction-review|títulu=Exactly What Meets the Eye|apellíu=Cornet|nome=Roth|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=23 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Joe Neumaier del ''[[Daily News|New York Daily News]]'' dio-y a la película una estrella de cinco, comentando que, "''Si les escenes humanes” con golor a diálogu adolescente y sarcasmu tontu amarutáu como desenvolvimientu de personaxes, ye un sortéu si ye meyor o peor que ver estruendosas coleiciones de basura caliginosa.''"<ref>{{cita noticia|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/movies/movie-review-transformers-age-extinction-article-1.1844370|títulu=Movie review: '''Transformers: Age of Extinction'''|apellíu=Neumaier|nome=Joe|periódicu=[[Daily News|New York Daily News]]|fecha=26 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Versión casera ===
''Transformers: la era de la estinción'' estrenar en formatos [[Blu-ray]], [[DVD]] y [[Blu-ray 3D]] el 30 de setiembre de 2014 en Norteamérica. La película tamién s'estrenó en [[distribución dixital|descarga dixital]] al traviés d'[[iTunes]] y [[Google Play]] el 16 de setiembre de 2014.
== Premios y nomamientos ==
{| {{tablaguapa}} style="width:99%;"
|-
! Premiu !! Categoría !! Receptor !! Resultancia
|-
| rowspan="4"|[[Teen Choice Awards 2014]]
| Meyor villanu |
[[Kelsey Grammer]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor estrella revelación
| [[Nicola Peltz]]
| {{celda|nomada}}
|-
| Meyor película veraniega |
| {{celda|nomada}}
|-
| Meyor estrella veraniega |
[[Mark Wahlberg]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| rowspan="2"|Golden Trailer Awards 2014
| Meyor tráiler de blockbuster veraniegu de 2014
| rowspan="2"|[[Paramount Pictures]] y Creative Buzz Industries
| {{celda|nomada}}
|-
| Meyor anunciu televisivu de blockbuster veraniegu de 2014
| {{celda|nomada}}
|-
| Hollywood Film Awards 2014
| Meyores efeutos visuales del añu |
[[Scott Farrar]]
| {{celda|ganador}}
|-
|Behind the Voice Actor Awards
|Meyor Interpretación de Voz Masculina nuna Película nun Papel de Repartu |Mark
Ryan
|{{celda|nomada}}
|-
| Houston Film Critics Society Awards 2014
| Peor película |
| {{celda|nomada}}
|-
| [[XLII Premios Annie|Premios Annie 2015]]
| Llogru destacáu, efeutos animaos nuna producción d'aición en direuto |
Michael Balog, Jim Van Allen, Rick Hankins y John Hansen
| {{celda|nomaos}}
|-
| rowspan="2"| [[Premios Satellite de 2014]]
| Meyores efeutos visuales
| [[John Frazier]], [[Patrick Tubach]], [[Scott Benza]] y [[Scott Farrar]]
| {{celda|nomaos}}
|-
| Meyor soníu (edición y amiestu)
| [[Erik Aadahl]], [[Ethan Van Der Ryn]] y [[Peter J. Devlin]]
| {{celda|nomaos}}
|-
| rowspan="7"| [[Premios Golden Raspberry|Premios Golden Raspberry 2015]]
| [[Razzie a la peor película|Peor película]]
|
| {{celda|nomada}}
|-
| [[Razzie al peor direutor|Peor direutor]]
| [[Michael Bay]]
| {{celda|ganador}}
|-
| [[Razzie al peor actor de repartu Peor actor de repartu]]
| [[Kelsey Grammer]] <small>(tamién por ''[[The Expendables 3]]'', ''Legends of Oz: Dorothy's Return'' y ''[[Think Like a Man Too]]'')</small>
| {{celda|ganador}}
|-
| [[Razzie a la peor actriz de repartu Peor actriz de repartu]]
| [[Nicola Peltz]]
| {{celda|nomada}}
|-
| Peor guión
| [[Ehren Kruger]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| [[Razzie al peor remake o secuela|Peor remake o secuela]]
|
| {{celda|nomada}}
|-
| Peor conxuntu en pantalla |
| {{celda|nomada}}
|}
== Remortines ==
{{AP|Transformers 5}}
Entamóse una quinta película de ''Transformers'' a estrenase'l 24 de xunu de 2016.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/cineeurope-paramount-screens-transformers-age-712745|títulu=CineEurope: Paramount Screens '''Transformers: Age of Extinction''' One Day Before World Premiere|apellíu=Kemp|nome=Stuart|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=18 de xunu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Bay tornaría pa producir la película, ensin dirixila.<ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2014/film/news/michael-bay-eyes-action-pic-13-hours-in-benghazi-for-paramount-1201331192/|títulu=
Michael Bay Eyes Benghazi Pic '''13 Hours''' for Paramount|apellíu=Kroll|nome=Justin|obra=[[Variety]]|fecha=29 d'ochobre de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Nuna entrevista con [[MTV]] n'avientu de 2014 mientres promocionaba la so película ''[[The Gambler (película)|The Gambler]]'', Wahlberg confirmó que va tornar pa otra entrega.<ref>{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/2030612/mark-wahlberg-transformers-5/|títulu=Mark Wahlberg Just Found A '''Transformers''' Sequel|apellíu=Zalben|nome=Alex|apellíu2=Horowitz|nome2=Josh|axencia=[[MTV]]|fecha=18 d'avientu de 2014|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141227175108/http://www.mtv.com/news/2030612/mark-wahlberg-transformers-5/|archivedate=2014-12-27}}</ref> L'actor de voz [[Peter Cullen]] comentó sobre ''Transformers 5'' y una posible sesta entrega, diciendo que dambes película tornaríen a más de los sos raigaños orixinales.<ref>{{cita noticia|url=http://www.christiantoday.com/article/transformers.5.movie.update.peter.cullen.reveals.concern.franchises.direution.decepticons.have.new.allies/46801.htm|títulu='''Transformers 5''' movie update: Decepticons have new allies, Peter Cullen reveals concern over franchise|apellíu=Pena|nome=Azalea|periódicu=Christian Today|fecha=30 de xineru de 2015|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927145036/https://www.christiantoday.com/article/transformers.5.movie.update.peter.cullen.reveals.concern.franchises.direution.decepticons.have.new.allies/46801.htm|archivedate=2020-09-27}}</ref> Según la so páxina de [[Facebook]] y de [[Twitter]], el compositor [[Steve Jablonsky]] dixo que la so participación pa la secuela entá nun ta determinada. En marzu de 2015, informóse que l'estudiu taba en conversaciones con [[Akiva Goldsman]] pa escribir la quinta película.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/03/transformers-akiva-goldsman-paramount-sequels-spinoffs-1201400027/|títulu=Paramount Enlisting Akiva Goldsman To Ramp Up '''Transformers''' Output|apellíu=Fleming Jr.|nome=Mike|axencia=[[Deadline]]|fecha=27 de marzu de 2015|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> N'abril de 2015, el direutor executivu de Hasbro, Brian Goldner, confirmó la participación de Goldsman, anunciando que taría «''liderando un grupu de guionistes pa realmente crear un plan estratéxicu alredor de ''Transformers''.''» Goldner tamién dixo que «''esperaría qu'una secuela de ''Transformers: la era de la estinción'' asoceda en 2017.''»
El 17 de payares del 2015, Hasbro anuncio'l logo oficial de Transformers 5. La película va rodar en Chicago al igual que lu fixeron en Transformers 3 y Transformers 4. El día 16 de mayu del 2016 revelóse'l títulu oficial que va ser «Transformers: The Last Knight». El rodaxe empezó'l 6 de xunu de 2016. Tamién se reveló un teaser cola imaxe de Optimus Prime daqué descoloríu y los güeyos de color moráu, dando pista a que podría nun ser Optimus Prime, sinón más bien [[Nemesis Prime]].{{ensin referencies}}
== Notes ==
{{llistaref|group=n.}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Transformers: Age of Extinction|Transformers: la era de la estinción}}
{{Wikiquote|Transformers: Age of Extinction|Transformers: la era de la estinción}}
{{Páxina web|http://www.transformersmovie.com/}}
{{IMDb títulu|2109248}}
{{filmaffinity|474972}}
{{Rotten Tomatoes|transformers_4_2014}}
{{Tomatazos|1032/Transformers-La Era-de-la-Extincion}}
{{Tradubot|Transformers: la era de la extinción}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes de Paramount Pictures]]
[[Categoría:Secueles de películes]]
l6cn5tasmeqo624488okc7hzzzdsu3w
The Dark Knight Rises
0
102292
4490035
4488072
2026-05-03T00:40:03Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490035
wikitext
text/x-wiki
{{referencies adicionales|películes|t=20160518162653}}
{{Película}}
'''''The Dark Knight Rises''''' ye una [[cine épicu|película épica]] de [[película de superhéroes|superhéroes]] [[Reinu Xuníu|británico]]-[[Estaos Xuníos|americana]] de 2012 empobinada, producida y co-escrita por [[Christopher Nolan]]. Basada nel personaxe [[Batman]] de [[DC Comics]], la cinta ye la tercera y última entrega de la [[The Dark Knight (triloxía)|serie fílmica ''Batman'' de Nolan]], y la secuela de ''[[Batman Begins]]'' (2005) y ''[[The Dark Knight]]'' (2008). [[Christian Bale]] repite'l papel principal de Bruce Wayne/Batman, xunto cola mesma repartida d'aliaos: [[Michael Caine]] como [[Alfred Pennyworth]], [[Gary Oldman]] como [[James Gordon (cómic)|James Gordon]], y [[Morgan Freeman]] como [[Lucius Fox]]. El filme introduz a [[Selina Kyle]] ([[Anne Hathaway]]), una lladrona astuta y moralmente ambigua, y [[Bane (cómic)|Bane]] ([[Tom Hardy]]), un mercenariu empeñáu en destruyir [[Ciudá Gótica]] y que fuercia a un Bruce Wayne más vieyu a salir del retiru y volvese Batman nuevamente.
El direutor taba indecisu sobre tornar a la serie por una vegada más, pero aportó dempués de desenvolver una historia col so hermanu y Goyer que sintió que concluyiría la triloxía d'una manera satisfactoria. Inspirar nel debú en cómics de Bane na trama de 1993 ''[[Batman: Knightfall|Knightfall]]'', la serie de 1986 ''[[The Dark Knight Returns]]'', y la historia de 1999 ''[[Batman: No Man's Land|No Man's Land]]''. El rodaxe tuvo llugar en llocalizaciones incluyendo [[Jodhpur]],<ref>{{cita web |url=http://www.firstpost.com/bollywood/why-jodhpur-locals-thought-the-dark-knight-cast-was-nuts-373345.html|títulu=Why Jodhpur locals thought the ''Dark Knight'' cast was nuts|editorial=Firstpost|fecha=10 de xunetu de 2012|allugamientu=[[Nueva Delhi]] |fechaaccesu=23 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Londres, [[Nottingham]], Glasgow, Los Angeles, Nueva York, [[Newark (Nueva Jersey)|Newark]], y [[Pittsburgh]]. L'equipu usó cámares [[IMAX]] de 70 mm pa la mayoría de la filmación, incluyendo los primeros seis minutos de la película, pa optimizar la calidá de la imaxe. Una variación del [[Batiavión]] denomada l'Esperteyu», un set de prisión soterrañu, y un nuevu set de [[Baticueva]] creáronse específicamente pa la película. Como con ''The Dark Knight'', les campañes de [[comercialización viral]] empezaron a principios de la producción. Cuando'l rodaxe concluyó, Warner Bros. reorientó la so campaña: desenvolviendo sitiu web promocionales, llanzando los primeros seis minutos de la película, proyeutando tráilers, y revelando información sobre la trama de la mesma.
''The Dark Knight Rises'' tuvo'l so premier en [[Nueva York]] el 16 de xunetu de 2012. Estrenar n'Australia y Nueva Zelanda el 19 de xunetu, y en Norteamérica y el Reinu Xuníu el 20 de xunetu. Recibió aclamación de la crítica, y dellos d'ellos considerar una de les meyores [[Cine en 2012|películes de 2012]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/afi-names-best-movies-tv-399891|títulu=AFI Names Best Movies and TV Series of 2012|apellíu=Abramovitch|nome=Seth|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=10 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=24 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.rollingstone.com/movies/lists/the-best-movies-of-2012-20121212|títulu=The Best Movies of 2012|apellíu=Travers |nome=Peter|enllaceautor=Peter Travers|obra=[[Rolling Stone]]|fecha=12 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=24 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.gamesradar.com/50-best-movies-2012/|títulu=50 best movies of 2012|apellíu=Kinnear|nome=Simon|editorial=GamesRadar |fechaaccesu=24 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.complex.com/pop-culture/2012/12/2012-year-in-review-best-movies/the-dark-knight-rises|títulu=The 25 Best Movies of 2012|apellíu=Barone|nome=Matt|obra=Complex|fecha=21 d'avientu de 2012|fechaaccesu=24 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406131010/http://www.complex.com/pop-culture/2012/12/2012-year-in-review-best-movies/the-dark-knight-rises|archivedate=2016-04-06}}</ref> Como la so predecesora, la cinta recaldó más de $1000 millones mundialmente en taquilla, siendo la segunda película na serie fílmica ''Batman'', y por estensión la segunda película basada nun personaxe de DC Comics, en ganar esa cantidá. Anguaño ye la [[Películes coles mayores recaldaciones|decimosesta película más recaldadora de tolos tiempos]], la [[Cine en 2012|tercera más taquillera de 2012]], y la cuarta del xéneru de superhéroes más esitosa comercialmente de los últimos tiempos. Considerada una de las mejores películas de la década y de todos los tiempos.<ref>https://web.archive.org/web/20240815184633/https://www.telegraph.co.uk/films/0/best-movies-all-time-greatest-films-2021/</ref><ref>https://www.denofgeek.com/movies/100-best-movies-of-the-decade/</ref><ref>https://www.gamesradar.com/decade-best-movies-2010-2019/2/</ref>
== Argumentu ==
Ocho años dempués de la muerte del fiscal del distritu [[Harvey Dent]], la Llei Dent» garantíza-y poderes al [[Departamentu de Policía de Gotham City]], que casi erradica el [[Delincuencia entamada|crime entamáu]]. Mentanto, n'Estremu Oriente, trés lladrones tán a puntu de ser llanzaos dende un avión por axentes de la [[Central Intelligence Agency|CIA]] pa saber el paradoriu del terrorista [[Bane (cómic)|Bane]]; pero, pa sorpresa de los axentes, ente los prisioneros atopa'l mesmu Bane, quien-yos reveló que'l so plan consistía en que lo atraparen pa poder prindar al doctor Leonid Pavel (un renomáu físicu nuclear). Dempués d'eso, l'avión onde viaxaben los axentes ye baltáu y estos son asesinaos polos secuaces de Bane, non ensin antes llevase con vida al doctor [[Leonid Pavel]].
Mientres un actu nel aniversariu luctuoso de Dent na reconstruyida Casona Wayne, culpable por cubrir los crímenes del fiscal, el comisionado [[James Gordon (cómic)|James Gordon]] escribe un discursu d'arrenunciu confesando la verdá y la completa inocencia de Batman sobre aquella nueche, pero decide nun lleelo, una y bones la ciudá nun ta llista pa escuchar la verdá. Mientres esi tiempu pasao y debío al actual estáu de bientar de la ciudá, [[Batman]] sumió totalmente de Gotham con una orde de captura na so contra, y Bruce Wayne convirtióse nun ermitañu ablayao y aforfugao lluchando coles alcordances asocedíes ocho años tras. La lladrona [[Selina Kyle]] entra n'escena faciéndose pasar por una camarera que trabaya na Casona Wayne mientres l'aniversariu de Dent. Al llevar alimentos a un pisu cimeru de la casona aprovecha la ocasión y roba un collar de perlles de la madre de Bruce y llogra les buelgues dixitales del millonariu de la so casona, non ensin antes atopase de frente col mesmu Wayne. Selina, al ver a Bruce, confiésalu que nun ta nos sos modales cutir a un "vieyu", yá que Bruce vese totalmente deterioráu, más vieyu y usando un cayáu pa poder caminar por un problema de movilidá na so pierna derecha por cuenta de la cayida nel edificiu nel que salvó al fíu de Gordon de ser asesináu por Dent.
Tres entablar una conversación y dexar nel suelu a Bruce, Selina fuxe coles perlles y buelgues, secuestra a un congresista seduciéndolo y depués sume. Depués apúrre-y les buelgues de Wayne a Phillip Stryver, asistente del so empresariu rival John Daggett, esperando que borren el so historial criminal y lliberen a la so amiga y cómpliz Jen. Stryver traicionar, polo que Selina usa'l teléfonu del congresista pa sollertar a la policía del so allugamientu. Gordon y el so escuadrón lleguen p'atopalo, y depués escuerren a los sos homes hasta les alcantarielles, mientres la lladrona fuxe. El militante amazcaráu Bane captura a Gordon en siendo atacáu y el discursu cai en manes del villanu quien trata d'entrugar a Gordon, pero ésti escapa mancáu y ye atopáu por [[Robin (DC Comics)#Cine|John Blake]], un patrulleru güérfanu que dedució la verdadera identidá de Batman polos sos orixe similares y implora a este, en nome so y de Gordon, que torne como Batman pa poder combatir a la nueva amenaza que s'avera na ciudá.
Bruce vuelve dempués d'enforma tiempu a la Batcueva pa pescudar el paradoriu de Selina, ente que'l so mayordomu y mentor [[Alfred Pennyworth]] aconséyalu que sala al mundu nuevamente, yá que nun quier velo zarráu y ablayáu pa tola vida. Bruce niégase, diciendo qu'ensin Rachel nun hai nada pa él fora, a lo que Alfred respuendi esponiéndo-y un íntimu deséu: tolos años, cuando va de vacaciones a [[Florencia]], [[Italia]] suel dir a una cafetería, y mientres toma [[fernet branca]] repara les otres meses imaxinando qu'en dalguna d'elles va tar Bruce xunto a la so novia o esposa, y, ensin necesidá de saludase, sabría que Bruce ta a salvo. Este yera'l so gran suañu dempués de que Bruce se exiliase mientres siete años (mientres los sucesos en Batman Begins), pero esti nun fai casu del conseyu del so mayordomu y sigue la busca de Selina; aun así, Alfred fai-y una última alvertencia y esplícalu qu'investigó pola so cuenta a Bane y afayó que nació y crióse nuna horrible cárcel tercermundista onde se volvió cruel ya inhumanu, y qu'en saliendo d'ellí foi reclutado pola Lliga de les Solombres y entrenáu personalmente por Ra's al Ghul; sicasí, Bane yera descomanadamente sanguinario entá pa la Lliga, polo que foi escomulgáu de la mesma.
Bruce queda confundíu en si tornar como Batman fadrá-y un bien o un mal a la ciudá, polo que decide visitar de callao a Gordon nel hospital so la escusa d'un chequeo médicu, nel cual el doctor alviérte-y que'l so cuerpu amuesa señales de recibir por enforma tiempu duru castigu y que les remortines son munches y graves, polo que yá nun ye aptu pa cualquier actividá qu'esixa esfuerciu; aun así visita a Gordon usando una mázcara y ésti coménta-y lo represo que ta de tapar a Dent y como ye que por culpa de les decisiones de dambos que la única victoria de Batman ye una mentira que se desmorona. Darréu esa nueche Bruce dedide siguir el rastru de Selina hasta una fiesta de caridá na cual este recupera'l collar de perlles sicasí Selina róba-y la tarxeta del aparcamientu y les llaves de la so Lamborghini Esperteyu LP240, non ensin antes compartir un besu.
Empreses Wayne nun ye rentable dempués de que Bruce descontinuó el so proyeutu del [[Enerxía de fusión|reactor de fusión]], que yera un proyeutu d'enerxía llimpia impulsáu pola [[Filantropía|filántropa]] y empresaria [[Talia al Ghul|Miranda Tate]] cuando s'enteró de que podría convertise n'arma. Más tarde, Bane ataca la bolsa de valores de Gotham, usando les buelgues del empresariu nuna transaición que la dexa na quiebra lo que casi obliga a Bruce a dexa-y el control de la so empresa a Daggett. Mientres la so fuxida del bancu, Bane y los sos secuaces prinden a trés rehenes y llevar nes sos motos, pero nesi momentu, Batman fai'l so remanecimientu y detién a los secuaces de Bane. Tolos coches policiales deciden dexar d'escorrer a Bane dexándo-y escapar y atollar na captura de Batman p'arrestalo pol falsu asesinatu de Harvey Dent. Batman nun perdió la so habilidá en conducir la so Batpod y llogra safar hábilmente a los oficiales que lu escuerren y "arrequexase" nun caleyón ensin salida, pero l'home esperteyu escapa nel so nuevu tresporte, l'Esperteyu, diseñáu por Lucius Fox, ante la varada mirada de los axentes policiales de Gotham y de camín salva a Kyle d'asesinos al serviciu de Daggett y Bane nun baldíu intentu de consiguir el software que borraría los sos antecedentes.
De regresu a la Batcueva, Alfred oponer a que vuelva a l'antigua identidá secreta por cuenta de la so esmolición pol futuru de Wayne cuando tenga d'enfrentase a Bane, una y bones Alfred sabe perfectamente que Bruce nun ye rival pa él por cuenta de que conoz la so ferocidá, pero Bruce trata de convence-y que va detener a Bane como detuvo a Ra's al Ghul pero Alfred esmolecíu de que Bruce nun superara'l fechu de ser Batman, revéla-y al so amu que [[Rachel Dawes]] diba casase con Dent primero que morriera y que poco antes escribiéra-y una carta a Bruce na que-y dicía que decidiera casase con Dent, sabiendo que Bruce nunca dexaría de ser Batman; y que p'aforra-y el dolor que sentiría al lleela, decidiera quemar. El mayordomu arrenuncia pocu dempués, nun últimu intentu de disuadir a Bruce.
Abarruntando y tarreciendo que Daggett, el xefe de Bane, llograra accesu al reactor amás d'emplegar a aquél pa llograr felicidá toma contraria de la so compañía, Wayne píde-y a la miembru de la comisión direutiva Miranda Tate que tome'l control de la so empresa. Bane sicasí, tien otros planes, y matu a Daggett pa tomar el control de la so infraestructura. Nel hospital el comisariu promueve a Blake a detective por que pueda reporta-y a él direutamente dempués d'informa-y de les aiciones de Daggett aliáu con Bane.
Dempués de que-y prometieren el ''software'' pa borrar el so historial criminal, Selina apuerta a llevar a Batman con Bane, pero nel so llugar llevar a la so trampa, yá que si llograba apurrí-ylo a Bane nun la asesinaríen. Bane fai actu de presencia delantre de Selina y Batman que la so identidá secreta conoz y revela pa sorpresa d'ella. El mercenariu revela que pretende cumplir la [[Batman Begins|misión]] de [[Ra's al Ghul]] de destruyir Gótica colos remanentes de la [[Lliga de les Solombres]] asina mesmu revela que taba usando les firmes de construcción de Daggett pa llantar esplosivos por tola ciudá y llevar a cabu un atracu na División de Ciencies Aplicaes d'Empreses Wayne, la división secreta onde taba almacenáu tol arsenal de Batman. Llucha con Batman pero'l pasu de los ocho años deterioraron la so velocidá y habilidá de combate, dexándolo totalmente fuera de la so antigua y terrible condición física frente a un rápidu enemigu que nun duldar en castigar fiero al home esperteyu. Batman recurre a bombes de fumu y depués utiliza'l dispositivu qu'anula la enerxía llétrica del llugar pa quedar a escures y asina llograr ventaya, pero Bane resulta más arteru en dambos trucos al ser entrenáu pola Lliga de les Solombres, atacando a Batman una y otra vez hasta rompe-y la mázcara colos sos puños y finalmente méte-y un rodiyada nel llombu, moviéndo-y una vértebra nel procesu, antes de llevalo a una especie de prisión estranxera onde escapar ye práuticamente imposible. Los recluyíos cúntenlu a Bruce la historia del fíu de Ra's al Ghul, nacíu na prisión y curiáu por un compañeru de prisión antes d'escapar, siendo la única persona en llogralo. Bruce asume que dichu fíu ye Bane. Selina, quien guardó la cruel agresión de Bane escontra Batman, decide fuxir de la ciudá, pero nel aeropuertu ye detenida por Blake polos sos crímenes incluyíu'l secuestru del congresista, quien la denunciara magar tar namoráu d'ella.
Mentanto, el villanu atrai a la policía de Gotham so tierra y colapsa les salíes con ellos adientro. Tamién destrúi la mayoría de les pontes ya inclusive maten al alcalde Anthony García y fuercia al físicu cautivu, el Dr. Pavel, a convertir al reactor nuna bomba nuclear, usándola pa tener a Gótica de rehén y convertila nuna [[ciudá-estáu]] aisllada del mundu y rexida so una Llei marcial dirixida poles sos acólitos: cualquier intentu de los ciudadanos d'escapar de la ciudá o interferencia del esterior va resultar na detonación del nucleu de fusión de neutrones construyíu por Empreses Wayne convertíu nuna bomba de tiempu a control remotu. Lleendo'l discursu que lu robó a Gordon, revela'l encubrimiento de los crímenes de Dent y llibera a los prisioneros de la [[Penitenciaría Blackgate]], empecipiando una revolución. Esprópia-y les propiedaes a los ricos y poderosos, les saca de les sos cases, y da-yos [[farsa xudicial|farses xudiciales]] presidíes pol [[l'Espantuxu|Dr. Jonathan Crane]], onde cualquier sentencia ye una muerte segura ente los que s'atopa'l mesmu Styver. Pela so parte Blake foi a rescatar a Gordon al hospital onde s'atopaba de los matones de Bane quien veníen matalo. Dempués de fallar nel intentu d'utilizar a los soldaos de les [[Fuercies Especiales]] na ciudá, el gobiernu establez un bloquéu sobre Gotham y la ciudá somorguiar nun estáu de [[caos]].
Tres 4 meses de recuperación Wayne recuperar de les sos firíes dempués qu'otru recluyíu ayudar a pone-y la vértebra movida nel so llugar siguiendo'l conseyu del ex-médicu de la prisión quien tamién ta zarráu na celda d'al llau. Esti home rellata como Ra's al Ghul hai tiempu foi condergáu a la prisión por namorase y casase de callao cola fía d'un poderosu cacique de la rexón, pero en cuenta de eso lo exilió una y bones ella esixó tomar el so llugar ensin qu'él lo supiera. D'esta forma'l fíu qu'ella esperaba nació y creció dientro de la prisión, hasta qu'un día que'l doctor escaezo cerrar la celda de la so madre y un ensame de reos violar y depués asesinar. El neñu salvóse yá que unu de los presos yera un fuerte asesín que se apiadó y decidió curialo, curiáu que llegó hasta'l día en que'l neñu engató hasta la única salida, convirtiéndose asina nuna lleenda como l'únicu reu que llogró escapar d'ellí. Finalmente, l'home esplícalu a Bruce que tres engarrar y aguantar tantos intentos d'asesinatu dientro de la prisión, la salú de Bane viose demasiáu comprometida, polo que tien d'usar una mázcara p'apangar el dolor de la so mancadures cróniques. Bruce fai un trabayosu reentrenamiento pa volver como l'antiguu Batman y poder enfrentase a Bane. Tres dos intentos fallíos, el doctor diz-y que tien que sentir el mieu pa llograr salir d'ende, una y bones el mieu a la muerte ye l'impulsu más grande del espíritu. Bruce vuelve sentir el mieu esguilando escontra la salida ensin usar una lluria de sofitu y llogra escapar de la prisión pa volver a Gotham anque antes de dise llánza-yos la lluria de acenso la los presos. De vuelta en Gotham, Bruce recluta a Selina (a quien da'l programa que borra los sos antecedentes), Blake, Tate, Gordon y [[Lucius Fox]] p'ayudar a evitar la detonación de la bomba. Batman xunto con Selina y Blake llogren lliberar a los policías cautivos y Selina píde-y a Batman fuxir con él pero ésti respuende que nun lo fadrá hasta detener a Bane. Blake pela so parte ayuda a fuxir a los güérfanos de la ciudá pero refugáu polos soldaos entá tarreciendo l'amenaza de la bomba. Mientres Batman y la policía y les fuercies de Bane enfréntense, Batman llogró recuperar la so velocidá y habilidá en combate y agora la engarradiella esta casi igualada; pero entá asina Bane resulta ser un rival casi invencible por cuenta de la so brutalidá. Aprovechando una oportunidá, Batman utiliza les escames metáliques del so antebrazu, arruinando unu de los conductos de la mázcara de Bane. El villanu sollértase y esmolezse más por iguar la so mázcara que-y sollivia'l dolor agonizante que sufre, qu'enfrentar al Home Esperteyu.
Batman finalmente tien controlada la engarradiella y dexa fora de combate a Bane, non ensin antes castigalo de la mesma forma como ésti facer con él enantes, dientro del edificiu del conceyu. Batman apurre un cuchiellu a Miranda (que taba secuestrada por Bane) por que vixile les entraes. Depués trata d'entrugar a Bane sobre'l detonador, pero Tate intervién y apuñala al héroe, revelándose como [[Talia al Ghul]],<ref>{{cita publicación |url=http://www.ibtimes.co.uk/dark-knight-rises-films-christopher-nolan-1472418|títulu=''The Dark Knight Rises'': The Films of Christopher Nolan|apellíu=Skipper|nome=Ben|periódicu=International Business Times|fecha=30 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=24 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> la fía de Ra's. Cuenta que, de neña foi quien escapó de la prisión cola ayuda del so compañeru de prisión y proteutor, Bane y qu'entama completar el trabayu del so padre españando la bomba y destruyendo Gotham. Sicasí Gordon llogra bloquiar la so señal usando un dispositivu dau por antes por Batman, evitando la detonación remota. Talia dir p'atopar la bomba mientres Bane preparar pa matar a Batman, pero Selina dispára-y al mercenariu colos cañones del Batpod matándolo. L'héroe escuerre a Talia col Esperteyu, l'aeronave desenvuelta por Fox, esperando volver llevar la bomba de vuelta al reactor, onde puede estabilizase. El camión de Talia estréllase, pero llogra anubrir remotamente la cámara del reactor antes de morrer ante la incrédula mirada de Lucius Fox quien trataría d'estabilizala. Ensin manera de detener la esplosión, Batman tien un plan de riesgu mortal pa lleva-y la de la ciudá, usa l'aeronave pa llevar la bomba sobre la badea, pero como Fox nunca reparó'l programa del pilotu automáticu pa l'aeronave entós Selina dase cuenta de que se trata d'una misión ensin torna. Batman besar con Catwoman y Gordon píde-y revelar la identidá del heroe que salvó la ciudá; colo que lu respuende: "cualesquier pue ser héroe, tamién un home que fai daqué tan simple como aselar y pone-y un abrigu nos costazos a un neñu y dempués dici-y que nun yera'l fin del mundu". Gordon entiende'l mensaxe, al recordar como él, siendo un mozu oficial de policía, abrigar la nueche que mataron a los padres de Wayne y afaya finalmente que ye Bruce Wayne. Batman, usando l'aeronave desenvuelto y denominao por Fox como "L'Esperteyu", abasna la bomba más allá de les llendes de la ciudá, onde depués esplota sobre l'océanu.
De resultes, la ciudá da a Batman por muertu y honrar como un héroe con un monumentu. Con Bruce tamién creyíu muertu mientres los disturbios iniciales, el testamentu de Wayne dispón que la Casona Wayne queda en Gotham pa convertise nun nuevu orfanatu y del conteníu d'ésta y otres propiedaes por que puedan vendese y asina cubrir les cuentes de la propiedá y el restu de la so ella queda en poder de Alfred sicasí'l collar de perlles que yera de la madre de Bruce sumió nuevamente (afayar que Bruce agasayar a Selina antes del ataque). Dempués del funeral de Bruce, Blake desea revelar la verdadera identidá de Batman al mundu como tributu, pero Gordon considera que ye meyor que la mesma permaneza de callao. Fox mientres unos arreglos nel Esperteyu afaya que Bruce iguó'l pilotu automáticu del Esperteyu seis meses antes y Gordon atopa la batiseñal reparada. De visita en [[Florencia]], Alfred ve a Bruce y Selina xuntos y dambos salúdense en silenciu. Finalmente, Blake arrenuncia a encomalo policial y el so nome llegal revélase como [[Robin (DC Comics)|Robin]] y herieda la [[Batcueva]], en recibiendo la so llocalización nel testamentu de Bruce, dexando a Blake como'l so socesor.
== Repartu ==
{{Imaxe múltiple |posición_tabla =
right
|direición = vertical
|anchu = 150
|testu = El repartu de ''The Dark Knight Rises''. De riba a embaxo: Christian Bale, Michael Caine, Gary Oldman, Anne Hathaway, Marion Cotillard y Tom Hardy
|semeya1 = Christian Bale 2009.jpg
|semeya2 = Michael Caine Cannes 2015.jpg
|semeya3 = Gary Oldman by Gage Skidmore.jpg
|semeya4 = AnneHathawayAAFeb09.jpg
|semeya5 = Marion Cotillard Cannes 2015.jpg
|semeya6 = Tom Hardy Cannes 2012.jpg
}}
* [[Christian Bale]] como [[Batman|Bruce Wayne / Batman]]:
: Un multimillonariu que se dedica a protexer a Gotham City del mundu criminal como un vixilante nocherniegu con aspeutu d'esperteyu. Nolan dixo que, por cuenta de la fienda d'ocho años ente los eventos de ''The Dark Knight'' y los de ''The Dark Knight Rises'', «ye un Bruce Wayne más vieyu; nun ta nun gran estáu.»<ref name=EightYears>{{cita noticia|url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=32527|títulu=News on ''The Dark Knight Rises''|apellíu=O'Hara|nome=Helen|obra=[[Empire (revista)|Empire]]|editorial=[[Grupu Bauer Media]]|fecha=21 de payares de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Bale emplegara la disciplina d'artes marciales llamada Keysi, pero debíu al estáu actual de Bruce y l'estilu de Bane, el métodu sufrió cambeos.<ref name="ProductionNotes">{{cita web |url=http://www-deadline-com.vimg.net/wp-content/uploads/2012/07/www.thedarkknightrises.com_downloads_TDKR_productionNotes-2__120706011239.pdf|títulu=''The Dark Knight Rises'' production notes|obra=[[Deadline]]|formatu=PDF |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'actor dixo que ''The Dark Knight Rises'' va ser la última película na qu'interprete a Batman.<ref>{{cita noticia|url=http://entertainment.inquirer.net/22169/bale-talks-about-his-co-stars-in-%E2%80%98dark-knight-rises%E2%80%99|títulu=Bale talks about his co-stars in '''Dark Knight Rises'''|apellíu=Nepales|nome=Ruben V.|periódicu=Philippine Daily Inquirer|fecha=25 de payares de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Describe al arcu del personaxe como finalmente confrontar el dolor de la perda qu'aplazó mientres años combatiendo criminales equilibráu cola necesidá de interiorizar el dolor pa nun vencer a les sos emociones y convertise nel asesín que la ciudá yá cree que ye. Tamién reconoció que Batman nun ye un individuu perfectu, que «nun ye un individuu sanu, ye daquién que ta faciendo'l bien, pero ta xusto en cantu de faer el mal. Tien a esi asesín dientro so que trata con desesperación nun soltar la so correa. Y eso ye a lo que siempres regresu.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/movies/christian-bale-goodbye-batman-dark-knight-rises-article-1.1010436|títulu=Christian Bale says goodbye to Batman with '''The Dark Knight Rises''', and he's okay with that|apellíu=Sacks|nome=Ethan|periódicu=[[Daily News]]|fecha=23 de xineru de 2012|allugamientu=Nueva York |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Esclaria que «nun quier escaecer [la muerte de los sos padres]. Quier caltener esa roxura que sintió ante esa inxusticia. Pero igualmente quier presenta-y esti personaxe bien vacíu y desalmáu a Gótica, por que con suerte nadie abarrunte d'él sinón que solo piense que ye un bastardu malcriáu.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.nme.com/filmandtv/news/dark-knight-rises-christian-bale-talks-bruce-wayne/269660|títulu='''Dark Knight Rises''' Christian Bale talks Bruce Wayne plot|obra=[[NME]]|fecha=28 de mayu de 2012 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'actor sintióse amargáu por dexar la franquicia, diciendo que yera como despidise d'un vieyu amigu».<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/christian-bale-dark-knight-rises-bruce-wayne/|títulu=Christian Bale Talks ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=23 de payares de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Michael Caine]] como [[Alfred Pennyworth]]:<ref name="Boucher">{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/christopher-nolan-takes-flight-with-superman-we-have-a-fantastic-story-1/|títulu=Christopher Nolan takes flight with Superman: 'We have a fantastic story' [UPDATED]|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=Los Angeles Times|fecha=10 de marzu de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
: El confiable mayordomu de Bruce, qu'actuó como una figura paterna pa él y sigue ayudar nes sos misiones según dándo-y conseyos útiles, anque ye incapaz d'aceptar el deséu del so amu d'alicar el so personaxe de Batman, diendo tan lloñe como p'arrenunciar al so puestu pa inculcar la seriedá de la posición de Bruce sobre él. El direutor enfatizó el venceyu emocional ente Alfred y Bruce, acentuando la so importancia nes películes anteriores y prediciendo que la rellación taría tirante como nunca antes.<ref name="ProductionNotes"/>
* [[Gary Oldman]] como'l [[James Gordon (cómic)|Comisionado James Gordon]]:<ref name="Boucher"/>
: El Comisionado del [[Departamentu de Policía de Gotham City]] y unu de los pocos policías honestos de la ciudá. Oldman dixo que'l trabayu del personaxe de llimpiar Ciudá Gótica dexar cansáu del mundu y un pocu aburríu,<ref>{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/1675072/dark-knight-rises-comissioner-gordon-gary-oldman/|títulu='''Dark Knight Rises''' Commissioner Gordon 'Very World-Weary'|apellíu=Sullivsn|nome=Kevin P.|axencia=[[MTV]]|fecha=29 de payares de 2011|fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181122003829/http://www.mtv.com/news/1675072/dark-knight-rises-comissioner-gordon-gary-oldman/|archivedate=2018-11-22}}</ref> comparando al personaxe con un soldáu que tien la oportunidá de tar nes primeres files.<ref name="ProductionNotes"/> La so vida tomó un xiru pa peor dende ''The Dark Knight''; el so esposa dexar y llevóse a los sos fíos, y l'alcalde entama despidilo. El comisionado siéntese culpable pol so papel nel encubrimiento de los crímenes de Harvey Dent hasta'l puntu que ta preparáu p'arrenunciar al so puestu por ello, pero abstener de faelo cuando siente que Gótica ta por recibir una amenaza.
* [[Anne Hathaway]] como [[Catwoman|Selina Kyle / Catwoman]]:<ref name="Jensen">{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2011/01/19/batman-hathaway-catwoman-hardy-bane-dark-knight-rises|títulu='''The Dark Knight Rises''' scoop: Anne Hathaway, Tom Hardy join cast|apellíu=Jensen|nome=Jeff|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=19 de xineru de 2011 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://splashpage.mtv.com/2011/08/05/dark-knight-rises-anne-hathaway-catwoman-first-look/|títulu='''Dark Knight Rises''': Anne Hathaway As Catwoman!|apellíu=Wigler|nome=Josh|axencia=MTV|fecha=5 d'agostu de 2011|fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928022603/http://splashpage.mtv.com/2011/08/05/dark-knight-rises-anne-hathaway-catwoman-first-look/|archivedate=2011-09-28}}</ref>
: Una lladrona profesional, estafadora, y [[muyer fatal]] qu'establez una rellación de burlles juguetonas col héroe que-y quita daqué de lo aveseo al personaxe de [Bale]»,<ref name="ProductionNotes"/> diendo tres un programa d'ordenador de «borrón y cuenta nueva» pa poder borrar l'historial criminal d'una persona cuando se crucia tantu con Bruce como con Batman. Hathaway fizo una audición ensin saber pa qué papel la taben considerando, almitiendo que tenía un personaxe en mente, pero solo supo que'l papel yera Catwoman dempués de falar con Nolan per una hora.<ref>{{cita noticia|url=http://www.empireonline.com/interviews/interview.asp?IID=1524 |títulu=Anne Hathaway Talks Catwoman|apellíu=Jolin|nome=Dan|obra=Empire |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'actriz describió al papel como'l más físicamente demandante qu'interpretara, y confesó qu'anque pensaba que taba en forma, tuvo qu'intensificar los sos esfuercios nel ximnasiu pa tar al día coles esixencies del papel. Entrenaba cinco díes a la selmana pal papel, incluyendo exercicios rigorosos y entrenamientu d'escenes de riesgu siguíu per una hora y media de danza. Esplicó, «Siempres pensé que la meta yera la delgadez, pero con esti trabayu tamién tengo de ser fuerte.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.harpersbazaar.com/celebrity/latest/news/a744/anne-hathaway-interview/ |títulu=Anne Hathaway's new world: the interview|apellíu=Horyn|nome=Cathy|obra=[[Harper's Bazaar]]|fecha=27 de xunu de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/anne-hathaway-the-dark-knight-rises-interview/ |títulu=Anne Hathaway Talks Fighting in Heels, Adapting to Nolan's Universe, Filming in IMAX and More on the Set of ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=27 de mayu de 2012 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.batman-on-film.com/TDKRises_set-visit_Anne-Hathaway_5-27-12.html|títulu=BOF's ''Rises'' Set Visit - Anne Hathaway|apellíu=Ramey|nome=Bill|editorial=Batman-on-Film|fecha=27 de mayu de 2012|fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150923182626/http://www.batman-on-film.com/TDKRises_set-visit_Anne-Hathaway_5-27-12.html|fechaarchivu=2015-09-23}}</ref> Entrenó estensamente n'artes marciales pal papel, y apuntó a [[Hedy Lamarr]] —que foi la inspiración pal personaxe de Catwoman— al desenvolver la so actuación.<ref>{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/dark-knight-rises-star-anne-hathaway-gotham-city-is-full-of-grace/?dlvrit=63378|títulu='''Dark Knight Rises''' star Anne Hathaway: 'Gotham City is full of grace'|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=Los Angeles Times|fecha=29 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Tom Hardy]] como [[Bane (cómic)|Bane]]:<ref name="Jensen"/>
: Un mercenariu revolucionariu [[escomulgáu]] de la [[Lliga de les Solombres]], que se retrata como un «llibertador» y pretende siguir col legáu de Ra's al Ghul al terminar el so trabayu de destruyir Gótica. El direutor escoyó al personaxe por cuenta del so deséu de ver a Batman a prueba tanto a nivel físicu como mental.<ref name=EightYears/><ref name="Banechoice2">{{cita noticia|url=http://collider.com/christopher-nolan-dark-knight-rises-bane/|títulu=Christopher Nolan Talks ''The Dark Knight Rises''; Reveals Why They Chose Bane as Villain|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=12 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Según la [[figurinista|diseñadora de vestuariu]] [[Lindy Hemming]], el villanu usa una mázcara que-y aprove un gas analxésico pa solliviar el dolor que sufre d'una mancadura «de primeres de la historia».<ref name=EightYears/> Hardy describió a Bane como «un terrorista tantu en mentalidá como n'aición brutal»<ref name=EightYears/> y ye «arrogante nel so discursu, [con] el físicu d'un [[gorila]].»<ref name="ProductionNotes"/> L'actor pretendió interpretar al personaxe como «más amenazante» que la versión del personaxe de Robert Swenson en ''[[Batman y Robin]]'' de [[Joel Schumacher]] y que pa faer eso, la so interpretación implicó crear una contradicción ente la so voz y cuerpu. Aumentó {{convertir|30|lb|kg|0|lk=on}} pal papel,<ref name="Filipponi">{{cita noticia|url=http://www.dailyblam.com/news/2011/02/21/tom-hardy-denies-wearing-a-mask-for-the-dark-knight-rises-wants-to-gain-30-pounds-to|títulu=Tom Hardy wants to gain 30 pounds, says non to mask for Bane in ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Filipponi|nome=Pietro|periódicu=The Daily Blam!|fecha=21 de febreru de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110225205907/http://www.dailyblam.com/news/2011/02/21/tom-hardy-denies-wearing-a-mask-for-the-dark-knight-rises-wants-to-gain-30-pounds-to |fechaarchivu=25 de febreru de 2011 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> amontando'l so pesu a {{convertir|198|lb|kg|0}}.<ref name="Filipponi"/> Basó la voz de Bane en delles influencies, incluyendo a [[Bartley Gorman]], según un deséu d'honrar l'intelectu y l'heriedu caribeñu del personaxe.<ref>{{cita noticia|url=http://www.vulture.com/2012/07/tom-hardy-explains-his-bane-voice-inspiration.html|títulu=Tom Hardy Explains the Inspiration for His Bane Voice|apellíu=Vineyard|nome=Jennifer|obra=Vulture|fecha=17 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/04/11/this-weeks-cover-the-dark-knight-rises-headlines-our-2012-summer-movie-preview-issue|títulu=This Week's Cover: '''The Dark Knight Rises''' headlines our 2012 Summer Movie Preview issue|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=11 d'abril de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Describe l'estilu de llucha del so personaxe como «Brutal. Ye un tipu grande increíblemente cínicu, pol fechu de que tien un estilu de llucha basáu y empobináu na resultancia. Nun ye sobre engarrar. Ye sobre matar. L'estilu ye cabileñu, lentu, ye desagradable. Cualquier cosa, dende manipoliar pequeñes articulaciones hasta entartallar cranios y caxes toráciques, apatayar pantorríes, rodíes y pescuezos.»<ref name=EightYears/> Bane proclama que los enemigos de la so revolución son los ricos y corruptos, quien tán primiendo a «la xente» y engañar con mitos d'oportunidaes. El teóricu políticu y críticu cultural [[Slavoj Žižek]] ve que'l mercenariu combate la inxusticia estructural», comparándolo con un [[Che Guevara]] modernu qu'en contra de la so intuición ye lleváu a la violencia por un sentimientu d'amor.<ref>{{cita noticia|url=http://www.newstatesman.com/culture/culture/2012/08/slavoj-%C5%BEi%C5%BEek-politics-batman|títulu=Slavoj Žižek: The politics of Batman|apellíu=Žižek|nome=Slavoj|enllaceautor=Slavoj Žižek|obra=[[New Statesman]]|fecha=23 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Otros compararon al villanu con un «[[Robespierre]] d'alta teunoloxía con esteroides,» una tríada fundida de [[Lenin]], [[bin Laden]] y [[Steve Austin]] empeñada en fomentar la «retribución [[proletaria]]», y «la única cosa que ye peor que l'[[anarquista]] delirante de la segunda película: un [[demagogu]].»<ref>{{cita web |url=https://tropicsofmeta.wordpress.com/2012/07/23/the-specter-of-revolution-in-the-dark-night-rises/|títulu=The Specter of Revolution in “''The Dark Knight Rises''”|apellíu=Sayf Cummings |nome=Alex|apellíu2=Reft|nome2=Ryan|obra=Tropics of Meta|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://io9.com/5969645/best-and-worst-science-fictionfantasy-movies-of-2012|títulu=Best and Worst Science Fiction/Fantasy Movies of 2012|apellíu=Anders|nome=Charlie Jane|obra=io9|fecha=19 d'avientu de 2012|fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150919021657/http://io9.com/5969645/best-and-worst-science-fictionfantasy-movies-of-2012|fechaarchivu=2015-09-19}}</ref>
* [[Marion Cotillard]] como [[Talia al Ghul|Miranda Tate / Talia al Ghul]]:<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/recap/once-upon-a-time-season-4-episode-12|títulu='''Darkness on the Edge of Town'''|apellíu=Busis|nome=Hillary|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=2 de marzu de 2015 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
: La fía de Ra's al Ghul, que se convirtió nun miembru de la comisión direutiva de Wayne Enterprises y afala a un inda inxeme Bruce a reincorporase a la sociedá y siguir les obres benéfiques del so padre.<ref name="Gordon-LevittandCotillard">{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2011/04/19/the-dark-knight-rises-marion-cotillard-joseph-gordon-levitt|títulu='''The Dark Knight Rises''' officially adds Marion Cotillard, Joseph Gordon-Levitt to cast|apellíu=Jensen|nome=Jeff|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=19 d'abril de 2011|fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180304155536/http://www.ew.com/article/2011/04/19/the-dark-knight-rises-marion-cotillard-joseph-gordon-levitt/|archivedate=2018-03-04}}</ref> Cotillard negó les especulaciones de que tendría un papel dual como Miranda y Talia, diciendo que'l so personaxe yera una creación dafechu orixinal,<ref>{{cita noticia|url=http://splashpage.mtv.com/2011/09/08/marion-cotillard-dark-knight-rises/|títulu=Is Marion Cotillard's '''Dark Knight Rises''' Character Who You Think She Is?|apellíu=Wigler|nome=Josh|axencia=MTV|fecha=8 de setiembre de 2011|fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503050909/http://splashpage.mtv.com/2011/09/08/marion-cotillard-dark-knight-rises/|archivedate=2012-05-03}}</ref> anque'l montaxe final de la película reveló qu'esto foi una distracción. Nolan describe a Tate como la fonte de «una gran sensación d'esperanza pa Bruce» a instancies de Alfred y Lucius Fox.<ref name="ProductionNotes"/>
:* [[Joey King]] como la nueva Talia al Ghul<ref>{{cita web |url=http://www.cosmicbooknews.com/content/dark-knight-rises-2012-joey-king-play-young-talia-al-ghul|títulu=''The Dark Knight Rises'' (2012): Joey King to play young Talia al Ghul|apellíu=McGloin|nome=Matt|editorial=CosmicBokNews|fecha=25 de xineru de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Joseph Gordon-Levitt]] como'l [[Robin (DC Comics)#Cine|Sgto. John Blake]]:
: Un mozu oficial de policía que los sos instintos llevar a creer qu'hai un problema nel horizonte. Viendo daqué de sigo mesmu en Blake, el Comisionado Gordon lo promueve a detective.<ref name="Gordon-LevittandCotillard"/> El policía representa l'idealismu que Gordon y Bruce Wayne una vegada tuvieron, pero llueu perdieron na so batalla contra'l crime na ciudá.<ref name="ProductionNotes"/> La película revela que'l so nome llegal ye Robin John Blake, un homenaxe al ayudante de Batman nos cómics, [[Robin (DC Comics)|Robin]].<ref>{{cita web |url=http://www.gamesradar.com/the-dark-knight-rises-50-best-moments-1/|títulu=''The Dark Knight Rises'': 50 Best Moments|apellíu=Ashurst|nome=Sam|editorial=GamesRadar|fecha=24 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
* [[Morgan Freeman]] como [[Lucius Fox]]:<ref name="Boucher"/>
: El direutor executivu de Wayne Enterprises, que remana la compañía en nome de Bruce y sirve como'l so armeru pal Batitraje, apurriéndo-y equipamientu d'alta teunoloxía. La so posición como Presidente de Wayne Enterprises déxa-y desenvolver teunoloxía y armamentu de punta con discreción, hasta'l puntu que la compañía empieza a perder dineru.
* [[Liam Neeson]] como [[Ra's al Ghul]]:
: El recién líder de la Lliga de les Solombres, que de volao apaez ante un Bruce Wayne encarceláu nuna allucinación. Neeson dixo que nun taba al tantu del so papel o si siquier taría na película, por cuenta de la so confidencialidad.<ref>{{cita noticia|url=http://metro.co.uk/2011/06/16/the-dark-knight-rises-liam-neeson-spotted-filming-in-london-45992/|títulu=''The Dark Knight Rises'': Liam Neeson spotted filming in London|apellíu=Lee|nome=Ann|periódicu=[[Metro (periódicu inglés)|Metro]]|fecha=16 de xunu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-batman-begins-cameo/|títulu=Former Cast Member Confirmed to Return for ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=28 de marzu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.gamesradar.com/liam-neeson-talks-the-dark-knight-rises/|títulu=Liam Neeson talks ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Wales |nome=George|editorial=GamesRadar|fecha=4 d'ochobre de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
:* [[Josh Pence]] como'l mozu Ra's al Ghul:
:: Apaez n'escenes que trescurren trenta años antes de los eventos de ''Batman Begins''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/social-network-actor-lands-role-176577|títulu='''Social Network''' Actor Lands Role in '''Dark Knight Rises''' (Exclusive)|apellíu=Kit|nome=Borys|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=8 d'abril de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Cillian Murphy]] repite'l so papel como'l [[l'Espantuxu|Dr. Jonathan Crane / Espantuxu]] de les películes anteriores.<ref>{{cita noticia|url=http://entertainment.time.com/2012/07/16/times-review-of-the-dark-knight-rises-to-the-depths-to-the-heights/?iid=sl-category-mostpop2|títulu=TIME's Review of ''The Dark Knight Rises'': To the Depths, to the Heights|apellíu=Corliss|nome=Richard|obra=[[Time]]|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Ente otros miembros del repartu atópense [[Nestor Carbonell]] repitiendo'l so papel como l'Alcalde Anthony García;<ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2011/film/news/mayor-of-gotham-returns-to-dark-knight-1118035522/|títulu=Mayor of Gotham returns to '''Dark Knight'''|apellíu=Sneider|nome=Jeff|obra=[[Variety]]|fecha=15 d'abril de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Alon Abutbul como'l Dr. Leonid Pavel, un físicu nuclear rusu;<ref>{{cita noticia|url=http://screenrant.com/batman-dark-knight-rises-alon-aboutboul-london-budget-schrad-115161/|títulu='''The Dark Knight Rises''' Updates: New Cast Member, Set Pic & Budget Info|apellíu=Schrader|nome=Chris|editorial=Screen Rant|fecha=13 de mayu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="Marketing2">{{cita noticia|url=http://collider.com/the-dark-knight-rises-viral/|títulu=''The Dark Knight Rises'' Viral|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=7 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Juno Temple]] como Jen, amiga y cómpliz de Selina Kyle;<ref>{{cita noticia|url=http://www.slashfilm.com/juno-temple-confirmed-the-dark-knight-rises-catwomans-sidekick/|títulu=Juno Temple Confirmed For '''The Dark Knight Rises''', Likely as Catwoman's Sidekick|apellíu=Fischer|nome=Russ|editorial=/Film|fecha=24 de marzu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Matthew Modine]] como'l Subcomisionado Peter Foley;<ref>{{cita noticia|url=http://batman-news.com/2012/05/08/matthew-modine-on-his-the-dark-knight-rises-role-says-batman-will-kick-the-avengers-butt-video/|títulu=Matthew Modine on his '''The Dark Knight Rises''' role, says Batman will kick '''The Avengers''' butt (video)|apellíu=Begley|nome=Chris|editorial=Batman-news|fecha=8 de mayu de 2012 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Ben Mendelsohn]] como l'empresariu rival de Bruce Wayne, John Dagget, con [[Burn Gorman]] como'l so asistente Philip Stryver; [[Brett Cullen]] como un congresista;<ref name="Cullen">{{cita noticia|url=http://variety.com/2011/film/news/cullen-and-ellis-join-dark-knight-1118037520/|títulu=Cullen and Ellis join '''Dark Knight'''|apellíu=Sneider|nome=Jeff|obra=Variety|fecha=23 de mayu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Chris Ellis]] como'l Padre Reilly, un sacerdote;<ref name="Cullen"/> [[Aidan Gillen]] como l'axente de la CIA;<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2011/12/09/dark-knight-rises-prologue-christopher-nolan|títulu=Christopher Nolan on '''The Dark Knight Rises''' IMAX prologue: 'You want to be thrown into a situation that takes your breath away'|apellíu=Vary|nome=Adam|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=9 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/dec/14/dark-knight-rises-teaser-tom-hardy?newsfeed=true|títulu=''The Dark Knight Rises'' teaser: translated into Bane English|apellíu=Child|nome=Ben|periódicu=[[The Guardian]]|fecha=14 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=26 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Rob Brown (actor)|Rob Brown]] y [[Desmond Harrington]] como oficiales de policía;<ref>{{cita noticia|url=http://batman-news.com/2011/10/13/rob-brown-joins-the-dark-knight-rises-cast/|títulu=Rob Brown joins '''The Dark Knight Rises''' cast|apellíu=Begley|nome=Chris|editorial=Batman-news|fecha=13 d'ochobre de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.dexterdaily.com/2011/11/desmond-harrington-joins-cast-of-dark.html|títulu=Desmond Harrington Joins the Cast of “''The Dark Knight Rises''”|obra=Dexter Daily|fecha=15 de payares de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Josh Stewart]] como Barsad, la mano derecha de Bane;<ref>{{cita noticia|url=http://www.wvgazettemail.com/News/201207210067|títulu=W.Va. native villainous in '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Robinson|nome=Amy|obra=Saturday Gazette Mail|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Christopher Judge]] como unu de los matones de Bane;<ref>{{cita noticia|url=http://www.ibtimes.com/dark-knight-rises-judge-new-cast-bane-speaks-plus-el casting-call-645994|títulu=''The Dark Knight Rises'': Judge a New Cast, Bane Speaks, Plus EL Casting Call|periódicu=International Business Times|ubicación=San Francisco|fecha=23 de xunetu de 2011|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Noel Gugliemi]] como un ex-prisioneru en River; y Tom Conti como un prisioneru.<ref>{{cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt1345836/fullcredits#cast|títulu=''The Dark Knight Rises'' Full Cast & Crew|obra=IMDb |fechaaccesu=20 d'avientu de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[William Enduvielle]] interpreta al Presidente de los Estaos Xuníos.<ref name="thatguy">{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/1690166/dark-knight-rises-cast/|títulu='''Dark Knight Rises''' Cast: Who ''Was'' That Guy?|apellíu=Wigler|nome=Josh|obra=MTV|fecha=22 de xunetu de 2012|fechaaccesu=20 de diciembbre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170715041059/http://www.mtv.com/news/1690166/dark-knight-rises-cast/|archivedate=2017-07-15}}</ref> [[Aaron Eckhart]] espresó entusiasmu en tornar pa una secuela si ciscar, anque depués dixo que Nolan verificó que'l so personaxe, [[Harvey Dent (cómic)|Harvey Dent]], ta muertu,<ref>{{cita web |url=http://www.superherohype.com/features/97411-aaron-eckhart-on-two-face|títulu=Aaron Eckhart on Two-Face|editorial=SuperHeroHype|fecha=3 de setiembre de 2008 |fechaaccesu=9 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y solo apaecen imáxenes archivaes de la so actuación de ''The Dark Knight'' na película.<ref>{{cita noticia|url=https://www.youtube.com/watch?v=_pIgL5jW1WU|títulu=Two-Face returning in next Batman movie?|axencia=[[CBS]]|editorial=[[YouTube]]|fecha=10 de marzu de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Dellos miembros de los [[Pittsburgh Steelers]] tienen cameos como miembros del equipu ficticiu de fútbol americanu Gotham Rogues na película, ente ellos [[Ben Roethlisberger]], [[Hines Ward]], [[Troy Polamalu]], Willie Colon, [[Maurkice Pouncey]], [[Mike Wallace (fútbol americanu)|Mike Wallace]], Heath Miller, Aaron Smith, Ryan Clark, James Farrior, LaMarr Woodley y Casey Hampton,<ref name="Steelers-1">{{cita noticia|url=http://triblive.com//x/pittsburghtrib/sports/s_750230.html#axzz3mybJ3nNW|títulu=Steelers giddy about appearance in '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Brown|nome=Scott|obra=TribLive}}</ref><ref name="Steelers-2">{{cita noticia|url=http://www.post-gazette.com/steelers/2011/08/05/Steelers-pick-up-roles-as-Batman-movie-extras/stories/201108050210|títulu=Steelers pick up roles as Batman movie extras|apellíu=Bouchette|nome=Ed|periódicu=Pittsburgh Post-Gazette|fecha=6 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y l'antiguu entrenador de los Steelers, [[Bill Cowher]], apaeció como l'entrenador de los Rogues.<ref>{{cita noticia|url=http://pittsburgh.cbslocal.com/2011/08/06/heinz-field-transforms-into-gotham-stadium/|títulu=Heinz Field Transforms Into “Gotham Stadium”|axencia=CBS|fecha=6 d'agostu de 2011|allugamientu=Pittsburgh |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'alcalde de Pittsburgh [[Luke Ravenstahl]], espatexador na universidá, apaez como l'espatexador de los oponentes de los Rogues, los Rapid City Monuments.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ifc.com/fix/2011/08/the-dark-knight-rises-pittsburgh-steelers|títulu=“''The Dark Knight Rises''” takes over the Pittsburgh Steelers' Heinz Field|apellíu=Sitterson|nome=Aubrey|axencia=Independent Film Channel|fecha=8 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> En 2008, la familia Rooney vendió una participación minoritaria nel equipu a Thomas Tull, el direutor executivu y presidente de [[Legendary Pictures]], que produció ''The Dark Knight Rises''.<ref>{{cita noticia|url=http://triblive.com/x/pittsburghtrib/sports/steelers/s_527501.html#axzz3mybJ3nNW|títulu=There's some history the Steelers would just as soon forget|apellíu=Prisuta|nome=Mike|obra=TribLive|fecha=16 de setiembre de 2007 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El [[Senador de los Estaos Xuníos]] [[Patrick Leahy]], que tuviera un cameo en ''The Dark Knight'', tornó en ''The Dark Knight Rises'',<ref>{{cita noticia|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/07/03/patrick-leahy-dark-knight-rises-senator_n_1646917.html |títulu=Patrick Leahy, '''Dark Knight Rises''' Star? U.S. Senator Makes A Cameo In Scene With Batman|periódicu=[[The Huffington Post]]|fecha=3 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> como un miembru de la comisión direutiva de Wayne Enterprises. [[Thomas Lennon]], qu'apaeciera como un doctor en ''[[Memento]]'', otra vegada interpreta a un doctor.<ref>{{cita noticia|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/07/23/dark-knight-rises-thomas-lennon_n_1695113.html|títulu='''Dark Knight Rises''': Thomas Lennon Explains How His Appearance Connects To '''Memento'''|apellíu=Rosen|nome=Christopher|periódicu=[[The Huffington Post]]|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'avientu de 2015|idioma=inglés}}</ref> India Wadsworth interpreta a la esposa de Ra's al Ghul y madre de Talia.<ref>{{cita noticia|url=http://news.yahoo.com/video/exclusive-secret-dark-knight-actress-233138797.html|títulu=Exclusive - Secret ''Dark Knight'' Actress Speaks|editorial=Screen Videos|axencia=[[Yahoo!]]|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
== Producción ==
=== Desarrollu ===
{{caxa de cita|L'elementu clave que fai a la tercer película una gran posibilidá pa nós ye que queremos terminar la nuesa historia [...] en cuenta de encher el globu y espandir la historia [...] Al contrariu que nos cómics, estes coses nun duren pa siempres nel cine y vela como una historia con un final ye útil. Vela como un final, que te fixo nel camín correutu escontra la conclusión apropiada.|[[Christopher Nolan]], confirmando la so participación en ''The Dark Knight Rises''.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/christopher-nolan-speaks-updates-on-dark-knight-sequel-and-superman-man-of-steel/|títulu=Christopher Nolan Speaks! Updates on ''Dark Knight'' Sequel and Superman ''Man of Steel''|apellíu=Brettinger|nome=Brendan|obra=Collider|fecha=10 de marzu de 2010 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>|anchu=40%|alliniación=derecha}}
El presidente de producción de Warner Bros., Jeff Robinov, esperara una tercer película a estrenase en 2011 o 2012.<ref>{{cita noticia|url=http://www.wsj.com/articles/SB121936107614461929|títulu=Warner Bets on Fewer, Bigger Movies|apellíu=Schuker|nome=Lauren A.Y.|periódicu=[[The Wall Street Journal]]|fecha=22 d'agostu de 2008 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Nolan quería que la historia pa la tercera y última entrega caltener invertíu emocionalmente. «Nun nivel más superficial, tengo que preguntar», razonó, «¿Cuántes bones terceres películes nuna franquicia pueden nomase?»<ref>{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/christopher-nol/|títulu=Christopher Nolan on '''Dark Knight''' and its box-office billion: 'It's mystifying to me'|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=27 d'ochobre de 2008 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Na introducción del so llibru ''The Art and Making of the Dark Knight Trilogy'', dixo que nunca siquier pensó qu'una tercer película fuera posible.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/christopher-nolan-batman-letter/|títulu=Read Christopher Nolan's Farewell Letter to the Batman Franchise|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=24 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Solo aportó a una tercer película sobre la base de la busca d'una historia que valiera la pena, tarreciendo que s'aburriría a metá de la producción si afayara que la película yera innecesaria.<ref>{{cita noticia|url=http://www.aintitcool.com/node/39348|títulu=Nolan Talks ''DARK KNIGHT'' Blu-Ray, A 100,000 Person Screening Of The Film (Featuring Live Q & A w/ Nolan), ''TDK'' Sequel, And More!!|axencia=[[Ain't It Cool News]]|fecha=5 d'avientu de 2008 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> P'avientu de 2008, el direutor completó una esquisa averada de la historia, antes de comprometese con ''[[Inception]]''.<ref>{{cita noticia|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2008-12-07-dark-knight-nolan_N.htm|títulu=For now, Nolan and Batman will rest in '''Dark''' glory|apellíu=Bowles|nome=Scott|periódicu=[[USA Today]]|fecha=8 d'avientu de 2008 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Más tarde esi mesmu mes, Alan F. Horn confirmó que, ente qu'había discutinios col cineasta en cursu sobre una tercer película, nun hubiera un casting, asina que negó tolos rumores de la tema.<ref>{{cita noticia|url=http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10194/tcid/1|títulu=Exclusive – Alan Horn, The President of Warner Bros, talks ''Dark Knight'', ''Green Lantern'', and More|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=18 d'avientu de 2008|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718103133/http://collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10194/tcid/1|archivedate=2011-07-18}}</ref> Primero que Nolan confirmara la so participación, Gary Oldman había dichu que confiaba en que tornaría.<ref>{{cita noticia|url=http://www.comicscontinuum.com/stories/0806/30/index.htm|títulu=''The Dark Knight''{{'}}s future|apellíu=Allsletter|nome=Rob|obra=ComicsContinuum|fecha=30 de xunu de 2008|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604121344/http://www.comicscontinuum.com/stories/0806/30/index.htm|archivedate=2011-06-04}}</ref>
Depués del ésitu del [[Joker]] en ''The Dark Knight'', los executivos del estudiu queríen que l'[[Riddler|Acertijo]] fuera'l villanu principal, yá que lo consideraben un personaxe similar y afalaba la eleición de [[Leonardo DiCaprio]].<ref name=beginsending>{{cita noticia|títulu=It Begins with an Ending|apellíu=Jolin|nome=Dan|obra=[[Empire (revista)|Empire]]|editorial=Grupu Bauer Media|fecha=31 de mayu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-leonardo-dicaprio-riddler/|títulu=''The Dark Knight Rises'': Could Leonardo DiCaprio Have Starred as the Riddler?|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=1 de xunu de 2012 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, el direutor quería que l'antagonista fuera bien distintu de les encarnaciones anteriores y comprometióse a usar a [[Bane (cómic)|Bane]] nel so llugar,<ref name=beginsending/> citando la necesidá d'un personaxe con una presencia física dientro de la película.<ref name="Banechoice">{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/dark-knight-rises-christopher-nolan-opens-up-about-bane-choice/|títulu='''Dark Knight Rises''': Christopher Nolan opens up about Bane choice|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=Los Angeles Times|fecha=12 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> De primeres nun taba familiarizáu col orixe del personaxe,<ref name="Banechoice2"/> pero destacó'l curiosu d'un arquetipu, etiquetándolo como «l'estremu de dalgún tipu de maldá». Al comparar la eleición del nuevu villanu cola del anterior, sorrayó a esti postreru como un exemplu d'anarquía diabólica y caótica» y con un «diabólicu sentíu del humor», yuxtaponiéndolo contra Bane, a quien comparó con «una bisarma clásica del cine [...] con un celebru magníficu.»<ref name="Banechoice"/> A pesar de que'l direutor esclariara que [[Robin (DC Comics)|Robin]] nun apaecería na franquicia, una y bones Bale interpreta a un «Batman nuevu»,<ref>{{cita noticia|url=http://www.superherohype.com/features/88967-nolan-on-robin-in-batman-sequels|títulu=Nolan on Robin in Batman Sequels|obra=SuperHeroHype|fecha=22 de xunu de 2005 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015}}</ref> a la fin de la película revélase que'l primer nome de John Blake, a quien interpreta [[Joseph Gordon-Levitt]], ye Robin, faciendo referencia a dichu personaxe. Nolan dixo que la so esquisa del guión taba inspiráu na novela de [[Charles Dickens]] de 1859 ''[[Historia de dos ciudaes (novela)|Historia de dos ciudaes]]'', que xira en redol a la [[revolución francesa]].<ref name="Notice">{{cita noticia|url=http://www.huffingtonpost.com/2015/04/11/one-thing-you-didnt-notice-about-dark-knight-rises_n_7027762.html|títulu=One Thing You Didn't Notice About Bane in '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Bradley|nome=Bill|periódicu=The Huffington Post|fecha=11 d'abril de 2015 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Esti homenaxe al escriyor foi de volao ilustráu con Bane texendo gordón de paracaíes colos deos discretamente na película, simbolizando al so personaxe lliterariu Madame Defarge, y más manifiestamente col [[encomio]] del Comisionado Gordon pa Bruce Wayne a la fin de la película, que el direutor tomó direutamente del llibru clásicu.<ref name="Notice"/>
Nun foi hasta'l 9 de febreru de 2010 que s'anunció que Nolan descifrara «» la historia d'una secuela de ''The Dark Knight'' y comprometióse a tornar al proyeutu.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/christopher-nolan-on-board-to-direct-dark-knight-sequel-and-godfather-the-superman-franchise/|títulu=Christopher Nolan on Board to Direct ''Dark Knight'' Sequel and “Godfather” the ''Superman'' Franchise|apellíu=Bettinger|nome=Brendan|obra=Collider|fecha=9 de febreru de 2010 |fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Poco dempués, anuncióse que [[David S. Goyer]] y Jonathan Nolan taben trabayando nun guión.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2010/02/its-a-bird-its-a-plane-its-chris-nolan-hell-mentor-superman-3-0-while-preparing-3rd-batman-24783/|títulu=It's A Bird! It's A Plane! It's Chris Nolan! He'll Mentor Superman 3.0 And Prep 3rd Batman|apellíu=Finke|nome=Nikki|apellíu2=Fleming Jr|nome2=Mike|axencia=[[Deadline]]|fecha=9 de febreru de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Goyer dexó'l proyeutu mientres la preproducción pa empezar a trabayar en ''[[Man of Steel]]''; Jonathan siguió escribiendo'l guión basáu na historia del so hermanu y del otru guionista.<ref name="Boucher"/> Chris Nolan dixo que la esquisa orixinal del so hermanu yera de como 400 páxines.<ref>{{cita web|url=http://www.hitfix.com/news/dark-knight-rises-direutor-christopher-nolan-on-bane-grandiosity-and-secrets-revealed|títulu='''Dark Knight Rises''' direutor Christopher Nolan on Bane, grandiosity and secrets revealed|apellíu=Eggertsen|nome=Chris|editorial=HitFix|fecha=9 de xunetu de 2012|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Dalgunos compararon l'argumentu de la película col arcu argumental de la serie de cómics de Batman ''[[Batman: Knightfall|Knightfall]]'' (1993), qu'amosaba a Bane; la miniserie ''[[The Dark Knight Returns]]'' (1986), na que Batman Returns a [[Ciudá Gótica]] dempués d'una ausencia de diez años; y l'arcu argumental ''[[Batman: No Man's Land|No Man's Land]]'' (1999), que retrata a una Gótica aisllada del restu del mundu ya invadida por peaes.<ref>{{cita noticia|url=http://www.moviehole.net/201150330-bat-signal-up-heres-what-we-know-so-far-about-the-dark-knight-rises|títulu=Bat Signal Up: Here's what we know so far about ''The Dark Knight Rises''|editorial=MovieHole|fecha=12 d'avientu de 2011|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150203002832/http://moviehole.net/201150330-bat-signal-up-heres-what-we-know-so-far-about-the-dark-knight-rises|archivedate=2015-02-03}}</ref><ref>{{cita web|url=http://io9.com/5916489/clues-from-the-comics-about-batmans-fate-in-the-dark-knight-rises|títulu=Clues from the Comics About Batman's Fate in ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Brooker|nome=Will|editorial=io9|fecha=7 de xunu de 2012|fechaaccesu=27 de setiembre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120804082133/http://io9.com/5916489/clues-from-the-comics-about-batmans-fate-in-the-dark-knight-rises|fechaarchivu=2012-08-04}}</ref> L'héroe recibió'l llamatu «Dark Knight» per primer vegada en ''Batman'' #1 (1940), nuna historia escrita por [[Bill Finger]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Nobleman |nome=Marc Tyler|añu=2012|títulu=Bill the Boy Wonder:The Secret Co-Creator of Batman|editorial=Charlesbridge Publishing|ubicación=EE.XX.|isbn=978-1580892896}}</ref><ref>{{cita web |url=http://noblemania.blogspot.com.ar/2008/07/what-dark-knight-is-missing.html|títulu=What "''The Dark Knight''" is missing|editorial=Noblemania|fecha=18 de xunetu de 2008 |fechaaccesu=7 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El direutor confirmó que'l Joker nun tornaría na película, y desmintió los rumores que consideraben l'usu de material refugáu de [[Heath Ledger]] pa ''The Dark Knight''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2010/12/01/christopher-nolan-heath-ledger-the-dark-knight-rises|títulu=Christopher Nolan says Heath Ledger will not appear in '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Vary|nome=Adam|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=1 d'avientu de 2010 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''The Dark Knight Rises'' axuntó a Nolan con dellos de los sos collaboradores pasaos, incluyendo al direutor de fotografía [[Wally Pfister]], el diseñador de producción Nathan Crowley, l'editor Lee Smith, la diseñadora de vestuariu [[Lindy Hemming]], el supervisores d'efeutos especiales Paul Franklin y Chris Corbould, y el compositor [[Hans Zimmer]].<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-filming-imax/|títulu=Principal Photography Begins on ''The Dark Knight Rises''; Shooting on 3 Continents; Will Utilize More IMAX Filming|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=19 de mayu de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Rodaxe ===
[[Ficheru:Batmobile on set.jpg|thumb|left|220px|Un [[Batimóvil#L'Acróbata de Christopher Nolan|Acróbata]] nel set de ''The Dark Knight Rises'' en [[Pittsburgh]]]]
Mientres la esploración de llocalizaciones n'avientu de 2010, Nolan empezó a buscar allugamientos como India, Rumanía y Michigan.<ref name="Location1">{{cita noticia|url=http://www.romania-insider.com/upcoming-batman-filme-the-dark-knight-rises-might-be-shot-in-bucharest-romania/17732/|títulu=Upcoming Batman filme, “''The Dark Knight Rises''” might be shot in Bucharest, Romania|periódicu=Romania Insider|fecha=20 de xineru de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://ohnotheydidnt.livejournal.com/54335453.html|títulu=Christopher Nolan Is Scouting Locations For '''The Dark Knight Rises''' in India, ''Inception'' Nominated|obra=[[LiveJournal]]|fecha=15 d'avientu de 2010 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://michiganmessenger.com/46204/jones-i-dont-favor-ending-the-michigan-filme-credit|títulu=Jones: 'I don't favor ending the Michigan Film Credit'|apellíu=Heywood|nome=Todd A.|periódicu=Michigan Messenger|fecha=2 de febreru de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110203204718/http://michiganmessenger.com/46204/jones-i-dont-favor-ending-the-michigan-filme-credit|fechaarchivu=3 de febreru de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110203204718/http://michiganmessenger.com/46204/jones-i-dont-favor-ending-the-michigan-filme-credit|archivedate=2011-02-03}}</ref> Según el ''Romania Insider'', taba interesáu nos centros históricos de [[Bucarest]], Edgar Quinet Street, el [[Palaciu del Parllamentu Rumanu|Palaciu del Parllamentu]] y la [[Salina Turda|mina de sal Turda]].<ref name="Location1"/> La película tuvo un presupuestu envaloráu de 250-300 millones de dólares, baxando a alredor de 230 millones de dólares dempués de los creitos fiscales.<ref name="Fritz & Kaufman (xunetu 17, 2012)"/> El direutor escoyó nun rodar la película en [[cine 3D|3D]], sinón qu'en vegada dixo que pretendía centrase n'ameyorar la calidá y escala d'imaxe usando'l formatu [[IMAX]].<ref>{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/movies/nolan-dark-knight-rises-finds-the-future-in-imax-not-3d/|títulu=Nolan: '''Dark Knight Rises''' finds the future in IMAX, not 3-D|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=Los Angeles Times|fecha=27 d'ochobre de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''The Dark Knight Rises'' amosó más d'una hora de material rodáu en IMAX —en comparanza, ''The Dark Knight'' contenía 28 minutos—.<ref>{{cita noticia|url=http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304299304577347940832511540 |títulu=IMAX Strikes Back|apellíu=Dodes|nome=Rachel|periódicu=[[The Wall Street Journal]]|fecha=19 d'abril de 2012 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="ColliderIMAX">{{cita noticia|url=http://collider.com/david-keighley-imax-interview-the-dark-knight-rises-tron-legacy/|títulu=Exclusive: David Keighley (Head of Re-Mastering IMAX) Talks ''The Dark Knight'', ''The Dark Knight Rises'', ''Tron: Legacy'', New Cameres, More|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=22 d'avientu de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El realizador tuvo delles xuntes col vicepresidente de IMAX, David Keighley, pa trabayar na loxística de proyeutar películes en sales dixitales IMAX.<ref name="ColliderIMAX"/> Wally Pfister espresara interés en rodar la película dafechu en IMAX,<ref>{{cita noticia|url=http://news.moviefone.com/2010/04/20/wally-pfister-talks-about-shooting-batman-3-in-3-d/|títulu=Cinematographer Wally Pfister Talks About Shooting '''Batman 3''' in 3-D|apellíu=Gilchrist|nome=Todd|editorial=MovieFone|fecha=20 d'abril de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> pero debíu al soníu considerable que faen les cámares de dichu formatu, tuvieron d'usar cámares de [[película de 35mm|35mm]] y 70mm pa rodar les escenes de diálogu de la película,<ref name="ColliderIMAX"/><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-imax-running-time/131482/|títulu=''The Dark Knight Rises'' to Feature between 40 – 50 Minutes of IMAX Footage|apellíu=Goldberg|nome=Matt|obra=Collider|fecha=9 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> yá que estos tuvieron de doblar nes escenes rodaes con cámares IMAX.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/gary-oldman-akira-dark-knight-rises-interview/|títulu=Gary Oldman Addresses AKIRA Rumors; Talks About Shooting with IMAX Cameres on ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El presidente de IMAX Corporation, Greg Foster, dixo qu'entamaba proyeutar la película nos sos cines por dos meses, a pesar de solu tar comprometíos por contratu a proyeutala por dos selmanes.<ref>{{cita noticia|url=http://www.thewrap.com/movies/article/imax-finds-its-sweet-spot-and-its-not-families-36294/?page=0,1|títulu=IMAX Aims to Kill With '''Hunger Games''' As Fanboy Strategy Works|apellíu=Weinstein|nome=Joshua L.|obra=The Wrap|fecha=18 de marzu de 2012|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804035231/http://www.thewrap.com/movies/article/imax-finds-its-sweet-spot-and-its-not-families-36294/?page=0,1|archivedate=2016-08-04}}</ref> Nolan tamién evitó un [[Dixital intermediate|intermediariu dixital]] pa la película, resultando en menos manipulación del material rodáu y una mayor [[resolución d'imaxe]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/laff-2012-dark-knight-rises-cinematographer-wally-pfister-imax-341329|títulu=LAFF 2012: '''Dark Knight Rises''' Cinematographer Wally Pfister Discusses His Direutorial Debú|apellíu=Giardina|nome=Carolyn|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=24 de xunu de 2012 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El rodaxe empezó en mayu de 2011 y concluyó en payares.<ref>{{cita noticia|url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=29533|títulu=Exclusive: ''The Dark Knight Rises'' In mayu|apellíu=de Semlyen|nome=Phil|obra=Empire|fecha=19 de payares de 2010 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> La [[fotografía principal]] empecipió'l 6 de mayu en [[Jodhpur]], India, na [[Fortaleza de Mehrangarh]]<ref>{{cita noticia|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hollywood/news-interviews/Christopher-Nolan-to-shoot-in-Jodhpur/articleshow/8124839.cms?referral=PM|títulu=Christopher Nolan to shoot in Jodhpur|apellíu=Dasgupta|nome=Priyanka|periódicu=[[The Times of India]]|fecha=30 d'abril de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/27/the-dark-knight-rises-india/|títulu='''The Dark Knight Rises''' Heads To India|apellíu=Molín|nome=Rachel|axencia=MTV|fecha=27 d'abril de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220212143158/http://www.mtv.com/news/movies/2011/04/27/the-dark-knight-rises-india/|archivedate=2022-02-12}}</ref> antes de camudase a [[Pittsburgh]], onde operó sol títulu ''Magnus Rex'' p'amenorgar la visibilidá de la producción.<ref>{{cita noticia|url=http://www.post-gazette.com/movies/2011/04/05/The-Dark-Knight-Rises-will-filme-in-Pittsburgh/stories/201104050183|títulu='''The Dark Knight Rises''' will filme in Pittsburgh|apellíu=Vancheri|nome=Barbara|periódicu=Pittsburgh Post-Gazette|fecha=5 d'abril de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name="CMU">{{cita noticia|url=http://www.reelz.com/movie-news/11046/juicy-plot-details-revealed-as-the-dark-knight-rises-moves-to-pittsburgh/|títulu=Juicy Plot Details Revealed as ''The Dark Knight Rises'' Moves to Pittsburgh|axencia=Reelz|fecha=12 de xunetu de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120426182906/http://www.reelz.com/movie-news/11046/juicy-plot-details-revealed-as-the-dark-knight-rises-moves-to-pittsburgh/|fechaarchivu=26 d'abril de 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120426182906/http://www.reelz.com/movie-news/11046/juicy-plot-details-revealed-as-the-dark-knight-rises-moves-to-pittsburgh/|archivedate=2012-04-26}}</ref> Ente les llocalizaciones del rodaxe dientro de la ciudá atopáronse [[Heinz Field]], el sitiu d'un xuegu de [[fútbol americanu]],<ref>{{cita noticia|url=http://www.steelers.com/news/article-1/Fans-can-be-a-part-of-The-Dark-Knight-Rises-filming/a85c4719-2615-41a7-9aaa-021db31d069d|títulu=Fans can be a part of ''The Dark Knight Rises'' filming|apellíu=Varley|nome=Teresa|axencia=[[Pittsburgh Steelers]]|fecha=12 de xunetu de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319194754/http://www.steelers.com/news/article-1/Fans-can-be-a-part-of-The-Dark-Knight-Rises-filming/a85c4719-2615-41a7-9aaa-021db31d069d|archivedate=2012-03-19}}</ref> con miembros de los [[Pittsburgh Steelers]] interpretando al equipu de los Gotham Rogues. Más de 11 000 extras tuvieron pa representar felicidá secuencia.<ref name="ProductionNotes"/><ref name="Steelers-1"/><ref name="Steelers-2"/> El rodaxe en Pittsburgh tamién se llevó a cabu nel Institutu Mellon y l'Institutu d'Inxeniería de Software na [[Universidá Carnegie Mellon]].<ref name="CMU"/> Una carta para a los residentes y empresarios con detalles de les cortes de tráficu reveló que les cais de la ciudá apaeceríen en «l'empiezu de [la] película».<ref>{{cita noticia|url=http://www.onlocationvacations.com/2011/07/16/the-dark-knight-rises-filming-locations-in-pittsburgh-august-10th-20th/|títulu='''The Dark Knight Rises''' Filming Locations In Pittsburgh agostu 10th-20th|autor=Christine|obra=OnLocationVacations|fecha=16 de xunetu de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113050147/http://www.onlocationvacations.com/2011/07/16/the-dark-knight-rises-filming-locations-in-pittsburgh-august-10th-20th/|archivedate=2012-01-13}}</ref> Informáron-yos a los operadores del [[9-1-1]] pa esperar un aumentu nes llamaes rellacionaes con disparos y esplosiones por cuenta de la producción de la película.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-rises-dont-mind-219880|títulu='''The Dark Knight Rises''': Don't Mind Our Gunfire|apellíu=Schutte|nome=Lauren|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=5 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La etapa de la filmación de Pittsburgh concluyó dempués de tres selmanes, el 21 d'agostu de 2011.<ref>{{cita noticia|url=http://www.post-gazette.com/ae/movies/2011/08/21/Fans-glimpse-final-round-of-Dark-Knight-filming/stories/201108210221|títulu=Fans glimpse final round of '''Dark Knight''' filming|apellíu=Vancheri|nome=Barbara|periódicu=Pittsburgh Post-Gazette|fecha=21 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La siguiente porción del rodaxe empezó en Los Angeles a fines d'agostu y remató el 23 d'ochobre dempués de nueve selmanes de filmación. Nueva York y Nueva Jersey fueron los siguientes allugamientos de rodaxe. La [[Torre Trump]] reemplazó al Centru Richard J. Daley como l'allugamientu del cuartel xeneral de Wayne Enterprises.<ref>{{cita noticia|url=http://splashpage.mtv.com/2011/10/28/dark-knight-rises-donald-trump/|títulu='''Dark Knight Rises''' Meets... Donald Trump?|apellíu=Wigler|nome=Josh|axencia=MTV|fecha=28 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=28 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906131627/http://splashpage.mtv.com/2011/10/28/dark-knight-rises-donald-trump/|archivedate=2015-09-06}}</ref> En payares de 2011, el rodaxe mover a [[Newark (Nueva Jersey)|Newark, Nueva Jersey]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.nj.com/news/index.ssf/2011/11/dark_knight_filming_in_newark.html|títulu=Gridlock in Gotham: '''Dark Knight''' filming in Newark likely to cause massive traffic delays this week|periódicu=[[The Star-Ledger]]|fecha=2 de payares de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://nypost.com/2011/11/03/the-dark-knight-rises-to-filme-in-newark/|títulu='''The Dark Knight Rises''' to filme in Newark|periódicu=[[New York Post]]|fecha=3 de payares de 2011|fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El Conceyu de Newark y el Parque Militar tuvieron ente les llocalizaciones usaes.<ref>{{cita noticia|url=http://blog.nj.com/njv_mark_diionno/2011/11/di_ionno_the_dark_knight_rises.html |títulu=Di Ionno: Trying to unmask Newark's secret identity as a Batman filme location|apellíu=Di Ionno|nome=Mark|periódicu=The Star-Ledger|fecha=5 de payares de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Ente otros allugamientos de filmación atopáronse Londres y [[Glasgow]], el postreru pa rodaxe esterior adicional».<ref>{{cita noticia|url=http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/celebrity/batman-robroyston-glasgow-transformed-gotham-1103670|títulu=Batman and Robroyston: Glasgow to be transformed into Gotham for Hollywood filme|apellíu=Dingwall |nome=John|periódicu=Daily Record|fecha=23 de mayu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La fotografía principal concluyó'l 14 de payares de 2011.<ref>{{cita noticia|url=http://www.superherohype.com/news/168855-the-dark-knight-rises-wraps|títulu=''The Dark Knight Rises'' Wraps!|editorial=SuperHeroHype|fecha=14 de payares de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La escena de la cascada esterna a la fin de la película rodar nos tabayones Sgwd Henrhyd, na llende del Parque Nacional [[Brecon Beacons]] en [[Gales]].
Les semeyes de la producción del rodaxe en Pittsburgh amosaben un segundu xasis del [[Batimóvil#L'Acróbata de Christopher Nolan|Acróbata]], indicando qu'habría un nuevu Batimóvil na película dempués de la destrucción del primeru en ''The Dark Knight''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.cinemablend.com/new/First-Look-At-The-Dark-Knight-Rises-Batmobile-25687.html|títulu=First Look At ''The Dark Knight Rises'' Batmobile|apellíu=Tyler|nome=Josh|editorial=CinemaBlend|fecha=14 de xunetu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110717121412/http://www.cinemablend.com/new/First-Look-At-The-Dark-Knight-Rises-Batmobile-25687.html |fechaarchivu=17 de xunetu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Más semeyes del set revelaron un «nuevu vehículu» tresportáu al túnel Wabash, lo que provocó especulaciones tocantes a la so naturaleza.<ref>{{cita noticia|url=http://www.slashfilm.com/dark-knight-rises-set-photo-reveals-batmans-completely-vehicle|títulu=Batman's New Vehicle Revealed in '''Dark Knight Rises''' Set Photo|apellíu=Scrietta |nome=Peter|editorial=/Film|fecha=11 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> En xunu de 2011, Autoblog confirmó la presencia del nuevu [[Lamborghini Aventador|Lamborghini]] nel set de filmación.<ref>{{cita web |url=http://www.autoblog.com/2011/06/28/bruce-wayne-to-drive-lamborghini-aventador-in-batman-the-dar/|títulu=Bruce Wayne to drive Lamborghini Aventador in ''Batman: The Dark Knight Rises''|apellíu=Glucker|nome=Jeff|editorial=Autoblog|fecha=28 de xunu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Ficheru:Wollaton Park MMB 07.jpg|220px|thumb|[[Wollaton Hall]] en Nottingham foi usada como la [[Casona Wayne]], residencia de Bruce Wayne]]
Asocedieron dellos accidentes mientres la producción de la película. Mientres rodaben en [[Wollaton Hall]], [[Nottingham]], un camión con remolque estrellar na entrada principal, anque nun hubo mancaos.<ref>{{cita noticia|url=http://www.movieviral.com/2011/06/02/42-entertainment-is-not-working-on-the-dark-knight-rises-viral-campaign/|títulu=42 Entertainment Is NOT Working on “''The Dark Knight Rises''” Viral Campaign (Updated x2)|apellíu=Koelsch|nome=Dan|editorial=MovieViral|fecha=2 de xunu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Un doble de riesgu [[paracaidismu|paracaidista]] depués estrellóse y travesó el techu d'una casa en Cairngorm Gliding Club, Feshiebridge n'Escocia, y quedó apexáu ellí dempués d'un aterrizaxe fallíu mientres una escena de riesgu de paracaidismu; nun quedó mancáu de gravedá.<ref>{{cita noticia|url=http://www.pressandjournal.co.uk/Article.aspx/2338895|títulu=Batman stunt artist comes down to earth with a bang|apellíu=Barbour|nome=Ashleigh|periódicu=The Press and Journal|fecha=7 de mayu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110707004536/http://www.pressandjournal.co.uk/Article.aspx/2338895 |fechaarchivu=7 de xunetu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Mientres rodaben escenes en Pittsburgh, el doble de Hathaway topetó contra una cámara IMAX metanes la secuencia que riquía que conduza la [[Batimoto]] por un tramu d'escaleres mientres un motín. Nun quedó mancada, pero la cámara destruyóse.<ref>{{cita noticia|url=http://www.cbsnews.com/news/catwoman-stunt-double-crashes-into-camera-on-the-dark-knight-rises-set/|títulu=Catwoman stunt double crashes into camera on "''The Dark Knight Rises''" set|apellíu=Derschowitz|nome=Jessica|axencia=[[CBS News]]|fecha=9 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Un segundu accidente asocedió na mesma ciudá, cuando'l camión que llevaba'l vehículu entós non identificáu, más tarde denomináu «l'Esperteyu», salió de la so ruta y estrellóse contra una matriz llumínica, estropiando'l modelu de l'aeronave. La producción retrasar mientres l'arreglu del modelu.<ref>{{cita noticia|url=http://movieweb.com/batwing-suffers-major-accident-on-set-of-the-dark-knight-rises/|títulu=Batwing Suffers Major Accident On Set of '''The Dark Knight Rises'''! |apellíu=Orange|nome=B. Alan|editorial=MovieWeb|fecha=13 d'agostu de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Poco primero de la Navidá de 2011, el direutor convidó a dellos colegues prominentes, ente ellos [[Edgar Wright]], [[Michael Bay]], [[Bryan Singer]], [[Jon Favreau]], [[Eli Roth]], [[Duncan Jones]] y [[Stephen Daldry]], al cine IMAX d'Universal CityWalk pa una función privada de los primeros seis minutos de ''The Dark Knight Rises'', rodaos en IMAX y editaos del negativu de cámara orixinal. Nolan, sintiendo que l'usu de [[película de cine|rollu]] nel cine anguaño ta amenorgáu por cuenta de la introducción de la proyeición y [[cinematografía dixital]], usó esta función pa faer un casu d'usu continuu de rollu de cine, lo cual el direutor afirma qu'entá ufierta una calidá d'imaxe cimera que cualquier formatu dixital, y alvirtiólu a los cineastes que nun siendo que siguieren imponiendo la so eleición d'usar rollu de cine nes sos producciones, podríen finalmente perder la opción de faelo.<ref name="Traditionalist">{{cita web|url=http://www.dga.org/Craft/DGAQ/All-Articles/1202-Spring-2012/DGA-Interview-Christopher-Nolan.aspx/|títulu=The Traditionalist|apellíu=Ressner|nome=Jeffrey|editorial=[[Sindicatu de Direutores d'Estaos Xuníos]]|fecha=2012|fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120804125258/http://www.dga.org/Craft/DGAQ/All-Articles/1202-Spring-2012/DGA-Interview-Christopher-Nolan.aspx|fechaarchivu=2012-08-04}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.laweekly.com/filme/movie-studios-are-forcing-hollywood-to-abandon-35mm-filme-but-the-consequences-of-going-dixital-are-vast-and-troubling-2174582|títulu=Movie studios are forcing Hollywood to abandon 35mm filme. But the consequences of going dixital are vast, and troubling|apellíu=Alimurung|nome=Gendy|periódicu=LA Weekly|fecha=12 d'abril de 2012 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Esplicó: «Yo quería da-yos una chance de ver el potencial, porque pienso que'l IMAX ye'l meyor formatu de cine enxamás inventáu. Ye'l [[patrón oro]] y lo que cualesquier otra teunoloxía tien d'igualar, pero nenguna llograr, al mio pensar. El mensaxe que quería poner ende ye que naide-y ta quitando les cámares dixitales a naide. Pero si queremos que'l rollu de cine siga siendo una opción, y daquién ta trabayando nuna gran película d'estudiu colos recursos y el poder p'aportunar [en] el rollu de cine, tendría de faelo. Siento que si nun dixera nada, y depués empezáramos a perder esa opción, sería una llástima. Cuando veo una imaxe adquirío y proyeutao digitalmente, vese inferior ante una impresión anamórfica de negativu orixinal o una de IMAX.»<ref name="Traditionalist"/>
=== Diseñu ===
==== Diseñu de vestuariu ====
[[Ficheru:The Dark Knight Rises (7590759250).jpg|270px|thumb|La mázcara de Bane usada na película.]]
La [[diseñador de vestuario|diseñadora de vestuariu]] [[Lindy Hemming]] esplicó que Bane usa una mázcara pa esneldar un gas analxésico, que, nes pallabres del direutor Christopher Nolan, «caltién el so dolor xustu per debaxo de la llende por que pueda funcionar.»<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-bane-wanted-poster/|títulu=New ''Dark Knight Rises'' Image/Poster Reveal Batman Wanted for Murder and the Secret to Bane's Mask [Updated]|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=18 de mayu de 2012 |fechaaccesu=21 d'avientu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Al diseñar el traxe del mercenariu, Hemming precisaba que se viera «como una amalgamación de too tipu de partes y pieces qu'improvisó, yá que pasó por dellos llugares bien remotos. Fiximos partes del so chalecu, por casu, a partir de fragmentos d'una vieya tienda militar. La so ropa ye militarista, pero de nenguna manera ye un uniforme.» La diseñadora tamién escurrió la mázcara de Bane por que se viera «animalista».<ref name="ProductionNotes"/><ref>{{cita noticia|url=http://screenrant.com/dark-knight-rises-plot-details-bane-cover-photo-kofi-140578/|títulu='''Dark Knight Rises''' Plot Details Revealed; New Bane Cover Photo|apellíu=Outlaw|nome=Kofi|editorial=ScreenRant|fecha=21 de payares de 2011 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-bane-wanted-poster/|títulu=New ''Dark Knight Rises'' Image/Poster Reveal Batman Wanted for Murder and the Secret to Bane's Mask [Updated]|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=18 de mayu de 2012 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El supervisor d'efeutos de vestuariu, Graham Churchyard, creó un modelu tridimensional de la cabeza del actor Tom Hardy pa diseñar la mázcara, dexando qu'esta s'axuste perfectamente a la contorna de la cara del actor.<ref name="ProductionNotes"/> Hemming diseñó personalmente l'abrigu del villanu, que almitió que tomó dos años en completar. Inspirándose nuna chaqueta del exércitu suizu y una levita de la revolución francesa, crear por que'l mercenariu viérase dictatorial y revolucionariu por igual.<ref name="ProductionNotes"/> El diseñu foi difícil una y bones lluchó p'atopar un xastre en Los Angeles que pudiera trabayar con piel d'oveya.<ref>{{cita noticia|url=http://www.gq-magazine.co.uk/entertainment/articles/2012-03/06/the-dark-knight-rises-costume-design|títulu=The Dark Knight's style rises!|apellíu=Franklin-Wallis|nome=Oliver|obra=[[GQ]]|fecha=6 de marzu de 2012 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
El [[Batitraje]] consistió de 110 pieces separaes, caúna de les cuales tuvieron de retrucar docenes de vegaes mientres el cursu de la producción. La capa básica taba fecha d'una malla de [[poliéster]], qu'utilicen los militares y fabricantes deportivos d'alta teunoloxía por cuenta de la so transpirabilidad y propiedaes absorbentes de mugor. Depués xunieron a la malla pieces moldiaes d'[[uretano]] flexible, pa formar el recubrimientu xeneral de l'armadura corporal. Asitiaron paneles de fibra de carbonu adientro de les seiciones de piernes, pechu y abdome. Esculpieron la mázcara a partir d'un molde de la cara y cabeza de Bale por qu'encaxara a la perfeición pal actor. El traxe nun sufrió cambeos dende ''The Dark Knight''.<ref name="ProductionNotes"/>
Al crear el [[catsuit|traxe]] de Selina Kyle, usaron dos capes de material, cola capa de fuera fecha de [[spandex]] recubiertu de [[poliuretano]], con un patrón hexagonal en relieve. El traxe tamién consistió de guantes hasta'l coldu, una petrina de ferramientes, y botes altes con tacones d'aguya.<ref name="ProductionNotes"/>
==== Diseñu de producción ====
L'[[arte de conceutu artista de conceutu]] Tully Summers comentó sobre l'estilu de [[cinematografía]] cuando se-y preguntar sobre la diferencia ente los sos diseños pa esta película y los diseños falambaldres pa ''[[Men in Black III]]'': «La diferencia pa mi foi l'estilu visual de Christopher Nolan. Una de les coses que fai a les sos películes de Batman tan curioses ye'l so tonu de verosimilitud. De cutiu va preferir un diseñu crudo y puerco sobre unu que sía bien elegante y con llindu diseñu de productu. Ye como una estética militar práutica. Les coses facer pa funcionar, non pa impresionar a los compradores. ''The Dark Knight Rises'' ye una película bélica.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.comicbookmovie.com/fansites/nailbiter111/news/?a=54633|títulu=Concept Artist Tully Summers Calls ''The Dark Knight Rises'', "A War Film"|editorial=ComicBookMovie|fecha=13 de febreru de 2012 |fechaaccesu=29 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La productora Emma Thomas dixo qu'esta película de Batman tien una estética visual distinta a la de les primeres dos de Nolan, esplicando que se supón que ye iviernu en Gótica, de cuenta que ende va da-y un aspeutu totalmente distintu a la película.»<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/emma-thomas-the-dark-knight-rises-interview/168883/|títulu=Producer Emma Thomas Talks Drawing from Comic Books, Bane, IMAX and Much More on the Set of ''The Dark Knight''|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=27 de mayu de 2012 |fechaaccesu=30 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
La cinta introduz un vehículu que compararon col [[Batiavión]], moteyáu «l'Esperteyu». Nathan Crowley encetó'l diseñu de l'aeronave como si fuera un proyeutu militar real, enfatizando la necesidá de que «encaxe na mesma familia» que l'Acróbata y la [[Batimoto]]. La versión final del Esperteyu toma los sos detalles de diseñu del [[Harrier]], el [[Bell-Boeing V-22 Osprey]] y el [[Boeing AH-64 Apache]].<ref name="ProductionNotes"/> Chris Corbould afirmó que'l tamañu y la forma de la nave presentaron un gran desafíu pal rodaxe dau l'énfasis de Nolan en cuanto efeutos práuticos en cuenta d'[[imáxenes xeneraes por ordenador]]. Pa faer que l'Esperteyu «volara», sostener de diverses maneres con alambres, suspendíu de grúes y helicópteros, y montáu nun vehículu especialmente diseñáu con controles hidráulicos p'asemeyar movimientu.<ref name="ProductionNotes"/><ref>{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/articles/1669053/dark-knight-rises-batwing-photos.jhtml|títulu='''Dark Knight Rises''': Batwing First Look!|apellíu=Ditzian|nome=Eric|axencia=MTV|fecha=15 d'agostu de 2011|fechaaccesu=20 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923092016/http://www.mtv.com/news/articles/1669053/dark-knight-rises-batwing-photos.jhtml|archivedate=2011-09-23}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.superherohype.com/news/171133-new-images-of-the-bat-in-the-dark-knight-rises|títulu=New Images of The Bat in ''The Dark Knight Rises''|editorial=SuperHeroHype|fecha=14 de xunu de 2012 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Al diseñar el set de la Baticueva, Crowley y el so compañeru diseñador de producción Kevin Kavanaugh dieron cola idea d'anubrir el llugar y que l'equipamientu de Batman, el Batitraje y una supercomputadora alzar de l'agua.<ref name="ProductionNotes"/> Diseñaron otru set en Cardington como una prisión soterraña», un llaberintu forgáu de celdes de piedra nun vastu abismu con un pozu vertical de {{convertir|120|pie|m|0}} escontra la superficie. Los esteriores enriba de la prisión rodar en Jodhpur, India, escoyida debíu al «lúgubre paisaxe sumáu al ablayamientu».<ref name="ProductionNotes"/>
=== Música ===
{{AP|The Dark Knight Rises (banda sonora)}}
Nuna entrevista n'ochobre de 2010, el compositor [[Hans Zimmer]] confirmó que tornaría pa orquestar ''The Dark Knight Rises''. [[James Newton Howard]] recibió la ufierta de tornar y componer la banda sonora con Zimmer como fixera pa les dos filmes anteriores, pero escoyó nun faelo por cuenta de que notó que la química establecida ente Zimmer y Nolan mientres la realización de ''[[Inception]]'' facer paecer como'l terceru en discordia».<ref>{{cita noticia|url=http://thefilmstage.com/news/james-newton-howard-passes-on-dark-knight-rises-cliff-martinez-scoring-winding-refns-only-god-forgives/ |títulu=James Newton Howard Passes on '''Dark Knight Rises'''; Cliff Martinez Scoring Winding Refn's '''Only God Forgives'''|apellíu=Newman|nome=Nick|obra=The Film Stage|fecha=18 de xineru de 2012 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Zimmer incluyó dellos apuntes de les bandes sonores anteriores, pero esplicó que quixo dir nuna «direición dafechu distinta» pa la tema de Bane. Mientres la tema qu'acompaña a Selina Kyle ye deliberadamente ambiguu, compunxo'l filo musical que toma tola triloxía puramente pa Bruce Wayne.<ref name="ProductionNotes"/>
La película cunta con una frecuente cantarada [[árabe marroquín]] de la frase ''deshi basara'' (trescripción apropiada: ''teeshi basra'', {{lang-ar|تيجي بسرعة}}), que se traduz como «xube» (lliteralmente: «ven llueu»).<ref>{{cita noticia|url=http://splashpage.mtv.com/2012/07/25/dark-knight-rises-hans-zimmer-chanting/|títulu='''Dark Knight Rises''' Chant Rooted In Real Language, Hans Zimmer Says|apellíu=Warner|nome=Kara|axencia=MTV|fecha=25 de xunetu de 2012|fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150913104328/http://splashpage.mtv.com/2012/07/25/dark-knight-rises-hans-zimmer-chanting/|archivedate=2015-09-13}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.cinemablend.com/new/Part-Dark-Knight-Rises-Score-By-Recording-Yourself-Chanting-27748.html |títulu=Be Part of ''The Dark Knight Rises'' Score By Recording Yourself Chanting|apellíu=Eisenberg|nome=Eric|editorial=CinemaBlend|fecha=4 de payares de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> En payares de 2011, Zimmer [[crowdsourcing|usó]] grabaciones d'audiu d'ensames en llinia de la cantarada pa usales na banda sonora de la cinta.<ref>{{cita web |url=http://www.hollywood.com/movies/hans-zimmer-wants-your-voice-for-the-dark-knight-rises-soundtrack-57308607/|títulu=Hans Zimmer Wants Your Voice for the '''Dark Knight Rises''' Soundtrack|apellíu=Patches|nome=Matt|obra=Hollywood|fecha=4 de payares de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.ujam.com/campaigns/darkknightrises/introduction|títulu=Deh-Shay Deh-Shay Bah-Sah-Rah!|editorial=[[Warner Brothers]]|fecha=4 de payares de 2011|fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111111070417/http://www.ujam.com/campaigns/darkknightrises/introduction|fechaarchivu=2011-11-11}}</ref> Cuando-y pidieron aclaraciones sobre la cantarada, el compositor dixo que se convirtió en daqué bien complicáu porque yo quería cientos de miles de voces, y nun ye tan fácil llograr cientos de miles de voces. Asina que tuiteamos y publicamos na Internet, buscando xente que quixera ser parte d'eso. Paecía daqué interesante. Creemos esti mundu, nestes últimes dos películes, y de dalguna manera creo que l'audiencia y los fanes fueron parte d'esti mundu. Sí los tenemos en mente.»<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/hans-zimmer-dark-knight-rises-interview/130271/|títulu=Composer Hans Zimmer Talks About Crowd Sourcing Chants for the Score of ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Radish|nome=Christina|obra=Collider|fecha=4 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=1 de setiembre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
== Comercialización ==
El sitiu oficial llanzar en mayu de 2011, presentando una campaña de comercialización viral similar a la qu'usaren pa promover ''The Dark Knight''. El sitiu web tresmitía un archivu d'audiu cifráu que los usuarios describieron como una cantarada, y descifrar na etiqueta de [[Twitter]] «''#TheFireRises''». Warner Bros. quitó un píxel de la páxina web por cada tuit usando la etiqueta. El sitiu reveló la primer imaxe oficial de Bane.<ref>{{cita web |url=http://www.slashfilm.com/first-look-tom-hardy-as-bane-from-the-dark-knight-rises/|títulu=First Look: Tom Hardy As Bane From '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Lussier|nome=Germain|editorial=/Film|fecha=20 de mayu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
En xunetu de 2011, un teaser espublizóse n'internet enantes del so estrenu oficial con ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'',<ref name="Davis">{{cita noticia|url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2011/07/13/trailer_forthe_dark_knight_rises_leaks_online.html |títulu=Trailer for ''The Dark Knight Rises'' Leaks Online|apellíu=Davis|nome=Stephen|obra=Slate|fecha=13 de xunetu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y l'estudiu llanzar trés díes depués. Recibió respuestes mistes; Stephen Spencer Davis de ''Slate'' escribió que promocionó la película con ésitu,<ref name="Davis" /> mientres Kofi Outlaw de ScreenRant amosó decepción, afirmando que foi más un tráiler d'anunciu» qu'un teaser tráiler real. Outlaw criticó la calidá, escribiendo qu'una escena del Comisionado Gordon nuna cama d'hospital yera demasiáu dramática, tenía diálogu «sobreactuado», y yera malo d'entender por cuenta de la respiración dificultosa del policía. Según él, tomar alloñada de Ciudá Gótica tenía probes imáxenes creaes por ordenador y remembraba demasiáu al anunciu de ''Inception''.<ref>{{cita web |url=http://screenrant.com/the-dark-knight-rises-trailer-kofi-124069/|títulu=The Official '''Dark Knight Rises''' Teaser Trailer Is Finally Here!|apellíu=Outlaw|nome=Kofi|editorial=ScreenRant|fecha=18 de xunetu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El tráiler de cine penerar en llinia, al igual que'l teaser, antes d'estrenase la selmana siguiente xunto coles funciones de ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]''.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-trailer-hobbit-trailer-sherlock-holmes/|títulu=New ''The Dark Knight Rises'' Trailer and Possibly a ''Hobbit'' Teaser Attached to ''Sherlock Holmes 2''|apellíu=Trumbore|nome=Dave|obra=Collider|fecha=20 de payares de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ibtimes.com/dark-knight-rises-official-trailer-leaked-watch-here-now-video-384744|títulu='''Dark Knight Rises''' Official Trailer Leaked, Watch Here Now [VIDEO]|apellíu=Sieczkowski|nome=Caven|periódicu=International Business Times|fecha=18 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/celebritology/post/the-dark-knight-rises-trailer-released-batten-down-the-hatches-video/2011/12/19/gIQABwHw4O_blogue.html|títulu='''The Dark Knight Rises''' trailer released: Batten down the hatches (video)|apellíu=Hughes|nome=Sarah Anne|apellíu2=Chaney|nome2=Jen|periódicu=[[The Washington Post]]|fecha=19 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Los críticos notaron les fonderaes polítiques con diálogu antemanando la tema de la [[desigualdá d'ingresu]]s y una campaña de «ocupar Gótica» dientro del mundu de la historia.<ref>{{cita noticia|url=http://blogs.wsj.com/economics/2011/12/19/occupy-gotham-dark-knight-rises-trailer-suggests-inequality-theme-in-batman/|títulu=Occupy Gotham? ''Dark Knight Rises'' Trailer Suggests Inequality Theme in Batman|apellíu=Dougherty|nome=Conor|periódicu=[[The Wall Street Journal]]|fecha=19 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2011/12/19/the-dark-knight-rises-trailer-explosive-scary-political|títulu='''The Dark Knight Rises''' trailer: Explosive. Scary. Political?|apellíu=Jensen|nome=Jeff|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620054022/http://ew.com/article/2011/12/19/the-dark-knight-rises-trailer-explosive-scary-political/|archivedate=2017-06-20|fechaaccesu=2017-12-29}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://news.nationalpost.com/arts/trailer-the-dark-knight-rises|títulu=Trailer: ''The Dark Knight Rises''|apellíu=Bawagan|nome=Juanita|periódicu=[[National Post]]|fecha=19 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=1 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Recibiendo más de 12.5 millones de visites nes primeres 24 hores dempués del so estrenu, el tráiler rompió'l récor de más descargues combinaes d'[[iTunes]], superando a ''[[The Avengers (película de 2012)|The Avengers]]''.<ref>{{cita noticia|url=http://herocomplex.latimes.com/uncategorized/dark-knight-rises-trailer-smashes-itunes-record/|títulu='''Dark Knight Rises''' trailer smashes iTunes record|apellíu=Boucher|nome=Geoff|periódicu=Los Angeles Times|fecha=23 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, el segundu tráiler de ''The Avengers'' volvió romper el récor con 13.7 millones descargues.<ref>{{cita noticia|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/movies/avengers-trailer-sets-itunes-24-hour-viewing-record-besting-dark-knight-rises-article-1.1032099?localLinksEnabled=false|títulu='''The Avengers''' trailer sets iTunes 24-hour viewing record, besting '''The Dark Knight Rises'''|apellíu=Sacks|nome=Ethan|periódicu=[[Daily News]]|fecha=2 de marzu de 2012|allugamientu=Nueva York |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Warner Bros. asitió un segundu tráiler de ''The Dark Knight Rises'' en funciones de felicidá otra película. Un executivu desconocíu» de WB esclarió que «Vemos esti allugamientu como una bona decisión estratéxica. Siempres queremos que los nuesos tráilers sían vistos con películes que la xente quiera ver; ¡y muncha xente va dir a ''The Avengers''!» L'executivu tamién comentó que'l tráiler «va aprovir la meyor esposición posible pa ''{{abbr|TDKR|The Dark Knight Rises}}''.»<ref>{{cita web|url=http://www.digitaltrends.com/movies/warner-bros-attaches-third-dark-knight-rises-trailer-to-the-avengers/|títulu=Warner Bros. attaches third ''Dark Knight Rises'' trailer to ''The Avengers''|apellíu=Cavalli|nome=Earnest|obra=Dixital Trends|fecha=23 d'abril de 2012|fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120919094754/http://www.digitaltrends.com/movies/warner-bros-attaches-third-dark-knight-rises-trailer-to-the-avengers/|fechaarchivu=2012-09-19}}</ref> Warner Bros. llanzó'l tráiler en llinia'l 30 d'abril de 2012, aproximao cuatro díes primero que lo asitiaren nes funciones de ''The Avengers''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.webpronews.com/the-dark-knight-rises-trailer-3-arrives-online-2012-05/|títulu=''The Dark Knight Rises'' trailer #3 arrives online|obra=WebProNews|fecha=1 de mayu de 2012|fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222122023/http://www.webpronews.com/the-dark-knight-rises-trailer-3-arrives-online-2012-05/|archivedate=2015-12-22}}</ref>
[[Ficheru:Batsignal at Highmark building.jpg|220px|thumb|La [[Batiseñal]] proyeutada sobre Fifth Avenue Place mientres el rodaxe en [[Pittsburgh]]|left]]Siguiendo con un métodu usáu con ''The Dark Knight'', nel cual la secuencia d'apertura de la película apaeció en funciones IMAX de ''[[I Am Legend (película)|I Am Legend]]'' siete meses antes del estrenu,<ref name="opening">{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/1575671/dark-knight-opening-scenes-reveal-radical-new-joker/|títulu='''Dark Knight''' Opening Scenes Reveal 'Radical' New Joker|apellíu=Horowitz|nome=Josh|axencia=MTV|fecha=3 d'avientu de 2007|fechaaccesu=11 de setiembre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170708090137/http://www.mtv.com/news/1575671/dark-knight-opening-scenes-reveal-radical-new-joker/|archivedate=2017-07-08}}</ref> un prólogu de seis minutos de ''The Dark Knight Rises'' tuvo xunto con funciones IMAX de ''[[Mission: Impossible - Ghost Protocol]]'', otra vegada aproximao siete meses antes del estrenu.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-mission-impossible-4-imax/122237/|títulu=''The Dark Knight Rises'' Prologue Will Only Be Shown on 70mm IMAX Screens|apellíu=Chitwood|nome=Adam|obra=Collider|fecha=24 d'ochobre de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La reacción al prólogu foi positiva,<ref name="MarketingProlog1">{{cita noticia|url=http://au.ign.com/articles/2011/12/09/weve-seen-banes-introduction|títulu=We've seen Bane's introduction!|apellíu=Vejvoda|nome=Jim|axencia=IGN|fecha=8 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/dark-knight-rises-imax-prologue-recap/|títulu=''The Dark Knight Rises'' IMAX Prologue World Premieres in Hollywood; Video Blogue Recap and 10 Things to Know (Spoiler Free)|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=8 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2011/12/09/batman-s-new-nemesis-the-muscle-bound-bane-revealed.html|títulu=Batman's New Nemesis, the Muscle-Bound Bane, Revealed|apellíu=Lee|nome=Chris|periódicu=The Daily Beast|axencia=The Newsweek Daily Beast Company|fecha=9 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> con un críticu comentando que «yá naide llogra faer una película nesti tipu d'escala. Sacante Christopher Nolan,» anque delles reseñes sorrayaron la manera en que dellos críticos atoparon el diálogu de Tom Hardy malo d'entender.<ref>{{cita web |url=http://whatculture.com/filme/the-dark-knight-rises-prologue-reaction-whats-with-banes-voice.php|títulu=''The Dark Knight Rises'' Prologue Reaction – What's With Bane's Voice?|apellíu=Holmes|nome=Matt|obra=What Culture|fecha=9 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Al encetar la cuestión nuna entrevista con ''[[Entertainment Weekly]]'', Nolan dixo: «Pienso que cuando la xente vea la película, les coses van entrar en focu. Bane ye bien complexu ya interesante, y cuando la xente vea la película terminada, va entretenese enforma con él.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/01/11/this-weeks-cover-dark-knight-rises-forecast-2012|títulu=This Week's Cover: Our 2012 Forecast issue takes you to the set of '''The Dark Knight Rises'''|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Les campañes de comercialización viral pa la película siguieron cuando les compañíes ''[[Empire (revista)|Empire]]'' y ''[[Wired]]'' recibieron «documentos de la CIA» sobre un «Dr. Leonid Pavel», cola so ficha policial coneutada al actor Alon Abutbul. Acordies con el primer documentu, Pavel yera un [[físicu nuclear]] rusu sumíu, mientres el segundu documentu paecía ser una trescripción editada d'un discutiniu sobre la entrega del Dr. Pavel a la CIA ente separatistes xeorxanos, pero cola mayoría de la conversación censurada.<ref name="Marketing2" /> Depués amosóse que yeren elementos de la trama del prólogu de seis minutos.<ref name="MarketingProlog1" /> La cuenta oficial de Twitter más tarde enllazó a otru documentu censuráu, esta vegada en referencia a la «Operation Early Bird». Afayóse un sitiu web del mesmu nome, revelando una cuenta regresiva. Cuando esta terminó, la páxina presentó un mapa con tolos cines disponibles que proyeutaríen el prólogu de la película antes del so estrenu.<ref>{{cita web |url=http://www.slashfilm.com/dark-knight-rises-viral-continues-friday-operation-early-bird/|títulu='''Dark Knight Rises''' Viral Continues Friday With 'Operation Early Bird'|apellíu=Lussier|nome=Germain|editorial=/Film|fecha=8 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://spinoff.comicbookresources.com/2011/12/09/operation-early-bird-continues-dark-knight-rises-viral-campaign/|títulu=Operation Early Bird Continues ''Dark Knight Rises'' Viral Campaign|apellíu=Dietsch|nome=TJ|obra=Comic Book Resources|fecha=9 d'avientu de 2011|fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304002820/http://spinoff.comicbookresources.com/2011/12/09/operation-early-bird-continues-dark-knight-rises-viral-campaign/|fechaarchivu=2016-03-04}}</ref> Dellos sitios web recibieron un paquete qu'incluyía un mapa cilíndricu de «zones d'ataques» y una [[camiseta]] de «''fire rises''» —{{ fueu xube}}—.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/the-dark-knight-rises-viral-bane-shirt-cylinder-map/132574/|títulu=''The Dark Knight Rises'' Viral Campaign Continues with Bane T-Shirt and Cylinder Map [Updated]|apellíu=Goldberg|nome=Mat|obra=Collider|fecha=15 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> N'abril de 2012, el sitiu oficial de la película actualizar con un informe» d'un sospechosu llamáu «John Doe», tamién conocíu como «Batman» pa un arrestu, con una llista de delles acusaciones. La premisa de la campaña empieza cuando l'alcalde de Ciudá Gótica «intensifica» l'esfuerciu pa prindar a Batman y a cualesquier que sofite'l so regresu en preparación pal próximu «Día de Harvey Dent». El sitiu tamién inclúi una llista estensa d'allugamientos reales onde s'alcuentren «grafitis rellacionaos al movimientu que sofita'l regresu del vixilante». Por cada tuit d'un allugamientu específicu marcada na llista, llanzábase un fotograma del segundu tráiler de la película nun sitiu web separáu.<ref>{{cita noticia|url=http://www.mtv.com/news/articles/1684132/dark-knight-rises-trailer-viral-campaign.jhtml|títulu='''Dark Knight Rises''' Viral Campaign To Unveil New Trailer|apellíu=Sullivan|nome=Kevin P.|axencia=MTV|fecha=30 d'abril de 2012|fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131111023347/http://www.mtv.com/news/articles/1684132/dark-knight-rises-trailer-viral-campaign.jhtml|archivedate=2013-11-11}}</ref>
En xineru de 2012, seis meses antes del estrenu de la película, salieron a la venta entraes pa funciones IMAX de medianueche en Nueva York, San Francisco y Los Angeles, y escosáronse darréu. Les entraes adquiríes apaecieron en venta en llinia a más de 100 dólares, comparáu col preciu orixinal de 17.50 dólares.<ref>{{cita web |url=http://www.musicrooms.net/movies/44664-batman-dark-knight-rises-tickets-sell-out-six-months-before-release.html|títulu=''Batman: Dark Knight Rises'' tickets sell out six months before release|apellíu=Lund|nome=Anthony|obra=Music Rooms|fecha=18 de xineru de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120120004021/http://www.musicrooms.net/movies/44664-batman-dark-knight-rises-tickets-sell-out-six-months-before-release.html |fechaarchivu=20 de xineru de 2012 |fechaaccesu=2 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Ficheru:2012 British GP - Lotus.jpg|220px|thumb|L'equipu de Fórmula 1 [[Lotus F1]] usó una llibrea especial pa promover ''The Dark Knight Rises'' nel [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2012]]]]
Na American International Toy Fair, [[Mattel]] presentó figures de Batman, Bane, Gatúbela y l'aeronave de Batman, l'Esperteyu. Tamién les llanzó na llinia «''Movie Masters''», con presentaciones más detallaes y articulaes, y versiones Quiktek con accesorios intercambiables. [[LEGO|Lego]] llanzó sets de construcción y minifiguras basaes na película ya incorporando otros personaxes de DC Comics. Amás, Funko llanzó una serie de [[peluche]]s, Mezco Toys unes figures de vinilu, y Hornby l'Acróbata de Batman.<ref>{{cita noticia|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/comics/story/2012-02-01/Dark-Knight-Rises-Batman-movie-toys/52906568/1|títulu=The Dark Knight rises at Toy Fair with new movie figures|apellíu=Truitt |nome=Brian|periódicu=[[USA Today]]|fecha=10 de febreru de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Ente otros socios atópense Jakks Pacific, que creó novedoses figures y peluches a gran escala,<ref>{{cita noticia|url=http://www.sfvbj.com/news/2012/feb/20/warner-bros-jakks-deal-toy-line/|títulu=Warner Bros., JAKKS in Deal for Toy Line|apellíu=Madler|nome=Mark R.|periódico=San Fernando Valley Business Journal|fecha=20 de febreru de 2012|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628110558/http://www.sfvbj.com/news/2012/feb/20/warner-bros-jakks-deal-toy-line/|archivedate=2013-06-28}}</ref> y PPW Yoys, que creó un [[Mr. Potato Head]] con tema del superhéroe.<ref>{{cita noticia|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/comics/story/2012-02-12/Batman-Superman-Potato-Head-toys/53058490/1|títulu=Super spuds: DC Comics heroes get Mr. Potato Head treatment|apellíu=Truitt |nome=Brian|periódicu=USA Today|fecha=12 de febreru de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién se producieron dellos artículos de vistimienta como zapatos, camisetes, sombreros y billeteres.<ref>{{cita noticia|url=http://collider.com/bane-parole-all-stars-dark-knight-rises-sneakers/152817/|títulu=WonderCon 2012: New Merchandise from ''The Dark Knight Rises'' Includes T-Shirts and Bane Parole All Stars|apellíu=Weintraub|nome=Steve|obra=Collider|fecha=16 de marzu de 2012|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Llanzóse un videoxuegu del mesmu nome'l mesmu día del estrenu de la película pa dispositivos [[Android]] y [[iOS]] pa promocionala. El xuegu cunta con un [[videoxuegu de mundu abiertu|mundu abiertu]] con focu principal nel combate y el sigilo. El sistema de combate del xuegu inspirar en [[Batman: Arkham Asylum|''Arkham Asylum'']] y [[Batman: Arkham City|''Arkham City'']]. Trescurre en Ciudá Gótica, con una trama daqué similar pero significativamente distintu a la película. [[IGN (sitiu web)|IGN]] dio-y un puntaje mediocre de 5.5/10.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2012/08/11/the-dark-knight-rises-ios-review|títulu=''The Dark Knight Rises'' iOS review|apellíu=Davis|nome=Justin|axencia=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=10 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Greg Cox escribió una [[novelización]], que Titan Books publicó xunto cola película'l 24 de xunetu de 2012.<ref>{{cita web|url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=38201|títulu=Titan Books to publish “''The Dark Knight Rises''” novelization|obra=Comic Book Resources|fecha=16 d'abril de 2012|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081026235244/http://www.comicbookresources.com/?page=article|fechaarchivu=2008-10-26}}</ref>
Warner Bros. acomuñóse con [[Mountain Dew]] pa faer una promoción cruciada qu'incluyía un esquema de pintura especial nel [[Chevrolet Impala]] númberu 88, propiedá de [[Hendrick Motorsports]] y conducíu por [[Dale Earnhardt Jr.]] na [[Copa NASCAR]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.fastcocreate.com/1680783/mountain-dew-delves-deep-into-gotham-city-with-vast-dark-knight-cross-promotion|títulu=Mountain Dew delves deep into Gotham City with vast “''Dark Knight''” cross-promotion|apellíu=Fera|nome=Rai Ann|obra=Fast Company |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 17 de xunu de 2012, l'autu ganó'l 2012 Quicken Loans 400 na [[Michigan International Speedway]].<ref>{{cita web |url=http://www.nascar.com/news/120617/dearnhardtjr-wins-michigan/index.html|títulu=The drought is over! Junior back in Victory Lane|obra=[[NASCAR]]|fecha=19 de xunu de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120619190008/http://www.nascar.com/news/120617/dearnhardtjr-wins-michigan/index.html |fechaarchivu=19 de xunu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 4 de xunetu, l'estudiu robló un alcuerdu col equipu de [[Fórmula 1]] [[Lotus F1]] por que los logos de la película apaecieren nos [[Lotus E20]] que [[Kimi Räikkönen]] y [[Romain Grosjean]] conducíen nel [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2012]].<ref>{{cita web |url=http://www.autosport.com/news/grapevine.php/id/100909|títulu=Lotus to join forces with ''The Dark Knight Rises'' for the upcoming British Grand Prix|obra=AutoSport|fecha=4 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Los corredores terminaron la carrera en quintu y sestu puestu, respeutivamente.<ref>{{cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/101064|títulu=Mark Webber charges to superb British Grand Prix victory|apellíu=Beer|nome=Matt|obra=AutoSport|fecha=8 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Warner Bros. primeramente siguiera una promoción similar nel [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2008]], cuando l'agora non producíu [[Toyota F1]] llevaba una insinia pa promover a ''The Dark Knight''.<ref>{{cita web |url=http://www.itv-f1.com/news_article.aspx?id=43173|títulu=Toyota brings Batman to Silverstone|obra=ITV-F1|fecha=1 de xunetu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080704013043/http://www.itv-f1.com/news_article.aspx?id=43173 |fechaarchivu=4 de xunetu de 2008 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Publicáronse dos cómics dixitales titulaos ''Batman Origins''<ref>{{cita web|url=http://wmpoweruser.com/nokia-releases-batman-origins-comic-app-for-lumia-windows-phone-devices/|títulu=Nokia Releases ''Batman Origins'' Comic App For Lumia Windows Phone Devices|obra=WMPoweruser|fecha=5 de xunetu de 2012|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160131231142/http://wmpoweruser.com/nokia-releases-batman-origins-comic-app-for-lumia-windows-phone-devices/|fechaarchivu=2016-01-31}}</ref> y ''The Dark Knight: Prologue''<ref>{{cita web |url=http://www.windowscentral.com/nokia-releases-dark-knight-prologue-app-lumia-phones |títulu=Nokia releases ''The Dark Knight Rises: Prologue'' app for Lumia phones|apellíu=Rubino |nome=Daniel|obra=[[Windows|Windows Central]]|fecha=20 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> puramente pa dispositivos [[Nokia Lumia]]. Tamién se llanzó una aplicación especial de la película, con tráilers, [[fondos de pantalla]], horarios y trivias de Batman.<ref>{{cita web |url=http://www.windowscentral.com/dark-knight-rises-now-available-lumia-windows-phones|títulu=''The Dark Knight Rises'' now available for Lumia Windows Phones|apellíu=Edmonds|nome=Rich|obra=Windows Central|fecha=2 de xunu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Amás, salieron a la venta ediciones llindaes de los [[Nokia Lumia 710|Lumia 710]], [[Nokia Lumia 800|Lumia 800]] y [[Nokia Lumia 900|Lumia 900]] con un logo de Batman grabáu con láser.<ref>{{cita web |url=http://gadgets.ndtv.com/mobiles/news/okia-lumia-800-the-dark-knight-rises-limited-edition-debúes-in-india-240307 |títulu=Nokia Lumia 800 ''The Dark Knight Rises'' limited edition debúes in India|apellíu=Shukla|nome=Gaurav|obra=Gadgets360|fecha=6 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.gsmarena.com/the_dark_knight_rises_lumia_710_announced_for_tmobile-news-4414.php|títulu=''The Dark Knight Rises'' Lumia 710 announced for T-Mobile|obra=GSMArena|fecha=20 de xunu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.phones4o.co.uk/nokia/lumia-900/the-dark-knight-rises-limited-edition/ |títulu=Nokia Lumia 900 - ''The Dark Knight Rises'' Limited Edition|obra=Phones 4o|fecha=13 de marzu de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120530194524/http://www.phones4o.co.uk/nokia/lumia-900/the-dark-knight-rises-limited-edition/ |fechaarchivu=30 de mayu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
== Masacre n'Aurora, Coloriáu ==
{{AP|Masacre d'Aurora de 2012}}
{{caxa de cita|Yo nun presumiría saber nada de les víctimes del tirotéu amás de que taben ellí anueche pa ver una película. Creo que les películes son una de les grandes formes d'arte d'Estaos Xuníos y la esperiencia compartida de ver qu'una historia desenvolver en pantalla ye un pasatiempu importante y allegre. La sala de cine ye'l mio llar, y la idea de que daquién violara esi llugar inocente y esperanzador d'una manera tan insoportablemente selvaxe ye devastador pa mi.|Reacción del direutor Christopher Nolan ante la masacre nel cine d'[[Aurora (Coloráu)|Aurora, Coloriáu]].<ref name="Nolan shooting reaction"/>|anchu=25em|alliniación=esquierda}}
El 20 de xunetu de 2012, mientres una función de medianueche de ''The Dark Knight Rises'' nel cine Century 16 n'[[Aurora (Coloráu)|Aurora, Coloriáu]], un home armáu usando una [[mázcara de gas]] abrió fueu dientro de la sala de cine,<ref>{{cita noticia|url=http://www.heraldsun.com.au/news/world/mass-shooting-at-batman-premiere-in-coloriáu/story-fnd134gw-1226431167005|títulu=Mass shooting at ''Batman'' premiere in Coloriáu|periódicu=Herald Sun|axencia=[[News Corporation]]|fecha=22 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> matando a 12 persones y mancando a otres 58.<ref>{{cita noticia|url=http://www.foxnews.com/us/2012/07/20/deadly-shooting-coloriáu-movie-theater-dark-knight-rises/|títulu=At least 12 dead, 59 injured in Coloriáu theater shooting during '''Dark Knight Rises'''|obra=[[Fox News]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.9news.com/news/article/278707/71/Shooting-at-Aurora-movie-theater|títulu=Suspect named James Holmes in custody, 12 dead in Aurora movie theater shooting, 58 wounded|obra=9News|fecha=22 de xunetu de 2012|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://archive.today/20121206023540/http://www.9news.com/news/article/278707/71/Shooting-at-Aurora-movie-theater|fechaarchivu=6 d'avientu de 2012|archiveurl=https://archive.today/20121206023540/http://www.9news.com/news/article/278707/71/Shooting-at-Aurora-movie-theater|archivedate=2012-12-06}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.foxnews.com/us/2013/01/10/officials-release-complete-list-injured-victims-in-aurora-massacre/|títulu=Officials release complete list of injured victims in Aurora massacre|obra=Fox News|fecha=10 de xineru de 2013 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130112001817/http://www.foxnews.com/us/2013/01/10/officials-release-complete-list-injured-victims-in-aurora-massacre/ |fechaarchivu=12 de xineru de 2013 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La policía, como respuesta al tirotéu, aprehendió a un sospechosu al que depués identificaron como [[James Eagan Holmes]], de 24 años,<ref>{{cita noticia|url=http://abcnews.go.com/Blotter/aurora-dark-knight-shooting-suspect-identified-james-holmes/story?id=16818889 |títulu=Aurora Suspect James Holmes' Mother: 'You Have the Right Person'|apellíu=Mosk|nome=Matthew|apellíu2=Ross|nome2=Brian|apellíu3=Thomas |nome3=Pierre|apellíu4=Esposito|nome4=Richard|apellíu5=Chuchmach|nome5=Megan|obra=[[ABC News]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> poco dempués de llegar a la escena del crime.<ref>{{cita noticia|url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/shooting-injures-40-at-batman-screening/story-y6frg6so-1226431176128|títulu=Gunman kills 12 at US ''Batman'' premiere|periódicu=[[The Australian]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Los informes iniciales afirmaben que Holmes identificóse como «el [[Joker]]» al momentu del so arrestu.<ref>{{cita noticia|url=http://www.theage.com.au/world/im-the-joker-shooting-suspect-tells-police-20120720-22gdl|títulu='I'm the Joker': shooting suspect tells police|periódicu=The Age|axencia=[[Fairfax Media]]|fecha=21 de xunetu de 2012|cita=Cuando arrestaron a Holmes fuera del cine, díxo-y a la policía: “Soi'l Joker.” Ray Kelly, el comisionado de la policía de Nueva York, que los sos colegues caltener al tantu en Coloráu, dixo: “Claramente paez un individuu trastornado. Pintóse'l pelo de colloráu, dixo que yera'l Joker, obviamente l'enemigu de Batman.” |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.news.com.au/tablet/killed-at-cinema-in-coloriáu/story-fnejlrpu-1226431482261|títulu=12 killed at cinema in Coloriáu|obra=News.com.au|fecha=21 de xunetu de 2012|cita=En Nueva York, el Comisionado Raymond Kelly dixo: “Claramente paez un individuu trastornado. Pintóse'l pelo de colloráu. Dixo que yera'l Joker, obviamente l'enemigu de Batman.” |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La policía depués retiró esta aclamación.<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=HcCZSkydtaE |títulu=James Holmes Said He Was the Joker -Turns out, Not True - Yes on the Hair, Non On the Utterance|obra=HistoricalRecordsVLT|editorial=[[YouTube]]|fecha=12 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
[[Ficheru:The Century 16 theater in Aurora CO - Shooting location.jpg|220px|right|thumb|Cine onde se desenvolvió masacre en plenu estrenu.]]
[[Warner Bros.]] atayó los preestrenos de ''The Dark Knight Rises'' en París, Méxicu y Xapón,<ref>{{cita noticia|url=http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/20/12855087-dark-knight-rises-paris-premiere-scrapped-following-us-shootings?lite|títulu='''Dark Knight Rises''' Paris premiere scrapped following U.S. shootings|apellíu=Leffler|nome=Rebecca|obra=[[NBC News]]|fecha=20 de xunetu de 2012|fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195834/http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/20/12855087-dark-knight-rises-paris-premiere-scrapped-following-us-shootings?lite|archivedate=2016-03-04}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/07/21/warner-bros-cancels-dark-knight-rises-premieres-mexico-and-japan|títulu=Warner Bros. cancels '''Dark Knight Rises''' premieres in Mexico and Japan|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=21 de xunetu de 2012|fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723003559/http://www.ew.com/article/2012/07/21/warner-bros-cancels-dark-knight-rises-premieres-mexico-and-japan/|archivedate=2018-07-23}}</ref> y suspendió la campaña de comercialización de la película en Finlandia.<ref>{{cita noticia|url=http://yle.fi/uutiset/batman-elokuvan_markkinointikampanja_hyllytettiin_suomessa/6225061|títulu=Batman-elokuvan nettikampanja keskeytettiin Suomessa|apellíu=Blencowe|nome=Annette|obra=Yle|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=finés}}</ref> Delles cadenes televisives tamién suspendieron los anuncios de la película nos Estaos Xuníos.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2012/07/dark-knight-rises-tv-ads-pulled-networks-shooting-304533/|títulu=Networks, Not Warner Bros, Pulled '''The Dark Knight Rises''' TV Ads|apellíu=Patten|nome=Dominic|obra=[[Deadline]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién quitaron el tráiler de ''[[Gangster Squad]]'', otra película de Warner Bros. incluyida na función de ''The Dark Knight Rises'', yá que contién una escena qu'amuesa a gánsters disparando [[subfusil|subametralladoras]] a cinéfilos al traviés de la pantalla, similar a la masacre n'Aurora.<ref>{{cita web|url=http://www.wordandfilm.com/2012/07/warner-brothers-pulls-gangster-squad-trailer-schedules-emergency-reshoots/|títulu=Warner Brothers Pulls '''Gangster Squad''' Trailer, Schedules Emergency Reshoots|apellíu=Blunt|nome=Tom|obra=Word & Film|fecha=24 de xunetu de 2012|fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120727173138/http://www.wordandfilm.com/2012/07/warner-brothers-pulls-gangster-squad-trailer-schedules-emergency-reshoots/|fechaarchivu=2012-07-27}}</ref>
El direutor Christopher Nolan publicó una declaración na que llamó a la masacre «insoportablemente selvaxe».<ref name="Nolan shooting reaction">{{cita noticia|url=http://www.eonline.com/news/331987/dark-knight-rises-direutor-christopher-nolan-breaks-silence-on-unbearably-savage-coloriáu-shooting|títulu=''Dark Knight Rises'' Direutor Christopher Nolan Breaks Silence on "Unbearably Savage" Coloráu Shooting|apellíu=Finn|nome=Natalie|obra=[[Y! News]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Otres estrelles de la película publicaron declaraciones espresando les sos condolencias, y el protagonista Christian Bale pagó-y una visita personal a los sobrevivientes y una conmemoración n'Aurora.<ref>{{cita noticia|url=http://www.eonline.com/news/332776/dark-knight-rises-shooting-christian-bale-visits-victims-in-hospital|títulu=''Dark Knight Rises'' Shooting: Christian Bale Visits Victims in Hospital|apellíu=Malkin |nome=Marc|obra=Y! News|fecha=24 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><br/>
== Estreno ==
El 6 de xunetu de 2012, [[Warner Bros.]] llevó a cabu una función [[IMAX]] especial de ''The Dark Knight Rises'' pa más de cien reporteros y críticos. Sicasí, hubo problemes téunicos col dispositivu informáticu que sincronizaba'l soníu y la imaxe que forzaron al estudiu a retardar la proyeición per un día.<ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2012/07/the-dark-knight-rises-doesnt-for-media-297057/|títulu='''The Dark Knight Rises''' Doesn't For Media|apellíu=Finke|nome=Nikki|obra=Deadline|fecha=6 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película tuvo la so premier el 16 de xunetu nel AMC Lincoln Square Theater en Nueva York,<ref>{{cita noticia|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/dark-knight-rises-premiere-christian-bale-anne-hathaway-joseph-gordon-levitt-marion-cotillard-gary-oldman-grace-red-carpet-amc-loews-lincoln-square-theater-article-1.1115780|títulu='''Dark Knight Rises''' premiere: Christian Bale, Anne Hathaway, Joseph Gordon-Levitt, Marion Cotillard and Gary Oldman grace 'black carpet' of AMC Loews Lincoln Square theater|apellíu=Sacks|nome=Ethan|apellíu2=Lestch|nome=Corinne|periódicu=[[Daily News]]|allugamientu=Nueva York|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> siguida por una preestreno européu'l 18 de xunetu na [[Plaza Leicester]] en Londres, Inglaterra.<ref>{{cita noticia|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-18898795|títulu=Batman finale premieres in London|obra=BBC News|fecha=19 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La cinta estrenar n'Australia y Nueva Zelanda el 19 de xunetu,<ref>{{cita noticia|url=http://if.com.au/2012/07/11/article/IMAX-Darling-Harbour-sets-record-with-The-Dark-Knight-Rises-pre-sales/VKHFFPMCQF.html|títulu=IMAX Darling Harbour sets record with ''The Dark Knight Rises'' pre-sales|obra=Inside Film Australia|fecha=11 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y más tarde en Norteamérica y el Reinu Xuníu el 20 de xunetu.<ref>{{cita noticia|url=http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2010/06/30/a-man-and-his-dream-christopher-nolan-and-inception/?_r=0|títulu=A Man and His Dream: Christopher Nolan and '''Inception'''|apellíu=Itzkoff|nome=Dave|periódicu=[[New York Times]]|fecha=30 de xunu de 2010 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2010/dixital/markets-festivals/batman-sets-date-1118018621/|títulu=Batman sets date|apellíu=McNary|nome=Dave|obra=[[Variety]]|fecha=3 de mayu de 2010 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Receición ===
El sitiu web [[Rotten Tomatoes]] informó que'l 87% de los críticos reaccionaron de manera positiva a la película, con una puntuación permediu de 8/10 basada en 327 reseñes. El consensu del sitiu diz, «''The Dark Knight Rises'' ye una película d'aición ambiciosa, pensatible y potente que conclúi la franquicia de Christopher Nolan d'una forma espectacular.»<ref>{{cita web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/the_dark_knight_rises/|títulu=''The Dark Knight Rises''|obra=[[Rotten Tomatoes]] |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Metacritic]] dio-y a la cinta una puntuación [[Media ponderada|permediu]] [[Unidá tipificada|normalizada]] de 78 de 100, basada en 35 crítiques, indicando «reseñes xeneralmente favorables».<ref>{{cita web |url=http://www.metacritic.com/movie/the-dark-knight-rises|títulu=''The Dark Knight Rises''|obra=[[Metacritic]]|fecha=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> CinemaScore informó que l'audiencia dio-y al filme una calificación «A».<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-report-dark-knight-rises-352762|títulu=Box Office Report: '''Dark Knight Rises''' Now Headed For $165 Mil-$170 Mil Weekend|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
''[[The Telegraph]]'' dio-y a la película un puntaje máximu de cinco estrelles, diciendo que ye «una película de superhéroes ensin un superhéroe,» comparándola con ''[[The Godfather II]]'' y emponderando l'actuación de Hardy, según la trama y narración entrevesgaes.<ref>{{cita noticia|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/9403551/Batman-The-Dark-Knight-Rises-first-review.html|títulu=''Batman: The Dark Knight Rises'', first review|apellíu=Collin|nome=Robbie|periódicu=[[The Telegraph]]|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Kenneth Turan de ''[[Los Angeles Times]]'' pensó que la película foi «potente, persuasiva ya hipnótica» y que «más qu'una película de superhéroes escepcional, ye cine maxistral dende cualquier puntu de vista.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-dark-knight-20120719-story.html|títulu=Review: '''The Dark Knight Rises''' more than shines, and on many levels|apellíu=Turan|nome=Kenneth|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=18 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Todd Gilchrist de ''The Playlist'' escribió: «Un trunfu cinematográficu, cultural y personal, ''The Dark Knight Rises'' ye emocionalmente inspiradora, estéticamente significativa y críticamente importante pa los mesmos Estaos Xuníos; como un reflexu tantu de reflexón seria como d'esperanza resiliente.»<ref>{{cita noticia|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/review-the-dark-knight-rises-comes-full-circle-in-visceral-invigorating-batman-finale-20120716|títulu=Review: Visceral '''The Dark Knight Rises''' Is A Cinematic, Cultural & Personal Triumph|apellíu=Gilchrist|nome=Todd|obra=The Playlist|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[IGN (sitiu web)|IGN]] dio-y un 9 de 10, notando una mayor semeyanza al tonu y tema de ''Batman Begins'' que al de ''The Dark Knight'', pero tamién describiendo a Bane como «un pocu menos interesante de ver» que'l Joker de Ledger, a pesar d'emponderar la so voz amenazante» y «actuación impulsada pol llinguaxe corporal».<ref>{{cita noticia|url=http://www.ign.com/articles/2012/07/16/the-dark-knight-rises-review|títulu=''The Dark Knight Rises'' review|apellíu=Vejvoda|nome=Jim|obra=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fecha=15 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''[[The Guardian]]'' dio-y cuatro estrelles de cinco, llamándola una cinta d'intensidá dura y monolítica», pero coles mesmes refiriéndose a ella como una aventura sobreactuada y portentosa».<ref>{{cita noticia|url=http://www.theguardian.com/film/2012/jul/16/the-dark-knight-rises-first-review|títulu=''The Dark Knight Rises'' – the first review|apellíu=Brooks|nome=Xan|periódicu=[[The Guardian]]|fecha=19 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Andrew O'Hehir de [[Salon.com|''Salon'']] escribió que «si ''The Dark Knight Rises'' ye una película fascista, ye una gran película fascista, y podría dicise que l'espectáculu más grande, más escuru, más emocionante, perturbador y absolutamente el que más s'esforcia enxamás creáu pa la pantalla».<ref>{{cita noticia|url=http://www.salon.com/2012/07/18/the_dark_knight_rises_christopher_nolans_evil_masterpiece/ |títulu=“''The Dark Knight Rises''”: Christopher Nolan's evil masterpiece|apellíu=O'Hehir|nome=Andrew|obra=[[Salon.com|Salon]]|fecha=18 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> [[Roger Ebert]] del ''[[Chicago Sun-Times]]'' dio-y trés estrelles de cuatro, diciendo que «empieza amodo con una trama escura y demasiaos personaxes nuevos, pero constrúi un clímax sensacional.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.rogerebert.com/reviews/the-dark-knight-rises-2012|títulu=''The Dark Knight Rises'' movie review|apellíu=Ebert|nome=Roger|enllaceautor=Roger Ebert|periódicu=[[Chicago Sun-Times]]|fecha=17 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El críticu de cine [[Richard Roeper]] dio-y una calificación «A», llamándola «una epopeya maxestosa, magnífica, brutal y ricamente satisfactoria», y citando les sos últimes escenes como «los meyores cinco minutos de cualquier película anguaño.»<ref>{{cita web|url=http://www.richardroeper.com/reviews/darkknightrises.aspx|títulu=''The Dark Knight Rises''|apellíu=Roeper|nome=Richard|enllaceautor=Richard Roeper|fechaaccesu=17 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180108071258/http://www.richardroeper.com/reviews/darkknightrises.aspx|fechaarchivu=2018-01-08}}</ref> La revista ''[[Forbes]]'' coronar la meyor adautación moderna d'un superhéroe de cómic en pantalla, superando tanto a la so principal competidora, ''[[The Avengers (película de 2012)|The Avengers]]'', como a l'anterior entrega de la triloxía, ''The Dark Knight''.<ref>{{cita noticia|url=http://www.forbes.com/sites/markhughes/2012/08/22/the-new-top-20-best-comic-book-superhero-films-of-all-time-revised-edition/3/|títulu=The New Top 20 Best Comic Book Superhero Films Of All Time - Revised Edition|apellíu=Hughes|nome=Mark|obra=[[Forbes]]|fecha=22 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> En 2014, ''Empire'' asitió a ''The Dark Knight Rises'' como la 72ª meyor película enxamás fecha na so llista de «les 301 meyores películes de tolos tiempos» con base nos votos de los llectores de la revista.<ref>{{cita noticia|url=http://www.empireonline.com/301/list.asp?page=22|títulu=The 301 Greatest Films of All Time|obra=[[Empire (revista)|Empire]] |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Chris Tookey del ''[[Daily Mail]]'' dixo que la película tuvo enchida y foi demasiáu llarga, y criticó el tonu aveséu y la falta d'humor, a pesar de qu'emponderó les escenes impresionantes a la vista.<ref>{{cita noticia|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/reviews/article-2174366/The-Dark-Knight-Rises-review-Spectacular-look-humourless-long.html|títulu=''The Dark Knight Rises'' might be spectacular to look at... but it's humourless and too long|apellíu=Tookey|nome=Chris|periódicu=[[Daily Mail]]|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tom Charity de [[CNN]] dixo que la película foi una conclusión lamentablemente cabileña y grandilocuente d'una serie cimera y llamar la peor película de Nolan.<ref>{{cita noticia|url=http://edition.cnn.com/2012/07/19/showbiz/movies/dark-knight-rises-review-charity/index.html|títulu=Review: '''Dark Knight Rises''' disappointingly clunky, bombastic|apellíu=Charity|nome=Tom|obra=CNN|fecha=19 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Anthony Lane de ''[[The New Yorker]]'' cuntó que la historia ye trupa, demasiáu llarga, y llarada de referencies que van tener sentíu solo p'aquellos íntimos coles escursiones previes de Nolan al mundu de Batman».<ref>{{cita noticia|url=http://www.newyorker.com/goings-on-about-town/movies/the-dark-knight-rises-2|títulu=''The Dark Knight Rises''|apellíu=Lane|nome=Anthony|periódicu=[[The New Yorker]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Depués de la reacción de los fanes a reseñar negatives, Rotten Tomatoes escoyó evacuar los comentarios d'usuarios na película antes del so estrenu.<ref>{{cita noticia|url=http://flapship.com/the-dark-knight-rises-and-why-batman-matters|títulu=''The Dark Knight Rises'', and Why Batman Matters|apellíu=Eric|nome=Steven|obra=Flapship|fecha=19 de xunetu de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130718104731/http://flapship.com/the-dark-knight-rises-and-why-batman-matters |fechaarchivu=18 de xunetu de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Dellos fanes amenaciaron con violencia contra los críticos, mientres otros amenaciaron con acabar colos sitios web de los que-y dieren una opinión negativa a la película.<ref>{{cita noticia|url=http://www.cbc.ca/news/arts/story/2012/07/18/dark-knight-review-uproar.html|títulu=Negative ''Dark Knight'' reviews spark vicious|obra=[[CBC News]]|fecha=18 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Comentario ====
David Sirota, una comentarista políticu progresista escribiendo pa ''Salon'',<ref>{{cita noticia|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/discussion/2008/06/02/DI2008060202445.html|títulu=Book World: '''The Uprising'''|apellíu=Sirota |nome=David|periódicu=[[The Washington Post]]|fecha=4 de xunu de 2006 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> comparó a ''The Dark Knight Rises'' y al xuegu ''[[Call of Duty]]'' cola cultura popular de la década de 1980 que reflexaba'l periodu políticu de la dómina, y acusándolos de perpetuar un programa conservador, dixo: «Según dellos productos de la cultura popular de la década de 1980 reflexaben l'espíritu de la reacción conservadora de la Revolución Reagan, agora hai dos productos esitosos y que formen xeneraciones a los que vemos reflexar d'una manera non tan sutil la reacción retórica del [[partíu del té]] al espíritu de la dómina d'[[Occupy Wall Street|Ocupar Wall Street]].»<ref>{{cita noticia|url=http://www.salon.com/2012/07/18/batman_hates_the_99_percent/|títulu=Batman hates the 99 Percent|apellíu=Sirota |nome=David|obra=Salon|fecha=18 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|idioma=inglés}}</ref> Un artículu en ''[[Variety]]'' informó que Chuck Dixon, el co-creador del personaxe de Bane, dixo que'l villanu ye «muncho más paecíu a un tipu d'Ocupar Wall Street si mirar pel llau políticu».<ref>{{cita noticia|url=http://variety.com/2012/film/news/blockbusters-can-t-escape-politics-1118056853/|títulu=Blockbusters can't escape politics|apellíu=Johnson|nome=Ted|obra=[[Variety]]|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Catherine Shoard de la publicación británica de centru esquierda<ref>{{cita noticia|url=http://www.theguardian.com/world/2004/oct/16/uselections2004.usa2|títulu=World writes to undecided voters|apellíu=Wells|nome=Matt|periódicu=[[The Guardian]]|fecha=16 d'ochobre de 2004 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''[[The Guardian]]'' afirmó que la película «ye una visión capitalista abondo coraxosa, radicalmente conservadora, radicalmente vixilante, qu'adelantra una propuesta serio y solmenao na que se debe abogar por cumplir los deseos de los ricos si ellos dicen querer faer el bien.» En contraste, la comentarista lliberal Jonathan Chait opinó en ''[[New York (revista)|New York]]'' que «Lo que pasa como una película de derecha estos díes ye ''The Dark Knight Rises'', que sostién la premisa bastante modesta de que, por más irritantes que sían los ricos, matalos y llevase toles sos coses podría ser escesivu.»<ref>{{cita noticia|url=http://nymag.com/news/features/chait-lliberal-movies-tv-2012-8/|títulu=The Vast Left-Wing Conspiracy Is on Your Screen|apellíu=Chait|nome=Jonathan|periódicu=[[New York]]|fecha=19 d'agostu de 2012|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Escribiendo en ''[[USA Today]]'', Bryan Alexander llamó a Bane «l'ocupante definitivu» ya informó que Christian Bale taba impresionáu con que'l guión previera «» el movimientu d'Ocupar.<ref>{{cita noticia|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/story/2012-08-16/anti-wall-street-films-occupy-movement/57079746/1|títulu=Occupy movement is alive and well on big screen|apellíu=Alexander|nome=Bryan|periódicu=[[USA Today]]|fecha=15 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Nolan negó que la película criticara al movimientu d'Ocupar y aportuna que nenguna de les sos película de Batman pretenden ser polítiques: «Tuvi tantes conversaciones con persones que vieron la película al aviesu. Llanzamos munches coses contra la paré pa ver si péguense. Ponemos munches cuestiones interesantes nel aire, pero eso ye a cencielles un contestu pa la historia. Lo qu'en verdá tratamos de faer ye amosar distintes interpretaciones de lo que sofita y nun sofita la película, pero nun ye faer nenguna d'eses coses. Solo ye cuntar una historia. Si dices, '¿Fixisti una película que supón criticar el movimientu d'Ocupar Wall Street?'; bonu, obviamente, eso nun ye verdá».<ref>{{cita noticia|url=http://www.rollingstone.com/movies/news/christopher-nolan-dark-knight-rises-isn-t-political-20120720|títulu=Christopher Nolan: '''Dark Knight Rises''' Isn't Political|obra=[[Rolling Stone]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
Per otru llau, la comentarista políticu [[conservadorismu|conservador]] [[Rush Limbaugh]] alegó que la película foi parcial contra'l [[eleiciones presidenciales d'Estaos Xuníos de 2012|candidatu presidencial republicanu de 2012]] [[Mitt Romney]], por cuenta de que'l nome de Bane ye [[homófonu]] a [[Bain Capital]], la empresa de servicios financieros que Romney solía liderar, a pesar del fechu de que'l personaxe esistiera como un enemigu principal de Batman dende 1993.<ref>{{cita noticia|url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1882947,00.html|títulu=Conservative Radiu Host Rush Limbaugh|apellíu=Suddath|nome=Claire|revista=[[Time]]|fecha=4 de marzu de 2009|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120714012340/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1882947,00.html|archivedate=2012-07-14}}</ref><ref name=EAOnline>{{cita noticia|url=http://www.eonline.com/news/331030/rush-limbaugh-dark-knight-rises-bane-is-a-dig-at-mitt-romney|títulu=Rush Limbaugh: ''Dark Knight Rises''{{'}} Bane Is a Dig at Mitt Romney!|apellíu=Finn|nome=Natalie|obra=[[Y!]]|fecha=17 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Como respuesta, el direutor dixo que los comentarios fueron «bizarros»,<ref>{{cita noticia|url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/07/limbaughs-dark-knight-rises-comments-bizarre-says-nolan/|títulu=Limbaugh's '''Dark Knight Rises''' Comments 'Bizarre', Says Nolan|apellíu=Effron|nome=Lauren|apellíu2=Frost|nome2=Meredith|obra=[[ABC News]]|fecha=19 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> mientres Dixon y Freeman oxetaron que los comentarios fueron «risibles».<ref name=EAOnline/><ref>{{cita noticia|url=http://www.eonline.com/news/331412/pick-a-dark-knight-rises-controversy-christopher-nolan-morgan-freeman-weigh-in|títulu=Pick a ''Dark Knight Rises'' Controversy: Christopher Nolan, Morgan Freeman Weigh In|apellíu=Finn|nome=Natalie|obra=Y!|fecha=18 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'asesor democráticu Chris Lehane notó les semeyances ente les narraciones de la película y la campaña presidencial.<ref name=EAOnline/><ref>{{cita noticia|url=http://www.washingtonexaminer.com/romneys-new-foe-batmans-bane/article/2502274#.UCVrEqPY-lt|títulu=Romney's new foe: Batman's 'Bane'|apellíu=Bedard |nome=Paul|obra=The Washington Examiner|fecha=16 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Premios ====
{| {{tablaguapa}}
|+ Llista de premios y nominaciones
! Premiu !! Categoría !! Receptor !! Resultancia
|-
| [[American Film Institute]]
| Películes del añu |
[[Emma Thomas]], [[Christopher Nolan]] y Charles Roven
| {{celda|ganadores}}
|-
|[[Premios BAFTA 2012|Academia Británica de les Artes Cinematográfiques y de la Televisión]]<ref>{{cita web |url=http://awards.bafta.org/award/2013/film|títulu=Film in 2013|obra=[[Academia Británica de les Artes Cinematográfiques y de la Televisión]] |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
|[[BAFTA a los meyores efeutos visuales|Meyores efeutos visuales]]
|Paul Franklin, Chris Corbould, Peter Bebb, Andrew Lockley
|{{celda|nomaos}}
|-
| rowspan="4"| [[Broadcast Film Critics Association]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/critics-choice-movie-awards-lincoln-400446?page=show|títulu='''Lincoln''' Leads Critics' Choice Movie Awards Nominees With Record-Setting 13 Mentions|apellíu=Nordyke|nome=Kimberly|periódicu=[[The Hollywood Reporter]]|fecha=11 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Meyores efeutos visuales
!
| {{celda|nomada}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica a la meyor película d'aición Meyor película d'aición]]
!
| {{celda|nomáu}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica al meyor actor d'aición Meyor actor d'aición]]
| [[Christian Bale]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica a la meyor actriz d'aición|Meyor actriz d'aición]]
| [[Anne Hathaway]]
| {{celda|nomada}}
|-
| rowspan="5"|Golden Trailer Awards
| Lo meyor nel espectáculu |
«Cántico»
| {{celda|ganador}}
|-
| Tráiler de superproducción de branu de 2012
| «Cántico»
| {{celda|ganador}}
|-
| Meyor póster internacional
| «UK Quad»
| {{celda|ganador}}
|-
| Best Summer 2012 Blockbuster Poster
| «Teaser d'una fueya – ciudá»
| {{celda|ganador}}
|-
| Best Teaser Poster
| «Teaser d'una fueya – ciudá»
| {{celda|ganador}}
|-
| [[Premios Grammy de 2013|Premiu Grammy]]<ref>{{cita web |url=http://movieline.com/2012/12/06/grammy-nominations-movies/|títulu='''The Hunger Games''' And '''The Muppets''' Top Grammy Awards Movie Nominees|apellíu=Brooks |nome=Brian|obra=Movieline|fecha=6 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| [[Grammy al meyor álbum de banda sonora pa mediu visual|Meyor álbum de banda sonora pa mediu visual]]
!
| {{celda|nomada}}
|-
|[[Nickelodeon's Kids' Choice Awards 2013|Kids' Choice Awards]]<ref>{{cita web |url=http://www.nick.com/kids-choice-awards/2013/nominees/#favorite-female-buttkicker|títulu=KCA 2013 Nominees|obra=[[Nickelodeon]] |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150702002724/http://www.nick.com/kids-choice-awards/2013/nominees/#favorite-female-buttkicker |fechaarchivu=2 de xunetu de 2015}}</ref>
|Espatexadora de traseros favorita |Anne Hathaway
|{{celda|nomada}}
|-
| [[Asociación de Críticos de Cine de Los Angeles]]<ref>{{cita web|url=http://www.lafca.net/years/2012.html|títulu=28th Annual Los Angeles Film Critics Association Awards|obra=[[Asociación de Críticos de Cine de Los Angeles]]|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131210235205/http://www.lafca.net/years/2012.html|fechaarchivu=2013-12-10}}</ref>
| Meyor actriz de repartu
| Anne Hathaway {{small|(Tamién por ''[[Les Misérables (película de 2012)|Les Misérables]]'')}}
| {{celda|parcial|Finalista}}
|-
|rowspan=7|[[MTV Movie Awards 2013|MTV Movie Awards]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2013/04/14/mtv-movie-awards-winners-2013|títulu=Check out the winners for the MTV Movie Awards!|apellíu=Warner|nome=Denise|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=14 d'abril de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| [[MTV Movie Award por meyor película|Meyor película]]
!
| {{celda|nomada}}
|-
|rowspan="2"|Meyor héroe |
Christian Bale
| {{celda|nomáu}}
|-
| Anne Hathaway
| {{celda|nomada}}
|-
|rowspan="2"|[[MTV Movie al meyor villanu|Meyor villanu]]
| [[Marion Cotillard]]
| {{celda|nomada}}
|-
| [[Tom Hardy]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor engarradiella |
Christian Bale y Tom Hardy
| {{celda|nomaos}}
|-
| Meyor actuación ensin camiseta |
Christian Bale
| {{celda|nomáu}}
|-
| rowspan="4"| [[People's Choice Awards de 2013|People's Choice Awards]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/11/15/peoples-choice-awards-nominees-2013?cnn=yes|títulu=The People's Choice Awards nominees are ...|apellíu=Khatchatourian|nome=Maane|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=15 de payares de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Cara favorita del heroísmu |
Anne Hathaway
| {{celda|nomada}}
|-
| Película favorita
!
| {{celda|nomada}}
|-
| Película d'aición favorita
!
| {{celda|nomada}}
|-
| Franquicia de cine favorita
!
| {{celda|nomada}}
|-
| Phoenix Film Critics Society<ref>{{cita noticia|url=http://www.indiewire.com/article/-yos-miserables-leads-phoenix-film-critics-nominations|títulu='''-yos Miserables''' Leads Phoenix Film Critics Nominations|apellíu=Knegt|nome=Peter|obra=IndieWire|fecha=12 d'avientu de 2012|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Meyor montaxe |
| {{celda|nomada}}
|-
| rowspan="2"|[[Premios Satellite]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/satellite-awards-nominates-10-films-396865|títulu=Satellite Awards Nominates 10 Films for Best Motion Picture|apellíu=Kilday|nome=Gregg|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=3 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Meyores efeutos visuales
| Chris Corbould y Paul Franklin
| {{celda|nomaos}}
|-
| [[Satellite a la meyor direición d'arte y diseñu de producción Meyor direición d'arte y diseñu de producción]]
| Nathan Crowley, Kevin Kavanaugh, James Hambidge y Naaman Marshall
| {{celda|nomaos}}
|-
|rowspan=6|[[Premios Saturn de 2012|Premios Saturn]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.usatoday.com/story/life/movies/2013/02/20/the-hobbit-saturn-awards-movie-tv-nominations/1933067/|títulu='''The Hobbit''' leads Saturn Awards with nine nominations|apellíu=Truitt |nome=Brian|periódicu=USA Today|fecha=20 de febreru de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://social.entertainment.msn.com/moviesblogsparalleluniverse-blogpost.aspx?post=4952c6d6-1266-4377-9ae6-ff6a00a5b59y|títulu=Nominations for 39th annual Saturn Awards unveiled|obra=[[MSN]]|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130225153211/http://social.entertainment.msn.com/moviesblogsparalleluniverse-blogpost.aspx?post=4952c6d6-1266-4377-9ae6-ff6a00a5b59y|fechaarchivu=25 de febreru de 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225153211/http://social.entertainment.msn.com/moviesblogsparalleluniverse-blogpost.aspx?post=4952c6d6-1266-4377-9ae6-ff6a00a5b59y|archivedate=2013-02-25}}</ref>
| [[Saturn a la meyor película d'aición o aventures|Meyor película d'aición o aventures]]
!
| {{celda|nomaos}}
|-
| [[Saturn al meyor direutor|Meyor direutor]]
| Christopher Nolan
| {{celda|nomáu}}
|-
| [[Saturn al meyor actor|Meyor actor]]
| Christian Bale
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor actor de repartu |
[[Joseph Gordon-Levitt]]
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor actriz de repartu
| Anne Hathaway
| {{celda|ganadora}}
|-
| Meyor música |
[[Hans Zimmer]]
| {{celda|nomáu}}
|-
|[[Premios del Sindicatu d'Actores 2012|Premios del Sindicatu d'Actores]]<ref>{{cita noticia|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-sag-awards-nominations-winners-complete-list-story.html|títulu=SAG Awards 2013: The complete winners and nominees list|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=27 de xineru de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
|[[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu d'especialistes Meyor repartu d'especialistes]]
!
|{{celda|nomada}}
|-
| Asociación de Críticos de Cine de St. Louis Gateway<ref>{{cita noticia|url=http://www.stlfilmcritics.org/st-louis-film-critics-awards-nominees-for-2012-announced/|títulu=St. Louis Film Critics Awards Nominees For 2012 Announced|apellíu=Brackett|nome=Kevin|obra=Asociación de Críticos de Cine de St. Louis Gateway|fecha=12 d'avientu de 2012|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121215103606/http://www.stlfilmcritics.org/st-louis-film-critics-awards-nominees-for-2012-announced/|fechaarchivu=15 d'avientu de 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121215103606/http://www.stlfilmcritics.org/st-louis-film-critics-awards-nominees-for-2012-announced/|archivedate=2012-12-15}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.indiewire.com/article/st-louis-critics-announce-2012-award-nominees|títulu=St. Louis Critics Announce 2012 Award Winners|apellíu=Knegt |nome=Peter|obra=IndieWire|fecha=17 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Meyor música
!
| {{celda|nomada}}
|-
|-
|rowspan=5|[[Teen Choice Awards 2013|Teen Choice Awards]]<ref>{{cita web |url=http://www.mjsbigblog.com/first-wave-of-teen-choice-nominations-announced.htm|títulu=First Wave of Teen Choice Nominations Announced|obra=MSJBigBlog|fecha=22 de mayu de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.thefutoncritic.com/news/2013/07/01/the-second-wave-of-nominees-heats-up-teen-choice-2013-airing-sunday-august-11-live-on-fox-685300/20130701fox01/|títulu=The Second Wave of Nominees Heats Up “Teen Choice 2013” Airing Sunday, agostu 11, Live on FOX|obra=the Futon Critic|fecha=1 de xunetu de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2013/08/11/2013-teen-choice-awards-winners|títulu=2013 Teen Choice Awards: Miley Cyrus, '''Glee''', '''Twilight''' win big|apellíu=Atkinson|nome=Katie|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=11 d'agostu de 2013 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
| Meyor película d'aición
!
| {{celda|nomada}}
|-
| Meyor actor d'aición
| Christian Bale
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor actriz de aición
| Anne Hathaway
| {{celda|ganadora}}
|-
| Lladrón d'escena |
Joseph Gordon-Levitt
| {{celda|nomáu}}
|-
| Meyor villanu |
Tom Hardy
| {{celda|nomáu}}
|-
|Young Artist Award<ref>{{cita web |url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html|títulu=34th Annual Young Artist Awards Nominees|obra=Young Artist Awards |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
|Meyor actriz de repartu nueva |[[Joey
King]]
|{{celda|nomada}}
|}
=== Taquilla ===
Hores antes del estrenu de medianueche, dellos analistes taquilleros suxirieron hasta una primer fin de selmana llocal de $198 millones.<ref>{{cita noticia|url=http://www.businessweek.com/news/2012-07-19/dark-knight-rises-may-top-ledger-movie-with-198-million-debú|títulu='''Dark Knight Rises''' mayu Top Ledger Movie With $198 Million Debú|apellíu=White |nome=Michael|obra=[[Bloomberg Businessweek]]|fecha=19 de xunetu de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120721081942/http://www.businessweek.com/news/2012-07-19/dark-knight-rises-may-top-ledger-movie-with-198-million-debú |fechaarchivu=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.bloomberg.com/news/articles/2012-07-19/-dark-knight-rises-may-top-ledger-movie-with-198-million-debú|títulu='''Dark Knight Rises''' mayu Top Ledger Movie With $198 Million Debú|apellíu=White |nome=Michael|obra=[[Bloomberg L.P.]]|fecha=19 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/22/12890550-dark-knight-rises-sales-below-forecasts-after-shooting?lite|títulu='''Dark Knight Rises''' sales below forecasts after shooting|apellíu=Grover|nome=Ronald|apellíu2=Richwine|nome2=Llisa|obra=[[NBC News]]|fecha=22 de xunetu de 2012|fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181217154622/http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/22/12890550-dark-knight-rises-sales-below-forecasts-after-shooting?lite|archivedate=2018-12-17}}</ref> Sicasí, cola apaición de la [[masacre d'Aurora de 2012|masacre masiva mientres una función de medianueche de la película]], Warner Bros. decidió nun informar más cifres taquilleres de la película hasta'l llunes 23 de xunetu de 2012.<ref>{{cita noticia|url=http://www.cbsnews.com/news/warner-bros-delays-batman-box-office-reports/|títulu=Warner Bros. delays Batman box office reports|obra=CBS News|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/07/21/in-wake-of-shooting-the-dark-knight-rises-wont-report-early-box-office-figures/|títulu=In Wake of Rampage, Studios Delay Box Office Reports|periódicu=[[The Wall Street Journal]]|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Como resultancia, otru distribuidores tamién retrasaron la publicación de los sos envaloraos oficiales.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/07/21/dark-knight-rises-non-box-office-today|títulu=Box office update: Studios not releasing numbers today|apellíu=Smith|nome=Grady|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=21 de xunetu de 2012|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La masacre tamién tuvo una consecuencia na venta d'entraes, según informó ''[[Y!]]'' qu'un espectador en [[Carolina del Norte]] dixera que «esta sala taba daqué vacía».<ref>{{cita noticia|url=http://www.eonline.com/news/332047/dark-knight-rises-opening-day-not-business-as-avezáu|títulu=''Dark Knight Rises''{{'}} Opening Day: Not Business as Usual|apellíu=Ryan|nome=Joal|obra=Y!|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Dellos informes publicaos el 21 de xunetu de 2012 dixeron que los estudios rivales envaloraben que la película ganaría ente $75 millones y $77 millones nel so primer día.<ref>{{cita noticia|url=http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/21/12876701-dark-knight-rises-still-on-track-for-165-million-opening-weekend|títulu='''Dark Knight Rises''' still on track for $165 million opening weekend|obra=NBC News|fecha=21 de xunetu de 2012|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151224000056/http://entertainment.nbcnews.com/_news/2012/07/21/12876701-dark-knight-rises-still-on-track-for-165-million-opening-weekend|archivedate=2015-12-24}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.thewrap.com/dark-knight-rises-makes-estimated-75m-friday-box-office-despite-shootings-48686/|títulu='''Dark Knight Rises''' Makes Estimated $75M Friday at Box Office Despite Shootings|apellíu=Cunningham|nome=Todd|obra=The Wrap|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-report-dark-knight-rises-352762Box|títulu=Office Report: '''Dark Knight Rises''' Now Headed For $165 Mil-$170 Mil Weekend|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Warner Brothers pocu dempués publicó una declaración a [[ABC News]] onde dixo que, «por al respective de les víctimes y les sos families, [...] nun va informar númberos taquilleros de ''The Dark Knight Rises'' a lo llargo del fin de selmana. [Los] va publicar el llunes.»<ref>{{cita noticia|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/warner-bros-holds-dark-knight-rises-box-office/story?id=16827515|títulu=Warner Bros. Holds '''Dark Knight Rises''' Box Office Numbers 'Out of Respect'|apellíu=Marikar|nome=Sheila|apellíu2=Effron|nome2=Lauren|fecha=21 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Internacional ====
''The Dark Knight Rises'' recaldó $448 millones en Norteamérica, y $636 millones n'otros países, sumando un total internacional de $1000 millones.<ref name="Mueyo"/> Mundialmente, ye la [[Películes coles mayores recaldaciones|decimoquinta película más recaldadora]]<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|títulu=All Time Worldwide Box Office Grosses|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y la [[Cine en 2012|tercera más taquillera de 2012]].<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=2012&p=.htm|títulu=2012 Yearly Box Office Results|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tuvo una primer fin de selmana mundial de $248.9 millones.<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/worldwideopenings.htm|títulu=All Time Worldwide Opening Records at the Box Office|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La cinta estableció un récor mundial del primer fin de selmana en IMAX con $23.7 millones (''[[Avengers: Age of Ultron]]'' superar con $25.2 millones)<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-rises-imax-opening-weekend-353170|títulu='''Dark Knight Rises''' Generates $19 Million Opening Weekend on Domestic Imax Screens|apellíu=Vlessing|nome=Etan|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/05/avengers-age-of-ultron-imax-furious-7-international-box-office-china-1201419976/|títulu='''Ultron''' Outpacing '''Avengers''' & '''IM3''' With A Final $439.8M; '''F7''' Fuels Up – Intl B.O. Update|apellíu=Tartaglione|nome=Nancy|apellíu2=Busch|nome2=Anita|obra=Deadline|fecha=4 de mayu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y tamién rompió'l récor de la película en superar más rápidu los $500 millones en cines de dichu formatu. El direutor executivu de IMAX, Richard L. Gelfond, esplicó esto diciendo, «El públicu claramente busca y abraza a la película na manera en que se suponía que la vieren: en IMAX.»<ref>{{cita noticia|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/warner-bros-the-dark-knight-rises-generates-strongest-ever-second-weekend-results-in-imax-theatres-164296156.html|títulu=Warner Bros.' ''The Dark Knight Rises'' Generates Strongest-Ever Second-Weekend Results In IMAX® Theatres|obra=PR Newswire|fecha=30 de xunetu de 2012|allugamientu=Los Angeles |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Na fin de selmana del [[Labor Day|Día del Trabayu d'Estaos Xuníos]] de 2012, convertir nel tercer filme de [[Warner Bros.]] y el decimoterceru na historia del cine en superar la marca de $1000 millones.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-milestone-dark-knight-rises-warner-bros-christopher-nolan-christian-bale-367476|títulu=Box Office Milestone: '''Dark Knight Rises''' Crosses $1 Billion Worldwide|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=2 de setiembre de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién se convirtió na segunda película (dempués de [[Avatar (película)|''Avatar'']]) n'algamar $100 millones en recaldaciones internacionales en IMAX.<ref>{{cita noticia|url=http://boxofficemojo.com/news/?id=3514&p=.htm|títulu=Around-the-World Roundup: '''Dark Knight Rises''' Joins Billionaire Club|apellíu=Subers|nome=Ray|obra=Box Office Mojo|fecha=4 de setiembre de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Norteamérica ====
''The Dark Knight Rises'' estrenóse'l vienres 20 de xunetu de 2012. Recaldó un envaloráu de $30.6 millones en funciones de medianueche, que ye la segunda mayor recaldación nesi horariu detrás de ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'' ($43.5 millones).<ref>{{cita noticia|url=http://articles.latimes.com/2012/jul/20/entertainment/la-et-ct-midnight-dark-knight-rises-20120720|títulu='''Dark Knight Rises''' collects $30.6 million from midnight screenings|apellíu=Fritz|nome=Ben|periódicu=[[Los Angeles Times]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/07/20/dark-knight-rises-midnight-box-office_n_1689924.html|títulu='''Dark Knight Rises''' Midnight Box Office: Batman Film Earns $30 Million From Midnight Screenings|apellíu=Finke|nome=Nikki|periódicu=[[The Huffington Post]]|fecha=20 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, estableció un récor de recaldaciones de medianueche en [[IMAX]] con $2.3 millones (''Avengers: Age of Ultron'' superar con).<ref>{{cita noticia|url=http://www.thewrap.com/movies/article/box-office-dark-knight-rises-scores-second-highest-grossing-midnight-opening-history-48591/|títulu=Box Office: '''Dark Knight Rises''' Scores Second Highest Grossing Midnight Opening in History|apellíu=Lang|nome=Brent|obra=The Wrap|fecha=20 de xunetu de 2012|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171114174616/https://www.thewrap.com/movies/article/box-office-dark-knight-rises-scores-second-highest-grossing-midnight-opening-history-48591/|archivedate=2017-11-14}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://deadline.com/2015/05/avengers-age-of-ultron-thursday-box-office-1201419080/|títulu='''Ultron'''s $191.3M Bow Spikes Weekend's Total B.O. To 51% Over 2014 – Final Monday Update|apellíu=D'Alessandro|fecha=4 de mayu de 2015|obra=Deadline |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> La película fixo $75.8 millones mientres el so primer día, llogrando, nel momentu, la tercer cifra más alta del primer día.<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/days/?page=single&p=.htm|títulu=Top Grossing Movies in a Single Day at the Box Office|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 23 de xunetu de 2012, anuncióse que la cinta recaldara $160.9 millones na so primer fin de selmana, que foi'l tercer fin de selmana d'estrenu más altu de toos, nel momentu, detrás de ''[[The Avengers (película de 2012)|The Avengers]]'' ($207.4 millones) y ''les Reliquies de la Muerte - Parte 2'' ($169.2 millones).<ref>{{cita noticia|url=http://blogs.wsj.com/speakeasy/2012/07/23/the-dark-knight-rises-tops-grim-weekend-at-movies/?mod=google_news_blogue|títulu='''The Dark Knight Rises''' Tops Grim Weekend at Movies|periódicu=The Wall Street Journal|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, estableció un récor del primer fin de selmana pa una película en 2D (superando a la so predecesora)<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-box-office-numbers-shooting-353026|títulu=Box Office Report: '''Dark Knight Rises''' Opens to Massive $160.9 Mil, But Shooting Takes Its Toll|apellíu=McClintock|nome=Pamela|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=23 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y un récor del primer fin de selmana en IMAX con $19 millones (devasando a ''The Avengers'').<ref>{{cita noticia|url=http://www.benzinga.com/news/12/07/2768386/from-earlier-the-dark-knight-rises-generates-opening-weekend-box-office-results-o|títulu=From Earlier: ''The Dark Knight Rises'' Generates Opening Weekend Box Office Results Of $23.8 Million In IMAX® Theatres Worldwide|apellíu=Staley|nome=Eddie|obra=Benzinga|fecha=24 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> El filme tamién tuvo nel visu de la taquilla na so segunda y tercer selmanes.<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/07/29/box-office-report-dark-knight-rises-watch-step-up-revolution|títulu=Box office report: '''Dark Knight Rises''' wins again with $64.1 million; nobody watches '''The Watch'''|apellíu=Smith|nome=Grady|periódicu=Entertainment Weekly|fecha=29 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3495&p=.htm|títulu=Weekend Report: '''Dark Knight''' Beats Up '''Recall''' Redux|apellíu=Subers|nome=Ray|obra=Box Office Mojo|fecha=5 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> En Norteamérica, ye la novena película más recaldadora,<ref>{{cita web |url=http://boxofficemojo.com/alltime/domestic.htm|títulu=All Time Domestic Box Office Results|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> la segunda más taquillera de 2012,<ref>{{cita web |url=http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?yr=2012&p=.htm|títulu=2012 Yearly Domestic Box Office Results|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> la cuarta del xéneru de superhéroes,<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/genres/chart/?id=superhero.htm|títulu=Superhero Movies at the Box Office|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> y la cuarta basada en cómics.<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/genres/chart/?id=comicbookadaptation.htm|títulu=Comic Book Adaptation Movies at the Box Office|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
==== Otros territorios ====
Fora de Norteamérica, la película empezó con $88 millones de 7173 cines en solu 17 mercaos.<ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/foreign-box-office-dark-knight-rises-ice-age-continental-drift-amazing-spider-man-355695|títulu=Foreign Box Office: '''Dark Knight Rises''' Commands Non. 1 Slot Overseas, Grossing More Than $250 Million To Date Offshore|apellíu=Segers|nome=Frank|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=29 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tuvo nel visu de la taquilla n'otros territorios por cuatro fines de selmana consecutives.<ref>{{cita noticia|url=http://boxofficemojo.com/news/?id=3496&p=.htm|títulu=Around-the-World Roundup: '''Dark Knight''' Leads, '''Ted''' Impresses in New Markets|apellíu=Subers|nome=Ray|obra=Box Office Mojo|fecha=5 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/foreign-box-office-dark-knight-rises-bourne-legacy-ted-olympics-361140|títulu=Foreign Box Office: '''Dark Knight Rises''' Repeats as Non. 1 Overseas in Lethargic Session|apellíu=Segers|nome=Frank|periódicu=The Hollywood Reporter|fecha=12 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> Los sos trés mayores mercaos fueron el Reinu Xuníu, Irlanda y Malta ($90.3 millones), onde ye la cinta de superhéroes más recaldadora,<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3508&p=.htm|títulu=Around-the-World Roundup: '''Expendables 2''' Flexes Muscles Overseas|apellíu=Subers|nome=Ray|obra=Box Office Mojo|fecha=28 d'agostu de 2012 |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref> China ($52.8 millones) y Australia ($44.2 millones).<ref>{{cita web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=intl&id=batman3.htm|títulu=''The Dark Knight Rises'' International Box Office Results|obra=Box Office Mojo |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
=== Versión casera ===
''The Dark Knight Rises'' foi llanzada'l 28 de payares de 2012 en Hong Kong y Nueva Zelanda. El 3 d'avientu salió a la vente nel Reinu Xuníu, y el 4 d'avientu nos Estaos Xuníos. Ta disponible en [[Blu-ray]], DVD y como [[descarga dixital]].<ref>{{cita noticia|url=http://www.ew.com/article/2012/09/27/the-dark-knight-rises-blu-ray-exclusive|títulu='''The Dark Knight Rises''' out on Blu-ray, DVD on Dec. 4 — EXCLUSIVE|apellíu=Schou|nome=Solvej|periódicu=[[Entertainment Weekly]]|fecha=27 de setiembre de 2012 |fechaaccesu=31 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Coincidiendo col estrenu d'esta película, llanzóse una caxa de la [[The Dark Knight (triloxía)|triloxía de ''The Dark Knight'']].<ref>{{cita web |url=http://www.amazon.co.uk/Dark-Knight-Trilogy-Blu-ray-Region/dp/B008JARIIA|títulu=''The Dark Knight'' Trilogy [Blu-ray] [2005] [Region Free]|obra=[[Amazon]] |fechaaccesu=20 d'ochobre de 2015|idioma=inglés}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|anchu=30em}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces película}}
{{ORDENAR:Dark Knight Rises, The}}
{{Tradubot|The Dark Knight Rises}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Secueles de películes]]
[[Categoría:Películes del Reinu Xuníu]]
as8mw3qh1ay4vh19j82g0nlloxebwtx
Teoría de la información
0
102500
4490028
4447105
2026-05-02T20:32:37Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490028
wikitext
text/x-wiki
{{ficha xenérica}}
La '''teoría de la información''', tamién conocida como '''teoría matemática de la comunicación''' ([[Idioma inglés|Inglés]]: ''mathematical theory of communication'') o '''teoría matemática de la información''', ye una propuesta teórica presentada por [[Claude Shannon|Claude E. Shannon]] y [[Warren Weaver]] a finales de la década de los años 1940. Esta teoría ta rellacionada coles lleis matemátiques que rixen la tresmisión y el procesamientu de la información y ocúpase de la midida de la información y de la representación de la mesma, según tamién de la capacidá de los sistemes de comunicación pa tresmitir y procesar información.<ref>{{Cita web |url=http://tunastc3.tripod.com/ts10/ |títulu=Teoría matemática de la comunicación |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180306053508/http://tunastc3.tripod.com/ts10/ |fechaarchivu=2018-03-06 }}</ref> La teoría de la información ye una caña de la teoría [[matemática]] y de les [[ciencies de la computación]] qu'estudia la [[información]] y tou lo rellacionao con ella: [[canal de comunicaciones|canales]], [[compresión de datos]] y [[criptografía]], ente otros.
== Historia ==
La teoría de la información surdió a finales de la [[Segunda Guerra Mundial]], nos años cuarenta. Foi empecipiada por [[Claude E. Shannon]] al traviés d'un artículu publicáu nel ''Bell System Technical Journal'' en [[1948]], tituláu ''Una teoría matemática de la comunicación'' ([http://www.essrl.wustl.edu/~jao/itrg/shannon.pdf testu completu n'inglés]). Nesta dómina buscábase utilizar de manera más eficiente les [[medios de comunicación|canales de comunicación]], unviando una cantidá d'información por una determinada canal y midiendo la so capacidá; buscábase la tresmisión óptima de los mensaxes.
Esta teoría ye la resultancia de trabayos empezaos na década 1910 por [[Andrei A. Markovi]], a quien lu siguió [[Ralp V. L. Hartley]] en 1927, quien foi'l precursor del [[llinguaxe binariu]]. De la mesma, [[Alan Turing]] en 1936, realizó l'esquema d'una máquina capaz de tratar información con emisión de símbolos, y finalmente [[Claude Elwood Shannon]], matemáticu, inxenieru electrónicu y criptógrafo estauxunidense, conocíu como "el padre de la teoría de la información”, xunto a [[Warren Weaver]], contribuyó na culminación y l'asentamientu de la Teoría Matemática de la Comunicación de 1949 –que güei ye mundialmente conocida por toos como la Teoría de la Información-. Weaver consiguió da-y un algame cimeru al planteamientu inicial, creando un modelu simple y llinial: ''Fonte/codificador/mensaxe canal/decodificador/destín''.
La necesidá d'una base teórica pa la teunoloxía de la comunicación surdió del aumentu de la complexidá y de la masificación de les [[Medios masivos de comunicación|víes de comunicación]], tales como'l [[teléfonu]], les redes de [[teletipu]] y los sistemes de comunicación por [[Radio (receptor)|radio]]. La teoría de la información tamién toma toles restantes formes de tresmisión y almacenamientu d'información, incluyendo la [[televisión]] y los impulsos llétricos que se tresmiten nos [[ordenadores]] y na [[Grabación óptica analóxica|grabación óptica]] de datos ya imáxenes.
La idea ye garantizar que'l tresporte masivu de datos nun sía de nenguna manera una amenorga de la calidá, inclusive si los datos estruyir de dalguna manera. Idealmente, los datos pueden restaurase a la so forma orixinal al llegar al so destín. En dellos casos, sicasí, l'oxetivu ye dexar que los datos de dalguna forma convertir pa la tresmisión en masa, recibir nel puntu de destín y sían convertíos fácilmente al so formatu orixinal, ensin perder nenguna de la información tresmitida.<ref>{{Cita web |url=http://tunastc3.tripod.com/ts10/ |títulu=Teoría Matemática de la Comunicación |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180306053508/http://tunastc3.tripod.com/ts10/ |fechaarchivu=2018-03-06 }}</ref>
== Desenvolvimientu de la teoría ==
El modelu propuestu por Shannon ye un sistema xeneral de la comunicación que parte d'una '''fonte d'información''' dende la cual, al traviés d'un '''tresmisor''', emítese una '''señal''', que viaxa por una '''canal''', pero a lo llargo del so viaxe puede ser interferida por dalgún '''ruíu'''. La señal sale de la canal, llega a un '''receptor''' que decodifica la información convirtiéndola darréu en '''mensaxe''' que pasa a un '''destinatario'''. Col modelu de la teoría de la información tratar de llegar a determinar la forma más económica, rápida y segura de [[Codificación de la información|codificar]] un mensaxe, ensin que la presencia de dalgún [[Ruíu (comunicación)|ruíu]] complique la so tresmisión. Pa esto, el destinatario tien d'entender la señal correutamente; el problema ye qu'anque esista un mesmu códigu pel mediu, esto nun significa que'l destinatario va captar el significáu que l'emisor quixo da-y al mensaxe. La codificación puede referise tanto al tresformamientu de voz o imaxe en señales llétriques o electromagnétiques, como al cifráu de mensaxes p'asegurar la so privacidá. Un conceutu fundamental na teoría de la información ye que la cantidá d'información contenida nun mensaxe ye un valor matemáticu bien definíu y medible. El términu cantidá nun se refier a la cuantía de datos, sinón a la probabilidá de qu'un mensaxe, dientro d'un conxuntu de mensaxes posibles, sía recibíu. No que se refier a la cantidá d'información, el valor más alto asígnase-y al mensaxe que menos probabilidaes tien de ser recibíu. Si saber con certidume qu'un mensaxe va ser recibíu, la so cantidá d'información ye cero.<ref>{{Cita web |url=http://www.entradagratis.com/Enciclopedia-de-Comunicacion/3068/Teoria-de-la-Informacion-pag.1.htm |títulu=Teoría de la Información |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171218123832/http://www.entradagratis.com/Enciclopedia-de-Comunicacion/3068/Teoria-de-la-Informacion-pag.1.htm |fechaarchivu=2017-12-18 }}</ref>
== Finalidá ==
Otru aspeutu importante dientro d'esta teoría ye la resistencia a la distorsión que provoca'l ruíu, la facilidá de codificación y descodificación, según la velocidá de tresmisión. Ye por esto que se diz que'l mensaxe tien munchos sentíos, y el destinatario estrayi'l sentíu que tien d'atribuyi-y al mensaxe, siempres y cuando haya un mesmu códigu de mancomún. La teoría de la información tien ciertes llimitaciones, como lo ye l'acepción del conceutu del códigu. El significáu que quier tresmitise nun cunta tanto como'l númberu d'alternatives necesariu pa definir el fechu ensin ambigüedá. Si la seleición del mensaxe plantégase namái ente dos alternatives distintos, la teoría de Shannon postula arbitrariamente que'l valor de la información ye unu. Esta unidá d'información recibe'l nome de [[bit]]. Por que el valor de la información sía un bit, toles alternatives tienen de ser igual de probables y tar disponibles. Ye importante saber si la fonte d'información tien el mesmu grau de llibertá pa escoyer cualquier posibilidá o si topar so dalguna influencia que la induz a una cierta eleición. La cantidá d'información crez cuando toles alternatives son igual de probables o cuanto mayor sía'l númberu d'alternatives. Pero na práutica comunicativa real non toles alternatives son igualmente probables, lo cual constitúi un tipu de [[Procesu de Márkov|procesu estocástico denomináu Markoff]]. El subtipo de Markoff diz que la cadena de símbolos ta configurada de manera que cualquier secuencia d'esa cadena ye representativa de tola cadena completa.
== Teoría aplicada a la teunoloxía ==
La Teoría de la Información atópase entá anguaño en rellación con una de les teunoloxíes en boga, [[Internet]]. Dende'l puntu de vista social, Internet representa unos significativos beneficios potenciales, yá que ufierta oportunidaes ensin precedentes pa dar poder a los individuos y conectalos con fontes cada vez más riques d'información dixital. Internet foi creáu a partir d'un proyeutu del departamentu de defensa de los [[Estaos Xuníos]] llamáu [[ARPANET]] ''(Advanced Research Projects Agency Network)'' empecipiáu en 1969 y que'l so propósitu principal yera la investigación y desenvolvimientu de [[protocolu de comunicación|protocolo de comunicación]] pa redes d'área amplia p'amestar redes de tresmisión de paquetes de distintos tipos capaces d'aguantar les condiciones d'operación más difíciles, y siguir funcionando entá cola perda d'una parte de la rede (por casu en casu de guerra).
Estes investigaciones dieron como resultáu'l [[protocolu TCP/IP]] ''(Transmission Control Protocol/Internet Protocol)'', un sistema de comunicaciones bien sólidu y robezu sol cual intégrense toles redes que conformen lo que se conoz anguaño como Internet.
La enorme crecedera d'Internet deber en parte a que ye una rede basada en fondos gubernamentales de cada país que forma parte d'Internet, lo qu'apurre un serviciu práuticamente gratuitu. A principios de 1994 empezó a dase una crecedera esplosiva de les compañíes con propósitos comerciales n'Internet, dando asina orixe a una nueva etapa nel desenvolvimientu de la rede.
Descritu a les traces, TCP/IP mete en paquetes la información que quier unviase y la saca de los paquetes pa utilizala cuando se recibe. Estos paquetes pueden comparase con sobres de corréu; TCP/IP guarda la información, cierra'l sobre y na parte esterior pon la direición a la cual va empobinada y la direición de quien la unvia. Por aciu esti sistema, los paquetes viaxen al traviés de la rede hasta que lleguen al destín deseyáu; una vegada ende, l'ordenador de destín quita'l sobre y procesa la información; en casu de ser necesariu unvia una respuesta al ordenador d'orixe usando'l mesmu procedimientu.
Cada máquina que ta coneutada a Internet tien una direición única; esto fai que la información que s'unvia nun equivocar el destín. Esisten dos formes de dar direiciones, con lletres o con númberos. Realmente, los ordenadores utilicen les direiciones numbériques pa mandar paquetes d'información, pero les direiciones con lletres fueron implementaes pa facilitar el so manexu a los seres humanos. Una direición numbérica ta compuesta por cuatro partes. Caúna d'estes partes ta estremada por puntos.
<pre>Exemplu: sedet.com.mx 107.248.185.1</pre>
Una de les aplicaciones de la teoría de la información son los [[Formatu de compresión ZIP|archivos ZIP]], documentos que s'estrúin pa la so tresmisión al traviés de [[corréu electrónicu]] o como parte de los procedimientos d'almacenamientu de datos. La compresión de los datos fai posible completar la tresmisión en menos tiempu. Nel estremu receptor, un software utilizar pa la lliberación o descompresión del archivu, restaurando los documentos conteníos nel archivu ZIP al so formatu orixinal. La teoría de la información tamién entra n'usu con otros tipos d'archivu; por casu, los archivos d'audiu y videu que se reproducen nun reproductor de [[MP3]] / [[MPEG-4 Parte 14|MP4]] s'[[Compresión d'audiu|estrúin]] pa una fácil descarga y almacenamientu nel dispositivu. Cuando s'apuerta a los archivos se descomprimen por que tean darréu disponibles pal so usu.<ref>[http://www.monografias.com/trabayos59/teoria-matematico-informacional/teoria-matematico-informacional.shtml Teoría Matemáticu-informacional]</ref>
== Elementos de la teoría ==
[[Ficheru:Esquema de comunicación Shannon.png|thumb|500px|Esquema de la comunicación escurríu por [[Claude Shannon|Claude E. Shannon]].]]
=== Fonte ===
Una fonte ye tou aquello qu'emite mensaxes. Por casu, una fonte puede ser un ordenador y mensaxes los sos archivos; una fonte puede ser un dispositivu de tresmisión de datos y mensaxes los datos unviaos, etc. Una fonte ye en sí mesma un conxuntu finito de mensaxes: tolos posibles mensaxes que puede emitir dicha fonte. En compresión de datos va tomase como fonte l'archivu a estruyir y como mensaxes los calteres que conformen dichu archivu.
=== Tipos de fonte ===
Pola naturaleza xenerativa de los sos mensaxes, una fonte puede ser aleatoria o determinista. Pola rellación ente los mensaxes emitíos, una fonte puede ser estructurada o non estructurada (o [[caótica]]).
Esisten dellos tipos de fonte. Pa la teoría de la información interesen les fontes aleatories y estructuradas. Una fonte ye aleatoria cuando nun ye posible predicir cuál ye'l próximu mensaxe a emitir pola mesma. Una fonte ye estructurada cuando tien un ciertu nivel de redundancia; una fonte non estructurada o d'información pura ye aquella en que tolos mensaxes son absolutamente aleatorios ensin rellación dalguna nin sentíu aparente. Esti tipu de fonte emite mensaxes que nun se pueden estruyir; un mensaxe, pa poder ser estruyíu, tien de tener un ciertu grau de redundancia; la información pura nun puede ser estruyida ensin qu'haya una perda de conocencia sobre'l mensaxe.<ref>[http://www.textoscientificos.com/informacion/teoria Teoría de la Información | Testos Científicos]</ref>
=== Mensaxe ===
Un mensaxe ye un conxuntu de ceros y unos. Un archivu, un paquete de datos que viaxa por una rede y cualquier cosa que tenga una representación binaria puede considerase un mensaxe. El conceutu de mensaxe aplícase tamién a alfabetos de más de dos símbolos, pero por cuenta de que tratamos con información dixital vamos referinos casi siempres a mensaxes binarios.
=== Códigu ===
Un códigu ye un conxuntu d'unos y ceros que s'usen pa representar un ciertu mensaxe d'alcuerdu a regles o convenciones preestablecidas. Por casu, al mensaxe 0010 podemos representar col códigu 1101 usáu pa codificar la función ([[lóxica binaria#Negación lóxica|NOT]]). La forma na cual codificamos ye arbitraria. Un mensaxe puede, en dellos casos, representase con un códigu de menor llargor que'l mensaxe orixinal. Supongamos qu'a cualquier mensaxe ''S'' lo codificamos usando un ciertu algoritmu de forma tal que cada ''S'' ye codificado en ''L(S)'' bits; definimos entós la información contenida nel mensaxe ''S'' como la cantidá mínima de bits necesarios pa codificar un mensaxe.
=== Información ===
La información contenida nun mensaxe ye proporcional a la cantidá de bits que se riquir a lo menos pa representar al mensaxe. El conceutu d'información puede entendese más fácilmente si consideramos un exemplu. Supongamos que tamos lleendo un mensaxe y lleímos "cadena de c"; la probabilidá de que'l mensaxe siga con "calteres" ye bien alta. Asina, cuando efeutivamente recibimos de siguío "calteres" la cantidá d'información que nos llegó ye bien baxa pos tábamos en condiciones de predicir qué yera lo que diba asoceder. L'escurrimientu de mensaxes d'alta probabilidá d'apaición apurre menos información que l'escurrimientu de mensaxes menos probables. Si depués de "cadena de c" lleemos "himichurri" la cantidá d'información que tamos recibiendo ye enforma mayor.
== Entropía ya información ==
La información ye tratada como magnitú física, caracterizando la información d'una secuencia de símbolos utilizando la [[Entropía (información)|entropía]]. Ye parte de la idea de que les canales nun son ideales, anque munches vegaes idealicen les non linealidades, pa estudiar diversos métodos d'unviada d'información o la cantidá d'información útil que pueda unviase al traviés d'una canal.
La información necesaria pa especificar un sistema físicu tien que ver cola so entropía. En concretu, en ciertes árees de la física, estrayer información del estáu actual d'un sistema rique amenorgar la so entropía, de tal manera que la entropía del sistema (<math>S</math>) y la cantidá d'información (<math>I </math>)
extraíble tán rellacionaes por:
{{ecuación|
<math>S \ge S - I \ge 0</math>
||left}}
=== Entropía d'una fonte ===
{{AP|entropía (información)}}
D'alcuerdu a la teoría de la información, el nivel d'información d'una fonte puede midise según la [[entropía (información)|entropía]] de la mesma. Los estudios sobre la entropía son de suma importancia na teoría de la información y débense principalmente a [[Claude Elwood Shannon|C. E. Shannon]]. Esiste, de la mesma, un gran númberu de propiedaes respeuto de la entropía de variables aleatories debíes a [[Andréi Kolmogórov|A. Kolmogorov]]. Dada una fonte ''F'' qu'emite mensaxes, resulta frecuente reparar que los mensaxes emitíos nun resulten equiprobables sinón que tienen una cierta probabilidá d'escurrimientu dependiendo del mensaxe. Pa codificar los mensaxes d'una fonte vamos intentar pos utilizar menor cantidá de bits pa los mensaxes más probables y mayor cantidá de bits pa los mensaxes menos probables, de forma tal que'l permediu de bits utilizaos pa codificar los mensaxes sía menor a la cantidá de bits permediu de los mensaxes orixinales. Esta ye la base de la compresión de datos. A esti tipu de fonte denominar fonte d'orde-0, pos la probabilidá d'escurrimientu d'un mensaxe nun depende de los mensaxes anteriores. A les fontes d'orde cimeru puede representar por aciu una fonte d'orde-0 utilizando téuniques de modelización apropiaes.
Definimos la probabilidá d'escurrimientu d'un mensaxe nuna fonte como la cantidá d'apaiciones de dichu mensaxe estremáu ente'l total de mensaxes. Supongamos que ''P<sub>i</sub>'' ye la probabilidá d'escurrimientu del mensaxe-i d'una fonte, y supongamos que ''L<sub>i</sub> ''ye'l llargor del códigu utilizáu pa representar a dichu mensaxe. El llargor permediu de tolos mensaxes codificados de la fonte puede llograse como:
{{ecuación|
<math>H=\sum_{i=0}^n P_i L_i</math>
||left}}
* Permediu ponderáu de los llargores de los códigos d'alcuerdu a les sos probabilidaes d'escurrimientu, al númberu ''H'' denominar "Entropía de la fonte" y tien gran importancia. La entropía de la fonte determina'l nivel de compresión que podemos llograr a lo más pa un conxuntu de datos, si consideramos como fonte a un archivu y llogramos les probabilidaes d'escurrimientu de cada calter nel archivu vamos poder calcular el llargor permediu del archivu estruyíu, demuéstrase que nun ye posible estruyir estadísticamente un mensaxe/archivo más allá de la so entropía. Lo cual implica que considerando namái la frecuencia d'apaición de cada calter la entropía de la fonte danos la llende teórica de compresión, por aciu otres téuniques non-estadístiques puede, seique, superase esta llende.
* L'oxetivu de la compresión de datos ye atopar los'' L<sub>i</sub>'' qu'embriven a ''H'', amás los ''L<sub>i</sub> ''tienen de determinase en función de los ''P<sub>i</sub>'', pos el llargor de los códigos tien de depender de la probabilidá d'escurrimientu de los mesmos (los más alvertíos queremos codificarlos en menos bits). Plantégase pos:
{{ecuación|
<math>H=\sum_{i=0}^n P_i f(P_i)</math>
||left}}
A partir d'equí y tres entrevesgaos procedimientos matemáticos que fueron demostraos por Shannon a propósito llégase a que ''H'' ye mínimu cuando ''f(P<sub>i</sub>) = log<sub>2</sub> (1/P<sub>i</sub>)''. Entós:
{{ecuación|
<math>H=\sum_{i=0}^n P_i (-\log_2 P_i)</math>
||left}}
El llargor mínimu cola cual puede codificarse un mensaxe puede calculase como ''L<sub>i</sub>=log<sub>2</sub>(1/P<sub>i</sub>) = -log<sub>2</sub>(P<sub>i</sub>)''. Esto da una idea del llargor a emplegar nos códigos a usar pa los calteres d'un archivu en función de la so probabilidá d'escurrimientu. Reemplazando ''L<sub>i</sub> ''podemos escribir ''H'' como:
{{ecuación|
<math>H=\sum_{i=0}^n -P_i \log_2 P_i</math>
||left}}
D'equí deduzse que la entropía de la fonte depende namái de la probabilidá d'escurrimientu de cada mensaxe de la mesma, por ello la importancia de los compresores estadísticos (aquellos que se basen na probabilidá d'escurrimientu de cada calter). Shannon demostró, a propósito que nun ye posible estruyir una fonte estadísticamente más allá del nivel indicáu pola so entropía.
<ref>[http://www.textoscientificos.com/informacion/teoria Teoría de la Información]</ref><ref>{{Cita web |url=http://cienciasempresariales.info/teoria-matematica-de-la-informacion/ |títulu=Teoría Matemática de la Información |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101009061632/http://cienciasempresariales.info/teoria-matematica-de-la-informacion/ |fechaarchivu=2010-10-09 }}</ref>
== Otros aspeutos de la teoría ==
* '''[[Fontes d'información]]'''
** [[Entropía (información)|Entropía]]
** [[Información mutua]]
** [[Neguentropía]]
** [[Teorema de muestreo de Nyquist-Shannon]]
* '''[[Canal de comunicaciones|Canales]]'''
** [[Capacidá de canal|Capacidad]]
* '''[[Compresión de datos]]'''
** [[Codificación de fonte]]
** [[Códigos non-singulares]]
** [[Códigos unívocamente decodificables]]
*** [[Estensión de códigu]]
** [[Código prefijo]] (o códigos instantáneos)
* '''[[Control d'errores]]'''
** [[Automatic Repeat Request|ARQ]]
** [[FEC]]
*** [[Parada y espera]]
*** [[Refugu múltiple]]
*** [[Refugu selectivu]]
** [[Téuniques híbrides]]
*** [[Concatenación de códigos]]
*** [[Control d'error tipo 1|Tipu 1]]
*** [[Control d'error tipo 2|Tipu 2]]
* '''[[Detección d'errores]]'''
** [[Bits de redundancia]]
*** [[Métodos de control d'errores]]
**** [[Paridá]]
***** [[Códigos autochequeo y autocorrectores]]
****** [[Códigos de bloque]]
******* [[Distancia Hamming]]
****** [[Paridá horizontal y vertical]]
**** [[Códigos lliniales]]
***** [[Códigos cíclicos]]
****** [[CRC16]]
****** [[CRC32]]
== Ver tamién ==
* [[Paradoxa de Freedman]]
* [[Sistema complexu]]
* [[Teoría algorítmica de la información]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{Tradubot|Teoría de la información}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Teoría de la información]]
[[Categoría:Proyeutu educativu]]
[[Categoría:1948]]
8aap2tww5ahs9h9endolamzeh97tg93
Tabayones del Iguazú
0
102651
4489970
4423186
2026-05-02T12:40:19Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489970
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Cataratas del Iguazú}}
{{xeografía}}
[[Ficheru:Panoramic grand hotel.jpg|miniaturadeimagen|Nes tierres de les tabayones atopa'l Panoramic Grand Hotel]]
Les '''Tabayones del Iguazú''' (en [[Idioma portugués|portugués]]: ''catarates do Iguaçu''), llamáu popularmente n'Arxentina como «Tabayones»; son un conxuntu de [[cascaes|tabayones]] que s'alcuentren sobre'l [[ríu Iguazú]], na llende ente la provincia [[arxentina]] de [[provincia de Misiones|Misiones]] y l'estáu [[Brasil|brasilanu]] de [[Estáu de Paraná|Paraná]]. Tán totalmente inxertaes n'árees protexíes; el sector de l'Arxentina atópase dientro del [[parque nacional Iguazú]], ente que el de Brasil atopar nel [[Parque Nacional de Iguazú|Parque Nacional do Iguaçu]]. Fueron escoyíes como una de les «[[Siete maravíes naturales del mundu]]».
Tán formaes por 275 saltos, el 80 % d'ellos allúguense del llau arxentín. Un espectáculu estreme ye'l so saltu de mayor caudal y, con 80 [[metru|m]], tamién el más altu: la [[Gargüelu del diañu]], que puede esfrutase en toa'l so majestuosidad dende solu 50 m, percorriendo les pasareles que parten dende Puerto Canoes, al que se llega utilizando'l serviciu de [[Tren ecolóxicu de la Selva Parque Nacional Iguazú|trenes ecolóxicos]]. Por esti saltu pasa la frontera ente dambos países. Pueden realizase paseos en lancha so los saltos y caminada por senderos apreciando dellos animales de la selva semitropical perteneciente al [[distritu fitoxeográficu de les Selves Mistes]] de la [[provincia fitoxeográfica Paranaense]].
Los tabayones del Iguazú son reconocíes de forma unánime como les más espectaculares. El botánicu suizu Robert Chodat (1865-1934) describió elocuentemente el so pimpanu grandor: “Cuando atopamos al pie d'esti mundu de cascaes, y alzando los güeyos vemos, a 82 metros percima de nós, l'horizonte ocupáu per una llinia d'agües, l'estelante espectáculu d'un océanu cayendo a embute nun abismu ye casi respigante.” Maraviáu ante la guapura de tal espectáculu'l botánicu suizu describió la flora y fauna carauterísticos de la zona: “Una exuberante y casi tropical vexetación, la frondosidad de los grandes felechos, les cañes de los bambús, los graciosos tueros de les palmeres y miles d'especies d'árboles, coles sos copes inclinándose sobre l'abismu afatáu con mofos, begoñes coloraes, orquídees d'oru, bromelias brillosos y bejucos con flores trompetes…”<ref>{{cita llibru |apellíos = O.MATTEWS|nome = Rupert|enllaceautor = |títulu = Catarates del Iguazú. Atles de lo estraordinario|url = |fechaaccesu = |añu = 1988|editorial = Debate|isbn = |editor = Marshall Editions Limited|allugamientu = |páxina = 188-191|idioma = |capítulu = }}</ref>
== Toponimia ==
El nome de les [[catarata|tabayones]] n'español '''Iguazú''' y arcaicamente ''Yguazú'', provién de dos pallabres d'orixe [[Idioma guaraní|guaraní]]: la pallabra «''y''» (que se llee [{{IPA|ɨ}}]) como [[vocal zarrada central non arrondada]] y la pallabra «''guazú''», que nesa llingua quieren dicir ''y''= 'agua', ''guazú''= 'grande', respeutivamente ye dicir Iguazú significa “Agua Grande”. En [[idioma portugués|portugués]] el nome foi escritu como ''catarates do Iguaçu''.
== Historia ==
Nel añu [[1542]], mientres realizaba una travesía dende l'[[océanu Atlánticu]] hasta [[Asunción]] del [[Paraguái]], el [[adelantado]] [[España|español]] [[Álvar Núñez]] acolumbró los sorprendentes tabayones del [[ríu Iguazú]] y bautizar como «saltos de Santa María», nome que col tiempu foi reemplazáu pola so primitiva denominación guaraní ''Iguazú'' (antigua ortografía de ''Iguazú'' 'gran cantidá d'agua', y ''guazú'' 'grande').
Daquella la rexón yera habitada por indíxenes de la etnia [[mbyá]]-[[Guaraníes|guaraní]], quien alredor de [[1609]] empezaron a vivir el procesu evanxelizador protagonizáu polos [[sacerdote]]s de la [[Compañía de Xesús]], llamaos xesuites, quien desenvolvieron exitosamente nesta rexón de [[Llatinoamérica]] un sistema de [[reduccion]]es que llegó a cuntar con 30 pueblos distribuyíos nes rexones del [[Misiones Orientales|Tapé]] y [[La Guayrá]] (allugaos anguaño nel sur de Brasil, [[Paraguái]] y n'Arxentina, en tola provincia arxentina de [[Provincia de Misiones|Misiones]] y el norte de [[Provincia de Corrientes|Corrientes]]). Fueron les [[misiones xesuites]] guaraníes.
Por diferencies polítiques y económiques cola [[Imperiu español|corona d'España]] los xesuites fueron espulsaos en [[1768]].
La zona de los tabayones volvió cobrar un nuevu impulsu escontra xunu de [[1881]] —poco primero de la federalización de Misiones— momento en que la provincia de Corrientes, qu'exercía la xurisdicción, vendió 50 llegües cuadraes de tierres sobre los ríos Paraná, Iguazú y Uruguái a Severo Fernández y Ernesto Arnadey. Estos tresfirieron los sos derechos, n'ochobre d'esi mesmu añu, a Rafael Gallino quien volvió ayenar a favor de Gregorio Lezama.
N'avientu de 1881 Misiones dixebrar de Corrientes y en [[1882]] asumió'l primer gobernador, [[Rudecindo Roca]], quien estremó'l territoriu en cinco departamentos. Unu de los sos comandantes, [[Francisco Cruz (comandante)|Francisco Cruz]], llegó hasta la confluencia de los ríos Paraná y Iguazú tresportando una comisión científica alemana que buscaba tierres pa colonizar. Esta espedición yera costeada por Ledesma (propietariu de les tierres de Iguazú) y empobinada pol esplorador [[Carlos Bossetti]]. Ente los espedicionarios atopábase tamién [[Jordan Hummell]], qu'años más tarde entamó'l primer viaxe de [[turismu]] a los tabayones del Iguazú.
Asina los tabayones son “afayaes” nuevamente y volvieron ser almiraes.
En [[1888]], [[Gregorio Lezama]] vendió les tierres del Iguazú» a [[Martín Erracaborde Cía]].
En [[1902]], el Ministeriu del Interior d'Arxentina, encamentó al arquiteutu paisaxista [[Carlos Thays]], realizar un estudiu de los tabayones, que foi la base pa la creación del [[parque nacional Iguazú]], en 1934, que tien 67 620 hectárees de [[selva misionera]].<ref>{{cita web|url=http://www.clarin.com/sociedad/camino-cascaes-abiertu-machetazos_0_589741107.html|títulu=Una camín escontra les cascaes abiertu a machetazos en 1902|fechaaccesu=14 de payares de 2011|autor=Clarín}}</ref>
El [[20 de setiembre]] de [[1895]], el gobernador Balestra estremó la provincia en 14 departamentos. El [[Departamentu Iguazú]] pasó a integrar el departamentu Frontera xunto a Manuel Belgrano, [[Departamentu Eldorado|Eldorado]] y parte de [[Departamento San Pedro (Misiones)|San Pedro]].
El [[19 de xunetu]] de [[1897]], designóse xuez de paz de la incipiente población de Iguazú a Alberto Mugica. Aquel día, Jordan Hummell, acompañáu de los señores Nuñez y Gibaja yá realizaren una nueva incursión hasta los tabayones del Iguazú, pero pel llau brasilanu, una y bones el llau arxentín la selva yera impenetrable. D'esi viaxe llevaron al gobiernu'l so interés en promover la llegada de turistes.
Una de les varies lleendes cunta de la esistencia d'una culiebra xigante, "Boi", que vivía nel interior del ríu. P'aselar la so ferocidá, los aboríxenes sacrificaben a una dama una vegada per añu, refundiándola a les agües como ufrienda pa la bestia. Nuna d'eses ocasiones un valiente guaraní raptó a la doncella escoyida, pa salvala del tradicional ritu, escapando con ella en canoa pel ríu.
Al enterase de la osadía, Boi entró en cólera y agazupando el so llombu partió'l cursu del ríu, creando asina los tabayones y dixebrando d'esta miente a dambos indíxenes.
== Fauna ==
La fauna qu'esiste nos tabayones de Iguazú ta compuesta por 450 especies d'aves, 80 especies de mamíferos, gran variedá d'inseutos y dientro de la fauna fluvial podemos atopar [[yacaré]]s, tortúes, [[garza|garces]] y peces.<ref>{{cita web |títulu = FLORA Y FAUNA DEL PARQUE NACIONAL IGUAZÚ, Flora Fauna Parque Nacional Iguazú|url = http://puertoiguazu.net/flora-y-fauna.html|sitiuweb = puertoiguazu.net|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
Dientro de les especies d'aves qu'esisten destaquen los vencejos de catarata que son la especie representativa de les Cascaes de Iguazú; tamién s'atopa'l [[tucán]] grande, que ye unu de los 5 tipos de tucanes qu'esisten na zona.
Les cascaes representen un abellugu pa dellos animales que s'atopen en peligru d'estinción como: el [[yaguar]], [[tapir]], [[ocelote]], [[tirica|tiriques]], [[osu formigueru]], la [[yacutinga]], águiles selváticas y el [[yacaré overo]] etc.<ref>{{cita web |títulu = Fauna y flora de los Tabayones del Iguazú|url = http://www.opcioniguazu.com.ar/informacion/fauna-flora.php|sitiuweb = www.opcioniguazu.com.ar|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
== Paseos ==
[[Ficheru:ArialViewIguazuFallsCentralFalls2.JPG|thumb|right|280px|Dalgunos de los saltos del llau arxentín.]]
Los tabayones del Iguazú son el principal centru turísticu del nordés d'Arxentina, y unu de los principales de tol país.
Nelles, los paseos atópense mayormente nel llau arxentín, anque dende'l llau brasilanu tiense una vista panorámica.
En [[1984]] el sector arxentín de los tabayones, el parque nacional Iguazú, foi declaráu [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]]. Darréu, en [[1986]], el sector de Brasil, que s'atopa nel [[parque nacional do Iguaçu]], tamién foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá.
Dientro del parque arxentín atópase'l [[Hotel Sheraton Iguazú]] (antes: hotel Internacional Iguazú), que cunta con una vista panorámica del Gargüelu del Diañu y de los saltos brasilanos.
Cerca de los tabayones, atópase la ciudá arxentina de [[Puerto Iguazú]], na confluencia de los ríos Iguazú y Paraná. Ellí allúgase la [[Triple Frontera|triple frontera]] con [[Paraguái]].
* '''Paséu Inferior''':
[[Ficheru:Cataratas Iguazu vista general.JPG|thumb|left|280px|Vista de los tabayones del Iguazú dende'l mirador que s'atopa nel circuitu inferior.]]
Partiendo dende'l mirador, que recuerda pola so figura a un faru y destácase de la redolada pol so color blancu, baxar por numberoses escalinates (dalgunes fueron tallaes na mesma roca) escontra'l ríu Iguazú y transítase per un bellu senderu pedestre. Arrodiáu pela exuberante selva va poder esfrutar d'una formosa visión de la parte inferior de los saltos.
Empezando la visita nel saltu Lanusse y pasando pol [[saltu Álvar Núñez Cabeza de Vaca]], llegar a un arrogante puntu panorámicu dende onde va tener una primer vista del Gargüelu del Diañu. Avanzando un pocu más se repara la islla San Martín y a la so derecha'l saltu homónimu. A la fin del senderu atopa'l saltu Bossetti.
Ellí'l vapor d'agua producíu pol choque de l'agua contra les roques forma una tenue pero incesante agua. Baxando pel senderu escontra Punta Apeligro va poder, si nesi momentu atópase habilitáu, navegar pel ríu Iguazú y cruciar a la islla San Martín. Yá de regresu pasar pol saltu Dos Hermanas, onde antes se podía gociar d'un refrescante bañu na enorme piscina natural que se forma na so base, yá que agora dicha actividá atópase prohibida.
* '''Paséu Cimeru''':
[[Ficheru:CPonte Iguazu2.JPG|thumb|left|280px|Tabayones del Iguazú del llau arxentín dende'l Paséu Cimeru.]]
Partiendo dende'l mesmu sitio antes mentáu, percuérrese, como'l nome del paséu indica, la parte cimera de les cayíes d'agua. El puntu d'observación dende un nivel más alto camuda por completu la visión del paisaxe. vese práuticamente a los sos pies espeñase les aturbolinaes agües.
D'esta manera visítase nuevamente'l [[Salto Dos Hermanas]], el Bossetti, el Mozu, que son un pequeñu adelantu del pimpanu Gargüelu del Diañu. Nesti sitiu, onde l'agua cai dende aproximao 70 metros d'altor, sospriende l'ensordador bramar de l'agua, permanentemente cubiertes por trupes columnes de vapor, que despide'l choque de l'agua coles roques.
* '''Gargüelu del Diañu''':
Al Gargüelu del Diañu apuértase al traviés del Tren de los Tabayones, baxando na Estación Gargüelu del Diañu. A partir d'ellí realízase una caminada pela nueva pasarela, que serpenteando ente les islles, percuerre 1100 metros hasta los amplios balcones allugaos xuntu en cantu y frente del Gargüelu del Diañu. La duración d'esti paséu ye de 2 hores y l'últimu tren parte a les 16:30 h.
* '''Isla San Martín''':
{{AP|Isla de San Martín (Arxentina)|l1=Isla de San Martín}}
Ye posible llegar a la [[Isla de San Martín (Arxentina)|Isla de San Martín]] al traviés del serviciu de botes que salen dende'l circuitu inferior. Dende equí van poder reparar una vista panorámica del Gargüelu del Diañu, de la Ventana (cola so dormidero de [[Coragyps atratus|jotes]]), y del saltu San Martín.
* '''Senderu Macuco''':
Esti senderu de treking ye una de les salíes tradicionales pa los amantes de la observación de la naturaleza. Una antigua picada d'estracción forestal de 3600 m de llargor por ambiente selvático. Esti senderu dexa aportar a una catarata de 20 m en plena selva. Ye una oportunidá pa conocer selva, y columbrar [[Tinamus solitarius|macucos]], monos [[platirrinos]] como'l [[cai]] o'l monu [[carayá]], [[coatí]]es, [[pava de monte paves de monte]], un cientu d'inseutos y dacuando víbores de coral. Equí atópase'l [[Saltu Arrechea]].
{{wide image|Iguazu Décembre 2007 - Panorama 1.jpg|1700px|Dalgunos de los saltos del llau arxentín de los tabayones del Iguazú, vistos dende la vera brasilana.}}
== Distribución de los tabayones ente Arxentina y Brasil ==
Los tabayones del Iguazú tópense dispuestes nuna forma que paez una gran "J" inversa. Na marxe derecha (norte) atópase'l territoriu brasilanu, que tien pocu más d'un 20 % de los saltos de diches tabayones; y del llau esquierdu (sur) tópense los saltos arxentinos, que conformen casi un 80 % de los tabayones. Pa conocer dafechu y apreciar del tou estos tabayones, l'encamientu ye visitar tanto'l llau arxentín como'l brasilanu, porque d'un llau apréciase panorámicamente l'otru, y viceversa. Surde d'esta distribución el dichu que dende Brasil se ven los tabayones, y dende Arxentina vívense”: dende Brasil tiense una panorámica atanante de la mayoría de los saltos, que pueden ser percorríos en vividamente del llau arxentín.<ref>[https://web.archive.org/web/20120425230528/http://www.consejo.org.ar/turismu/SugerenciasT/tabayones_salDIA.htm Arxentina tien mayor porcentaxe de saltos, y Brasil tien una vista panorámica d'estos]</ref> N'efeutu, del llau arxentín el vistante mover ente los saltos, non yá nes pasareles que dexen casi tocar l'agua, sinón tamién nos paseos en lancha, que dexen dir hasta al llau de les atanantes cayíes d'agua, ya inclusive averase al Gargüelu del Diañu, si pártese en lancha dende territoriu arxentín.
[[Ficheru:Iguazu Décembre 2007 - Panorama 7.jpg|thumb|center|1200px|Los tabayones del Iguazú vistes dende'l llau brasilanu escontra'l Gargüelu del Diañu.]]
== Caudal ==
El caudal d'agua promedio d'estos tabayones (cascaes) ye de 1500 [[metru cúbicu|m³]] per segundu, anque a fines de la seronda austral del 2014, por cuenta de les abondoses agües habíes en xunu del citáu añu na cuenca alta del ríu de la Plata (y esto implica sobre la cuenca del Iguazú) alzó escontra'l 10 de xunu de 2014 el caudal a una crecida estraordinaria de 45 700 m³/s.<ref>[http://www.infobae.com/2014/06/09/1571524-cierren-l'accesu-los tabayones-inusual-crecida-del-rio-iguazu Inusual crecida del ríu Iguazú]</ref>
== Una de les siete maravíes naturales del mundu ==
[[Ficheru:Iguazu Décembre 2007 - Panorama 5.jpg|thumb|right|280px|Vista de los tabayones del Iguazú, nel centru la [[gargüelu del Diañu]]]]
[[Ficheru:Iguazupan.ogv|thumb|left|280px|'''Video Clip''': Vista panorámica de los tabayones del Iguazú.]]
[[Ficheru:Sunset over Iguazu2.jpg|thumb|280px|left|Tabayones del Iguazú.]]
[[Ficheru:Iguacufromair.JPG|thumb|280px|left|Vista aérea de los tabayones del Iguazú.]]
Los tabayones del Iguazú son una de les «[[Siete maravíes naturales del mundu]]». El 11 de payares de 2011, los tabayones fueron escoyíes provisionalmente.<ref>[https://web.archive.org/web/20111112175049/http://www.new7wonders.com/archives/wonder/jeju-island New 7 wonders.]</ref> El 22 de febreru de 2012 la fundación New7Wonder finalmente confirmó qu'estos tabayones son oficialmente una de les Siete maravíes naturales del mundu».<ref>{{Cita web |url=http://news.n7w.com/2012/02/23/iguazu-falls-officially-confirmed-a-wonder-of-nature/ |títulu=Iguazu falls officially confirmed a wonder of nature. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120307152223/http://news.n7w.com/2012/02/23/iguazu-falls-officially-confirmed-a-wonder-of-nature/ |fechaarchivu=2012-03-07 }}</ref>
Más de mil millones de persones en tol mundu votaron pa escoyer a les siete maravíes naturales. Facer per Internet per mensaxe de testu. “Estes maravíes sobreviven a toles maravíes qu'esisten y van poder esistir porque son maravíes de la naturaleza”, sostuvo l'embaxador brasilanu Enio Cordeiro.
Pa llegar a tar ente les siete maravíes de la naturaleza, los tabayones tuvieron que dexar tras a 440 curiosos de 220 países.
«La nuesa visión de Iguazú como una de les 7 maravíes de la naturaleza ye la promoción de los Tabayones al traviés d'una forma de turismu que fai un impautu mínimu sobre'l mediu ambiente, de la qu'ayuda a crear emplegos calidable pa la población llocal», dixo Bernard Weber, quien estimó a los votantes, a los Comités Oficiales de Sofitu, y a los gobiernos d'Arxentina y Brasil pol so compromisu col ésitu de la campaña.
El pasar a ser una de les siete maravíes naturales del mundu redundó, namái nel primer añu, nun aumentu nel volume de turismu n'aproximao 300 000 persones.<ref>https://web.archive.org/web/20140107144930/http://www.noticiasdel6.com/ampliar_.php?id=104676</ref>
== Ver tamién ==
* [[Parque Nacional Iguazú]]
* [[Gargüelu del Diañu]]
* [[Ríu Iguazú]]
* [[Triple frontera]]
* [[La misión|La misión (película)]]
* [[Tabayones]]
== Notes y referencies ==
Tien de faese referencia que los Tabayones pertenecíen a Paraguay y que esi territoriu foi perdíu na sangrienta Guerra de la Triple Alianza apurriéndose a Brasil y a Arxentina.
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikiviaxes}}
* [http://whc.unesco.org/es/list/303 Documentos de la declaración como Patrimoniu de la Humanidá] pola UNESCO {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20080203095423/http://www.iguazu.gov.ar/ Páxina oficial del Conceyu de Puerto Iguazú]
* [https://www.copel.com/mhbweb/paginas/bacia-iguacu.jsf Copel Monitoramento Hydrológico] (Midíes del caudal del ríu Iguazú; El puntu verde más a la izquierda da'l caudal n'Hotel Catarates)
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Catarates d'Arxentina]]
[[Categoría:Catarates de Brasil]]
b7o5jetaskixpx10kd8l6g3q1zuo71m
Usuariu:Omarete/Llista llibros Jules Verne
2
104721
4490056
4479698
2026-05-03T03:24:13Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490056
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?itemLabel WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q7725634. ?item wdt:P50 wd:Q33977.}
|references=all
|section=131
|sort=label
|columns=item,label:Títulu,P1476: Títulu orixinal,p571:Añu
|thumb=128
|min_section=2
}}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! Títulu
! Títulu orixinal
! Añu
|-
| [[:d:Q134584928|Q134584928]]
| ''[[:d:Q134584928|A Barsac~expedíció különös története]]''
| hu:A Barsac~expedíció különös története<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q134584929|Q134584929]]
| ''[[:d:Q134584929|A Barsac~expedíció különös története]]''
| hu:A Barsac~expedíció különös története
|
|-
| [[:d:Q1304388|Q1304388]]
| ''[[:d:Q1304388|A Drama in Livonia]]''
| fr:Un drame en Livonie
| 1893
|-
| [[:d:Q930520|Q930520]]
| ''[[:d:Q930520|A Drama in Mexico]]''
| fr:Un drame au Mexique
| 1845
|-
| [[:d:Q1306869|Q1306869]]
| ''[[:d:Q1306869|A Floating City]]''
| fr:Une ville flottante<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1870
|-
| [[:d:Q3548966|Q3548966]]
| ''[[:d:Q3548966|A Priest in 1839]]''
| fr:Un prêtre en 1839
|
|-
| [[:d:Q1581338|Q1581338]]
| ''[[:d:Q1581338|A Winter Amid the Ice]]''
| fr:Un hivernage dans les glaces<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1855
|-
| [[:d:Q2820890|Q2820890]]
| ''[[:d:Q2820890|Abd'Allah]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1147397|Q1147397]]
| ''[[:d:Q1147397|Adventures of the Rat Family]]''
|
|
|-
| [[:d:Q2834094|Q2834094]]
| ''[[:d:Q2834094|Alexandre VI]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1212137|Q1212137]]
| ''[[:d:Q1212137|An Antarctic Mystery]]''
| fr:Le Sphinx des glaces<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q12742819|Q12742819]]
| ''[[:d:Q12742819|An Ideal City]]''
| fr:Une ville idéale<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1327411|Q1327411]]
| ''[[:d:Q1327411|Around the Moon]]''
| fr:Autour de la Lune<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1870
|-
| [[:d:Q3227728|Q3227728]]
| ''[[:d:Q3227728|Around the World in Eighty Days]]''
|
|
|-
| [[:d:Q2870287|Q2870287]]
| ''[[:d:Q2870287|Au bord de l'Adour]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1918304|Q1918304]]
| ''[[:d:Q1918304|Captain Antifer]]''
| fr:Mirifiques Aventures de Maître Antifer<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q622634|Q622634]]
| ''[[:d:Q622634|Cinq Semaines en ballon]]''
| fr:Cinq semaines en ballon<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1863
|-
| [[:d:Q1098300|Q1098300]]
| ''[[:d:Q1098300|Claudius Bombarnac]]''
| fr:Claudius Bombarnac<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q127284|Q127284]]
| ''[[:d:Q127284|Clovis Dardentor]]''
| fr:Clovis Dardentor<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1896
|-
| [[:d:Q1150003|Q1150003]]
| ''[[:d:Q1150003|César Cascabel]]''
| fr:César Cascabel<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1890
|-
| [[:d:Q137668249|Q137668249]]
| ''[[:d:Q137668249|Da Terra á Lua]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3020097|Q3020097]]
| ''[[:d:Q3020097|De Charybde en Scylla]]''
|
|
|-
| [[:d:Q53592|Q53592]]
| ''[[:d:Q53592|From the Earth to the Moon]]''
| fr:De la Terre à la Lune<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1865
|-
| [[:d:Q472291|Q472291]]
| ''[[:d:Q472291|Dick Sand, A Captain at Fifteen]]''
| fr:Un capitaine de quinze ans<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q3227232|Q3227232]]
| ''[[:d:Q3227232|Die Belagerung Roms]]''
|
|
|-
| [[:d:Q124559106|Q124559106]]
| ''[[:d:Q124559106|Die Reise um die Erde in 80 Tagen]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3187245|Q3187245]]
| ''[[:d:Q3187245|Die fröhlichen Leiden dreier Reisender in Skandinavien]]''
|
|
|-
| [[:d:Q385511|Q385511]]
| ''[[:d:Q385511|Doctor Ox]]''
| fr:Le Docteur Ox
|
|-
| [[:d:Q124093344|Q124093344]]
| ''[[:d:Q124093344|Dr. Ox's Experiment, and Other Stories]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1213684|Q1213684]]
| ''[[:d:Q1213684|Eight Hundred Leagues on the Amazon]]''
| fr:La Jangada – Huit Cents lieues sur l’Amazone
| 1881
|-
| [[:d:Q3053455|Q3053455]]
| ''[[:d:Q3053455|Magellania]]''
| fr:En Magellanie
| 1890s
|-
| [[:d:Q221765|Q221765]]
| ''[[:d:Q221765|Facing the Flag]]''
| fr:Face au drapeau<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1894
|-
| [[:d:Q1212348|Q1212348]]
| ''[[:d:Q1212348|Family Without a Name]]''
| fr:Famille-Sans-Nom
| 1889
|-
| [[:d:Q124091681|Q124091681]]
| ''[[:d:Q124091681|Floating Island: or, The Pearl of the Pacific]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1193400|Q1193400]]
| ''[[:d:Q1193400|Foundling Mick]]''
| fr:P’tit-Bonhomme
|
|-
| [[:d:Q1470686|Q1470686]]
| ''[[:d:Q1470686|Frritt-Flacc]]''
| fr:Frritt-Flacc<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1884
|-
| [[:d:Q1523802|Q1523802]]
| ''[[:d:Q1523802|Gil Braltar]]''
| fr:Gil Braltar<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1216126|Q1216126]]
| ''[[:d:Q1216126|Godfrey Morgan]]''
| fr:L'École des Robinsons
| 1882
|-
| [[:d:Q124092475|Q124092475]]
| ''[[:d:Q124092475|Godfrey Morgan: A Californian Mystery]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1147015|Q1147015]]
| ''[[:d:Q1147015|Hier et demain]]''
| fr:Hier et demain
|
|-
| [[:d:Q21427203|Q21427203]]
| ''[[:d:Q21427203|In Search of the Castaways]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1193083|Q1193083]]
| ''[[:d:Q1193083|Invasion of the Sea]]''
| fr:L'Invasion de la mer
|
|-
| [[:d:Q2534920|Q2534920]]
| ''[[:d:Q2534920|Journey Through the Impossible]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3190671|Q3190671]]
| ''[[:d:Q3190671|Jédédias Jamet oder die Geschichte einer Erbschaft]]''
| fr:Jédédias Jamet ou l’histoire d’une succession
| 1847
|-
| [[:d:Q644271|Q644271]]
| ''[[:d:Q644271|Kéraban the Inflexible]]''
| fr:Kéraban-le-Têtu<ref name="ref_5a3f65d7bbaccf6e61e3393af1d12f08e71de2828e783e61b79d71efeb9842b0">''[[:d:Q15222191|general catalog of BnF]]''</ref>
| 1883<ref name="ref_5a3f65d7bbaccf6e61e3393af1d12f08e71de2828e783e61b79d71efeb9842b0">''[[:d:Q15222191|general catalog of BnF]]''</ref>
|-
| [[:d:Q124093118|Q124093118]]
| ''[[:d:Q124093118|Kéraban the Inflexible: Scarpante the Spy]]''
|
|
|-
| [[:d:Q124093117|Q124093117]]
| ''[[:d:Q124093117|Kéraban the Inflexible: The Captain of the Guidara]]''
|
|
|-
| [[:d:Q135186992|Q135186992]]
| ''[[:d:Q135186992|L'oncle Robinson]]''
| fr:L'oncle Robinson
|
|-
| [[:d:Q124809768|Q124809768]]
| ''[[:d:Q124809768|Le Livre d'or de la science-fiction : Jules Verne]]''
| fr:Le Livre d'or de la science-fiction : Jules Verne
|
|-
| [[:d:Q1809973|Q1809973]]
| ''[[:d:Q1809973|Le Mariage de M. Anselme des Tilleuls]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3226182|Q3226182]]
| ''[[:d:Q3226182|Le Quart d'heure de Rabelais]]''
|
|
|-
| [[:d:Q431053|Q431053]]
| ''[[:d:Q431053|Le Secret de Wilhelm Storitz]]''
| fr:Le Secret de Wilhelm Storitz
|
|-
| [[:d:Q1219561|Q1219561]]
| ''[[:d:Q1219561|Around the World in Eighty Days]]''
| fr:Le Tour du monde en quatre-vingts jours
| 1872
|-
| [[:d:Q134885539|Q134885539]]
| ''[[:d:Q134885539|Le désert de glace]]''
| fr:Le désert de glace<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1865<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|-
| [[:d:Q135456341|Q135456341]]
| ''[[:d:Q135456341|Le rayon vert]]''
| fr:Le rayon vert
|
|-
| [[:d:Q134885522|Q134885522]]
| ''[[:d:Q134885522|Les Anglais au pôle Nord]]''
| fr:Les Anglais au pôle Nord<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1864<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|-
| [[:d:Q319149|Q319149]]
| ''[[:d:Q319149|The Adventures of Captain Hatteras]]''
| fr:Les Aventures du capitaine Hatteras
| 1864
|-
| [[:d:Q10317574|Q10317574]]
| ''[[:d:Q10317574|Les Conquistadores de l'Amérique centrale]]''
| fr:Les Conquistadores de l'Amérique centrale
|
|-
| [[:d:Q1213902|Q1213902]]
| ''[[:d:Q1213902|In Search of the Castaways]]''
| fr:Les Enfants du capitaine Grant
| 1865
|-
| [[:d:Q97173264|Q97173264]]
| ''[[:d:Q97173264|Les Erreurs d'Alcide]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3234418|Q3234418]]
| ''[[:d:Q3234418|Les Pailles rompues]]''
|
|
|-
| [[:d:Q11722955|Q11722955]]
| ''[[:d:Q11722955|Les Voyages au théâtre]]''
|
|
|-
| [[:d:Q134584927|Q134584927]]
| ''[[:d:Q134584927|Les naufragés du Jonathan]]''
| fr:Les naufragés du Jonathan<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1765386|Q1765386]]
| [[Los solevaos del Bounty]]
| fr:Les Révoltés de la Bounty
|
|-
| [[:d:Q1147005|Q1147005]]
| ''[[:d:Q1147005|Martin Paz]]''
| fr:Martin Paz<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1581388|Q1581388]]
| ''[[:d:Q1581388|Master Zacharius]]''
| fr:Maître Zacharius ou l'Horloger qui avait perdu son âme
|
|-
| [[:d:Q645024|Q645024]]
| ''[[:d:Q645024|Mathias Sandorf]]''
| fr:Mathias Sandorf<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1885
|-
| [[:d:Q1122549|Q1122549]]
| ''[[:d:Q1122549|Master of the World]]''
| fr:Maître du monde<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1904
|-
| [[:d:Q124093160|Q124093160]]
| ''[[:d:Q124093160|Meridiana: The Adventures of Three Englishmen and Three Russians in ...]]''
|
|
|-
| [[:d:Q21015221|Q21015221]]
| ''[[:d:Q21015221|Michel Strogoff]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1121567|Q1121567]]
| [[Miguel Strogoff]]
| fr:Michel Strogoff<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1874
|-
| [[:d:Q1939346|Q1939346]]
| ''[[:d:Q1939346|Mistress Branican]]''
| fr:Mistress Branican<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q3321028|Q3321028]]
| ''[[:d:Q3321028|Monna Lisa]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3321492|Q3321492]]
| ''[[:d:Q3321492|Monsieur de Chimpanzé]]''
| fr:Monsieur de Chimpanzé
|
|-
| [[:d:Q1613903|Q1613903]]
| ''[[:d:Q1613903|Mr. Ray Sharp and Miss Me Flat]]''
|
|
|-
| [[:d:Q124093432|Q124093432]]
| ''[[:d:Q124093432|North Against South: A Tale of the American Civil War]]''
|
|
|-
| [[:d:Q966572|Q966572]]
| ''[[:d:Q966572|Off on a Comet]]''
| fr:Hector Servadac
| 1877
|-
| [[:d:Q3352176|Q3352176]]
| ''[[:d:Q3352176|On a souvent besoin d'un plus petit que soi]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3352886|Q3352886]]
| ''[[:d:Q3352886|Onze Jours de siège]]''
|
|
|-
| [[:d:Q794866|Q794866]]
| ''[[:d:Q794866|Paris in the Twentieth Century]]''
| fr:Paris au XXe siècle<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1860
|-
| [[:d:Q3383145|Q3383145]]
| ''[[:d:Q3383145|Pierre-Jean]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1215553|Q1215553]]
| ''[[:d:Q1215553|Propeller Island]]''
| fr:L'Île à hélice
| 1895
|-
| [[:d:Q2409770|Q2409770]]
| ''[[:d:Q2409770|Quiridine et Quidinerit]]''
|
|
|-
| [[:d:Q978723|Q978723]]
| ''[[:d:Q978723|Robur the Conqueror]]''
| fr:Robur le Conquérant<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q124653646|Q124653646]]
| ''[[:d:Q124653646|Salon de 1857]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3471379|Q3471379]]
| ''[[:d:Q3471379|San Carlos]]''
|
| 1856
|-
| [[:d:Q594139|Q594139]]
| ''[[:d:Q594139|The Purchase of the North Pole]]''
| fr:Sans dessus dessous<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1889
|-
| [[:d:Q1320664|Q1320664]]
| ''[[:d:Q1320664|Shipwrecked Family: Marooned with Uncle Robinson]]''
| fr:L'Oncle Robinson<br/>fr:L'oncle Robinson
|
|-
| [[:d:Q3492411|Q3492411]]
| ''[[:d:Q3492411|Souvenirs d'enfance et de jeunesse]]''
|
|
|-
| [[:d:Q3032584|Q3032584]]
| ''[[:d:Q3032584|Ten hours hunting]]''
| fr:Dix heures sur la chasse
| 1881
|-
| [[:d:Q1997545|Q1997545]]
| ''[[:d:Q1997545|Texar's Revenge, or, North Against South]]''
| fr:Nord contre Sud<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1887
|-
| [[:d:Q319202|Q319202]]
| ''[[:d:Q319202|The Adventures of Three Englishmen and Three Russians in South Africa]]''
| fr:Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1872
|-
| [[:d:Q1192245|Q1192245]]
| ''[[:d:Q1192245|The Archipelago on Fire]]''
| fr:L’Archipel en feu
| 1884
|-
| [[:d:Q1171108|Q1171108]]
| ''[[:d:Q1171108|The Barsac Mission]]''
| fr:L'Étonnante Aventure de la mission Barsac
| 1919
|-
| [[:d:Q3220369|Q3220369]]
| ''[[:d:Q3220369|The Beautiful Yellow Danube]]''
| fr:Le Beau Danube jaune
|
|-
| [[:d:Q929899|Q929899]]
| ''[[:d:Q929899|The Begum's Fortune]]''
| fr:Les Cinq cents millions de la Bégum
|
|-
| [[:d:Q116862|Q116862]]
| ''[[:d:Q116862|The Blockade Runners]]''
| fr:Les Forceurs de blocus
| 1865
|-
| [[:d:Q654055|Q654055]]
| ''[[:d:Q654055|The Castaways of the Flag]]''
| fr:Seconde patrie<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q768605|Q768605]]
| ''[[:d:Q768605|The Castle From Carpathians]]''
| fr:Le Château des Carpathes
| 1889
|-
| [[:d:Q931587|Q931587]]
| ''[[:d:Q931587|The Chase of the Golden Meteor]]''
| fr:La Chasse au météore
|
|-
| [[:d:Q143707|Q143707]]
| ''[[:d:Q143707|The Child of the Cavern]]''
| fr:Les Indes noires<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1877
|-
| [[:d:Q124087231|Q124087231]]
| ''[[:d:Q124087231|The Child of the Cavern: or, Strange Doings...]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1809817|Q1809817]]
| ''[[:d:Q1809817|The Count of Chanteleine]]''
| fr:Le Comte de Chanteleine
|
|-
| [[:d:Q465065|Q465065]]
| ''[[:d:Q465065|The Danube Pilot]]''
| fr:Le Pilote du Danube
|
|-
| [[:d:Q136426621|Q136426621]]
| ''[[:d:Q136426621|The English in the North Pole (theatrical adaptation by Francisco C. Neve)]]''
|
| 1899-10-19
|-
| [[:d:Q1581974|Q1581974]]
| ''[[:d:Q1581974|The Eternal Adam]]''
| fr:L'Éternel Adam
| 1910
|-
| [[:d:Q1197958|Q1197958]]
| ''[[:d:Q1197958|The Flight to France]]''
| fr:Le Chemin de France
| 1887
|-
| [[:d:Q124093354|Q124093354]]
| ''[[:d:Q124093354|The Flight to France: or, The Memoirs of a Dragoon]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1169463|Q1169463]]
| ''[[:d:Q1169463|The Fur Country]]''
| fr:Le Pays des fourrures
| 1873
|-
| [[:d:Q124093360|Q124093360]]
| ''[[:d:Q124093360|The Fur Country: or, Seventy Degrees North Latitude]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1193957|Q1193957]]
| ''[[:d:Q1193957|The Golden Volcano]]''
| fr:Le Volcan d'or
|
|-
| [[:d:Q1198883|Q1198883]]
| ''[[:d:Q1198883|The Green Ray]]''
| fr:Le Rayon vert
| 1882
|-
| [[:d:Q1194427|Q1194427]]
| ''[[:d:Q1194427|The Humbug]]''
| fr:Le Humbug
|
|-
| [[:d:Q1212855|Q1212855]]
| ''[[:d:Q1212855|The Kip Brothers]]''
| fr:Les Frères Kip<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1195225|Q1195225]]
| ''[[:d:Q1195225|The Lighthouse at the End of the World]]''
| fr:Le Phare du Bout du Monde
|
|-
| [[:d:Q1304875|Q1304875]]
| ''[[:d:Q1304875|The Lottery Ticket]]''
| fr:Un Billet de loterie
| 1886
|-
| [[:d:Q124093405|Q124093405]]
| ''[[:d:Q124093405|The Lottery Ticket: A Tale of Tellemarken]]''
|
|
|-
| [[:d:Q667903|Q667903]]
| ''[[:d:Q667903|The Mighty Orinoco]]''
| fr:Le Superbe Orénoque
|
|-
| [[:d:Q471005|Q471005]]
| ''[[:d:Q471005|The Mysterious Island]]''
| fr:L'Île mystérieuse
| 1888
|-
| [[:d:Q124093426|Q124093426]]
| ''[[:d:Q124093426|The Mysterious Island: Abandoned]]''
|
|
|-
| [[:d:Q124093427|Q124093427]]
| ''[[:d:Q124093427|The Mysterious Island: The Secret of the Island]]''
|
|
|-
| [[:d:Q124089931|Q124089931]]
| ''[[:d:Q124089931|The Purchase of the North Pole: A Sequel to...]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1213472|Q1213472]]
| ''[[:d:Q1213472|The Sea Serpent]]''
| fr:Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin
|
|-
| [[:d:Q628443|Q628443]]
| ''[[:d:Q628443|The Steam House]]''
| fr:La Maison à vapeur
| 1880
|-
| [[:d:Q603747|Q603747]]
| ''[[:d:Q603747|The Survivors of the "Jonathan"]]''
| fr:Les Naufragés du «Jonathan»
|
|-
| [[:d:Q1192756|Q1192756]]
| ''[[:d:Q1192756|The Survivors of the Chancellor]]''
| fr:Le Chancellor<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1870
|-
| [[:d:Q959582|Q959582]]
| ''[[:d:Q959582|The Vanished Diamond]]''
| fr:L'Étoile du Sud<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1884
|-
| [[:d:Q168309|Q168309]]
| ''[[:d:Q168309|The Village in the Treetops]]''
| fr:Le Village aérien
| 1896
|-
| [[:d:Q1862931|Q1862931]]
| ''[[:d:Q1862931|The Waif of the Cynthia]]''
| fr:L'Épave du Cynthia
| 1885
|-
| [[:d:Q1170544|Q1170544]]
| ''[[:d:Q1170544|The Will of an Eccentric]]''
| fr:Le Testament d'un excentrique
|
|-
| [[:d:Q2095705|Q2095705]]
| ''[[:d:Q2095705|Traveling Scholarships]]''
| fr:Bourses de voyage<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1903
|-
| [[:d:Q1214433|Q1214433]]
| ''[[:d:Q1214433|Tribulations of a Chinaman in China]]''
| fr:Les Tribulations d'un Chinois en Chine
| 1879
|-
| [[:d:Q183565|Q183565]]
| ''[[:d:Q183565|Twenty Thousand Leagues Under the Sea]]''
| fr:Vingt Mille Lieues sous les mers<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><br/>en:Twenty Thousand Leagues Under the Sea<ref name="ref_cc636fb1f3bba2e1e3d98a76d8630e2ec88ac34f8ad90a3c6490eb75f9099139">https://memory-beta.fandom.com/wiki/Twenty_Thousand_Leagues_Under_the_Sea</ref>
| 1869<ref name="ref_d905e9fe37017e2fa82d7042a2d5984898660646ba2d42ffa1a914c03fe55467">https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12100647x.public</ref>
|-
| [[:d:Q232055|Q232055]]
| ''[[:d:Q232055|Two Years' Vacation]]''
| fr:Deux ans de vacances<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1888
|-
| [[:d:Q1854164|Q1854164]]
| ''[[:d:Q1854164|A Drama in the Air]]''
| fr:Un drame dans les airs<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| 1851
|-
| [[:d:Q20644786|Q20644786]]
| ''[[:d:Q20644786|Un neveu d'Amérique]]''
| fr:Un neveu d’Amérique, ou Les deux Frontignac
|
|-
| [[:d:Q134584931|Q134584931]]
| ''[[:d:Q134584931|Un prêtre en 1835]]''
| fr:Un prêtre en 1835<ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q1306438|Q1306438]]
| ''[[:d:Q1306438|Dr. Ox's Experiment]]''
| fr:Une fantaisie du docteur Ox
|
|-
| [[:d:Q219457|Q219457]]
| ''[[:d:Q219457|A Journey to the Centre of the Earth]]''
| fr:Voyage au centre de la Terre
|
|}
{{Wikidata list end}}
an84n4b3bksibkt5q3e6djqs8ip8e93
The Sopranos
0
112474
4490053
4471063
2026-05-03T02:27:49Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490053
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Los Soprano}}
{{serie de televisión}}
'''''The Sopranos''''' ye una [[serie de televisión]] d'[[Estaos Xuníos]] creada y producida por [[David Chase]]. La serie estrenar n'Estaos Xuníos el 10 de xineru de 1999 pola canal de [[televisión per cable]] [[HBO]], que la emitió ininterrumpidamente hasta'l so desenllaz, el 10 de xunu de 2007. La trama de la serie xira en redol al [[mafia|mafiosu]] de [[Nueva Jersey]] [[Tony Soprano]] ([[James Gandolfini]]) y les dificultaes qu'enfrenta tantu nel so llar como na [[Crime entamáu|organización criminal]] que dirixe. De la mesma, la serie tamién se centra na historia de los personaxes cercanos a Tony, especialmente la so esposa [[Carmela Soprano|Carmela]] ([[Edie Falco]]) y el so sobrín y protexíu [[Christopher Moltisanti]] ([[Michael Imperioli]]).
El rodaxe de la serie facer ente los [[Silvercup Studios]] de [[Nueva York]] y diversos escenarios del estáu de Nueva Jersey. Los [[productor executivu|productores executivos]] a lo llargo de la so emisión fueron Chase, Brad Grey, [[Robin Green]], [[Mitchell Burgess]], Ilene S. Landress, [[Terence Winter]] y [[Matthew Weiner]].
Un ésitu crítico y comercial, ''The Sopranos'' ye una de les series por cable económicamente más esitosa na [[historia de la televisión]] y frecuentemente foi descrita pola crítica como una de les meyores series de televisión de tolos tiempos. La serie destaca pol so altu nivel calidable en tolos aspeutos de [[Producción audiovisual|producción]] y foi especialmente reconocida pola so guión y poles actuaciones de los sos actores principales. ''The Sopranos'' foi acreditada por brindar un gran nivel artísticu a la televisión media y allanar el camín pal ésitu de munches series de ficción que lu siguieron. Tamién ganó [[Premios de The Sopranos|numberosos premios]] y reconocencies, ente ellos, ventiún [[Premios Emmy]] y cinco [[Globos d'Oru]]. En 2009 foi escoyida la meyor serie de los años 2000 pola publicación ''[[The Hollywood Reporter]]''. Amás de los aponderamientos y los premios, la Writers Guild Association escoyer como la serie meyor escrita de la historia nel top de "Les 101 series meyor escrites de la historia de la TV". En setiembre de 2016 la revista ''[[Rolling Stone]]'' ellaboró la llista de "Los 100 programes de televisión de tolos tiempos", onde ''The Sopranos'' ocupó'l primer llugar.
Elementu básicu de la [[Cultura d'Estaos Xuníos|cultura popular d'Estaos Xuníos]] del [[sieglu XXI]], ''The Sopranos'' foi oxetu de [[parodia|parodies]], discutinios y analises, y dio llugar a llibros,<ref name="books">
{{cita web |url=http://store.hbo.com/family/index.jsp?categoryId=1901329&cp=1885646|títulu=The Sopranos books at HBO Store|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010|editorial=[[HBO]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070913062214/http://store.hbo.com/family/index.jsp?categoryId=1901329&cp=1885646|fechaarchivu=13 de setiembre de 2007}}</ref> un [[videoxuegu]],<ref name="roadtorespect">
{{cita web |url=http://ps2.ign.com/objects/826/826381.html|títulu=The Sopranos: Road to Respect at IGN |fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010|editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]]}}</ref> esitoses [[Banda sonora|bandes sonores]] y una gran cantidá de [[merchandising]].<ref name="merch">
{{cita web |url=http://store.hbo.com/category/index.jsp?categoryId=1885646&clickid=mainnav_shows_txt |títulu=HBO Store – The Sopranos|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010 |editorial=[[HBO]]}}</ref> Dellos de los actores y miembros del equipu de rodaxe yeren desconocíos pal públicu xeneral, pero les sos carreres esperimentaron un gran ésitu tres ''The Sopranos''.<ref name="madmen">
{{cita publicación |url=http://www.nytimes.com/2008/06/22/magazine/22madmen-t.html?_r=2&hp&oref=slogin&oref=slogin|títulu='Mad Men' Has Its Moment|apellíu=Witchel|nome=Alex|fecha=22 de xunu de 2006 |fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010 |editorial=[[New York Times]]}}</ref><ref name="boardwalk">{{cita web|url=http://www.hitfix.comblogswhats-alan-watching/posts/interview-boardwalk-empire-creator-terence-winter|títulu=Interview: 'Boardwalk Empire' creator Terence Winter|apellíu=Sepinwall|nome=Alan|editorial=Hit Fix|fecha=9 de setiembre de 2009|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010}}</ref><ref name="whereare1">
{{cita publicación |url=http://www.boston.com/ae/tv/gallery/thesopranosrevisited/|títulu=The Sopranos: Where are they now?|apellíu=Adams|nome=Taylor|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010 |editorial=[[The Boston Globe]]| fecha=1 de xunu de 2009}}</ref><ref name="whereare2">{{cita publicación |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/toplists/the_sopranos_where_are_they_now/the_sopranos_where_are_they_now.html|títulu=The Sopranos: Where are they now?|fecha=23 de marzu de 2009|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2010 |editorial=[[The Daily News]]}}</ref>
== Producción ==
=== Concepción ===
Antes de crear ''The Sopranos'', [[David Chase]] trabayara como [[guionista]] mientres venti años.<ref name="chaseHBO">{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/crew/david_chase.shtml |títulu=David Chase profile at HBO.com |fechaaccesu=14 de payares de 2007 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120219201622/http://www.hbo.com/the-sopranos/cast-and-crew |fechaarchivu=2012-02-19 }}</ref><ref name="vanity"/> Trabayó como guionista y [[Productor de televisión|productor]] en delles series de televisión (incluyíes ''Kolchak: The Night Stalker'', ''[[The Rockford Files]]'', ''I'll Fly Away'' y ''[[Northern Exposure]]'')<ref name="fortwave">
{{cita web |url=http://www.fortwaynereader.com/story.php?uid=674 |títulu=The Sopranos – "Oh Poor You!" |apellíu=Ehrmann |nome=Bert |fecha=20 de marzu de 2006|fechaaccesu=22 de setiembre de 2007 |editorial=''Fort Wayne Reader''}}</ref><ref name="referencechase">{{cita web |url=http://www.filmreference.com/film/53/David-Chase.html|títulu=David Chase Biography (1945–)|editorial=[http://www.filmreference.com/ www.filmreference.com]|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref> y foi unu de los creadores de la efímera serie ''Almost Grown,'' en 1988.<ref name="wgafontana">{{cita web |url=http://www.wga.org/writtenby/writtenbysub.aspx?id=2354|títulu=Wiseguys: A conversation between David Chase and Tom Fontana.|apellíu=Llee|nome=Mark|añu=2007|mes=May|fechaaccesu=14 de payares de 2007|editorial=[[Writers Guild of America, west]]|urlarchivu=https://www.webcitation.org/65VhMcOJx?url=http://www.wga.org/writtenby/writtenbysub.aspx?id=2354|fechaarchivu=17 de febreru de 2012}}</ref><ref name="eagle">{{cita publicación |apellíu=Baker|nome=Kathryn|títulu=Almost Grown: tells story of growing up|páxines=9A|editorial=Wichita Eagle|fecha=23 de payares de 1988}}</ref> Antes del so ésitu con ''The Sopranos'', Chase ganó dos [[Premios Emmy]]: unu en 1980 pol guión del [[telefilme]] ''Off the Minnesota Strip'', y otru en 1978 pol so trabayu en ''The Rockford Files'' (compartíu con otros productores).<ref name="familyman">{{cita web |url=http://www.stanfordalumni.org/news/magazine/2002/sepoct/features/chase.html|títulu=Family Man|apellíu=Oxfeld|nome=Jesse|añu=2002|fechaaccesu=22 de setiembre de 2007|editorial=''Stanford Magacín''}}</ref><ref name="chasehollywood">{{cita web |url=http://www.hollywood.com/celebrity/David_Chase/1115964|títulu=David Chase at Hollywood.com|editorial=[http://www.hollywood.com/ www.hollywood.com]|fechaaccesu=14 de payares de 2007|urlarchivu=https://archive.today/20121206013525/http://www.hollywood.com/celebrity/1115964/David_Chase|fechaarchivu=6 d'avientu de 2012}}</ref>
La historia de ''The Sopranos'' foi primeramente concebida como un [[llargumetraxe]] sobre "un mafiosu en terapia que tien problemes cola so madre".<ref name="wgafontana"/> Tres delles aportaciones del so mánager, Lloyd Braun, Chase decidió afaelo a una serie de televisión.<ref name="wgafontana"/> En 1995, Chase robló un contratu cola compañía de producción Brillstein-Grey y escribió'l guión orixinal del [[Pilotu (The Sopranos)|episodiu piloto]].<ref name="vanity"/><ref name="familyman"/><ref name="pilotinterview">
{{cita videu|people=[[David Chase|Chase, David]] and [[Peter Bogdanovich|Bogdanovich, Peter]]|títulu=The Sopranos – The Complete First Season: David Chase interview|medium=DVD |publicación=[[HBO]] |fecha=1999}}</ref> Basándose en gran midida na so vida personal y nes sos esperiencies creciendo en [[Nueva Jersey]], Chase aseguró que trató de "aplicar [la so propia] dinámica familiar a los mafiosos".<ref name="Salon">{{cita web |url=http://www.salon.com/ent/int/1999/01/20int.html|títulu=Chasing TV|fecha=20 de xineru de 1999|fechaaccesu=22 de setiembre de 2007|apellíu=Dougherty|nome=Robin|editorial=[[Salon.com]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/19991011020817/http://www.salon.com/ent/int/1999/01/20int.html|fechaarchivu=11 d'ochobre de 1999}}</ref> Por casu, la tormentosa rellación ente'l protagonista [[Tony Soprano]] y la so madre, Livia, básase, en gran parte, na rellación de Chase cola so propia madre.<ref name="Salon"/> Mientres esa dómina, Chase tamién foi a [[Sicoterapia|terapia]] y modeló el personaxe de la [[Dra. Jennifer Melfi]] a partir del so propiu psiquiatra.<ref name="chaseRS">{{cita web|url=http://www.rollingstone.com/news/story/9448169/sopranos_creator_shoots_straight|títulu="Sopranos" Creator Shoots Straight|apellíu=Dana|nome=Will|fecha=10 de marzu de 2006|fechaaccesu=11 de payares de 2007|editorial=''Rolling Stone''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081108023127/http://www.rollingstone.com/news/story/9448169/sopranos_creator_shoots_straight|fechaarchivu=2008-11-08}}</ref> Dende temprana edá, Chase yá amosara interés na [[mafia]] en creciendo con clásiques [[Cine de gánsteres|películes de gánsteres]] como ''[[The Public Enemy]]'' y la serie ''[[Los Intocables (serie)|Los Intocables]]''. En gran midida, la historia de la serie ta inspirada na auténtica [[Familia criminal DeCavalcante]], que se convirtió na principal familia del crime entamáu de Nueva Jersey mientres la mocedá de Chase. El nome de la serie, per otra parte, provién d'unos amigos sos del institutu.<ref name="chaseHBO"/><ref name="chaseRS"/> Chase pensaba que l'escenariu de la mafia dexaría-y esplorar temes como la identidá [[inmigración italiana n'Estaos Xuníos|ítalo-americana]] y la naturaleza de la [[violencia]], ente otros.<ref name="wgafontana"/><ref name="pilotinterview"/> El mesmu Chase ye d'ascendencia italiana y el so apellíu real ye DeCesare.<ref name="chaseNJ">{{cita web|url=http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/030401chase.html|títulu=Boss of bosses|apellíu=Zoller Seitz|nome=Matt|fecha=4 de marzu de 2001|fechaaccesu=27 de payares de 2007|editorial=''[[The Star-Ledger]]''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090206102953/http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/030401chase.html|fechaarchivu=2009-02-06}}</ref>
Chase y el productor Brad Grey, de Brillstein-Grey, ufiertaron ''The Sopranos'' a delles cadenes. [[Fox Broadcasting Company|FOX]] amosó interés, pero decidieron refugar la propuesta dempués de que Chase presentára-yos l'episodiu piloto.<ref name="pilotinterview"/> Chase y Grey finalmente ufiertaron la serie al entós direutor de conteníos de HBO, Chris Albrecht, que reconoció la orixinalidá y el potencial de ''The Sopranos'', y decidió financiar el rodaxe d'un episodiu piloto.<ref name="vanity"/><ref name="familyman"/> Albrecht dixo:
{{cita|Dixi, esta serie trata sobre un tipu en redol a los cuarenta años. Heredó'l negociu del so padre y ta tratando de modernizalo a los nuesos díes, con toles responsabilidaes qu'ello implica. Tien una madre autoritaria de la cual entá trata d'escapase. A pesar de qu'ama a la so esposa, tuvo una aventura. Tien dos fíos adolescentes y ta faciendo frente a la realidá qu'ello trai. Ta esmolecíu y ablayáu, y empieza a ver a una terapeuta porque ta buscando'l significáu de la so propia vida. Pensé: la única diferencia ente él y tola xente que conozo ye qu'él ye'l ''[[Cosa nostra#Rango|Don]]'' de Nueva Jersey.<ref name="vanity"/>}}
L'episodiu piloto —llamáu "The Sopranos" nel [[DVD]] pero referíu comúnmente como "[[Pilotu (The Sopranos)|Pilotu]]"— foi filmáu en 1997.<ref name="hollywoodreporter">{{cita web |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/features/y3i5caaebc3b67867y5395b97y39aa8026d|títulu=Sopranos signoff marks end of yera|apellíu=Flaherty|nome=Michael|editorial=''[[The Hollywood Reporter]]''|fecha=8 de xunu de 2007|fechaaccesu=11 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070921183451/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/features/y3i5caaebc3b67867y5395b97y39aa8026d|fechaarchivu=21 de setiembre de 2007}}</ref> Chase, en dirixendo enantes episodios de ''The Rockford Files'' y ''Almost Grown'',<ref name="referencechase"/> dirixir él mesmu. Una vegada rematáu l'episodiu piloto y en amosándolo a los direutivos de HBO, la serie quedó por cuenta, mientres un añu, de que HBO finalmente decidiera producila y ordenara una temporada completa de trece episodios.<ref name="vanity"/><ref name="familyman"/> La serie estrenar en HBO el 10 de xineru de 1999, col episodiu piloto. ''The Sopranos'' foi la segunda serie de drama d'una hora de duración producida por HBO, que tomó'l relevu de ''[[Oz]]''.
=== Repartu ===
Al igual que los personaxes qu'interpreten na serie, munchos de los actores de ''The Sopranos'' son d'ascendencia italiana. Inclusive, munchos de los actores del repartu de la serie yá habíen apaecíu xuntos en películes y series de televisión antes d'incorporase a ''The Sopranos''. Na serie coincidieron un total de ventisiete actores de la película de [[Martin Scorsese]] ''[[Goodfellas]]'', de 1990, incluyíos los personaxes principales de [[Lorraine Bracco]], [[Michael Imperioli]], [[Vincent Pastore]] y [[Tony Sirico]]. Tamién, ocho de los actores de ''The Sopranos'' apaecieron na comedia de 1999 ''[[Mickey güeyos azules]]''.
[[Ficheru:SopranosKuwaitUSO.jpg|275px|thumb|Los actores principales [[Tony Sirico]] (izqda.) y [[James Gandolfini]] (dcha.) mientres una visita a les [[Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos|USAF]] en [[Kuwait]] en 2010.]]
La eleición del repartu principal pa la serie realizar por aciu un procesu d'audiciones y llectures, nel que los actores, de normal, nun sabíen si les sos actuaciones convencíen, o non, a Chase.<ref name="vanity"/> Michael Imperioli, que superó a dellos actores pol papel de [[Christopher Moltisanti]], aseguró que Chase tenía "una cara de póker, asina que pensé que [el papel] nun sería pa mi, pero siguió corrixéndome y faciendo que lo intentara de nuevu, lo que de normal ye una señal de que nun lo tas faciendo bien. Asina que pensé que nun diba llograr lo. Entós dixo, 'Gracies', y colé. Nun esperaba que me volvieren a llamar, pero llamáronme".<ref name="vanity"/> [[James Gandolfini]] foi convidáu a l'audición pal papel de [[Tony Soprano]] dempués de que la direutora de casting, Susan Fitzgerald, viera un pequeñu fragmentu de la so actuación na película ''[[True Romance]]'', de 1993.<ref name="vanity"/> Nun principiu, la intención yera que Lorraine Bracco, qu'enantes desempeñara'l papel de Karen Hill —la esposa del gánster Henry Hill ([[Ray Liotta]])— en ''Goodfellas'', interpretara'l papel de [[Carmela Soprano]]. Sicasí, Bracco prefirió'l papel de la Dra. Jennifer Melfi porque quería probar daqué distintu y consideró qu'interpretar a la culta Dra. Melfi sería más qu'un desafíu pa ella.<ref name="bracco">
{{cita web |url=http://www.lbracco.com/stuffonline2004.htm|títulu=Sopranos star Lorraine Bracco thought her five minutes of fame had ended with Goodfellas.|apellíu=Davis|nome=Ivor|coautores=Haward, Anthony|fecha=18 de xunetu de 2004|fechaaccesu=11 de payares de 2007|editorial=[http://www.lbracco.com/ www.lbracco.com]|cita="Primero falamos de Carmela," diz Bracco, "pero fuera más de lo mesmo pa mi si haber aceptáu... Yá fixera esi papel en Goodfellas y facer perbién, y volvelo a faer nun yera fayadizu. Díxi-yos qu'encantábame'l guión y que m'encantar interpretar a la Dr. Melfi. Y dar."|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080105002520/http://www.lbracco.com/stuffonline2004.htm|fechaarchivu=5 de xineru de 2008}}</ref> [[Tony Sirico]], que'l so pasáu ta rellacionáu cola mafia,<ref name="sirico1">{{cita web|url=http://www.amiannoying.com/(S(gdv2j32jp5tjuvzglksj2t45))/view.aspx?ID=12567|títulu=AmIAnnoying – Tony Sirico|editorial=[[AmIAnnoying.com]]|fechaaccesu=11 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120222060020/http://www.amiannoying.com/(S(oufmsymyuhe4bmemw2bl4xqf))/view.aspx?ID=12567|fechaarchivu=2012-02-22}}</ref> robló'l papel de [[Paulie Gualtieri]] cola condición de que'l so personaxe nun fuera una "aguarón" (confidente del [[FBI]]).<ref name="sirico2">
{{cita web |url=http://www.the-sopranos.com/cast/tony.htm|títulu=Cast: The-Sopranos.com – Tony Sirico|editorial=[http://www.the-sopranos.com/ www.thesopranos.com]|fechaaccesu=11 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.the-sopranos.com/cast/tony.htm|fechaarchivu=29 de payares de 2015}}</ref> Chase convidó al músicu [[Steven Van Zandt|"Little Steven" Van Zandt]] (conocíu por ser el guitarrista de la [[E Street Band]] de [[Bruce Springsteen]]) a una audición pa participar na so serie dempués de velo en direutu na ceremonia del [[Salón de la Fama del Rock|Rock & Roll Hall of Fame]] de 1997 y quedar impresionáu col so aspeutu y apariencia. Van Zandt, que nunca antes actuara, aceptó'l personaxe del ''[[Cosa nostra#Rangos|consigliere]]'' [[Silvio Dante]] y la so esposa real, Maureen Van Zandt, foi escoyida pa interpretar el papel de Gabriella, la muyer de Dante.<ref name="vanzandt1">{{cita publicación |url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/03/18/sunday/main2581880.shtml|títulu=A Hit Man In More Ways Than One|editorial=[[CBS News]]|fecha=18 de marzu de 2007|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref><ref name="vanzandt2">{{cita web |url=http://tv.yahoo.com/steven-van-zandt/contributor/1043027/bio|títulu=Steven Van Zandt biography at Yahoo|editorial=Yahoo!|fechaaccesu=14 de payares de 2007|urlarchivu=https://www.webcitation.org/65VhRbHnu?url=http://tv.yahoo.com/steven-van-zandt/contributor/1043027/bio|fechaarchivu=17 de febreru de 2012}}</ref><ref name="vanzandt3">{{cita publicación |url=http://www.nytimes.com/2007/06/10/arts/television/10cart.html?_r=1&oref=slogin|títulu=One Final Whack at That HBO Mob|apellíu=Carter|nome=Bill|editorial=The New York Times|fecha=10 de xunu de 2007|fechaaccesu=27 de payares de 2007}}</ref>
Sacante Bracco, nomada al [[Premiu Óscar|Óscar]] por ''Goodfellas'', [[Dominic Chianese]] (''[[The Godfather II]]'') y la ganadora del [[Premios Emmy|Emmy]] [[Nancy Marchand]] (''Lou Grant''), el repartu de la primer temporada de la serie consistía, en gran parte, d'actores desconocíos. Col ésitu de ''The Sopranos'', munchos de los actores destacaron pola so habilidá interpretativa y empezaron a ganar notoriedá poles sos actuaciones.<ref name="vanity"/><ref name="bury">{{cita web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20033896,00.html|títulu=Burying the Sopranos|fechaaccesu=7 d'ochobre de 2007|apellíu=Wolk|nome=Josh|fecha=6 d'abril de 2007|editorial=''[[Entertainment Weekly]]''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120516004750/http://www.ew.com/ew/article/0,,20033896,00.html|fechaarchivu=2012-05-16}}</ref> Nes siguientes temporaes incorporáronse dellos actores conocíos como [[Joe Pantoliano]],<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/joe_pantoliano.shtml |títulu=Joe Pantoliano as Ralph Cifaretto |fechaaccesu=2 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100109132131/http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/joe_pantoliano.shtml |fechaarchivu=2010-01-09 }}</ref> [[Robert Loggia]],<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/robert_loggia.shtml |títulu=Robert Loggia as Michele "Feech" La Manna |fechaaccesu=2 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100115202747/http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/robert_loggia.shtml |fechaarchivu=2010-01-15 }}</ref> [[Steve Buscemi]]<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/steve_buscemi.shtml |títulu=Steve Buscemi as Tony Blundetto |fechaaccesu=2 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100115202139/http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/steve_buscemi.shtml |fechaarchivu=2010-01-15 }}</ref> y [[Frank Vincent]],<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/frank_vincent.shtml |títulu=Frank Vincent as Phil Leotardo |fechaaccesu=2 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100106011631/http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/frank_vincent.shtml |fechaarchivu=2010-01-06 }}</ref> xuniéndose al repartu xunto a distinguíos actores en pequeños papeles, como [[Peter Bogdanovich]],<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/peter_bogdonavich.shtml |títulu=Peter Bogdanovich as Dr. Elliott Kupferberg |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100115202419/http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/peter_bogdonavich.shtml |fechaarchivu=2010-01-15 }}</ref> [[John Heard]],<ref>{{cita web |url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800021206/bio |títulu=John Heard Biography |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[Yahoo! Movies]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080526162555/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800021206/bio |fechaarchivu=26 de mayu de 2008 }}</ref> [[Robert Patrick]],<ref>{{cita web |url=http://www.cbs.com/primetime/the_unit/bio/robert_patrick/bio.php |títulu=Robert Patrick: The Unit on CBS |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=CBS |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080905075849/http://www.cbs.com/primetime/the_unit/bio/robert_patrick/bio.php |fechaarchivu=5 de setiembre de 2008 }}</ref> [[Peter Riegert]],<ref>{{cita publicación |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2001/09/18/DD154391.DTL&type=performance |títulu=Profile: Peter Riegert |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[SFGate.com]] |nome=Cynthia |apellíu=Robins |fecha=18 de setiembre de 2001 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326181404/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2001/09/18/DD154391.DTL&type=performance |archivedate=2012-03-26 }}</ref> [[Annabella Sciorra]],<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/annabella_sciorra.shtml |títulu=Annabella Sciorra as Gloria Triyu |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[HBO]]}}</ref> y [[David Strathairn]].<ref>{{cita web |url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800019124/bio |títulu=David Strathairn Biography |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[Yahoo! Movies]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070505133738/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800019124/bio |fechaarchivu=5 de mayu de 2007 }}</ref> Otros actores famosos apaecieron nun namái episodiu, como [[Charles S. Dutton]],<ref>{{cita publicación |url=http://movies.nytimes.com/person/20824/Charles-S-Dutton/filmography |títulu=Charles S. Dutton Filmography |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=The New York Times}}</ref> [[Ken Leung]],<ref>{{cita web |url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800418093/bio |títulu=Ken Leung Biography |fechaaccesu=5 de setiembre de 2008 |editorial=[[Yahoo! Movies]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100706045322/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800418093/bio |fechaarchivu=6 de xunetu de 2010 }}</ref> [[Ben Kingsley]], [[Lauren Bacall]], [[Daniel Baldwin]], [[Tim Kang]], [[Elias Koteas]], [[Annette Bening]], [[Sydney Pollack]] y [[Burt Young]].<ref>{{cita publicación |url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSN0930398420070409 |títulu=Sopranos finale begins on downbeat note |fechaaccesu=6 de setiembre de 2008 |autor=Richmond, Ray |fecha=9 d'abril de 2007 |obra=[[Reuters]]}}</ref>
=== Equipu de rodaxe ===
Amás de [[productor executivu]] y creador de la serie, Chase tamién foi'l ''[[show runner]]'' y guionista xefe mientres les seis temporaes de ''The Sopranos''. Arreyóse fondamente na producción de cada capítulu y yera conocíu por caltener tou baxu control, según por ser un productor esixente y específico.<ref name="chaseHBO"/><ref name="chasehollywood"/> Chase escribía de dos a siete episodios por temporada, supervisaba tolos [[montaxe]]s, consultaba colos direutores de los episodios y reescribía los episodios escritos por otros guionistes.<ref name="bury"/><ref name="vanityfamily"/><ref name="supper">{{cita videu|títulu=The Sopranos – The Complete Series: Supper with The Sopranos|medium=DVD |publicación=[[HBO]] |fecha=2008}}</ref> Brad Grey foi unu de los productores executivos xunto a Chase, pero nun tuvo nenguna participación nel apartáu creativu.<ref name="bradgreyHBO">{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/crew/brad_grey.shtml|títulu=Brad Grey profile at HBO.com|fechaaccesu=7 de xunetu de 2009|editorial=[[HBO]]}}</ref> Munchos de los miembros del equipu creativu de ''The Sopranos'' fueron curioso escoyíos por Chase, dalgunos d'ellos vieyos amigos o colegues sos; ente qu'otros fueron escoyíos al traviés d'entrevistes realizaes polos productores de la serie.<ref name="bradgreyHBO"/>
[[Ficheru:MichaelImperioliFeb05.jpg|200px|thumb|[[Michael Imperioli]], qu'interpreta a [[Christopher Moltisanti]], escribió dellos episodios de la serie.]]
Dellos de los [[guionista|guionistes]] de la serie trabayaron primeramente en televisión antes de ''The Sopranos''. L'equipu de guionistes y pareya matrimonial Robin Green y Mitchell Burgess, quien trabayaron en ''The Sopranos'' como guionistes y productores dende la primera a la quinta temporada, trabayaren enantes con Chase en ''[[Northern Exposure]]''.<ref name="greenburgess">{{cita web|url=http://www.tomsgames.com/us/fringedrinking/2007/10/the_sopranos_from_a_different.html|títulu=The Sopranos From a Different Perspective|apellíu=Konow|nome=David|obra=[http://www.tomsgames.com/us/fringedrinking/ Fringe Drinking]|fecha=25 d'ochobre de 2007|fechaaccesu=14 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071128074230/http://www.tomsgames.com/us/fringedrinking/2007/10/the_sopranos_from_a_different.html|fechaarchivu=2007-11-28}}</ref> [[Terence Winter]], dos veces ganador del [[Premios Emmy|Emmy]] y guionista de la serie dende la segunda temporada, exerció l'[[abogacía]] mientres dos años antes de dedicase a la so carrera como guionista y ser encamentáu pol guionista Frank Renzulli a Chase.<ref name="Winter">{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/crew/terence_winter.shtml|títulu=HBO: Terence Winter, Executive Producer : The Sopranos|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=11 de payares de 2007}}</ref><ref name="baldwininterview">{{cita videu|títulu=The Sopranos – The Complete Series: Alec Baldwin interviews David Chase|medium=DVD |publicación=[[HBO]] |fecha=2008}}</ref> Matthew Weiner, guionista y productor de la serie nes temporaes quinto y sesto, escribió un guión especulativu pa una serie llamada ''[[Mad Men]]'' en 2000 (que foi finalmente producida por AMC en 2007). El guión llegó a les manes de Chase y, en lleéndolo, quedó tan impresionáu que, inmediátamente, ufiertó-y a Weiner un puestu de trabayu como guionista en ''The Sopranos''.<ref name="nytimesweiner">{{cita publicación |url=http://www.nytimes.com/2007/07/18/arts/television/18madm.html?ex=1342411200&en=c2bc74ac3cdf6288&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|títulu=In Act 2, the TV Hit Man Becomes a Pitch Man|apellíu=Steinberg|nome=Jacques|editorial=The New York Times|fecha=18 de xunetu de 2007|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref> Dos miembros del repartu tamién escribieron guiones pa la serie: [[Michael Imperioli]], quien interpreta a Christopher Moltisanti, foi tamién guionista y escribió cinco episodios de la serie, munchos de los cualos traten sobre tarrezas italoamericanos;<ref name="Imperioli">{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/actor/michael_imperioli.shtml|títulu=HBO: Michael Imperioli as Christopher Moltisanti: The Sopranos|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=11 de payares de 2007}}</ref> [[Toni Kalem]], quien interpreta'l papel de Angie Bonpensiero, tamién escribió l'episodiu de la temporada quinta "Toles families felices...".<ref>{{cita web|url=http://www.hbo.com/sopranos/episode/season5/episode56.shtml|títulu=HBO: The Sopranos: Episode Guide: Season 5: Episode 56|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=3 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100109140259/http://www.hbo.com/sopranos/episode/season5/episode56.shtml|fechaarchivu=2010-01-09}}</ref> L'equipu recurrió a otros guionistes mientres l'intre de la serie, como Frank Renzulli, Todd A. Kessler (conocíu por ser el co-creador de ''[[Damages]]''), l'equipu de guionistes Diane Frolov y Andrew Schneider (creadores de ''Easy Money'') y Lawrence Konner, que foi unu de los creadores de ''Almost Grown'' con Chase en 1988. En total, venti guionistes o equipos de guionistes fueron acreditaos na ellaboración de los guiones d'episodios de ''The Sopranos''.
Antes de dirixir ''The Sopranos'', munchos de los direutores trabayaren antes n'otres series de televisión y en [[cine independiente]].<ref name="HBOcastcrew"/> Los direutores más frecuentes de la serie fueron [[Tim Van Patten]] (venti episodios), [[John Patterson]] (trece episodios), [[Allen Coulter]] (doce episodios) y [[Alan Taylor]] (nueve episodios), toos ellos con esperiencia en televisión.<ref name="HBOcastcrew"/> [[Steve Buscemi]] y [[Peter Bogdanovich]], miembros recurrentes del repartu, tamién actuaron como direutores na serie de forma intermitente.<ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/crew/steve_buscemi.shtml|títulu=HBO: Steve Buscemi, Direutor: The Sopranos|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=3 de setiembre de 2008}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/cast/crew/peter_bogdanovich.shtml|títulu=HBO: Peter Bogdanovich, Direutor: The Sopranos|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=3 de setiembre de 2008}}</ref> Chase dirixó dos episodios, el pilotu y l'episodiu final.<ref>{{cita web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20198837,00.html|títulu=Chase Direuting First Feature|editorial=''[[Entertainment Weekly]]''|fecha=9 de mayu de 2008|fechaaccesu=3 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081010163802/http://www.ew.com/ew/article/0,,20198837,00.html|fechaarchivu=2008-10-10}}</ref> Alik Sakharov foi'l [[direutor de fotografía]] orixinal de la serie, alternando más tarde n'episodios con Phil Abraham.<ref name="dop">{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/dpfeature/index.shtml|títulu=HBO: Sopranos: Behind the Scenes: Direutor of Photography Feature|editorial=[[HBO]]|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref> La fotografía y la direición de la serie son célebres pol so gran calidá visual.<ref name="popmatters"/><ref name="badabye">{{cita web|url=http://entertainment.uk.msn.com/tv/features/article.aspx?cp-documentid=6495000|títulu=Bada Bye To The Sopranos|apellíu=Cooper|nome=Lorna|editorial=MSN|añu=2007|fechaaccesu=14 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090811153125/http://entertainment.uk.msn.com/tv/features/article.aspx?cp-documentid=6495000|fechaarchivu=2009-08-11}}</ref> Esto llograr Chase en collaboración con Sakharov.<ref name="dop"/>
=== Música ===
{{AP|Música de The Sopranos|l1=Música de The Sopranos}}
''The Sopranos'' carauterizar poles sos ecléctiques seleiciones de música y recibió l'aplausu de la crítica pol so eficaz emplegu de cantares antiguos.<ref name="thehits">{{cita web| apellíu =Sepinwall| nome =Alan| enllaceautor =| coautor =| títulu =The hits keep on coming| obra =| editorial =''[[The Star-Ledger]]''| fecha =8 de marzu de 2006| url =http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/hits_seasonsix.html| fechaaccesu =11 de payares de 2007| urlarchivu =https://web.archive.org/web/20110605075658/http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/hits_seasonsix.html| fechaarchivu =2011-06-05}}</ref><ref name="sharps">{{cita web | apellíu =Gross| nome =Joe| enllaceautor =| coautor =| títulu =Sharps & Flats| obra =| editorial =[[Salon.com]]| fecha =4 de xineru de 2000| url =http://archive.salon.com/ent/music/review/2000/01/04/sopranos/index.html| fechaaccesu =11 de payares de 2007| urlarchivu =https://web.archive.org/web/20071016151124/http://archive.salon.com/ent/music/review/2000/01/04/sopranos/index.html| fechaarchivu =16 d'ochobre de 2007}}</ref><ref name="musicanother">{{cita web | apellíu =Ventre| nome =Michael| enllaceautor =| coautor =| títulu =Music another member of the Sopranos' crew| obra =| editorial =[[MSNBC]]| fecha =2 d'abril de 2006| url =http://www.msnbc.msn.com/id/11994702/| formatu =| fechaaccesu =11 de payares de 2007}}</ref><ref name="peppersandeggs">{{cita web| apellíu =Browne| nome =David| enllaceautor =| coautor =| títulu =The Sopranos; Peppers & Eggs| obra =| editorial =''[[Entertainment Weekly]]''| fecha =18 de mayu de 2001| url =http://www.ew.com/ew/article/0,,281317,00.html| fechaaccesu =11 de payares de 2007| urlarchivu =https://web.archive.org/web/20071221031941/http://www.ew.com/ew/article/0,,281317,00.html| fechaarchivu =2007-12-21}}</ref> Chase escoyía personalmente tola música de la serie col productor Martin Bruestle y l'editor musical Kathryn Dayak, consultando tamién n'ocasiones con [[Steven Van Zandt]].<ref name="thehits"/> De normal la música yera escoyida una vegada que se completaben los procesos d'edición y producción de los episodios, pero n'ocasiones les secuencies se filmaban conjuntamente colos fragmentos de música preseleccionaos.<ref name="vanityfamily">{{cita web | apellíu=Biskind| nome=Peter| enllaceautor=Peter Biskind| coautor=| títulu=The Family that Preys Together| obra=| editorial=''[[Vanity Fair (magacín)|Vanity Fair]]''| fecha=13 de marzu de 2007| url=http://www.vanityfair.com/culture/features/2007/03/chase200703| formatu = | fechaaccesu=11 de payares de 2007}}</ref>
La tema d'apertura de la serie ye "[[Woke Up This Morning]]" (na so versión Chosen One Mix), escritu ya interpretáu pela banda [[británica]] [[Alabama 3]].<ref>{{cita web |url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=768462 |títulu=Alabama 3 tastes some success, especially with 'Sopranos' theme |fechaaccesu=3 de setiembre de 2008 |autor=Gilbertson, Jon M. |fecha=2 de xunetu de 2008 |obra=[[Milwaukee Journal Sentinel]] }}</ref> Nos creitos finales de cada episodiu inclúyese, salvo delles esceiciones,<ref name="musicanother"/> un cantar distintu. Munches cantares repitieron delles vegaes nun episodiu, como "Living on a Thin Line" de [[The Kinks]] nel episodiu "Universidá" de la tercer temporada; y "Glad Tidings" de [[Van Morrison]], nel episodiu "Col debíu respetu", a la fin de la quinta temporada.<ref name="musicanother"/> Tamién hai dellos cantares que suenen en delles ocasiones mientres la serie, como "[[Con te partirò]]", interpretáu pol [[tenor]] [[italianos|italianu]] [[Andrea Bocelli]],<ref name="carmelasong">{{cita web |url=http://www.abmusica.com/ctp.htm|títulu=Con Te Partiro - abmusica.com|editorial=[https://web.archive.org/web/http://www.abmusica.com/ Andrea Bocelli Lyrics Archive]|fechaaccesu=14 de payares de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071114131403/http://www.abmusica.com/ctp.htm|fechaarchivu=14 de payares de 2007}}</ref> y que ta consideráu como la tema musical del personaxe de [[Carmela Soprano]].<ref name="carmelasongb">
{{cita web |url=http://www.the-sopranos.com/faq.htm|títulu=The Sopranos – Family Values – FAQ|editorial=[http://www.the-sopranos.com/ www.the-sopranos.com]|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref> Magar la serie utiliza un gran repertoriu de música grabada primeramente por otros artistes, ye conocida la so falta de [[música incidental]] compuesta orixinalmente, en comparanza con otres series de televisión.<ref name="articlebase">{{cita web |url =http://findinarticles.com/asVSVjS/261452/Sopranos_-One-of-the-Most-Popular-TV-Drames-of-All-Time_.html|títulu =Sopranos: One of the Most Popular TV Drames of All Time!|apellíu =McDonald|nome =Jim|editorial =[http://findinarticles.com/ findinarticles.com]|fecha =10 de xunu de 2007|fechaaccesu =14 de payares de 2007|urlarchivu =https://web.archive.org/web/20090108124026/http://findinarticles.com/asVSVjS/261452/Sopranos_-One-of-the-Most-Popular-TV-Drames-of-All-Time_.html|fechaarchivu =8 de xineru de 2009}}</ref>
Llanzáronse dos bandes sonores cola música de la serie dende'l so debú en televisión. La primera, titulada ''[[Música de The Sopranos#The Sopranos: Music from the HBO Original Series|The Sopranos: Music from the HBO Original Series]]'', foi llanzada en 1999. Contién una seleición de música de les dos primeres temporaes y algamó el puestu 54 nel [[Billboard 200|''Billboard'' 200]].<ref name="albuma">{{cita web |url=http://www.allmusic.com/album/r444213 |
títulu=''The Sopranos: Music from the HBO Original Series'': Billboard Albums at Allmusic |fechaaccesu=22 de setiembre de 2007|editorial=Allmusic}}</ref> El segundu recopilatorio, ''[[Música de The Sopranos#The Sopranos: Peppers & Eggs: Music from the HBO Original Series|The Sopranos: Peppers & Eggs: Music from the HBO Original Series]]'', salió a la venta en 2001 y ye un doble álbum con cantares y diálogos escoyíos de les trés primeres temporaes de la serie. Llegó hasta'l puestu 38 nel ''Billboard'' 200.<ref name="albumb">{{cita web |url=http://www.allmusic.com/album/r529963|títulu=''The Sopranos: Peppers & Eggs (Music From the HBO Original Series)'': Billboard Albums at Allmusic |fechaaccesu=22 de setiembre de 2007|editorial=Allmusic}}</ref>
=== Escenarios y llocalizaciones ===
[[Ficheru:Silvercup Studios and Citicorp Building from Queensboro Bridge.jpg|thumb|left|Los Silvercup Studios de Nueva York, onde foi grabada gran parte de la serie.]]
La mayoría de los rodaxes esteriores de la serie fueron filmaos en [[Nueva Jersey]], ente que los interiores —incluyendo la mayoría de los rodaxes na residencia de The Sopranos, la trastienda del club de striptease [[Bada Bing!]] y la oficina de la psiquiatra Dra. Melfi— fueron grabaos nos [[Silvercup Studios]] de [[Nueva York]].<ref name="bury"/>
La carnicería, unu de los llugares favoritos de los mafiosos na serie, yera conocida nel episodiu piloto como Centanni's Meat Market, una carnicería real n'[[Elizabeth (Nueva Jersey)|Elizabeth, Nueva Jersey]].<ref name="locations">{{cita web|url=http://www.nj.com/sopranos/stories/030401locations.html|títulu=The Locations|apellíu=Parrillo|nome=Rosemary|fecha=4 de marzu de 2001|fechaaccesu=24 de payares de 2010|editorial=''[[The Star-Ledger]]''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100515001511/http://www.nj.com/sopranos/stories/030401locations.html|fechaarchivu=2010-05-15}}</ref> Dempués de que la serie fuera contratada por HBO, los productores arrendaron un edificiu en [[Kearny (Nueva Jersey)|Kearny, Nueva Jersey]].<ref name="locations"/> Mientres el restu del periodu de producción, esti edificiu foi utilizáu pa escenes de rodaxe tantu n'interior como n'esterior [[Satriale's]].<ref name="locations"/> Cuando la serie remató la so emisión, l'edificiu foi baltáu.<ref name="porkstoredemolished">{{cita publicación |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,310659,00.html|títulu='Sopranos' Pork Store Demolished|editorial=Fox News|fecha=12 de payares de 2007|fechaaccesu=24 de payares de 2010}}</ref> El Bada Bing!, un club de striptease del que Silvio Dante yera propietariu na serie, ye en realidá un club nocherniegu na Ruta 17 en [[Lodi (Nueva Jersey)|Lodi, Nueva Jersey]].<ref name="locations"/> Los esteriores ya interiores (sacante'l cuartu que sirvía de trastienda) fueron filmaos nel mesmu llocal.<ref name="locations"/> El club actual llámase Satin Dolls y yá esistía primero que la serie empezara.<ref name="locations2">{{cita web|url=http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/location.html|títulu=Location, location, location|apellíu=Zoller Seitz|nome=Matt|editorial=''[[The Star-Ledger]]''|fecha=16 de xineru de 2000|fechaaccesu=24 de payares de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090206175551/http://www.nj.com/sopranos/ledger/index.ssf?/sopranos/stories/location.html|fechaarchivu=2009-02-06}}</ref> El club siguió col so funcionamientu habitual mientres los ocho años que duró la serie, pero llegar a un alcuerdu económicu col propietariu del establecimientu primeramente.<ref name="locations2"/> El responsable d'escenarios, Mark Kamine, aseguró que'l propietariu foi "bien atentu", pos mientres la serie permaneció n'antena "nun hubo nengún conflictu qu'interfiriera nel so negociu".<ref name="locations2"/> Les escenes que teníen llugar nel restorán Vesubio, propiedá na serie de Artie Bucco, se filmaron nel primer episodiu nun restorán llamáu Manolo's, asitiáu en Elizabeth. Tres la quema del Vesubio, dientro del contestu de la serie, Artie abrió un nuevu restorán llamáu Nuovo Vesubio, que les sos escenes esteriores se filmaron en Punta Dura, un restorán real de [[Long Island City]], en [[Queens]].<ref name="locations"/>
[[Ficheru:Casa Soprano.jpg|250px|thumb|right|La casa, na vida real, de la familia Soprano en [[North Caldwell]], [[Nueva Jersey]].]]
Per otra parte, los esteriores de la residencia de vieyos Green Grove, onde Tony lleva a la so madre Livia, grabar en Green Hill Retirement Home, una residencia de vieyos de [[West Orange (Nueva Jersey)|West Orange]].<ref name="locations"/> Toles filmaciones esteriores, y delles interiores, de la casa de The Sopranos fueron realizaes nuna residencia privada en North Caldwell, Nueva Jersey.<ref name="locations"/>
=== Secuencia d'apertura Una parte reconocible de ''The Sopranos'' ye la [[secuencia d'apertura]] de la serie. [[Tony Soprano]] apaez saliendo del [[túnel Lincoln]] y entrando na [[New Jersey Turnpike]], l'autopista de peaxe de Nueva Jersey. Mientres la secuencia amuésense numberosos monumentos históricos de [[Newark (Nueva Jersey)|Newark]] y [[Elizabeth (Nueva Jersey)|Elizabeth]] y la so contorna.<ref name="openingcredits">
{{cita web |url=http://www.hbo.com/sopranos/credits/index.shtml|títulu=HBO: The Sopranos: Behind the Scenes: Inside the Opening Credits|editorial=[[HBO]]
|fechaaccesu=14 de payares de 2007}}</ref> La secuencia remata con Tony nel camín d'entrada a la so casa. Chase dixo que l'oxetivu de la secuencia d'apertura yera amosar qu'esta [[mafia]] en particular yera de [[Nueva Jersey]], a diferencia de [[Nueva York]], onde se ambientaban la mayoría de los drames.<ref name="pilotcommentary">{{cita videu|people=[[David Chase|Chase, David]]|títulu=The Sopranos – The Complete First Season: "The Sopranos" commentary track|medium=DVD |publicación=[[HBO]] |fecha=1999}}</ref>
Nes trés primeres temporaes, cuando Tony dexaba'l túnel y entraba na autopista de peaxe, amosábase una imaxe de les torres del [[World Trade Center]] dende l'espeyu retrovisor del vehículu de Tony. Sicasí, tres los [[atentaos del 11 de setiembre de 2001]], esta imaxe foi esaniciada, coincidiendo col empiezu de la cuarta temporada de la serie.<ref>{{cita web|url=http://www.jewishjournal.com/home/preview.php?id=7574|títulu=The Left 'Wing'|apellíu=Pfefferman|nome=Naomi|editorial=''[[The Jewish Journal of Greater Los Angeles]]''|fecha=12 d'ochobre de 2001|fechaaccesu=24 de payares de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081206021631/http://www.jewishjournal.com/home/preview.php?id=7574|fechaarchivu=2008-12-06}}</ref>
Nuna de les ediciones de la revista ''[[TV Guide]]'' de 2010, la secuencia d'apertura de ''The Sopranos'' foi catalogada como la décima secuencia d'introducción favorita polos llectores de dicha revista.<ref>Tomashoff, Craig. "Credits Check" <i>[[TV Guide]]<i>, 18 d'ochobre de 2010, páxines 16-17</ref>
== Personaxes y repartu ==
{{AP|Personaxes de The Sopranos|l1=Personaxes de The Sopranos}}
El repartu de ''The Sopranos'' inclúi un númberu de personaxes nos sos seis temporaes de duración. Dalgunos apaecen namái en momentos concretos de les temporaes, ente qu'otros caltiénense mientres tola serie. Tolos personaxes fueron creaos por [[David Chase]], sacante los que s'indique lo contrario.
[[Ficheru:Vincent Pastore 2006 cropped.jpg|180px|thumb|[[Vincent Pastore]] ye [[Big Pussy Bonpensiero|"Big Pussy" Bonpensiero]].]]
[[Tony Soprano|Anthony "Tony" Soprano]] ([[James Gandolfini]]) ye'l temperamental y violentu xefe ''[[de facto]]'' de la [[familia criminal DiMeo]] de [[Nueva Jersey]], y patriarca de la familia Soprano tres la muerte de [[Jackie Aprile]] ([[Michael Rispoli]]). Mientres tola serie, Tony llucha por permediar la so vida familiar cola so carrera na [[Mafia]].<ref name = "Character Profile Tony Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Tony Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/tony_soprano.shtml| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20090215003443/http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/tony_soprano.shtml| fechaarchivu = 2009-02-15}}</ref> Por ello, Tony empieza a sufrir depresión y ataques de llerza por cuenta d'años de estrés nel so "negociu", emociones reprimíes y una infancia difícil, polo qu'allega nel primer capítulu a la psicóloga [[Dra. Jennifer Melfi]] ([[Lorraine Bracco]]). La Dra. Melfi ye una muyer ítalo-americana de mediana edá, divorciada y con un fíu na universidá. Trata a Tony Soprano de la meyor manera que puede, yá que de cutiu enfréntense por diversos problemes. Dambos alluguen atraición sexual l'unu pol otru, pero Melfi nunca l'amuesa abiertamente.<ref name = "Character Profile Jennifer Melfi">{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Dr. Jennifer Melfi| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/dr_melfi.shtml}}</ref>
[[Ficheru:Edie Falco 2 by David Shankbone.jpg|180px|thumb|left|[[Edie Falco]] ye [[Carmela Soprano]].]]
Añadiendo más entueyos a la so vida, la rellación cola so esposa [[Carmela Soprano]] ([[Edie Falco]]) ye tirante,<ref name = "Character Profile Carmela Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Carmela Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/carmela_soprano.shtml}}</ref> al igual que colos sos dos fíos, [[Meadow Soprano|Meadow]] ([[Jamie-Lynn Sigler]])<ref name = "Character Profile Meadow Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Meado (Meadow) Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/meadow_soprano.shtml}}</ref> y [[Anthony Soprano, Jr.|Anthony Junior]] ([[Robert Iler]]).<ref name = "Character Profile AJ Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – AJ Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/anthony_soprano.shtml}}</ref>
El restu del repartu inclúi miembros de l'amplia familia de Tony, como la so madre [[Livia Soprano|Livia]] ([[Nancy Marchand]]),<ref name = "Character Profile Livia Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Livia Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/livia_soprano.shtml}}</ref> la so hermana [[Janice Soprano|Janice]] ([[Aida Turturro]]),<ref name = "Character Profile Janice Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Janice Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/janice_soprano.shtml}}</ref> el so tíu [[Corrado "Junior" Soprano]] ([[Dominic Chianese]]), quién ye téunicamente el xefe de la familia nos empiezos de la serie (anque rápido queda semiretirado al ser arrestáu y esperar el so xuiciu en prisión domiciliaria, hasta que queda por completu fuera del negociu por cuenta de cuestiones de salú),<ref name = "Character Profile Junior Soprano">{{cita web| autor = | títulu = Character profile – Corrado "Junior" Soprano| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/janice_soprano.shtml}}</ref> el so primu [[Tony Blundetto]] ([[Steve Buscemi]])<ref name = "Character Profile Tony Blundetto">{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Tony Blundetto| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/tony_blundetto.shtml}}</ref> y el so sobrín (en realidá, primu por matrimoniu) y protexíu [[Christopher Moltisanti]] ([[Michael Imperioli]]).<ref name = "Character Profile Christopher Moltisanti">{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Christopher Moltisanti| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/christopher_moltisanti.shtml}}</ref> Tanto Livia como Janice son astutes remanadores de los problemes emocionales. El so primu Tony Blundetto (Tony B) y el so sobrín Chris formen parte del so "otra" familia, y les sos aiciones son una fonte adicional de conflictos. Christopher llucha contra la so adicción a les drogues y l'alcohol, y desea ganase respetu, ente que Tony B tien la esperanza de ganase la vida lícitamente, pero la so violencia y la so redolada torgar.
[[Ficheru:Jamie-Lynn Sigler NYC.jpg|180px|thumb|[[Jamie-Lynn Sigler]] ye [[Meadow Soprano]].]]
El círculu íntimu de Tony na familia criminal DiMeo inclúi a [[Silvio Dante]] ([[Steven Van Zandt]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Silvio Dante| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/silvio_dante.shtml}}</ref> [[Paul "Paulie Walnuts" Gualtieri]] ([[Tony Sirico]])<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Paulie Walnuts| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/paulie_walnuts.shtml}}</ref> y [[Salvatore "Big Pussy" Bonpensiero]] ([[Vincent Pastore]]).<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Big Pussy| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/big_pussy.shtml}}</ref> Silvio ye'l ''[[Cosa nostra#Rangos|consigliere]]'' y meyor amigu de Tony. Paulie y Pussy son veteranos soldaos que trabayaron tamién col padre de Tony; Paulie llueu se convirtió en ''capo'', y finalmente, xubíu a ''subxefe''. Tamién na organización criminal de Tony tán [[Patsy Parisi]] ([[Dan Grimaldi]])<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Patsy Parisi| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/patsy_parisi.shtml}}</ref> y [[Furio Giunta]] ([[Federico Castelluccio]]).<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Furio Giunta| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/furio_giunta.shtml}}</ref> Patsy ye un soldáu más calmu y el [[contable]] de la familia. Furio, pela so parte, ye fuercia importada d'[[Italia]] tres una visita de Tony y el so grupu a [[Nápoles]] y qu'actúa como executor personal de Tony.
Otros personaxes d'importancia na familia DiMeo son [[Bobby "Bacala" Baccalieri]] ([[Steven R. Schirripa]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Bobby Baccala| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/bobby_baccala.shtml}}</ref> [[Richie Aprile]] ([[David Proval]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Richie Aprile| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/richie_aprile.shtml}}</ref> [[Ralph Cifaretto]] ([[Joe Pantoliano]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Ralph Cifaretto| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/ralph_cifaretto.shtml}}</ref> [[Eugene Pontecorvo]] ([[Robert Funaro]])<ref>{{cita web | autor =| títulu = Character profile – Eugene Pontecorvo| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/eugene_pentacorvo.shtml}}</ref> y [[Vito Spatafore]] ([[Joseph R. Gannascoli]]).<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Vito Spatafore| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/vito_spadafore.shtml}}</ref> Bobby ye un subordináu de Junior al que Tony amedranaba de primeres, pero más tarde aceptaría nel so círculu. Ralph ye llistu, ambiciosu y una importante fonte d'ingresos pa la familia, pero la so arrogancia y enclín a ser desagradable, irrespetuosu y violentu nun gusta nos altos cargos de la organización. Richie Aprile abandona la cárcel na segunda temporada y rápido crea problemes na organización. Pontecorvo ye un soldáu que se convierte n'empecipiáu xunto con Christopher. Spatafore ye un esitosu trabayador qu'algamó les cotes más altes del equipu de Aprile, pero tien un secretu personal que ye un tabú na organización.
Ente los amigos de la familia Soprano inclúyense [[Herman "Hesh" Rabkin]] ([[Jerry Adler]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Hesh Rabkin| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/hesh_rabkin.shtml}}</ref> [[Adriana La Cerva]] ([[Drea de Matteo]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Adriana La Cerva| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/adriana_lacerva.shtml}}</ref> [[Rosalie Aprile]] ([[Sharon Angela]]),<ref>,{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Rosalie Aprile| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/rosalie_aprile.shtml}}</ref> [[Angie Bonpensiero]] ([[Toni Kalem]]), [[Artie Bucco]] ([[John Ventimiglia]])<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Artie Bucco| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/artie_bucco.shtml}}</ref> y [[Charmaine Bucco]] ([[Kathrine Narducci]]).<ref>{{cita web | autor =| títulu = Character profile – Charmaine Bucco| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/charmaine_bucco.shtml}}</ref> Hesh ye conseyeru y amigu d'enfotu de Tony, pos ocupó la mesma función col so padre. Adriana ye la novia de Chris mientres un llargu tiempu; Rosalie ye la vilba del anterior xefe de la familia, [[Jackie Aprile]], y íntima amiga de Carmela; Angie ye la esposa de Pussy Bonpensiero; y Artie y Charmaine son amigos de The Sopranos dende la escuela y dueños del restorán Vesubio. Charmaine nun ta acordies cola idea d'acomuñar enforma con Tony y el so círculu criminal, polo que pide constantemente al so home Artie —un home respetuosu cola llei y trabayador— que non dexe entrar nel restorán a esi tipu de veceros.
[[John "Johnny Sack" Sacramoni]] ([[Vince Curatola]]),<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Johnny Sack| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url = http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/johnny_sack.shtml}}</ref> [[Phil Leotardo]] ([[Frank Vincent]])<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Phil Leotardo| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/phil_leotardo.shtml}}</ref> y [["Little" Carmine Lupertazzi]] ([[Ray Abruzzo]])<ref>{{cita web | autor = | títulu = Character profile – Little Carmine| editorial = HBO| fechaaccesu = 25 de payares de 2010| url =http://www.hbo.com/sopranos/cast/character/little_carmine.shtml}}</ref> son miembros importantes de la familia criminal Lupertazzi de [[Nueva York]] y tienen munchos intereses comerciales cola familia Soprano. Anque los intereses de dambes families son de cutiu un conflictu, Tony caltién una cordial y amistosa rellación con Johnny Sack, prefiriendo llegar a alcuerdos que beneficien a dambes families. El so segundu al mandu, y posterior socesor, ye Phil Leotardo, una persona menos prestosa y de más dificultá pa faer negocios con Tony. Little Carmine ye'l fíu del primer xefe de la familia y compite pol poder colos demás.
== Argumentu ==
[[Tony Soprano]], [[ítalo-americanu]] de [[Nueva Jersey]], ta estresáu ya insatisfechu, travesando una crisis de la mediana edá.
El personaxe de Tony Soprano construyir dende la revisión de los modelos fundacionales de la historia del cine de gánsteres que tán presentes dende la cita direuta o indireuta, imitaciones, chistes, y toa clase de referencies (la imitación constante de [[Michael Corleone]] que realiza'l personaxe de Silvio, les charres sobre ''[[The Godfather (serie fílmica)|The Godfather]]'', la proyeición de ''[[The Public Enemy]]'', etc.). Son héroes d'ascensu y cayida tráxica, [[héroes clásicos]] de los cualos Tony ye un reflexu aburuyáu y disgregado.
La so imposibilidá de caltener a los sos dos families n'harmonía y según los códigos de la tradición pidir lo son la causa de los ataques de llerza que lo llevarán al psicoanálisis.
La presencia d'una madre castradora y autoritaria que conspira contra'l so propiu fíu, el so tíu que ye'l so principal rival nos negocios y tamién conspira contra él xunto cola so madre, los conflictos xeneracionales colos sos fíos y los problemes de comunicación cola so esposa son dalgunos de les exes de la so terapia y de la serie. Y pel llau de la familia mafiosa, la llucha pol poder de resultes de la muerte por cáncer del xefe, Jackie Aprile, y más palantre los problemes coles families de Brooklyn.
A diferencia de la mayoría de les histories de mafiosos, The Sopranos nun trescurre en [[Nueva York]] o [[Chicago]] sinón en [[Nueva Jersey]], que la so xeografía convidar a percorrer colos títulos iniciales de cada capítulu. Frente a los grandes negocios mafiosos apaez el del reciclaje de basures.
Otru de les grandes temes que percuerre l'escayu de la serie ye la esencia y los conflictos del italo-americanu n'Estaos Xuníos, como otra forma de problematizar la tema de la identidá (tanto individual como grupal, y nos dos families).
A partir d'estes bases, l'autor [[David Chase]] estudia con precisión de ciruxanu la condición humana y los conflictos moral y esistencial de la nuesa dómina, poniendo en primer planu al home solu faciendo frente al mundu y al pasu del tiempu.
{{VT|Episodios de The Sopranos}}
== Llanzamientu en DVD ==
Anque la serie foi grabada dende un principiu en panorámicu nun s'emitió nesti formatu hasta la cuarta temporada, nel 2002.
Los DVD americanos son en formatu panorámicu 16:9. N'España la primer temporada llanzar en 4:3, el restu en 16:9.
The Sopranos fueron unes de les primeres series de televisión que se llanzaron en formatu [[HD DVD]] y [[Blu-ray]], a principios de 2006.
'''Feches de llanzamientu'''
{| {{tablaguapa}}
! DVD
! Rexón 1
! Rexón 2
! Rexón 3
! Rexón 4
|-
| Temporada 1
| Avientu 12 [[2000]]
| Mayu 22 [[2001]]
| Payares 24 [[2003]]
| Payares 24 [[2003]]
|-
| Temporada 2
| Payares 6 [[2001]]
| Xunu 25 [[2002]]
| Payares 24 [[2003]]
| Payares 24 [[2003]]
|-
| Temporada 3
| Agostu 27 [[2002]]
| Payares 4 [[2003]]
| Payares 24 [[2003]]
| Payares 24 [[2003]]
|-
| Temporada 4
| Ochobre 28 [[2003]]
| Febreru 1 [[2005]]
| Payares 3 [[2003]]
| Payares 3 [[2003]]
|-
| Temporada 5
| Xunu 7 [[2005]]
| Marzu 7 [[2006]]
| Xunu 20 [[2005]]
| Agostu 17 [[2005]]
|-
| Temporada 6 Parte 1 (Episodios 1 - 12)
| Payares 7 [[2006]]
| Julio 3 [[2007]]
| TBA
| Marzu 7 [[2007]]
|-
| Temporada 6 Parte 2 (Episodios 13 - 21)
| Ochobre 23 [[2007]]
| Febreru 19 [[2008]]
| TBA 2007
| Xineru 31 [[2008]]
|}
== Temes ==
Como parte de la terapia Tony cuenta [[Tony Soprano#Suaños|los sos suaños]], que son bien interesantes. Son suaños d'un fuerte simbolismu, referíos a sentimientos íntimos de Tony que'l so raciociniu ignora o reprime. De cutiu son premonitorios de lo que sabe inconscientemente -por casu, qu'un gran amigu so nun ye tan bonu. Dellos suaños de los demás personaxes tamién fueron amosaos, por casu unu de Chrissy, ablayáu por nun ser guionista de cine.
Les maneres de matar en ''The Sopranos'' y de llibrase de los cadabres son variaos. Unu d'ellos ye llamáu "Moe Green Special" (a la Moe Green), porque asina morrió ésti personaxe de ''[[The Godfather (película)|The Godfather]]'', por un tiru nel güeyu.
Trátase pos de la delicia de los amantes del cine de "mafiosos", convirtiéndose esta serie de TV nun enorme hipertestu nel qu'hai referencies a les grandes películes de la triloxía de ''The Godfather'', de Francis Ford Coppola, ''[[Scarface (película de 1983)|Scarface]]'', de Brian de Palma, y ''[[Goodfellas]]'', de Martin Scorsese, ente otres.
== Llibros ==
Esisten dellos llibros sobre distintos aspeutos de la serie. N'España namái se publicó un llibru orixinal, The Sopranos Forever, y la traducción del llibru The Sopranos and Philosophy.
Llibros n'español.
* The Sopranos Forever: Antimanual d'una serie de cultu.
* The Sopranos y la filosofía: Mato, depués esisto.
Llibros n'inglés.
* The Sopranos: The Book
* The Psychology of the Sopranos: Love, Death, Desire
* The Sopranos Family Cookbook
* Entertaining with the Sopranos
* The Sopranos and Philosophy: I Kill Therefore I am
* The Sopranos on the Couch: The Ultimate Guide
* Tony Soprano on Management: Leadership Lessons
== Acoyida ya impacto ==
=== Audiencies ===
''The Sopranos'' esfrutó de grandes niveles d'audiencia y ye la serie emitida por cable de mayor ésitu comercial na historia de la televisión.<ref name="vanity"/><ref name="nytimespush"/> A pesar de ser emitida nuna canal de [[televisión per cable]] como [[HBO]], que ta disponible en menos llares d'Estaos Xuníos que les [[cadena de televisión|cadenes de televisión]] habituales, la serie atraxo, n'ocasiones, la mesma o más audiencia que les series de les populares cadenes de televisión d'Estaos Xuníos d'esi momentu.<ref name="nytimespush">{{cita publicación |url=http://www.nytimes.com/2005/08/11/arts/television/11cnd-sopranos.html|títulu=HBO Pushes End of 'The Sopranos' to 2007|apellíu=Carter|nome=Bill|fecha=11 d'agostu de 2005|fechaaccesu=28 de payares de 2010|editorial=The New York Times}}</ref> Los niveles Nielsen d'audiencies de les primeres cuatro temporaes nun son dafechu precisu, pos antes de xineru de 2004 Nielsen facilitaba cifres globales pa les redes de cable, lo que significaba que'l públicu que vía otra canal de HBO en llugar del principal —nel que s'emitía ''The Sopranos''— incluyir por defectu neses estimaciones d'audiencia.<ref name="ratingsmedia">{{cita web|url=http://www.mediapost.com/publications/index.cfm?fa=Articles.showArticle&art_aid=5915|títulu=Nielsen Plan Would Whack 'Sopranos,' Other Pay Cable Ratings|apellíu=Mandese|nome=Joe|editorial=Mediapost.com|fecha=23 d'avientu de 2003|fechaaccesu=28 de payares de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110811013702/http://www.mediapost.com/publications/index.cfm?fa=Articles.showArticle&art_aid=5915|fechaarchivu=2011-08-11}}</ref>
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!rowspan="2"|Temporada
!rowspan="2" |Emisión
!colspan="3"|Audiencies de Nielsen (en millones)
|-
!Primer episodiu !Últimu episodiu
!Media de la temporada
|-
![[Episodios de The Sopranos#Primer temporada|1]]
|10 de xineru de 1999 – 4 d'abril de 1999
|3,45<ref name="ratings1">{{cita publicación
|url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/03/the_comeback.html
|títulu=The comeback
|apellíu=Ryan
|nome=Maureen
|editorial=[[Chicago Tribune]]
|fecha=14 de marzu de 2006
|fechaaccesu=28 de payares de 2010
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424102938/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/03/the_comeback.html
|archivedate=2008-04-24
}}</ref>
|5,22<ref name="ratings1"/>
|3,46<ref name="ratingsaverage">
{{cita web |url = http://www.ibabuzz.com/unscripted/2007/06/
|títulu = "Sopranos" ends with a ratings bump
|apellíu = Young
|nome = Susan
|editorial = ''[[The Oakland Tribune]]''
|fecha = 12 de xunu de 2007
|fechaaccesu = 28 de payares de 2010
|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20101012212335/http://www.ibabuzz.com/unscripted/2007/06/
|fechaarchivu = 12 d'ochobre de 2010
}}</ref>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Segunda temporada|2]]
|16 de xineru de 2000 – 9 d'abril de 2000
|7,64<ref name="ratings1"/>
|8,97<ref name="ratings1"/>
|6,62<ref name="ratingsaverage"/>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Tercer temporada|3]]
|4 de marzu de 2001 – 20 de mayu de 2001
|11,26<ref name="ratings1"/>
|9,46<ref name="ratings1"/>
|8,87<ref name="ratingsaverage"/>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Cuarta temporada|4]]
|15 de setiembre de 2002 – 8 d'avientu de 2002
|13,43<ref name="ratings1"/>
|12,48<ref name="ratings1"/>
|10,99<ref name="ratingsaverage"/>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Quinta temporada|5]]
|7 de marzu de 2004 – 6 de xunu de 2004
|12,14<ref name="ratings1"/>
|10,98<ref name="ratings1"/>
|9,80<ref name="ratingsaverage"/>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Sesta temporada#Primer Parte|6 (Parte 1)]]
|12 de marzu de 2006 – 4 de xunu de 2006
|9,47<ref name="ratings1"/>
|8,90<ref name="ratingsla">
{{cita publicación |url=http://articles.latimes.com/2006/jun/07/entertainment/et-channel7
|títulu='Sopranos' season finale takes a hit in the ratings
|apellíu=Collins
|nome=Scott
|editorial=[[Los Angeles Times]]
|fecha=7 de xunu de 2006
|fechaaccesu=28 de payares de 2010}}</ref>
|8,60<ref name="ratingsla"/>
|-
![[Episodios de The Sopranos#Sesta temporada#Segunda Parte|6 (Parte 2)]]
|8 d'abril de 2007 – 10 de xunu de 2007
|7,66<ref name="ratingssdenver">
{{cita web |url=http://www.denverpost.com/ci_5749626?source=bb
|apellíu=Huff
|nome=Richard
|títulu="Sopranos" ratings slip again
|editorial=''[[The Denver Post]]''
|fecha=27 d'abril de 2007
|fechaaccesu=28 de payares de 2010}}</ref>
|11,90<ref name="ratingsfinale">{{cita web
|url=http://www.zap2it.com/tv/news/zap-sopranosfinaleratings,0,4265982.story
|títulu='Sopranos' Body Count: 250 people
|editorial=zap2it.com
|fecha=12 de xunu de 2007
|fechaaccesu=28 de payares de 2010
|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090301024547/http://www.zap2it.com/tv/news/zap-sopranosfinaleratings,0,4265982.story
|fechaarchivu=2009-03-01
}}</ref>
|8,23<ref name="ratingsaverage"/>
|}
=== Respuesta de la crítica ===
''The Sopranos'' foi reconocida polos [[crítica|críticos]] como una de les meyores y más innovadores series de tolos tiempos.<ref name="hollywoodreporter"/><ref name="greatest">{{cita web |url=http://www.salon.com/ent/tv/feature/2007/09/15/best_show|títulu=The best TV show of all time|fecha=15 de setiembre de 2007|apellíu=Traister|nome=Rebbeca|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|editorial=[[Salon.com]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090930225528/http://www.salon.com/ent/tv/feature/2007/09/15/best_show/|fechaarchivu=30 de setiembre de 2009}}</ref><ref name="Time"/><ref name="decadecritic"/> Los guiones, l'actuación y la direición fueron, de cutiu, los elementos más aplaudíos. La serie recibió, tamién, una considerable atención per parte de críticos y periodistes pol so maduru y artísticu conteníu, el méritu téunicu, la música escoyida pa los episodios, la [[cinematografía]] y la voluntá de tratar temes complicaes y polémiques.<ref name="badabye"/><ref name="Time"/><ref name="decadecritic"/>
The Sopranos ye'l meyor programa de televisión de la historia según la revista ''[[Rolling Stone]]:'' el 21 de setiembre de 2016 publicó "The 100 Greatest TV Shows of All Time" llista liderada por ésta serie y basada na opinión d'actores, productores, direutores, escritores y críticos. Na mesma publicación reconocer a The Sopranos como'l productu que revolucionó la industria pola so calidá y profesionalismo, dando entamu a lo que sería la puxanza creativa propiu de la televisión del sieglu XXI. El periodista de ''[[Vanity Fair (revista)|Vanity Fair]]'' Peter Biskind aseguró que The Sopranos yera "quiciabes la obra maestra de la [[cultura popular|cultura pop]] de la so dómina".<ref name="vanity">{{cita web |url=http://www.vanityfair.com/culture/features/2007/04/sopranos200704?currentPage=1|títulu=An American Family|fechaaccesu=22 de setiembre de 2007|apellíu=Biskind|nome=Peter|enllaceautor=Peter Biskind|añu=2007|mes=Abril|editorial=''[[Vanity Fair (revista)|Vanity Fair]]''}}</ref> David Remnick, editor de ''[[The New Yorker]]'', calificó la serie como "el llogru más ricu na historia de la televisión".<ref>{{cita web|url=http://www.newyorker.com/talk/comment/2007/06/04/070604tacu_talk_remnick|títulu=Family Guy|fechaaccesu=24 de xunetu de 2008|apellíu=Remnick|nome=David|enllaceautor=David Remnick|añu=2007|mes=Xunu|editorial=''[[The New Yorker]]''}}</ref> ''[[TV Guide]]'' asitió ''The Sopranos'' nel quintu puestu de la so llista "Los meyores 50 series de televisión de la historia".<ref name="TVguide">{{cita publicación |url=http://www.cbsnews.com/stories/2002/04/26/entertainment/main507388.shtml|títulu=TV Guide Names Top 50 Shows|fecha=26 d'abril de 2002|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|editorial=[[CBS News]]}}</ref> En 2007, la canal británica [[Channel 4]] nomó a ''The Sopranos'' la meyor serie de televisión de tolos tiempos.<ref name="c4">{{cita web |url=http://www.thestage.co.uk/tvtoday/2007/03/the_50_greatest_tv_drames.php|títulu=The 50 greatest TV drames|apellíu=Matthewman|nome=Scott|fecha=6 de marzu de 2007|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|editorial=''[[The Stage]]''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070930182838/http://www.thestage.co.uk/tvtoday/2007/03/the_50_greatest_tv_drames.php|fechaarchivu=30 de setiembre de 2007}}</ref>
La primer temporada de la serie recibió crítiques abrumadoramente positives.<ref name="tom1">{{cita web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/sopranos_the_complete_first_season|títulu=The Sopranos – The Complete First Season – Rotten Tomatoes|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|editorial=[[Rotten Tomatoes]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100701074524/http://www.rottentomatoes.com/m/sopranos_the_complete_first_season/|fechaarchivu=1 de xunetu de 2010}}</ref> Tres el so debú en 1999, ''[[The New York Times]]'' reconoció que "[''The Sopranos''] pue ser el meyor trabayu de la [[Cultura d'Estaos Xuníos|cultura popular norteamericana]] del postreru cuartu de sieglu".<ref name="familyman"/> En 2007, Roger Holland de [[PopMatters]] escribió: "la temporada debú de ''The Sopranos'' sigue siendo'l mayor afitáu de la historia de la televisión d'Estaos Xuníos".<ref name="popmattersdvd">{{cita web |url=http://www.popmatters.com/pm/features/article/49146/part-4-feasts-from-the-fringe/|títulu=Part 4 – Feasts from the Fringe|autor=PopMatters Staff|editorial=[[PopMatters]]|fecha=11 d'ochobre de 2007|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010}}</ref> En payares y avientu de 2009, una gran cantidá de críticos de televisión nomaron a ''The Sopranos'' como la meyor serie de la década y de tolos tiempos n'artículos que resumíen la década na televisión. Frecuentemente ''The Sopranos'' apaecía nel primer puestu de les llistes qu'arrexuntaben les meyores series de televisión de la historia —al pie de la tamién serie de [[HBO]] ''[[The Wire]]'', dambes acoparon siempres los dos primeros puestos—.<ref name="decadecritic">{{cita web | url=http://features.metacritic.com/features/2010/best-tv-of-2009-and-the-decade/ | títulu=The Best TV Shows of 2009 … and the Decade | apellíu=Dietz | nome=Jason | editorial=[[Metacritic]] | fecha=2 de xineru de 2010 | fechaaccesu=20 d'avientu de 2010 | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100208232027/http://features.metacritic.com/features/2010/best-tv-of-2009-and-the-decade/ | fechaarchivu=2010-02-08 }}</ref>
Dellos episodios en concretu fueron especialmente aplaudíos polos críticos. Estos fueron "[[Universidá (episodiu de The Sopranos)|Universidá]]" y "[[Suañu con Jeannie Cusamano]]" de la primer temporada; "[[Aburuyes (episodiu de The Sopranos)|Aburuyes]]" de la segunda; "[[L'emplegáu del mes (episodiu de The Sopranos)|L'emplegáu del mes]]", "[[Pine Barrens (episodiu de The Sopranos)|Pine Barrens]]" y "[[Amor puro]]" de la tercera; "[[Quien fixera esto]]" y "[[Foles blanques]]" de la cuarta; "[[Cantos irregulares]]" y "[[Aparcamientu enllargáu]]" de la quinta; y "[[Namái pa socios]]", "[[Xúnite al grupu]]", "[[Kennedy y Heidi]]", "[[El segundu advenimiento (episodiu de The Sopranos)|El segundu advenimiento]]" y "[[La cometa azul]]" de la sesta y última temporada.<ref name="TIMEbest">{{cita publicación|url=http://www.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1602923,00.html|títulu=Full List - The Sopranos - TIME|apellíu=Poniewozik|nome=James|editorial=[[TIME]]|fecha=4 d'abril de 2007|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101125024309/http://www.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1602923,00.html|archivedate=2010-11-25}}</ref><ref name="EWbest">{{cita web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20041672,00.html|títulu=The Hit Parade|editorial=''[[Entertainment Weekly]]''|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141111014003/http://www.ew.com/ew/article/0,,20041672,00.html|fechaarchivu=2014-11-11}}</ref><ref name="Houstonbest">{{cita publicación|url=http://blogs.houstonpress.com/hairballs/2009/11/10_best_sopranos_episodes.php/|títulu=Game Time: The 10 Greatest Sopranos Episodes Of All Time|apellíu=Pendergast|nome=Sean|editorial=[[Houston Press|The Houston Press]]|fecha=19 de payares de 2009|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100608092752/http://blogs.houstonpress.com/hairballs/2009/11/10_best_sopranos_episodes.php|archivedate=2010-06-08}}</ref><ref name="starledger3">{{cita web |url=http://blog.nj.com/sopranosarchive/2007/06/the_sopranos_top_10_hits.html|títulu=The Sopranos' Top 10 hits|apellíu=Sepinwall|nome=Alan|editorial=''[[The Star-Ledger]]''|fecha=6 de xunu de 2007|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010}}</ref><ref name="empiremovies">{{cita web |url=http://www.empiremovies.com/dvd/reviews.php?id=25158&thesopranosthecompleteseries.htm|títulu=The Sopranos (The Complete Series) DVD / Blu-ray Review|apellíu=Cullin|nome=Liam|editorial=Empire Movies|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110720001201/http://www.empiremovies.com/dvd/reviews.php?id=25158&thesopranosthecompleteseries.htm|fechaarchivu=20 de xunetu de 2011}}</ref><ref name="aoltop">{{cita web|url=http://television.aol.com/feature/sopranos_tv/most_explosive_moments|títulu=Memorable Sopranos Episodes|editorial=[[AOL]] television|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210125023042/http://television.aol.com/feature/sopranos_tv/most_explosive_moments|fechaarchivu=2021-01-25}}</ref><ref name="blogcritics">{{cita web|url=http://blogcritics.org/video/article/the-sopranos-the-top-ten-episodes/|títulu=''The Sopranos:'' The Top Ten Episodes|apellíu=Meaney|nome=Patrick|editorial=[[Blogcritics]]|fecha=7 de xunu de 2007|fechaaccesu=20 d'avientu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100914021646/http://blogcritics.org/video/article/the-sopranos-the-top-ten-episodes/|fechaarchivu=2010-09-14}}</ref>
=== Premios ===
{{AP|Premios de The Sopranos|l1=Premios de The Sopranos}}
''The Sopranos'' ganó y foi nomáu a dellos premios mientres el tiempu que tuvo n'emisión. La serie foi nomada al [[Primetime Emmy a la meyor serie dramática]] en tolos años nos que foi elegible. Tres nomar y perder el premiu en 1999, 2000, 2001 y 2003 (la primer vegada perdió ante ''[[The Practice]]'', y los trés siguientes ocasiones el gallardón llevar ''[[The West Wing]]''), ''The Sopranos'' facer col premiu en 2004 y 2007. El so premiu de 2004 significó la primer serie de televisión per cable que ganaba un premiu,<ref>{{cita web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/6048792/ |títulu='Arrested Development,' 'Sopranos' win Emmys |fechaaccesu=24 de xunetu de 2008 |editorial=[[Associated Press]] |fecha=20 de setiembre de 2004 }}</ref> ente qu'en 2007 foi la primer serie que ganó'l premiu, tres ''[[Enriba y Embaxo|Upstairs, Downstairs]]'' en 1977, dempués de que la serie rematara.<ref>{{cita publicación |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,296842,00.html?sPage=fnc/entertainment/tv |títulu='The Sopranos' Wins Emmy for Best Dramatic Series |fechaaccesu=30 de xunetu de 2008 |obra=[[FoxNews.com]] |fecha=17 de setiembre de 2007 }}</ref> En total recibió 21 nominaciones de los premios [[Primetime Emmy al meyor guión - Serie dramática|Primetime Emmy al meyor guión nuna serie dramática]], de los cualos ganó en seis causes y [[David Chase]], el creador, recibió tres premios.<ref name="emmys">{{cita web |url=http://cdn.emmys.tv/awards/awardsearch.php |títulu=Emmy Awards Database |fechaaccesu=24 de xunetu de 2008 |editorial=[[Academy of Television Arts & Sciences]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080629084817/http://cdn.emmys.tv/awards/awardsearch.php |fechaarchivu=2008-06-29 }}</ref>
La serie ganó, siquier, un premiu por actuación en cada añu que foi posible la so nominación, sacante en 2006 y 2007. [[James Gandolfini]] y [[Edie Falco]] fueron nomaos seis veces cada unu al [[Primetime Emmy al meyor actor - Serie dramática|meyor actor]] y [[Primetime Emmy a la meyor actriz - Serie dramática|meyor actriz nuna nuna serie dramática]], respeutivamente, ganando un total de tres premios. [[Joe Pantoliano]] ganó un premiu al [[Primetime Emmy al meyor actor de repartu - Serie dramática|meyor actor de repartu]] en 2003, ente que [[Michael Imperioli]] y [[Drea de Matteo]] fixeron lo propio en 2004 na mesma categoría. Otros actores que recibieron nominaciones a los Emmy fueron [[Lorraine Bracco]] (nes categoríes de meyor actriz y meyor actriz de repartu), [[Dominic Chianese]], [[Nancy Marchand]], [[Aida Turturro]], [[Steve Buscemi]] (quien foi nomáu a la meyor direición por "Pine Barrens"), [[Tim Daly]], [[John Heard]] y [[Annabella Sciorra]].<ref name="emmys"/>
En 2000 y 2001, ''The Sopranos'' ganaron dos [[premios George Foster Peabody]] consecutivos. Namái dos series lo fixeren enantes: ''[[Northern Exposure]]'' y ''The West Wing''.<ref>{{cita web |url=http://www.uga.edu/columns/000403/front4.html |títulu=''West Wing'', ''Sopranos'' among Peabody Award winners |fechaaccesu=27 de xunetu de 2008 |autor=Hannon, Sharron |fecha=3 d'abril de 2000 |editorial=[[University of Georgia]]}}</ref><ref>{{cita web |url=http://de.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=8dd9942d-cd7c-448b-b467-f0bf769f00eb&entry=index |títulu="Sopranos," "West Wing" Peabody'd |fechaaccesu=27 de xunetu de 2008 |autor=Grossberg, Josh |fecha=29 de marzu de 2001 |obra=[[Y! News]]}}</ref> La serie recibió, tamién, delles nominaciones a los [[premiu Globu d'Oru]] (ganó'l gallardón de [[Globu d'Oru a la meyor serie-Drama|meyor serie dramática]] en 2000)<ref>{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,84940,00.html |títulu=Good as Golden |fechaaccesu=30 de xunetu de 2008 |autor=Wolk, Josh |fecha=23 de xineru de 2000 |obra=[[EW.com]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131202221724/http://www.ew.com/ew/article/0,,84940,00.html |fechaarchivu=2013-12-02 }}</ref> y los principales premios de los sindicatos ([[Premios del Sindicatu de Direutores direutores]],<ref name="dga">{{cita publicación |url=http://www.variety.com/article/VR1117978818.html?categoryid=14&cs=1 |títulu=DGA announces TV nominations |apellíu=McNary|nome=Dave |fecha=10 de xineru de 2008|fechaaccesu=30 de xunetu de 2008 |editorial=[[Variety]]}}</ref> [[Premios del Sindicatu de Productores productores]],<ref name="PGA">{{cita web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,409194,00.html|títulu=Crime Pays|apellíu=Susman|nome=Gary|fecha=23 de xineru de 2003|fechaaccesu=30 de xunetu de 2008|editorial=''[[Entertainment Weekly]]''|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090210050320/http://www.ew.com/ew/article/0,,409194,00.html|fechaarchivu=2009-02-10}}</ref> [[Premios WGA|guionistes]],<ref>{{cita publicación |url=http://www.usatoday.com/life/television/televisionawards/2007-12-12-writers-guild-awards_N.htm|títulu=Writers Guild Awards go on despite strike |fechaaccesu=30 de xunetu de 2008 |apellíu=Wyatt|nome=Edward |fecha=28 de xineru de 2008|editorial=[[San Francisco Chronicle]]}}</ref> y [[Premios del Sindicatu d'Actores actores]]<ref>{{cita publicación|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2008/01/28/MN36XUNE61.DTL|títulu=Screen Actors Guild awards glitter|fecha=13 d'avientu de 2007|fechaaccesu=30 de xunetu de 2008|editorial=[[USA Today]]|nome=Edward|apellíu=Wyatt}}</ref>).
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces película}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Series de televisión d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Series de televisión n'inglés]]
[[Categoría:Series de televisión de HBO]]
ikn61yn69u8uchcumsq8lma2erxmivg
Thor
0
114296
4490063
4443165
2026-05-03T04:02:04Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490063
wikitext
text/x-wiki
{{personaxe}}
'''Thor''' (del [[nórdicu antiguu]] ''Þórr''; ''Dzor'', pronunciáu tradicionalmente n'español como ''Tor'') ye'l dios del [[truenu]] na [[mitoloxía nórdica]] y [[mitoloxía xermana|xermánica]]. El so papel ye complexu yá que tenía influencia n'árees bien distintes, tales como'l clima, les colleches, la proteición, la consagración, la xusticia, trepar, los viaxes y les batalles.<ref name=thorcult>{{cita web |autor=Thorshof Journal|url=http://www.thorshof.org/thorthen.htm|títulu=The cult of Thor, then and now|fechaaccesu=9 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080704072024/http://www.thorshof.org/thorthen.htm|fechaarchivu=4 de xunetu de 2008}}</ref>
Una vegada que'l procesu de cristianización foi completáu, la figura de Thor foi [[demonización|demonizada]] pola creciente influencia de misioneros cristianos. Dempués de que'l cristianismu cimentárase, restos de la so fe caltiénense de forma clandestina principalmente n'árees rurales,<ref>{{cita web |apellíu=Þingvellir|url=http://thingvellir.is/english/history/christianity/|títulu=Christianity|fechaaccesu=9 de marzu de 2008|urlarchivu=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20030903035235/thingvellir.is/english/history/christianity/|fechaarchivu=3 de setiembre de 2003}}</ref> sobreviviendo asina hasta tiempos modernos nel folclor xermanu y más apocayá reconstruyíu nes sos diverses formes nel [[neopaganismu]] xermánicu.
== Etimoloxía y oríxenes ==
[[Ficheru:Ring16.jpg|thumb|230px|Thor nuna ilustración de Arthur Rackham na obra escrita de Richard Wagner ''L'Oru del Rhin y La Valkiria'' (principios del s. XX.).]]
=== Etimoloxía ===
El nome del dios ye ''Þórr'' en [[nórdicu antiguu]], ''Þunor'' n'[[idioma anglosaxón|anglosaxón]], ''Thunaer'' en [[saxón antiguu]], ''Donar'' en [[holandés antiguu]] y [[antiguu altu alemán]] y ''þunraR'' en [[protonórdicu]].<ref>{{cita llibru | autor = de Vries, Jan | títulu = Altnordisches Etymologisches Wörterbuch | añu = 1961 | editorial = Brill Verlag, Leiden| id = ISBN 90-04-05436-7}}</ref><ref>{{cita llibru | autor = Kluge, Friedrich; Seebold, Elmar | títulu = Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache | añu = 2002 | editorial = Walter de Gruyter Verlag, Berlín| id = ISBN 3-11-017473-1}}</ref>
Toes estes formes deriven del [[protoxermánicu]] ''*Þunraz''.<ref>{{cita llibru | autor = Golther, Wolfgang | títulu = Handbook of Germanic mythology | añu = 2004 | editorial = Marix Verlag, Wiesbaden | id=ISBN 3-937715-38-X}}</ref> Tien el mesmu orixe que la pallabra truenu n'inglés ''thunder'', (inclusive la mesma pallabra castellana "truenu") al igual que la pallabra alemana ''Donner'', la holandesa ''donder'', la sueca ''tordön'' y la danesa y noruega ''torden''.
De la mesma puede topase interrellación, tanto descriptiva como etimolóxica, col dios de la mitoloxía griega [[Zeus]], ''Ζεύς'', del [[griegu antiguu]], que coincide con Thor n'aspeutos xenerales. Por casu, tanto Zeus como Thor entienden deidaes del truenu, exercen un papel protagonista y dambos correspuenden como los dioses más veneraos nes sos respeutives mitoloxíes. En griegu antiguu'l nome del dios ye ''Ζεύς'', (''Zeús''), nel casu nominativu y ''Διός'', (''Diós''), nel xenitivu. La mesma pallabra llatina [[deus]] —de la cual deriven otres munches pallabres como dio ([[idioma italianu|italianu]]), dieu ([[idioma francés|francés]]), dios ([[idioma español|español]]), déu ([[idioma catalán|catalán]]), deus ([[idioma gallegu|gallegu]]), etc.— coincide con Zeus y por tanto con Thor.
== Oríxenes y paralelos indoeuropeos ==
Los [[pueblu proto-indoeuropéu|pueblos indoeuropeos]] y posteriores, teníen un dios del cielu, rescamplos y truenos. Thor surdió probablemente heredando les principales carauterístiques de les relixones indoeuropees y desenvolvióse so la idiosincrasia cultural y relixosa rexonal de los [[pueblos xermánicos]]. Según la teoría de [[Georges Dumézil]] había tres dioses principales ente los pueblos indoeuropeos, cada unu con una función particular, y ente ellos el dios del cielu y el truenu yera quien ocupaba la posición principal.<ref>{{cita llibru | autor = Georges, Dumézil | títulu = Mythes et dieux des Germains | añu = 1939 | editorial = Librairie Ernest Leroux | url = http://bibulus2.nexenservices.com/dumezil/en/index.php}}</ref>
[[Tácito]], na so obra ''[[Germania (llibru)|Germania]]'' realiza una ''interpretatio romana'' a la cultura de los xermanos ya identifica a Donar con [[Heracles|Hércules]],<ref>{{enllaz rotu|1={{cita web|apellíu=Tácito|nome=Cornelio|enllaceautor=Tácito|url=http://www.imperivm.org/cont/textos/txt/tacito_de-el costumes-sitios-y-pueblos-de-la-germania.html|títulu=De origine et situ Germanorum, capítulu 9|fechaaccesu=3 de marzu de 2008}} |2=http://www.imperivm.org/cont/textos/txt/tacito_de-el costumes-sitios-y-pueblos-de-la-germania.html |bot=InternetArchiveBot }}</ref> de lo cual puede deducise que les sos carauterístiques esenciales yeren bien similares. Como personificación del poder y tocantes a los sos atributos compartíen munches semeyances, Thor con un martiellu y Hércules con un garrote y dambos dados a la glotonería. Amás Tácito menta que los [[teutones]] adoren a Hércules con cantares que llamen ''barditus'', especialmente antes de les batalles.<ref>{{cita llibru | autor = Heusler, Andreas | títulu = Die altgermanische Dichtung | añu = 1923 | editorial = Athenaion | id= ASIN B0000BJE9Q}}</ref> Esto puede comparase colo qu'asocedía na antigua [[Ática]], onde los atenienses allegaben al [[oráculu de Delfos]] aconseyaos polos [[Peán]] cantando un esconxuru míticu de victoria. Esti cantar de Peán pasó al mitu de Apolo y el so victoriosu combati ante la culiebra [[Pitón (mitoloxía)|Pitón]].<ref>{{cita llibru | autor = Hübner, Kurt | títulu = Die Wahrheit des Mythos | añu = 1985 | editorial = Beck | id= ISBN 3-406-30773-6}}</ref>
Donar yera'l dios principal de los [[batavios]] col centru del so cultu na actual [[Nijmegen]], [[Países Baxos]] onde s'atoparon dos templos al campu y un terceru na cercana ciudá de Elst.<ref name=wink>{{cita web |apellíu=Wink|nome=Adrian|añu=2006|url=http://www.romanarmy.net/relbatavian.htm|títulu=Batavian Gods|obra=The Roman Military Research Society|fechaaccesu=7 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080223102403/http://www.romanarmy.net/relbatavian.htm|fechaarchivu=23 de febreru de 2008}}</ref>
En [[Germania Inferior]], datando de los primeros sieglos, atopáronse brazaletes, monedes y piedres con inscripciones llatines qu'indicaben que fueren ofrendadas a Donar. Les inscripciones na so mayoría teníen el nome de ''Hercules Magusanus'' que yera como los [[Antigua Roma|romanos]] llamaben al dios principal de los batavios.<ref>{{cita llibru | autor = Helm, Karl | títulu = Altgermanische Religionsgeschichte | añu = 1913-1953 | editorial = Athenaion, Berlín | id= ASIN B0000BJE9Q}}</ref> Inscripciones con esti nome atopáronse en diverses partes como Houten, Tielland, Ubbergen, Westkappelle y Vetera n'[[Países Baxos|Holanda]], [[Bonn]] n'[[Alemaña]] y [[Roma]] n'[[Italia]]. La razón pola cual el so nome esvalixóse tantu ye porque los batavios entraron al serviciu de los romanos y de esi manera sopelexar por tol imperiu, y al ser Donar un dios de la batalla, yera particularmente popular ente los guerreros batavios.<ref name=wink />
La idea d'un dios del cielu y la nube con una arma refundiza tal como'l martiellu de guerra de Thor y con un carru ye una antigua imaxe de dios. La deidá [[hitita]] [[Teshub]] ye representada de forma bien similar, sacantes con un hachu y el dios hindú [[Indra (dios)|Indra]] tamién tien un carru y la so arma principal son los rayos.
En munches pintures escandinaves en roques y llábanes atopen figures masculines alzando martiellos o hachos y en dellos casos tamién [[labrys]] o destras, n'ocasiones en representaciones [[falismu|fáliques]] (p. ex. la [[tumba de Kivik]]), lo cual puede ser interpretáu como un símbolu de poder y representar una deidá. El martiellu de Thor nel área norte d'[[Alemaña]] y el garrote de Donar nel sur fueron mientres el paganismu tardíu, posterior a los [[petroglifu|petroglifos]], un amuleto de [[fertilidá]]sobremanera femenina.<ref>{{cita llibru | autor = Derolez, Rene | títulu = Götter und Mythen der Germanen | añu = 1976 | editorial = F. English, Wiesbaden | id= ASIN: B0000BHDBR}}</ref>
Otros paralelos a mitos del Indo ye'l de la llucha del dios del truenu con culiebres o dragones. Nel casu de Thor combatiendo cola [[Jörmungandr|culiebra del Midgard]], pa los griegos esisten casos análogos como la llucha d'[[Apolo]] contra [[Pitón (mitoloxía)|Pitón]], [[Heracles]] contra la [[Hidra de Lerna]], na mitoloxía [[hitita]] el dios [[Teshub]] y la culiebra dragón [[Illuyanka]], y na [[mitoloxía hindú]] la llucha del dios [[Indra]] col dragón [[Vritra]] según rellatar el ''[[Rig Vedá]]''. El mitu de la llucha cola culiebra ye una carauterística evidente en toes estes cultures, como un símbolu de llucha na rexón dominante.<ref>{{cita llibru | autor = Höfler, Otto | títulu = Siegfried, Arminius und die Symbolik | añu = 1961 | editorial = Carl Winter, Heidelberg | id= ASIN: B0000BJHBD}}</ref>
Esiste tamién, ciertu paralelismu ente les formes de diálogu ente Thor y Odín en ''[[Hárbardsljód]]'', colos rexistraos ente Indra y [[Varuna]] d'alcuerdu al ''Rig Veda''. Según Dumézil estos diálogos nun amuesen un tonu agresivu de conflictos ente distintos cultos, sinón más bien una antigua forma de diálogu basáu na distinta naturaleza de los dioses y la so función en distintes árees.<ref>{{cita llibru | autor = Strömm Ake V | títulu = Haraldis Biezais: Germanische und Baltische Religion | añu = 1975 | editorial = W. Kohlhammer, Stuttgart | páxina = 135 | id= ISBN 3-17-001157-X}}</ref>
La mayoría de les carauterístiques antropomórficas de Thor son comparables coles d'Indra respeuto a pode y al usu de barba. [[Indra]] ye de melota y barba rubia según ye descritu en ''Rig Veda'', ente que Thor ye pelirroxu<ref>{{cita web |apellíu=Kaplan|nome=Merrill|url=http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/kaplan.htm|títulu=Out-Thoring Thor in Óláfs saga Tryggvasonar en mesta|editor=The Ohio State University|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080926163941/http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/kaplan.htm|fechaarchivu=26 de setiembre de 2008}}</ref>y dambos son n'esencia dioses [[filantropía|filantrópicos]].<ref>{{cita llibru | autor = Strömm Ake V | títulu = Haraldis Biezais: Germanische und Baltische Religion | añu = 1975 | editorial = W. Kohlhammer, Stuttgart | páxines = 135-138 | id= ISBN 3-17-001157-X}}</ref>
Esisten semeyances tocantes a la veneración d'árboles consagraos al dios del truenu. Los xermanos veneraben montes sagraos y l'árbol del dios del truenu, yera'l [[carbayu]]. Pa los griegos [[Zeus]] tamién gobernaba sobre los truenos, rescamplos y l'agua y n'ocasiones conocíase-y col nomatu de "Tonante" o "Tronituante". Los carbayos yeren los árboles consagraos a Zeus ya inclusive teníen un carbayu oracular en [[Oráculu de Dódona|Dódona]], el so paralelu romanu Xúpiter, que tamién yera adoráu como dios de l'agua y el truenu yera igualmente acomuñáu con ellos. Los [[pueblos eslavos|eslavos]] veneraben estos árboles que yeren consagraos al dios del truenu [[Perun]] del cual atopáronse en [[Nóvgorod]] imáxenes del dios con un hachu con rayos na mano. Los [[Lituania|lituanos]] teníen por deidá principal a [[Perkunas]], dios del truenu y del rescamplu al cual al igual qu'a los anteriores consagrábenlu los carbayos.<ref>{{cita llibru | autor = [[James Frazer|Frazer, James]] | títulu = The golden bough | capítulu = XV. The worship of the oak | urlcapítulu = | añu = 1922 | editorial = Temple of Earth Publishing | páxines = 147-149 | id= }}</ref>
=== Paganismu tardíu ===
La idea de Thor ente los pueblos xermánicos yera uniforme, pero hubo munchos desarrollos y cambeos, p. ex. na so posición y rangu, particularmente ente'l [[Imperiu romanu|periodu romanu]], el [[periodu de les grandes migraciones]] y la [[era viquinga]].<ref>{{cita llibru | autor = de Vries, Jan | títulu = Altgermanische Religionsgeschichte | añu = 1970 | editorial = Walter de Gruyter, Berlín | capítulu = Das Problem der Beherrschung der Form | id= ISBN 3-11-002678-3}}</ref>
Odín ocupa la mayor posición dientro del panteón nórdicu, reemplazando al antiguu dios del cielu [[Tyr]], polo que Thor atopar nun nivel inferior de xerarquía, siquier según lo que rellata la poesía escáldica. Sicasí Thor yera'l principal dios veneráu polos llabradores. Tenía templos, arbolees sagraes, y munchos topónimos entá presentes mayormente en Noruega, Suecia, Islandia ya Inglaterra faen referencia al so nome. La imaxe de Odín como dios mayor yera común principalmente ente los nobles y en consecuencia reflexar nos poemes de los [[escaldios]], lo que tuvo gran impautu darréu nes ''Eddas'', escrites nel [[sieglu XIII]]. Como'l procesu de cristianización de los pueblos y tribus xermániques diba xuníu a la destrucción de tolo pagano, caltúvose bien poca información sobre'l dios. La mayor fonte d'información sobre Thor atópase nes [[sagues islandeses]] y les ''Eddas'', sicasí munches d'estes obres nun se llibraron de les influencies cristianes.<ref>{{cita llibru | autor = Simek, Rudolf | títulu = Götter und Kulte der Germanen | añu = 2002 | editorial = Beck, Munich | id= ISBN 3-406-50835-9}}</ref>
== Carauterístiques ==
[[Ficheru:Processed SAM thorr.jpg|thumb|200px|Thor col so martiellu, [[Mjolnir]], y la so petrina de fuercia, [[Megingjörð]], nun manuscritu [[Islandia|islandés]] del [[sieglu XVIII]].]]
Thor tenía una gran área d'influencia dende controlar el clima y les colleches hasta la consagración, xusticia, proteición y batalles. Por ello en munches ocasiones considerar como una deidá suprema.
L'atributu más obviu del dios ye'l so aspeutu guerreru, gran cantidá de mitos describir abrir pasu col so martiellu de guerra ente hordas de xigantes. Sicasí Thor nel papel de guerreru cumple un rol proteutor, a diferencia de Odín que llamaba a los sos siguidores a la batalla pa la muerte y la gloria, por ello Thor tuvo un cultu más estendíu ente les comunidaes más pacífiques de llabradores y artesanos.
Pa los islandeses Thor yera'l patrón de la llei, y el [[þing]] abría los xueves nel so honor y yera invocáu na mayoría de los xuramentos.<ref name=thorcult />
En ''[[Haustlöng]]'' unu de los [[kenningar]]s pal dios ye "pensador fondu",<ref>{{cita web |apellíu=úr Hvini|nome=Thjódólfur|enllaceautor=Thjódólfur úr Hvini|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|títulu=Haustlöng, estrofa 97|fechaaccesu=6 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20031208082634/http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|fechaarchivu=8 d'avientu de 2003}}</ref> y magar na mayoría de les ocasiones prefier l'aición direuta a la estratexa, numberosos mitos ilustren la so sabiduría, tal como ye'l casu del poema éddico ''[[Alvíssmál]]'' onde Thor engaña al sabiu [[nanos (mitoloxía)|nanu]] [[Alvíss]], pretendiente de la so fía, con una competencia de cosadielles que Thor encargar d'estender hasta la mañana por que los primeros rayos del sol conviertan en piedra al nanu. Na ''[[saga de Gautrek]]'' rellátase que Thor desafía a Odín sobre'l destín del nietu de xigantes, [[Starkad]], con una serie de maldiciones que compensen munches de les bendiciones que-y da Odín.
Amás, Thor ye acomuñáu coles [[runa|runes]] y cola consagración, tamién ye posesor d'habilidaes máxiques, la resurrección de les sos cabres, el so cambéu de tamañu y forma.
Como dios del cielu, tamién tien un rol de fertilidá. Creíase que los rescamplos de les nubes de branu maurecíen los cultivos. El martiellu de Thor sobre la falda de la novia, tal como se rellata en ''[[Þrymskviða]]'', suxer un ritual de fertilidá y una interacción simbólica ente'l cielu y la Tierra.<ref name=thorcult />
== Xenealoxía ==
Thor ye fíu del dios mayor [[Odín]] y de la diosa [[Jörð]], personificación de la Tierra.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningI-X.htm#gylf9|títulu=Gylfaginning, capítulu 9|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=15 de xunetu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070505212009/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningI-X.htm#gylf9|fechaarchivu=5 de mayu de 2007}}</ref> La so esposa ye [[Sif]], con quien tuvo una fía llamada [[Þrúðr]],<ref name=ska11 /> la cual ye una [[valquiria]] que'l so nome significa "fuercia" o "poder". Cola [[giganta (mitoloxía)|giganta]] [[Járnsaxa]] tuvo otru fíu llamáu [[Móði y Magni|Magni]],<ref>{{cita web|apellíu=Joe|nome=Jimmy|añu=2006|url=http://www.timelessmyths.com/norse/norsegodhouse.html|títulu=Timeless Myths|fechaaccesu=16 de xunetu de 2007|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110108232713/http://timelessmyths.com/norse/norsegodhouse.html|fechaarchivu=2011-01-08}}</ref> que significa "fuerte". Tamién ye padre de [[Móði y Magni|Móði]], que'l so nome significa "roxura", pero nun hai información nos mitos sobre quién ye la so madre.<ref name=ska11>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXI-XX.htm#skald11|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 11|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080303003028/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXI-XX.htm#skald11|fechaarchivu=3 de marzu de 2008}}</ref> Los nomes de los sos fíos paecen ser personificaciones de tolos atributos que caracterizaben a Thor.<ref>{{cita llibru | autor = Simek, Rudolf | títulu = Dictionary of Northern Mythology | editor = trad. Angela Hall | añu = 1987 | editorial = Cambridge: D. S. Brewer | id = ISBN 0-85991-513-1}}</ref>
Amás, el dios tamién tien un fiyascu llamáu [[Ullr]], fíu de Sif del cual nun se menta al so padre.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald21|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 21|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080218102723/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald21|fechaarchivu=18 de febreru de 2008}}</ref>
Nel prólogu [[evemerismu|evemerista]] de la ''[[Edda prosaica]]'' tamién s'indica que tien un fíu con Sif llamáu Lóriði, y méntense unos diecisiete xeneraciones de descendientes; pero esti prólogu ye apócrifu y tenía la intención de dar una posible esplicación sobre cómo los [[Æsir]] aportaron a adoraos dende una óptica cristiana.<ref>{{cita web |url=http://www.sacred-texts.com/neu/pre/pre02.htm|títulu=Introducción de Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=8 de marzu de 2008}}</ref>
== Posesiones ==
=== Mjolnir ===
[[Ficheru:Mjollnir.png|thumb|150px|right|Ilustración d'un martiellu de plata enchapado n'oru atopao en Bredsätra, [[Öland]], [[Suecia]].]]
{{AP|Mjolnir}}
L'oxetu más representativu de Thor ye'l so [[martiellu de guerra]] de mangu curtiu, llamáu [[Mjolnir]], creáu polos [[Nanos (mitoloxía)|nanos]] [[Sindri]] y [[Brokk]]. Tien la propiedá de nunca fallar nel so blancu y en siendo refundiáu siempres torna a les manes del so dueñu, amás puede encoyer y ser lleváu con disimulu na ropa y tamién puede ser utilizáu pa refundiar rayos. P'alzar el so martiellu, Thor utiliza una petrina qu'aumenta la so fuercia, llamáu [[Megingjörð]], y un par de guantes especiales de fierro.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXXI-XXX.htm#gylf21|títulu=Gylfaginning, capítulu 21|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071219183727/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXXI-XXX.htm#gylf21|fechaarchivu=19 d'avientu de 2007}}</ref> Mjolnir ye la so arma principal a la de combatir a los [[jotun|xigantes]], siendo calificada polos dioses como'l más preciosu de tolos trabayos de los nanos y l'arma más poderosa que tienen los dioses nel so defensa contra les fuercies de [[Jötunheim]].<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXLI-L.htm#skald43|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 43|obra=[[Edda prosaica]]|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080219131229/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXLI-L.htm#skald43|fechaarchivu=19 de febreru de 2008}}</ref> El martiellu convertir nun símbolu del dios y nun amuleto y pieza d'ornamientu bien popular mientres la [[yera Viquinga]] ya iconu del paganismu nórdico y xermánico.<ref name="TP83">{{cita llibru | autor = Turville-Petre, O. Y. G. | títulu = Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia| añu = 1964| editorial = Weidenfeld and Nicolson| páxina= 83|id = ISBN 0-8371-7420-1}}</ref>
=== Carru ===
Thor viaxa nun carru que ye tiráu polos [[Capra aegagrus hircus|machos cabríos]] máxicos llamaos [[Tanngrisnir y Tanngnjóstr]]. Teníen la peculiaridá de que Thor podía cocinalos y depués si precisaba siguir el so viaxe, cubría los güesos cola piel y utilizaba el poder rexenerador del so martiellu pa volvelos a la vida. Nuna ocasión en que pidió agospéu na cabaña d'un llabradores pa pasar la nueche, cocinó los machos cabríos y unu de los fíos de la familia, llamáu [[Þjálfi]], quebró unu de los güesos, de cuenta que cuando Thor devolver a la vida a la mañana siguiente, notó qu'unu d'ellos acoxaba. La roxura de Thor foi enorme y p'iguar el problema Þjálfi y la so hermana [[Röskva]] convertir nos sos sirvientes y acompañáronlu en munches de les sos travesíes.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf44|títulu=Gylfaginning, capítulu 44|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080219080109/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf44|fechaarchivu=19 de febreru de 2008}}</ref> El [[poesía escáldica|poema escáldico]] ''[[Haustlöng]]'' rellata que la tierra yera afarada y los montes sédense cuando Thor viaxaba nel so carru.<ref>{{cita web |apellíu=úr Hvini|nome=Thjódólfur|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|títulu=Haustlöng, estrofes 66 y 67|fechaaccesu=8 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20031208082634/http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|fechaarchivu=8 d'avientu de 2003}}</ref>
=== Bilskirnir ===
{{AP|Bilskirnir}}
Thor vive nel [[Asgard]], nel reinu de [[Þrúðheimr]] o Þrúðvangr, que significa "Llar de la fuercia". Ellí vive cola so esposa Síf y los sos fíos nel palaciu llamáu [[Bilskirnir]], que según ye rellatáu en ''[[Grímnismál]]'', ye'l más grande de tolos edificios y tien 540 habitaciones.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe06.htm|títulu=Grímnismál, estrofa 24|obra=Edda poética|fechaaccesu=8 de marzu de 2008}}</ref> Según rellátase en ''[[Hárbarðsljóð]]'', anque ye la única fonte que lo menta, Thor recibiría ellí a los llabradores y esclavos muertos.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe08.htm|títulu=Hárbarðsljóð, estrofa 24|obra=Edda poética|fechaaccesu=8 de marzu de 2008}}</ref>
== Mitos ==
=== ''Edda poética'' ===
==== ''Völuspá'' ====
''[[Völuspá]]'' ye'l primer poema de la ''Edda poética'' y unu de los más conocíos. Nesti testu Odín consulta a una [[völva]] quien-y rellata tou la so conocencia sobre'l pasáu y el futuru del mundu y Thor ye mentáu en delles oportunidaes.
La primer mención al dios realízase cuando se rellata sobre cómo dio muerte al xigante amarutáu que reconstruyera parte de les muralles del Asgard y pidiera a [[Freyja]] a cambéu. Loki quien escurriera esi plan, a la fin llogra que'l xigante nun cumpla cola total construcción y per ende nun pueda llevase a Freyja, sicasí'l xigante quita'l so disfraz y llenu de roxura amenacia a los dioses, pero Thor nun tarda n'apaecer y da-y muerte col so martiellu.<ref name=voluspa>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe03.htm|títulu=Völuspá|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008}}</ref>
Amás sobre'l final del poema rellaten los fechos que van asoceder mientres la batalla del fin del mundu, el [[Ragnarök]]. La völva conocedora del futuru describe los sucesos d'esta batalla y ente ellos, la muerte de Thor qu'asocedería apenes diera muerte a la culiebra xigante del [[Midgard]], [[Jörmundgander]] la cual al morrer expele el so venenu sobre Thor, quien recula nueve pasos y cai muertu.<ref name=voluspa />
==== ''Hárbarðsljóð'' ====
En ''[[Hárbarðsljóð]]'' rellátase una disputa ente un barqueru axatáu llamáu Hárbardr y Thor quien tornaba escontra'l Asgard, depués de combatir xigantes en Jotunheim. El barqueru paez ser Odín amarutáu anque delles comentaristes como Vyktor Rydberg argumenten que'l papel paez ser más fayadizu pal engañosu dios Loki.
Thor identifícase y menta la so descendencia ente que'l barqueru diz llamase Hárbardr. Na disputa verbal el barqueru resulta ser más astutu que Thor yá que conoz enforma sobre les sos aventures y embrivir. Finalmente niégase a averase a la mariña y ayudar a salir de la tierra de los sos enemigos los xigantes, enllargando'l diálogu y burllándose del dios con astutos ya irritantes comentarios.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe08.htm|títulu=Hárbarðsljóð|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008}}</ref>
==== ''Grímnismál'' ====
Nel poema ''[[Grímnismál]]'' realízase una llista de les moraes de los dioses y ente elles fai una curtia mención a Thor, citando'l llugar onde moraba'l dios nel so palaciu llamáu Bilskirnir en Thrudheim. Más palantre hai una estrofa bastante críptica que fai referencia al dios cruciando la ponte de [[Bifrost]] mientres ésti ambura en llapaes.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. H. A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe06.htm|títulu=Grímnismál|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008}}</ref>
==== ''Hymiskviða'' ====
[[Ficheru:Ed0013.jpg|thumb|200px|Thor y Hymir pescando. Ilustración de 1893 pa la edición sueca de la ''Edda poética'' de Fredrik Sander.]]
''[[Hymiskviða]]'' ye un poema formáu por fragmentos de mitos con bien poca estructura, onde les escenes asoceder d'una forma pocu natural. Rellátase la esmolición de [[Ægir]] por non tener un calderu lo suficientemente grande como pa preparar cerveza pa tolos [[Æsir]] que van visita-y. [[Tyr]] recuerda un gran calderu en posesión del xigante [[Hymir]] y xunto a Thor dirixir a la so morada. En llegando Thor come tantu que nun queda nada pa los demás polo cual tienen de dirixise a pescar. Depués rellátase qu'utilizando como carnada la cabeza d'un güe Thor pesca a la [[Jörmundgander|culiebra del Midgard]], pero'l xigante apavoriáu corta'l cordel y el dios, al ver que la so presa escápase-y, refúndia-y el so martiellu, faciendo que la culiebra fundir nes fondures provocando temblones de tierra. En tornando'l xigante reta a Thor na so fuercia desafiándolo a romper una taza máxica. Thor sabía qu'esta taza solo podía rompese si yera refundiada a la cabeza del xigante, polo cual refundiar y facer añicos. Depués d'esto'l xigante da-yos l'enorme calderu, y tres la so partida va abrir pasu ente hordas de xigantes. Finalmente torna a la morada de Ægir y apúrre-y el calderu por que preparara cerveza.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. H. A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe09.htm|títulu=Hymiskviða|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008}}</ref>
Otres versiones similares anque menos desenvueltes d'esti rellatu caltener nos poemes escáldicos ''[[Húsdrápa]]''<ref>{{cita web|apellíu=Uggason|nome=Úlfr|enllaceautor=Úlfr Uggason|url=http://www3.hi.is/~eybjorn/ugm/hymir/huhym.html|títulu=Húsdrápa|obra=Edda poética|fechaaccesu=23 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081226022157/http://www3.hi.is/~eybjorn/ugm/hymir/huhym.html|fechaarchivu=2008-12-26}}</ref> y ''[[Ragnarsdrápa]]'',<ref>{{cita web |apellíu=Boddason|nome=Bragi|enllaceautor=Bragi Boddason|url=http://www.hi.is/~eybjorn/ugm/hymir/rahym.html|títulu=Ragnarsdrápa|obra=Edda poética|fechaaccesu=23 d'abril de 2008}}</ref> dambos calteníos na ''Edda prosaica''.
==== ''Þrymskviða'' ====
Nel poema ''[[Þrymskviða]]'' rellátase que'l xigante [[Þrymr]] robara'l martiellu de Thor, Mjölnir y pretendía a Freyja como esposa como pagu pa devolvelo. En llugar de Freyja, los Æsir llograron convencer a Thor de que se vistiera como una novia y Loki como la so criada y dambos asina amarutaos viaxen a [[Jötunheim]] pa la "boda". La identidá de Thor ye cómicamente señalada yá que na ceremonia de receición el dios come un güe enteru, mientres Loki intenta dar esplicaciones apenes creíbles pa esi estrañu comportamientu d'una dama diciendo que la so fame ye frutu del llargu viaxe y de l'ansiedá pola boda. Los xigantes en cierta manera acepten estos argumentos y cuando entamen consagrar la unión, el xigante asitia'l martiellu Mjölnir na falda de la supuesta novia, colo cual darréu Thor tomar, arríncase la so disfraz de noviu y matar, faciendo lo mesmo col restu de los familiares del xigante convidaos a la xunta.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Thrymskvitha.htm|títulu=Thrymskviða|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080502203127/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Thrymskvitha.htm|fechaarchivu=2 de mayu de 2008}}</ref>
==== ''Alvíssmál'' ====
En ''[[Alvíssmál]]'' rellátase que la fía de Thor, Þrúðr taba prometida al sabiu nanu [[Alvíss]], fechu qu'asocedió mientres l'ausencia del so padre. El dios escurrió un plan pa faer fracasar los planes de matrimoniu del nanu. Díxo-y a Alvíss que por cuenta de que yera de bien baxa estatura, debía entós demostrar la so sabiduría. El nanu aceptó'l retu y Thor empezó una prueba d'entrugues y respuestes que s'encargó d'estender hasta l'amanecer, de cuenta que cuando salieron los primeros rayos del sol convertir en piedra, tal como-y asocedía a tolos nanos en contautu cola lluz solar.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Alvissmol.htm|títulu=Alvíssmál|obra=Edda poética|fechaaccesu=7 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080503224522/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Alvissmol.htm|fechaarchivu=3 de mayu de 2008}}</ref>
==== ''Lokasenna'' ====
En ''[[Lokasenna]]'' los dioses falten a Loki mientres una xunta celebrada na morada de Ægir, a la cual Loki, quien nun fuera convidáu, allega, matu a unu de los sirvientes y falta a los dioses. Na traducción del poema por Lee M. Hollander, esclaria que non toles acusaciones que Loki fai yeren aceptaes pola tradición popular y en munchos casos paez que los dioses nun se fadien en refutarlas.<ref>{{cita llibru | autor = Hollander, Lee M. | títulu = The Poetic Edda | capítulu = Introduction to "Lokasenna"| añu = 1990| editorial = University of Texas Press | edición = 2da. edición |páxina= 90|id = ISBN 0-8371-7420-1}}</ref>
Thor fai la so apaición sobre'l final de la obra depués de que los dioses por vez intentaren apangar a Loki y evitar disputes na casa del anfitrión, talo como lo establecíen les regles d'hospitalidá. Thor dispuestu a una aición direuta amenácia-y col so martiellu. Loki sigue burllándose d'él, cuntando la ocasión en que mientres un terremotu abellugar no que resultó ser el deu del guante d'un xigante, y de la so gula, pero ante una nueva amenaza de faelo callar col so martiellu, Loki decide retirase reconociendo que solo Thor provocába-y medrana yá que yera un gran guerreru.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. H. A. Bellows (1936)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe10.htm|títulu=Lokasenna, estrofa 26|obra=Edda poética|fechaaccesu=5 d'abril de 2008}}</ref>
=== ''Edda prosaica'' ===
==== ''Gylfaginning'' ====
''[[Gylfaginning]]'' ye la primer parte de la ''Edda prosaica'' y nél rellata'l viaxe de [[Gylfi]] al Asgard, y la so descripción de los dioses, ente los cualos Thor ye mentáu.
{{cita | '''XXI.''' ... Thor ye'l más noble d'ellos [los Æsir], ye llamáu Thor de los Æsir, o Öku-Thor; ye'l más fuerte de los dioses y los homes. Tien el so reinu nel llugar llamáu Thrúdvangar, y el so palaciu ye llamáu Bliskirnir; ellí hai 540 habitaciones. Ye la mayor morada que conocen los homes...<br />
Thor tien dos machos cabríos, que son llamaos "dientes espardíos" y "rechina dientes", y un carru que conduz, y ye tiráu por ellos; polo que ye llamáu Öku-Thor. Tamién tien trés cuesas de gran valor: primero ye'l martiellu Mjolnir, que los xigantes de la escarcha conocen, cuando lo alza saben que nun hai esperanza; machucó munchos cranios ente los de la so raza. Tien una segunda cosa d'enforma valor: la so petrina de poder, y cuando lo abrocha la so fuercia de deidá dóblase. Amás tien un tercer oxetu de gran valor: los sos guantes de fierro; nun puede ensin ellos tomar el mangu del so martiellu. Pero naide ye tan sabiu como pa cuntar toles sos grandes fazañes... |''Gylfaginning'', capítulu 21<ref>Traducción llibre de: {{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.sacred-texts.com/neu/pre/pre04.htm|obra=Edda poética|títulu=Gylfaginning, capítulu 21|fechaaccesu=8 d'abril de 2008}}</ref>}}
[[Ficheru:Ed0012.jpg|thumb|200px|Thor y los sos compañeros viaxando nel so carru. Ilustración de 1893 pa la edición sueca de la ''Edda poética'' de Fredrik Sander.]]
Más palantre rellátase la ocasión en que Thor entama un viaxe xunto a Loki escontra la tierra de los xigantes, Jotunheim, pa combatilos. Viaxando nel so carru, al llegar la nueche detener na casa d'un llabradores solicitando hospitalidá. Thor mata a les sos cabres y preparar pa cenar xunto coles families de llabradores. Sicasí'l fíu d'ellos, llamáu [[Þjálfi]] ruempe unu de los güesos y cuando a la mañana siguiente, el dios asitia'l cueru sobre los güesos ya invoca el poder del so martiellu pa tornar les cabres a la vida, nota qu'unu de los sos animales acoxa. El dios enllenar de roxura y salen rellumos de los sos güeyos, polo que'l fíu del llabrador, apavoriáu confiesa qu'él foi quien lo quebró. P'apangar la roxura del dios él y la so hermana [[Röskva]] pasen a ser los sos sirvientes o ''thralls''. Dende esi momentu acompáñen-y en munches de les sos xornaes de combate a los xigantes de la escarcha.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf44|obra=Edda poética|títulu=Gylfaginning, capítulu 44|fechaaccesu=11 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080420055750/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf44|fechaarchivu=20 d'abril de 2008}}</ref>
{{AP|Lokrur}}
Tres esi incidente parte de la casa del llabrador xunto a Loki y los dos sirvientes dexando tras a les sos cabres y viaxa escontra l'este, na tierra de los xigantes y travesando el mar lleguen a una tierra desconocida.
Asina cai la nueche busquen abellugu y atópense un salón bien grande onde deciden pasar la nueche. A la medianueche asocede un violentu terremotu y entós Thor y los sos compañeros abellugar nuna habitación llateral, quedáu Thor na entrada dispuestu a defendese col so martiellu. A l'amanecida atópense con un xigante d'enormes dimensiones, dormiendo cerca d'ellos, y afayen que pasaren la nueche nel matapioyos del guante del xigante. Thor avérase y entruga al xigante'l so nome y ésti diz llamase Skyrmir y reconoz al dios darréu, proponiéndo-y compartir la so cebera, anque darréu allóñase. Torna pela nueche y diz-y a Thor que tome cebera de la so bolsa mientres él dispónse a dormir. Sicasí'l dios nun puede desfaer el nuedu de la bolsa del xigante y abarruntando la burlla de xigante decide cutilo col martiellu, lo cual resulta infructuosu una y bones el xigante apenes s'espierta y pregunta si cayó-y una fueya.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf45|obra=Edda poética|títulu=Gylfaginning, capítulu 45|fechaaccesu=11 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080420055750/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf45|fechaarchivu=20 d'abril de 2008}}</ref>
A la mañana siguiente'l xigante entaína a los viaxeros y diz-yos que tienen de conocer al señor d'eses tierres, el xigante [[Útgarða-Loki]]. Lleguen a un castiellu enorme metanes una llanura perteneciente al rei Útgarða-Loki, quien los recibe nel so enorme salón. Depués convida a los acabante llegar a participar nes competencies qu'ellos propongan y el primeru n'aceptar el desafíu ye Loki, quien diz que naide puede comer a la so velocidá. Sicasí'l rei llama a [[Logi]] quien come la carne, los güesos y la tabla en que lu sirven. Depués el mozu Þjálfi manifiesta que ye capaz de correr bien rápido, y el rei convida al desafíu a Hugi, quien na competencia dobla en velocidá al sirviente. Finalmente llega'l desafíu pa Thor quien taba bien sedientu y diz que naide bebe como él. De momentu un sirviente del rei trái-y un [[cornucopia|cuernu]] y diz-y que los grande bebedores balerar d'un solu tragu; el dios nun lu ve demasiáu grande y bebe hasta quedar ensin aire, pero'l nivel de bébora caltiénse casi constante, intentar en dos ocasiones más y apenes llogra baxalo un pocu. El rei diz sentise decepcionáu yá que oyera grandes rellatos d'él y convída-y llevantar el so gran gatu, pero'l dios apenes puede llevantalo un pie del suelu.
El dios enóxase y diz-y que-y presente a daquién pa lluchar, que s'anima a ganalo, a lo cual el rei llama a una muyer vieya llamada [[Elli]] que según diz venció a munchos homes. Finalmente l'agarradiella dura un ratu hasta que la vieya derrota al dios.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf46|obra=Edda poética|títulu=Gylfaginning, capítulu 46|fechaaccesu=11 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080420055750/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf46|fechaarchivu=20 d'abril de 2008}}</ref>
Depués de pasar la nueche los viaxeros tán dispuestos a partir ablucaos na forma en que fueren humildaos, pero a la mañana siguiente Útgarða-Loki acompañar hasta les contornes del castiellu y diz-y a Thor que nunca conociera a daquién tan fuerte y diz-y que sintiera medrana del so poderíu. Confiésalu que tou fuera fechu con truco magia y fueren ilusiones óptiques, que'l nuedu de la bolsa del xigante taba selláu con fierro y que'l xigante yera él utilizando trucos de maxa, y que la martellada que-y diera partiera en trés un monte. Tamién lu confesó que toles coses contra lo que compitieren tratar de trucos de maxa, Logi que lo taramiaba tou, yera en realidá una personificación del [[fueu]] y Hugi el rápidu, yera'l so pensamientu. Cúntalu que provocólu gran plasmu que llograra baxar un pocu'l cuernu cola bébora yá que taba conectáu al océanu y que cuando llegaren a la mariña veríen cuanto baxaren les agües, siendo esto l'orixe de les marees. El gatu qu'apenes pudiera llevantar, yera una ilusión de la culiebra del Midgard, qu'arrodia al mundu y que la llograra llevantar casi hasta'l cielu. Finalmente la vieya cola cual esforcexa y termina cayendo sofitáu nuna de les sos rodíes, tratar d'una personificación de la [[muerte]].<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf47|obra=Edda poética|títulu=Gylfaginning, capítulu 47|fechaaccesu=11 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080420055750/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXLI-LIV.htm#gylf47|fechaarchivu=20 d'abril de 2008}}</ref>
El xigante pídelos que nunca tornen y el dios con gran roxura por ser engañáu decide cutilo col so martiellu, pero al intre'l xigante y el castiellu sumen, y parten nuevamente de regresu.
Más palantre rellátase la pesca de la culiebra del Midgard, de forma similar a ''Hymiskviða'' na ''Edda poética'' y sobre el final mentar a Thor santificando la pira funeraria de [[Baldr]].
==== ''Skáldskaparmál'' ====
En ''[[Skáldskaparmál]]'' ente les llistes de kenningars pa los dioses atopen referencies sobre como puede designase a Thor.
{{cita | '''XI.''' ¿Qué figures tendríen d'emplegase pa perifrasear el nome de Thor? Entós: unu podría llamalo'l fíu de Odín y de Jörd, padre de Magini y Módi y Thrúdr, maríu de Sif, padrastru de Ullr, el que blande y ye posesor de Mjöllnir y del cinturón de fuercia, y de Bilskirnir; defensor del Ásgard y del Midgard, adversariu y sometedor de xigantes y muyeres troll, golpeador de Hrungnir, de Geirrödr y de Thrívaldi, amu de Þjálfi y Röskva, enemigu de la culiebra del Midgard, padrastru de Vingnir y Hlóra. |''Skáldskaparmál'', capítulu 11<ref>Traducción llibre de: {{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXI-XX.htm#skald11|obra=Edda prosaica|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 11|fechaaccesu=14 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080303003028/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXI-XX.htm#skald11|fechaarchivu=3 de marzu de 2008}}</ref>}}
Más palantre nel testu rellata la hestoria de la muerte del xigante [[Hrungnir]] a manes de Thor. El xigante desafiara a Odín nuna competencia ente'l so caballu "Clines doraes" y el del dios, [[Sleipnir]]. Odín vence na carrera, pero'l xigante sigue hasta les puertes del Asgard, onde'l dios convídalu a pasar y beber cerveza. Sicasí'l xigante se embriaga y empieza a agraviar a los dioses y a desafialos, hasta que llega Thor quien-y obliga a retirase. Aun así el xigante desafía a Thor a combatir cuando torne a Jotunhëim poles sos armes.
La noticia sopelexar ente los xigantes quien se dieron cuenta qu'había enforma en xuegu y entamaron como mancar a Thor anque Hrungnir pereciera. Entós en Grjótúnagard crearon un enorme xigante de magre llamáu Mökkurkálfi, a quien dáu'l so tamañu tuvieron d'asitia-y el corazón d'una yegua. Hrungnir tenía un corazón de piedra, de tres puntes, la so cabeza y escudu, tamién yeren de piedra y la so arma yera una piedra d'afilar y al so llau atopaba'l xigante de magre.
Thor allegó con Þjálfi, y esti postreru n'alcuerdu col dios corrió hasta'l xigante y díxo-y que-y convenía parar se sobre l'escudu yá que Thor apaecería per debaxo de la tierra, a lo que'l xigante fixo casu. El dios apaeció blandiendo el so martiellu, a lo que'l xigante refundió-y el so piedra, pero'l golpe del martiellu partió la piedra y siguió hasta dar na cabeza del xigante la cual fíxose añicos. Mientres Þjálfi cutió al xigante de magre, que aterrado ante la visión del dios morrió ensin combatir.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald24|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 24|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=15 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080218102723/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald24|fechaarchivu=18 de febreru de 2008}}</ref>
Nel poema escáldico ''[[Haustlöng]]'' de la ''Edda prosaica'', escritu pol escaldio noruegu [[Þjóðólfur úr Hvini]] tamién se describe la muerte del xigante [[Hrungnir]] a manes de Thor, pero nun se fai mención a Þjálfi.<ref>{{cita web |apellíu=úr Hvini|nome=Þjóðólfur|editor=trad. Henry A. Bellows (1936)|url=http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|títulu=Haustlöng|fechaaccesu=20 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20031208082634/http://www.geocities.com/igdrasilas/haustlong.htm|fechaarchivu=8 d'avientu de 2003}}</ref>
En ''Skáldskaparmál'' tamién se rellata cuando Loki cortó los pelos doraos de Sif, la esposa de Thor. Cuando'l dios supo lo asocedío amenació a Loki con rompe-y tolos güesos si nun atopaba una solución pa la so travesura. Ante esta amenaza Loki allegó a onde moraben los [[fíos de Ivaldi]], unos famosos artesanos y estos fixéron-y una melota de delgaos filos d'oru que cuando Sif asitiar recuperó como'l so pelo natural.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXLI-L.htm#skald43|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 43|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=15 de marzu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080219131229/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXLI-L.htm#skald43|fechaarchivu=19 de febreru de 2008}}</ref>
==== ''Þórsdrápa'' ====
''[[Þórsdrápa]]'' narra como Loki afaló a Thor a dir contra los xigantes, ensin el so martiellu y ensin la so petrina de poder. En realidá tratar d'una trampa entamada por Loki, quien fuera atrapáu pol xigante [[Geirröd]] y fixéra-y xurar que conduciría a Thor a la batalla neses condiciones.
Nel camín detener na morada de la giganta [[Gríðr]] quien conocedora del engañu garrasti a Thor dándo-y unos guantes de fierro, una petrina máxica y un [[cayáu (vara)|cayáu]], según ye rellatáu en ''Skáldskaparmál''.<ref>{{cita web |apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Arthur Gilchrist Brodeur (1916)|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald26|títulu=Skáldskaparmál, capítulu 26|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=20 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080419040330/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/SkaldskaparmalXXI-XXX.htm#skald26|fechaarchivu=19 d'abril de 2008}}</ref>
Thor crucia los océanos escontra Jotunheim, con Þjálfi colgando de la so petrina y al llegar a tierra esperar los xigantes de la cueva de Geirröd, pero'l dios xunto al so sirviente llogren ganalos con facilidá.
Finalmente Thor ye recibíu na morada del xigante, y ve cómo la so siella empieza a llevantase col fin d'entartallalo contra'l techu, a lo que'l dios utiliza'l cayáu agasayada pola giganta pa frenar el so ascensu y cayer sobre dos fíes del xigante, llamaes [[Gjálp y Greip]], matándoles. Depués el xigante refúndia-y un cachu de fierro en caldia el cual el dios atrapa colos guantes de fierro y anque el xigante despintar tres una columna, Thor refundiar con tal fuercia que traviesa la columna y al propiu Geirröd, dándo-y muerte.<ref>{{cita web |apellíu=Goðrúnarson|nome=Eilífr|url=http://www.hi.is/~eybjorn/ugm/thorsd00.html|obra=Edda prosaica|títulu=Þórsdrápa|fechaaccesu=20 d'abril de 2008}}</ref>
=== Sagues ===
==== ''Landnámabók'' ====
''[[Landnámabók]]'' ye un manuscritu islandés del [[sieglu XII]] que rellata la hestoria de los primeros asentamientos n'Islandia. La gran mayoría yera d'homes fervosos adoradores de Thor que fuxíen de Noruega, del reináu d'[[Harald I de Noruega|Haraldr Hárfagri]].<ref>{{cita web|apellíu=Sturluson|nome=Snorri|editor=trad. Samuel Laing (1844)|url=http://omacl.org/Heimskringla/harfager.html|títulu=Saga de Haraldr Hárfagri, capítulu 20|obra=Heimskringla|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180316083144/http://omacl.org/Heimskringla/harfager.html|fechaarchivu=2018-03-16}}</ref> El prefixu Thor ta presente en munchos de los nomes de los colonizadores, inclusive se menta que dalgunos camudaben los sos nomes p'amosar devoción al dios.
Unu de los rellatos trata sobre Thorolf, un xefe tribal noruegu que cuando s'atopaba saleando pel oeste de la isla, refundió pela borda les pilastres de madera del so tronu onde taba tallada una imaxe del dios y clamió-y por qu'apaecieren los tueros na sablera onde tenía d'asitiase y xuró dedica-y la tierra del so asentamientu. Atopó los maderos nun [[fiordu]] y llamó a les sos tierres ''Thorsnes''. Depués construyó un gran templu n'honor al dios nuna badea que llamó ''Hofsvag'' y asitió una piedra tallada nel so honor, onde se faíen sacrificios y axuntábense n'asamblees pa celebrar xuicios.<ref>{{cita web |apellíu=Thorgilson|nome=Ari|enllaceautor=Ari Thorgilson|editor=trad. T. Ellwood (1898)|url=http://www.northvegr.org/lore/landnamabok/009.php#bottom41|títulu=Landnámabók, parte 2, capítulu 12|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.northvegr.org/lore/landnamabok/009.php#bottom41|fechaarchivu=29 de payares de 2015}}</ref>
El costume de refundiar al mar maderos con imáxenes del dios pa decidir onde establecese ye mentáu como un costume de munchos colonizadores, y dalgunos consideraben que si s'estropiaba la so embarcación yera una señal del dios pa desembarcar y tomar eses tierres, mentándose con frecuencia que se faíen votos o sacrificios pa ser empuestos y que depués eses tierres yeren consagraes al dios.
Nel testu amuésase'l sincretismu relixosu ente dellos colonizadores provenientes de les [[islles britániques]], que profesaben la fe cristiana y los noruegos que na so gran mayoría adoraben a Thor; méntase qu'unu de los colonos de padre islandés y madre irlandesa, yera cristianu pero mientres los viaxes faía votos a Thor.<ref>{{cita web |apellíu=Thorgilson|nome=Ari|editor=trad. T. Ellwood (1898)|url=http://www.northvegr.org/lore/landnamabok/021.php|títulu=Landnámabók, parte 3, capítulu 12|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.northvegr.org/lore/landnamabok/021.php|fechaarchivu=29 de payares de 2015}}</ref>
==== ''Saga Eyrbyggja'' ====
La ''[[saga Eyrbyggja]]'' ta estrechamente rellacionada col ''[[Landnámabók]]'' y apúrrense detalles complementarios sobre Thorolf y la so devoción por Thor. La saga diz que'l so nome yera Rolf y yera un poderosu xefe que tenía al so cargu la guardia del templu de Thor y que pola so devoción yera llamáu Thorolf.<ref>{{cita web|autor=Anónimu|editor=trad. William Morris, Eirikr Magnusson (1892)|url=http://omacl.org/EreDwellers/chapter3.html|títulu=Saga Eyrbyggja, capítulu 3|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080705044705/http://omacl.org/EreDwellers/chapter3.html|fechaarchivu=2008-07-05}}</ref>
Nel testu da una detallada descripción del templu. Ye descritu como de gran tamañu, con una puerta nuna paré llateral, y frente a la puerta alzábense los pilastres del tronu. Dientro del templu había otra pequeña construcción techada y nel mediu d'ésta había un altar sobre'l cual atopábase un gran aniellu que yera utilizáu pa realizar xuramentos. Tamién sobre l'altar podía haber un concu con sangre de los animales sacrificaos y una caña pa chiscar. Alredor atopábense les figures de los dioses y yera el llugar más sagráu.<ref>{{cita web|autor=Anónimu|editor=trad. William Morris, Eirikr Magnusson (1892)|url=http://omacl.org/EreDwellers/chapter4.html|títulu=Saga Eyrbyggja, capítulu 4|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080422030214/http://omacl.org/EreDwellers/chapter4.html|fechaarchivu=2008-04-22}}</ref>
Tamién se menta que nel oeste d'Islandia había un Thing nun puexu nel cual atopábase una piedra sobre la cual realizábense sacrificios humanos n'honor al dios.<ref>{{cita web|autor=Anónimu|editor=trad. William Morris, Eirikr Magnusson (1892)|url=http://omacl.org/EreDwellers/chapter10.html|títulu=Saga Eyrbyggja, capítulu 10|fechaaccesu=20 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080422030058/http://omacl.org/EreDwellers/chapter10.html|fechaarchivu=2008-04-22}}</ref>
==== ''Saga de Njál'' ====
La ''[[saga de Njál]]'' foi escrita nel contestu d'una Escandinavia convirtiéndose al [[cristianismu]] y contién munches alusiones a los dioses nativos.
Thor ye mentáu pola madre d'un escaldio paganu quien allaba'l poderíu del dios nativu comparáu col del dios cristianu, recitando unos versos onde sostién que les torbonaes desamarraes por Thor nun pueden ser apangaes pola deidá de la nueva fe cristiana y alderique con un recién conversu.
:''"Escuché," diz Thangbrand, "que Thor nun sería nada, solu polvu y cenices, si Dios nun deseyara que viviera."''
A lo que la muyer pagana respuendi recitando dos estrofes.
::''...''
::''De poca utilidá foi Cristu, yo creo,''
::''Cuando Thor fixo añicos el barcu''
::''Al venáu'' [barcu] ''de Gylfi Dios nun pudo ayudar.''
:''Nuevamente cantó otru cantar:''
::''Arrincó la nave de Thangbrand de les sos amarres,''
::''El caballu de guerra del rei del mar'' [barcu], ''Thor con roxura destruyó,''
::''Sacudíu y fechu añicos, toles sos cuadernes,''
::''Refundiáu la so banda a la sablera;''
::''Nunca más la raqueta viquinga'' [barcu], ::''Nel
salaes foles va esmucise,''
::''Por una nube espertada por Thor,''
::''Estrellada la corteza en pequeñes estielles''
:::''Saga de Njál'', capítulu 98<ref>Traducción llibre de: {{cita web|autor=Anónimu|editor=trad. George W. Dasent (1861)|url=http://omacl.org/Njal/6part.html|títulu=Saga de Njál, capítulu 98|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080705045801/http://omacl.org/Njal/6part.html|fechaarchivu=2008-07-05}}</ref>
==== ''Saga de Gautrek'' ====
La ''[[saga de Gautrek]]'' trata d'una disputa ente [[Odín]] y Thor quien s'atopen nel papel de xueces nuna islla y de forma alternativa conceden bendiciones y maldiciones al nietu d'un xigante, llamáu Starkad. Thor quien fuera enemigu del so güelu y diéra-y muerte, encárgase hábilmente de responder con maldiciones que neutralicen toles bendiciones que-y da Odín.
:''Entós Thor faló: 'La madre de Starkad, Alfhild, prefirió a un xigante primero que al propiu Thor como padre del so fíu. Por ello ordeno que'l mesmu Starkad nunca tenga un fíu o una fía y la so familia termine con él.' ''
:''Odín: "Ordeno que viva por trés ralos de vida." ''
:''Thor: "Va Cometer los actos más llainos en cada unu d'ellos." ''
:''Odín: "Ordeno que tenga les meyores armes y ropes." ''
:''Thor: "Ordeno que nunca tenga tierra o estaos." ''
:''Odín: "Otorgar esto, que tenga vastes sumes de dineru." ''
:''Thor: "Arreniégo-y, que nunca tea satisfechu colo que tenga." ''
:''Odín: "Otorgar victoria y fama en toles batalles." ''
:''Thor: "Arreniégo-y, qu'en cada batalla él sía gravemente mancáu." ''
:''Odín: "Doi-y l'arte de la poesía, por que componga versos tan rápido como pueda falar." ''
:''Thor: "Él nunca recordara lo que componga." ''
:''Odín: "Ordeno que sía de la más alta estima polos nobles y el meyor d'ellos." ''
:''Thor: "La xente común va odia-y." ''
::''Saga de Gautrek'', capítulu 8<ref>Traducción llibre de: {{cita web |autor=Anómino|url=http://aj69.tripod.com/ancestry/gautreksaga.html|títulu=Saga de Gautrek, capítulu 7|fechaaccesu=20 d'abril de 2008}}</ref>
=== ''Gesta Danorum'' ===
Nel [[sieglu XII]], el cronista danés [[Saxo Grammaticus]], al serviciu del arzobispu Absalon en Dinamarca, redactó una obra en llatín llamada ''[[Gesta Danorum]]'' onde se daba una visión [[evemerismu|evemerista]] de los dioses paganos coles mires d'allabar al creciente cristianismu.<ref>{{cita web|autor=Saxo Grammaticus|enllaceautor=Saxo Grammaticus|editor=trad. Oliver Elton (1905)|url=http://omacl.org/DanishHistory/introduction2.html|obra=Gesta Danorum|títulu=Introducción (parte II) por Oliver Elton|fechaaccesu=19 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080503102510/http://omacl.org/DanishHistory/introduction2.html|fechaarchivu=2008-05-03}}</ref> Nesti testu Thor ye mentáu como un pícaru bruxu qu'engaña a la xente de Noruega, Suecia y Dinamarca faciéndose pasar por un dios, pidiendo adoración y alloñar asina de la fe cristiana.<ref>{{cita web|autor=Saxo Grammaticus|editor=trad. Oliver Elton (1905)|url=http://omacl.org/DanishHistory/book6.html|obra=Gesta Danorum|títulu=Llibro 6|fechaaccesu=19 de mayu de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080705044135/http://omacl.org/DanishHistory/book6.html|fechaarchivu=2008-07-05}}</ref>
== Nomes ==
{{AP| Los nomes de Thor}}
Thor ye mentáu con distintos nomes na [[poesía en nórdicu antiguu]], como yera costume según l'usu de [[kenningar]]s per parte de los [[escaldios]].
En ''[[Nafnaþulur]]'', una coleición de kenningars, hai una estrofa que contién una llista de nomes pal dios.
{| align="center"
|
:''Þórr heitir Atli''
:''ok Ásabragr,''
:''sá ye Ennilangr''
:''ok Eindriði,''
:''Björn, Hlórriði''
:''ok Harðvéorr,''
:''Vingþórr, Sönnungr,''
:''Véoðr ok Rymr.''
|
:Þórr llamáu Atli
:y Ásabragr, :Ennilangr
:y Eindriði, :Björn, Hlórriði
:y Harðvéorr, :Vingþórr, Sönnungr, :Véoðr
y Rymr.
|-
|
:''Nafnaþulur'', estrofa 17.<ref>{{cita web |autor=Snorri Sturluson|url=http://www.hi.is/~eybjorn/ugm/skindex/thul4a.html#d|títulu=Nafnaþulur|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=13 de marzu de 2008}}</ref>
|}
D'estos nomes ''Atli'' significa "El tarrecible", ''Ásabragr'' "Príncipe de dioses", ''Ennilangr'' "El de frente amplia", ''Björn'' "Osu", ''Harðvéorr'' "L'arqueru fuerte", ''Sönnungr'' "El verdaderu", ''Véoðr'' "El proteutor de lo sagrao" y ''Rymr'' "El ruidosu".<ref>{{cita web |autor=Thorshof Journal|url=http://www.thorshof.org/thorfile.htm|títulu=The Thor file|fechaaccesu=6 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080820130544/http://www.thorshof.org/thorfile.htm|fechaarchivu=20 d'agostu de 2008}}</ref>
Dalgunos d'estos nomes figuren na poesía éddica y escáldica. Por casu los nomes de ''Vingþórr'' "Thor de la batalla" y ''Hlórriði'' "El caballeru ruidosu" apaecen tamién en ''[[Þrymskviða]]''.<ref>{{cita web |autor=Snorri Sturluson|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Thrymskvitha.htm|títulu=Þrymskviða|obra=Edda poética|fechaaccesu=6 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080502203127/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/PoeticEdda/Thrymskvitha.htm|fechaarchivu=2 de mayu de 2008}}</ref>
Otros nun son mentaos n'otres fontes amás de ''Nafnaþulur''. En ''Gylfaginning'' preséntase-y como ''Öku-Thor'', "Thor el auriga".<ref>{{cita web |autor=Snorri Sturluson|url=http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXXI-XXX.htm#gylf21|títulu=Gylfaginning, capítulu 21|obra=Edda prosaica|fechaaccesu=6 d'abril de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071219183727/http://www.cybersamurai.net/Mythology/nordic_gods/LegendsSagas/Edda/ProseEdda/GylfaginningXXI-XXX.htm#gylf21|fechaarchivu=19 d'avientu de 2007}}</ref>
== Simboloxía ==
=== Carbayu de Thor ===
{{AP|Carbayu de Thor}}
[[Ficheru:Donareiche2.jpg|thumb|200px|Balta del Carbayu de Thor, pintura de 1737 en [[Schliersee]].]]
El carbayu de Thor yera un antiguu árbol sagráu pa la tribu xermánica de los [[chatti]], ancestros de los habitantes de Hesse, y unu de los más importantes sitios sagraos de los paganos xermánicos. El so balta nel añu [[723]] marcó l'empiezu de la cristianización de tribus non [[pueblu francu|franques]] del norte d'[[Alemaña]].
L'árbol atopábase allugáu nel pobláu de Geismar, güei parte de la ciudá de [[Fritzlar]] nel norte de [[Hesse]], y yera el puntu principal de veneración de Thor, al cual les tribus xermanes occidentales conocíen como Donar.
Bonifacio llegó a la zona coles mires de convertir a les tribus xermániques del norte al cristianismu, usando como base'l campamentu fortificáu [[pueblu francu|francu]] de Büraburg nel llau opuestu del ríu Eder. Baltó'l carbayu veneráu polos habitantes locales nun intentu de convencer a la población de la superioridá del dios cristianu sobre Thor y asina convencelos de bautizase y convertise al cristianismu. Bonifacio utilizó la madera del carbayu pa construyir una capiya en Fritzlar, fundando un monesteriu [[Orde de San Benitu|benedictín]] y estableciendo asina la primera [[diócesis]] fuera de les fronteres del antiguu [[Imperiu romanu]].<ref>{{cita web |autor=[[Enciclopedia Católica]]|url=http://www.newadvent.org/cathen/02656a.htm|títulu=St. Boniface|fechaaccesu=14 de xineru de 2008}}</ref>
=== Templu de Upsala ===
Ente 1072 y 1076, [[Adán de Bremen]] rexistraba nel so ''[[Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum]]'' qu'esistía una estatua de Thor nel [[Templu de Upsala]] rellatando que:
{{cita|Thor toma una posición central, con Wotan y Frey a cada llau. Thor, d'alcuerdu a les sos creencies, gobierna l'aire colos sos truenos, rescamplos, vientu, agua, y bon clima. Ye representáu portando un cetru, como munches de les nueses xentes describen a Jove.<ref>{{cita web |apellíu=de Bremen|nome=Adán|enllaceautor=Adán de Bremen|añu=1075-1080|url=http://hbar.phys.msu.ru/gorm/chrons/bremen.htm#descrip|títulu=Descriptio insularum aquilonis, capítulu 26-27|obra=Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum|fechaaccesu=14 de xineru de 2008}}</ref>}}
[[Ficheru:Offering by Lund.jpg|thumb|180px|Un sacerdote (''goði'') guía a la xente nun sacrificiu a Thor. Pintura de J. L. Lund.]]
=== Votu de bautismu saxón ===
Thor ye mentáu nun votu de bautismu en [[saxón antiguu]] nel Codex Vaticanu pal. 577 xunto con [[Woden]] y [[Saxnot]]. El votu ye del sieglu VIII o IX y el so fin yera pa cristianizar a los paganos:
:''ec forsacho allum dioboles uuercum and uuordum, Thunaer ende Uuöden ende Saxnote ende allum them unholdum the hira genötas sint''
La traducción sería:
:''Yo arrenuncio a toles pallabres y trabayos del diañu, Thunear, Woden y Saxnôt, y a toos esos demonios que son los sos asociaos.''<ref name=Thorpe>{{cita llibru | autor =Thorpe, Benjamin | títulu = Northern mythology : comprising the principal popular traditions and superstitions of Scandinavia, North Germany, and The Netherlands | añu = 1851| id = ISBN 1-4254-9884-1}}</ref>
=== Día de Thor ===
Þunor, el so nome [[idioma anglosaxón|anglosaxón]] dio llugar al nome al día ''Þunresdæg'', que significa'l día de Þunor, que nel [[idioma inglés|inglés modernu]] ye ''thursday'' (xueves). Þunor tamién ye l'orixe de la pallabra inglesa ''thunder'' (truenu).
El "día de Thor" en nórdicu antiguu ye ''Þórsdagr'', en feroés ''Hósdagur'', n'inglés ''Thursday'', n'alemán ''Donnerstag'' (significa "día del truenu"), n'holandés ''Donderdag'' (significa "día truenu"), en finés ''Torstai'' y en suecu, danés y noruegu ''Torsdag''.
El día foi consideráu de suma importancia na selmana, tantu qu'entá en feches tardíes como'l sieglu VII, onde [[Elegio]] refartaba a la so congregación en [[Flandes]] por siguir coles sos práutiques natives de reconocer el día xueves como un día sagráu entá depués del so cristianización.<ref>{{cita web |apellíu=Grimm|nome=Jacob|enllaceautor=Jacob Grimm|editor=trad. Northvegr Foundation|url=http://www.northvegr.org/lore/grimmst/index.php|títulu=Teutonic Mythology|fechaaccesu=14 de xineru de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.northvegr.org/lore/grimmst/index.php|fechaarchivu=29 de payares de 2015}}</ref>
== Rexistru arqueolóxicu ==
[[Ficheru:Reykjavik - Thor-Figur 1.jpg|thumb|150px|[[Estauína de Thor de Eyrarland]] nel [[Muséu Nacional d'Islandia]] de [[Reikiavik]].]]
Thor foi una deidá bien popular pa los pueblos xermánicu y numberosu representaciones del dios y de les sos fazañes sobrevivieron munchos años de destrucción natural ya intencional.
=== Estatua islandesa ===
N'[[Islandia]], nuna granxa cerca d'[[Akureyri]] atopóse una estatua de [[bronce]] de Thor popularmente conocida como [[Estauína de Thor de Eyrarland|Estatua de Eyrarland]], nel que'l dios del truenu apaez sentáu (d'unos 6,4{{esd}}cm), que data d'alredor del [[sieglu X]], y que s'atopa n'exhibición nel [[Muséu Nacional d'Islandia]]. Thor atópase sosteniendo'l so martiellu, Mjolnir, esculpíu na forma típica islandesa, con forma de cruz.
=== Peroné de Nordendorf ===
El peroné de Nordendorf, ye un güesu humanu talláu, d'orixe [[pueblu alamán|alamano]], que data del [[sieglu VII]]. Foi atopáu en [[Nordendorf]] cerca d'[[Augsburgu]], [[Baviera]] y tien en [[futhark antiguu]] una inscripción mentando a Donar, el nome xermánicu occidental pa Thor. Tien la inscripción de ''logaþore wodan wigiþonar''. La primer pallabra ''logaþore'' orixinalmente creíase que podía tratase del nome d'un dios, pero bien probablemente signifique "magos" o "bruxos", la segunda, ''wodan'' ye unu de los nomes del dios [[Odín]] y la tercera ''wigiþonar'' ye una pallabra compuesta, onde ''wigi'' quier dicir "lluchador" y ''þonar'' ye Donar. Como foi tallada mientres el procesu de cristianización, probablemente'l so fin yera abjurar de los dioses paganos calificándolos de bruxos.<ref>{{cita web |autor=Universidá de Groningen, Holanda|url=http://dissertations.ub.rug.nl/FILES/faculties/arts/1997/j.h.looijenga/c7.pdf|títulu=Continental Runic Inscriptions|fechaaccesu=14 de xineru de 2008}}</ref>
=== Retruques emblemáticos de Mjolnir ===
Los retruques de Mjolnir fueron llargamente populares n'Escandinavia y utilizáronse en [[blót]]s y otres ceremonies sagraes como les bodes. Munches d'estos retruques atópense tamién nes tumbes y tienen un llazu pa poder utilizales como colgantes nel pescuezu. Fueron descubiertes mayormente nes zones con una fuerte influencia cristiana incluyendo'l sur de Noruega, el sureste de Suecia, y en Dinamarca.<ref>{{cita llibru | autor = Turville-Petre, O. Y. G. | títulu = Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia| añu = 1964| editorial = Weidenfeld and Nicolson | id = ISBN 0-8371-7420-1}}</ref>A fines del sieglu X, estos retruques apaecen con una mayor uniformidá nel diseñu de Mjolnir sobre los sieglos anteriores, lo que suxer que s'utilizaba a manera d'accesoriu en desafíu de la [[cruz]] cristiana.
=== Runes ya imáxenes ===
[[Ficheru:Altuna U1161 20050205.jpg|thumb|130px|La piedra de Altuna describe a Thor rompiendo'l bote na so llucha con [[Jörmungandr]].]]
La mayoría de les [[piedra rúnica|piedres rúniques]] fueron alzaes mientres el [[sieglu XI]] y por ello coincidieron cola cristianización d'Escandinavia. Sacante pola piedra rúnica de Altuna que describe un mitu tocante a Thor, solo hai seis inscripciones rúniques que al paecer faen referencia y cinco d'elles facer invocándolo pa consagrar les piedres. Trés de les inscripciones atópase en Suecia (la piedra de Rök, Sö 140 y la piedra de Velanda) y trés en Dinamarca (Dr 110, Dr 220 y la piedra de Glavendrup).<ref name="Rundata">[http://www.nordiska.uu.se/forskn/samnord.htm Rundata] Samnordisk runtextdatabas, [[Universidá d'Upsala]], Suecia.</ref>
La llucha de Thor cola [[Jörmungandr|culiebra del Midgard]] ye rexistráu en ''Hymiskviða'' y puede ser atopáu representáu en numberoses imáxenes en piedres y [[piedra rúnica|cercos rúnicos]] allugaes n'Inglaterra, Dinamarca y Suecia.
Nel pobláu inglés de Gosforth, [[Cumbria]], atópense los restos d'una piedra tallada nel sieglu X que representa a Thor y Hymir pescando xunto a numberoses representaciones nórdiques.<ref>{{cita llibru | autor = Graham-Campbell, James | títulu = The Viking World | añu = 2001| editorial = Frances Lincoln | id = ISBN 0-7112-1800-5}}</ref>
En Dinamarca, una ilesia nel pequeñu pueblu nórdicu de Hørdum alluga los restos d'una piedra que describen a Thor y Hymir nel viaxe de pesca de la culiebra del Midgard. Thor ta usando un distintivu cascu apuntiáu que tamién s'atopó n'otres representaciones<ref>{{cita llibru | autor = O'Donoghue, Heather | títulu = Old Norse-Icelandic Literature: A Short Introduction| añu = 2004 | editorial = Blackwell Publishing | id = ISBN 0-631-23626-0}}</ref> y atrapó la culiebra del Midgard mientres Hymir ta sentáu al so llau.<ref>{{cita llibru | autor = Margrethe, Queen, Poul Kjrum, Rikke Agnete Olsen | títulu = Oldtidens Ansigt: Faces of the Past | añu = 1990 | editorial = Kongelige Nordiske Oldskriftselskab | id = ISBN 87-7468-274-1}}</ref>
En Suecia hai dos piedres que describen esta lleenda. Fueron creaes en dalgún momentu ente los sieglos VIII y XI, la parte inferior esquierda de la [[Piedres de Ardre|piedra de Ardre]] en [[Provincia de Gotland|Gotland]] foi dacuando interpretada como la descripción non solo del viaxe de pesca pero tamién referencies a la previa muerte del güe que foi utilizáu como carnada,<ref>{{cita llibru |apellíos=Christiansen|nome=Eric|títulu=Norsemen in the Viking Age|añu=2001|editorial=Wiley-Blackwell|isbn=0631216774|páxina=392|idioma=inglés|mes=avientu}}</ref> probablemente como parte d'una versión anterior del rellatu.<ref>{{cita web |apellíu=Signe Horn|nome=Fuglesang|añu=1999|url=http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/fuglesangekphrasis.pdf|títulu=Iconographic traditions and models in Scandinavian imagery|fechaaccesu=14 de xineru de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080227124110/http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/fuglesangekphrasis.pdf|fechaarchivu=27 de febreru de 2008}}</ref>
La piedra de Altuna en [[Uppland]] describe a Thor pescando a la culiebra del Midgard. Anque Hymir ta ausente, notablemente destaca'l pie de Thor rompiendo'l pisu del bote mientres la intensa llucha.
[[Ficheru:Three kings or three gods.jpg|160px|thumb|El tapiz de la ilesia Skog amuesa dende la esquierda a Odín, Thor col so martiellu y Freyr.]]
=== Tapiz de la ilesia de Skog ===
Una parte del tapiz suecu del sieglu XII, de la ilesia de Skog representa a trés figures dacuando interpretaes como alusiones a Odín, Thor y Freyr.<ref>{{cita web |apellíu=Terje I.|nome=Leiren|añu=1999|url=http://faculty.washington.edu/leiren/vikings2.html|títulu=From Pagan to Christian: The Story in the 12th-Century Tapestry of the Skog Church|fechaaccesu=14 de xineru de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071231052200/http://faculty.washington.edu/leiren/vikings2.html|fechaarchivu=31 d'avientu de 2007}}</ref> Les figures coinciden coles descripciones del sieglu XI de la disposición d'estatues rexistraes por Adán de Bremen nel templu de Upsala y rexistros escritos de los dioses mientres la dómina viquinga tardía. El tapiz ye orixinariu de [[Hälsingland]], Suecia y atópase nel Muséu Nacional Suecu d'Antigüedaes.
=== Amuleto de Kvinneby ===
El [[amuleto]] de Kvinneby inclúi inscripciones rúniques. Esisten distintes teoríes alrodiu de les pallabres exactes de la inscripción pero toos coinciden en que Thor ye invocáu por que protexa col so martiellu. D'alcuerdu a [[Rundata]], la inscripción diz:
{{cita|Equí tallé proteición pa ti, Bófi, con/... ... ... a ti ye segura. Y que'l rescamplu caltenga tol mal lloñe de Bófi. Que Þórr protéxa-y col so martiellu que vieno del mar. Alloñar de la maldá! Tu vas llograr nada de Bófi. Los dioses tán so él y sobre él.}}
El amuleto foi atopáu a mediaos de la década de 1950, soterráu nel suelu del pobláu de Södra Kvinneby en [[Öland]], Suecia. El amuleto ye un cuadráu de cobre que mide aproximao unos 5{{esd}}cm de llau. Cerca d'unu de los cantos hai un furu, polo cual cabo presumir que yera usáu como un colgante pal pescuezu.
== Epónimos ==
=== Toponimia ===
[[Ficheru:Thursley Village Sign - geograph.org.uk - 691939.jpg|right|thumb|175px|Señal pa l'aldega de Thursley en [[Surrey]], Inglaterra.]]
[[Ficheru:Torsfiske 002.jpg|thumb|150px|''Tors fiske'', estatua sobre la llucha de Thor con Jörmundgander, en [[Mariatorget]], [[Estocolmu]], Suecia.]]
Al ser un dios bien popular ente les distintes tribus xermániques, munches llocalidaes fueron nomaes n'honor a Thor:
* [[Pandorial de Thorsberg]], [[Alemaña]] (''Llomba de Thor'') ye un antiguu allugamientu con una gran cantidá d'oxetos de rituales depositaos ellí ente los años 1 y 4 e. C. polos [[anglos]].
* [[Tórsḥavn]], [[Islles Feroe]] (''Puertu de Thor'') ye la capital.
* El nome de Thor apaez en conexón con arbolees sagraes (''Lundr'') en llugares de [[Suecia]], [[Dinamarca]] y [[Noruega]].<ref name=GODSDAV>{{cita llibru | autor = Ellis Davidson, H. R. | títulu = Gods And Myths Of Northern Europe | añu = 1965 | editorial = Penguin | id= ISBN 0-14-013627-4}}</ref>
* Hai un númberu de llugares con nomes n'[[idioma anglosaxón|anglosaxón]] acomuñaos con Thor n'Inglaterra, tales como ''Þunre leah'' (que significa "Arbolea del truenu") y [[Thundersley]] n'[[Essex]], [[Inglaterra]].<ref name=GODSDAV />
* Un "Monte de Thor" esistió nos bancos del norte de [[Liffey]], [[Irlanda]] nes contornes de [[Dublín]] hasta l'añu 1000 cuando foi destruyíu nel intre d'un mes por [[Brian Boru]], quien s'interesó particularmente en baltar los carbayos.<ref>{{cita publicación |apellíu= Marstrander | nome= C. | añu= 1915-1916 | títulu= Thor en Irlande| revista= Revue Celtique | númberu= Non. 36 | páxina= 247}}</ref>
* La pallabra ''Thursday'' (xueves n'español) derivaría de ''Thor's day'' (n'español, el día de Thor).<ref>(N'inglés.) [http://www.etymonline.com/index.php?term=Thursday «Thursday.»] ''[[Online Etymology Dictionary]]''. Consultáu'l 6 d'avientu de 2017.</ref>
*El [[ríu Torío]], al noroeste d'España, cuyo nacimiento s'alncuentra nel municipiu de [[Cármenes]] ([[Provincia de Llión|Llión]]), alcuentra el orixe del sou nome nel dios Thor.<ref>{{cita llibru |apellíos1=Fierro|nome1=Ángel |títulu=Arbolio. Cuentos tradicionales|fecha=1996|editorial=Edilesa|ubicación=León|isbn=84-8012-143-2 |páxina=59}}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Thor (película)|Thor; película 2011 (Marvel)]]
* [[Thor (Marvel Comics)|Thor: cómic de Marvel]]
* [[Thor 2]]
* [[The Avengers (película de 2012)|Los Vengadores; película 2012 (Marvel)]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|Thor}}
{{Tradubot|Thor}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Dioses de la guerra]]
[[Categoría:Æsir]]
[[Categoría:Zeus|Zeus]]
[[Categoría:Dioses de la naturaleza]]
[[Categoría:Dioses de la mitoloxía nórdica]]
mg7z5ofqq5ee3bk179575c8conw2g98
Terremotu del océanu Índicu de 2004
0
114420
4490030
4478334
2026-05-02T22:01:37Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490030
wikitext
text/x-wiki
{{Copyedit|t=20160911}}
{{desactualizáu}}
{{eventu}}
[[Ficheru:2004 Indonesia Tsunami Complete.gif|framed|Animación ilustrando l'espardimientu de los tsunamis al traviés del océanu Índicu]]
El '''terremotu del [[océanu Índicu]] de 2004''', conocíu pola comunidá científica como'l '''terremotu de Sumatra-Andamán''',<ref>{{cita publicación|apellíu1=Lay|nome1=T.|apellíu2=Kanamori|nome2=H.|apellíu3=Ammon|nome3=C.|apellíu4=Nettles|nome4=M.|apellíu5=Ward|nome5=S.|apellíu6=Aster|nome6=R.|apellíu7=Beck|nome7=S.|apellíu8=Bilek|nome8=S.|apellíu9=Brudzinski|nome9=M.|apellíu10=Butler|nome10=R.|apellíu11=DeShon|nome11=H.|apellíu12=Ekström|nome12=G.|apellíu13=Satake|nome13=K.|apellíu14=Sipkin|nome14=S.|títulu=The Great Sumatra-Andaman Earthquake of 26 December 2004|journal=Science|date=20 de mayu de 2005|volume=308|issue=5725|pages=1127–1133|doi=10.1126/science.1112250}}</ref><ref>{{cita web|url=http://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/sumatraEQ/|títulu=Tsunamis and Earthquakes: Tsunami Generation from the 2004 Sumatra Earthquake — USGS Western Coastal and Marine Geology|publisher=Walrus.wr.usgs.gov|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181226114009/https://walrus.wr.usgs.gov/tsunami/sumatraEQ/|fechaarchivu=2018-12-26}}</ref> foi un terremotu submarín qu'asocedió a les 00:58 UTC, (07:58 nel tiempu llocal de la rexón) del [[domingu]] [[26 d'avientu]] de [[2004]] (21:58 hora mariña del [[Pacíficu Oeste]] del [[sábadu]] [[25 d'avientu]] de [[2004]]), con epicentru na mariña de [[Banda Aceh]], [[Indonesia]]. El terremotu causó una serie de [[tsunami]]s devastadores a lo llargo de les mariñes de la mayoría de los países que bordien l'[[océanu Índicu]], matando a una gran cantidá de persones al so pasu y anubriendo a una gran cantidá de comunidaes costeres al traviés de casi tol sur y sureste d'[[Asia]], incluyendo partes d'[[Indonesia]], [[Malasia]], [[Sri Lanka]], [[India]] y [[Tailandia]]. Les estimaciones iniciales determinaren el númberu de muertes en más de 275 000, ensin cuntar a los millares de persones sumíes. El desastre ye conocíu n'Asia y nos medios internacionales como'l '''''tsunami asiáticu'''''; llámase-y '''''boxing tsunami''''' n'[[Australia]], [[Canadá]], [[Nueva Zelanda]], y el [[Reinu Xuníu]], porque asocedió nel ''[[Boxing Day]]'', yá que el [[26 d'avientu]] ye'l día de fiesta llamáu asina nesos países. El tsunami asocedió esautamente un añu dempués del [[Terremotu de Bam de 2003|terremotu]] de [[2003]] qu'afaró la ciudá [[iranina]] meridional de [[Bam]] y esautamente dos años antes del terremotu de Hengchun de 2006.
La magnitú del terremotu foi rexistrada orixinalmente como de 9,0 na [[Escala de magnitú pel momento|escala de Magnitú pel momento]], pero depués aumentóse a 9,1.,<ref name="usgs">{{cita web|títulu=Magnitude 9.1– OFF THE WEST COAST OF NORTHERN SUMATRA|url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2004/us2004slav/|editorial=U.S. Geological Survey|fechaaccesu=26 d'agostu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120817004055/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2004/us2004slav/|fechaarchivu=17 d'agostu de 2012}}</ref> hasta ser aumentáu a 9,3 graos. Con esta magnitú, ye'l [[Grandes terremotos del mundu segundu terremotu más grande]] rexistráu dende la esistencia del [[sismógrafu]] (aproximao en 1875), dempués del [[Terremotu de Valdivia de 1960|terremotu de 1960]] en [[Valdivia]] ([[Chile]]). Tamién foi reportáu por tener la segunda duración más llarga reparada no qu'a falles xeolóxiques refierse, durando ente 500 y 600 segundos (8,3 a 10 minutos),<ref>{{cita web|url=http://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104179|títulu=Analysis of the Sumatra-Andaman Earthquake Reveals Longest Fault Rupture Ever|fecha=19 de mayu de 2005|publisher=National Science Foundation|fechaaccesu=15 d'avientu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20230730034333/https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104179|fechaarchivu=2023-07-30}}</ref> y foi lo suficientemente grande como pa faer que'l planeta cimblara un [[centímetru]] aproximao.<ref>{{cita web|last=Walton|first=Marsha|url=http://edition.cnn.com/2005/TECH/science/05/19/sumatra.quake/index.html|títulu=Scientists: Sumatra quake longest ever recorded|work=[[CNN]]|fecha=20 de mayu de 2005|fechaaccesu=15 d'avientu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120214073430/http://edition.cnn.com/2005/TECH/science/05/19/sumatra.quake/index.html|fechaarchivu=2012-02-14}}</ref> Amás, tamién dio llugar a terremotos en llugares tan alloñaos como [[Alaska]], al igual que sentise mínimes vibraciones en delles partes del mundu.<ref>{{cita publicación|apellíu1=West|nome1=Michael|apellíu2=Sanches|nome2=John J.|apellíu3=McNutt|nome3=Stephen R.|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/308/5725/1144|títulu=Periodically Triggered Seismicity at Mount Wrangell, Alaska, After the Sumatra Earthquake|journal=[[Science]]|fecha=20 de mayu de 2005|volume=308|issue=5725|pages=1144–1146|doi=10.1126/science.1112462}}</ref>
El terremotu aniciar nel océanu Índicu xustu al norte de les islles Simeulue, na mariña occidental de Sumatra del norte.<ref name="Archived">{{cita publicación|apellíu1=Nalbant |nome1=Suleyman S. |apellíu2=Steacy |nome2=Sandy |apellíu3=Sieh |nome3=Kerry |apellíu4=Natawidjaja |nome4=Danny |apellíu5=McCloskey |nome5=John |títulu=Seismology: Earthquake risk on the Sunda trench |journal=[[Nature]] |fecha=9 de xunu de 2005 |volume=435 |issue=7043 |pages=756–757 |doi=10.1038/nature435756a |url=http://www.gps.caltech.edu/~sieh/pubs_docs/papers/P05b.pdf |fechaaccesu=16 de mayu de 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5gsK7TQaG?url=http://www.gps.caltech.edu/~sieh/pubs_docs/papers/P05b.pdf |archivedate=19 de mayu de 2009 |deadurl=yes |df= }}</ref> El tsunami resultante del terremotu afaró les mariñes d'Indonesia, Sri Lanka, India, Tailandia y d'otros países con foles que llegaron a los 30 m. Causó muertes y daños serios hasta la mariña del este d'[[África]], y la muerte rexistrada más alloñada debíu al tsunami asocedió en [[Rooi Els (Sudáfrica)|Rooi Els]], [[Sudáfrica]], a 8000 quilómetros del epicentru. En total, ocho persones morrieron en Sudáfrica por cuenta de los altos niveles de les foles del mar.
La situación apremiante de miles de [[Países afeutaos pol terremotu del océanu Índicu de 2004|persones damnificadas de dellos países]] afaló una respuesta humanitaria estensiva. En total, la comunidá mundial donó más de $7 mil millones ([[Dólar d'Estaos Xuníos|dólares]] de los Estaos Xuníos, 2004) n'ayuda humanitaria a los afeutaos pol terremotu.<ref>{{cita llibru|apellíu1=Jayasuriya|nome1=Sisira|apellíu2=McCawley|nome2=Peter|url=http://www.e-elgar.co.uk/Bookentry_Main.lasso?id=13668|títulu=The Asian Tsunami: Aid and Reconstruction after a Disaster|location=Cheltenham UK and Northampton MA USA|publisher=Edward Elgar|fecha=2010|isbn=978-1-84844-692-2}}</ref>
== Carauterístiques del terremotu ==
El terremotu foi captáu primeramente con una magnitú de [[Magnitú pel momento|M<sub>w</sub>]] 9,0 (esta nun ye la escala de Richter o escala de magnitú llocal, M<sub>L</sub>, que ye conocida por [[Escala sismolóxica de Richter#Problemes de la escala sismolóxica de Richter|enchese]] en magnitúes altes). En febreru de 2005 los científicos modificaron la estimación de M<sub>w</sub> 9,0 a una magnitú cimera de 9,2.<ref>{{cita web|last=McKee|first=Maggie|url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn6991|títulu=Power of tsunami earthquake heavily underestimated|work=[[New Scientist]]|fecha=9 de febreru de 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050227152442/http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn6991 |archivedate=27 de febreru de 2005 }}</ref>
Anque'l [[Centru d'Alerta de Tsunamis del Pacíficu]] (Pacific Tsunami Warning Center) aceptó estos nuevos datos, el [[Serviciu Xeolóxicu de los Estaos Xuníos]] nun camudó la so estimación de 9,2, al contrariu, en 2012 el USGS amenorgar a 9,1 graos, superando al [[Terremotu y tsunami de Xapón de 2011|seísmu de Xapón del 2011]].<ref>EERI Publication 2006–06, page 14.</ref>
L'epicentru del terremotu principal aniciar nes coordenaes {{Coord|3.316|N|95.854|E|type:landmark_scale:50000000}}, aproximao a 120 quilómetros al oeste de Sumatra, a una fondura de 30 quilómetros per debaxo del nivel del mar (primeramente foi sopelexáu a 10 quilómetros per debaxo del nivel del mar, yá que la forma que'l Serviciu Xeoloxía de EE. UU. (USGS) determina los hipocentros ye automática y fixa en 10 km la fondura pero al axuntase más datos tender a precisar la información. El terremotu por sigo mesmu (aparte del tsunami) pudo sentise en zones tan estremaes como [[Bangladex]], [[India]], [[Malasia]], [[Myanmar]], [[Tailandia]], [[Singapur]] y les [[Maldives]].<ref>{{cita publicación|apellíu1=Løvholt|nome1=F.|apellíu2=Bungum|nome2=H.|apellíu3=Harbitz|nome3=C. B.|apellíu4=Glimsdal|nome4=S.|apellíu5=Lindholm|nome5=C. D.|apellíu6=Pedersen|nome6=G.|títulu=Earthquake related tsunami hazard along the western coast of Thailand|journal=Natural Hazards and Earth System Sciences|fecha=30 de payares de 2006|volume=6|issue=6|pages=979–997|doi=10.5194/nhess-6-979-2006|url=http://www.nat-hazards-earth-syst-sci.net/6/979/2006/nhess-6-979-2006.pdf|fechaaccesu=16 de mayu de 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5gsKCAmW5?url=http://www.nat-hazards-earth-syst-sci.net/6/979/2006/nhess-6-979-2006.pdf|archivedate=19 de mayu de 2009}}</ref>
Indonesia ta sobre'l [[Petrina de Fueu del Pacíficu]] a lo llargo de les islles nororientales axacentes qu'inclúin a [[Nueva Guinea]] y la [[Petrina Alpide|zona de Alpide]] y pel sur y l'oeste a lo llargo de Sumatra, de [[Java (isla)|Java]], de [[Bali]], de [[Isla de Flores (Indonesia)|Flores]], y de [[Timor]].
Los grandes terremotos tales como l'asocedíu en Sumatra-Andamán, acomúñense invariablemente a los terremotos socedíos nes zones con [[subducción]], los mesmos tienen [[momentos sísmicos]] al traviés de los cualos puede esplicar una fracción significativa del momentu periódicu global nel cual vase a aniciar un nuevu terremotu, con una variación que puede llevar delles décades inclusive sieglos.
De too [[momentu sísmicu]] emitíu polos terremotos de los postreros 100 años a partir de [[1906]] al [[2011]], unu de más de 8,0 de magnitú deber al asocedíu en Sumatra-Andamán. Esti temblón, xunto col [[terremotu Good Friday]] ([[Alaska]], [[1964]]) y el [[Terremotu de Valdivia de 1960|terremotu de Valdivia]] ([[1960]]), formen parte de la metá de los momentos sísmicos nos postreros 105 años. El M<sub>w</sub> denota la magnitú d'un terremotu na escala de la magnitú del momentu.
Dende [[1900]], solu dos terremotos rexistráronse con una magnitú mayor: el [[Terremotu de Valdivia de 1960|gran terremotu chilenu]] de [[1960]] (magnitú 9,5) y el [[Terremotu d'Alaska de 1964|terremotu de Vienres Santu]] (Good Friday) de 1964 (9,3). L'únicu otru terremotu rexistráu con una magnitú de 9,0 o mayor foi rexistráu'l [[11 de marzu]] de [[2011]], en [[Xapón]] (magnitú de 9,0). Cada unu d'estos grandes terremotos xeneró tsunamis nel océanu Pacíficu, pero nengunu con un númberu de muertos tan alto como'l de Sumatra-Andamán. El que menos muertes causó d'estos mega seísmos, foi'l [[Terremotu d'Alaska de 1964|terremotu de Vienres Santu]], sobremanera por cuenta de que la [[densidá de población]] yera muncho más baxa a lo llargo de les árees costeres afeutaes y debíu tamién a les grandes distancies qu'esistíen respectu d'otres mariñes muncho más poblaes.
Otros grandes terremotos asocedieron en 1868 ([[Perú]], [[placa de Naza]] y la [[placa Suramericana]]); 1858 ([[Méxicu]], [[placa de Cocos]] y la [[placa Norteamericana]]); 1906 ([[Colombia]]-[[Ecuador]], placa de Naza y placa Suramericana); 1812 ([[Venezuela]], [[placa del Caribe]] y placa Suramericana); 1787 ([[Méxicu]], [[placa de Cocos]] y la [[placa Norteamericana]]); 1755 ([[terremotu de Lisboa de 1755|Portugal]], [[placa Euroasiática]] y la [[placa Africana]]) y 1700 ([[terremotu de Cascadia]], oeste d'[[Estaos Xuníos]] y [[Canadá]], [[placa de Juan de Fuca]] y la [[placa Norteamericana]]). Créese que toos ellos podríen devasar la magnitú 9,0 graos [[Escala de magnitú pel momento|Mw]], pero nesi entós nun esistíen midíes exactes pa sabelo.
== Muertes y daños materiales ==
{{AP|Países afeutaos pol terremotu del océanu Índicu de 2004}}
El númberu, entá provisional, de víctimes por cuenta de los [[tsunami]]s y los hinchentes subsiguientes foi de 288 000, anque dellos miles de persones siguen sumíes, y más d'un millón ensin llar.
Tanto gobiernos como organizaciones non gubernamentales tarrecen que'l númberu de víctimes dóblese por cuenta de la posibilidá d'epidemies d'enfermedaes rellacionaes cola contaminación de l'agua, tales como'l [[roxura]] y la [[disentería]]. Organizaciones d'ayuda humanitaria reportaron que cerca d'un cuartu per cientu de les [[víctimes]] fatales son neños. Esto ye consecuencia de l'alta ''proporción de menores nes poblaciones de les zones afeutaes, y tamién del fechu de que los [[neños]] pudieron oponer menos resistencia pa evitar ser abasnaos peles agües.
[[Ficheru:US_Navy_050102-N-9593M-040_A_village_near_the_coast_of_Sumatra_lays_in_ruin_after_the_Tsunami_that_struck_South_East_Asia.jpg|thumbnail|Pueblo na [[mariña]] de [[Sumatra]] en ruines debíu al [[tsunami]]|300px]]
La cifra de muertos ye particularmente alta por ser la primer vegada en más de 100 años qu'un tsunami nel océanu Índicu afectó les mariñes, colo cual los países afeutaos taben pocu preparaos pa ello ya inclusive los sos pobladores nun supieron reconocer les señales de advenimiento del maremotu. El postreru tsunami que tuvo llugar na zona foi por cuenta de la erupción del [[Volcán Krakatoa|Krakatoa]] en [[1883]]. Polo xeneral, los maremotos asoceden nes mariñes del "Aniellu de Fueu" que dan al Pacíficu, onde gobiernos y pobladores tán meyor preparaos y esisten sistemes d'alerta.
L'estáu d'emerxencia foi declaráu en [[Sri Lanka]], [[Indonesia]] y les [[Maldives|Islles Maldives]]. Les Naciones Xuníes afirmaron que'l costu de la operación d'ayuda humanitaria sería'l más altu de la hestoria.
Los costos en vides de los tsunamis y de los hinchentes resultantes son más de 150 000 nos recuentos actuales, amás de los miles de sumíos y les cerca d'un millón de persones que perdieron los sos llares. Les mariñes del [[océanu Pacíficu]] nun fueron afeutaes.
Amás del gran númberu de nativos, tamién se cunten víctimes ente los turistes que pasaben ellí les fiestes de la viéspora de [[Navidá]].
<!-- Esta tabla refierse namái a los países direutamente afeutaos pol tsunami, non a los países que los sos ciudadanos viéronse afeutaos nel estranxeru. -->
{|class="wikitable sortable plainrowheaders"
|-
! scope="col" | País afeutáu
!scope="col" | Muertos confirmaos
! scope="col" | Muertos envaloraos¹
! scope="col" | Mancaos
! scope="col" | Sumíos
! scope="col" | Movíos
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Indonesia}} [[Indonesia]]
| {{nts|130,736}}
| {{nts|167,799}}
| n/a |
{{nts|37,063}}
| {{nts|500,000}}<nowiki>+</nowiki><ref name="Meisl">{{cita publicación|last=Meisl|first=C.S.|author2=Safaie S.|author3=Elwood K.J.|author4=Gupta R.|author5=Kowsari R.|añu=2006|títulu=Housing Reconstruction in Northern Sumatra after the December 2004 Great Sumatra Earthquake and Tsunami|journal=Earthquake Spectra|doi=10.1193/1.2201668|url=http://www.earthquakespectra.org/doi/abs/10.1193/1.2201668|fechaaccesu=26 de xunu de 2011|volume=22|pages=S777}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Sri Lanka}} [[Sri Lanka]]<sup>2</sup>
| {{nts|35,322}}<ref name="wsws1">{{cita web|url=http://www.wsws.org/articles/2005/dec2005/sri2-d29.shtml|títulu=One year after the tsunami, Sri Lankan survivors still live in squalour|publisher=World Socialist Web Site|date=29 d'avientu de 2005|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|35,322}}
| {{nts|21,411}}<ref name="wsws1" />
| n/a |
{{nts|516,150}}<ref name="wsws1" />
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|India}} [[India]]
<!--NOTA: Pa India, l'únicu conteo de muertes "confirmaos" atopar nel sitiu oficial: http://www.ndmindia.nic.in. *Tou lo demás* ten d'incluyise na columna "Muertes envaloraos". Este ye un problema seriu yá que delles publicaciones de prensa yá presumieron que toles persones sumíes tán muertes.-->
| {{nts|12,405}}
| {{nts|18,045}}
| n/a |
{{nts|5,640}}
| {{nts|647,599}}
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Tailandia}} [[Tailandia]]
| {{nts|5,395}}³<ref name="memorial">{{cita web|url=http://www.tsunamimemorial.or.th/information.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928063502/http://www.tsunamimemorial.or.th/information.htm |archivedate=28 de setiembre de 2007 |títulu=TsunamiMemorial.or.th |publisher=Web.archive.org |date=28 de setiembre de 2007 |fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|8,212}}
| {{nts|8,457}}<ref name="Schwartz">{{cita publicación|last=Schwartz|first=D.|author2=Goldberg A. |author3=Ashenasi I. |author4=Nakash G. |author5=Leiba A. |author6=Levei Y. |author7=Bar-Dayan Y. |añu=2006|títulu=Prehospital care of tsunami victims in Thailand: description and analysis|journal=Prehospital Disaster Medicine|volume=21|issue=3|pages=204–210|pmid=16892886}}</ref>
| {{nts|2,817}}<ref name="memorial" />
| {{nts|7,000}}
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Somalia}} [[Somalia]]
| {{nts|78}}
| {{nts|289}}<ref>{{cita noticia|autor=Martin Plaut |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4560246.stm|títulu=Tsunami: Somalia's slow recovery|publisher=BBC News|date=26 d'avientu de 2005 |fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| n/a |
n/a |
{{nts|5,000}}<ref>{{cita web|url=http://www.reliefweb.int/w/rwb.nsf/XUNÍI/D39A0A882D6A7Y9985256F82006A1158?OpenDocument|títulu=India, Indonesia, Maldives, Myanmar, Somalia, Thailand: Earthquake and Tsunami OCHA Situation Report Non. 14|publisher=Reliefweb.int|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Birmania}} [[Birmania]]
| {{nts|61}}
| {{nts|400}}–600<ref name="AsiaNews-Myanmar">{{cita web|títulu=Myanmar is withholding true casualties figures, says Thai priest|date=4 de xineru de 2005|quote=A missioner in Ranong, a town on the border between Thailand and Myanmar, says locals talk about 600 victims. Burmese political dissidents say the same.|publisher=AsiaNews.it|url=http://www.asianews.it/view.php?l=en&art=2255| fechaaccesu =12 de febreru de 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061009053106/http://www.asianews.it/view.php?l=en&art=2255 |archivedate=9 d'ochobre de 2006}}</ref>
| {{nts|45}}
| {{nts|200}}<ref>{{cita noticia|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4145489.stm|títulu=Asia-Pacific | 'Hundreds feared dead' in Burma|publisher=BBC News|date=4 de xineru de 2005|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|3,200}}
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Maldives}} [[Maldives]]
| {{nts|82}}<ref>{{cita web|url=http://www.tsunamimaldives.mv/?action=situationAssesment|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090617182704/http://www.tsunamimaldives.mv/?action=situationAssesment|archivedate=17 de xunu de 2009|títulu=TsunamiMaldives.mv|publisher=Web.archive.org|date=17 de xunu de 2009|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|108}}<ref name="UNICEF_Maldives2006">{{cita web|url=http://www.unicef.org/evaldatabase/files/UNICEF_Tsunami_Maldives_2006report.pdf|títulu=The 2004 Indian Ocean Tsunami Disaster: Evaluation of UNICEF's response (emergency and recovery phase). Maldives Report|last=UNICEF|date=mayu de 2006|page=i|fechaaccesu=26 de xunu de 2011}}</ref>
| n/a |
{{nts|26}}
| {{nts|15,000}}+
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Malasia}} [[Malasia]]
| {{nts|68}}<ref>{{cita web|autor=english@peopledaily.com.cn|url=http://english.people.com.cn/200501/13/eng20050113_170555.html|títulu=Death toll in Asian tsunami disaster tops 159,000|work=People's Daily|date=13 de xineru de 2005|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010}}</ref>
| {{nts|75}}
| {{nts|299}}<ref>{{cita web|url=http://www.channelnewsasia.com/killerwaves|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023160459/http://www.channelnewsasia.com/killerwaves|archivedate=23 d'ochobre de 2012|títulu=Killer Waves|publisher=Channelnewsasia.com|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|6}}
| {{nts|5000}}+
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Tanzania}} [[Tanzania]]
| {{nts|10}}<ref>{{cita web|url=https://www.abc.net.au/news/newsitems/200501/s1275702.htm|títulu=Asian tsunami death toll passes 144,000|publisher=ABC|location=Australia |date=3 de xineru de 2005|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090617042814/https://www.abc.net.au/news/newsitems/200501/s1275702.htm|archivedate=17 de xunu de 2009|deadurl=yes}}</ref>
| {{nts|13}}
| n/a |
n/a |
n/a
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Seixeles}} [[Seixeles]]
| {{nts|3}}<ref name="rw">{{cita web|url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6KH4KY?OpenDocument|títulu=The Seixeles raises its voice|publisher=Web.archive.org|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080506125422/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/KHII-6KH4KY?OpenDocument|fechaarchivu=2008-05-06}}</ref>
| {{nts|3}}
| {{nts|57}}<ref name="rw" />
| n/a |
{{nts|200}}<ref>{{cita web|url=http://www.alnap.org/tec/pdf/TEC_initial_report_20051223_finalversion.pdf|títulu=Tsunami Evaluation Coalition: Initial Findings|format=PDF|fechaaccesu=12 d'agostu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060324222422/http://www.alnap.org/tec/pdf/TEC_initial_report_20051223_finalversion.pdf|archivedate=24 de marzu de 2006}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Bangladex}} [[Bangladex]]
| {{nts|2}}
| {{nts|2}}
| n/a |
n/a |
n/a
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Sudáfrica}} [[Sudáfrica]]
| {{nts|2}}<sup>4</sup><ref name="Okal">{{cita publicación|last=Okal|first=Y.A.|author2=Hartnady C.J.|títulu=The South Sandwich Islands earthquake of 27 June 1929: seismological study and inference on tsunami risk for the southern Atlantic|journal=South African Journal of Geology|volume=112|pages=359–370|doi=10.2113/gssajg.112.3-4.359|url=http://www.africaarray.psu.edu/publications/pdfs/359_370%20Okal_Hartnady.pdf|fechaaccesu=26 de xunu de 2011|añu=2010|issue=3–4|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120417062833/http://www.africaarray.psu.edu/publications/pdfs/359_370%20Okal_Hartnady.pdf|archivedate=2012-04-17}}</ref>
| {{nts|2}}
| n/a |
n/a |
n/a
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Yeme}} [[Yeme]]
| {{nts|2}}<ref>{{cita web|url=http://www.irinnews.org/report/24885/yemen-tsunami-damage-over-us-1-million-unep-assessment|títulu=YEMEN: Tsunami damage over US $1 million – UNEP assessment|publisher=Irinnews.org|date=22 de febreru de 2005|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
| {{nts|2}}
| n/a |
n/a |
n/a
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Kenia}} [[Kenia]]
| {{nts|1}}
| {{nts|1}}
| {{nts|2}}
| n/a |
n/a
|-
! scope="row" style="text-align: left;" | {{bandera|Madagascar}} [[Madagascar]]
| n/a |
n/a |
n/a |
n/a |
{{nts|1,000}}<nowiki>+</nowiki><ref>{{cita noticia|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4129639.stm|títulu=Tsunami devastates Somali island|publisher=BBC News|date=29 d'avientu de 2004|fechaaccesu=24 d'avientu de 2012}}</ref>
|- class="sortbottom"
! style="text-align: left;" | Total
| ~184 167
| ~230 273
| ~125 000
| ~45 752
| ~1,74 millón
|}
<small><sup>1</sup> Inclúi los reportaos so 'Muertos confirmaos'. Si nun se dispón d'estimaciones separaes, el númberu d'esta columna ye'l mesmu que la indicada na columna 'Muertos confirmaos'.<br />
<sup>2</sup> Nun inclúi aproximao 19 000 persones sumíes primeramente declaraes poles autoridaes de los [[Tigres Tamiles]] nes rexones sol so control.<br />
³ Los datos inclúin siquier 2464 estranxeros.<br />
<sup>4</sup> Nun inclúi ciudadanos sudafricanos que morrieron fora de Sudáfrica (por casu, turistes en Tailandia).</small><br />
<small>En [[Tailandia]] rexistróse la mayor proporción de turistes muertos. 2.461 muertos son estranxeros, un 50% del total.</small>{{ensin referencies}}
== Ayuda internacional ==
[[Ficheru:Paises afectados por el terremoto del Oceano Indico de 2004.png|thumb|300px|Países afeutaos pol terremotu y los tsunamis subsecuentes]]
Gobiernos y organizaciones humanitaries de tol mundu tán esforciándose n'ufiertar ayuda y soporte téunicu tres el devastador terremotu y los tsunamis qu'afectaron al sur d'[[Asia]].
En Xinebra, la [[Federación Internacional de Sociedaes de la Cruz Bermeya y de la Media Lluna Colorada]] axuntaron cerca de 6,5 millones de dólares p'ayuda inmediata» pa los 500 000 sobrevivientes que s'envalora qu'hai.
El gobiernu australianu decidió realizar una donación inicial de cerca de 7,7 millones de dólares p'ayudar nel esfuerciu, que se va distribuyir ente les organizaciones d'ayuda internacionales. El ministru d'esteriores, Alexander Downer, dixo que revisaríen la cantidá según conózanse más detalles de les necesidaes. La [[Real Fuercia Aérea Australiana]] va apurrir suministros esenciales.
La [[Comisión Europea]] dixo que realizaba una donación de 4 millones de dólares p'ayudar a les víctimes nes sos necesidaes vitales iniciales», y que una cantidá substancialmente mayor apurriríase más palantre.
El mayor donante foi [[Xapón]], con 600 millones de dólares. Pela so parte, el gobiernu [[Canadá|canadiense]] axuntó 1 millón de dólares como contribución inmediata a l'ayuda, ente que'l gobiernu de [[Suecia]] ta axuntando recursos al traviés de les [[Naciones Xuníes]] y la [[Cruz Bermeya]]. [[España]] aprobó con fecha 30 d'avientu ayuda a la zona por valor de 50 millones d'Euros.
[[Michael Schumacher]], campeón de [[Fórmula 1]] y deportista meyor pagu del mundu, convirtióse nel mayor donante individual al apurrir 7 millones d'Euros. William Henry III Gates ([[Bill Gates]]) donó 3 millones de dólares.
Sumes enforma mayores y más personal van ser necesarios por cuenta de la estensión de los daños, la destrucción d'infraestructures vitales, la falta de comida y agua. Los efeutos qu'esta traxedia tuvo na economía turístico y pesquero de los países afeutaos foi xigantesca. Especial atención riquen les posibles epidemies que puedan surdir.
Los MTV Asia Awards fueron camudaos d'una entrega de reconocencies lo más popular y destacáu de la música, a un programa d'ayuda humanitaria pa recaldar fondos y crear conciencia de la crisis; ente los artistes participantes, dalgunos salieron de xira (tour) col mesmu propósitu, ente los que s'atopen [[Good Charlotte]] y [[Simple Plan]].
== Cine ==
En 2012 creóse una película basada na historia de la familia de [[María Belón]] que vivió'l terremotu; la película llámase [[The Impossible]].
== Ver tamién ==
* [[Tsunami]]
* [[Megaterremoto]]
* [[Terremotos n'Indonesia]]
* [[Terremotu del océanu Índicu de 2012]]
* [[Terremotu de Xapón de 2011]]
* [[Terremotu de Chile de 2010]]
* [[Terremotu d'Alaska de 1964]]
* [[Terremotu de Valdivia de 1960]]
* [[Terremotu de Cascadia de 1700]]
* ''[[The Impossible]]''
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|2004 Indian Ocean earthquake|el terremotu del Océanu Índicu del 2004}}
* [http://neic.usgs.gov/neis/eq_depot/2004/eq_041226/neic_slav_esp.html Ficha del terremotu]
* [https://www.elmundo.es/elmundo/2004/12/27/sociedad/1104134741.html Noticia n'El Mundu]
* [http://www.cruzroja.es Web de la Cruz Roja española]
* {{Enllaz rotu|1=Especial en BBC Mundo |2=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/specials/2004/maremotu/default.stm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/international/newsid_4531000/4531005.stm
* [https://web.archive.org/web/20051120100400/http://www.aseannewsnetwork.com/tsunami.html Especial en ASEAN News Network]
* {{Enllaz rotu|1=Especial d'El Tiempu (Bogotá) |2=http://eltiempo.terra.com.co/inte/oregio/tragediaenasia/ |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Enllaz rotu|1=sureste-de-Asia.html Terremotu y Tsunami nel sureste d'Asia |2=http://www.venezolano.web.ve/archives/356-Terremotu-y-Tsunami-en-el |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Enllaz rotu|1=Astronomía. Tsunamis |2=http://www.astromia.com/glosariu/tsunami.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Tradubot|Terremoto del océano Índico de 2004}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Tsunamis]]
[[Categoría:Terremotos]]
[[Categoría:2004]]
[[Categoría:Océanu Índicu]]
krync0n2b3tej871qpwtnn15yrem1wv
Tardienta
0
119283
4490003
4483044
2026-05-02T15:29:12Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490003
wikitext
text/x-wiki
{{Llocalidá}}
'''Tardienta''' ye un [[conceyu]] d'[[España]], na [[provincia de Uesca]], [[Comunidá Autónoma]] d'[[Aragón]].
Pertenez a la contorna de [[Los Monegros]].
Tien un [[área]] de 90,71 [[quilómetru cuadráu|km²]] y una población de 1 005 habitantes ([[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] [[2014]]).
== Xeografía y clima ==
Tardienta tópase asitiada na [[depresión del Ebro]], na contorna xeográfica de [[Llanos de la Violada|La Violada]], a 389 [[msnm]].
Nel so términu municipal intégrense les primeres estribaciones de la [[sierra de Alcubierre]] coles tierres baxes de los Llanos de la Violada.
Atopar a 25 km de [[Uesca]] y a 62 km de [[Zaragoza]].
La temperatura medio añal nel conceyu ye de 13,5 [[Grau Celsius|°C]], siendo la carauterística primordial la gran variación térmica.
Pel branu les temperatures algamen 39 o 40 °C, ente que pel hibiernu baxen a -10 °C. Otros [[Meteoru (meteoroloxía)|meteoros]] importantes son les borrines y les xelaes, que pueden enllargase hasta'l mes d'abril p'apaecer nuevamente a mediaos d'ochobre.
Ye una zona de precipitaciones irregulares onde la precipitación añal media ye de 500 mm. Al ser el réxime pluviométricu estacional, prodúcense fuertes seques pel branu.
== Historia ==
L'orixe del nome de Tardienta nun ta claro, posiblemente derive d'una voz prerromana.<ref>Albaigès, Josep María. ''Encliclopedia de los topónimos españoles''. Planeta. Barcelona, 1998. ISBN 84-08-02587-2. Páx. 585.</ref>
Tardienta tuvo poblada en dómina prerromana, cuando yera un pequeñu nucleu con abondosa vexetación y montes, pobláu polos [[ilergetes]], que'l so territoriu estender ente'l [[Segre]] y el [[Gállego]].
Cola llegada de los [[Imperiu romanu|romanos]], les zones llanes de Tardienta y [[Almudévar]], por onde escurría la Vía Llata —[[calzada romana|calzada]] que xunía [[Caesaraugusta]] con [[Osca]]—, fueron utilizaes pal cultivu de ceberes.
Yá na [[Edá Media]], los musulmanes asitiar na rexón desenvolviendo l'agricultura, hasta qu'en [[1118]] Tardienta y otres poblaciones estremeres fueron [[Reconquista|reconquistaes]] polos cristianos.
Huestes cristianes de la [[Galia]] y Aragón, dirixíes por Gastón de Van Ver, Céntulo de Bigorre y el mesmu [[Alfonsu I d'Aragón|Alfonsu I ''el Batallador'']], conquistaron [[Llanos de la Violada|La Violada]], el norte de [[Los Monegros]] y el centru del [[valle del Ebro]].
Pero la rellumanza de la villa, repoblada con musulmanes espulsaos de Uesca, llegaría col reináu de [[Fernando II d'Aragón|Fernando d'Aragón]] y [[Sabela I de Castiella|Isabel de Castiella]].
La población musulmana permaneció na rexón hasta [[1610]]; [[aljama|aljames]] de xudíos tamién convivieron con moriscos y cristianos tres reconquistar.
[[Ficheru:Estación de Tardienta.JPG|thumb|280px|[[Estación de Tardienta|Estación de ferrocarril de Tardienta]] (2014).]]
A lo llargo de la Edá Media, Tardienta foi una aldega d'[[Almudévar]] hasta qu'en [[1786]] [[Carlos III d'España|Carlos III]] concedió al llugar el títulu de Villa.
Mientres la [[Guerra de la Independencia Española|invasión francesa]], [[Francisco de Goya]] realizó, siquier, dos cuadros que faen referencia a la población, yá que xugó un papel importante apurriendo munición y pólvora a la sitiada ciudá de Zaragoza. Trátase de los cuadros ''Fabricación de bales na Sierra de Tardienta'' y ''Fabricación de pólvora na Sierra de Tardienta''.
[[Pascual Madoz]], nel so [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar|Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico de España]], refier qu'en [[1845]] Tardienta tenía «''300 cases; una escuela d'instrucción primaria; casa consistorial y cárcel aconceyaes nun mesmu llocal''» y que la llocalidá producía trigu, cebada, centenu, avena, vinu, cera, miel, llegumes y hortolices; amás criábase enforma [[ganáu lanar]].<ref name=Madoz>{{cita llibru |
autor = [[Pascual Madoz|Madoz, Pascual]]
| títulu = [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar]]
| año = Madrid, 1846-1850
| editorial = Establecimientu tipográficu de P. Madoz y L. Sagasti
| id = Volume XIV, páx. [http://www.bibliotecavirtualdeandalucia.es/catalogo/consulta/rexistro.cmd?id=6353 663]
}}</ref>
Una fecha importante na historia de Tardienta ye'l 16 d'agostu de [[1861]], día en que llegó'l primer tren a la llocalidá.
Ello determinó l'asentamientu de delles industries, ente les que destaca un complexu fariñeru.
Históricamente foi un nuedu ferroviariu importante, al enllazar la llinia Madrid-Barcelona col pasu a Francia por [[Canfranc]].
Anguaño, ye'l conceyu español más pequeñu onde'l [[Alta Velocidá Española|AVE]] realiza [[Estación de Tardienta|parada]].
== Demografía ==
En [[2014]] la población de Tardienta yera de 1 005 habitantes.<ref>{{Cita web |url=http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L=0 |títulu=INE: Población por conceyos y sexu. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180226130553/http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L=0 |fechaarchivu=2018-02-26 }}</ref>
A lo llargo del [[sieglu XX]], el conceyu siempres superó los 1 000 habitantes, siendo en [[1930]] cuando algamó'l so máximu históricu, 2 248 habitantes..
{{Gráfica d'evolución|tipu=demográfica|anchor=500|color_11=blue|color_12=blue|color_13=blue|nome=Tardienta|1900|1551 |1910|1640 |1920|1921 |1930|2248 |1940|1661 |1950|1620 |1960|1907 |1970|1471 |1981|1347 |1991|1218 |2001|1024 |2008|1043 |2014|1005 |notes=<small>
{{lleenda|#88c2cc|[[Población de fechu]] (1900-1991) según los censos de población del [[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]].}}
{{lleenda|#115cc3|[[Población de derechu]] (2001 d'equí p'arriba) según el [[padrón municipal]], datos del [[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]].}}</small>}}
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tardienta ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Joaquín Ponsa Catalán<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align=center |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || ||
|-
| [[1987]]-[[1991]] || ||
|-
| [[1991]]-[[1995]] || ||
|-
| [[1995]]-[[1999]] || ||
|-
| [[1999]]-[[2003]] || ||
|-
| [[2003]]-[[2007]] || María Antonia Brusau Fanlo || rowspan=4 | PSOE || rowspan=4 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || rowspan=2 | María Luz Abadía Peleato<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref>
|-
| [[2011]]-[[2015]]
|-
| [[2015]]- Anguaño|| Agustín Segura Ortega<ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref>
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=27 de setiembre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 7
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 2
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 2
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
|}
== Patrimoniu ==
=== Patrimoniu relixosu ===
[[Ficheru:Ermita Sta Quiteria (Tardienta).JPG|thumb|280px|Ermita de Santa Quiteria, construyida nel [[sieglu XX]] dempués de que la ermita orixinal fuera destruyida mientres la [[Guerra Civil Española|Guerra Civil]].]]
La Ilesia parroquial de Santiago El Mayor, d'[[estilu góticu]] aragonés tardíu, data del [[sieglu XVI]]. Foi destruyida en [[1936]] mientres la [[Guerra Civil Española|Guerra Civil]] y reconstruyida totalmente en [[1942]].
Tien dos naves, d'arcos apuntaos una y cañón apuntáu otra, y una [[bóveda de crucería]].
Na so decoración interior cabo reseñar el mapa d'ornamientos vexetales según dos grandes vidreres col apóstol Santiago y Santa Quiteria, patrona de Tardienta.
Na villa hai dos ermites. La ermita de Santa Quiteria, d'estilu [[neogóticu]], data de la segunda metá del [[sieglu XX]] y sustituyó a l'antigua ermita destruyida na [[Guerra Civil Española|Guerra Civil]].
Mientres la guerra, yá que s'atopaba nun ampliu pandu nes estribaciones de la [[Sierra de Alcubierre]] a 533 [[msnm]], foi un enclave d'indiscutible relevancia geoestratégica na conformanza del [[frente d'Aragón]].
Lleváronse a cabo trabajo de rehabilitación pa la recuperación del pozu-observatoriu construyíu con materiales pedreses del terrén, y na escavación d'un asentamientu defensivu dotándolo de los elementos que-y son comunes.<ref>[http://www.1936laserenalosmonegros.es/monegros/santaquiteria.asp Santa Quiteria. La Guerra Civil nos Monegros.]</ref><ref>[http://www.patrimonioculturaldearagon.es/bienes-culturales/posicion-santa-quiteria-tardienta Posición de Santa Quieria (Bienes d'interés cultural d'Aragón)]</ref>
La otra ermita, la de Santa Águeda, edificar en [[1997]] sobre los restos d'una anterior —piénsase que databa del [[sieglu XIII]]— que taba en ruines. La so planta en forma d'estrella d'ocho puntes ye bastante inusual nun templu relixosu.
=== Patrimoniu civil ===
[[Ficheru:Acueducto de Tardienta.JPG|left|280px|thumb|Acueductu de Tardienta, de 877 m de llargor.]]
Ente les construcciones civiles hai que destacar el [[Canal de los Monegros]], con un llargor de 133 km, y la [[Canal del Cinca|del Cinca]], de 90 km.
La confluencia ente dambes canales tien llugar nel denomináu «Abrazu de Tardienta», que constitúi'l puntu clave del plan de riegos del Altu Aragón.
Dichu plan foi consideráu, nel momentu de la so inauguración en [[1982]], como'l proyeutu más ambiciosu de cuantos aprobárense n'España y foi frutu, en bona parte, de les idees rexeneracionistes de [[Joaquín Costa]].
Supunxo la llegada de l'agua a Monegros II, práuticamente un desiertu xeográficu con una alta tasa d'emigración.<ref>[http://www.tardienta.es/index.php/mod.pags/mem.detalle/idpag.110/idmenu.1047/chk.0831aa82c58y4aeb74220cai68197947.html L'abrazu de Tardienta (Conceyu de Tardienta)]</ref><ref name="EP">{{cita web| url=https://elpais.com/diario/1982/05/04/espana/389311204_850215.html| títulu= El 'abrazu de Tardienta' | fechaaccesu=3 d'ochobre de 2014| apellíu= | nome= | fecha= 4 de mayu de 1982| obra=[[El País]]| idioma= | cita= }}</ref>
Na redoma del conceyu, la Canal de los Monegros escurre pol Acueductu de Tardienta, que la so construcción empezó en [[1928]]. Con un llargor de 877 m, foi una de les obres d'inxeniería de mayor valumbu entamaes n'España naquella dómina.
La orixinalidá de la estructura y los discutinios a que tuvo sometida llevaron a la realización d'un tramu de pruebes, realizáu en [[1934]] y probándose con ésitu al añu siguiente. La inauguración definitiva tuvo llugar en xunu de [[1941]].<ref>[http://www.tardienta.es/index.php/mod.pags/mem.detalle/idpag.109/idmenu.1046/chk.3f1b86fd5379aa2ce766dd5dcc605dc5.html# L'acueductu de Tardienta (Conceyu de Tardienta)]</ref>
== Actividaes deportives y tiempu llibre ==
En Tardienta atópase un Centru d'Ociu y Aventura, que cunta con instalaciones de más de 500 000 m².
Ye unu de los centros de deportes d'aventura más completos y grandes d'España, onde pueden realizase numberoses actividaes deportives; amás d'un [[aeródromu]], con pista de vuelu y escuela de pilotos, el centru dispón d'una pista pa pasiar en camellu, un circuitu de [[quads]] ya inclusive una fábrica de cerveza.<ref>[http://www.caiaragon.com/es/actividaes/index.asp?idAct=182&idSeccion=2&idTipo=97&idloc=4 Centru d'Ociu y Aventures (CAI Aragón)]</ref>
== Fiestes ==
* Les fiestes mayores de Tardienta celébrense los díes 21, 22, 23, 24 y 25 de mayu n'honor a [[Santa Quiteria]]. El día 22 ye'l día grande y tien llugar una romería a la ermita de la santa.
* Les fiestes menores tienen llugar el 15 y 16 d'agostu n'honor a [[San Roque]].
== Personaxes pernomaos de la villa ==
[[Ficheru:Barluengamurdhc2jpg.jpg|thumb|200px|[[José Barluenga]], tardientano qu'en [[2001]] recibió'l [[Premiu Nacional de Investigación Enrique Moles]] (1ª edición).]]
* [[Jerónimo Muniesa]], (? - [[1595]]). [[Maestru de capiya]] de [[Zaragoza]] de la segunda metá del [[sieglu XVI]].
* [[Luis Montestruc Rubio]] ([[1868]] - [[1897]]). Periodista, escritor, políticu y fundador del [[Heraldo de Aragón]]. Como políticu foi fundador del Partíu Republicanu Centrista, qu'abogaba pola unidá de tolos republicanos.
* [[Mariano Gavín Pradel]] (n. finales [[sieglu XIX]] - [[1936]]). Fundador de la Fariñera de Tardienta, cuenta na actualidá con una cai na villa.
* [[José Joaquín Barluenga Mur|José Barluenga]] (n. [[1940]] - [[2016]]). Químicu ya investigador, el parque municipal de la villa tien el so nome.
* [[Andrés Ortiz-Osés]] (n. [[1943]]). Filósofu.
* En Tardienta vivió y morrió'l famosu xoteru [[Fidel Seral Alfranca]], y nació el so non menos famosu fíu [[Mario Seral Gavín]]. Dambos xoteros cunten con una cai na llocalidá.
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyeutu de la Llei de Llingües]]
== Referencies en testu ==
{{llistaref}}
== Referencies xenerales ==
* [http://www.tardienta.es/ Conceyu de Tardienta]
* {{Enllaz rotu|1=Tardienta |2=http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=12052&tipu_busqueda=1&nome=tardienta&categoria_id=&subcategoria_id=&conImagenes= |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} ([[Gran Enciclopedia Aragonesa]])
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Tardienta}}
* [http://www.losmonegros.com/ Páxina de la contorna de Monegros]
* [https://web.archive.org/web/20130829183548/http://wikidienta.wikispaces.com/ Anécdotes de Tardienta]
{{Tradubot|Tardienta}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Conceyos con estaciones d'alta velocidá n'España]]
[[Categoría:Tardienta|*]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
b8yn1dan2xysickjn9iuedfxy2m8i3n
Tella-Sin
0
119284
4490022
4483046
2026-05-02T18:32:58Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490022
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tella-Sin''' ye un [[conceyu]] [[España|español]] de la [[provincia de Uesca]] perteneciente a la [[comarca]] del [[Sobrarbe]], comunidá autónoma d'[[Aragón]]. Tien un área de 90,32 km² con una población de 291 habitantes ([[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] 2009) y una densidá de 3,22 hab/km².
== Xeografía ==
El conceyu de Tella-Sin entiende les siguientes poblaciones: [[Tella]], [[Sin (Uesca)|Sin]], [[Badaín]], [[Hospital de Tella]], [[Lafortunada]], [[Revilla (Uesca)|Revilla]] y [[Salinas d'Ensin]].<ref>{{Cita web |url=http://www.tella-sin.es/index.php/mod.menus/mem.detalle/idmenu.1042/chk.f88dd1529b197650d925057bd9f048d2.html |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190103005222/http://www.tella-sin.es/index.php/mod.menus/mem.detalle/idmenu.1042/chk.f88dd1529b197650d925057bd9f048d2.html |fechaarchivu=2019-01-03 }}</ref>
Parte del so términu municipal ta ocupáu pol [[Parque nacional de Ordesa y Monte Perdido]].
== Historia ==
El conceyu fórmase primeramente na década de 1960, cuando los antiguos conceyos de Tella y d'Ensin-Salinas xúnense alministrativamente. Magar, la so capital pasa a ser definitivamente Lafortunada, yá que ésti yera'l llugar con mayor densidá de población gracies a la Central Hidroeléctrica qu'equí s'atopa.
Pa conocer los años más prósperos d'esti rincón del Pirinéu aragonés, hai que remontase hasta los años 20 del sieglu pasáu, momentu nel que s'empecipia la construcción de la Central Hidroeléctrica y la so población algama casi los 1.000 habitantes.
Yá a finales de sieglu, ente los años 1973 y 1980. La construcción de la carretera dende Barbastro - Ainsa - Francia (al traviés del tunel de Bielsa-Aragnouet), acompañáu de la despoblación rural qu'equí s'empecipia, el pueblu va perdiendo habitantes adulces hasta la cifra actual de 263 vecinos (INE 2013)
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tella-Sin ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| 1979-1983 || rowspan=2 | Vicente Guillén Naval<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || rowspan=6 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=6 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align=center |
|-
| 1983-1987
|-
| 1987-1991 || Vicente Guillén Naval<br/>Juan Carlos Puértolas Gabás
|-
| 1991-1995 || rowspan=3 | Francisco Puyalto Mairal
|-
| 1995-1999
|-
| 1999-2003
|-
| 2003-2007 || Mariano González Agraz || [[Partíu Aragonés|PAR]] || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| 2007-2011 || Juan Carlos Puértolas Gabás || PSOE || style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align=center |
|-
| 2011-2015 || rowspan=2 | Feliciano Sesé Cazcarra<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref><ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || rowspan=2 | PAR || rowspan=2 style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 3
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 6
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor=#1e90FF | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
|
|
|
| bgcolor=#87CEFA align=right | -
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{ORDENAR:Tella-Sin}}
{{Tradubot|Tella-Sin}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Sobrarbe]]
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
tu4pbz8k42dvj4umrdxoruuozghlucl
Tierz
0
119285
4490067
4483049
2026-05-03T04:55:00Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490067
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tierz''' ye un conceyu [[España|español]] de la [[provincia de Uesca]] asitiáu na contorna [[Plana de Uesca]], [[Aragón]]. Enllaza cola carretera N-240. Ta asitiáu a 6 km al este de [[Uesca]] nuna dilatada vega so los cuetos d'Estrechu Quintu y a veres del [[ríu Flumen]]. El centru urbanu constituyir una gran plaza presidida pola ilesia.
== Xeografía ==
=== Llocalidaes estremeres ===
* [[Quicena]]
* [[Uesca]]
* [[Bellestar del Flumen]]
== Historia ==
* El [[16 d'agostu]] de [[1097]] el rei [[Pedru I d'Aragón]] dio al monesteriu de Santa Cruz de la Serós les cases que la so tía Sancha tuviera en "Tierz" (Ubieto Arteta, ''Coleición diplomática de Pedru I'', nᵘ 35, p. 259)
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tierz ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| 1979-1983 || rowspan=6 | José Montori Calvo<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width:5px" bgcolor=orange align=center |
|-
| 1983-1987 || rowspan=2 | [[Alianza Popular|AP]] || rowspan=2 style="width: 5px" bgcolor=#FFCD00 align="center" |
|-
| 1987-1991
|-
| 1991-1995 || rowspan=3 | [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 1995-1999
|-
| 1999-2003
|-
| 2003-2007 || rowspan=4 | Jesús Alfaro Santafé<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref><ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || rowspan=4 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=4 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| 2007-2011
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|-
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 6
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 6
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 6
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#e34234" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
|
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
|
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
|
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
== Demografía ==
El conceyu esperimentó una fuerte crecedera demográfica nos años recién. Dempués d'una lenta perda de población a partir de [[1940]], l'enclín revirtióse y, ente [[2004]] y [[2006]], el númberu d'habitantes virtualmente doblóse, gracies a la construcción de dos amplies urbanizaciones de viviendes unifamiliares.
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica
![[1900]] !! [[1910]] !! [[1930]] !! [[1940]] !! [[1950]] !! [[1960]] !! [[1970]] !! [[1981]] !! [[1986]] !! [[1992]] !! [[1999]] !! [[2000]] !! [[2001]] !![[2002]] !![[2003]] !! [[2004]] !! [[2005]] !! [[2006]] !! [[2007]] !! [[2008]] !! [[2009]] !! [[2010]] !! [[2011]] !! [[2012]] !! [[2013]] !! [[2014]]
|-
| align=center|282 || align=center|267 || align=center|266|| align=center|289|| align=center|270|| align=center|250 || align=center|265|| align=center|220|| align=center| 208 || align=center| 191 || align=center| 186 || align=center|180|| align=center|181|| align=center|179|| align=center|174|| align=center|243
|align=center| 403 || align=center|550 || align=center|585|| align=center|629|| align=center|646|| align=center|691|| align=center|715|| align=center|714 || align=center|726 || align=center|734
|}
== Monumentos ==
=== Monumentos relixosos ===
* Ilesia parroquial dedicada a La Nuesa Señora de l'Asunción
* Ermita de La Nuesa Señora de los Dolores
== Deportes ==
* Equipu de fútbol S.D. Tierz
== Fiestes ==
* Día [[16 d'agostu]] n'honor de [[Roque|san Roque]]
* Día [[23 d'abril]] fiestes n'honor de [[Xurde de Capadocia|san Xurde]] y romería a la ermita de Salas
== Persones célebres nacíes nesta llocalidá ==
* Don Antonio Sanjuán - Escritor
* Dr. Pablo Santafé y Solanot - Xurista
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* http://www.ine.es/
* UBIETO ARTETA, Antonio, ''Historia de Aragón. Los pueblos y los despoblados III''. Zaragoza: Anúbar, 1986.
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.viamichelin.com/viamichelin/esp/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=Tierz&strCountry=844&x=0&y=0&productId=# Mapa de Situación] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929132737/http://www.viamichelin.com/viamichelin/esp/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=Tierz&strCountry=844&x=0&y=0&productId= |date=2007-09-29 }}
* [http://www.caiaragon.com/es/municipios/index.asp?idloc=135&tipu=0 Ficha de la población]
{{Tradubot|Tierz}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
o8amt6yena6aii9l2o98lvufuyi0i1z
Torralba de Aragón
0
119286
4490081
4483055
2026-05-03T08:25:31Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490081
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torralba de Aragón''' ye un [[conceyu]] d'[[España]], contorna de [[Los Monegros]], na [[provincia de Uesca]], [[Comunidá Autónoma]] d'[[Aragón]]. Tien un [[área]] de 40,47 [[quilómetru cuadráu|km²]] con una población de 113 habitantes ([[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] [[2009]]) y una [[densidá de población|densidá]] de 2,79 hab/km².
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torralba de Aragón ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Pedro Abadía Prus<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Independientes (política)|Ind.]] || style="width: 5px" bgcolor=white align=center |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || ||
|-
| [[1987]]-[[1991]] || ||
|-
| [[1991]]-[[1995]] || ||
|-
| [[1995]]-[[1999]] || rowspan=3 | Juan Carlos García Ballarín || rowspan=3 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]]
|-
| [[2003]]-[[2007]]
|-
| [[2007]]-[[2011]] || rowspan=3 | Antonio Bayod Calvo<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref><ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || rowspan=3 | [[Partíu Aragonés|PAR]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=27 de setiembre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#e34234" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
|
|
| bgcolor="#FF6666" align="right" | 1
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
== Monumentos ==
[[Ficheru:Torre Iglesia Torralba Aragon.JPG|miniaturadeimagen|Torre mudéxar de la Ilesia de San Pedro]]
* [[Ilesia de San Pedro (Torralba d'Aragón)|Ilesia de San Pedro]]
== Agospiamientu ==
'''{{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Hotel Costalaz Plaza |2=http://www.costalaz.es/ |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}'''
Asitiáu nel corazón de Torralba de Aragón, d'estilu rusticu, ye un llugar perfeutu pa esfrutar d'una escapada en paz y tranquilidá en plena natura.
== Ver tamién ==
* [[Ilesia de San Pedro (Torralba d'Aragón)|Ilesia de San Pedro]]
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Tradubot|Torralba de Aragón}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
njxsw2y311iqb3z1qeem7xgkhcj5k82
Tor-la-Ribera
0
119287
4490076
4483050
2026-05-03T07:42:04Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490076
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tor-la-ribera'''<ref>[http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0066510, ''Enciclopèdia Catalana, SAU'']</ref><ref>[http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=20323&voz_id_origen=4184 Topónimos: pueblos con nome llocal n'aragonés en Gran Enciclopedia Aragonesa]</ref>, en [[catalán ribagorzanu]], o '''Torre la Ribera''', n'español, ye un [[conceyu]] [[España|español]] de la [[provincia de Uesca]] asitiáu na contorna de [[Ribagorza]], comunidá autónoma d'[[Aragón]].
== Xeografía ==
=== Nucleos de población del conceyu ===
* [[Brallans]]
* [[Torre la Ribera (nucleu urbanu)]]
* [[Vilas del Turbón]]
* [[Villacarli]]
* [[Visalibóns]]
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torre la Ribera ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| 1979-1983 || Tomás Lanau Fierro<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align=center |
|-
| 1983-1987 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 1987-1991 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 1991-1995 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 1995-1999 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 1999-2003 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 2003-2007 || || || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 2007-2011 || rowspan=3 | José Franch Aventín<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref><ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || rowspan=3 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
== Fiestes llocales ==
* Pascua de Resurrección
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos catalanófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües]]
* [[Toponimia de los conceyos de la Franxa d'Aragón]]
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Tradubot|Torre la Ribera}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Torre la Ribera]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
lp4m4troi8qzga2i1a1ncu26mmeeg0p
Torrent de Cinca
0
119288
4490083
4336046
2026-05-03T08:58:20Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490083
wikitext
text/x-wiki
{{revisáu}}
{{llocalidá}}
'''Torrent de Cinca'''<ref>Según apaez nel [http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/BRSCGI?CMD=VEROBJ&MLKOB=167404590505 Decretu Llexislativu 2/2006], de 27 d'avientu, del Gobiernu d'Aragón, pol que s'aprueba'l testu refundíu de la Llei de Delimitación Comarcal d'Aragón.</ref> (oficialmente '''Torrente de Cinca/Torrent de Cinca''') ye un conceyu de la contorna del [[Baxu Cinca]] na [[provincia de Uesca]], asitiáu nun altor, al sur de [[Fraga (llocalidá)|Fraga]], na vera derecha del [[ríu Cinca]].
== Historia ==
* En marzu de [[1174]] el rei [[Alfonsu II d'Aragón]] dio a la orde del Hospital el llugar de Torrent (Delaville, ''Cartulaire, nº. 461, p. 316'')
* N'agostu de [[1176]] el maestre d'Amposta dio la carta de población a Torrent (Archivu Históricu Nacional, Códiz 804, p. 3-7)
* En [[1391]] yera de la orde del Hospital (Archivu de la Corona d'Aragón, Maestre Racional, Rexistru 2.400) y llamábase-y '''"Torrent de Cinqua"'''
* En [[1610]] yera de la orde del Hospital (Labaña: Itinerariu, ''p. 102'')
* En [[1845]], según Madoz, Torrent tenía 100 cases, una pequeña fortaleza capaz pa 100 homes, una cárcel, 111 vecinos y 686 almes.
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torrent de Cinca ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu !!
|-
| 1979-1983 || José Berenguer Fullona<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras eleiciones municipales de la democracia |autor=Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas (Gobierno de España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Independientes (política)|Ind.]] || style="width: 5px" bgcolor=white align=center |
|-
| 1983-1987 || José Berenguer || AP ||
|-
| 1987-1991 || rowspan=8 | José Evaristo Cabistañ Cuchi<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes de Aragón de las eleiciones de 2011]</ref><ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de todos los municipios de la provincia de Huesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> || rowspan=8 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=8 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| 1991-1995
|-
| 1995-1999
|-
| 1999-2003
|-
| 2003-2007
|-
| 2007-2011
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivo Eleutoral de Aragón |fechaaccesu=27 de setiembre de 2012 |apellíu=Gobierno de Aragón |nome=|fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 6
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 9
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
|
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
|}
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica
![[1900]] !! [[1910]] !! [[1930]] !! [[1940]] !! [[1950]] !! [[1960]] !! [[1970]] !! [[1981]] !! [[1986]] !! [[1992]] !! [[1999]] !! [[2004]] !! [[2006]]
|-
| align=center|1.390|| align=center|1.391|| align=center|1.339|| align=center|1.251|| align=center|1.440|| align=center|1.776|| align=center|1.502|| align=center|1.239|| align=center|1.240|| align=center|1.166|| align=center|1.093|| align=center|1.002||
1.432
|}
== Monumentos ==
* Parroquia dedicada a Santa Magdalena (barrocu aragonés), construyida en planta basical y con tres naves.
* Ermita de San Salvador (renacentista), asitiada amiesta a un antiguu conventu de flaires trinitarios.
== Cultura ==
* Ponte a manera d'acueductu perteneciente a la dómina árabe.
* Restos de poblamientos romanos.
== Fiestes ==
* Día [[17 de xineru]] n'honor a ''San Antonio Abad''.
* Día [[15 de mayu]] n'honor a ''San Isidro Llabrador'' (romería).
* Día [[6 d'agostu]] n'honor a ''San Salvador'' (fiestes patronales).
== Persones célebres nacíes nesta llocalidá ==
* [[Miguel Serrate y Aznar]], nacíu en 1905 y fináu en Sevilla en 1981. Llicenciáu en Derechu. Direutor de la compañía de seguros SUR.
* [[Miguel Luis Juli Guardiola]], nacíu en 1926 y fináu en Fuengirola en 1993. Periodista. Llocutor y presentador de ''Radio Juventud de Málaga'', Radio Fraga y Radio Popular de Lleida. Críticu teatral y cinematográficu del "Diariu de Lleida". Conceyal del Conceyu de Lleida.
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
*[[Conceyos catalanófonos d'Aragón según l'Anteproyeutu de la Llei de Llingües]]
* [[Toponimia de los conceyos de la Franxa d'Aragón]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* http://www.ine.es/
* UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados III (Ed. Anubar. Zaragoza, 1986)
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Torrent de Cinca}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
{{referencies correxíes|percent=75}}
pimpxcj4usihspqkgf7dbtqc0orjc9i
Torres d'Alcanadre
0
119289
4490084
4483066
2026-05-03T09:00:41Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490084
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torres d'Alcanadre'''<ref>https://www.consello.org/pdf_informes/informe08.pdf</ref>, n'aragonés, o '''Torres de Alcanadre''', n'español, ye un [[conceyu]] d'[[España]], na [[provincia de Uesca]], [[Comunidá Autónoma]] d'[[Aragón]] asitiáu na vera esquierda del ríu Alcanadre, a 389 m d'altitú. Tien un [[área]] de 17,63 [[quilómetru cuadráu|km²]] con una población de 103 habitantes ([[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] [[2014]]) y una [[densidá de población|densidá]] de 6,41 hab/km².
== Xeografía ==
=== Llocalidaes ===
* Lacuadrada (pedanía)
* Torres de Alcanadre
=== Allugamientu xeográficu ===
{{Allugamientu xeográficu |
Noroeste = [[Uesca]]
| Norte = [[Pertusa]]
| Nordeste = [[Laperdiguera]] y [[Laluenga]]
| Oeste = [[Grañen]]
| Centro = Torres de Alcanadre
| Este = [[Lacuadrada]], [[Barbastro]] y [[Monzón]]
| Suroeste = [[Güertu]]
| Sur = [[Sariñena]]
| Sureste = [[Peralta de Alcofea]]
}}
== Fiestes ==
* Llunes de pascua, xubida a la ermita de San Bartolomé
* Primer fin de selmana de mayu, romería na Virxe de Puymelero
* Día [[24 d'agostu]] n'honor a [[Bartolomé l'Apóstol|San Bartolomé]]
== Historia ==
Ye citáu per primer vegada nun testu d'abril de [[1179]] nel que [[Alfonsu II d'Aragón]] confirma unes donaciones a la condesa d'[[Oria de Pallars]]:
{{cita|castrum et villam vestram de Peralta de Alcofea et castrum et villam '''Turrium de Alcanadre''' et Torrillon; villam vestram de Rucar;}}
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torres de Alcanadre ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Antonio Javierre Javierre<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align=center |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || ||
|-
| [[1987]]-[[1991]] || Alfredo Peña Capuz
|-
| [[1991]]-[[1995]] || ||
|-
| [[1995]]-[[1999]] || ||
|-
| [[1999]]-[[2003]] || Roberto Ángel Guillero Sabate Atopa|| [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || Roberto Ángel Guillero Sabate Atopa|| PP || style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || Yolanda Arazo Grasa || [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[2011]]-[[2015]] || Roberto Ángel Guillero Sabate Atopa<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref> || PP || style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 2015-2019 || Pablo Allué Visa<ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || PSOE || style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 4
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
|
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{commonscat}}
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües]]
{{Tradubot|Torres de Alcanadre}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Torres de Alcanadre]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
5hwgd9ki3wkad4oajvvu37917b8do9f
Torres de Barbués
0
119290
4490085
4483069
2026-05-03T09:03:02Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490085
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torres de Barbués''' ye un conceyu de la [[provincia de Uesca]], a 345 metros sobre'l nivel del mar. Ta na [[Depresión del Ebro]], no que se conoz como los [[Llanos de la Violada]]. Falta 23 km de [[Uesca]] en direición sur. El términu municipal cuenta con 13,94 quilómetros cuadraos. Pertenez a la [[comarca]] de los [[Monegros]]. El ríu [[Flumen]] traviesa'l términu municipal, pasando unos cientos de metros al norte de la ilesia. Les llocalidaes más cercanes son [[Barbués]] (2 km), [[Almuniente]] (3 km), [[Valfonda de Santa Ana]] (4 km), [[Frula]] (4 km) y [[Sangarrén]] (6 km).
== Creación de Valfonda de Santa Ana ==
Mientres la dictadura fascista del xeneral [[Francisco Franco|Franco]], nel marcu del proyeutu de [[colonización]] que se taba entamando nos Monegros, crear nel términu municipal un nuevu asentamientu llamáu [[Valfonda de Santa Ana]].
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torres de Barbués ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| 1938 || Jesús Salinas ||
|-
| 1939-1940 || Agustín Liesa ||
|-
| 1940-1963 || Gregorio Lacasa ||
|-
| 1964-1979 || Prudencio Novales Liesa ||
|-
| 1979-1983 || Pedro Garcés Torrabias<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Independientes (política)|Ind.]] || style="width: 5px" bgcolor=white align=center |
|-
| 1983-1987 || Joaquín Liesa Pisa || rowspan=5 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=5 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align=center |
|-
| 1987-1991 || rowspan=3 | Jose Salamanca Llión
|-
| 1991-1995
|-
| 1995-1999
|-
| 1999-2001<br />2002-2003 || Jose Salamanca Llión<br />Ramón Clavería Nogués
|-
| 2003-2007 || rowspan=3 | Celsa Ana Ablondes Acín<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref> || rowspan=3 | [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align=center |
|-
| 2007-2011
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019 || Valentín Calle García<ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref> || PSOE|| style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align=center |
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=27 de setiembre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 5
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 5
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
== Población ==
{| {{tablaguapa}}
|-
! Añu !! Nº Habitantes
|-
| [[1930]] || 225 Habitantes
|-
| [[1940]] || 204 Habitantes
|-
| [[1950]] || 184 Habitantes
|-
| [[1960]] || 189 Habitantes
|-
| [[1970]] || 544 Habitantes
|-
| [[1981]] || 464 Habitantes
|-
| [[1991]] || 421 Habitantes
|-
| [[1999]] || 371 Habitantes
|-
| [[2011]] || 301 Habitantes
|-
| [[2012]] || 304 Habitantes
|}
Nota: nestes cifres inclúyense conjuntamente los habitantes de Torres de Barbués y Valfonda de Santa Ana. (A partir del 1963, añu que s'inauguró'l conceyu de colonización).
== Ilesia ==
[[Ficheru:Torres de Barbués - Iglesia de San Pedro (06).jpg|miniatura|Ilesia de San Pedro]]
La ilesia del pueblu recibe'l nome del patrón de la llocalidá, [[San Pedro]], y foi construyida nel [[sieglu XVII]] anque foi remocicada darréu. D'estilu [[barrocu]], ye de nave única, de cinco tramos. Les cubiertes son de bóveda de cañón con lunetos sobre arcos perpiaños que se sofiten en pilastres. Ente ellos atopen delles capiyes con bóvedes de cañón rebaxáu.
La torre del campanariu foi construyida a finales de sieglu XIX. Ye de planta rectangular, de tres cuerpos de sillería y lladriyu. Rematar con un capitel d'ángulos ochavados con cubierta piramidal. Apocayá foi rehabilitada ya inaugurada el 17 d'avientu de 2011.
== Casa de los Ablondes ==
Los Ablondes fueron unos terratenientes que tuvieron la so principal residencia en Torres. La so casona, que data de principios del sieglu XX, ye de planta rectangular y tien tres pisos.
== Otros datos d'interés ==
* El [[códigu postal]] ye'l 22255.
* El teléfonu del Conceyu ye'l 974390594.
* El teléfonu del consultoriu médicu en Torres de Barbués ye'l 974390416 y en Valfonda ye'l 974390216.
* Les fiestes celebren el [[29 de xunu]] ([[San Pedro y San Pablo]]) en Torres de Barbués y el [[26 de xunetu]] ([[Ana (madre de María)|Santa Ana]]) en Valfonda de Santa Ana.
* El xentiliciu ye "torresinos" y "valfondinos".
== Ver tamién ==
* [[Valfonda de Santa Ana]]
* [[Barbués]]
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
* [[Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyeutu de la Llei de Llingües]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita publicación|apellíu=Alagón Laste|nome=José María|títulu= ¿Viviendes aisllaes o nucleos urbanos? Modelos urbanísticos del Institutu Nacional de Colonización n'Aragón: la zona de Monegros-Flumen (Huesca)|añu=2014|publicación=Norba. Revista d'Arte|volume=XXXIV|páxines=221-247}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.aragonesasi.com/huesca/torresdebarbues/index.php Aragón ye asina]
* [http://www.redaragon.com/turismo/pueblo/pueblo.asp?accion=pagina&Poblacion_ID=830 Red Aragón]
* [http://www.caiaragon.com/es/municipios/index.asp?idloc=220&tipu=0 La Ilesia y la Casa Ablondes]
* [http://colonizacion.losmonegros.com/Inicial/colonizacion.htm Colonización de los Monegros]
{{Tradubot|Torres de Barbués}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
tggukll1v87phonqwi66h567cxn9jtx
Tramazet
0
119291
4490095
4483077
2026-05-03T11:06:18Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490095
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tramazet'''<ref>[[Conseyu Asesor del Aragonés]], [http://www.consello.org/pdf_informes/informe01.pdf Nomenclátor de los conceyu y llugares de la Plana de Uesca] ''(n'aragonés)''</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.unizar.es/colla/abamproyeutoleideluengas.htm |títulu=Anteproyectu de Llei de Llingües d'Aragón |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070423123804/http://www.unizar.es/colla/abamproyeutoleideluengas.htm |fechaarchivu=2007-04-23 }}</ref>, n'[[idioma aragonés|aragonés]], o '''Tramaced''', n'español, ye un conceyu al sur de la [[Plana de Uesca]] ([[España]]), contorna a la que pertenez. La so distancia a [[Uesca]] ye de 28 km. Ta asitiáu na falda de la sierra del so propiu nome na carretera A-1216.
== Xeografía ==
=== Llocalidaes estremeres ===
* [[Sesa]]
* [[Fraella]]
* [[Piracés]]
== Historia ==
* El [[5 d'abril]] de [[1097]] el rei [[Pedru I d'Aragón]] dispunxo que'l sacristán de la catedral de Uesca punxera canónigu en "Tramacet" (Ubieto Arteta, ''Coleición diplomática de Pedru I'', nᵘ 149, p. 416)
* En [[1845]] xunir a [[Usón]], perteneciendo a esi Conceyu hasta ([[1950]]-[[1960]]) que se dixebren.
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tramaced ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| 1979-1983 || Zacarías Panzano Fuentes<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align=center |
|-
| 1983-1987 || rowspan=8 | Diego Pablo Castel Panzano<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref> || style="width: 5px" bgcolor= align=center |
|-
| 1987-1991
|-
| 1991-1995
|-
| 1995-1999
|-
| 1999-2003
|-
| 2003-2007 || [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 2007-2011
|-
| 2011-2015 || rowspan=2 | PP || rowspan=2 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 2015-2019 || Pascual David Inglán Otal<ref>{{cita publicación |publicación=Heraldo.es |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Uesca |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907095525/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html |archivedate=2018-09-07 |fechaaccesu=2023-02-09 }}</ref>
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 4
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
|
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''3'''''
| align="right" | '''''3'''''
| align="right" | '''''3'''''
| align="right" | '''''3'''''
|}
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica
![[1900]] !! [[1910]] !! [[1930]] !! [[1940]] !! [[1950]] !! [[1960]] !! [[1970]] !! [[1981]] !! [[1986]] !! [[1992]] !! [[1999]] !! [[2004]]
|-
| align=center|--- || align=center|--- || align=center|---|| align=center|---|| align=center|---|| align=center|192 || align=center|186|| align=center|161|| align=center| 147 || align=center| 130 || align=center| 106 || align=center|108
|}
== Monumentos ==
=== Monumentos relixosos ===
* Ilesia parroquial dedicada a San Miguel ([[Sieglu XVI]], góticu aragonés).
* Ermita de La Nuesa Señora del Puyal; tien una necrópolis de tumbes de neños escavaes n'arenisca.
== Cultura ==
* Al suroeste del cascu urbanu, posible eremitorio rupestre.
== Fiestes ==
* 10 de Febreru - La nuesa Señora del Puyal
* 8 Setiembre - La Natividá de La nuesa Señora
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Conceyos de la provincia de Uesca]]
== Bibliografía ==
* http://www.ine.es/
* UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados III (Ed. Anubar. Zaragoza, 1986)
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.viamichelin.com/viamichelin/esp/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=Tramaced&strCountry=844&x=0&y=0&productId=# Mapa de Situación] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929132843/http://www.viamichelin.com/viamichelin/esp/dyn/controller/mapPerformPage?expressMap=false&act=&pim=true&strAddress=&strCP=&strLocation=Tramaced&strCountry=844&x=0&y=0&productId= |date=2007-09-29 }}
* [http://www.caiaragon.com/es/municipios/index.asp?idloc=136&tipu=0 Ficha de la población]
{{Tradubot|Tramaced}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Uesca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
lrbzlx8ztfu9ltpiohdccobnbfpopns
Torrijo del Campo
0
119449
4490087
4483073
2026-05-03T09:09:56Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490087
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torrijo del Campo''' ye un conceyu y población [[España|español]] de la [[provincia de Teruel]] perteneciente a la [[Contorna del Jiloca]], [[Aragón]]. Asitiar al noroeste de la so provincia, a 67,8 km de [[Teruel]]. Tien un área de 44.00 km² con una población de 462 habitantes ([[Institutu Aragonés d'Estadística|IAEST]] 2016) y una densidá de 10,5 hab/km². El códigu postal ye 44393.
== Historia ==
Nel añu [[1248]], por privilexu de [[Xaime I d'Aragón|Xaime I]], esti llugar se desliga de la dependencia de [[Daroca]], pasando a formar parte de [[Sesma del Río Jiloca]] na [[Comunidad de Aldeas de Daroca]], que dependíen direutamente del rei, perdurando esti réxime alministrativu hasta la muerte de [[Fernandu VII d'España|Fernandu VII]] en [[1833]], siendo eslleida yá en [[1838]].
Ente los sos vecinos atopamos pernomaos personaxes como [[Francisco Cabello Rubio]], políticu y xurista Aragonés qu'exerció'l cargu de Gobernador Civil nes provincies de Teruel, Castellón y Valencia hasta qu'en 1840 foi designáu [[Ministeriu del Interior d'España|Ministru de la Gobernación]].
Otru vecín pernomáu de Torrijo del Campo ye Frai [http://xiloca.org/xilocapedia/index.php?title=Villuendas_Polu,_-y%C3%B3n Llión Villuendas Polu] que foi profesor en Roma d'Exéxesis, Procurador Xeneral en Tierra Santa, Definidor Xeneral y Presidente del Atenéu Pontificiu de Roma. En 1944 foi nomáu Obispu de Teruel fechu que se reflexa na cultura popular y na xota con lletres como les siguiente:
{{cita|La gran torre de Torrijo<br>
díxo-y a la de Monreal<br>
si tuvieres Obispu<br>
crecieres más.}}
Fray Llión tradució les "''Meditaciones''" del alemán P. Hasserhl, y escribió numberosos llibros sobre cuestiones eclesiástiques llegando inclusive a producir una novela bíblica.
Tamién atopamos a xoteros de la talla de José María Julve Terrado y Jesús Benito Rubio o al ferreru [http://www.xiloca.org/data/Bases%20datos/Cuadernos/213.pdf Antonio Edo Martín] que los sos trabayos artesanales fueron espuestos en diverses esposiciones efectuaes nel Muséu de la capital turolense amás de ser escoyíes en Barcelona pa la esposición de “''Artistes Catalanes en Forxa''”.
Familia d'ésti últimu y tamién descendiente de Torrijo del Campo ye'l nadador [[:en:Teo_Edo|Teo Edo Farré]], olímpicu en [[Xuegos Olímpicos de Sydney 2000|Sydney 2000]] onde consiguió'l puestu 24 nos 1500 metros llibre.
== Intereses ==
Torrijo del Campo cunta ente los sos edificios cola Ilesia parroquial de San Pedro que la so torre ye la más alta de tola [[Contorna del Jiloca]].
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"|
Tases - Permedios quinquenales<ref>{{Cita web |url=http://bonansa.aragob.es:81/iaest/fic_mun/pdf/44232.pdf |títulu=FICHA TERRITORIAL (IAEST) - Archivu PDF |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110727163327/http://bonansa.aragob.es:81/iaest/fic_mun/pdf/44232.pdf |fechaarchivu=2011-07-27 }}</ref>
! !! [[1995]]-[[1999]] !! [[2000]]-[[2004]] !! [[2005]]-[[2009]]
|-
|align=right| Tasa bruta de natalidá (‰) || align=center| 4,2 || align=center| 3,2 || align=center| 7,5
|-
|align=right|Tasa bruta de mortalidá (‰) || align=center| 21,1 || align=center| 12,9 || align=center| 23,4
|-
|align=right|Tasa bruta de nupcialidad (‰) || align=center| 1,7 || align=center| 1,4 || align=center| 3,7
|}
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica ![[1991]]
!!!! [[1996]] !!!! [[2001]] !!!! [[2004]] !!!! [[2008]]
|-
| align=center| 685 |||| align=center| 592 |||| align=center| 559 |||| align=center| 552 |||| align=center| 581
|}
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torrijo del Campo ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || José Terrado Rubio<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || |||| style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || |||| style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || Manuel Terrado Royo<ref>{{Cita web |url=http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/BRSCGI?CMD=VERDOC&BASE=BZHT&PIECE=BOPT&SEC=BUSQUEDA_AVANZADA&DOCN=000034716 |títulu=Boletín Oficial de la Provincia de Teruel. Nᵘ18604 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201201090638/http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/BRSCGI?CMD=VERDOC&BASE=BZHT&PIECE=BOPT&SEC=BUSQUEDA_AVANZADA&DOCN=000034716 |fechaarchivu=2020-12-01 }}</ref> || [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || Ricardo Plumed Malu || [[Partíu Aragonés|PAR]] || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| [[2011]]-[[2015]] || Ricardo Plumed Malu<ref>[https://web.archive.org/web/20110907160459/http://www.mpt.gob.es/areas/politica_local/alcaldes_2011/parrafo/00/document_es/Aragon.pdf Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011]</ref> || PAR || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| [[2015]]-[[2019]] || Ricardo Plumed Malu || PAR || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=31 de xineru de 2015 |apellíu=Gobiernu d'Aragón }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 5
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 4
|
|
|
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
== Llugares d'interés ==
* Ilesia parroquial católica de San Pedro, sieglu XVIII.
* Ermita de San Fabián y San Sebastián. Derruida l'antigua del sieglu XV la moderna ye d'esti sieglu XXI.
* Centru Social Polivalente.
== Fiestes ==
Les fiestes patronales celébrense la penúltima selmana del mes d'agostu y tán dedicaes al "Domingo del Señor". Pa celebrar les fiestes, los mozos y non tan nuevos suélense entamar por peñes cuntando con unes 34 peñes de mayores y cerca de 16 peñes infantiles. Les fiestes de Torrijo convirtiéronse nuna parada obligada pa munches persones siendo un puntu d'alcuentru pa la xente del Jiloca y contorna. Amás tán consideraes como unes de les meyores fiestes d'Aragón tantu pola arribación de xente como polos espectáculos y entretenimientos pa toles edaes d'ente los que destaca "la baxada del Jiloca".
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Teruel]]
== Enllaces esternos ==
* [http://www.comarcaacomarca.com/id/4976/localidad.asp?q=Torrijo%20D'el%20Campu%20%2F Torrijo del Campo en contorna del Jiloca]
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Conceyu de Torrijo del Campo |2=http://www.torrijodelcampo.es/ |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://bonansa.aragob.es:81/iaest/fic_mun/pdf/44232.pdf FICHA TERRITORIAL (IAEST) - Archivu PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727163327/http://bonansa.aragob.es:81/iaest/fic_mun/pdf/44232.pdf |date=2011-07-27 }}
{{Tradubot|Torrijo del Campo}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Teruel]]
[[Categoría:Conceyos de Teruel]]
[[Categoría:Torrijo del Campo]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
7mx6qv5b5z7u71a4de7vj9tc0o7b4rn
Talamantes
0
119610
4489993
4483042
2026-05-02T13:53:06Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489993
wikitext
text/x-wiki
{{estremar|el políticu mexicanu [[Rafael Aguilar Talamantes]]}}
{{llocalidá}}
'''Talamantes''' ye un [[conceyu]] [[España|español]] de la [[provincia de Zaragoza]] perteneciente a la contorna [[Campu de Borja]], comunidá autónoma d'[[Aragón]]. Tien un área de 47,06 km² con una población de 65 habitantes ([[INE (España)|INE]] 2008) y una densidá de 1,38 hab/km². Ta asitiada a 83 km de Zaragoza y a una altitú de 924 metros na confluencia de los ribayos de Valdeherrera y Valdetreviño.
Parte del so términu municipal ta ocupáu pol [[Parque natural del Moncayo]].
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica ![[1991]]
!!!! [[1996]] !!!! [[2001]] !!!! [[2004]] !!!! [[2008]]
|-
| align=center| 64 |||| align=center| 67 |||| align=center| 59 |||| align=center| 65 |||| align=center| 65
|}
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Talamantes ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Marcelino Miguel Romanos Millán<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || rowspan=3 | José Manuel Jiménez Arellano<ref>{{cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> ||rowspan=3 | [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
|
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
|-
| bgcolor=#99CC66 | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
|
|
| bgcolor=#99CC66 align=right | -
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''1'''''
| align="right" | '''''1'''''
| align="right" | '''''3'''''
| align="right" | '''''3'''''
|}
== Patrimoniu ==
* Ilesia parroquial de San Pedro Apóstol, sieglu XVI.
* Ermita de San Miguel, sieglu, XII al XIII.
* Pontes medievales de Valdetreviño.
* Restos del [[castiellu de Talamantes|castiellu]] nel monte de Silla.
* Zona d'interés ecolóxicu.
* Vista panorámica de les Peñes d'Herrera
== Fiestes ==
* Romería a la Virxe de Constantín, en Purujosa 22 de mayu.
* [[Miguel Arcángel|San Miguel]], 29 de setiembre.
* Selmana cultural, 2º sema d'agostu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.comarcaacomarca.com/id/4930/localidad.asp?q=Talamantes%20%2F Talamantes en Campu de Borja]
* [http://www.aragonesasi.com/zaragoza/talamantes/index.php Asociación Aragón Interactivo y Multimedia. Aragón. Conceyu Talamantes]
{{Tradubot|Talamantes}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Talamantes| ]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
fci35fyijd8od7wba07gw94vu926nz7
Tauste
0
119611
4490005
4483045
2026-05-02T16:19:11Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490005
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tauste''' (''Taust'' n'[[idioma aragonés|aragonés]]) ye una villa y un conceyu [[Aragón|aragonés]] asitiáu na [[provincia de Zaragoza]] ([[España]]). Con una superficie de 405,23 km² —cuartu [[términu municipal]] más estensu na provincia—, la so población algama los {{persones}}.
== Situación ==
Tauste tópase emplazada nel [[valle del Ebro]] a 267 [[altitú|msnm]] y falta 47 [[quilómetru|km]] de [[Zaragoza]].
Perteneciente a la [[comarca]] de les [[Cinco Villes (Aragón)|Cinco Villes]], ye la más meridional de los cinco y atópase allugada na marxe esquierda del [[ríu Arba]] próxima a la so desaguada nel [[Ebro]].
Llenda al norte con [[Ejea de los Caballeros]] y [[Castejón de Valdejasa]], al sur col ríu Ebro, [[Gallur]] y [[Pradilla de Ebro]], al este con [[Zaragoza]] y [[Remolinos]], y al oeste coles [[Bardenas]] de [[Navarra]].
Dende'l puntu de vista eclesiásticu, pertenez a la [[Archidiócesis de Zaragoza|diócesis]] y [[archidiócesis de Zaragoza]].
== Historia ==
=== Prehistoria y arqueoloxía ===
Nel términu municipal del conceyu atopáronse restos de la [[Edá del Bronce]] na Paridera de Cobollo, la Gabardilla, Puy Agudu, Balsa Tamariz, Canduerco y Trés Montes.
La marxe esquierda del Ebro, onde s'asitia Tauste, foi ocupada polos [[vasconos]], que llegaron hasta l'actual [[Alagón (Zaragoza)|Alagón]], como indiquen los «[[bronces de Botorrita]]», serie de planches de [[bronce]] del [[sieglu I e.C.|sieglu I e. C.]] atopaes en [[Contrebia Belaisca]] y el [[Xeografía (Ptolomeo)|mapa de Claudio Ptolomeo]] ([[sieglu II]]).
Otru xacimientu, ye'l de [[Valdetaus]], el más importante de tolos topaos nel términu municipal. Correspuende a una ciudá [[hispania prerromana|prerromana]], ocupada dende la [[Cultura de Hallstatt|Edá del Fierro I]] hasta la primer metá del [[sieglu I e.C.]], destacando'l so sistema defensivu, los restos de cimentaciones d'edificios, monedes acuñaes na vecina [[Sekia]] —l'actual [[Ejea de los Caballeros]]— y la [[cerámica]], bien celtibérica o asonsañando a la [[cerámica romana|romana]].<ref name=Hist>[http://www.tauste.es/ Historia de Tauste (Conceyu de Tauste)]</ref>
Testimoniu de la presencia romana na zona son los restos de [[villa romana|villes romanes]], tantu los de la Paraxa El Pinadillo», «Balsa'l Pozu» y «Corrolada del Zurdu» al nordeste del términu municipal, como «Escorón» na vega del ríu Arba.
=== Edá Media ===
En [[2010]] afayar na zona d'enanche del cascu urbanu una importante necrópolis musulmana, que los sos restos correspuenden a la primer población islámica del Valle del Ebro —principios del [[sieglu VIII]]—.
Pola importancia y antigüedá d'esta necrópolis, piénsase que Tauste foi un llugar de cierta relevancia nos tiempos de los [[Banu Qasi]], cuando se constituyó la [[Marca Cimera d'Al-Andalus]].
Anque en [[1105]] [[Alfonsu I d'Aragón|Alfonsu I ''el Batallador'']] incorporó Tauste a los reinos cristianos, paez que la plaza foi recuperada polos [[almorávide]]s el mesmu añu que tomaron [[Zaragoza]] ([[1110]]).
Nun foi hasta [[1121]] cuando se produció la incorporación definitiva de la llocalidá al [[Reinu d'Aragón]], na mesma dómina que la vecina [[Borja (Zaragoza)|Borja]].
[[Ramiro II d'Aragón|Ramiro II]] dio la [[carta puebla]] a Tauste en [[1138]], documentu regio que dotó a la villa de llibertaes y privilexos por que fuera un enclave firme frente a los intentos expansionistas del [[Reinu de Navarra]].
Poco tiempu dempués empezó a edificase una ilesia [[Arquiteutura románica|románica]] so la advocación de San Miguel (güei San Antón) y a finales del [[sieglu XIII]] la ilesia de Santa María.
Más tarde, [[Martín I d'Aragón|Martín I ''l'Humanu'']] confirmó como infanzones a los pobladores de Tauste, privilexu concedíu por Ramiro II, y dio a la villa calter de realengu, con votu en Cortes.
Coles mesmes, [[Alfonsu V d'Aragón|Alfonsu V ''el Magnánimo'']] autorizó en [[1423]] la instalación d'escueles de gramática y artes, y reinar doña María concedió la celebración d'un mercáu selmanal.
Esisten datos sobre la presencia d'una importante [[aljama]] xudía en Tauste, hasta la so conversión o [[Espulsión de los xudíos d'España|espulsión]] en [[1492]]. Ye conocida la esistencia d'una rica [[sinagoga]], según el tresformamientu traumáticu del nucleu urbanu nel [[sieglu XV]] pa dixebrar físicamente a la población cristiana de la xudía cola construcción de murios pa estremar el barriu.<ref name=Hist/>
=== Edá Moderna ===
Yá nel sieglu XV, los taustanos espresaren el so deséu d'aprovechar les agües del Ebro por aciu una [[acequia]] que regara les sos tierres dempués de travesar territoriu navarru. Anque la concesión pa esti proyeutu foi espachada por [[Carlos de Viana]] en [[1444]], el posterior enfrentamientu ente ésti y el so padre, el monarca [[Xuan II d'Aragón]], desaguó nuna guerra na que Tauste viose fondamente afeutada.
La separación de Navarra y Aragón retrasó casi un sieglu unes obres que fueren yá empecipiaes.
Finalmente, en [[1529]], [[Carlos I d'España|Carlos I]] expedió un privilexu a favor de Tauste pa siguir la obra, lo que facultó la construcción del actual [[Canal de Tauste]].
El tresformamientu agrícola de toles tierres regaes pola Canal supunxo un cambéu radical na economía y la sociedá a partir del [[sieglu XVI]].
D'esta miente, el momentu de mayor florecimientu económicu y crecedera demográfica tuvo llugar nel [[Renacimientu]]. La vida xiraba en redol a una potentísima [[ganadería]] lanar, entamada en redol la Casa de Ganaderos, y a una agricultura en puxanza pol movimientu roturador y la meyora del regadío.
La [[Guerra de Socesión española|Guerra de Socesión]] dexó la so buelga en Tauste, una y bones la villa foi asediada y conquistada poles tropes del conde de Sástago, fiel al [[Carlos VI del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu|Archiduque Carlos]]. Antonio Germán, taustano que destacara poles sos aiciones béliques a favor del pretendiente borbón, foi axusticiáu'l 3 d'ochobre de [[1706]], siendo célebre la so frase «''calla y aforca, qu'ési ye'l to oficiu''», dirixida al verdugu cuando diba ser executáu. Esti fechu supunxo'l que la villa llograra'l títulu de «fidelísima» per parte de [[Felipe V d'España|Felipe V]].
=== Edá Contemporánea ===
[[Ficheru:Tauste - Monumento a los caídos.jpg|thumb|180px|Monumentu a los Cayíos na [[Guerra Civil Española|Guerra Civil]] (Tauste).]]
La [[Guerra de la Independencia Española|Guerra de la Independencia]] tuvo considerables repercusiones pa Tauste, una y bones l'exércitu francés quemó documentos de la Casa de Ganaderos. Nesta guerra, el taustano Mariano Larrodé, conocíu como «Pesoduro», destacó primero mientres los [[Sitios de Zaragoza|Sitios]] y, darréu, como guerrilleru na contorna de les [[Cinco Villes (Aragón)|Cinco Villes]], hasta la so captura y execución n'[[Ejea de los Caballeros|Ejea]] el 21 de setiembre de [[1811]].
[[Pascual Madoz]], nel so Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico de España de [[1845]], refier que Tauste «''tien sobre 550 cases, que formen un cuadrilongo imperfectu... les cualos distribúyense en delles cais un pocu inclinaes y una plaza nel centru de la población''». Los principales cultivos yeren trigu, cebada, centenu, avena, maíz, aceite y vinu, y había abondosu [[ganáu ovín]] y daqué de [[ganáu caprino]]. Nesa dómina, la llocalidá cuntaba con una fábrica de [[regaliza]], dieciséis fábriques de [[salitre]], dalgunos [[telar]]es de cobertores bastos y dos [[molinos fariñeros]].<ref name=Madoz>{{cita llibru |autor=
[[Pascual Madoz|Madoz, Pascual]]
|títulu= [[Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar]]
|añu= Madrid, 1846-1850
|editorial= Establecimientu tipográficu de P. Madoz y L. Sagasti
|id= Volume XIV, páx. [http://www.bibliotecavirtualdeandalucia.es/catalogo/consulta/rexistro.cmd?id=6353 733]
}}</ref>
Yá nel [[sieglu XX]], llegó'l ferrocarril cola construcción del [[ferrocarril de Sádaba a Gallur]]. Mientres la [[Guerra Civil Española|Guerra Civil]] esistió un campu d'aviación na paraxa conocida con esi mesmu nome, base de la [[Lexón Cóndor]] alemana. Rematada la guerra, en [[1954]] aprobóse'l [[Plan Xeneral de Colonización de Bardenas]] y creáronse dos pequeños pueblos nel términu de Tauste: [[Sancho Toma (Tauste)|Sancho Toma]] y [[Santa Engracia (Tauste)|Santa Engracia]].
== Demografía ==
La [[demografía]] del conceyu sufrió escases oscilaciones a lo llargo de la so historia. Dende los 4 630 habitantes al empezar el [[sieglu XX]], la población amontar a 7 182 en [[1970]], empecipiándose depués un leve retrocesu hasta los 6 943 habitantes de [[1991]].
Dende 2009, la población cincovillesa sufrió un descensu acusáu de población, pasando de 7710 habitantes hasta los 6892 del añu 2017. Con esti descensu de más d'un 10%, Tauste consolídase como una de les poblaciones de menor dinamismu de la so redolada si comparar con Ejea de los Caballeros, Alagón, Utebo, Zuera, Cuarte de Huerva o la Almunia de Doña Godina.
<ref>{{Cita web |url=http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L=0 |títulu=INE: Población por conceyos y sexu. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180226130553/http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L=0 |fechaarchivu=2018-02-26 }}</ref>
{{Gráfica d'evolución|tipu=demográfica|color_11=blue|color_12=blue|color_13=blue|nome=Tauste|1900|4630 |1910|4941 |1920|5781 |1930|6182 |1940|6214 |1950|6563 |1960|6634 |1970|7182 |1981|7048 |1991|6943 |2001|6978 |2008|7690 |2014|7027 |2017|6892 | notes=<small>
{{lleenda|#88c2cc|[[Población de fechu]] (1900-1991) según los censos de población del [[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]].}}
{{lleenda|#0000FF|Población (2001 d'equí p'arriba) según el [[padrón municipal d'habitantes|padrón municipal]] del [[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]].}}</small>}}
== Alministración ==
=== Últimos alcaldes de Tauste ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Carlos Allegre Sero<ref>{{Cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || rowspan=3 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || rowspan=2 | Victor Angoy
|-
| [[1987]]-[[1991]]
|-
| [[1991]]-[[1995]] || rowspan=2 | Luis Martínez Lahilla ||rowspan=3 | [[Partíu Popular d'Aragón|PP]] || rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]]
|-
| [[1999]]-[[2003]] || Charo Vázquez
|-
| [[2003]]-[[2007]] || rowspan=2 | José Luis Pola || rowspan=2 | PSOE || rowspan=2 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]]
|-
| [[2011]]-[[2015]] || rowspan=2 | Miguel Ángel Francés<ref>{{Cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> || rowspan=2 | PP || rowspan=2 style="width: 5px" bgcolor=#1e90FF align="center" |
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{Cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=13 d'agostu de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón}}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 6
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 5
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 6
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 8
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 3
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#32CD32" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
|
| bgcolor="#7CFC00" align="right" | -
| bgcolor="#7CFC00" align="right" | -
| bgcolor="#7CFC00" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 1
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|-
| bgcolor=LightGreen | '''[[Los Verdes|LV]]-[[Federación d'Independientes d'Aragón|FIA]]'''
|
| bgcolor=LightGreen align="right" | -
|
|
|-
| '''[[Candidatu independiente|Independientes]]'''
| align="right" | 1
|
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''13'''''
| align="right" | '''''13'''''
| align="right" | '''''13'''''
| align="right" | '''''13'''''
|}
== Economía ==
Tauste cuenta con industries y talleres especializaos, preferentemente en maquinaria y derivaos agrícoles, tando munches d'elles allugaes nel polígonu industrial de Las Rozas». Tamién esiste un [[parque eólicu]] nel área conocida como «Planes de Pola».
Mención especial merez la empresa Tauste Ganadera, la mayor esplotación de [[Bos primigenius taurus|ganáu vacunu]] llecheru d'España y una de les mayores d'Europa.
Amás de lleche, comercializa quesos y enmienda húmica —productu sólidu para [[Suelu|suelos]] qu'apurre [[humus]] ameyorando les sos propiedaes.<ref>{{Cita web |url=http://www.aragonturismoagroalimentario.es/guia_empresas/empresa.php?Empresa_ID=24 |títulu=Tauste Ganadera. Turismu agroalimentario d'Aragón |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131203074452/http://www.aragonturismoagroalimentario.es/guia_empresas/empresa.php?Empresa_ID=24 |fechaarchivu=2013-12-03 }}</ref>
== Patrimoniu ==
=== Patrimoniu arqueolóxicu ===
El xacimientu prerromanu de [[Valdetaus]] atópase na carretera A-127 Aragón-Tudela, dientro del términu municipal. Estrémense dos fases nel xacimientu: la primera correspuende a un pobláu dafechu indíxena y la segunda a una población yá en contautu cola cultura romana.<ref>[http://www.patrimonioculturaldearagon.es/bienes-culturales/valdetaus-tauste Valdetaus (Bienes d'interés cultural d'Aragón)]</ref>
Ocupa una elevación a 260 [[msnm]], nun allugamientu escoyíu poles sos posibilidaes defensives, yá que apodera la vega del Ebro nel so confluencia col Arba, según la redolada de les desaguaes del [[Huecha]] y del [[ríu Jalón|Jalón]].<ref>[http://www.elpatiaz.es/patrimoniu-rural/xacimientu-ibero-de-valdetaus Xacimientu íberu de Valdetaus. Asociación cultural El Patiaz.]</ref>
[[Ficheru:Tauste - Iglesia de Santa María - Portada y torre.jpg|thumb|250px|Ilesia de Santa María ([[sieglu XIII]]), con torre [[mudéxar]] ([[ca.]] [[1300]]).]]
=== Patrimoniu relixosu ===
La Ilesia [[arte mudéxar|mudéxar]] de [[Ilesia de Santa María (Tauste)|Santa María]], asitiada sobre una llomba no más alto de la villa, apodera la desaguada del ríu Arba nel Ebro.
Empezada a construyir nel [[sieglu XIII]] y acabada nel [[sieglu XIV]] —salvo la torre, que correspuende al [[minarete]] de l'anterior [[mezquita]] qu'ocupaba la so cortil—, constaba n'orixe de [[Nave (arquiteutura)|nave]] única de tres tramos y [[ábside]] semicircular al interior y poligonal al esterior, añader darréu la capiya de la Virxe de Sancho Toma. Ta realizada totalmente en lladriyu apareyáu a lluria y carbonizu y coyíu con yelsu. Al esterior presenta cabecera poligonal de cinco lados que ye circular al interior y murios llaterales con [[contrafuerte]]s y les capiyes qu'abren ente ellos sobresaliendo llixeramente na parte baxa.
Sobresal del conxuntu la torre, adosada al centru del muriu del [[hastial]]. De planta octogonal, ye unu de los meyores exemplares de torres mudéxares que se caltienen n'Aragón, íntimamente rellacionada coles de San Pablo de Zaragoza y San Pedro de Alagón coles que tamién comparte la tipoloxía arcaica de la ilesia. Recién estudios monográficos, constaten que la torre yá esistía cuando se construyó l'ábside a principios del sieglu XIII, y darréu, nel sieglu XIV la nave, que'l so hastial adosar a la torre, despintando la so decoración.<ref>{{Cita publicación |apellíu=Carbonel |nome=Jaime |títulu=Tauste nos sieglos XI al XIII |añu=2011 |publicación=Actes de les X Xornaes sobre la Hestoria de Tauste; 9 a 13 de febreru de 2009 |páxina=65}}</ref>
Revisten interés tanto'l Retablu Mayor [[pintura renacentista|renacentista]], del [[sieglu XVI]] y restauráu en [[2007]],<ref>{{Cita web
|url= http://www.ejeanoticias.com/noticia.php?bd=5¬icia=07091501
|títulu= ''Tauste yá presume de retablu mayor''
|fechaaccesu= 17 de setiembre de 2007
|editorial= [[Ejea Noticies]]
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20180930223807/http://www.ejeanoticias.com/noticia.php?bd=5¬icia=07091501
|fechaarchivu= 2018-09-30
}}</ref> como'l retablu de la ''Coronación de María'', tamién restauráu nel mesmu añu.<ref>{{Cita web |url= http://www.ejeanoticias.com/noticia.php?bd=1¬icia=07101601 |títulu= ''Tauste sigue recuperando patrimoniu mueble'' |fechaaccesu= 19 d'ochobre de 2007 |editorial= [[Ejea Noticies]] |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20180930223157/http://www.ejeanoticias.com/noticia.php?bd=1¬icia=07101601 |fechaarchivu= 2018-09-30 }}</ref>
[[Ficheru:Tauste - Iglesia de San Antón - Ábside.jpg|thumb|left|250px|Ábside de la Ilesia de San Antón ([[sieglu XII]]).]]
Otru templu notable ye la [[Ilesia de San Antón Abá]], enantes dedicada a San Miguel Arcánxel. Tien una sola nave de planta rectangular, irregular y bien allargada. Tocantes a la so cronoloxía, el [[ábside]], el [[Presbiteriu (arquiteutura)|presbiteriu]] y un conxuntu de pieces tallaes —topaes mientres les obres de restauración— son de la segunda metá del [[sieglu XII]], dientro del desenvolvimientu del [[estilu románicu|románicu]]. Los trés tramos siguientes considerar de finales del [[sieglu XIII]] o principios del [[sieglu XIV|XIV]]. Restaurada na [[década de 1980]], escavóse un foso al so alredor, col fin de devolver al edificiu'l so volume orixinal, pos al tar nel barriu más baxu de la población, sieglos d'[[escorrentía|escorrentíes]] y arrastres de tierres, causaren que'l nivel del suelu de la plaza xubiera más d'un metro.
Otru edificiu relixosu ye'l Monesteriu de San Jorge, fundáu en [[1629]].<ref>[http://www.elpatiaz.es/monesteriu-de-san-jorge Monesteriu de San Jorge (Asociación cultural El Patiaz)]</ref>
Construyíu según los parámetros propios de l'[[arquiteutura barroca]], carauterizar pol usu d'un sistema estructural de murios de carga y forxaos.
Dientro del conxuntu destaca especialmente l'edificiu de la ilesia. Construyida en lladriyu, llevantóse sobre una planta rectangular d'una sola nave de tres tramos con cabecera poligonal y capiyes adosaes ente los [[contrafuerte]]s. Tol interior cerrar con bóvedes de cañón con [[lunetos]].
La torre, datada nel [[sieglu XVI]], tien tres cuerpos de planta cuadrada, dixebraos por [[imposta|impostes]].<ref>[http://www.patrimonioculturaldearagon.es/bienes-culturales/monesteriu-de-san-jorge-tauste Monesteriu de San Jorge (Bienes d'interés cultural d'Aragón)]</ref>
[[Ficheru:Tauste - Monasterio de San Jorge.jpg|thumb|250px|Monesteriu de San Jorge ([[sieglu XVII]]).]]
Coles mesmes, na salida escontra Ejea, inda pueden contemplase les ruines d'otru conventu, el de San Cristóbal.
Ente les ermites de Tauste, cabo destacar la de la Virxe del Pilar, construyida na segunda metá del [[sieglu XVIII]] y que tien una cubierta barroca rematada en cúpula con llinterna y decorada con yesería.
La ermita de San Xosé y Santa Ana ye un conxuntu arquiteutónicu compuestu por templu, vivienda amiesta y un atriu esterior —güei sumíu—, emplazado sobre una pequeña elevación del terrén. Magar el conxuntu presenta delles etapes constructives, la fábrica orixinal ye del [[sieglu XV]].
A 14 km de Tauste ta'l Santuariu de La nuesa Señora de Sancho Toma, patrona del conceyu.
Ye un conxuntu qu'inclúi hostal, hospital ya ilesia, empecipiáu en [[1670]] y que nun se concluyó hasta'l primer terciu del sieglu XVIII.
Atópase sobre les sierres de [[Bardenas|les Bardenas]] mui cerca de la raya navarra lindante cola Bardena blanca. Ocupa un montículo y constitúi un mirador sobre la porción meridional de les [[Bardenas Reales]] y bona parte de la Vega del Ebro.<ref>[http://www.elpatiaz.es/santuariu-de-sancho-toma Santuariu de La nuesa Señora de Sancho Toma (Asociación cultural El Patiaz)]</ref>
=== Patrimoniu civil ===
[[Ficheru:Tauste - Casa La Cámara.jpg|thumb|240px|Casa de la Cámara, de carauterístiques similares a los palacios renacentistes aragoneses.]]
Los restos de la muralla o «cercu» de Tauste asitiar nun estremu del cascu antiguu. Componer de [[sillar]]es de piedra de yelsu alabastrín xuníes tamién con pasta de yelsu.
Un edificiu d'interés ye la Casa Nueva de Tauste, más conocida como Casa de la Cámara, que, anque bien modificada, tien el so orixe nel segundu terciu del [[sieglu XVI]] o principios del [[Sieglu XVII|XVII]].
Otru edificiu, conocíu como El Patiaz, alcontrar na cai López de Arbizu, nel actual Barriu Nuevu (antigua Judería). De difícil datación, foi utilizáu como antigua sede municipal nel [[sieglu XIX]].
Muncho más modernu ye [[Aquatauste]], espaciu axardináu con estanques, ríos, canales y acequias que formen un prestosu conxuntu remarcáu poles especies vexetales que los flanquean. Diseñáu por Carlos Blázquez, recrea'l términu municipal de Tauste, representándose al ríu Arba xunto a los sos principales acequias. Dos sales d'esposiciones completen el conxuntu.
== Festividaes ==
*Los Antroxos de Tauste celébrense'l fin de selmana anterior al [[Miércoles de Ceniza]], tradición recuperada na [[años 1980|década de 1980]]. Empecipiar con un pregón de los reis del antroxu dende'l balcón del conceyu, y depués percuerren les cais acompañaos de la charanga, baillando y cantando. El domingu tamién hai espectáculos y pasucáis; pela nueche escuéyese a los nuevos reis del antroxu, quémase'l pelele despidiendo a los antiguos reis y, na plaza del conceyu, pártese llonganiza pa tolos asistentes.
* El primer xueves de [[Cuaresma]] la población taustana allega a la ermita de San Antoñico a merendar y pasar la tarde, lo que los habitantes llamen «eslardar».
* El 19 de marzu celebra San José, n'alcordanza a la intervención del santu, en [[1599]], qu'acabó con una epidemia de [[tifus]] qu'afaraba la villa.<ref>[http://www.turismodezaragoza.es/zaragoza/guia-practica/fiestes/marzo/san-jose-tauste.html San José en Tauste (Turismu de Zaragoza)]</ref>
* Del [[20 d'abril|20]] al [[24 d'abril]] celébrense les Fiestes n'honor de la Virxe de Sancho Toma, que la so festividá ye'l día 21. Esi mesmu día'l Grupu de Danzantes bailla'l «[[dance de Tauste]]», espectáculu consideráu Fiesta d'Interés Rexonal, al igual que'l [[Rosario de Cristal]], que percuerre les cais de la localidá'l día 22 al anochecer. La festividá conmemora l'apaición de la Sagrada Imaxe de la Virxe de Sancho Toma, que según cunten les cróniques, tuvo llugar un 7 d'abril de [[1569]].<ref>[http://www.turismodezaragoza.es/zaragoza/guia-practica/fiestes/abril/virxe-de-sancho-toma-tauste.html Virxe de Sancho Toma en Tauste (Turismu de Zaragoza)]</ref>
* El 8 de mayu festexa'l Votu de San Miguel, patrón de Tauste. Remembra un fechu socedíu a principios de mayu de [[1421]], cuando una plaga de [[Acrididae|llagostes]] agostió les colleches taustanas y el [[arcánxel Miguel]] lliberó al pueblu de la mesma.
* Del [[20 de setiembre|20]] al [[24 de setiembre]] celébrase La Coronación de la Virxe de Sancho Toma; remembra qu'en [[1969]] foi coronada canónicamente la imaxe de la Virxe de Sancho Toma.
== Deportes ==
* En [[fútbol]], la villa ta representada pol [[Club Deportivo Tauste]]. La so meyor clasificación histórica foi'l tercer puestu llográu na [[Segunda División B d'España|Tercer División]] na temporada 1988/89.
== Personaxes pernomaos ==
* Fray Antonio Asensio Andrés ([[1280]] - [[ca.]] [[1320]]). [[Franciscanu]] que se doctoró n'Artes y [[Teoloxía]]. Siguidor de la doctrina de [[Xuan Duns Escotu]], foi un notable discípulu so.
* Juan Belveder (segunda metá del [[sieglu XVI]]). Matemáticu autor del ''Llibru xeneral de los amenorgamientos de plata y oru de distintes lleis y pesos, de menor a mayor cantidá, y de les sos interesses a tantu per cientu'', una de les primeres obres publicaes en [[Suramérica]].
* Marcelino Uberte de la Cerda ([[sieglu XVII]]). Médicu, autor de numberoses publicaciones médiques y poétiques.
* [[Jaime Ortega y Olleta]] ([[1817]] - [[1860]]). Militar y políticu, principal protagonista del fallíu [[alzamientu carlista de San Carlos de la Rápita]].
* [[Mariano Supervía Lostalé]] ([[1835]] - [[1918]]). [[Diócesis de Uesca|Obispu de Uesca]] dende [[1896]] hasta'l so fallecimientu en [[1918]].
* Pedro Longás Bartibás ([[1881]] - [[1968]]). Historiador y sacerdote, foi profesional del Cuerpu Facultativu d'Archivos y Biblioteques. Escribió diverses [[Monografía|monografíes]] históriques.
* [[Tomás Aragüés Bayarte]] ([[1903]] - [[1956]]). Compositor y direutor. Compunxo una decena de [[zarzuela|zarzueles]], obres sinfóniques, diverses composiciones pa [[orfeón]] y tres mises.
* [[José María Conget Arizaleta]] ([[1926]] - [[2001]]). [[Diócesis de Jaca|Obispu de Jaca]] dende [[1990]] hasta'l so fallecimientu.
* Zacarías Alegre Pellicer ([[1943]] - [[2011]]). Escultor, que la so obra más carauterística —de [[1985]] a [[1993]]— incorpora una o delles pieces suxetes por banielles de metal naciendo d'una base de piedra.
* [[Chusé Inazio Nabarro]] (n. [[1962]]). Escritor en [[llingua aragonesa]].
== Ciudaes hermaniaes ==
* {{bandera|Francia}} [[Espalion]], [[Francia]]
* {{bandera|Italia}} [[Langhirano]], [[Italia]]
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
* [[Canal de Tauste]]
== Referencies en testu ==
{{llistaref|2}}
== Referencies xenerales ==
*[http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=12063&tipu_busqueda=1&nome=tauste&categoria_id=&subcategoria_id=&conImagenes= Tauste] ([[Gran Enciclopedia Aragonesa]])
*[http://www.tauste.es/ Conceyu de Tauste]
*{{Enllaz rotu|1=Personaxes taustanos. Asociación cultural El Patiaz. |2=http://www.elpatiaz.es/index.php/humanidad/personaje-taustanos |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.tauste.org Tauste.Org :: Información , actualidá y eventos na Villa de Tauste]
* [http://www.tausteweb.net TausteWeb.net :: Información y actualidá na Villa de Tauste]
{{Tradubot|Tauste}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
0ug6qjskbdgcpcplgz8mgo4gtszty4e
Tierga
0
119612
4490066
4483048
2026-05-03T04:43:53Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490066
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
[[Ficheru:Tierga, Zaragoza, España, 2017-05-24, DD 12.jpg|miniaturadeimagen|Otra vista de la llocalidá.]]
'''Tierga''', la '''Tertakom''' celtíbera, ye un [[conceyu]] [[España|español]] de la [[provincia de Zaragoza]] asitiáu na contorna d'[[Aranda]], comunidá autónoma d'[[Aragón]]. Asitiáu a una altitú de 700 [[msnm]], tien un área de 65,81 km² con una población de 197 habitantes ([[INE (España)|INE]] 2016) y una densidá de 2,98 hab/km².
== Situación ==
La villa de Tierga ta asitiada na Comunidá Autónoma d'Aragón (España), na zona Oeste de la Provincia de Zaragoza y forma parte de la Contorna del Aranda.
Ta enclavada en plenu [[Sistema Ibéricu]], a unos 30 km al Sureste de la Sierra del [[Moncayo]], y asitiada na marxe esquierda del [[Ríu Isuela (Zaragoza)|Isuela]], afluente del [[ríu Jalón]].
== Historia ==
Foi ciudá [[Celtiberia|celtíbera]] de los [[lusones]] conocida col nome de '''[[Tertakom]]''' que emitío la so propia moneda.<ref>http://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=3130&cadena=sago</ref><ref>http://dare.ht.lu.se/places/32582.html</ref>
== Fiestes patronales ==
* Santu Cristu'l 3 y 4 de mayu
* 15 de mayu pa [[Isidro Llabrador|San Isidro]]
* Fiestes mayores dedicaes a [[Isabel Flores Oliva (santa)|Santa Rosa de Lima]] y [[Ramón Nonato|San Ramón Nonato]] del 29 d'agostu al 1 de setiembre.
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica
![[1991]] !!!! [[1996]] !!!! [[2001]] !!!! [[2004]] !!!! [[2016]]
|-
| align=center| 292 |||| align=center| 265 |||| align=center| 244 |||| align=center| 221 |||| align=center| 197
|}
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tierga ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || José Luis Gil Gracia<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2011]]-[[2015]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| 2015-2019 || Jesús Gabriel Grávalos Rubio<ref>{{cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> || PAR || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 4
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|-
| bgcolor="#e34234" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
|
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
|
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
== Patrimoniu ==
[[Ficheru:Iglesia de San Juan Bautista, Tierga, Zaragoza, España, 2017-05-24, DD 13.jpg|miniaturadeimagen|Ilesia de San Xuan Bautista.]]
[[Ficheru:Iglesia de San Juan Bautista, Tierga, Zaragoza, España, 2017-05-24, DD 14.jpg|miniaturadeimagen|Campanariu de la ilesia.]]
Hai de solliñar la ilesia de San Xuan Bautista.
== Personaxes pernomaos ==
* '''[[Severino Aznar|Severino Aznar Embid]]''', [[sociólogu]], representante del [[catolicismu social]], fundador del [[Partíu Social Popular]], miembru de l'[[Asamblea Nacional Consultiva]] y procurador a [[Cortes Españoles|Cortes]] mientres cinco legislatura mientres el [[periodu franquista]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Tradubot|Tierga}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
fgrzc3divil1ihws1cp61g3jw2y4m1t
Torralbilla
0
119613
4490082
4483057
2026-05-03T08:28:13Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490082
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torralbilla''' ye un [[conceyu]] [[España|español]] de la [[provincia de Zaragoza]] asitiáu nel [[Campu Romanu]]<ref>{{cita llibru|nome=Antonio|apellíu=Roncu Lario|títulu=Campu de Romanos, subcomarca con identidá mesmu añu=1990|allugamientu=Mainar|editorial=Conceyu de Mainar}}</ref> y na contorna de [[Campu de Daroca]], comunidá autónoma d'[[Aragón]]. Tien un área de 25,80 km² con una población de 63 habitantes ([[INE (España)|INE]] 2015) y una densidá de 2,48 hab/km².
== Xeografía ==
Municipio perteneciente a la contorna del [[Campu de Daroca]], allugáu nes estribaciones de la [[Sierra Mormeyera]].
Conceyos próximos a los que merez la pena averase son, amás de los anteriores, [[Langa del Castillo]], [[Mainar]], [[Cerveruela]], [[Villarroya del Campo]], [[Retascón]], o [[Villadoz]].
== Demografía ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Evolución demográfica
![[1991]] !!!! [[1996]] !!!! [[2001]] !!!! [[2004]]
!
!2016
|-
| align=center| 80 |||| align=center| 77 |||| align=center| 78 |||| align=center| 71
|
|58
|}
== Historia ==
Nel añu [[1248]], por privilexu de [[Xaime I d'Aragón|Xaime I]], esti llugar se desliga de la dependencia de [[Daroca]], pasando a formar parte de [[Sesma de Langa]] na [[Comunidad de Aldeas de Daroca]], que dependíen direutamente del rei, perdurando esti réxime alministrativu hasta la muerte de [[Fernandu VII]] en [[1833]], siendo eslleida yá en [[1838]].
== Patrimoniu ==
El so cascu urbanu presenta la ilesia parroquial católica de [[Lorenzo (mártir)|San Llorienzo]] como unu de los sos edificios más significativos. D'estilu [[barrocu]], datar nel [[sieglu XVII]], y cuenta con una torre de planta octogonal, amás d'una bona coleición de retablos, ente los que destaca pola so calidá artística y antigüedá, el retablu de [[Blas de Sebaste|San Blas]] (sieglu XV), atribuyíu a [[Juan de Bonilla]].
Tamién interesantes son l'edificiu del conceyu y dos [[peirones]], dedicaos a [[Roque|San Roque]] y [[San Ramón]] qu'inda se caltienen de pies. Nel conceyu hai que destacar el reló de la fachada del edificiu, que dende l'añu 1911 sigui dando les hores puntualmente a los vecinos y visitantes.
== Mediu ambiente ==
Por Torralbilla circula'l senderu GR-90, Tierres del Moncayo y Sistema Ibéricu Zaragozanu que, xunto a una amplia rede de senderos de pequeñu percorríu, avéranos a la naturaleza de la contorna.
Pela redolada podemos visitar espacios naturales interesantes, como'l mirador de la ermita del Rosario, en Villarreal de Huerva. Tamién destaquen el Aguallueve de Anento, el xacimientu cambrianu de Murero o Torre Campillo, dientro del términu municipal de Daroca, con cuatro árboles singulares (una secuoya, un pinsapo, un abetu y un cedru d'El Líbanu).
Nel términu municipal atopamos denominaos paraxes de gran guapura nos montes La Devesa y Valdeyermo, y tamién nel pinar conocíu como Las Hoyas, habitual destín de les escursiones de vecinos y visitantes.
== Economía ==
Torralbilla foi va tiempu'l nucleu industrial de la contorna, entós daquella la fabricación de cal y texas foi la base de la so economía. Güei, la llocalidá caltién edificios del so floreciente pasáu. Asina, la ilesia parroquial dedicada a San Llorienzo, y apocayá restaurada, ye un templu de los sieglos XVI y XVII qu'entá caltién les belles yeserías de tradición mudéxar y un importante retablu góticu n'honor de San Blas. Al pie de la ilesia caltién l'antiguu llavaderu y tamién se caltienen en bon estáu los peirones de San Ramón Nonato, o «del Pilar», nel camín de Coldos y el de San Roque, a la salida del pueblu escontra Langa del Castillo.
== Contorna ==
Ente les árees naturales más destacaes d'España, atopamos la [[llaguna de Gallocanta]], unu de los puntos favoritos de descansu pa les aves migratories. Cuenta col so propiu Centru d'Interpretación en Bello, na contorna del Jiloca, onde vamos conocer los aspeutos más interesantes d'esta gran güelga y les especies que la habiten. Na mesma contorna vamos topar poblaciones destacaes, como San Martín del Río, Báguena o Burbáguena, coles torres de les sos ilesies parroquiales ente les meyores muestres patrimoniales d'esti territoriu.
La contorna del [[Campu de Cariñena]] tien muestres patrimoniales de gran valor, magnífiques producciones cerámiques o tradiciones populares, de les que bon exemplu ye la fiesta de la [[vendimia]]. Merez la pena averase a la [[Comunidá de Calatayud]] pa esfrutar de los balnearios de [[Paracuellos de Jiloca]], [[Jaraba]] y [[Alhama de Aragón]], según del espectacular [[Monesteriu de Piedra]].
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torralbilla ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Cipriano Pérez Sabirón<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2011]]-[[2015]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| 2015-2019 || César Hernández Saz<ref>{{cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> || PSOE || style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''1'''''
| align="right" | '''''1'''''
| align="right" | '''''1'''''
| align="right" | '''''1'''''
|}
== Fiestes ==
Les fiestes patronales celébrense'l [[10 d'agostu]] n'honor de [[Lorenzo (mártir)|San Llorienzo]]. Tamién tienen llugar unes fiestes n'honor de [[Roque|San Roque]] el [[20 de setiembre]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
* [http://www.torralbilla.wordpress.com Blogue sobre Torralbilla]
{{Tradubot|Torralbilla}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
gzxhae1se2pyu232meay4tu6sustehk
Torres de Berrellén
0
119614
4490086
4483070
2026-05-03T09:03:27Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490086
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Torres de Berrellén''' ye un [[conceyu]] de la [[provincia de Zaragoza]], [[Comunidá Autónoma]] d'[[Aragón]], asitiáu a 20 km de la capital, pertenez a la contorna de [[Ribera Alta del Ebro]]. Tien un [[área]] de 53.8 [[quilómetru cuadráu|km²]] con una población de 1496 habitantes ([[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] [[2010]]) y una [[densidá de población|densidá]] de 28,08 hab/km².
== Xeografía ==
[[Ficheru:Ruinas de El Castellar.jpg|miniaturadeimagen|Ruines d'El Castellar.]]
Torres de Berrellén asitiar xunto a la desaguada del ríu [[Rio Jalón]] nel [[Ebro]], tando la so población asitiada na marxe derecha d'este. Pertenez a la provincia de [[Zaragoza]] y en concretu a la contorna [[Ribera Alta del Ebro]].
El so términu municipal, 53.8 [[quilómetru cuadráu|km²]], llinden al norte con [[Tauste]] y [[Pradilla de Ebro]], al oeste con [[Remolinos]], [[Alcalá de Ebro]] y [[Cabañas de Ebro]], al sur con [[Alagón (Zaragoza)|Alagón]] y [[La Joyosa]] y al este con [[Sobradiel]] y [[Zaragoza]].
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Torres de Berrellén ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Ángel Causape Gómez<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Unión de Centru Democráticu|UCD]] || style="width: 5px" bgcolor=orange align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || rowspan="2" | José Ignacio Pérez Falcó
| rowspan="2" | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]
| style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || rowspan="2" | Castellar Robres Navarro
|rowspan="2" | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]
| style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || Miguel Ángel Causapé Cerced
| [[Partíu Popular|PP]]
| style="width: 5px" bgcolor="align="center"" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || Joaquín Berna González || rowspan=4 | [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] || rowspan=4 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] || rowspan=3 | Mercedes Trébole Bartos<ref>{{cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref>
|-
| 2011-2015
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=27 de setiembre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#e34234" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
| bgcolor="#FF6666" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6666" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6666" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6666" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | -
|
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
|}
== Demografía ==
{{Evolución demográfica |center=sí |fonte={{ensin referencies}} |1910=1301 |1920=1595 |1930=1734 |1940=1573 |1950=1703 |1960=1768 |1970=1625 |1981=1491 |1991=1438 |1996=1402 |2001=1418 |2006=1449 |2009=1523}}
== Historia ==
El so nome provién orixinariamente d'una agrupación de cases de llabor llamaes n'Aragón "torres", que los vecinos d'[[El Castellar (Torres de Berrellén)|El Castellar]] empezaron a edificar na marxe derecha del Ebro mientres el sieglu XII pa ser utilizaes como auxiliares de los aprovechamientos agrícoles d'esta ribera. El motivu de la so construcción yera que la situación de '''El Castellar''', na marxe esquierda del Ebro, torgaba los desplazamientos siguíos a estes tierres fértiles, polo que se faía indispensable permanecer nestes torres dellos díes (o inclusive morar nelles) pa poder atender a los llabores agrícoles.
== Patrimoniu cultural ==
* [[Ilesia de San Andrés (Torres de Berrellen)|Ilesia de San Andrés]] (B.I.C.)
== Hermanancies ==
* [[Escalquens]], [[Francia]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
* [[El Castellar (Torres de Berrellén)]]
== Enllaces d'interés ==
* {{Commonscat}}
{{Tradubot|Torres de Berrellén}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Torres de Berrellén|*]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con tables frañíes]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
6b1cfm9lb5m8ecc8w5518jz3lh7kj85
Tosos
0
119615
4490090
4483075
2026-05-03T09:29:00Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490090
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Tosos''' ye un [[conceyu]] [[España|español]] del [[Campu de Cariñena]], [[provincia de Zaragoza]], [[Aragón]].
La so redolada natural atópase llenu d'encantu y peculiaridaes. Llama l'atención sobre la so caserío la presencia de "Les peñes", caprichos de la naturaleza, frutu de miles d'años d'[[erosión]], resaltando la emblemática Peña Chiquita.
El [[Banzáu de les Torcas|banzáu de Les Torcas]] constitúi cola so contorna unu de los mayores alicientes que Tosos puede brindar al viaxeru. Camín escontra'l banzáu, nel calce del históricu [[ríu Huerva]], álzase'l castiellu de la Casaza, una de los dos [[torre vigía|torres vigías]] que sirvieron como vía de comunicación mientres el [[medievu]]. Ye digna de mención la bodega de vinu ecolóxico, primer n'Aragón dedicada puramente'l cultivu y ellaboración de caldos procedentes de l'[[agricultura ecolóxica]].
== Situación ==
Tosos atopar a 50 [[km]] al sur de [[Zaragoza]], a veres del [[ríu Huerva]]. Les principales víes de comunicación poles que s'apuerta son les carreteres autonómiques A-220 y A-1101. Estes víes nun pasen direutamente pola población, sinón que se comuniquen cola mesma por aciu la CV-102.
== Política llocal ==
=== Últimos alcaldes de Tosos ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! Periodu !! Alcalde !! Partíu
|-
| [[1979]]-[[1983]] || Antonio Francés Sánchez<ref>{{cita web |url=http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |títulu=Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia |autor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España) |fechaaccesu=6 de marzu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140306230615/http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html |fechaarchivu=6 de marzu de 2014 }}</ref> || [[Partíu Aragonés|PAR]] || style="width: 5px" bgcolor=#FFCC66 align="center" |
|-
| [[1983]]-[[1987]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1987]]-[[1991]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1991]]-[[1995]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1995]]-[[1999]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[1999]]-[[2003]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2003]]-[[2007]] || || || style="width: 5px" bgcolor= align="center" |
|-
| [[2007]]-[[2011]] ||rowspan=3| José Luis Ansón Gómez<ref>{{cita publicación |url=https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |títulu=Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza |publicación=Heraldo.es |fecha=14 de xunu de 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117105049/https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/todos_los_alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html |archivedate=2018-11-17 |fechaaccesu=2020-07-14 }}</ref> ||rowspan=3| [[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]] ||rowspan=3 style="width: 5px" bgcolor=#FF0000 align="center" |
|-
| [[2011]]-[[2015]]
|-
| 2015-2019
|}
=== Resultaos eleutorales ===
{| {{tablaguapa}} style="margin:0 auto"
|-
| colspan="9" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleiciones municipales'''<ref>{{cita web |url=http://servicios.aragon.es/aeaw/processSelect.do |títulu=Archivu Eleutoral d'Aragón |fechaaccesu=18 d'ochobre de 2012 |apellíu=Gobiernu d'Aragón |nome= |fecha= |obra= |idioma= |cita= }}</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partíu de los Socialistes d'Aragón|PSOE]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FFCC66" | '''[[Partíu Aragonés|PAR]]'''
|
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 1
| bgcolor="#FFCC66" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#1e90FF" | '''[[Partíu Popular d'Aragón|PP]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
|-
| bgcolor="#99CC66" | '''[[Chunta Aragonesista|CHA]]'''
|
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|-
| bgcolor="#e34234" | '''[[Izquierda Xunida d'Aragón|IX]]'''
|
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
| bgcolor="#FF6666" align="right" | -
|
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
== Patrimoniu ==
* [[Castiellu del Santu]] o [[Castiellu del Alcañicejo|del Alcañicejo]]<ref>[http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-021-264-003/Castiellu/del Santu.html#.WYBdmk3ovGg SIPCA Castillo del Santu]</ref>
* [[Castiellu de la Casaza]]<ref>[http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-021-264-002/La/Casaza.html#.WYBdZE3ovGg SIPCA La Casaza]</ref>
* [[Ermita d'El Santu|Ermita del Santu]]<ref>[http://www.sipca.es/censo/7-INM-ZAR-021-264-001/Ermita/de/El Santu.html#.WYBg_03ovGg SIPCA Ermita del Santu de Tosos]</ref><ref>[http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/EBOA/BRSCGI?CMD=VERDOC&BASE=BOLE&PIECE=BOLE&DOCS=1-104&DOCR=32&SEC=BUSQUEDA_FECHA&RNG=200&SEPARADOR=&SECC-C=&PUBL-C=&PUBL=20021213&@PUBL-Y= Declaración de Bien catalogáu de la Ermita d'El Santu]</ref>
== Cultivos ==
[[Ficheru:Tosos - Castillo de la Casaza - 1.JPG|thumb|Castiellu de la Casaza dende la vera del ríu Huerva.]]
Esta llocalidá en parte ye bien conocida pol so gran [[vinu]]. Nun ye d'estrañar, yá que hai grandes estensiones de cultivu de [[vide]] nel so territoriu. Tamién cunta con una estensa güerta na ribera del [[Ríu Huerva]].
== Fiestes ==
Les fiestes patronales son n'honor a [[Bartolomé l'Apóstol|San Bartolomé]], el 24 d'agostu, y duren en redol a 4 o 5 díes. El sábadu siguiente ye'l tradicional Día de la Vaca, nel que se realiza una cena popular na Cai Mayor. Mientres les fiestes hai actividaes de too tipu y pa toles edaes.
Les fiestes n'honor a la patrona [[Santa Bárbara]] (el 4 d'avientu) celébrense'l fin de selmana de Pentecostés, polo cual cada añu camuda de fecha, siendo en mayu o xunu. Nestes fiestes el sábadu hai verbena y el domingu fai la tradicional [[romería]] a la ermita n'honor de la patrona, nes eres.
Otra fecha a tener en cuenta ye [[San Blas]], el 3 de febreru, cuando se fai una foguera con parrillada popular na plaza de la cai Mayor.
== Deportes ==
La tradición deportiva ye abondo importante en Tosos, especialmente de [[fútbol]], yá que d'antiguo tenía equipu de fútbol 11, de bastante nivel, que xugaba nel campu d'El Ranar, nel mesmu pueblu. Na década de los 90 fíxose un bien bon equipu de fútbol sala que aportó a un club piqueru na contorna, demostrándolo nos torneos comarcales.
A final de la década de los 90 formóse lo qu'anguaño ye'l Tosos M.Y.G. que ganó dos años consecutivos el doblete na categoría de Xuntaos. Esti club hai consiguió'l títulu lligueru de 2ª Preferente Llaboral, xubiendo asina a Primer Llaboral, siendo esta la categoría más alta y con un bien altu nivel. L'ascensu foi bien meritoriu al ser la mayoría de los xugadores nuevos del pueblu, datu llamativu teniendo en cuenta lo pequeña que ye esta llocalidá.
En estableciéndose en primer, volvióse un equipu piqueru lluchando por ganar la Lliga, temporada tres temporada, y yá ye un clásicu nel [[Campeonatu Nacional de Fútbol Llaboral]] representando a [[Aragón]], y llogrando dos talos títulos nes temporaes 2012 y 2013.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Llista de conceyos de la provincia de Zaragoza]]
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Tradubot|Tosos}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zaragoza]]
[[Categoría:Conceyos de Zaragoza]]
[[Categoría:Tosos]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
sy99mgxlaa7qaqed9v0vejqnv83tx74
Usuariu:Omarete/Llista países
2
124033
4489991
4484077
2026-05-02T13:26:17Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4489991
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q6256. }
|section=131
|sort=label
|columns=item,label:País,P1082,p2046
|thumb=128
|min_section=2
}}
== Reinu de Dinamarca ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q35|Q35]]
| [[Dinamarca]]
| 5822863
| 42925.46
|-
| [[:d:Q223|Q223]]
| [[Groenlandia]]
| 56609
| 2166086
|}
== Reinu de los Países Baxos ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q21203|Q21203]]
| [[Aruba]]
| 106739
| 178.916378
|-
| [[:d:Q25279|Q25279]]
| [[Curaçao]]
| 152849
| 444
|-
| [[:d:Q55|Q55]]
| [[Países Baxos]]
| 17942942
| 37378
|-
| [[:d:Q26273|Q26273]]
| [[Sint Maarten]]
| 43847
| 34
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q889|Q889]]
| [[Afganistán]]
| 41454761
| 652230
|-
| [[:d:Q222|Q222]]
| [[Albania]]
| 2811655
| 28748
|-
| [[:d:Q183|Q183]]
| [[Alemaña]]
| 83577140
| 357587.77
|-
| [[:d:Q228|Q228]]
| [[Andorra]]
| 87486
| 468
|-
| [[:d:Q916|Q916]]
| [[Angola]]
| 36749906
| 1246700
|-
| [[:d:Q781|Q781]]
| [[Antigua y Barbuda]]
| 101489
| 440.29
|-
| [[:d:Q851|Q851]]
| [[Arabia Saudita]]
| 33000000
| 2250000
|-
| [[:d:Q399|Q399]]
| [[Armenia]]
| 2930450
| 29743.423459
|-
| [[:d:Q262|Q262]]
|
|
|
|-
| [[:d:Q414|Q414]]
| [[Arxentina]]
| 47327407
| 2780400
|-
| [[:d:Q408|Q408]]
| [[Australia]]
| 27614411
| 7692024
|-
| [[:d:Q40|Q40]]
| [[Austria]]
| 8979894
| 83858<br/>83878.99
|-
| [[:d:Q227|Q227]]
| [[Azerbaixán]]
| 10180770
| 86600
|-
| [[:d:Q902|Q902]]
| [[Bangladex]]
| 171466990
| 147570
|-
| [[:d:Q244|Q244]]
| [[Barbados]]
| 303431
| 439
|-
| [[:d:Q398|Q398]]
| [[Baḥréin]]
| 1569666
| 786.5
|-
| [[:d:Q242|Q242]]
| [[Belize]]
| 411106
| 22966
|-
| [[:d:Q962|Q962]]
| [[Benín]]
| 14111034
| 114763
|-
| [[:d:Q184|Q184]]
| [[Bielorrusia]]
| 9056080
| 207596.76
|-
| [[:d:Q750|Q750]]
| [[Bolivia]]
| 12244159
| 1098581
|-
| [[:d:Q188736|Q188736]]
| ''[[:d:Q188736|Bosnia]]''
|
|
|-
| [[:d:Q225|Q225]]
| [[Bosnia y Herzegovina]]
| 3816459
| 51197
|-
| [[:d:Q963|Q963]]
| [[Botsuana]]
| 2480244
| 581737
|-
| [[:d:Q155|Q155]]
| [[Brasil]]
| 213421037
| 8515767
|-
| [[:d:Q921|Q921]]
| [[Brunéi]]
| 458949
| 5765.313533
|-
| [[:d:Q219|Q219]]
| [[Bulgaria]]
| 6437360
| 110993.6
|-
| [[:d:Q965|Q965]]
| [[Burkina Fasu]]
| 23025776
| 274200
|-
| [[:d:Q967|Q967]]
| [[Burundi]]
| 13689450
| 27834
|-
| [[:d:Q917|Q917]]
| [[Bután]]
| 787424
| 38394
|-
| [[:d:Q31|Q31]]
| [[Bélxica]]
| 11825551
| 30688
|-
| [[:d:Q1011|Q1011]]
| [[Cabu Verde]]
| 555988
| 4033
|-
| [[:d:Q424|Q424]]
| [[Camboya]]
| 17423880
| 181035
|-
| [[:d:Q1009|Q1009]]
| [[Camerún]]
| 28372687
| 475442
|-
| [[:d:Q16|Q16]]
| [[Canadá]]
| 36991981
| 9984670
|-
| [[:d:Q657|Q657]]
| [[Chad]]
| 19319064
| 1284000
|-
| [[:d:Q213|Q213]]
| [[Chequia]]
| 10909500
| 78866<br/>78871
|-
| [[:d:Q298|Q298]]
| [[Chile]]
| 19458000
| 756102
|-
| [[:d:Q237|Q237]]
| [[Ciudá del Vaticanu]]
| 882
| 0.49
|-
| [[:d:Q739|Q739]]
| [[Colombia]]
| 52321152
| 1141748
|-
| [[:d:Q970|Q970]]
| [[Comores]]
| 902348
| 2034
|-
| [[:d:Q423|Q423]]
| [[Corea del Norte]]
| 26418204
| 120540
|-
| [[:d:Q884|Q884]]
| [[Corea del Sur]]
| 51466201
| 100295
|-
| [[:d:Q800|Q800]]
| [[Costa Rica]]
| 5265575
| 51179.92
|-
| [[:d:Q1008|Q1008]]
| [[Costa de Marfil]]
| 31165654
| 322463
|-
| [[:d:Q224|Q224]]
| [[Croacia]]
| 3871833
| 56594
|-
| [[:d:Q241|Q241]]
| [[Cuba]]
| 10985974
| 109884
|-
| [[:d:Q784|Q784]]
| [[Dominica]]
| 74656
| 751.096551
|-
| [[:d:Q736|Q736]]
| [[Ecuador]]
| 16938986
| 257204.27
|-
| [[:d:Q971|Q971]]
| [[República del Congo|El Congu]]
| 6142180
| 342000
|-
| [[:d:Q822|Q822]]
| [[El Líbanu]]
| 6100075
| 10452
|-
| [[:d:Q792|Q792]]
| [[El Salvador]]
| 6029976
| 21041
|-
| [[:d:Q131588685|Q131588685]]
| ''[[:d:Q131588685|Emirate of Al Qawasim]]''
|
|
|-
| [[:d:Q12191529|Q12191529]]
| ''[[:d:Q12191529|Emirate of Lengeh]]''
|
|
|-
| [[:d:Q878|Q878]]
| [[Emiratos Árabes Xuníos]]
| 9890400
| 83600
|-
| [[:d:Q986|Q986]]
| [[Eritrea]]
| 3497000
| 117600
|-
| [[:d:Q214|Q214]]
| [[Eslovaquia]]
| 5409407
| 49033.720839
|-
| [[:d:Q215|Q215]]
| [[Eslovenia]]
| 2066880
| 20271
|-
| [[:d:Q29|Q29]]
| [[España]]
| 48592909
| 505990
|-
| [[:d:Q702|Q702]]
| [[Estaos Federaos de Micronesia]]
| 75817
| 702
|-
| [[:d:Q30|Q30]]
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| 340110988
| 9826675
|-
| [[:d:Q191|Q191]]
| [[Estonia]]
| 1369995
| 45335
|-
| [[:d:Q219060|Q219060]]
| [[Estáu de Palestina]]
| 5227193
| 6020
|-
| [[:d:Q115|Q115]]
| [[Etiopía]]
| 128691692
| 1104300
|-
| [[:d:Q79|Q79]]
| [[Exiptu]]
| 114535772
| 1010407.87
|-
| [[:d:Q928|Q928]]
|
|
|
|-
| [[:d:Q33|Q33]]
| [[Finlandia]]
| 5652881
| 338478.34
|-
| [[:d:Q142|Q142]]
| [[Francia]]
| 68605616
| 643801
|-
| [[:d:Q1000|Q1000]]
| [[Gabón]]
| 2025137
| 267667
|-
| [[:d:Q1005|Q1005]]
| [[Gambia]]
| 2639916
| 11300
|-
| [[:d:Q117|Q117]]
| [[Ghana]]
| 32833031
| 238535
|-
| [[:d:Q769|Q769]]
| [[Granada (país)|Granada]]
| 114299
| 348.5
|-
| [[:d:Q41|Q41]]
| [[Grecia]]
| 10482487
| 131957
|-
| [[:d:Q774|Q774]]
| [[Guatemala]]
| 17263239
| 108889
|-
| [[:d:Q1006|Q1006]]
| [[Guinea]]
| 12717176
| 245857
|-
| [[:d:Q983|Q983]]
| [[Guinea Ecuatorial]]
| 1847549
| 28051
|-
| [[:d:Q1007|Q1007]]
| [[Guinea-Bisáu]]
| 1861283
| 36125
|-
| [[:d:Q734|Q734]]
| [[Guyana]]
| 878674
| 214970
|-
| [[:d:Q790|Q790]]
| [[Haití]]
| 10981229
| 27750
|-
| [[:d:Q783|Q783]]
| [[Hondures]]
| 8303771
| 112492
|-
| [[:d:Q28|Q28]]
| [[Hungría]]
| 9603634
| 93011.4
|-
| [[:d:Q668|Q668]]
| [[India]]
| 1477519529
| 3287263
|-
| [[:d:Q252|Q252]]
| [[Indonesia]]
| 275439000
| 1904570
|-
| [[:d:Q21|Q21]]
| [[Inglaterra]]
| 53012456<br/>57106398
| 130278
|-
| [[:d:Q796|Q796]]
| [[Iraq]]
| 38274618
| 437072
|-
| [[:d:Q794|Q794]]
| [[Irán]]
| 92417700
| 1648195
|-
| [[:d:Q107258515|Q107258515]]
| ''[[:d:Q107258515|Irán pahlaví]]''
|
| 648195
|-
| [[:d:Q189|Q189]]
| [[Islandia]]
| 364260
| 103004
|-
| [[:d:Q26988|Q26988]]
| [[Islles Cook]]
| 14222
| 240
|-
| [[:d:Q712|Q712]]
| [[Islles Fixi]]
| 926276
| 18274
|-
| [[:d:Q709|Q709]]
| [[Islles Márxal]]
| 53127
| 181.43
|-
| [[:d:Q685|Q685]]
| [[Islles Salomón]]
| 611343
| 28400
|-
| [[:d:Q801|Q801]]
| [[Israel]]
| 9840000
| 20770
|-
| [[:d:Q38|Q38]]
| [[Italia]]
| 58850717
| 302068
|-
| [[:d:Q232|Q232]]
| [[Kazakstán]]
| 20139914
| 2724900
|-
| [[:d:Q114|Q114]]
| [[Kenia]]
| 48468138
| 581309
|-
| [[:d:Q813|Q813]]
| [[Kirguistán]]
| 7281800
| 199951
|-
| [[:d:Q710|Q710]]
| [[Kiribati]]
| 134518
| 811
|-
| [[:d:Q1246|Q1246]]
| [[Kosovu]]
| 1883018<br/>1586659
| 10909
|-
| [[:d:Q817|Q817]]
| [[Kuwait]]
| 4464000
| 17818
|-
| [[:d:Q819|Q819]]
| [[Laos]]
| 6858160
| 236800
|-
| [[:d:Q778|Q778]]
| [[Les Bahames]]
| 399440
| 13878
|-
| [[:d:Q1013|Q1013]]
| [[Lesothu]]
| 2007201
| 32962.8<br/>30355
|-
| [[:d:Q211|Q211]]
| [[Letonia]]
| 1856932
| 64593.76<br/>62226.85
|-
| [[:d:Q1014|Q1014]]
| [[Liberia]]
| 5214030
| 111369
|-
| [[:d:Q1016|Q1016]]
| [[Libia]]
| 7381023
| 1759541
|-
| [[:d:Q347|Q347]]
| [[Liechtenstein]]
| 37922
| 160
|-
| [[:d:Q37|Q37]]
| [[Lituania]]
| 2860002
| 65300
|-
| [[:d:Q32|Q32]]
| [[Luxemburgu]]
| 681973
| 2586.36
|-
| [[:d:Q221|Q221]]
| [[Macedonia del Norte]]
| 1836713
| 25713
|-
| [[:d:Q1019|Q1019]]
| [[Madagascar]]
| 31964956
| 587295
|-
| [[:d:Q833|Q833]]
| [[Malasia]]
| 32447385
| 330803
|-
| [[:d:Q1020|Q1020]]
| [[Malaui]]
| 17563749
| 118484
|-
| [[:d:Q826|Q826]]
| [[Maldives]]
| 436330
| 298
|-
| [[:d:Q233|Q233]]
| [[Malta]]
| 553214
| 316
|-
| [[:d:Q912|Q912]]
| [[Malí]]
| 20250833
| 1240192
|-
| [[:d:Q1028|Q1028]]
| [[Marruecos]]
| 36828330
| 446550<br/>710850
|-
| [[:d:Q1027|Q1027]]
| [[Mauriciu]]
| 1264613
| 2040
|-
| [[:d:Q1025|Q1025]]
| [[Mauritania]]
| 4736139
| 1030700
|-
| [[:d:Q217|Q217]]
| [[Moldavia]]
| 2409207
| 33843.5
|-
| [[:d:Q711|Q711]]
| [[Mongolia]]
| 3409939
| 1564116
|-
| [[:d:Q236|Q236]]
| [[Montenegru]]
| 617213
| 13883
|-
| [[:d:Q1029|Q1029]]
| [[Mozambique]]
| 29668834
| 801590
|-
| [[:d:Q836|Q836]]
| [[Myanmar]]
| 53370609
| 676577.2
|-
| [[:d:Q96|Q96]]
| [[Méxicu]]
| 132274416
| 1972550<br/>1964375
|-
| [[:d:Q235|Q235]]
| [[Mónacu]]
| 38857
| 2.08
|-
| [[:d:Q1030|Q1030]]
| [[Namibia]]
| 2533794
| 825615
|-
| [[:d:Q697|Q697]]
| [[Nauru]]
| 13650
| 21
|-
| [[:d:Q837|Q837]]
| [[Nepal]]
| 29164578
| 147181.254346
|-
| [[:d:Q811|Q811]]
| [[Nicaragua]]
| 5142098
| 120340
|-
| [[:d:Q34020|Q34020]]
| [[Niue]]
| 1821
| 260
|-
| [[:d:Q1033|Q1033]]
| [[Nixeria]]
| 211400708
| 923768
|-
| [[:d:Q20|Q20]]
| [[Noruega]]
| 5627400
| 385207
|-
| [[:d:Q664|Q664]]
| [[Nueva Zelanda]]
| 5307800
| 268021
|-
| [[:d:Q1032|Q1032]]
| [[Níxer]]
| 21477348
| 1267000
|-
| [[:d:Q842|Q842]]
| [[Omán]]
| 4829480
| 309500
|-
| [[:d:Q695|Q695]]
| [[Paláu]]
| 21729
| 465.550362
|-
| [[:d:Q804|Q804]]
| [[Panamá]]
| 4570133
| 74177.3
|-
| [[:d:Q691|Q691]]
| [[Papúa Nueva Guinea]]
| 8935000
| 462840
|-
| [[:d:Q843|Q843]]
| [[Paquistán]]
| 223773700
| 881913
|-
| [[:d:Q733|Q733]]
| [[Paraguái]]
| 6811297
| 406756
|-
| [[:d:Q419|Q419]]
| [[Perú]]
| 33726000
| 1285216
|-
| [[:d:Q36|Q36]]
| [[Polonia]]
| 37563071
| 312683
|-
| [[:d:Q45|Q45]]
| [[Portugal]]
| 10347892
| 92225
|-
| [[:d:Q165763|Q165763]]
| ''[[:d:Q165763|Principáu de Waldeck]]''
| 59000
| 1121
|-
| [[:d:Q846|Q846]]
| [[Qatar]]
| 2639211
| 11437
|-
| [[:d:Q145|Q145]]
| [[Reinu Xuníu]]
| 67326569
| 242495
|-
| [[:d:Q29999|Q29999]]
| [[Reinu de los Países Baxos]]
| 17100715
| 42201
|-
| [[:d:Q929|Q929]]
| [[República Centroafricana]]
| 5152421
| 622984
|-
| [[:d:Q974|Q974]]
| [[República Democrática d'El Congu]]
| 105789731
| 2344858
|-
| [[:d:Q786|Q786]]
| [[República Dominicana]]
| 10760028
| 48670.82
|-
| [[:d:Q148|Q148]]
| [[República Popular China]]
| 1442965000
| 9596961
|-
| [[:d:Q23681|Q23681]]
| [[República Turca de Xipre del Norte]]
| 476214
| 3355
|-
| [[:d:Q27|Q27]]
| [[República d'Irlanda]]
| 5149139
| 69797
|-
| [[:d:Q1037|Q1037]]
| [[Ruanda]]
| 14569341
| 26338
|-
| [[:d:Q218|Q218]]
| [[Rumanía]]
| 19053815
| 238397
|-
| [[:d:Q159|Q159]]
| [[Rusia]]
| 146119928
| 17075400<br/>17125191
|-
| [[:d:Q763|Q763]]
| [[Saint Kitts y Nevis]]
| 46922
| 269.358763
|-
| [[:d:Q683|Q683]]
| [[Samoa]]
| 200010
| 2842
|-
| [[:d:Q238|Q238]]
| [[San Marín]]
| 33600
| 61.2
|-
| [[:d:Q757|Q757]]
| [[San Vicente y Les Granadines]]
| 109897
| 389
|-
| [[:d:Q760|Q760]]
| [[Santa Llucía]]
| 167591
| 617.012867
|-
| [[:d:Q1039|Q1039]]
| [[Santu Tomé y Príncipe]]
| 204327
| 1001
|-
| [[:d:Q1042|Q1042]]
| [[Seixeles]]
| 119773
| 459
|-
| [[:d:Q1041|Q1041]]
| [[Senegal]]
| 16876720
| 196722
|-
| [[:d:Q403|Q403]]
| [[Serbia]]
| 6605168
| 88499
|-
| [[:d:Q1044|Q1044]]
| [[Sierra Lleona]]
| 7557212
| 71740
|-
| [[:d:Q334|Q334]]
| [[Singapur]]
| 5866139
| 719.1
|-
| [[:d:Q858|Q858]]
| [[Siria]]
| 23865423
| 185180
|-
| [[:d:Q1045|Q1045]]
| [[Somalia]]
| 11031386
| 637657
|-
| [[:d:Q34754|Q34754]]
| [[Somalilandia]]
| 6500000
| 177000
|-
| [[:d:Q854|Q854]]
| [[Sri Lanka]]
| 21444000
| 65610
|-
| [[:d:Q1050|Q1050]]
| [[Suazilandia]]
| 1230506
| 17364
|-
| [[:d:Q258|Q258]]
| [[Sudáfrica]]
| 62027503
| 1221037
|-
| [[:d:Q1049|Q1049]]
| [[Sudán]]
| 40533330
| 1886068<br/>1840687
|-
| [[:d:Q958|Q958]]
| [[Sudán del Sur]]
| 12575714
| 619745.304981<br/>644329
|-
| [[:d:Q34|Q34]]
| [[Suecia]]
| 10609460
| 447425.16
|-
| [[:d:Q39|Q39]]
| [[Suiza]]
| 9104063
| 41285<br/>41291
|-
| [[:d:Q730|Q730]]
| [[Surinam]]
| 563402
| 163270
|-
| [[:d:Q869|Q869]]
| [[Tailandia]]
| 66188503
| 513119.5
|-
| [[:d:Q865|Q865]]
| [[República de China|Taiwán]]
| 23317031
| 36193<br/>11418174
|-
| [[:d:Q924|Q924]]
| [[Tanzania]]
| 57310019
| 947303
|-
| [[:d:Q863|Q863]]
| [[Taxiquistán]]
| 9504000
| 143100
|-
| [[:d:Q574|Q574]]
| [[Timor Oriental]]
| 1243235
| 14918.72
|-
| [[:d:Q945|Q945]]
| [[Togu]]
| 7797694
| 56785
|-
| [[:d:Q678|Q678]]
| [[Tonga]]
| 108020
| 748.506563
|-
| [[:d:Q754|Q754]]
| [[Trinidá y Tobagu]]
| 1369125
| 5128
|-
| [[:d:Q948|Q948]]
| [[Tunicia]]
| 11565204
| 163610
|-
| [[:d:Q874|Q874]]
| [[Turkmenistán]]
| 6117933
| 491210
|-
| [[:d:Q43|Q43]]
| [[Turquía]]
| 85372377
| 783562
|-
| [[:d:Q672|Q672]]
|
|
|
|-
| [[:d:Q212|Q212]]
| [[Ucraína]]
| 41167335
| 603550
|-
| [[:d:Q1036|Q1036]]
| [[Uganda]]
| 47123531
| 241038
|-
| [[:d:Q77|Q77]]
| [[Uruguái]]
| 3444263
| 176215
|-
| [[:d:Q265|Q265]]
| [[Uzbequistán]]
| 34915100
| 448978
|-
| [[:d:Q686|Q686]]
| [[Vanuatu]]
| 300019
| 12190
|-
| [[:d:Q717|Q717]]
| [[Venezuela]]
| 31250306
| 912050
|-
| [[:d:Q881|Q881]]
| [[Vietnam]]
| 96208984
| 331690
|-
| [[:d:Q766|Q766]]
| [[Xamaica]]
| 2697983
| 10991.90954
|-
| [[:d:Q17|Q17]]
| [[Xapón]]
| 123802000
| 377972.28
|-
| [[:d:Q230|Q230]]
| [[Xeorxa]]
| 3717100
| 69700
|-
| [[:d:Q977|Q977]]
| [[Xibuti]]
| 1152944
| 23200
|-
| [[:d:Q229|Q229]]
| [[Xipre]]
| 1344976
| 9242.45
|-
| [[:d:Q810|Q810]]
| [[Xordania]]
| 10428241
| 89341
|-
| [[:d:Q805|Q805]]
| [[Yeme]]
| 28250420
| 555000<br/>527970<br/>455503
|-
| [[:d:Q953|Q953]]
| [[Zambia]]
| 19610769
| 752618
|-
| [[:d:Q954|Q954]]
| [[Zimbabue]]
| 15178979
| 390757
|}
{{Wikidata list end}}
lb6g4ljj6c3xlk5s0hg97n8x0jluv8o
Tasa de cambéu
0
126547
4490004
4426417
2026-05-02T15:45:51Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490004
wikitext
text/x-wiki
{{referencies|t=20150912162953}}
La '''tasa o tipu de cambéu''' ente dos [[divisa|divises]] ye la tasa o rellación de proporción qu'esiste ente'l valor d'una y la otra. Felicidad tasa ye un indicador qu'espresa cuántes unidaes d'una divisa precisar pa llograr una unidá de la otra.<br />Por casu, si la tasa de cambéu ente l'euru y el dólar d'Estaos Xuníos EUR/USD fora de 1.12, ello significa que l'euru equival a 1.12 dólares. De la mesma, si la tasa calcúlase a la inversa (USD/EUR), ello resulta nuna tasa de 0.89, lo cual significa que'l dólar equival a 0.89 euros.
La nacencia d'un sistema de tipos de cambéu provién de la esistencia d'un comerciu internacional ente distintos países que tienen distintes monedes. Si por casu, una empresa mexicana viende productos a una empresa española, desea cobrar en pesos, polo que la empresa española tendrá de mercar pesos mexicanos y utilizalos pa pagar al fabricante mexicanu. Les persones y empreses que quieren mercar monedes estranxeres tienen d'allegar al [[mercáu de divises]]. Nesti mercáu determinar el preciu de caúna de les monedes espresada na moneda nacional. A esti preciu denominar tipu de cambéu.
== Determinación del tipu de cambéu ==
La determinación del tipu de cambéu realízase al traviés del mercáu de divises. El tipu de cambéu como preciu d'una moneda establezse, como en cualesquier otru mercáu, pol alcuentru de la ufierta y la demanda de divises. Si analízase, por casu, una situación hipotética, na que solo esisten dos monedes l'euru y el dólar. La demanda de dólares (ufierta d'euros) naz cuando los consumidores de los distintos países europeos precisen dólares pa mercar mercancíes procedentes d'Estaos Xuníos. De la mesma forma precísense dólares si una empresa europea desea mercar un edificiu en Nueva York, cuando un ciudadanu alemán viaxa como turista a San Francisco o si una empresa sueca merca aiciones d'una entidá norteamericana, pero inda puede esistir una razón adicional pa demandar dólares que ye la pura especulación, ye dicir el pensamientu de que'l dólar va xubir de valor respeuto al euru va provocar que la demanda de dólares xuba.
Si analizar al contrariu, la ufierta de dólares (demanda d'euros), esta realízase por toes aquelles empreses y ciudadanos que precisen euros pa les sos necesidaes (básicamente les mesmes qu'analicemos antes, compra de bienes y servicios, inversiones y especulación.)
L'equilibriu nun mercáu competitivu ente la ufierta y la demanda va marcar el preciu del dólar respeuto al euru o lo que ye lo mesmo el preciu del euru respeuto al dólar. Nos mercaos de divises conoz depreciación como'l descensu del preciu d'una moneda respeuto d'otra.
{{VT|Paridá de poder de compra|Trinidá imposible}}
== Sistema de tipu de cambéu ==
Ye un conxuntu de regles que describen el comportamientu del [[Bancu central]] nel mercáu de divises. Identifíquense dos sistemes opuestos de tases de cambéu:
* [[Tipu de cambéu fixu]]: ye determináu rígidamente pol Bancu central.
* [[Tipu de cambéu flexible]]: determinar nun mercáu llibre, pol xuegu de la ufierta y la demanda de divises. Nes economíes con tipu de cambéu flexible, los desequilibrios de la balanza de pagos corríxense automáticamente por depreciación o apreciación del tipu de cambeos.
== Tipu de cambéu real ==
Pueden estremase dos tipos de cambeos: el real y el nominal. El real defínese como la rellación a la qu'una persona puede intercambiar los ''bienes y servicios'' d'un país polos d'otru. El nominal ye la correllación a la qu'una persona puede intercambiar la ''moneda'' de país polos d'otru, esto ye, el númberu d'unidaes que preciso d'una moneda X pa consiguir una unidá de la moneda Y. Esti postreru ye'l que s'usa más frecuentemente.
Esta distinción faise necesaria pa poder apreciar el verdaderu poder adquisitivu d'una moneda nel estranxeru y evitar tracamundios.
Por Tipu de Cambéu Real defínese como'l cociente ente'l nivel de precios esternos y el nivel de precios internos, midíos na mesma moneda. Esto mide cuan competitiva ye nel comerciu internacional una economía con al respeutive de otres.
Formalmente'l tipu de cambéu real, '''R''', defínese como:
<math>R = \left(\frac {y \times {P_f}}{P} \right) </math><ref>Macroeconomics, Dornbusch & Fischer & Startz, 11th Edition, McGraw-Hill, ISBN 978-0-07-3375922</ref>
Onde:
<math>y</math> = Tipu de cambéu nominal (el tipu de cambéu de mercáu)
<math> {P_f}</math> = Nivel de precios esternu
<math> P </math>= Nivel de precios internu
{{vt|Rellación real d'intercambiu}}
== Plazos ==
El tiempu de lliquidación de les transaiciones realizaes con divises puede ser:<ref>{{cita publicación |apellíu=Mascareñes |nome=Juan |enllaceautor= |añu=2012 |títulu=Mercáu de divises |publicación=Monografíes de Juan Mascareñes sobre Finances Corporatives |volume= |númberu= |páxina= |ubicación= |editorial= |issn=19881878 |url=http://pendientedemigracion.ucm.es/info/jmas/mon/22.pdf |fechaaccesu=14 de xunetu de 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130418070611/http://pendientedemigracion.ucm.es/info/jmas/mon/22.pdf |archivedate=2013-04-18 }}</ref>
* [[Tipu de cambéu spot]]: el tipu de cambéu spot referir al tipu de cambéu corriente, esto ye, transaiciones realizaes al contao.
* [[Tipu de cambéu futuru (forward)|Tipu de cambéu futuru]]: el tipu de cambéu futuru indica'l preciu de la divisa n'operaciones realizaes nel presente, pero que la so fecha de lliquidación ye nel futuru, por casu, dientro de 180 díes.
== Influencia nel déficit fiscal ==
=== Tipu de cambéu fixu ===
L'analís del [[déficit presupuestariu]] complícase cuando'l tipu de cambéu ye fixu. So un sistema de tipu de cambéu fixu, el bancu central nun determina realmente la [[ufierta monetaria]] de la mesma que nuna economía zarrada o que cuando s'opera so un sistema de tipu de cambéu flexible. Recuérdese que so tipu de cambéu fixu la variación de la ufierta monetaria ye endóxena, y que respuende a les compres y ventes de moneda estranxera que realiza'l bancu central pa cumplir col so compromisu de caltener fixu'l tipu de cambéu.
==Identidaes fundamentales nuna economía abierta==
Nuna economía abierta les [[importaciones]] tán rellacionaes positivamente cola renta y la producción. Cuando'l [[productu interior brutu]] ta aumentando rápido les importaciones tienden a aumentar más apriesa. Per otra parte, la eleición ente bienes estranxeros y nacionales respuenden a los precios relativos de los dos. Por tanto'l volume y el valor de les importaciones dependen de los precios relativos de los bienes nacionales y estranxeros. El tipu de cambéu afecta al comerciu esterior, de tal manera que cuando baxa'l tipu de cambéu d'un país, xuben los precios de los bienes importaos, ente que les esportaciones abaratar pa los estranxeros. De resultes, el país ye más competitivu nos mercaos mundiales y les esportaciones netes aumenten. Les variaciones de los tipos de cambéu pueden afectar fondamente a la producción, al emplegu y a la inflación. Toos estos efeutos faen que'l tipu de cambéu sía cada vez más importante pa tolos países.
Les esportaciones son la hermana ximielga de les importaciones: les nueses esportaciones son les importaciones del restu del mundu. Dependen, pos principalmente de les rentes y de los productos de los nuesos socios comerciales lo mesmo que de los precios relativos de les nueses esportaciones y de los bienes colos que compiten. Cuando aumenta la producción estranxera o cuando xube'l tipu de cambéu (esto ye, se deprecia la moneda nacional), el volume y el valor de les nueses esportaciones tienden a crecer.
Una vegada que tenemos en cuenta les esportaciones y les importaciones, tamién tenemos de reconocer que'l gastu d'un país puede ser distintu de la so producción. El gastu interior (llamáu dacuando demanda interior) ye igual al consumu más la inversión interior más les compres del Estáu. Estremar del productu nacional total (o PIB) por dos razones. De primeres, una parte del gastu interior destinar a bienes producíos nel estranxeru y son les importaciones (M), como'l petroleu y los automóviles xaponeses. Una parte de la producción del país vender a otros países y son les esportaciones (X). La diferencia ente la producción nacional y el gastu interior ye a cencielles (X-M) denomada esportaciones netes.
Pa calcular la demanda total de bienes y servicios d'un país, tenemos qu'incluyir non yá la demanda interior sinón tamién la demanda esterior. Esto ye, tenemos que conocer el gastu total de los residentes nel país, según les compres netes de los estranxeros. Esti total tien d'incluyir el gastu interior (C +I+G) más les ventes a estranxeros (X) menos les compres interiores a estranxeros (M). El gastu nel productu nacional o PIB ye igual al consumu más la inversión interior más les compres del Estáu más esportaciones netes.
Demanda amestada total = PIB = C + I + G + X
El comerciu esterior produz un efeutu nel PIB similar al de la [[inversión]] o les compres del Estáu. Cuando aumenten les esportaciones netes, aumenta la demanda amestada de producción interior. Poro, les esportaciones netes producen un efeutu multiplicador na producción. Pero'l multiplicador del gastu va ser menor nuna economía abierta que nuna zarrada por cuenta de les filtraciones del gastu escontra les importaciones. El multiplicador ye:
Multiplicador d'una economía abierta = 1/ (propensión marxinal al aforru+propensión marxinal a importar )
Rescampla que, si caltién tolo demás constante, el multiplicador d'una economía abierta ye menor que'l d'una economía zarrada, onde PMm = 0.
==Los tipos de cambéu y la balanza de pagos==
La conexón ente los tipos de cambéu y los axustes de la balanza de pagos, nel casu más senciellu que los tipos de cambéu son determinaos pola ufierta y la demanda, nel qu'un país empieza atopándose n'equilibriu y sufre entós una perturbación na so balanza de pagos. Por casu una xubida de tipos d'interés pa frenar la inflación y aumentar asina la demanda esterior d'activos d'esti país. Habría un escesu de demanda d'esta moneda al antiguu tipu de cambéu. A esti tipu, el país tendería a tener un superávit tanto comercial como financieru, yá que aumentaría la cantidá de moneda qu'entraría nel país.
Ye equí onde'l tipu de cambéu desempeña'l papel de equilibrador. Cuando aumenta la demanda de la moneda, la situación provoca una apreciación d'esta y una depreciación de les demás. La variación del tipu camudo prosigue hasta que la cuentes de la balanza de pagos vuelven permediase. L'equilibriu de la cuenta corriente ye más bono d'entender. Nesti casu l'apreciación de la moneda encarez les mercancíes del país y provoca un amenorgamientu de les esportaciones y un aumentu de les importaciones, lo que tiende a amenorgar el superávit del país por cuenta corriente. Por tanto nun sistema de tipos de cambéu flexibles la balanza de pagos permediar ensin intervención del bancu central.
Pela cueta nun sistema de cambeos fixos la balanza de pagos permediar cola intervención del bancu central por aciu la compra o venta de divises recoyíes na variación de reserves. Agora bien esta situación nun puede caltenese indefinidamente. Si'l déficit ye permanente'l bancu central nun va dexar que s'escosen les reserves de divises, motivu pol que puede llevar a cabu una [[devaluación]]. Esta tien como inconveniente que va suponer una alza nos precios de los bienes importaos que puede tresmitise a los bienes nacionales. D'esta forma la inflación nel país que devaluó fai que la ganancia de competitividá nominal, provocada pol abaratamientu de la so moneda suma.
== Ver tamién ==
* [[Agio]]
* [[Rexímenes cambiarios]]
* [[Inflación]]
* [[Casa de cambéu]]
* [[Divisa]]
*[[Riesgu de tipu de cambéu]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Comportamientu del tipu de cambéu |2=http://www.deguate.com/infocentros/ecofin/guatemala/economia/tipu-de-camb%C3%A9u.php |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://xurrency.com/currencies Valores de divises diarios en RSS]
* [http://www.econlink.com.ar/dic/tipodecambio.shtml Esplicación de los distintos tipos de cambéu]
* [http://www.cambiodedivisas.org Camudo de divises Oficial Güei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101017165737/http://www.cambiodedivisas.org/ |date=2010-10-17 }}
* [http://www.ecb.int/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml Valores de divises diarios en XML del bancu central européu]
{{Tradubot|Tasa de cambio}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Macroeconomía]]
[[Categoría:Economía internacional]]
[[Categoría:Terminoloxía económica]]
rztxwqx8ygvmjjrk5178fw4s89z2tm1
Territoriu Antárticu Británicu
0
127556
4490032
4468819
2026-05-02T22:22:48Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490032
wikitext
text/x-wiki
{{rexón}}
'''Territoriu Antárticu Británicu''' (n'[[idioma inglés|inglés]] ''British Antarctic Territory'' o ''BAT'') ye la denominación que nel [[Reinu Xuníu]] aplicar al sector de [[L'Antártida]] sobre'l que dichu país reclama soberanía y al que da la considerancia xurídica de [[territoriu británicu d'ultramar]] dende'l 3 de marzu de 1962. El reclamu toma toles tierres al sur del [[paralelu]] 60°S, ente los [[meridianu|meridianos]] 20°O y 80°O con vértiz nel [[polu sur]] y con una superficie aproximada de 1 709 400 [[km²]]. El territoriu inclúi parte de la [[Tierra de Coats]], la [[península Antártica]], les [[islles Orkney del Sur]], les [[islles Shetland del Sur|Shetland del Sur]], la [[islla Alejandro I]], ente munches otres y ta habitáu pol personal d'investigación y sofitu del [[British Antarctic Survey]], amás del personal de les bases d'otres naciones.
Esta reclamación se superpone parcialmente cola área reclamada por [[Chile]] ([[Territoriu Chilenu Antárticu]]) y totalmente cola reclamada por [[Arxentina]] ([[Antártida Arxentina]]), países que nun reconocen la reclamación británica. Arxentina tien un asentamientu permanente nel territoriu dende 1904, la [[base Orkney]]. [[Australia]] y [[Nueva Zelanda]], dambos miembros de la [[Mancomunidá de Naciones|Commonwealth of Nations]] xunto al Reinu Xuníu, reconocen al Territoriu Antárticu Británicu, y recíprocamente, el Reinu Xuníu reconoz les sos respeutives reclamaciones sobre'l continente.<ref>[http://www.linz.govt.nz/sites/default/files/topography/topo-maps/antarctica/ross-sea-regions.jpg Mapa oficial de la Dependencia Ross amosando les reclamaciones reconocíes por Nueva Zelanda]</ref> Tamién [[Francia]] y [[Noruega]]<ref>[https://snl.non/Dronning_Maud_Land Declaración de soberanía noruega]</ref> han espresamente reconocíu la reclamación británica,
== Historia ==
=== Tomes de posesión ===
[[Archivu:Ant-pen map.png|thumb|left|150px|La [[península antártica]], parte del Territoriu Antárticu Británicu.]]
[[Archivu:Rothera from reptile.jpg|thumb|250px|[[Base Rothera]].]]
Antes de la formal constitución de la reclamación británica nesti sector de L'Antártida en 1908 marinos británicos fixeron 6 tomes de posesión y proclamaciones nel área que depués sirvieron por que'l Reinu Xuníu reclamara títulos de soberanía na rexón. L'inglés [[William Smith (marín)|William Smith]] mientres saleaba nel [[bergantín]] mercantil ''Williams'' de [[Buenos Aires]] a [[Valparaíso]], saleó muncho más al sur del [[cabu de Fornos]] intentando captar vientos favorables. El 19 de febreru de 1819 reparó ensin desembarcar una nueva tierra a 62° Oeste, probablemente l'estremu nordeste de la [[islla Livingston]], que se conoz como punta Williams.
Smith foi'l primeru qu'afayó en forma confirmada y documentada les tierres antártiques y n'otru viaxe tomó posesión de les islles Shetland del Sur a nome del rei [[Xurde III del Reinu Xuníu|Xurde III]] desembarcando na [[islla Rei Xurde]] el 16 d'ochobre de 1819, llamándoles ''New South Britain''.<ref>[http://www.ejercito.mde.es/Galerias/Descarga_pdf/Unidaes/Antartica/antartica/blog/120112Smith.pdf William Smith]</ref> [[Edward Bransfield]], acompañáu por William Smith, el 16 de xineru de 1820 tomó posesión formal de la islla Rei Xurde a nome del rei Xurde III (fináu 13 díes dempués) y el 4 de febreru facer de la [[islla Clarence (Antártica)|islla Clarence]].
El Gobiernu británicu atribúi a [[George Powell]] el descubrimientu de les [[islles Orkney del Sur]] y tomar de posesión pal Reinu Xuníu el 7 d'avientu de 1821 a nome del rei [[Xurde IV del Reinu Xuníu|Xurde IV]] na [[islla Coronación]].<ref>Antarctica in International Law, páx. 269. Autores: Ben Saul, Tim Stephens. Editor: Bloomsbury Publishing, 2015. ISBN 178225885X, 9781782258858</ref> El 17 de xineru de 1829 el capitán [[Henry Foster]] del HMS ''Chanticleer'' desembarcó na [[islla Hoseason]] na mariña occidental de la [[Tierra de Graham]], depositando un cilindru de cobre col so toma de posesión a nome de Xurde IV.<ref>Chronological List of Antarctic Expeditions and Related Historical Events, páx. 136. Autor: R. K. Headland. Editor: Cambridge University Press, 1989. ISBN 0521309034, 9780521309035</ref> El 21 de febreru de 1832 el capitán británicu [[John Biscoe]] del ''Tula'' desembarcó na badea Biscoe de la [[islla Anvers]] del [[archipiélagu Palmer]], creyéndola parte de la Tierra de Graham, tomando posesión formal en nome del rei [[Guillermo IV del Reinu Xuníu]] y denominándola ''Graham Land''.<ref>Exploring Polar Frontiers: A Historical Encyclopedia, Volume 1, páx. 31. Autor: William J. Mills. Editor: ABC-CLIO, 2003. ISBN 1576074226, 9781576074220</ref> El 6 de xineru de 1843 el capitán [[James Clark Ross]] colos barcos HMS ''Erebus'' y HMS ''Terror'' tomó posesión de la [[islla Cockburn]] xunto coles sos tierres allegantes a nome de la Corona británica.<ref>{{Cita web |url=http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=3&k=cc&case=26&code=uka&p3=0 |títulu=Corte Internacional de Xusticia: Antarctica (United Kingdom v. Arxentina) Case |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150909211103/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=3&code=uka&case=26&k=cc&p3=0 |fechaarchivu=2015-09-09 }}</ref>
=== Organización xurídica del territoriu ===
Respondiendo a una consulta que-y realizó'l Gobiernu de [[Noruega]] en [[1905]] sobre la soberanía de les árees allugaes ente los 35° y 80° oeste y los 45° y 65° sur, el Reinu Xuníu respondió que les árees antártiques ente los meridianos 35° y 80° O yeren posesiones britániques basaes en descubrimientos y que los balleneros noruegos teníen de dirixise al [[gobernador de les islles Malvines]] pa los asuntos que precisaren tratar. En vista d'eso, esi gobernador promulgó en [[1906]] ordenances balleneres. Esta foi la primer vegada que'l Reinu Xuníu explicitó que les tierres antártiques taben so dependencia d'esi gobernador colonial.
El 21 de xunetu de 1908 el Reinu Xuníu promulgó una [[carta patente]] real estendiendo les [[Dependencies de les islles Malvines]] pa incorporar les [[islles Sandwich del Sur]] y la Tierra de Graham, constituyendo formalmente les Dependencies de la Colonia de les islles Malvines.<ref>Odd Gunnar Skagestad. ''Norsk Polar Politikk: Hovedtrekk og Utvikslingslinier, 1905-1974''. Oslo: Dreyers Forlag, 1975</ref><ref>Thorleif Tobias Thorleifsson. [http://ir.lib.sfu.ca/retrieve/3720/etd2367.pdf ''Bi-polar international diplomacy: The Sverdrup Islands question, 1902-1930''.] Master of Arts Thesis, Simon Fraser University, 2004.</ref> Los territorios que constituyíen les Dependencies de les islles Malvines fueron llistaos pola patente real como:<ref group=nota>''Whereas the group of islands known as South Georgia, the South Orkneys, the South Shetlands, and the Sandwich Islands, and the territory known as Graham's Land, situated in the South Atlantic Ocean to the south of the 50th Parallel of South latitude, and lying between the 20th and 80th degrees of West longitude, are part of our Dominions, and it is expedient that provision should be made for their government as Dependencies of our Colony of the Falklands.''</ref>
{{cita|Vistu que los grupos d'islles conocíes como Xeorxa del Sur, les Orkney del Sur, les Shetlands del Sur y les Islles Sandwich y el territoriu conocíu como Tierra de Graham, asitiáu nel océanu Atlánticu Sur al sur del paralelu 50° de latitud sur y ente los 20° y 80° de longitud oeste, son parte de los nuesos dominios, y ye conveniente que s'estableza una disposición pal so gobiernu como dependencies de la nuesa colonia de les Malvines (...)}}
Al promulgar esa carta patente'l Reinu Xuníu reclamó'l dominiu de toles tierres allugaes al sur del [[paralelu]] 50° S, ente los 20° y 80° [[llargor]] Oeste de [[Meridianu de Greenwich|Greenwich]] con vértiz nel polu sur. Como esa definición incluyía la parte austral d'[[América del Sur]] (partes de Chile y d'Arxentina), promulgóse una nueva cartes patente'l 28 de marzu de [[1917]], esta vegada escluyendo la zona al oeste del [[meridianu]] 50° O al norte del [[paralelu]] 58° S.<ref>Border Apuestes: A Global Encyclopedia, páx. 28. Autor: Emmanuel Brunet-Jailly. Editor: ABC-CLIO, 2015. ISBN 1610690249, 9781610690249</ref>
<ref group=nota>''(...) the Dependencies of our said Colony shall be deemed to include and to have included all islands and territories whatsoever between the 20th degree of west longitude and the 50th degree of west longitude which are situated south of the 50th parallel of south latitude; and all islands and territories whatsoever between the 50th degree of west longitude and the 80th degree of west longitude which are situated south of the 58th parallel of south latitude.''</ref>
{{cita|(...) va considerase que les dependencies de la nuesa mentada colonia inclúin ya incluyeron toles islles y territorios ente'l grau 20 de longitud oeste y el grau 50 de longitud oeste que s'atopen al sur del paralelu 50° de latitud sur; y toles islles y territorios ente'l grau 50 de longitud oeste y el grau 80 de longitud oeste, que s'atopen al sur del paralelu 58° de latitud sur.}}
D'esta forma, la [[Tierra de Graham]], les islles Orkney del Sur y les Shetland del Sur pasaron a ser tres dependencies separaes que formaben parte de les Dependencies de les islles Malvines, alministraes pol gobernador d'eses islles, ensin que llegalmente formaren parte d'elles.
=== Ocupación del territoriu ===
En 1943, mientres la [[Segunda Guerra Mundial]], el Reinu Xuníu llevó a cabu una operación militar conocida como [[Operación Tabarin]], p'apurrir información meteorolóxica y de reconocencia nel Atlánticu Sur. Esti proyeutu militar secretu volvióse civil y se lo renombró como ''Falkland Islands Dependencies Survey'' y darréu ''[[British Antarctic Survey]]'' (BAS). El BAS ye responsable de la mayoría de les investigación científica del Reinu Xuníu en L'Antártida. En 1949 Arxentina, Chile y el Reinu Xuníu roblaron una [[Declaración Naval Tripartita]] comprometiéndose a nun unviar buques de guerra al sur del paralelu 60° Sur, que foi anovada añalmente hasta 1961.<ref>[http://www.argentina-rree.com/13/13-024.htm Historia de les Rellaciones Esteriores de la República Arxentina]</ref> Esta declaración tripartita foi roblada tres la tensión xenerada cuando Arxentina unvió a L'Antártida en febreru de 1948 una flota de 8 buques de guerra. El 1 de febreru de 1952 producióse'l [[Incidente de la Badea Esperanza]] cuando militares arxentinos fixeron disparos d'alvertencia sobre un grupu de británicos. La respuesta del Reinu Xuníu foi unviar un buque de guerra que desembarcó'l 4 de febreru infantes de marina nel llugar.<ref>[http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1952/feb/20/falkland-islands-dependencies-hope-bay FALKLAND ISLANDS DEPENDENCIES (HOPE BAY INCIDENT) (n'inglés)]</ref> El 17 de xineru de 1953 Arxentina inauguró na [[isla Decepción]] l'[[abellugu Teniente Lasala]], quedando nél un sarxentu y un cabu de l'[[Armada Arxentina]]. El 15 de febreru, nel [[incidente de la Islla Decepción]], desembarcaron 32 [[royal marine]]s de la [[fragata]] británica HMS ''Snipe'' armaos con ametralladores [[Sten]], rifles y gas lacrimógeno prindando a los dos marinos arxentinos.<ref>{{Cita web |url=http://www.histarmar.com.ar/HYAMNEWS/HyamNews2004/HY01-04%20Churchill.htm |títulu=Historia y Arqueoloxía Marítima. Churchill unvió una fragata pa repeler la "invasión" de les Malvines por dos soldaos Arxentinos en 1953. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210917021506/http://www.histarmar.com.ar/HYAMNEWS/HyamNews2004/HY01-04%20Churchill.htm |fechaarchivu=2021-09-17 }}</ref> L'abellugu arxentín y un cercanu abellugu chilenu despobláu fueron destruyíos y los marinos arxentinos fueron apurríos a un barcu d'esi país el 18 de febreru nes [[islles Xeorxa del Sur]]. Un destacamentu británicu permaneció tres meses na islla mientres la fragata patrulló les sos agües hasta abril.
Na década de 1950 axustóse un tratáu de desmilitarización de la rexón, que fixera posible retener a L'Antártida pa fines pacíficos y d'investigación. El [[Tratáu Antárticu]] foi robláu'l 1 d'avientu de 1959 y entró en vixencia'l 23 de xunu de 1961. En respuesta, el Reinu Xuníu dixebró de les Dependencies de les islles Malvines tol territoriu que reclamaba per debaxo de los 60 °S, que quedó afeutáu pol Tratáu Antárticu, y creó con él el Territoriu Antárticu Británicu por una orde en Conseyu del 3 de marzu de 1962.
El 4 de mayu de 1955 el Reinu Xuníu presentó dos demandes, contra Arxentina y Chile respeutivamente, ante la [[Corte Internacional de Xusticia]] por que ésta declarara la invalidez de les reclamaciones de soberanía de los dos países sobre árees antártiques y subantártiques. El 15 de xunetu de 1955 el Gobiernu chilenu refugó la xurisdicción de la Corte nesi casu y el 1 d'agostu facer tamién el Gobiernu arxentín, polo que'l 16 de marzu de 1956 les demandes fueron archivaes.<ref>{{Cita web |url=http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=3&k=cc&case=26&code=uka&p3=0 |títulu=Antarctica (United Kingdom v. Arxentina) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150909211103/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=3&code=uka&case=26&k=cc&p3=0 |fechaarchivu=2015-09-09 }}</ref>
En 2008, como parte de les celebraciones pol centenariu de la reclamación británica, el Territoriu Antárticu Británicu emitió la so primer moneda de cursu llegal.
El 18 d'avientu de 2012 el ''Foreign and Commonwealth Office'' anunció que como parte de la conmemoración pol 60 aniversariu del reináu d'[[Isabel II del Reinu Xuníu|Isabel II]] decidió llamar [[Tierra de la Reina Isabel]] (''Queen Elizabeth Land'') al territoriu de 437 000 km² allugáu nel vértiz sur de la reclamación británica en L'Antártida, al que nun daba nengún nome. L'área llinda al al noroeste cola [[Tierra de Coats]], al norte cola [[barrera de xelu Filchner-Ronne]] y al nordeste cola corriente de xelu Rutford.<ref>[https://www.gov.uk/government/news/queen-elizabeth-land The Foreign Secretary has announced that the southern part of British Antarctic Territory has been named Queen Elizabeth Land.]</ref> La parte norte d'esta zona ye conocida per otros países como [[Tierra d'Edith Ronne]].
== Alministración del Territoriu Antárticu Británicu ==
El Territoriu Antárticu Británicu ye alministráu pol [[Foreign and Commonwealth Office]] (FCO). Un comisionado ye nomáu pal territoriu, quien ye siempres el xefe del ''Overseas Territories Department'', perteneciente al FCO. Hasta xunetu de 1989 el Territoriu foi alministráu pol altu comisionado residente nes islles Malvines, pero dende entós el puestu de comisionado tuvo en manes del xefe del Departamentu del Atlánticu Sur y L'Antártida del Foreign and Commonwealth Office en [[Londres]] y el d'alministrador pol xefe de la seición de Rexones Polares d'esi departamentu.<ref>[http://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/C7244 Foreign and Commonwealth Office: British Antarctic Territory: Government Gazettes]</ref>
El territoriu un conxuntu de lleis, y alministraciones llegales y postales. Por cuenta de les disposiciones del Tratáu Antárticu, les lleis britániques nun son cumplíes poles demás naciones que caltienen bases nel área reclamada pol Reinu Xuníu. Caltiénse autu financiáu pola venta de sellos postales ya impuestos.
Pa efeutos de la nacionalidá británica, aquellos que tengan conexón col territoriu pueden llograr la ciudadanía de los territorios británicos d'ultramar (BOTC). Amás, dende ''British Overseas Territories Act 2002'' a valir dende'l 21 de mayu de 2002, la BOTC tamién confier la ciudadanía británica.
== Investigación ==
{{AP|Bases antártiques del Reinu Xuníu}}
El British Antarctic Survey tien dos estaciones d'investigación con personal permanente nel territoriu:<ref>{{Cita web|url=http://www.antarctica.ac.uk/living_and_working/research_stations/index.php|títulu=Research Stations in Antarctica|editorial=[[British Antarctic Survey]]|fechaaccesu=7 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071214010649/http://www.antarctica.ac.uk/living_and_working/research_stations/index.php|fechaarchivu=2007-12-14}}</ref><ref>http://www.ingenia.org.uk/ingenia/articles.aspx?Index=334 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002145750/http://www.ingenia.org.uk/ingenia/articles.aspx?Index=334 |date=2011-10-02 }} Estreme Engineering: the challenges of working in Antarctica, ''Ingenia'', September 2005</ref>
* [[Base Halley|Halley Research Station]]
* [[Base Rothera|Rothera Research Station]]
La [[base Signy]] foi operada dende [[1947]] hasta [[1996]] y agora tien namái personal nel branu.<ref>{{Cita web|url=http://www.antarctica.ac.uk/living_and_working/research_stations/signy/index.php|títulu=Signy Research Station|editorial=[[British Antarctic Survey]]|fechaaccesu=7 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080918231143/http://www.antarctica.ac.uk/living_and_working/research_stations/signy/index.php|fechaarchivu=18 de setiembre de 2008}}</ref> Hai amás otres dos instalaciones de branu, la [[Base Fossil Bluff]] y l'[[Aeródromu Sky Blu]].
La [[base Faraday]] foi caltenida hasta [[1996]] cuando foi apurrida a [[Ucraína]] y rebautizada [[Base Akademik Vernadsky|Akademik Vernadsky Station]].<ref>{{Cita web|url=http://www.antarctica.ac.uk/about_bas/our_history/stations_and_refuges/faraday.php|títulu=Faraday Station - History|editorial=[[British Antarctic Survey]]|fechaaccesu=7 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080430110738/http://www.antarctica.ac.uk/about_bas/our_history/stations_and_refuges/faraday.php|fechaarchivu=30 d'abril de 2008}}</ref>
Dende 1996 la base histórica de [[Puertu Lockroy]] na [[islla Goudier]] ye dotada mientres el branu antárticu pol Reinu Xuníu como Patrimoniu Antárticu. Recibe alredor de 10 000 visitantes al añu, polo que ye unu de los sitios más visitaos del continente. Los visitantes pueden percorrer el muséu, mercar alcordances y sellos postales, y ver la gran colonia de pingüinos gentoo.<ref>{{Cita web|url=http://www.ukaht.org/portlockroy.htm|títulu=Port Lockroy|editorial=[[UK Antarctic Heritage Trust]]|fechaaccesu=7 de setiembre de 2008|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080915070132/http://www.ukaht.org/portlockroy.htm|fechaarchivu=15 de setiembre de 2008}}</ref>
== Sellos postales ==
{{VT|Sellos postales de L'Antártida}}
A pesar de la falta d'habitantes permanentes, el Territoriu Antárticu Británicu emite los sos propios [[sellu postal|sellos postales]]. Anque dalgunos sían realmente utilizaos polos turistes visitantes y residentes científicos, la mayor parte vender nel esterior a coleicionistes. La primer versión producir en 1963, una serie grabada con 15 valores que van dende ½ hasta una [[llibra esterlina]], con una semeya de la reina Isabel II con vistes a delles escenes de l'actividá humana en L'Antártida.
== Ver tamién ==
*[[Cuestión de les Islles Malvines]]
*[[Disputa de les Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur]]
*[[Reclamaciones territoriales en L'Antártida]]
== Notes ==
{{llistaref|grupu="nota"}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{cita llibru|apellíu=Fitte|nome=Ernesto J.|títulu=La disputa con Gran Bretaña poles islla del Atlánticu Sur|editorial=Emecé|allugamientu=Buenos Aires|añu=1968}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|British Antarctic Territory}}
{{Composición del Reinu Xuníu}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Territoriu Antárticu Británicu| ]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
29kbjgxq6c1eda803abcb3jcj96bkne
Teléfonu coloráu
0
128391
4490024
4398698
2026-05-02T18:37:23Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490024
wikitext
text/x-wiki
{{revisáu|t=20200318193210}}
{{ficha de ferramienta}}
El '''teléfonu coloráu''' yera un enllaz de comunicación direuta ente la [[Xunión Soviética]] y los [[Estaos Xuníos]]. Foi'l 20 de xunu de [[1963]] cuando se fundó la llinia direuta Moscú-Washington, que sigue vixente na actualidá. La [[Guerra fría]] ente Estaos Xuníos y la Xunión Soviética tuvo, en delles ocasiones, a puntu de convertise nuna guerra nuclear pola falta de comunicación ente dambos países. La [[Crisis de los misiles en Cuba|Crisis de los Misiles en Cuba]] sería'l detonante perfeutu pal españíu d'ésta, pos mientres les dolce hores que tardó en decodificase'l mensaxe de [[Kruschev]], pudo desamarrase una traxedia. Pero, a pesar de los conflictos diplomáticos y les guerres indireutes que llevaron a cabu ente dambos estaos, Washington y Moscú cuntaben con una vía de comunicación direuta,<ref>Pardo, Lisandro [http://www.neoteo.com/el-telefono-coloráu-pallabres-en-la guerra-fria/ «El Teléfonu Coloráu: Pallabres na Guerra Fría»] Consultáu'l 4 de xineru de 2014.</ref> lo que popularmente conocemos como'l Teléfonu Coloráu».
El «teléfonu coloráu» foi un términu periodísticu, pos la primer versión d'ésti yera una llinia de [[teletipu]]<ref name ='colloráu'>[http://www.elperiodico.com/es/noticias/internacional/colloráu-telefono-leyenda-guerra-fria-2619240 «Nin colloráu, nin teléfonu. La lleenda de la guerra fría»], [[El Periódico de Catalunya|elperiodico.com]]</ref> y lloñe taba de ser coloráu; el color punxéron-ylu pa indicar el calter d'urxencia. ¿Por qué non un teléfonu? Según [[David Kahn]] (''The Codebreakers'', 1967), refugóse por razones téuniques y polítiques: la diplomacia telefónica yera afecha ente aliaos, pero peligrosa ente adversarios y en situaciones de crisis. El télex evitaba tracamundios ya improvisaciones.<ref>[http://www.esglobal.org/conectando-el-telefono-coloráu "Conectando'l teléfonu coloráu",Carles Pérez-Desoy, EsGlobal, 26-12-2013]</ref> Por que les traducciones nun se fueren de contestu, decidió establecese una primer fase de comunicación escrita, onde los emisores lo redautaran na so llingua y traduxérase al receutor nel so idioma. Con esta idea, tendióse una llinia dúplex de comunicación per cable que fadría la ruta [[Washington D. C.]] – [[Londres]] – [[Copenḥague]] – [[Estocolmu]] – [[Ḥélsinki]] – [[Moscú]] y taría secundada por un enllaz de radio Washington D. C. – [[Tánxer]] – Moscú, onde, lóxicamente, unviaríense comunicaciones cifraes.
Les actualizaciones d'esta llinia nun tardaron en llegar y el cable tresatlánticu submarín convirtióse en secundariu. El 30 de setiembre de 1971 (8 años dempués de la nacencia de dicha llinia), amestáronse dos canales de comunicación per vía satélite.<ref>[http://jproc.ca/crypto/hotline_agreement_1971.txt (copia del alcuerdu descalificada)]</ref> En mayu de 1983, propúnxose una comunicación vía [[fax]], que nun entró a valir hasta dos años más tarde.<ref name ='colloráu' />
Foron dellos los conflictos que pueden asociase col teléfonu coloráu dempués de la Crisis de los Misiles: la [[guerra de los Seis Díes]], en 1967; la [[Guerra indo-paquistanina de 1971|guerra indo-paquistanina]], en 1971; la [[guerra del Yom Kippur]], en 1973, o [[Guerra d'Afganistán (1978-1992)|invasión d'Afganistán pola Xunión Soviética]].
Anguaño, dellos países tienen una vía de comunicación asemeyada, como Estaos Xuníos y [[China]] o [[India]] y [[Paquistán]].
== Ver tamién ==
* [[Intervención diplomática]]
* [[Mensaxe de distracción]]
* [[Telón d'Aceru]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://electrospaces.blogspot.nl/2012/10/the-washington-moscow-hot-line.html Top Level Telecommunications: The Washington-Moscow Hot Line] (n'inglés)
* [http://www.jproc.ca/crypto/hotline.html Crypto Machines: The Washington-Moscow Hot Line] (n'inglés)
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=The original Hotline Agreement Texts of 1963, 1971 and 1984 |2=http://www.fas.org/nuke/control/hotline/text/index.html |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }} (n'inglés)
* {{Enllaz rotu|1="Coneutando'l teléfonu coloráu", EsGlobal, 26-12-2013 |2=http://www.esglobal.org/conectando-el-telefono-color%C3%A1u |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Terminoloxía de la Guerra Fría]]
[[Categoría:Diplomacia]]
7q0btf28mco87uwbbcy56fkds2hqarh
Givenchy
0
129518
4490000
4406072
2026-05-02T15:00:22Z
Sailko
13310
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Givency, vestito corto e cappello, indossato da audrey hepburn in colazone da tiffany, 1961.jpg]] → [[File:Givency, vestito corto e cappello, indossato da audrey hepburn in colazione da tiffany, 1961.jpg]]
4490000
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''Givenchy''' /ʒivɑ̃ˈʃi/ ye una [[firma]] [[Francia|francesa]] de [[ropa]], complementos, [[arume]]s y [[cosméticu|cosméticos]] —estos dos últimos so la marca Parfums Givenchy—. Foi fundada en [[1952]] pol diseñador francés [[Hubert de Givenchy]], quien se retiró de la industria en [[1995]]. [[John Galliano]] asoceder como diseñador, pero foi reemplazáu dempués pol inglés [[Alexander McQueen]]. Nel añu [[2001]], el diseñador [[Julien McDonald]] foi nomáu Direutor Artísticu de les llinies de ropa femenino, ente qu'en [[2003]] [[Ozwald Boateng]] foi designáu diseñador de la llinia masculina. Les coleiciones de ropa inclúin [[Diseñu de modes Alta cordura|alta cordura]], según priendas [[prêt-à-porter]] pa homes y muyeres. Na actualidá (2009) ye [[Riccardo Tiscci]] quién lleva les riendes de la maison francesa tantu de prêt-a-porter como d'alta cordura, y magar que'l so estilu más escuru y de un sobriu romanticismu se desenmarca de los iconos y archivos de la firma, paez que'l diseñador italianu sigue al mandu de Givenchy con talentu. En mayu de 2008 Ricardo Tisci foi nomáu direutor artísticu de ropa d'home y accesorios de diseñu de la división de los homes de Givenchy y más tarde , hasta l'actualidá fixo cargu de la marca.
Los diseños de la marca fueron bien utilizaos por [[Audrey Hepburn]], tanto en películes como [[Breakfast at Tiffany's]] o [[Charada]] como fora de la gran pantalla.
== So Hubert de Givenchy, 1952-1995 ==
[[Ficheru:Givency, vestito corto e cappello, indossato da audrey hepburn in colazione da tiffany, 1961.jpg|thumb|left|Givenchy short dress and hat worn by [[Audrey Hepburn]] in 1961 movie ''[[Breakfast at Tiffany's]]'']]
Hubert de Givenchy yera conocíu polos sos modernos y gayasperos diseños, que-y valió munchos veceros lleales. L'embaxador más famosu de la marca yera [[Audrey Hepburn]] en películes como [[Sabrina (1954)|Sabrina]], pal que Edith Head reclamó'l premiu de l'Academia, [[Cómo robar un millón y...]] y [[Breakfast at Tiffany's]]. En 1957 Givenchy creó un arume floral aldehído, L `Interdit, pa usu esclusivu de la señorita Hepburn. Otros de los sos veceros famosos inclúin Emperatriz Farah Pahlavi y Marella Agnelli, según les families Guinness, Grimaldi y Kennedy, famosos porque llevaben ropa de Givenchy pal funeral de John F. Kennedy. Hubert de Givenchy retirar en [[1995]].
[[Ficheru:Madonna Super Bowl2 cropped.jpg|thumb|Madonna usando un diseñu de Givenchy nel entetiempu de la Super Bowl 2012]]
== Ropa de muyer, 1995–presente ==
La contratación de Alexander McQueen. En 2001, el diseñador Julien Macdonald foi nomáu Direutor Artísticu de les llinies de les muyeres, que consisten na alta cordura y prêt-à-porter.
Adoptáronse les riendes de dambes coleiciones a Riccardo Tisci en 2005, cuando foi nomáu xefe de diseñu de ropa de muyer. Aparente fascinación de Tisci con toques góticos (escuros, vistíos lánguidos sobre modelos d'aspeutu enfermizu d'alta cordura seronda) y el minimalismu de la era espacial (un prêt-à-porter amuesa cuntó con modelos vistíes de blancu al debalu al debalu alredor d'una esfera manera de color blancu) ellaboraron nuevos atención a la marca. Comentarios y salida hasta'l momentu fueron mistos ya inconsistente, pero munchos, inclusive los críticos de moda influyentes (como Cathy Horyn del New York Times y Suzy Menkes del International Herald Tribune) enfocar nel enclinos conceptuales de Tisci, según el so futuru potencial pa la revitalización de la marca Givenchy y el fervinchu cola so precisión y la imaxinación.
Diseños de Givenchy fueron usaos por un númberu de celebridaes n'ocasiones l'alfombra colorada, como Rooney Mara nos [[Premiu Óscar]] de [[2012]]. Tamién foi responsable de trabayar cola cantante [[Madonna]] pa diseñar el so vestuariu pa la so xira [[Sticky & Sweet Tour]], tamién el diseñu del espectáculu de mediu tiempu de la Super Bowl de 2012, onde lucio un traxe con pieces d'oru, según tamién una capa d'oru fecha a mano.<ref>www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-17174658</ref><ref>http://www.madonna.com/news/title/madonna-to-perform-during-the-super-bowls-halftime-show</ref><ref>https://web.archive.org/web/20131002064742/http://rollingstone.es/noticias/view/madonna-en-la-super-bowl-13-minutos-de luxu desatamañáu-rellumu-y-espectaculo</ref>
==Ropa d'home==
Foi llanzáu pa la primavera de 2005 cola midida de Savile Row y diseñador de moda Ozwald Boateng nel timón. Ozwald Boateng introducíu una figura definitiva y l'estilu de la marca francesa al traviés de la so notable comprensión de corte y teles. Pa la primavera de 2009, la xera recayó en ropa de muyer del diseñador Riccardo Tisci, quien traxo les elegantes temes, más escuros que prevalecen nes coleiciones de les sos muyeres a la división masculina tradicionalmente más conservador. Tisci traxo gran ésitu urbanu de la llinia de trabayu col raperu y diseñador, Kanye West.
==Campañes publicitaries==
La coleición Seronda 2010 de [[Riccardo Tisci]], cuntó con un modelu transexual per primer vegada. [[Lea T.]] un brasilanu antes conocíu como Leo Cerezo, foi asistente personal del diseñador por llargu un númberu d'años. Alrodiu de la decisión, Tisci dixo: "Ella siempres foi bien femenina".<ref>http://www.wwd.com/media-news/fashion-memopad/tiscis-trans-europe-express-fashionair-paused-3063927?module=memopad#/article/media-news/fashion-memopad/tiscis-trans-europe-express-fashionair-paused-3063927?page=1</ref>
==Direutores creativos==
{| class="wikitable sortable"
! Diseñador
! Años (Temporaes)
! Llinies
! Orixe
|-
| [[Hubert de Givenchy]]
| 1952-1995
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Francia}}
|-
| [[John Galliano]]
| 1995
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Reinu Xuníu}}
|-
| [[Alexander McQueen]]*
| 1995-2001
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Reinu Xuníu}}
|-
| [[Julien McDonald]]
| 2001
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Reinu Xuníu}}
|-
| [[Ozwald Boateng]]
| 2003
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Reinu Xuníu}}
|-
| [[Riccardo Tisci]]
| 2005-2017
| [[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Italia}}
|-
| [[Clare Waight Keller]]
| 2017-Presente |
[[Pret-a-Porter]], [[Haute couture]]
| {{Reinu Xuníu}}
|}
;Notes
* (*) Retirar por conflictos creativos.
== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20101101062504/http://www.kouka.com.ar/h_givenchy.htm Givenchy y Kouka 1956] (n'español)
* [http://www.givenchy.com/ Sitiu web oficial de Givenchy] (n'inglés)
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1= |2=http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/1486_couture/media/explore/index.php |date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot }} (n'inglés)
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{Tradubot|Givenchy}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Empreses de Francia]]
[[Categoría:Empreses testiles]]
[[Categoría:Cases de moda]]
[[Categoría:LVMH]]
n6i8tqxr4xgj48bxy6svs7nkgprcz4e
Tania Lamarca
0
130820
4490001
4462873
2026-05-02T15:01:58Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 9 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490001
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Tania Lamarca Celada''' {{nym}} ye una ex ximnasta rítmica [[España|española]], bicampeona del mundu y medaya d'oru nos [[Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996]].
En [[1994]] foi campeona d'España júnior individual. Pa [[1995]] pasó a formar parte de la [[selección nacional d'España]] en modalidá de conxuntos.<ref group="nota">Na modalidá de conxuntos, ye un grupu de ximnastes (xeneralmente cinco) el que desenvuelve l'exerciciu.</ref> De magar, toles medayes que llogró en competiciones oficiales fueron consiguíes como miembru del conxuntu español. La so primer competición importante foi'l [[Campeonatu Européu]] de [[Praga]], nel que se proclamó subcampeona d'Europa en 3 pelotes y 2 cintes, amás de llevase otres dos medayes de bronce nel concursu xeneral y na final de 5 aros.<ref group="nota">En [[1995]] y [[1996]], los dos exercicios fueron el de 5 aros y el de 3 pelotes y 2 cintes.</ref><ref group="nota">En caúna d'elles, el conxuntu realiza l'exerciciu que correspuenda.</ref> Esi mesmu añu proclamóse campeona del mundu na modalidá de 3 pelotes y 2 cintes nel [[Campeonatu Mundial de Viena]]. Amás d'esta medaya d'oru, llevóse dos medayes de plata nel concursu xeneral y na final de 5 aros.<ref group="nota">Amás, camudáronse los aparatos con respectu al añu anterior.</ref>
Nel añu [[1996]] conquistó'l so segundu títulu mundial na final de 3 pelotes y 2 cintes del [[Campeonatu Mundial de Budapest]], competición na que se llevó tamién la medaya de plata nel concursu xeneral. Esi añu llogró'l mayor ésitu de la so carrera deportiva al convertise en campeona olímpica na modalidá de conxuntos de ximnasia rítmica nos [[Xuegos Olímpicos d'Atlanta]], al pie de les sos compañeres [[Marta Baldó]], [[Nuria Cabanillas]], [[Estela Giménez]], [[Lorena Guréndez]] y [[Estíbaliz Martínez]]. Tres esta consecución, el conxuntu foi bautizáu pelos medios como [[Les Neñes d'Oru]].<ref name="Barajas">{{cita web |url=http://hemeroteca.abcdesevilla.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1996/08/07/066.html|fecha=7 d'agostu de 1996|editor=abcdesevilla.es |títulu=Apoteosis en Barajas para recibir a los grandes triunfadores de Atlanta |fechaaccesu=25 de marzu de 2013}}</ref><ref name="Niñas">{{cita web|url=http://juegos-olimpicos.com/entrevista-a-tania-lamarca-el-conjunto-de-ritmica-puede-luchar-por-el-bronce/|fecha=31 de xunetu de 2012|editor=juegos-olimpicos.com|títulu=Entrevista a Tania Lamarca: "El conjunto de rítmica puede luchar por el bronce"|fechaaccesu=25 de marzu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180312083052/http://juegos-olimpicos.com/entrevista-a-tania-lamarca-el-conjunto-de-ritmica-puede-luchar-por-el-bronce/|fechaarchivu=2018-03-12}}</ref> En 1997 foi subcampeona d'Europa en 5 pelotes y bronce en 3 pelotes y 2 cintes nel Européu de Patras.<ref name="Tania">{{cita web |url=https://www.coe.es/coe/bd_perso.nsf/VBusqDeport/EC41E78953285DE0C1256DC20035BA4F?opendocument&query=Consulta=DEPORTISTAS_*2*!DEPORTISTAS_POR_DEPORTE?*=deportista=Tania+Lamarca+Celada@-@1443|editor=coe.es |títulu=Tania Lamarca en la páxina web del COE |fechaaccesu=4 de setiembre de 2010}}</ref>
Tres la so retirada llogró'l títulu d'Entrenadora Nacional de Ximnasia Rítmica, siendo téunicu a nivel escolar en [[Vitoria]], [[Zaragoza]] y Escarrilla, amás d'impartir clases de deportes como'l ''[[Snowboarding|snowboard]]'' mientres 5 años na estación de Aramón Formigal, de la que tamién foi alministrativa. En 2008 publicó la so autobiografía, ''Lágrimas por una medalla'', escrita al pie de la periodista Cristina Gallo. Pa 2013 #estrenar en [[YouTube]] el documental ''Les Neñes d'Oru'', dirixíu por Carlos Beltrán, que narra la hestoria del conxuntu campeón olímpicu n'Atlanta al traviés d'entrevistes a les mesmes ximnastes, y en 2016 asistió xunto al restu del equipu a la Gala 20ᵘ Aniversariu de la Medaya d'Oru n'Atlanta '96 en [[Badajoz|Badayoz.]]<ref name="esconde1">{{cita web|url=http://dgeneracion.blogspot.com/2006/08/lo-que-la-medaya-esconde.html|fecha=14 d'agostu de 2006|editor=dgeneracion.blogspot.com|títulu=Lo que la medaya esconde|fechaaccesu=1 de xineru de 2014}}</ref><ref name="esconde2">{{cita web |url=http://trapseia.com/2008/08/08/lo-que-la-medaya-esconde/ |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131231211342/http://trapseia.com/2008/08/08/lo-que-la-medaya-esconde/ |fechaarchivu=31 d'avientu de 2013|fecha=8 d'agostu de 2008|editor=trapseia.com |títulu=Lo que la medaya esconde |fechaaccesu=1 de xineru de 2014}}</ref><ref name="niñasdeoro">{{cita web |url=http://los4palos.com/2013/12/19/las-ninas-de-oro/ |apellíu=Negro |nome=Rubén|fecha=19 d'avientu de 2013 |títulu=Las niñas de oro|editorial=los4palos.com |fechaaccesu=1 de xineru de 2014}}</ref><ref name="estreno">{{cita web |url=http://grada.6cero.com/a/davidluque2/2013/dic/estrena-ninas-oro-documental-campeonas-olimpicas-ritmica-atlanta-96/233563 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131231220246/http://grada.6cero.com/a/davidluque2/2013/dic/estrena-ninas-oro-documental-campeonas-olimpicas-ritmica-atlanta-96/233563 |fechaarchivu=31 d'avientu de 2013 |apellíu=Luque |nome=David|fecha=12 d'avientu de 2013 |títulu=Se estrena “Las Niñas de Oro”, el documental de las campeonas olímpicas de rítmica n'Atlanta'96|editorial=6cero.com |fechaaccesu=1 de xineru de 2014}}</ref> Tien diverses distinciones, ente elles la Orde Olímpica del Comité Olímpicu Español (1996), la Placa d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu (1996), la Copa Barón de Güell nos Premios Nacionales del Deporte (1997), y la Medaya d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu (2015).
A fecha de 2018 vive ente Vitoria y Escarrilla, imparte añalmente'l Campus de Ximnasia Rítmica Tania Lamarca, realiza numberoses conferencies sobre les conocencies y valores que-y apurrió #el so esperiencia deportiva, y trabaya nel área de ''coaching'' del Club Rítmica [[Vitoria]]. En 2016 foi candidata a la presidencia de la Federación Alavesa de Ximnasia, y pa 2017 presentó la so llinia de ropa deportivo, llamada «FLY».<ref name="candidatura">{{cita web |url=https://twitter.com/candidatatania/status/745532499695013888|fecha=21 de xunu de 2016|editor=twitter.com |títulu=Noticia de la candidatura de Tania Lamarca a la presidencia de la Federación Alavesa de Gimnasia |fechaaccesu=22 de xunu de 2016}}</ref><ref name="fly">{{cita web |url=https://www.facebook.com/lagrimasporunamedalla/photos/a.582683865130563.1073741825.208621202536833/1531486743583599/?type=3&theater|fecha=23 d'ochobre de 2017|editor=facebook.com |títulu=Coleición FLY Tania Lamarca |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2017}}</ref>
== Biografía deportiva ==
=== Entamos y primeres competiciones ===
Tania Lamarca nació en [[Vitoria]] el [[30 d'abril]] de [[1980]]. Un tíu so, José Luis Lamarca, fuera xugador de [[fútbol]] n'equipos como'l [[Deportivo Alavés]], el Club Deportivo Vitoria o'l Club Deportivo Aurrera nos años 60 y 70.<ref name="alavés">{{cita web |url=http://www.glorioso.net/noticia-13790-Historia_Albiazul__Jos%C3%A9_Luis_LAMARCA_Sanz,_un_gasteiztarra_que_jug%C3%B3_en_los_tres_equipos_m%C3%A1s_representativos_de_la_ciudad.html|fecha=14 d'avientu de 2011|editor=glorioso.net |títulu=Historia Albiazul: José Luis Lamarca Sanz, un gasteiztarra que jugó en los tres equipos más representativos de la ciudad |fechaaccesu=22 d'ochobre de 2017}}</ref> Tania #empecipiar na ximnasia rítmica con 5 años d'edá, en 1985, nel Colexu Canciller Ayala de [[Vitoria]], como parte de les actividaes extraescolares. Darréu formó parte del Club Arabatxo y finalmente llegó al Club Beti Aurrera de Vitoria, club d'onde surdieron otres famoses ximnastes nacionales como [[Estíbaliz Martínez]] o Almudena Cid. Ellí sería entrenada primero por Agurtzane Ibargutxi y dempués por Iratxe Aurrekoetxea nel polideportivu del IVEF (Institutu Vascu d'Educación Física), actual Facultá de Ciencies de l'Actividá Física y del Deporte de la [[Universidá del País Vascu]]. En 1994 proclamóse campeona d'España júnior nel Campeonatu d'España Individual «B», celebráu en [[Guadalajara|Guadalaxara]], onde llogró la medaya d'oru tanto nel concursu xeneral como nes finales de cada unu de los cuatro aparatos (aru, maces, cinta y manes llibres).<ref>Fernández del Valle, Aurora (1995). [https://books.google.es/books?id=PS9HCSj6PkcC&pg=PA5&lpg=PA5&dq=gimnasia+ritmica+deportiva+aspectos+evolucion+tania+lamarca&source=bl&ots=37KEVnAjGS&sig=K205TmSMT24NYC6qv39eQCun5R0&hl=es&ei=CJHRS5-tA9qJOJ2euawO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CBIQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false ''Gimnasia rítmica deportiva: aspectos y evolución'']. ESM. ISBN 978-84-85977-60-4.{{cita llibru |apellíu=Fernández del Valle |nome=Aurora|enllaceautor= |títulu=Gimnasia rítmica deportiva: aspectos y evolución|url=https://books.google.es/books?id=PS9HCSj6PkcC&pg=PA5&lpg=PA5&dq=gimnasia+ritmica+deportiva+aspectos+evolucion+tania+lamarca&source=bl&ots=37KEVnAjGS&sig=K205TmSMT24NYC6qv39eQCun5R0&hl=es&ei=CJHRS5-tA9qJOJ2euawO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CBIQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false |fechaaccesu=|idioma=|otros=|edición=|añu=1995|editor=|editorial=ESM|ubicación=|isbn=978-84-85977-60-4|capítulu= |páxinas=|cita=}}
</ref>
[[Ficheru:Centro_Deportivo_Municipal_Gimnasio_Moscardó.JPG|miniaturadeimagen|240x240px|El Ximnasiu Moscardó, nel distritu de Salamanca ([[Madrid]]), foi'l llugar d'entrenamientu de la selección nacional de ximnasia rítmica hasta 1997.]]
En setiembre de 1994 allegó al so primer control en Madrid pa entrar nel equipu nacional. Nel mesmu, la so compañera de club, [[Estíbaliz Martínez]], sería escoyida. Tania, sicasí, nun foi escoyida por cuenta de la so estatura de 1,54 metros, que taba per debaxo del 1,60 que buscaba la seleccionadora nacional, Emilia Boneva. Dempués de que la so entrenadora comentára-y los motivos, Tania pensó en retirase de la ximnasia. Sicasí, animada pola mesma Iratxe Aurrekoetxea y pol preparador físicu del club, Javi Orbañanos, siguió entrenando en Vitoria coles mires de convencer a la seleccionadora de la so calidá téunica nos siguientes campeonatos.
Nuna entrevista a [[Euskal Telebista|ETB]] en 1995, Aurrekoetxea, preguntada poles carauterístiques de Lamarca, amás de destacar la so preparación téunica y les sos cualidaes físiques, #referir a ella como una ximnasta «bien trabayadora», señalando que «tolo que consiguió, consiguiólo porque siempres ta tolos díes entrenando, y entrenando y entrenando».<ref>{{cita web |url=http://www.youtube.com/watch?v=oGNJQMg4amU|fecha=8 de febreru de 2010|editor=youtube.com |títulu=Reportaje sobre Almudena Cid, Tania Lamarca y Estíbaliz Martínez en ETB 1995|idioma=euskera |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2014}}(euskera) (8 de febreru de 2010). Consultáu'l 3 d'ochobre de 2014.</ref> Nuna entrevista en 2016 a ''Sobre'l tapiz'', la so posterior entrenadora Emilia Boneva tamién destacó que «[Tania] yera la pequeña 'abejita trabayadora', pa ella nun esistía 'nun puedo' o 'nun quiero'».<ref name="sobreeltapiz">{{cita web |url=https://pbs.twimg.com/media/Co7Xh-SWIAEtAFh.jpg:large|fecha=3 d'agostu de 2016|editor=twitter.com |títulu=Entrevista a Emilia Boneva en ''Sobre el tapiz'' |fechaaccesu=26 d'agostu de 2016}}</ref>
=== Etapa na selección nacional ===
==== 1995: llegada al equipu y primer títulu mundial en Viena ====
En febreru de 1995 foi nuevamente llamada pola selección, esta vegada pa tar una selmana entrenando col equipu español en Madrid. Poco dempués de tornar a Vitoria, a principios de marzu de 1995, la so entrenadora comunicólu que yera escoyida finalmente pa entrar a formar parte de la selección nacional de ximnasia rítmica d'España na modalidá de conxuntos.
El 19 de marzu, aproximao un mes antes de cumplir los 15 años d'edá y el mesmu día nel qu'apostó la Copa d'España en [[Leganés]], la so última competición col club, #incorporar a la concentración permanente de la selección, na que diba tar hasta 1997. Dende esi momentu, convivió col restu de les integrantes del equipu nun xalé en Canillejas y entrenó nel Ximnasiu Moscardó de llunes a sábadu primeru unes 6 hores y dempués hasta 8 hores diaries nel añu previu a los Xuegos Olímpicos, nel que dexaron de dir al colexu.<ref>{{cita web |url=http://www.ivoox.com/3er-programa-curso-07-08-audios-mp3_rf_329584_1.html|fecha=19 de xunetu de 2010|editor=ivoox.com |títulu=Entrevista a Marta Baldó en Radio Solidaria Amiga |fechaaccesu=28 d'ochobre de 2013}}</ref> El conxuntu foi entrenáu pola mesma Emilia Boneva y por María Fernández Ostolaza. La coreógrafa dende 1994 hasta 1998 foi Marisa Mateo.<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events|editor=rsg.net |títulu=RG - Events and Results|idioma=inglés |fechaaccesu=22 d'abril de 2010}}(inglés). Consultáu'l 22 d'abril de 2010.</ref><ref>{{cita web |url=http://fig.lx2.sportcentric.com/athletes/4350 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111209151801/http://fig.lx2.sportcentric.com/athletes/4350 |fechaarchivu=9 d'avientu de 2011|editor=fig.lx2.sportcentric.com |títulu=Tania Lamarca en la web de la Federación Internacional de Gimnasia|idioma=inglés |fechaaccesu=22 de mayu de 2010}}(inglés). Archiváu dende l'[http://fig.lx2.sportcentric.com/athletes/4350 orixinal], el 9 d'avientu de 2011. Consultáu'l 22 de mayu de 2010.</ref>
{| style="margin: 1em 1em 10px 0px; background: rgb(249, 249, 249); border: 1px solid rgb(170, 170, 170); border-collapse: collapse; font-size: 95%;" cellspacing="0" cellpadding="4" border="2" align="left"
!Componentes del conxuntu en 1995<br />
<br />
!Puestu
|-
|[[Marta Baldó]]
| Titular nos dos exercicios
|-
|[[Nuria Cabanillas]]
| Suplente en 3 pelotes/2 cintes Titular en 5 aros<br />
<br />
|-
|#[[Estela Giménez]]
| Titular nos dos exercicios
|-
|'''Tania Lamarca'''
| Titular nos dos exercicios
|-
|[[Estíbaliz Martínez]]
| Titular en 3 pelotes/2 cintes Suplente en 5 aros<br />
<br />
|-
|María Pardo
| Titular nos dos exercicios
|-
|Maider Esparza
| Suplente nos dos exercicios
|}
[[Ficheru:Conjunto_español_1995_París_02.png|izquierda|miniaturadeimagen|290x290px|Tania (segunda a la derecha) col conxuntu español en París, pocu dempués del so debú internacional en Corbeil-Essonnes (1995).]]
Empezó como la ximnasta suplente del equipu. Esi añu hubo rotación de los aparatos nos conxuntos, polo que s'habíen compuestu nuevos montaxes pa los dos exercicios del equipu.<ref group="nota">Nel primeru, les ximnastes del conxuntu van realizar un montaxe usando como aparatos namái cinco #aro, unu por ximnasta qu'hai sobre'l tapiz.</ref> Nel exerciciu de 5 aros usó una adautación de la pieza Asturies (Lleenda), perteneciente a la ''Suite española Op. 47'' de Isaac Albéniz. El tangu «Branu porteño», de Astor Piazzolla, foi la tema emplegada nel exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes.<ref name="Música">{{cita web|url=http://rgforum.no/music/results.php?search=groups|editor=rgforum.no|títulu=Música usada en los ejercicios de conjuntos de gimnasia rítmica|idioma=inglés|fechaaccesu=14 d'agostu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191109213620/http://www.rgforum.no/music/results.php?search=groups|fechaarchivu=2019-11-09}}(inglés). Consultáu'l 14 d'agostu de 2012.</ref>
N'abril de 1995 apostóse la primer competición de la temporada, el Tornéu Internacional de Portimão, pero Tania nun foi convocada al mesmu. La selmana siguiente, allegó como suplente nos dos exercicios nel tornéu de Karlsruhe. Nél, el conxuntu español, por cuenta de una mala calificación nel exerciciu de 5 aros, llogró un sestu puestu nel concursu xeneral. Amás, na final del mistu de 3 pelotes y 2 cintes tamién llograríen la sesta plaza. Por cuenta de esta mala actuación, María Fernández y Emilia Boneva fixeron dellos cambeos nel equipu, asitiando a Tania como titular nos dos exercicios en llugar de Maider Esparza. El debú de Tania como titular del conxuntu foi nuna exhibición en Corbeil-Essonnes. Darréu'l conxuntu participaría en diversos torneos y exhibiciones en Manresa, [[Alacant|Alicante]] o Liévin.
En xunetu tuvo llugar la so primer competición importante, el Campeonatu Européu de Ximnasia Rítmica de [[Praga]]. Ellí llogró'l tercer puestu nel concursu xeneral y nel concursu de 5 aros, y el segundu puestu nel mistu de 3 pelotes y 2 cintes.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1996/08/01/pagina-41/33776865/pdf.html?search=|fecha=10 de xunetu de 1995|editor=lavanguardia.com |títulu=Éxito español en el Europeo de rítmica |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref> Nel concursu xeneral, apostáu de primeres, el combináu español llogró una nota de 18,900 nel exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes y de 19,725 nel de 5 aros, lo que sumó una puntuación acumulada de 38,625, llogrando asina'l tercer puestu por detrás de Bulgaria y Rusia, que se llevaron la medaya de plata y oru respeutivamente. Esi tercer llugar tamién-yos dio la clasificación pa les finales por aparatos que s'apostaríen na xornada posterior. Na competición de 3 pelotes y 2 cintes #los españoles quedaron segundes a solu 7 milésimes de la primer posición, que la llevó nesta ocasión Bulgaria. Na final de 5 aros volvieron quedar terceres, superaes por ruses y búlgares.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1995/07/10/pagina-43/1337601/pdf.html?|fecha=10 de xunetu de 1995|editor=elmundodeportivo.es |títulu=Tres medayes del equipo español en el Europeo |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref><ref name="Praga">{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1995/ejm_prag_95_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en Campeonatu europeo de Praga|idioma=inglés |fechaaccesu=4 de xunu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 4 de xunu de 2010.</ref>
A finales d'agostu empezaron les competiciones de preparación pal Campeonatu Mundial. Primero apostóse na ciudá holandesa de Deventer el tornéu Alfred Vogel Cup, una de les competiciones internacionales más importantes. Nesta cita, el conxuntu español conquistó les trés medayes d'oru apostaes: la del concursu xeneral, la de 5 aros y la de 3 pelotes y 2 cintes. Díes dempués, l'equipu español llogró la medaya de plata nel tornéu International Group Masters d'[[Hannover]], siendo superáu namái pol conxuntu rusu.
[[Ficheru:Conjunto_español_1995_Viena_11b.jpg|izquierda|miniaturadeimagen|347x347px|El conxuntu proclamándose per primer vegada campeón del mundu de 3 pelotes y 2 cintes nel Mundial de Viena (1995).]]
Un mes dempués del tornéu alemán, tuvo llugar el so primer mundial, el Campeonatu del Mundu de Viena, onde, col exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes, llogró la so primer medaya d'oru nesta competición, amás de llograr tamién dos medayes de plata nel concursu xeneral y nel de 5 aros. En primer llugar apostóse'l concursu xeneral, nel que #los españoles consiguieron una calificación de 19,650 nel exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes y de 19,750 nel de 5 aros, que fadríen una nota acumulada de 39,400, siendo superada esta puntuación solo per Bulgaria.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1995/09/24/pagina-55/1309820/pdf.html?search=|fecha=24 de setiembre de 1995|editor=elmundodeportivo.es |títulu=España repite medaya de plata en el Mundial de gimnasia rítmica |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref> Esi segundu puestu fizo que l'equipu llograra la clasificación automática pa la competición de conxuntos nos [[Xuegos Olímpicos d'Atlanta]], que s'apostaríen un añu dempués.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1995/09/26/090.html|fecha=26 de setiembre de 1995|editor=abc.es |títulu=La gimnasia rítmica española, tras su éxito en Viena, quiere repetir n'Atlanta |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref> La xornada siguiente, na final del mistu, el conxuntu español llogró con una nota de 19,800, superar en 25 milésimes a les búlgares, llogrando asina la medaya d'oru na competición de 3 pelotes y 2 cintes. Na final de 5 aros, foi'l conxuntu búlgaru'l que por 25 milésimes, ganó la competición per delantre de #los españoles, que llograríen de nuevu una nota de 19,800.<ref name="Viena">{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1995/wm_wien_95_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en Campeonatu mundial de Viena|idioma=inglés |fechaaccesu=6 de xunu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 6 de xunu de 2010.</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1995/09/20/092.html|fecha=20 de setiembre de 1995|editor=abc.es |títulu=Hoy comienza en Viena el XIX Campeonatu del Mundo |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1995/09/20/095.html|fecha=20 de setiembre de 1995|editor=abc.es |títulu=Mundial de Viena: España buscará la clasificación olímpica |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1995/09/24/093.html|fecha=24 de setiembre de 1995|editor=abc.es |títulu=El equipo español, plata en el Campeonatu del Mundo |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref>
Pa 1996 la modalidá de conxuntos diba aceptase per primer vegada nos [[Xuegos Olímpicos]], que s'apostaríen esi añu n'[[Atlanta]].<ref group="nota">Apostaríase una primer ronda na que los conxuntos realizaríen dos exercicios distintos y los seis primeros clasificaos pasaríen a la final.</ref> Les integrantes del equipu dexaron de dir al so colexu, el centru priváu Nuesa Señora de Altagracia, pa concentrase na preparación de la cita olímpica. Pa la nueva temporada realizáronse unos nuevos montaxes tantu pal exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes, como pal de 5 aros. La música del nuevu exerciciu d'aros yera ''[[An American in Paris|un]]'' ''medley'' de dellos cantares pertenecientes a [[Musical|musicales]] norteamericanos, principalmente «America», compuesta por [[Leonard Bernstein]] ya incluyida en ''[[West Side Story]]'', o «I Got Rhythm» y «Embraceable You», temes creaes por [[George Gershwin]] y qu'apaecieron na banda sonora d'Un americanu en París. Pela so parte, nel exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes pal añu 1996, emplegóse la melodía de «Amanecer andaluz», tema que yá usara Carmen Acedo nel so exerciciu de cuerda de 1991, anque con otros arreglos.<ref>{{cita web|url=http://www.rgforum.no/music/results.php?search=Acedo|editor=rgforum.no|títulu=Música usada en los ejercicios de Carmen Acedo|idioma=inglés|fechaaccesu=15 d'agostu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140104204507/http://www.rgforum.no/music/results.php?search=Acedo|fechaarchivu=2014-01-04}}(inglés). Consultáu'l 15 d'agostu de 2012.</ref>
En payares de 1995, l'equipu español viaxó a [[Tokiu]] pa participar nel tornéu añal denomináu Epson Cup, nel que los dos meyores conxuntos del añu pertenecíen col equipu xaponés. N'avientu tuvo llugar una concentración de tol equipu español nel Centru d'Altu Rendimientu de Sierra Nevada ([[Provincia de Granada|Granada]]).
==== 1996: segundu títulu mundial en Budapest y oru nos Xuegos Olímpicos ====
{| style="margin: 1em 1em 10px 0px; background: rgb(249, 249, 249); border: 1px solid rgb(170, 170, 170); border-collapse: collapse; font-size: 95%;" class="" cellspacing="0" cellpadding="4" border="2" align="right"
!Componentes del conxuntu en 1996<br />
<br />
!Puestu
|-
|[[Marta Baldó]]
| Titular nos dos exercicios
|-
|[[Nuria Cabanillas]]
| Suplente en 3 pelotes/2 cintes Titular en 5 aros<br />
<br />
|-
|#[[Estela Giménez]]
| Titular nos dos exercicios
|-
|[[Lorena Guréndez]]
| Titular en 3 pelotes/2 cintes Suplente en 5 aros<br />
<br />
|-
|'''Tania Lamarca'''
| Titular nos dos exercicios
|-
|[[Estíbaliz Martínez]]
| Titular nos dos exercicios
|-
|Maider Esparza
| Suplente nos dos exercicios
|}
Mientres el primer semestre de 1996, el conxuntu español participó en diverses competiciones preparatorias, como Kalamata Cup, Karlsruhe, Corbeil o Ciudá de Zaragoza, nes que siempres ocuparía un puestu de medayista. A principios de mayu recibieron nel Ximnasiu Moscardó la visita de la prestixosa baillarina y coreógrafa cubana Alicia Alonso, que-yos impartió una clase maxistral. Tamién grabaron nesos meses dos anuncios de televisión pa Cola Cao, patrocinador del Programa ADO, y otru pa Campofrío, entós patrocinador de la Real Federación Española de Ximnasia. Esi añu incorporóse [[Lorena Guréndez]], qu'en mayu, poco antes del tornéu preolímpicu de [[Zaragoza]], pasaría a ser titular del conxuntu nel exerciciu de 3 pelotes y 2 cintes por cuenta de la retirada de María Pardo. Pela so parte, [[Estíbaliz Martínez]] pasó a ocupar tamién el puestu de titular que María había dexáu vacante nel exerciciu de 5 aros. Mientres anguaño, Lamarca siguiría siendo titular en dambos exercicios.{{Imaxe múltiple}}A finales de xunu, a pocu más d'un mes de los Xuegos Olímpicos, apostóse'l Campeonatu del Mundu de Budapest, onde Lamarca llogró la so segunda medaya d'oru nun Mundial, repitiendo na competición de 3 pelotes y 2 cintes, amás de llograr una medaya de plata nel concursu xeneral.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1995/09/24/pagina-40/1321052/pdf.html?search=|fecha=21 de xunu de 1996|editor=elmundodeportivo.es |títulu=España, con opciones en el Mundial |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref> El primer día de la competición de conxuntos tuvo llugar el concursu xeneral, nel que l'equipu español llogró una nota de 19,700 en dambos exercicios, que lo llevó a la segunda posición con 39,400 puntos, a dos décimes del conxuntu búlgaru, que repitió la medaya d'oru llograda l'añu anterior.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1995/09/24/pagina-54/1330837/pdf.html?|fecha=23 de xunu de 1996|editor=elmundodeportivo.es |títulu=España, plata en el Mundial de gimnasia |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/06/22/086.html|fecha=22 de xunu de 1996|editor=abc.es |títulu=España, segunda en la inauguración del Mundial |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref> A otru día apostáronse les dos finales por aparatos. Na final de 3 pelotes y 2 cintes, #los españoles, con una puntuación de 19,816, revalidaríen el títulu llográu nel Mundial anterior nesa mesma competición, esta vegada superando en 16 milésimes la nota del equipu rusu.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1996/08/04/pagina-46/1330885/pdf.html?search=|fecha=24 de xunu de 1996|editor=elmundodeportivo.es |títulu=España se baña en plata y oro en el Mundial |fechaaccesu=19 de setiembre de 2010}}</ref> Na final de 5 aros, el conxuntu español tuvo que conformase col cuartu puestu con una puntuación de 19,699.<ref name="Budapest">{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1996/wm_budapest_96_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en Campeonatu mundial de Budapest|idioma=inglés |fechaaccesu=6 de xunu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 6 de xunu de 2010.</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/06/24/091.html|fecha=24 de xunu de 1996|editor=abc.es |títulu=La selección de gimnasia, campeona del mundo en tres pelotas y dos cintas |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1996/08/03/pagina-10/33929912/pdf.html?search=|fecha=24 de xunu de 1996|editor=lavanguardia.com |títulu=España, plata en Budapest, repite podio por cuarta vez consecutiva |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref>
===== Competición de conxuntos n'Atlanta =====
{{Imaxe múltiple}}
[[Ficheru:Conjunto_español_1996_Atlanta_03c.jpg|miniaturadeimagen|313x313px|El conxuntu español en llogrando la medaya d'oru nos Xuegos Olímpicos d'Atlanta.]]
A principios d'agostu apostóse la competición de conxuntos nos [[Xuegos Olímpicos d'Atlanta]]. L'equipu español llegó a la [[Villa Olímpica|Villa Olímpica'l]] 13 de xunetu, llegando a participar nel desfile de los deportistes mientres la ceremonia d'apertura de los Xuegos, que tuvo llugar el 19 de xunetu. La competición de ximnasia rítmica tendría llugar nel [[Stegeman Coliseum]], un pabellón asitiáu na ciudá d'[[Athens]], a unos 100 quilómetros d'[[Atlanta]]. La selección nacional allegó a la cita olímpica con un conxuntu integráu por Tania, [[Marta Baldó]], [[Nuria Cabanillas]], #[[Estela Giménez]], [[Lorena Guréndez]] y [[Estíbaliz Martínez]]. Solo pudieron convocase a los seis ximnastes titulares per parte del conxuntu, polo que la ximnasta suplente, Maider Esparza, quedóse fora de la convocatoria. Al igual qu'asocediera enantes nel Campeonatu Mundial de Budapest, [[Lorena Guréndez]] foi la ximnasta suplente nel exerciciu de 5 aros, ente que [[Nuria Cabanillas]] #ser nel de 3 pelotes y 2 cintes.<ref name="Atlanta">{{cita web |url=http://atlanta1996.coe.es/coe/BD_EVENT.nsf/SubcontenidosWeb?openform&Query=Consulta=Medayeru_*2*!Medayeru_ESP?*=evento=Atlanta+1996@-@365=_=|editor=coe.es |títulu=Medayeru español |fechaaccesu=22 d'abril de 2010}}</ref>
El [[1 d'agostu]] tuvieron llugar los preliminares, nos que los nueve conxuntos que se clasificaren pa competir nos [[Xuegos Olímpicos]], apostáronse les seis places finalistes. Nel exerciciu de 5 aros, l'equipu español llogró una puntuación de 19,500, y nel de 3 pelotes y 2 cintes, consiguió una nota de 19,466. Finalmente'l conxuntu español #clasificar pa la final en segunda posición con una nota acumulada de 38,966, a solu 50 milésimes del primer puestu, que sería nesa ocasión pal conxuntu búlgaru.<ref name="Lágrimas">Gallo, Cristina (2008). ''Lágrimas por una medaya''. Temas de Hoy. ISBN 9788484607007.{{cita llibru |apellíu=Gallo |nome=Cristina|enllaceautor= |títulu=Lágrimas por una medaya|url= |fechaaccesu=|otros=|edición=|añu=2008|editor=|editorial=Temas de Hoy|ubicación=|isbn=9788484607007|capítulu= |páxinas=|cita=}}
</ref>
El [[2 d'agostu]] tuvo llugar la gran final. Na primer rotación, la de 5 aros, el conxuntu español llogróse poner primero con una nota de 19,483, a solu 17 milésimes del conxuntu rusu, que quedó de la mesma per delantre del búlgaru. Quedaba entá la rotación final, la de 3 pelotes y 2 cintes, exerciciu col que les españoles llograren ser bicampeonas del mundu. Nesta segunda y última rotación, la nota de 19,450 de les búlgares foi igualada pol conxuntu español, asegurándose asina la medaya de plata. La puntuación final del conxuntu sería de 38,933. Solo'l conxuntu rusu podía arrampuña-yos la primer posición, pero una mala nota d'execución por causa de dellos errores mientres l'exerciciu, fizo que nun pudiera superar na puntuación definitiva a #los españoles, que s'axudicaron finalmente la medaya d'oru. Foi la ximnasta individual Almudena Cid, que s'atopaba siguiendo la competición, quien corrió hasta'l vestuariu nel que s'atopaben les ximnastes españoles pa informa-yos de los fallos de les ruses y de que por tanto diben ser casi con toa seguridá medaya d'oru. L'equipu español convirtióse con esti trunfu nel primer campeón olímpicu de la hestoria na modalidá de conxuntos, amás de tratase tamién de la primer medaya d'oru olímpico na ximnasia española. Lamarca llogró amás ser el 5ᵘ deportista español más nuevu en consiguir una medaya olímpica, al faelo con 16 años y 94 díes.<ref>{{cita web |url=http://dameunsilbidito.enlaweb.eu/2010/04/una-medaya-ganada-con-sangre-sudor-y-sobre-todo-muchas-lagrimas/|editor=dameunsilbidito.enlaweb.eu |títulu=Una medaya ganada con sangre, sudor y, sobre todo, muchas lágrimas |fechaaccesu=22 d'abril de 2010}}</ref>
El conxuntu español, visiblemente emocionáu, xubió al primer caxón del podiu tres Bulgaria y Rusia, que fueron segunda y tercer respeutivamente. La mesma Tania rellataría años dempués nel so llibru ''Lágrimas por una medalla'' lo que sintió al xubir a recoyer la medaya d'oru:{{Cita|«Fui la primera en pisar el cajón. Al verme ahí me eché de nuevo a llorar. Era demasiado bonito para ser verdad. Miré a Nuria y le pregunté si era real. Se rió. Qué podía decirme, estaba tan emocionada como yo. Lorena se giró y casi molesta me pidió que dejase de llorar. No podía. Cuanto más trataba de cortar las lágrimas con mayor fuercia salían».<ref name="Lágrimas" ></blockquote>}}{{Cita|«Escuchamos el himno y mi llanto se acentuó. Durante aquel escaso minuto repasé cada momento duro en el equipo: las crisis, las broncas, los entrenamientos hasta las doce de la noche, la renuncia a ser como las chicas de mi edad, todo el tiempo que había dejado de ver a mis aitas, a mi hermano...».<ref name="Lágrimas" ></blockquote>}}A pesar de que la [[Carta Olímpica]] prohibe la publicidá na equipación deportiva, les ximnastes llevaron nel podiu un maillot con un logotipu similar al de Campofrío, patrocinador del equipu, dempués de que fueren encamentaes pol presidente de la Federación Española de Ximnasia a que lo fixeren, motivu pol qu'hubo una reclamación que finalmente nun foi atendida.<ref group="nota">Según Tania Lamarca nel so llibru</ref><ref>Burriel i Paloma, Joan Carles (2006). [https://books.google.es/books?id=aEDAix3XTokC&pg=PA343&dq=La+Carta+Ol%C3%ADmpica+proh%C3%ADbe+expresamente+la+exhibici%C3%B3n+de+s%C3%ADmbolos+comerciales&hl=es&sa=X&ei=ELXRUNW0MYLC0QWQ1oCQAg&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=La%20Carta%20Ol%C3%ADmpica%20proh%C3%ADbe%20expresamente%20la%20exhibici%C3%B3n%20de%20s%C3%ADmbolos%20comerciales&f=false ''Manual de la organización institucional del deporte'']. Paidotribo. ISBN 978-84-8019-457-0. Consultáu'l 19 d'avientu de 2012.{{cita llibru |apellíu=Burriel i Paloma |nome=Joan Carles|enllaceautor= |títulu=Manual de la organización institucional del deporte|url=https://books.google.es/books?id=aEDAix3XTokC&pg=PA343&dq=La+Carta+Ol%C3%ADmpica+proh%C3%ADbe+expresamente+la+exhibici%C3%B3n+de+s%C3%ADmbolos+comerciales&hl=es&sa=X&ei=ELXRUNW0MYLC0QWQ1oCQAg&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=La%20Carta%20Ol%C3%ADmpica%20proh%C3%ADbe%20expresamente%20la%20exhibici%C3%B3n%20de%20s%C3%ADmbolos%20comerciales&f=false |fechaaccesu=19 d'avientu de 2012|idioma=|otros=|edición=|añu=2006|editor=|editorial=Paidotribo|ubicación=|isbn=978-84-8019-457-0|capítulu= |páxinas=|cita=}}
</ref><ref>{{cita web |url=https://www.coe.es/web/COEHOME.nsf/b8c1dabf8b650783c1256d560051ba4f/48781e452fd3070cc1256e23005a4454/$FILE/Charter_SPA_-_2004.pdf|editor=coe.es |títulu=Carta Olímpica |fechaaccesu=19 d'avientu de 2012}}</ref> La ceremonia d'entrega de medayes d'esta competición, foi'l minutu más vistu d'Atlanta 1996 en [[Televisión Española]].<ref>{{cita web|url=http://www.hoymujer.com/trabajo/lideres/Tania,Lamarca,53694,04,2008.html|fecha=15 d'abril de 2008|editor=hoymujer.com|títulu=Tania Lamarca|fechaaccesu=2 de xunu de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081123115929/http://www.hoymujer.com/trabajo/lideres/tania,lamarca,53694,04,2008.html|fechaarchivu=2008-11-23}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.coneldeporte.com/pdf/Mayo_2008.pdf|editor=coneldeporte.com |títulu=Se presentó en Corella el libro "Lágrimas por una medaya" |fechaaccesu=2 de xunu de 2011}}</ref> Al igual que'l restu de la final olímpica, foi narrada pa dichu canal pola periodista Paloma del Río. Tres la so llegada a España, el conxuntu foi bautizáu per dellos medios col nomatu de les Neñes d'Oru.<ref name="Tapiz">{{Cita publicación |apellíu=García-Mascuñán |apellíu=García-Mascuñán |nome=Marta|añu=2010 |títulu=Estela Giménez|publicación=Sobre el tapiz |númberu=1 |páxina=28}}</ref><ref name="Libreria">{{cita web|url=http://www.libreriadeportiva.com/L20829-lagrimas-por-una-medaya.html|editor=libreriadeportiva.com|títulu=LÁGRIMAS POR UNA Medaya. UN CONMOVEDOR TESTIMONIO SOBRE LA LUCHA PARA ALCANZAR UN SUEÑO|fechaaccesu=25 de marzu de 2013}}</ref>
N'ochobre, la ex-ximnasta María Pardo fixo unes declaraciones nel diariu ''[[El País]]'' nes que dixo que la entós seleccionadora Emilia Boneva yera desaxeradamente dura cola comida y colos entrenamientos. María abandonara la concentración del equipu en mayu, dos meses antes de la cita olímpica, por cuenta de que nun pudo soportar la presión a la que se vio sometíu'l conxuntu nesa dómina.<ref name="Pardo">{{cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/PARDO/_MARIA_/GIMNASTA/ESPANA/JUEGOS_OLIMPICOS_1996/quieres/hija/medaya/elpepidep/19961015elpepidep_18/Tes |apellíu=Galaz |nome=Mabel|fecha=15 d'ochobre de 1996 |títulu="¿Qué quieres, una hija o una medaya?"|editorial=elpais.com |fechaaccesu=10 de marzu de 2011}}</ref> Estes declaraciones fueron sofitaes por delles antigües integrantes de la selección, ente que les entós ximnastes del equipu español, ente les que s'atopaba Tania, dixeron que María nun cuntaba tola verdá en dellos aspeutos.<ref>{{cita web|url=http://paulafb.tripod.com/CASOMPARDO.HTM#DEFENSA|editor=paulafb.tripod.com|títulu=The gymnasts and ex-gymnasts defend Emilia Boneva|idioma=inglés|fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}(inglés). Consultáu'l 13 de marzu de 2011.</ref><ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/PARDO/_MARIA_/GIMNASTA/ESPANA/CONSEJO_SUPERIOR_DE_DEPORTES_/CSD/aceptas/reglas/vas/elpepidep/19961028elpepidep_44/Tes |apellíu=Galaz |nome=Mabel|fecha=28 d'ochobre de 1996 |títulu=O aceptas las reglas o te vas|editorial=elpais.com |fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}</ref> Les integrantes del conxuntu allegaron pocu dempués al programa ''Día ente día'' de [[Telecinco]], presentáu por María Teresa Campos, onde cuntaron la so esperiencia y defendieron a Emilia.
[[Ficheru:Stegeman.JPG|izquierda|miniaturadeimagen|295x295px|El Stegeman Coliseum de Athens allugó la competición de rítmica de los XX.OO. d'Atlanta.]]
Ente'l 31 d'ochobre y el 2 de payares, el conxuntu participó nuna xira d'exhibiciones denominada Gala de les Estrelles, entamada pol patrocinador del equipu, y que pasó per [[Madrid]], [[Zaragoza]] y [[Barcelona]]. En diches gales, amás del conxuntu, que realizaba los dos exercicios d'aquel añu, actuaron tamién otros ximnastes nacionales ya internacionales destacaos, tantu de ximnasia rítmica como d'artística.<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/10/31/090.html|fecha=31 d'ochobre de 1996|editor=abc.es |títulu=Gala de las estrellas |fechaaccesu=18 d'agostu de 2012}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/11/01/080.html|fecha=1 de payares de 1996|editor=abc.es |títulu=Carballo y el equipo español de rítmica fueron las estrellas |fechaaccesu=18 d'agostu de 2012}}</ref> Darréu, les integrantes del conxuntu español #mover a [[Tokiu]] pa participar na Epson Cup, onde llograron la medaya de plata. A finales de payares, viaxaron a [[Colombia]] pa realizar una xira d'actuaciones en Medellín, [[Cali]] y [[Bogotá]]. El dineru recaldáu foi destináu a crear centros d'atención médica y hospitalaria nos sectores con menos recursos de Colombia.<ref>{{cita web |url=http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-602062|fecha=27 de payares de 1996|editor=eltiempo.com |títulu=CAMPEONAS DE GIMNASIA RÍTMICA EN COLOMBIA |fechaaccesu=13 de marzu de 2011}}</ref> Hasta final d'añu, el conxuntu siguiría participando en numberoses exhibiciones por toa España en ciudaes como [[Alacant|Alicante]], [[Palencia]], [[Vitoria]], [[Sevilla]] o [[Burgos]]. La postrera tuvo llugar el 22 d'avientu en [[Pamplona]], onde foi homenaxada Maider Esparza na so despidida del equipu.
Lamarca, xunto al restu de componentes del conxuntu ganador de la medaya d'oru nos Xuegos Olímpicos, recibió los meses posteriores numberoses reconocencies y distinciones, ente elles, la Orde Olímpica, dada pol COE, la Placa d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu y la Copa Barón de Güell, daes pol Conseyu Cimeru de Deportes.
==== 1997: últimu añu n'activu ====
En 1997, les componentes del equipu treslladaron la so residencia del xalé de Canillejas a un edificiu amiesto al INEF y empezaron a entrenar nel Centru d'Altu Rendimientu de Madrid.<ref group="nota">Les sigles INEF faen referencia al Institutu Nacional d'Educación Física.</ref> María Fernández yera dende avientu la nueva seleccionadora nacional, tres la marcha d'Emilia Boneva, que fuera operada en payares del corazón.<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/diario/1996/12/24/deportes/851382005_850215.html|fecha=24 d'avientu de 1996|editor=elpais.com |títulu=María Fernández sustituye a Boneva |fechaaccesu=21 d'agostu de 2012}}</ref> A primeros d'añu incorporáronse al conxuntu Marta Calamonte, Carolina Malchair y Sara Bayón. N'abril, tres la retirada de [[Marta Baldó]], #[[Estela Giménez]] y [[Estíbaliz Martínez]], y la mancadura de Marta Calamonte, incorporóse amás Esther Domínguez. Lamarca foi titular esi añu nos dos exercicios, el de 5 pelotes y el de 3 pelotes y 2 cintes. El primeru tenía como música un ''medley'' de cantares d'[[Édith Piaf]], como «Non, je ne regrette rien» o «Hymne à l'amour», ente que el de pelotes y cintes usaba «Las cosas del querer», compuesta por Quintero, León y Quiroga.
Tres dellos torneos como la Ciudá d'Eivissa o'l Gran Troféu Campofrío, Tania apostó'l Campeonatu Européu de Ximnasia Rítmica de [[Patras]], la so última competición oficial, onde consiguió un cuartu puestu nel concursu xeneral, amás d'una medaya de plata en 5 pelotes y otra de bronce en 3 pelotes y 2 cintes. El primer día, con una nota acumulada de 38,300 nel concursu xeneral, #quedar a 50 milésimes del podiu. Nes finales por aparatos del día siguiente llograron una nota de 19,600 nel exerciciu de 5 pelotes, que-yos dio la medaya de plata. Nel exerciciu mistu de 3 pelotes y 2 cintes llograron una nota de 19,500 que los llevó al tercer caxón del podiu.<ref name="Patras">{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1997/em_patras_97.html|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en Campeonatu europeo de Patras|idioma=inglés |fechaaccesu=4 de setiembre de 2010}}(inglés). Consultáu'l 4 de setiembre de 2010.</ref> El conxuntu taba integráu entós por Tania, Sara Bayón, [[Nuria Cabanillas]], Esther Domínguez, [[Lorena Guréndez]], Carolina Malchair y Marta Calamonte como suplente. Darréu llogró la medaya d'oru na Epson Cup, la so última competición col equipu nacional.
=== Retirada de la ximnasia ===
El [[15 de payares]] de [[1997]], Tania abandonó la concentración del equipu nacional por cuenta de que superaba la llende de pesu establecíu en 41 quilos pola #seleccionador nacional d'entós, María Fernández Ostolaza. Prescribióse-y un plan d'entrenamientu y una dieta que nun mes y mediu fixéren-y endelgazar 4 quilos. El [[26 d'avientu]] foi escluyida definitivamente de la selección por cuenta de que taba 2,7 quilos percima del pesu que-y esixera la seleccionadora.
Les dificultaes que vivió tres la retirada na so adautación a la vida lloñe del réxime de concentración col equipu nacional, seríen rellataes darréu por ella mesma nel so llibru ''Lágrimas por una medalla'', señalando principalmente l'abandonu que sintió per parte de les instituciones:{{Cita|«Siempre me habían marcado la pauta a seguir: hoy competimos aquí, viajamos allá, entrenamos acá. En cambio, nadie me advirtió que después estaría sola. Años de entrenamiento psicológico para ser la mejor, la más fuerte, la campeona y ni medio minuto de asesoramiento para enfrentarme al mundo real, para enfocar mis estudios, para buscar una futura profesión. Ni una sola pallabra de ayuda ni un consejo para afrontar el día después».<ref name="Lágrimas" ></blockquote>}}
=== Etapa como téunicu deportivu y conferenciante ===
==== 1998 - 2002: realcuentros y etapa en Zaragoza ====
En mayu de 1998, Tania, Marta, Cercu y Estíbaliz, fueron convidaes pola Federación a asistir al Campeonatu del Mundu de Sevilla, onde se realcontraron amás con Nuria y Lorena, qu'entá pertenecíen al conxuntu nacional. N'acabando la enseñanza obligatoria, compaxinó los sos estudios de bachilleratu col trabayu d'entrenadora de ximnasia rítmica a nivel escolar en [[Vitoria]].
El 5 d'agostu de 2000 participó al pie de delles de les sos excompañeras de la selección nun homenaxe a Emilia Boneva mientres el Campeonatu d'España de Conxuntos de Ximnasia Rítmica celebráu en [[Málaga]], nel que realizaron un exerciciu montáu especialmente pa la ocasión que taba inspiráu nel de 5 aros de 1996 y qu'entrenaren les selmanes previes cola ayuda d'Ana Bautista. La mesma Emilia viaxó dende Bulgaria p'asistir al eventu, anque ensin tener conocencia de que delles de les sos antigües pupiles diben realizalu un homenaxe. [[Marta Baldó]] nun pudo participar nel actu y [[Lorena Guréndez]] asistió pero nun realizó l'exerciciu al ser componente entá de la selección nacional. L'encargáu d'entamar el realcuentru foi Carlos Pérez, entós Rellaciones Esternes del Programa ADO, dempués de que les mesmes Neñes d'Oru comentáren-y la idea. Díes dempués volveríen realizar l'exerciciu en [[Manzanares el Real]] ([[Comunidá de Madrid|Madrid]]), siendo esta la última vegada que se realcontraron con Emilia. Esi mesmu añu, Tania estudió'l Cursu Cimeru d'Entrenadora Nacional de Ximnasia. Darréu foise a vivir a [[Zaragoza]], al pie de la tamién ex-ximnasta nacional Maider Esparza, onde trabayó en mt.<ref group="nota">mt Educación y Formación ye una empresa privada que se dedica al ámbitu educativu.</ref>
El [[23 de payares]] de [[2000]], la [[Federación Española de Ximnasia]] pagó la delda que tenía colos seis ximnastes del conxuntu que llograra la medaya d'oru n'Atlanta. En 1996, l'Asamblea Xeneral de la Federación Española de Ximnasia alcordara un premiu de 5 millones de pesetes per ximnasta en casu de que llograren la medaya d'oru nos [[Xuegos Olímpicos]]. Esti premiu yera distintu al que pagó'l COE a les ximnastes por consiguir la medaya d'oru, anque tenía'l mesmu importe. Tres la celebración de les [[Olimpiaes]], la Federación nun reconocía esi premiu, polo que les ximnastes, encamentaes pola periodista Cristina Gallo, decidieron denunciar el casu nel Conseyu Cimeru de Deportes y allegar a un abogáu. Amás, la Federación debía a delles ximnastes dineru de la xira d'exhibiciones de 1996, de beques, de contratos d'imaxe y de dellos premios de torneos y campeonatos. Les presiones de dellos medios de comunicación (principalmente'l programa de radio nel que trabayaba Cristina, ''Supergarcía'', presentáu por José María García), fixeron qu'a finales de 2000 l'Estáu habilitara una cuenta por que la Federación pagara finalmente la totalidá de la delda contraida, que taba en redol a los 41 millones de pesetes (unos 246.000 euros).
N'abril de 2002, les componentes del conxuntu de 1996 volvieron axuntase nel V Certame de Ximnasia Rítmica Interescolar, que foi entamáu por mt en [[Zaragoza]] y onde cinco d'elles realizaron unu de los exercicios d'Atlanta, amás de recibir un homenaxe. [[Nuria Cabanillas]] y [[Lorena Guréndez]] nun pudieron asistir a la selmana na que s'entrenó l'exerciciu, pero sí allegaron al actu.<ref>{{cita web |url=http://www.mteducacionyformacion.com/Portals/0/Noticias/docs/boletin/mtinforma04.pdf|editor=mteducacionyformacion.com |títulu=mt Aragón |fechaaccesu=1 de xunu de 2011}}</ref>
[[Ficheru:Niñas_de_Oro_01b.jpg|miniaturadeimagen|295x295px| Tania (sentada, a la izquierda) xunto al restu del conxuntu d'Atlanta 1996 nun realcuentru en 2006 rexistráu nel documental ''Les Neñes d'Oru''.]]
==== 2002 - 2015: etapa en Escarrilla como téunicu deportivu y ''Lágrimas por una medalla'' ====
A finales de 2002, Tania #camudar de Zaragoza a Escarrilla, un pueblu del Pirinéu aragonés perteneciente al términu municipal de Sallent de Gállego (Huesca). Ellí trabayó como téunicu deportivu al tener el títulu d'Entrenadora Nacional de Ximnasia Rítmica y dio clases d'otros deportes, como'l ''[[Snowboarding|snowboard]]'' mientres 5 años na estación d'esquí de Aramón Formigal, de la que tamién foi alministrativa.<ref>{{cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/367476/0/gimnasia/ritmica/lamarca/. |apellíu=Torregrosa |nome=Marina |títulu=Tania Lamarca, ex gimnasta: "Mis padres lloraron al leer mi libro" - 20minutos.es <!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla-->|editorial=20minutos.es |fechaaccesu=22 d'abril de 2010}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.diariodelaltoaragon.com/NoticiasDetalle.aspx?Id=553157 |apellíu=Portella |nome=Mercedes |fecha=31 d'agostu de 2008 |títulu=El sacrificio de un deportista no se ve compensado cuando se retira |editorial=diariodelaltoaragon.com |fechaaccesu=15 d'avientu de 2010 }}</ref><ref name="diariodelaltoaragon_1">{{cita web|url=http://www.diariodelaltoaragon.es/SuplementosNoticiasDetalle.aspx?Sup=3&Id=839963|fecha=2 de payares de 2013|editor=diariodelaltoaragon.es|títulu="La gimnasia me enseñó a no tirar nunca la toalla"|fechaaccesu=2 de payares de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131112234104/http://www.diariodelaltoaragon.es/SuplementosNoticiasDetalle.aspx?Sup=3&Id=839963|fechaarchivu=2013-11-12}}</ref>
N'agostu de 2006, xunto al restu de los sos excompañeras de la selección nacional de 1996, allegó a un realcuentru que tuvo llugar n'Ávila mientres tres díes con motivu del décimu aniversariu de la consecución de la medaya d'oru n'Atlanta 1996. Dichu alcuentru #entamar Carlos Beltrán al pie de la so productora, Klifas dreams, coles mires de grabar un [[documental]] nel qu'elles mesmes narraren la so hestoria, anque nun s'estrenó hasta años más tarde sol títulu ''Les Neñes d'Oru.'' El 30 de payares de 2006, los seis campeones olímpiques n'Atlanta asistieron a la Gala Añal de la Real Federación Española de Ximnasia, celebrada en [[Madrid]], na que fueron amás homenaxaes.<ref name="gala">{{cita web |url=http://noticias.interbusca.com/deportes/gimnasia.--elena-gomez-deferr-patricia-moreno-rafa-martinez-y-jesus-carballo-reciben-la-medaya-al-merito-gimnastico-20061201102731.html|fecha=1 d'avientu de 2006|editor=interbusca.com |títulu=Elena Gómez, Deferr, Patricia Moreno, Rafa Martínez y Jesús Carballo reciben la Medaya al Mérito Gimnástico |fechaaccesu=5 de xineru de 2014}}</ref>
N'abril de 2008 publicó la so autobiografía novelada, ''Lágrimas por una medalla'', escrita al pie de la periodista deportiva Cristina Gallo. Nella, Tania narra en primer persona la so esperiencia como deportista d'élite: la so vida como ximnasta, la so concentración en Madrid col equipu nacional de ximnasia rítmica, los sos trunfos, y la so vida en retirándose de la competición. Lamarca, por aciu la narración de la so vida deportiva, intenta según les sos pallabres amosar l'esfuerciu, la dedicación y la pasión pol so deporte que fixeron posible la consecución de les sos metes, ente elles ser campeona olímpica, según la fuerte amistá creada coles sos compañeres y tolos valores que-y apurrió la práutica de la ximnasia rítmica.<ref name="diariodelaltoaragon_1"/> Igualmente, denuncia nel mesmu la situación d'abandonu ya indefensión que vivió tres la so salida del equipu, onde nun foi ayudada nin empobinada pola Real Federación Española de Ximnasia, describiendo les munches dificultaes a les que s'enfrentó nesa adautación al mundu real», como la vuelta a los estudios que tuvo que dexar apartaos o los impagos per parte de la Federación. D'esta forma, según les sos propies pallabres, quier amosar el desequilibriu ente l'esfuerciu y sacrificiu al que s'apurrió mientres tantos años y el pagu que recibió a cambéu, con cuenta de esa situación nun se vuelva repitir.<ref>{{cita web |url=http://www.elcorreo.com/alava/20080408/deportes/mas/gimnasta-alavesa-tania-lamarca-200804081816.html|editor=elcorreo.com |títulu=La gimnasta alavesa Tania Lamarca cuenta en su libro 'Lágrimas por una medaya' el antes y después del oro |fechaaccesu=22 d'abril de 2010}}</ref>{{Cita|«Quiero contar la historia de una medaya, de los sacrificios, las renuncias, la entrega, la lucha de unas niñas por alcanzar un sueño, el sueño de todo deportista: subir a lo más alto del podiu en unos Juegos Olímpicos. Pero lo que quiero dar a conocer es la historia de una mujer que salió del gimnasio sin más equipaje que un puñado de medayes en la mano y descubrió un mundo en el que tan preciados metales no servían más que para adornar la vitrina de su casa».<br /></blockquote>—Tania Lamarca, en la introducción de ''[[Lágrimas por una medaya]]''<ref name="Lágrimas" />}}
[[Ficheru:Niñas_de_Oro_2014_Euskalgym.PNG|miniaturadeimagen|292x292px| Lamarca (derecha) y les #demás Neñes d'Oru nel homenaxe nel Euskalgym 2014.]]
[[Ficheru:Tania_Lamarca_2014_Euskalgym.PNG|miniaturadeimagen|287x287px| Tania roblando un exemplar de ''Lágrimas por una medalla'' n'acabando'l Euskalgym 2014.]]
N'avientu de 2013 #estrenar en [[YouTube]] el documental ''Les Neñes d'Oru'', grabáu mientres el realcuentru de los siete excomponentes del conxuntu en 2006. Empobináu por Carlos Beltrán y de 54 minutos de duración, presentóse estremáu en cinco partes, siendo la primer xubida'l día 9 y la postrera'l día 26. El documental narra, al traviés d'entrevistes a les mesmes ximnastes, l'antes, el mientres y el dempués de la medaya d'oru d'Atlanta.
El 8 de payares de 2014, los siete integrantes del conxuntu de 1996 fueron homenaxaes na IX Gala Internacional de Ximnasia Rítmica Euskalgym, que se celebró per primer vegada en [[Vitoria]].<ref name="vitoria1">{{cita web |url=http://www.gasteizhoy.com/video-vitoria-gastreiz-homenajeara-a-las-ninas-de-oro-de-atlanta-96/|fecha=15 d'ochobre de 2014|editor=gasteizhoy.com |títulu=VÍDEO: Vitoria-Gasteiz homenajeará a las niñas de Oro d'Atlanta 96 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2014}}</ref><ref name="vitoria2">{{cita web |url=http://www.dxtfem.com/principal/las-chicas-de-oro-de-atlanta-96-recibiran-un-homenaje-en-el-buesa-arena/|fecha=14 d'ochobre de 2014|editor=dxtfem.com |títulu=Las “chicas de oro” d'Atlanta 96 recibirán un homenaje en el Buesa Arena |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2014}}</ref> Na mesma, #llevar a cabu una proyeición d'imáxenes sobre'l tapiz consistente nos nomes de les ximnastes col logotipu de los Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996 y la medaya d'oru de fondu, mientres sonaba la música del so exerciciu d'aros naquelles Olimpiaes. De siguío, los siete ximnastes salieron a la pista pa face-yos entrega de la Medaya Euskalgym y recibir una placa conmemorativa de manes de José Luis Tejedor y Javier Maroto, presidente de la Federación Vasca de Ximnasia y alcalde de Vitoria respeutivamente, ante la presencia de les casi 9.000 persones qu'asistieron a la gala nel Fernando Buesa Arena.<ref name="vitoria3">{{cita web |url=http://www.diariovasco.com/agencias/201411/08/mejores-especialistas-mundiales-ritmica-235627.html|fecha=8 de payares de 2014|editor=diariovasco.com |títulu=Las mejores especialistas mundiales de la rítmica deleitan en el Buesa Arena |fechaaccesu=9 de payares de 2014}}</ref> Foi'l primer realcuentru de les Neñes d'Oru al completu tres la xunta de 2006.<ref name="vitoria4">{{cita web|url=http://cadenaser.com/emisora/2014/11/08/ser_vitoria/1415481316_559063.html|fecha=8 de payares de 2014|editor=cadenaser.com|títulu=Éxito total del Euskalgym de Vitoria|fechaaccesu=9 de payares de 2014}}</ref><ref name="vitoria5">{{cita web |url=http://www.noticiasdealava.com/2014/11/09/deportes/otros-deportes/aquellas-ninas-alavesas-de-oro |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141109210414/http://www.noticiasdealava.com/2014/11/09/deportes/otros-deportes/aquellas-ninas-alavesas-de-oro |fechaarchivu=9 de payares de 2014|fecha=9 de payares de 2014|editor=noticiasdealava.com |títulu=Aquellas niñas (alavesas) de oro |fechaaccesu=9 de payares de 2014}}</ref><ref name="ser">{{cita web |url=http://cadenaser.com/emisora/2014/11/20/ser_vitoria/1416446849_054838.html |apellíu=Jiménez |nome=Olga |fecha=20 de payares de 2014 |títulu=Las Niñas de Oro d'Atlanta, 18 años después |editorial=cadenaser.com |fechaaccesu=28 de payares de 2014 }}</ref>
[[Ficheru:Niñas_de_Oro_2015_Medallas_de_la_ROMD_03.PNG|miniaturadeimagen|287x287px|Les Neñes d'Oru xunto al Equipaso y Paloma del Río na entrega de la Real Orde del Méritu Deportivu (2015).]]
El 14 d'ochobre de 2015, los seis campeones olímpiques n'Atlanta, ente elles Tania, recibieron la Medaya d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu, dada pol Conseyu Cimeru de Deportes, la máxima distinción que puede llograr un deportista español. El gallardón fuéra-yos concedíu'l 28 de xunetu del mesmu añu. L'actu d'entrega foi presidíu por Íñigo Méndez de Vigo, Ministru d'Educación, Cultura y Deporte, y por Miguel Cardenal, presidente del CSD, y tuvo llugar nel auditoriu del Muséu Nacional Centru d'Arte Reina Sofía (Madrid).<ref>{{cita web |url=http://www.rfegimnasia.es/2015/10/15/el-equipo-nacional-de-gimnasia-ritmica-y-las-ninas-de-oro/ |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151126102838/http://www.rfegimnasia.es/2015/10/15/el-equipo-nacional-de-gimnasia-ritmica-y-las-ninas-de-oro/ |fechaarchivu=26 de payares de 2015|fecha=15 d'ochobre de 2015|editor=rfegimnasia.es |títulu=El equipo nacional de Gimnasia Rítmica y 'Las niñas de oro' reciben sus Medayes al Mérito Deportivo |fechaaccesu=15 d'ochobre de 2015}}</ref> Al mesmu asistió tamién Maider Esparza. Amás, nel mesmu eventu fueron gallardoniaes cola Medaya de Bronce'l conxuntu español de ximnasia rítmica de 2014, conocíu como'l Equipaso, siendo la primer vegada que dambes xeneraciones de ximnastes axuntábense.<ref>{{cita web|url=http://www.noticiasdealava.com/2015/10/15/deportes/otros-deportes/medaya-de-oro-al-merito-deportivo-para-iker-romero-y-las-ninas-de-oro|fecha=15 d'ochobre de 2015|editor=noticiasdealava.com|títulu=Medaya de oro al mérito deportivo para Iker romero y las ‘niñas de oro'|fechaaccesu=15 d'ochobre de 2015}}</ref><ref>{{cita web |url=http://masdeporte.as.com/masdeporte/2015/10/14/polideportivo/1444828155_135322.html|fecha=15 d'ochobre de 2015|editor=as.com |títulu=Orden del Mérito a Beitia, Valverde, Sergio y la FEB |fechaaccesu=15 d'ochobre de 2015}}</ref><ref name="marca">{{cita web |url=https://www.marca.com/2015/10/15/mas_deportes/otros_deportes/1444900111.html|fecha=15 d'ochobre de 2015|editor=marca.com |títulu=Las últimas niñas de oro de la gimnasia |fechaaccesu=15 d'ochobre de 2015}}</ref>
De 2010 a 2012 Tania dirixó un campus añal de ximnasia rítmica col so nome mientres los meses de xunetu y agostu en Sallent de Gállego y otros pueblos del Valle de Tena, y en 2013 y 2014 dirixó tamién los meses de branu un campus deportivu en Sallent de Gállego empobináu principalmente a neñes y neños de 5 a 12 años.<ref>{{cita web|url=https://sites.google.com/site/lagrimasporunamedalla/home/campus-de-gimnasia-ritmica-tania-lamarca-1|editor=google.com|títulu=Campus de Gimnasia Rítmica Tania Lamarca|fechaaccesu=1 d'agostu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170312050853/https://sites.google.com/site/lagrimasporunamedalla/home/campus-de-gimnasia-ritmica-tania-lamarca-1|fechaarchivu=2017-03-12}}</ref><ref>{{cita web |url=http://lagrimasporunamedalla.blogspot.com.es/2010/06/campus-de-gimnasia-ritmica-tania.html|fecha=16 de xunu de 2010|editor=lagrimasporunamedalla.blogspot.com |títulu=Campus de Gimnasia Rítmica Tania Lamarca |fechaaccesu=1 d'agostu de 2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.radiohuesca.com/noticia/415616/Tania-Lamarca-impartira-sus-conocimientos-de-gimnasia-ritmica-en-un-campus-en-Sallent|fecha=19 de mayu de 2010|editor=radiohuesca.com |títulu=Tania Lamarca impartirá sus conocimientos de gimnasia rítmica en un campus en Sallent |fechaaccesu=1 d'agostu de 2013}}</ref> Mientres el cursu escolar 2013/14 foi coordinadora deportiva de ximnasia rítmica del Club Deportivo El Valle, con sede en [[Madrid]]. En 2015 participó como téunicu deportivu nel campamentu infantil de #verano «Academia d'Astronautes d'Espaciu 0.42 - ''I want'' you», desenvueltu nel Centru Astronómicu Aragonés del Parque Teunolóxicu Walqa ([[Provincia de Uesca|Huesca]]), ya impartió el Campus de Ximnasia Rítmica Tania Lamarca nel New Castelar College de San Pedro del Pinatar (Murcia).<ref>{{cita web|url=http://www.diariodelaltoaragon.es/NoticiasDetalle.aspx?Id=935886&com=1|fecha=27 de mayu de 2015|editor=diariodelaltoaragon.es|títulu=Espacio 0.42 abre sus puertas a los aspirantes a astronauta|fechaaccesu=12 de xunetu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171013013357/http://www.diariodelaltoaragon.es/NoticiasDetalle.aspx?Id=935886&com=1|fechaarchivu=2017-10-13}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/2482227/0/espacio-0-42-pone-marcha-este-verano-colonia-urbana-academia-astronautas/|fecha=6 de xunu de 2015|editor=20minutos.es |títulu=Espacio 0.42 pone en marcha este verano la colonia urbana 'Academia de Astronautas' |fechaaccesu=12 de xunetu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.newcastelar.com/campus-de-gimnasia-ritmica-con-tania-lamarca/|editor=newcastelar.com|títulu=Campus Gimnasia Rítmica con la campeona olímpica Tania Lamarca|fechaaccesu=12 de xunetu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150921144319/http://www.newcastelar.com/campus-de-gimnasia-ritmica-con-tania-lamarca/|fechaarchivu=2015-09-21}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.planetaolimpico.es/entrevistas/1794-verano-de-playa-y-tapices-2|fecha=31 de xunetu de 2015|editor=planetaolimpico.es|títulu=Tania Lamarca: "Los valores que se adquieren en el deporte no se pueden encontrar en ningún otro lugar"|fechaaccesu=31 de xunetu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150921143913/http://www.planetaolimpico.es/entrevistas/1794-verano-de-playa-y-tapices-2|fechaarchivu=2015-09-21}}</ref> Dende esi añu realiza numberoses charres y conferencies titulaes «Ensin esfuerciu nun hai pagu», onde fala sobre la so esperiencia deportiva como ximnasta, detalla les conocencies y valores qu'esta -y apurrió, y #aplicar a ámbitos como'l mundu empresarial o la redolada escolar.<ref>{{cita web|url=http://www.ceeiaragon.es/noticias-detalle/1248/desayuno-con-tania-lamarca-medayista-olimpica/|fecha=18 de xunu de 2015|editor=ceeiaragon.es|títulu=Desayuno con Tania Lamarca, medayista olímpica|fechaaccesu=12 de xunetu de 2015}}</ref>
==== 2016 - presente: etapa en Vitoria como conferenciante y ''coach'' ====
Dende empiezos de 2016 vive en [[Vitoria]] col so home Óscar, con quien se casó'l 1 de xunetu de 2006, y la so fía Aitana, nacida'l 21 d'ochobre de 2008. En xineru de 2016 estrenó la so propia páxina web, y en marzu empezó a integrar al equipu de ''coaching'' de la empresa vitoriana Coach & Play. El 16 d'abril d'esi añu foi una de les conferenciantes nel eventu TEDxAlmendraMedieval 2016, celebráu en [[Vitoria]], cola charra titulada «El camín a la to meta».<ref>{{cita web |url=https://twitter.com/tanialamarca/status/686576800416329728|fecha=8 de xineru de 2016|editor=twitter.com |títulu=Anuncio del estreno de la páxina web oficial de Tania Lamarca |fechaaccesu=4 de febreru de 2016}}</ref><ref>{{cita web|url=http://tedxalmendramedieval.com/tania-lamarca-celada/|editor=tedxalmendramedieval.com|títulu=Tania Lamarca en la páxina web de TEDx Almendra Medieval|fechaaccesu=16 d'abril de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160425134423/http://tedxalmendramedieval.com/tania-lamarca-celada/|fechaarchivu=2016-04-25}}</ref> El 21 de xunu de 2016 anunció la so candidatura a la presidencia de la Federación Alavesa de Ximnasia, siendo la presentación oficial el día 27, na que foi acompañada poles sos excompañeras de la selección Almudena Cid, [[Lorena Guréndez]] y [[Estíbaliz Martínez]]. Nes votaciones del 30 de setiembre, Lamarca quedó finalmente en segunda posición, siendo reelixíu nuevamente Antonio Estébanez.<ref name="candidatura2">{{cita web|url=http://kirolexpres.com/tania-lamarca-quiere-ser-presidenta-de-la-federacion-alavesa-de-gimnasia/|fecha=27 de xunu de 2016|editor=kirolexpres.com|títulu=Tania Lamarca quiere ser presidenta de la Federación Alavesa de Gimnasia|fechaaccesu=28 de xunu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170902012818/http://kirolexpres.com/tania-lamarca-quiere-ser-presidenta-de-la-federacion-alavesa-de-gimnasia/|fechaarchivu=2017-09-02}}</ref>
[[Ficheru:Gala_20º_Aniversario_Atlanta_'96_-_Badajoz_2016_04a.jpg|miniaturadeimagen|295x295px|El conxuntu na Gala 20ᵘ Aniversariu (2016).]]
El 23 de xunetu de 2016 #realcontrar col restu de les Neñes d'Oru na Gala 20ᵘ Aniversariu de la Medaya d'Oru n'Atlanta '96, que tuvo llugar nel Palaciu de Congresos de Badayoz nel marcu del X Campus Internacional de Ximnasia Rítmica Nuria Cabanillas.<ref>{{cita web |url=http://www.clubgimnasiabadajoz.com/x-campus-internacional-nuria-cabanillas/ |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160607165012/http://www.clubgimnasiabadajoz.com/x-campus-internacional-nuria-cabanillas/ |fechaarchivu=7 de xunu de 2016|editor=clubgimnasiabadajoz.com |títulu=X Campus Internacional de Gimnasia Rítmica Nuria Cabanillas |fechaaccesu=1 de xunetu de 2016}}</ref> Al homenaxe allegaron tamién delles ex-ximnastes de la selección como Carolina Pascual, Almudena Cid, Alba Caride, Ana Bautista, Carolina Malchair, Marta Calamonte, María Eugenia Rodríguez y Ana María Pelaz, según la xueza internacional Maite Nadal y la coreógrafa del conxuntu d'Atlanta, Marisa Mateo. El conxuntu nacional júnior realizó amás dos exhibiciones mientres la gala, que cuntó igualmente con actuaciones de Carolina Pascual y los participantes del Campus. Emitióse coles mesmes un mensaxe grabáu de la exseleccionadora Emilia Boneva dende la so casa de Bulgaria.<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=M7KMfdu9VD8|fecha=25 de xunetu de 2016|editor=youtube.com |títulu=Felicitaciones a las Niñas de Oro d'Atlanta - Gala 20 Aniversario |fechaaccesu=3 d'agostu de 2016}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.hoy.es/badajoz/201607/24/ahora-treintaneras-20160724001023-v.html|fecha=24 de xunetu de 2016|editor=hoy.es |títulu=Ahora son treintañeras de oro |fechaaccesu=24 de xunetu de 2016}}</ref> Del 24 al 31 de xunetu participó per segundu añu consecutivu nel Campus de Ximnasia Rítmica Tania Lamarca nel New Castelar College de San Pedro del Pinatar (Murcia).<ref>{{cita web|url=http://www.newcastelar.com/campus-de-gimnasia-ritmica-con-tania-lamarca-2016/|editor=newcastelar.com|títulu=Campus de Gimnasia Rítmica con Tania Lamarca 2016|fechaaccesu=1 de xunetu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160920230239/http://www.newcastelar.com/campus-de-gimnasia-ritmica-con-tania-lamarca-2016/|fechaarchivu=2016-09-20}}</ref> El 7 de setiembre empezó a trabayar como collaboradora nel programa ''Onda deportiva Vitoria'' d'Onda Cero Vitoria, presentáu por Roberto Bascoy, [[Onda Cero|onde]] cada dos miércoles realizaba una seición con conseyos rellacionaos col deporte n'edá escolar, terminando la collaboración el 31 de mayu de 2017.<ref>{{cita web |url=https://twitter.com/OndaCeroVitoria/status/773525855943483392|fecha=7 de setiembre de 2016|editor=twitter.com |títulu=Seición de Tania Lamarca en ''Onda deportiva'' |fechaaccesu=8 de setiembre de 2016}}</ref> En payares de 2016 empezó a trabayar nel área de ''coaching'' deportivu dientro del proyeutu de tecnificación conxuntu ente los clubes Rítmica Vitoria y Oskitxo, dirixíos por María Ereñaga y Paula Orive respeutivamente, y nel que tamién tán arreyaes [[Lorena Guréndez]] y [[Estíbaliz Martínez]].<ref>{{cita web |url=https://twitter.com/ritmicavitoria/status/798825974980710401|fecha=16 de payares de 2016|editor=twitter.com |títulu=Oskitxo y Rítmica Vitoria suman fuerzas |fechaaccesu=17 de xineru de 2017}}</ref>
El 13 de xunetu de 2017 ''as''istió en [[Barcelona]] a la xunta y a la gala homenaxe a los medayistes olímpicos españoles pol 50ᵘ Aniversariu del diariu As que tuvieron llugar nel [[Estadiu Olímpicu Lluís Companys]] y nel Muséu Nacional d'Arte de Cataluña respeutivamente, onde se realcontró coles sos compañeres del conxuntu [[Marta Baldó]], #[[Estela Giménez]] y [[Estíbaliz Martínez]], amás de col Equipaso y con Carolina Pascual.<ref>{{cita web |url=https://as.com/masdeporte/2017/07/13/polideportivo/1499971981_247376.html|fecha=13 de xunetu de 2017|editor=as.com |títulu="AS nos ha hecho sentir estar de nuevo en la villa olímpica" |fechaaccesu=14 de xunetu de 2017}}</ref> El 23 d'ochobre de 2017 presentó al traviés de les redes sociales la so llinia de ropa deportivo, llamada «FLY», esponiéndola darréu nun ''stand'' mientres la Gala Euskalgym 2017 en [[Vitoria]].
== Legáu ya influencia ==
[[Ficheru:Gala_20º_Aniversario_Atlanta_'96_-_Badajoz_2016_03c.jpg|miniaturadeimagen|330x330px|Tania (2ª a la izqda.) coles #demás Neñes d'Oru, Maite Nadal y Marisa Mateo, na Gala 20ᵘ Aniversariu (2016).]]
La excapitana del conxuntu español Ana María Pelaz declaró nuna entrevista en 2009 tres la so retirada que «cuando vi a la selección n'Atlanta '96 dixi: yo quiero ser como elles».<ref>{{cita web|url=http://www.eldiadevalladolid.com/noticia.cfm/Deportes/20091016/olimpica/ana/pelaz/retira/59A0D587-1A64-968D-597BDDF07CDCCDB5|fecha=16 d'ochobre de 2009|editor=eldiadevalladolid.com|títulu=La olímpica Ana Pelaz se retira|fechaaccesu=1 d'abril de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180310074019/http://www.eldiadevalladolid.com/noticia.cfm/Deportes/20091016/olimpica/ana/pelaz/retira/59A0D587-1A64-968D-597BDDF07CDCCDB5|fechaarchivu=2018-03-10}}</ref> La ximnasta Carolina Rodríguez, preguntada nuna ocasión polos #orixe de la so pasión pola rítmica, manifestó que «en 1996, en viendo ganar l'oru a España n'Atlanta, con 10 años, supi que dalgún día querdría tar ende, que quería ser olímpica».<ref>{{cita web|url=http://www.subetudeporte.com/blogs/blog-de-deportista/la-ritmica-carolina-rodriguez-349|fecha=16 de xunetu de 2014|editor=subetudeporte.com|títulu=La Rítmica de Carolina Rodríguez|fechaaccesu=18 d'avientu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141219001004/http://www.subetudeporte.com/blogs/blog-de-deportista/la-ritmica-carolina-rodriguez-349|fechaarchivu=2014-12-19}}</ref> Alejandra Quereda, actual capitana del conxuntu español conocíu como'l Equipaso, preguntada en 2014 polo que pa ella fuera lo más increíble que pasó na ximnasia, contestó que «L'oru d'España n'Atlanta. Marcó la hestoria de la nuesa ximnasia. Dende ende tou camudó».<ref>{{cita web |url=http://masdeporte.as.com/masdeporte/2014/12/13/polideportivo/1418442457_295940.html|fecha=13 d'avientu de 2014|editor=as.com |títulu=“Un Premiu como éste le da visibilidad a la rítmica” |fechaaccesu=18 d'avientu de 2014}}</ref>
La seleccionadora naquella etapa, Emilia Boneva, concedió una entrevista a la revista ''Sobre'l tapiz'' en 2016, onde recordó'l momentu del oru olímpico: {{Cita|lang=es|«Nunca voy a olvidar nuestro ejercicio final cuando el público, con el pabellón lleno, se levantó para aplaudirnos. ¡Fue un momento inolvidable! Como también lo fue el momento en el que las seis chicas subieron al podiu con las medayes en el pecho, brillando como pequeños soles. Esto no es un recuerdo, es una realidad que tengo siempre presente. Ese momento fue la cumbre de mi carrera como entrenadora [...] Es muy importante crear complicidad entre las gimnastas para que juntas luchen por el mismo objetivo. Las seis Niñas de Oro consiguieron ser buenas amigas y siguen siéndolo a día de hoy».
<ref name="sobreeltapiz" ></blockquote>}}Tres l'estrenu del documental ''Les Neñes d'Oru'' en 2013, el so direutor, Carlos Beltrán, manifestábase asina nuna entrevista al respeutu de l'acoyida del filme: {{Cita|«Es impresionante el tirón que tiene esta historia y la de gente que las quiere. Estas mujeres y Emilia Boneva escribieron una de las más hermosas historias del deporte de nuestro país. Con todos los componentes de la élite y la épica y con todos los de la amistad en edad infantil. El desdén con el que nuestro sistema relega al olvido a estas chicas es algo que tendrá que revisarse pronto, porque no hay ningún derecho».<ref name="niñasdeoro"/>}}El montaxe de 5 aros de 1996 foi homenaxáu darréu por otres ximnastes, como nel exerciciu d'exhibición del conxuntu júnior español nel Euskalgym 2012 (integráu por Paula Gómez, Sara González, Miriam Guerra, Claudia Heredia, Carmen Martínez, Victoria Plaza y Pilar Villanueva), onde s'usaba, al igual que nel exerciciu de 1996, «America» de [[Leonard Bernstein]], amás d'otros dos tarrezas de banda sonora de ''[[West Side Story]]'': «Dancie at the Gym» y «Overture».<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZS_3xtUcJZ0|fecha=18 de payares de 2012|editor=youtube.com |títulu=Ejercicio de exhibición del conjunto español júnior en el Euskalgym 2012 |fechaaccesu=30 de payares de 2017}}</ref> El conxuntu júnior español de 2016 (Mónica Alonso, Victoria Cuadrillero, Clara Esquerdo, Ana Gayán, Alba Polo, Lía Rovira y Sara Salarrullana) tamién homenaxó esti exerciciu na Gala 20ᵘ Aniversariu de la Medaya d'Oru n'Atlanta '96, usando la mesma música y emulando dellos movimientos del montaxe orixinal.
=== Na cultura popular ===
Ente otres apaiciones na cultura popular, Tania sirvió de base pal personaxe de Carmen, qu'apaez na serie de cuentos infantiles ''Olympia'' (2014), escritos por Almudena Cid ya ilustraos por Montse Martín. Coles mesmes, el rellatu de la vida de les Neñes d'Oru na concentración nacional ta presente na autobiografía novelada ''Lágrimas por una medalla'' (2008), escrita por Tania y Cristina Gallo. Reseñes del finxu de la medaya olímpica apaecen en llibros como ''Españoles d'oru'' (1999) de Fernando Olmeda y Juan Manuel Gozalo, ''Enredando na memoria'' (2015) de Paloma del Río, o ''Pincelaes de rítmica'' (2017) de Montse y Manel Martín.<ref>{{cita web|url=http://www.tribunaolimpica.es/articulo/historia/proeza-ninas-oro-atlanta-96-i/20160210100554000678.html|fecha=10 de febreru de 2016|editor=tribunaolimpica.es|títulu=La proeza de las 'niñas de oro' n'Atlanta'96|fechaaccesu=9 de marzu de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180310011343/http://www.tribunaolimpica.es/articulo/historia/proeza-ninas-oro-atlanta-96-i/20160210100554000678.html|fechaarchivu=2018-03-10}}</ref> Una amplia entrevista a Tania Lamarca ye recoyida nel llibru ''30 deportistes vascos de lleenda'' (2016) de Roberto Bascoy y Sergio Vegues.<ref>{{cita web |url=https://www.gasteizhoy.com/30-deportistas-vascos-de-leyenda-un-libro-escrito-por-dos-periodistas-vitorianos/|fecha=8 de xunetu de 2016|editor=gasteizhoy.com |títulu=30 deportistas vascos de leyenda, un libro escrito por dos periodistas vitorianos |fechaaccesu=9 de marzu de 2018}}</ref>
== Equipamientos ==
{| width="50%" class="" align="center" style="margin-bottom: 10px;"
|+'''Maillots y ropa d'entrenamientu'''
| width="50%" valign="top" |
{| width="80%" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; text-align: center;" cellspacing="0" cellpadding="2" border="1" align="center"
! width="35%" |Periodu
! width="65%" |Provisor
|-
| align="center" |1995 - [[1995|1997]]
| align="center" | <br />
<br />
[[Archivu:Flag_of_Germany.svg|vínculu=|borde|20x20px]] <small>[[Arena (marca)|Arena]]</small>
|-
| align="center" |[[1996]] (XX.OO)
| align="center" | [[Ficheru:Logo_John_Smith.png|75x75px]]<br />
<br />
[[Archivu:Flag_of_Spain.svg|vínculu=|borde|20x20px]] <small>John Smith</small>
|}
|}
== Música de los exercicios ==
{| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="0" style="margin-bottom: 58px;"
! scope="col" | Añu
! scope="col" | Aparatos
! scope="col" | Música
|-
| 1995
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_hoop.svg|20x20px]] 5 aros
| #Pieza Asturies (Lleenda), perteneciente a la ''Suite española Op. 47'' de Isaac Albéniz.
|-
| 1995
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ball.svg|20x20px]] [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ribbon.svg|20x20px]] 3 pelotes y 2 cintes
| Tangu «Branu porteño», de Astor Piazzolla.
|-
| 1995
| Exerciciu d'exhibición
| Sevillana «Tócala, tócala», de Cantores de Híspalis.
|-
| 1996
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_hoop.svg|20x20px]] 5 aros
| ''Medley'' de dellos cantares pertenecientes a [[Musical|musicales]] norteamericanos, principalmente «America», compuesta por [[Leonard Bernstein]] ya incluyida en ''[[West Side Story]]'', o «I Got Rhythm» y «Embraceable You», temes creaes por [[George Gershwin]] y qu'apaecieron na banda sonora d'Un americanu en París.
|-
| 1996
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ball.svg|20x20px]] [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ribbon.svg|20x20px]] 3 pelotes y 2 cintes
| «Amanecer andaluz».
|-
| 1997
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ball.svg|20x20px]] 5 pelotes
| ''Medley'' de cantares d'[[Édith Piaf]], como «Non, je ne regrette rien» o «Hymne à l'amour».
|-
| 1997
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ball.svg|20x20px]] [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_ribbon.svg|20x20px]] 3 pelotes y 2 cintes
| «Las cosas del querer», copla compuesta por Quintero, León y Quiroga.
|-
| 2000
| [[Ficheru:Rhythmic_gymnastics_hoop.svg|20x20px]] Exerciciu d'exhibición (Manes llibres, 5 aros)
| ''Medley'' de les temes «Anahita Will Sustain You» de Jamshied Sharifi y «Illumination» de Secret Garden.
|}
== Palmarés deportivu ==
{| width="100%" style="margin-bottom: 10px;"
| width="50%" valign="top" |
=== A nivel de club ===
''' 1994 '''
* Campeonatu d'España Individual «B» en [[Guadalajara|Guadalaxara]]
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en concursu xeneral (categoría júnior)
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru n'aru
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en maces
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en cinta
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en manes llibres
| width="50%" valign="top" |
[[Ficheru:Marisa_Mateo_y_Tania_Lamarca_1996_Atlanta_02.jpg|derecha|miniaturadeimagen|200x200px|Tania cola coreógrafa Marisa Mateo n'Atlanta 1996.]]
|}
=== Selección española ===
{| width="100%" class="" style="margin-bottom: 10px;"
| width="50%" valign="top" |
==== Conxuntu sénior ====
''' 1995 '''
* DTB-Pokal Karlsruhe*
: 6ᵘ puestu en concursu xeneral
: 6ᵘ puestu en 3 pelotes y 2 cintes<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1995/dtb_karlsruhe_95_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en el DTB-Pokal Karlsruhe|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
* Campeonatu d'Europa de Praga
: [[Ficheru:Bronze_medal_with_cup.svg|15x15px]] Bronce en concursu xeneral
: [[Ficheru:Bronze_medal_with_cup.svg|15x15px]] Bronce en 5 aros
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en 3 pelotes y 2 cintes
* Alfred Vogel Cup
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en concursu xeneral
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 5 aros
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 3 pelotes y 2 cintes<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1995/avc_deventer_95_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en la Alfred Vogel Cup|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
* International Group Masters Hannover
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1995/igm_hannover_95.html|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en el International Group Masters Hannover '95|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
* Campeonatu del Mundu de Viena
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en 5 aros
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 3 pelotes y 2 cintes
* Epson Cup
: [[Ficheru:Bronze_medal_with_cup.svg|15x15px]] Bronce en concursu xeneral
''' 1996 '''
* Kalamata Cup
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en concursu xeneral<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1996/kac_kalamata_96.html#Gall_around|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en la Kalamata Cup|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
* DTB-Pokal Karlsruhe
: [[Ficheru:Bronze_medal_with_cup.svg|15x15px]] Bronce en concursu xeneral
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 5 aros
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 3 pelotes y 2 cintes<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1996/dtb_karlsruhe_96_g.html#Group1|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en el DTB-Pokal Karlsruhe '96|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
| width="50%" valign="top" |
[[Ficheru:Tania_Lamarca_1994_Guadalajara 02.jpg|derecha|miniaturadeimagen|302x302px|Tania en Guadalaxara (1994).]]
'''1996 (continuación)'''
* Ciudá de Zaragoza
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en concursu xeneral
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 5 aros
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 3 pelotes y 2 cintes<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1996/igt_zaragoza_96.html|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en el Encuentro de Ciudad de Zaragoza|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1996/05/30/pagina-48/1324748/pdf.html?|fecha=3 de xunu de 1996|editor=elmundodeportivo.es |títulu=España lo borda en Zaragoza |fechaaccesu=8 de xineru de 2011}}</ref>
* Campeonatu del Mundu de Budapest
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral
: 4ᵘ puestu en 5 aros
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en 3 pelotes y 2 cintes
* Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996
: 2ᵘ puestu en preliminares
: [[Ficheru:Gold_medal_olympic.svg|15x15px]] Oru en final y diploma olímpicu<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/08/03/054.html|fecha=3 d'agostu de 1996|editor=abc.es |títulu=El equipo español convierte en oro el ritmo, la elegancia y la armonía (Páx. 1/2) |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/08/03/055.html|fecha=3 d'agostu de 1996|editor=abc.es |títulu=El equipo español convierte en oro el ritmo, la elegancia y la armonía (Páx. 2/2) |fechaaccesu=17 de xunu de 2011}}</ref>
* Epson Cup
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral<ref>{{cita web |url=http://www.rsg.net/cgi-bin/show?events/1996/epc_yoyogi_96.html#Gall_around|editor=rsg.net |títulu=Palmarés del grupo sénior en la Epson Cup|idioma=inglés |fechaaccesu=14 de xunetu de 2010}}(inglés). Consultáu'l 14 de xunetu de 2010.</ref>
''' 1997 '''
* Ciudá d'Eivissa
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral
* Gran Troféu Campofrío
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en concursu xeneral
* Campeonatu d'Europa de Patras
: 4ᵘ puestu en concursu xeneral
: [[Ficheru:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px]] Plata en 5 pelotes
: [[Ficheru:Bronze_medal_with_cup.svg|15x15px]] Bronce en 3 pelotes y 2 cintes
* Epson Cup
: [[Ficheru:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px]] Oru en concursu xeneral
|}
Como suplente del equipu en dambos exercicios
== Premios, reconocencies y distinciones ==
* [[Vitoria|Victoria]] d'Oru al ésitu deportivu, dada pol Conceyu de Vitoria (1995)<ref>{{cita web |url=http://www.vitoria-gasteiz.org/wb004/docs/es/Acta-2784.pdf|fecha=15 d'avientu de 1995|editor=vitoria-gasteiz.org |títulu=CONCESION DE LOS GALLARDONES "VICTORIAS DE ORO" |fechaaccesu=9 d'agostu de 2012}}</ref>
* Gallardoniada na XVI Gala Nacional del Deporte de l'Asociación Española de la Prensa Deportiva (1996)<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/02/13/078.html|fecha=13 de febreru de 1996|editor=abc.es |títulu=La Prensa especializada premia al deporte español en Granada |fechaaccesu=24 de mayu de 2011}}</ref>
* [[Ficheru:Olympic_Rings_black.svg|30x30px]] Orde Olímpica, dada pol COE (1996)<ref name="Orden">{{cita web |url=https://www.coe.es/web/COEHOME.nsf/b8c1dabf8b650783c1256d560051ba4f/f2a6166aeb22cebdc1256e280046c4c2/$FILE/distinciones_20_12_10.pdf|editor=coe.es |títulu=Rellación de distinciones concedidas del Comité Olímpico Español |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref>
* [[Ficheru:Badge_of_the_Royal_Order_of_Sports_Merit_(Spain).svg|19x19px]] Placa d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu, dada pol Conseyu Cimeru de Deportes (1996)<ref>{{cita web |url=http://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1996-29051|fecha=28 d'avientu de 1996|editor=boe.es |títulu=REAL DECRETO 2732/1996, DE 27 d'avientu, POR EL QUE SE CONCEDE LA PLACA DE ORO DE LA REAL ORDEN DEL MERITO DEPORTIVO AL EQUIPO ESPAÑOL DE GIMNASIA RITMICA. |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/12/28/024.html|fecha=28 d'avientu de 1996|editor=abc.es |títulu=Placa de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1997/02/19/077.html|fecha=19 de febreru de 1997|editor=abc.es |títulu=Los Duques de Lugo presidieron la entrega de las Reales Órdenes al Mérito Deportivo |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref>
* Gallardoniada na XVII Gala Nacional del Deporte de l'Asociación Española de la Prensa Deportiva (1997)<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1997/02/24/139.html|fecha=24 de febreru de 1997|editor=abc.es |títulu="La gala del deporte", en La 2, premiará a los mejores deportistas del año |fechaaccesu=24 de mayu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1997/02/25/129.html|fecha=25 de febreru de 1997|editor=abc.es |títulu=Los mejores deportistas del 96, premiados por la Prensa |fechaaccesu=24 de mayu de 2011}}</ref>
* [[Archivu:Flag_of_Spain.svg|vínculu=|borde|20x20px]] Copa Barón de Güell al meyor equipu español, dada pol CSD y apurrida nos Premios Nacionales del Deporte de 1996 (1997)<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1997/04/30/089.html|fecha=30 d'abril de 1997|editor=abc.es |títulu=Zabell-Dufresne y Cacho, Premios Nacionales del Deporte |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1997/06/06/010.html|fecha=6 de xunu de 1997|editor=abc.es |títulu=Los Reyes y el Príncipe de Asturias entregaron los premios Nacionales del Deporte |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1997/06/06/pagina-36/34635817/pdf.html?search=|fecha=6 de xunu de 1997|editor=lavanguardia.com |títulu=Entrega de los premios Nacionales del Deporte |fechaaccesu=22 de mayu de 2011}}</ref>
* Meyor grupu atléticu nos Gallardones Nacionales al Méritu Deportivu Inter Gym's Oro 2005 (2006)<ref>{{cita web |url=http://www.fmgimnasia.com/noticia/FMG_noticia_55.pdf |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060515175825/http://www.fmgimnasia.com/noticia/FMG_noticia_55.pdf |fechaarchivu=15 de mayu de 2006|editor=fmgimnasia.com |títulu=Gallardones al Mérito Deportivo Inter Gym's Oro 2005 |fechaaccesu=20 de payares de 2013}}</ref>
* Homenaxada (xunto al restu del conxuntu campeón olímpicu) na Gala Añal de la Real Federación Española de Ximnasia (2006)
* Pregonera de les Fiestes del Barriu del Pilar (2009)<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Fjk5C6TwhPA|fecha=9 d'ochobre de 2009|editor=youtube.com |títulu=Tania Lamarca. Pregón Fiestas Barrio del Pilar 2009 |fechaaccesu=5 d'abril de 2016}}</ref>
* #Premiu Euskadi del Deporte 2010 (xunto al restu de deportistes vascos participantes en XX.OO.), dau pol [[Gobiernu vascu|Gobiernu Vascu]] (2010)<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundo/2010/10/18/paisvasco/1287415259.html|fecha=18 d'ochobre de 2010|editor=elmundo.es |títulu=El Premiu Euskadi del deporte, para los vascos que han participado en los XXOO |fechaaccesu=27 d'abril de 2014}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.diariovasco.com/20101020/deportes/mas-deportes/premiu-euskadi-deporte-2010-201010202109.html|fecha=20 d'ochobre de 2010|editor=diariovasco.com |títulu=El Premiu Euskadi del Deporte 2010 rinde tributo al olimpismo vasco |fechaaccesu=27 d'abril de 2014}}</ref>
* Gallardoniada (xunto al restu de medayistes olímpicos españoles) na Gala del Centenariu del COE (2012)<ref>{{cita web|url=http://noticias.lainformacion.com/deporte/juegos-olimpicos-de-verano/el-principe-de-asturias-y-jacques-rogge-presiden-este-miercoles-la-gala-del-centenario-del-coe_KLqalNwtB57O8EQmzOGeW3/|fecha=12 d'avientu de 2012|editor=lainformacion.com|títulu=El Príncipe de Asturias y Jacques Rogge presiden este miércoles la Gala del Centenario del COE|fechaaccesu=27 d'abril de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140427091558/http://noticias.lainformacion.com/deporte/juegos-olimpicos-de-verano/el-principe-de-asturias-y-jacques-rogge-presiden-este-miercoles-la-gala-del-centenario-del-coe_KLqalNwtB57O8EQmzOGeW3/|fechaarchivu=2014-04-27}}</ref><ref>{{cita web |url=http://masdeporte.as.com/masdeporte/2012/12/12/polideportivo/1355266808_850215.html|fecha=12 d'avientu de 2012|editor=as.com |títulu=Homenaje del COE a los medayistes en su centenario |fechaaccesu=27 d'abril de 2014}}</ref><ref>{{cita web|url=http://deportes.terra.es/el-coe-celebra-su-centenario-homenajeando-a-los-medayistes,a8599e137cf8b310VgnVCM20000099cceb0aRCRD.html|fecha=12 d'avientu de 2012|editor=terra.es|títulu=El COE celebra su centenario homenajeando a los medayistes|fechaaccesu=27 d'abril de 2014}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.coe.es/web/Noticias.nsf/VListaNoticiasHisCOE/3901EF1F40972F79C1257AD20052A147?opendocument&Query=NOTICIAS*1*-3%282012%2912|fecha=12 d'avientu de 2012|editor=coe.es |títulu=Gran Gala del Centenario del Comité Olímpico Español |fechaaccesu=27 d'abril de 2014}}</ref>
* Medaya Euskalgym (al pie de les #demás Neñes d'Oru) na IX Gala Internacional de Ximnasia Rítmica Euskalgym (2014)
* [[Ficheru:Badge_of_the_Royal_Order_of_Sports_Merit_(Spain).svg|19x19px]] Medaya d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu, dada pol Conseyu Cimeru de Deportes (2015)<ref>{{cita web |url=https://boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2015-8977|fecha=28 de xunetu de 2015|editor=boe.es |títulu=Resolución de 28 de xunetu de 2015, de la Presidencia del Consejo Superior de Deportes, por la que se concede el ingreso en la Real Orden del Mérito Deportivo, en sus diferentes categorías |fechaaccesu=12 d'agostu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.planetaolimpico.es/institucional/1788-las-ninas-de-oro-reciben-la-medaya-de-oro-de-la-real-orden-del-merito-deportivo|fecha=30 de xunetu de 2015|editor=planetaolimpico.es|títulu=Las "Niñas de Oro" reciben la Medaya de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo|fechaaccesu=31 de xunetu de 2015}}</ref><ref>{{cita web |url=http://grada.6cero.com/a/davidluque2/2015/jul/ninas-oro-galardonadas-medalla-oro-real-orden-merito-deportivo/254672 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150915132805/http://grada.6cero.com/a/davidluque2/2015/jul/ninas-oro-galardonadas-medalla-oro-real-orden-merito-deportivo/254672 |fechaarchivu=15 de setiembre de 2015 |apellíu=Luque |nome=David|fecha=31 de xunetu de 2015|editor=6cero.com |títulu=Las Niñas de Oro, galardonadas con la Medaya de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo |fechaaccesu=31 de xunetu de 2015}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.noticiasdealava.com/2015/07/31/deportes/otros-deportes/no-por-tardio-emociona-menos|fecha=31 de xunetu de 2015|editor=noticiasdealava.com|títulu=No por tardío emociona menos|fechaaccesu=3 d'agostu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150913084003/http://www.noticiasdealava.com/2015/07/31/deportes/otros-deportes/no-por-tardio-emociona-menos|fechaarchivu=2015-09-13}}</ref>
* Diploma acreitativu y tarxeta olímpica, daos pol COE na Gala 20ᵘ Aniversariu de la Medaya d'Oru n'Atlanta '96 (2016)
* Premiu especial dau pola Asociación de la Prensa Deportiva d'Álava na XXIII Gala del Deporte Alavés (2016)<ref>{{cita web |url=http://www.gasteizhoy.com/la-prensa-alavesa-homenajea-a-los-mejores-deportistas-de-2016/|fecha=14 d'avientu de 2016|editor=gasteizhoy.com |títulu=La prensa alavesa homenajea a los mejores deportistas de 2016 |fechaaccesu=15 d'avientu de 2016}}</ref>
* Tensino d'Oru 2016, dau pola Peña Zaragozista Bal de Tena (2017)<ref>{{cita web|url=http://www.pzbaldetena.com/post/tensino-de-oro/tensino-de-oro/25/30/|editor=pzbaldetena.com|títulu=Tensino de Oro|fechaaccesu=17 de xineru de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170118050456/http://www.pzbaldetena.com/post/tensino-de-oro/tensino-de-oro/25/30/|fechaarchivu=2017-01-18}}</ref>
== Galería ==
<gallery mode="packed" heights="125">
File:Conjunto español 1995 Praga.PNG|Tania (segunda a la izqda.) col conxuntu nel exerciciu de 5 aros nel Campeonatu Européu de Praga (1995).
File:Conjunto español 1995 Praga 02.PNG|Conxuntu español nel podiu de 3 pelotes y 2 cintes en Praga.
File:Conjunto español 1995 Viena 05.PNG|3 pelotes y 2 cintes nel concursu xeneral de Viena (1995).
File:Conjunto español 1995 Viena 06.png|Posición inicial del exerciciu de 5 aros nel Mundial de Viena.
File:Conjunto español 1995 Viena 04.PNG|Otru momentu del montaxe de 5 aros español.
File:Conjunto español 1995 Viena 07.png|Final del exerciciu de 5 aros en Viena.
</gallery><gallery mode="packed" heights="116">
File:Conjunto español 1995 Viena 08b.jpg|L'equipu esperando en Viena la nota final del concursu xeneral tres l'exerciciu de 5 aros.
File:Conjunto español 1995 Viena 09.PNG|El conxuntu cola plata nel podiu xeneral en Viena.
File:Conjunto español 1995 Viena 03.PNG|Podiu completu del concursu xeneral en Viena. D'esquierda a derecha: España, Bulgaria y Bielorrusia.
File:Conjunto español 1995 Viena 02.PNG|Otru momentu del podiu de la xeneral.
File:Conjunto español 1995 Viena 01.PNG|El conxuntu cola plata nel podiu de la final de 5 aros.
File:Conjunto español 1995 Viena 10.PNG|Col oru nel podiu de pelotes y cintes.
File:María Fernández, Estíbaliz Martínez, Nuria Cabanillas y Tania Lamarca 1995 Barajas.PNG|Tania (derecha) con María Fernández, Estíbaliz Martínez y Nuria Cabanillas nel Aeropuertu de Barajas a la so llegada de Viena.
File:Conjunto español 1996 Budapest 02c.jpg|3 pelotes y 2 cintes nel Mundial de Budapest (1996).
</gallery>
== Filmografía ==
=== Películes ===
{| style="font-size: 90%; margin-bottom: 10px;" {{tablaguapa}} cellpadding="5" border="2"
! style="background:#B0C4DE;" colspan="5" | Películes
|-
! style="background: #CCCCCC;" | Añu
! style="background: #CCCCCC;" | Títulu
! style="background: #CCCCCC;" | Personaxe
! style="background: #CCCCCC;" | Notes
! style="background: #CCCCCC;" | Direutor
|-
| [[2013]]
| ''Les Neñes d'Oru''
| Ella mesma
| Documental
| Carlos Beltrán
|}
=== Programes de televisión ===
{| style="font-size: 90%; margin-bottom: 10px;" {{tablaguapa}} cellpadding="4" border="2"
! style="background:#B0C4DE;" colspan="4" | Programes de televisión
|-
! style="background: #CCCCCC;" | Añu
! style="background: #CCCCCC;" | Títulu
! style="background: #CCCCCC;" | Cadena
! style="background: #CCCCCC;" | Notes
|-
| [[1995]]
| ''Deportes''
| ETB 1
| Entrevistada en reportaxe al pie de Almudena Cid, [[Estíbaliz Martínez]] y Iratxe Aurrekoetxea
|-
| [[1996]]
| ''Día ente día''
| [[Telecinco]]
| Convidada xunto al restu del conxuntu español campeón olímpicu
|-
| [[1997]]
| ''XVII Gala del Deporte''
| [[La 2]] de [[Televisión Española|TVE]]
| Premiada<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/1997/01/05/pagina-54/1343967/pdf.html?search=gala|fecha=24 de febreru de 1997|editor=elmundodeportivo.es |títulu=Programación del 24-02-1997 |fechaaccesu=4 de mayu de 2010}}</ref>
|-
| [[2000]]
| ''Llinia 900''
| [[La 2]] de [[Televisión Española|TVE]]
| Entrevistada nel reportaxe «La otra cara de la medaya»<ref>{{cita web |url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/10/21/pagina-8/34077515/pdf.html?|fecha=22 d'ochobre de 2000|editor=lavanguardia.es |títulu=Programación del 22-10-2000 |fechaaccesu=16 d'agostu de 2011}}</ref>
|-
| rowspan="4" |[[2008]]
| ''Regresu al futuru''
| [[Canal Sur Televisión|Canal Sur TV]]
| Entrevistada en reportaxe
|-
| ''Esta mañana''
| La 1 de [[Televisión Española|TVE]]
| Invitada<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=L42SMUWtzS4|fecha=10 d'abril de 2008|editor=youtube.com |títulu=Entrevista a Tania Lamarca en Esta mañana de La 1 (10-04-08) |fechaaccesu=18 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| ''Espejo público''
| [[Antena 3]]
| Invitada
|-
| ''Identity''
| La 1 de [[Televisión Española|TVE]]
| Personaxe ocultu
|-
| [[2011]]
| ''Espejo público''
| [[Antena 3]]
| Invitada<ref>{{cita web |url=http://www.antena3.com/videos-online/programas/espejo-publico/horas-vida-deportista-elite_2011021100080.html|fecha=11 de febreru de 2011|editor=antena3.com |títulu=24 horas en la vida de un deportista de élite |fechaaccesu=10 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| rowspan="2" |[[2012]]
| ''Londres en xuegu''
| Teledeporte
| Redifusión de la final de conxuntos de ximnasia rítmica n'Atlanta 1996<ref>{{cita web |url=https://www.rtve.es/alacarta/videos/londres-en-juego/londres-juego-atlanta-1996-gimnasia-ritmica-final-equipos-05-03-12/1341343/|fecha=5 de marzu de 2012|editor=rtve.es |títulu=Londres en juego - Atlanta 1996. Gimnasia rítmica. Final por equipos |fechaaccesu=10 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| ''El programa de Ana Rosa''
| [[Telecinco]]
| Invitada<ref>{{cita web |url=https://www.telecinco.es/elprogramadeanarosa/2012/ochobre/04-10-2012/tania-ex-gimnasta-hay-que-diferenciar-esfuercios-y-vejacion_2_1487355191.html|fecha=4 d'ochobre de 2012|editor=telecinco.es |títulu=Tania Lamarca, ex gimnasta: "Hay que diferenciar entre sacrificio y vejación" |fechaaccesu=10 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| [[2014]]
| ''Euskalgym 2014''
| ETB 1
| Homenaxada<ref>{{cita web |url=http://www.eitb.eus/es/television/detalle/2743642/euskalgym-2014--las-mejores-gimnastas-mundo/|fecha=21 de payares de 2014|editor=eitb.eus |títulu=Las mejores gimnastas del mundo, hoy, en 'Euskalgym' |fechaaccesu=10 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| rowspan="2" |[[2015]]
| ''Llabraba Sport''
| TeleVitoria
| Invitada
|-
| ''Somos deporte''
| VTV Gasteiz
| Entrevistada<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=r_am0Ljxo9Q|fecha=28 d'ochobre de 2015|editor=youtube.com |títulu=SD 2015/2016 TANIA LAMARCA |fechaaccesu=12 de febreru de 2018}}</ref>
|-
| [[2016]]
| ''Somos deporte''
| VTV Gasteiz
| Entrevistada al pie de Almudena Cid, [[Lorena Guréndez]] y [[Estíbaliz Martínez]]<ref>{{cita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=VwgyRVYS9S0|fecha=29 de xunu de 2016|editor=youtube.com |títulu=SD 2015/2016 Tania Lamarca (Candidatura Federación Alavesa de Gimnasia) |fechaaccesu=12 de febreru de 2018}}</ref>
|}
=== Publicidá ===
* Dos anuncios de Cola Cao (1996). Apaición xunto al restu del equipu en dos ''spots'' televisivos pa Cola Cao, entós patrocinador del Programa ADO.
* Anunciu de Campofrío (1996). Apaición xunto al restu de la selección española n'anunciu de televisión de la empresa cárnica, entós patrocinador de la Federación.
== Campus de Ximnasia Rítmica Tania Lamarca ==
De 2010 a 2012, Lamarca dirixó'l Campus de Ximnasia Rítmica col so nome en Sallent de Gállego y otros pueblos del Valle de Tena, y en 2015 y 2016, el Campus tuvo llugar nel New Castelar College de San Pedro del Pinatar (Murcia). Amás, Tania foi unu de #los organizadores d'un campus deportivu en Sallent de Gállego en xunetu y agostu de 2013 y en xunetu y agostu de 2014 empobináu a neñes y neños de 5 a 12 años, y foi convidada a otros numberosos campus de ximnasia rítmica dende la so retirada.
{| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="0" style="margin-bottom: 10px;"
! style="background:#B0C4DE;" colspan="5" | Campus de Ximnasia Rítmica Tania Lamarca
|-
! scope="col" | Edición
! scope="col" | Añu
! scope="col" | Fecha
! scope="col" | Llugar
! scope="col" | Notes
|-
| I
| 2010
| Julio y agostu
| Sallent de Gállego (xunetu), Panticosa y Biescas (agostu).
| Empobináu a neños y neñes de 8 a 12 años.
|-
| II
| 2011
| Julio y agostu
| Sallent de Gállego (xunetu) y Panticosa (agostu).
| Empobináu a neños y neñes de 8 a 12 años.
|-
| III
| 2012
| Julio y agostu
| Sallent de Gállego.
| Empobináu a neños y neñes de 8 a 12 años.
|-
| IV
| 2015
| Del 26 de xunetu al 2 d'agostu
| New Castelar College de San Pedro del Pinatar ([[Rexón de Murcia|Murcia]]).
| Primer Campus en New Castelar College. Empobináu a neñes a partir de 6 años.
|-
| V
| 2016
| Del 24 al 31 de xunetu
| New Castelar College de San Pedro del Pinatar ([[Rexón de Murcia|Murcia]]).
| Segundu Campus en New Castelar College. Cola visita d'Almudena Cid. Empobináu a neñes a partir de 6 años.
|}
== Ver tamién ==
* Les Neñes d'Oru
* ''Les Neñes d'Oru'' (documental)
* Selección nacional de ximnasia rítmica d'España
* [[España nos Xuegos Olímpicos]]
* España nos Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996
* Deportistes d'España nos Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996
* Medayistes españoles más nuevos nos Xuegos Olímpicos
* ''Lágrimas por una medalla''
== Notes aclaratories ==
{{llistaref|grupu="nota"}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
=== Bibliografía ===
* Burriel i Paloma, Joan Carles (2006). [https://books.google.es/books?id=aEDAix3XTokC&pg=PA343&dq=La+Carta+Ol%C3%ADmpica+proh%C3%ADbe+expresamente+la+exhibici%C3%B3n+de+s%C3%ADmbolos+comerciales&hl=es&sa=X&ei=ELXRUNW0MYLC0QWQ1oCQAg&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=La%20Carta%20Ol%C3%ADmpica%20proh%C3%ADbe%20expresamente%20la%20exhibici%C3%B3n%20de%20s%C3%ADmbolos%20comerciales&f=false ''Manual de la organización institucional del deporte.''] Paidotribo. {{cita llibru |apellíu=Burriel i Paloma |nome=Joan Carles|enllaceautor= |títulu=Manual de la organización institucional del deporte|url=https://books.google.es/books?id=aEDAix3XTokC&pg=PA343&dq=La+Carta+Ol%C3%ADmpica+proh%C3%ADbe+expresamente+la+exhibici%C3%B3n+de+s%C3%ADmbolos+comerciales&hl=es&sa=X&ei=ELXRUNW0MYLC0QWQ1oCQAg&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=La%20Carta%20Ol%C3%ADmpica%20proh%C3%ADbe%20expresamente%20la%20exhibici%C3%B3n%20de%20s%C3%ADmbolos%20comerciales&f=false |fechaaccesu=|idioma=|otros=|edición=|añu=2006|editor=|editorial=Paidotribo|ubicación=|isbn=978-84-8019-457-0|capítulu= |páxinas=|cita=}} {{cita llibru |apellíu=Burriel i Paloma |nome=Joan Carles|enllaceautor= |títulu=Manual de la organización institucional del deporte|url=https://books.google.es/books?id=aEDAix3XTokC&pg=PA343&dq=La+Carta+Ol%C3%ADmpica+proh%C3%ADbe+expresamente+la+exhibici%C3%B3n+de+s%C3%ADmbolos+comerciales&hl=es&sa=X&ei=ELXRUNW0MYLC0QWQ1oCQAg&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=La%20Carta%20Ol%C3%ADmpica%20proh%C3%ADbe%20expresamente%20la%20exhibici%C3%B3n%20de%20s%C3%ADmbolos%20comerciales&f=false |fechaaccesu=|idioma=|otros=|edición=|añu=2006|editor=|editorial=Paidotribo|ubicación=|isbn=978-84-8019-457-0|capítulu= |páxinas=|cita=}}
* Fernández del Valle, Aurora (1995). Ximnasia rítmica deportiva: aspeutos y evolución. ESM. <small>[[ISBN]]</small> {{cita llibru |apellíu=Fernández del Valle |nome=Aurora|enllaceautor= |títulu=Gimnasia rítmica deportiva: aspectos y evolución|url=https://books.google.es/books?id=PS9HCSj6PkcC&pg=PA5&lpg=PA5&dq=gimnasia+ritmica+deportiva+aspectos+evolucion&source=bl&ots=37KEVnAjGS&sig=K205TmSMT24NYC6qv39eQCun5R0&hl=es&ei=CJHRS5-tA9qJOJ2euawO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CBIQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false |fechaaccesu=|idioma=|otros=|edición=|añu=1995|editor=|editorial=ESM|ubicación=|isbn=978-84-85977-60-4|capítulu= |páxinas=|cita=}}
* Gallo, Cristina (2008). ''Lágrimas por una medalla.'' Temas de Hoy. {{cita llibru |apellíu=Gallo |nome=Cristina|enllaceautor= |títulu=Lágrimas por una medaya|url= |fechaaccesu=|otros=|edición=|añu=2008|editor=|editorial=Temas de Hoy|ubicación=|isbn=9788484607007|capítulu= |páxinas=|cita=}} {{cita llibru |apellíu=Gallo |nome=Cristina|enllaceautor= |títulu=Lágrimas por una medaya|url= |fechaaccesu=|otros=|edición=|añu=2008|editor=|editorial=Temas de Hoy|ubicación=|isbn=9788484607007|capítulu= |páxinas=|cita=}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Tania Lamarca}}
* [http://www.tanialamarca.com Páxina web oficial de Tania Lamarca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190629100825/http://tanialamarca.com/ |date=2019-06-29 }}
* {{twitter}}
* {{Facebook}}
* {{instagram}}
{{NF|1980||Lamarca Celada, Tania}}
[[Categoría:Medayistes olímpicos d'España]]
[[Categoría:Medayistes olímpicos d'Atlanta 1996]]
[[Categoría:Medayistes olímpicos de ximnasia]]
[[Categoría:Medayistes olímpicos d'oru]]
[[Categoría:Deportistes d'Araba]]
[[Categoría:Persones de Vitoria]]
[[Categoría:Ximnastes d'España]]
[[Categoría:Ximnastes del País Vascu]]
[[Categoría:Deportistes nos Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996]]
[[Categoría:Entrenadores de ximnasia d'España]]
t3j88sbdamfxsgph76nqk5u4w8ucj08
Tabla de multiplicar
0
138255
4489972
4485711
2026-05-02T12:47:20Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489972
wikitext
text/x-wiki
<code></code>Les '''tables de multiplicar''' usar pa definir la [[operación binaria]] del [[multiplicación|producto]] pa un sistema alxebraicu. Según la [[correspondencia matemática]]:
: <math>
\begin{array}{rcl}
\ast : \; N \times N & \to & N \\
(a,b) & \to & c = a \ast b
\end{array}
</math>
de cuenta que a cada par ordenáu (a, b) de [[Númberu natural|númberos naturales]] acomúñase-y un tercer natural c, que ye'l productu de los dos primeros.
Les tables de multiplicar aprender nos colexos por aciu la [[Memoria humana|memorización]]<ref>{{cita llibru|apellíu=Coto|nome=Alberto|títulu=Ayuda al to fíu a entrenar la so intelixencia|edición=1|añu=2009|páxina=61|editorial=Editorial EDAF S.L.|idioma=castellanu|isbn=978-84-414-2099-1}}</ref> de los productos d'un númberu ente 1 y 10 polos socesivos númberos ente 1 y 10.
Conocida esta tabla y pol [[Algoritmu de multiplicación]], pueden realizase multiplicaciones de cualquier númberu de cifres, inclusive anque estes cifres tengan parte decimal.
== Tables de multiplicar ==
La forma tradicional de representar la tabla de multiplicar pa la so memorización o repasada ye como'l so propiu nome indica en forma de tabla.<ref>{{cita llibru|apellíos=de Eguilaz|nome=Eugenio|editor=Antonio Mateis Muñoz|títulu=Tables de sumar, restar, multiplicar y estremar|edición=1|añu=1840|páxina=12|idioma=castellanu}}</ref><ref>{{cita llibru|apellíos=Oriol y Bernadet|nome=José|editor=José Mates|títulu=Manual d'aritmética demostrada: Al algame de los neños|edición=1|añu=1845|páxina=24|idioma=castellanu}}</ref><ref>{{cita llibru|apellíu=Coto|nome=Alberto|títulu=Ayuda al to fíu a entrenar la so intelixencia|edición=1|añu=2009|páxina=62|editorial=Editorial EDAF S.L.|idioma=castellanu|isbn=978-84-414-2099-1}}</ref> Onde se multiplica, del unu al diez o del cero al diez, cada unu de los númberos.
[[Ficheru:Tabla de muitiplicar 01.svg|700px|centráu]]
== La tabla de multiplicar por coordenaes de la tabla pitagórica ==
[[Ficheru:Tabla de muitiplicar 11.svg|280px|derecha]]
Otra forma de representar la tabla de multiplicar, ye la denominada '''tabla pitagórica'''<ref>{{cita llibru|apellíu=Tapia Felipe|nome=Yolanda|apellíos2=García Anaya|nome2=Fernando José|títulu=Matemátiques 2|edición=1|añu=2005|páxina=104|editorial=Editorial Progresu SA|idioma=castellanu|isbn=970-641-554-8}}</ref> (denominada asina n'honor de [[Pitágores]]), compuesta por [[coordenaes cartesianes]] (denominaes asina n'honor de [[Descartes]]). La primer fila y la primer columna contienen los númberos que se van a multiplicar (davezu, los númberos enteros hasta'l 10), y na interseición de cada fila y cada columna ta'l productu del númberu de la so fila pol númberu de la so columna.
Esta representación de la tabla de multiplicar ye más compacta que l'anterior, y dexa ver delles propiedaes de la multiplicación, la propiedá conmutativa, l'orde de los factores nun alteria'l productu, por casu el '''5·3''' ye igual a '''3·5''', esto fai qu'esti cuadru sía una matriz simétrica, los valores asitiaos a un llau otru de la diagonal que xune'l 1 y el 100, son iguales.
Esta simetría puede vese tamién al comprobar que les files y les columnes d'un mesmu númberu son iguales, si vemos la fila del trés, presenta la secuencia: 3, 6, 9, 12..., y si miramos la columna del trés tenemos la mesma secuencia 3, 6, 9..., esto ye, si camudamos les files poles columnes la tabla nun varia, esto debe a la propiedá conmutativa de la multiplicación.
La diagonal principal, recueye los cuadraos de los númberos, nesta diagonal la fila ye igual a la columna, polo que tenemos que:
: <math> a \cdot a = a^2 \, </math>
La distribución de los númberos a un llau y otru d'esta diagonal tamién ye simétrica según alloñámonos d'ella.
== Otres tables de multiplicar ==
[[Ficheru:Abaco de Napier (tablero y varillas).png|thumb|300px|[[Ábaco neperianu]].]]
Pa exercitar el [[cálculu mental]], dalgunos aprienden les tables de multiplicar de númberos cimeros a 10.
Nel [[antiguu Exiptu]] utilizábase'l métodu de [[multiplicación per duplicación]], que nun riquir el deprendimientu de tables de multiplicar, solo precisábase saber sumar pa llograr la resultancia de multiplicaciones y divisiones.
Na antigua [[numberación babilónica|Babilonia]], emplegábase un [[sistema sexaxesimal]]. Emplegábense profusamente tablillas col productu d'un determináu númberu, non necesariamente enteru, por 2,3,4..., hasta 60.
Tamién s'empleguen tables de multiplicar en matemátiques más avanzaes, pa definir [[operación binaria|operaciones binaries]] en [[álxebra astracta|sistemes alxebraicos]] como [[grupu (matemática)|grupos]], [[cuerpu (matemática)|cuerpu]] y [[aniellu (matemática)|aniellos]]. Pa un exemplu, vease ''[[octoniones]]''.
Anguaño esisten métodos matemáticos sintetizaos que dexen aprender les tables de multiplicar<ref>{{cita web|nome1=Levante EMV|títulu=La nueva tabla de multiplicar|url=https://www.levante-emv.com/contornes/2013/07/22/nueva-tabla-multiplicar/1018524.html|fecha=24 de xunetu de 2013}}</ref> d'una forma más senciella y amigable pal estudiante. D'esta miente amenórguense'l númberu de valores a memorizar, de 80 a 20, lo que facilita l'axilidá nel deprendimientu pasando en poco tiempu al refuerzu.
== Ver tamién ==
* [[Multiplicación]]
* [[Algoritmu de multiplicación]]
* [[Multiplicación per duplicación]]
* [[Algoritmu de Booth]]
* [[Operaciones con polinomios]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://tablasdemultiplicar.co/ Tables de Multiplicar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171213213735/https://tablasdemultiplicar.co/ |date=2017-12-13 }} del 1 al 100
* [http://tablasdemultiplicar.co/categoria/xuegos-de-tables-de-multiplicar Xuegos de Tables de Multiplicar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222201838/http://tablasdemultiplicar.co/categoria/xuegos-de-tables-de-multiplicar |date=2025-02-22 }}
* [http://tablasdemultiplicar.net/ Tables de multiplicar]
* [http://aztekium.pl/Campeon/ Tables de multiplicar por tiempu]
* {{Enllaz rotu|1=Tables de Multiplicar pa Imprimir |2=http://neoparaiso.com/logo/tables-de-multiplicar.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.lastablasdemultiplicar.es Nueves tables de multiplicar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190919030606/http://www.lastablasdemultiplicar.es/en/ |date=2019-09-19 }}
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=tablasdemultiplicar.jocmania aplicación android p'aprender les tables]
* {{Enllaz rotu|1=tabla-del-9/ Videu con trucu pa recordar fácilmente la tabla del 9 |2=http://www.matalasmates.es/truco-pa-recordar-la |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Tradubot|Tabla de multiplicar}}
[[Categoría:Aritmética]]
bdrf70y786apuz5h4zz3h4thp8jcwfb
Tamara Karsávina
0
138258
4489996
4390717
2026-05-02T14:23:11Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489996
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
[[Ficheru:Tamara Karsavina -circa 1910.jpg|thumb|180px|Tamara Platónovna Karsávina, San Petersburgu, alredor de 1910.]]
'''Tamara Karsávina''' (tamién Tamara Platónovna Karsávina) {{nym}} foi una baillarina rusa. Estudió na Escuela Imperial de Danza de San Petersburgu y foi primer baillarina del Ballet Imperial del [[Teatru Mariinski]]. Con [[Anna Pavlova]] y [[Vaslav Nijinski]] formó'l trio estelar de los [[Ballets Rusos]] creaos en 1909 por [[Serguéi Diághilev]] ya interpretó numberosos papeles en ballets yá llexendarios de la compañía como ''[[Les Sílfides]]'', ''[[El páxaru de fueu]]'', ''[[L'Espectru de la rosa]]'' y ''[[Petrushka]]'' ente otros. Casada col diplomáticu inglés Henry J. Bruce abandonó con él Rusia en 1918 pa establecese en Londres. Dempués de retirase de los escenarios hacia 1930 dedicar a la enseñanza y al fomentu del ballet nel Reinu Xuníu<ref>Horst Kögler, The Concise Oxford Dictionary of Ballet, Oxford 1988, p 227</ref>.
== Na Escuela Imperial de Danza y nel Teatru Mariinski ==
Karsávina creció nel mundu del ballet yá que el so padre Platon Karsavin yera baillarín y maestru de ballet del Teatru Mariinski. Anque'l so padre nun yera partidariu de que se dedicara a la danza<ref>Tamara Karsavina, Ballets Russes, París 1931 (traducción francesa de "Theatre Street", Londres 1930), p 27</ref>, recibió d'él les sos primeres lleiciones y foi almitida gracies al tesón de la so madre na Escuela Imperial de Danza en 1902. Los sos maestros fueron ellí Alexander Gorsky, Pavel Gerdt, [[Enrico Cecchetti]] y Eugenia Sokolova<ref>Kögler, p.186</ref>. Karsávina remató los sos estudios baillando un pasu a dos nel ballet ''Javotte'' nel Mariinski, el 1 de mayu de 1902<ref>Karsávina, p. 128</ref>. Pol so talentu escepcional entró na compañía del Mariinski col rangu de "coriféu" y non de "debutante", xaciándose con baillarines yá solistes como Anna Pavlova, Julia Sedova o Vera Trefilova. Mientres los años siguientes Karsávina foi xubiendo nel escalafón formando parte del grupu de baillarinos nuevos qu'arrodiaben al non menos nuevu maestru de ballet y coreógrafu [[Michel Fokine]]. Ella foi la protagonista de ''El Pabellón de Armida'' (1907) y ''Une nuit de Égypte'' (1908) colos que Fokine conquistó'l puestu de coreógrafu titular del Mariinski. En 1909 Karsávina algamó'l máximu rangu de "primer baillarina" colos clásicos del repertoriu ''[[El llagu de los cisnes]]'' y ''[[El corsariu]]''<ref>Karsávina, p.206</ref>, y esi mesmu añu xunir a los Ballets Rusos, la compañía creada por Diaghilev pa presentar en París una muestra del arte ruso de la danza .
[[Ficheru:Tamara Karsavina Vaslav Nijinsky Giselle 1910 02.jpg|miniaturadeimagen|Karsavina y Nijinski en "Giselle", 1910]]
== Los Ballets Rusos ==
Na nueche del debú de los Ballets Rusos nel Théâtre du Châtelet de Paris, el 19 de mayu de 1909, Karsávina protagonizó ''El Pabellón de Armida'' y ''-y Festin'' provocando l'entusiasmu del públicu con un pasu a trés con Nijinski y Baldina, nel primeru, y col pasu a dos ''El páxaru azul'' de ''[[La bella durmiente]]'' de [[Piotr Ilich Chaikovsky|Chaikovsky]] con Nijinski, nel segundu<ref>Richard Buckle, Diaghilev, Londres 1979 pp 141, 143</ref>. Díes más tarde, yá convertida en "la Karsavina" pola prensa parisina, apaeció en ''Les Sílfides'' con Pavlova y Nijinski. Tres el gran ésitu parisín Karsávina recibió innumberables ufiertes y antes de volver a les sos obligaciones col Mariinski actuó en solitariu mientres unes selmanes nel Coliseum, un "music-hall" de Londres<ref>Buckle, p 153</ref>.
Nes siguientes xires europees de los Ballets Rusos antes de la [[Primer guerra mundial]] Karsávina ensin desdexar los sos compromisos col Mariinski y les sos codaloses escapaes en solitariu a Londres foi una de les estrelles más fieles a la compañía y más queríes pol públicu y la crítica europeos. Na temporada de 1910 en París trunfó na reposición del clásicu ''[[Giselle]]'' y nes nueves creaciones de Fokine ''[[Antroxu]]'' y ''[[El páxaru de fueu]]''.
[[Ficheru:Tamara Karsavina Petrushka 1911.jpg|miniaturadeimagen|Karsavina en "Petrushka", 1911]]
Dempués de la xira de 1911 na que Karsávina bailló xunto a Nijinski en ''L'Espectru de la rosa'' y ''Petrushka'' los Ballets Rusos independizar del Mariinski y establecieron el so cuartel xeneral en Montecarlu. Karsávina como Fokine y otros caltuvieron la so llealtá al Mariinski coles mesmes que collaboraben con Diaghilev. Según Karsavina l'apoxéu trunfal de los Ballets Rusos algamar nel branu de 1914 que precedió al estalido de la guerra<ref>Karsávina, p 263</ref>. La so última creación antes de la dispersión de la compañía debíu al conflictu bélicu foi en ''[[El gallu d'oru (ballet)|El gallu d'oru]]'' mientres la temporada en Londres<ref>Kögler, p 178</ref>.
== La Guerra y la Revolución ==
Karsávina tornó con grandes dificultaes a Rusia onde pasó los años aturbolinaos de la guerra y de la [[Revolución rusa]] de 1917 baillando nel Mariinski que caltuvo abiertes les sos puertes al públicu nesi tiempu. Tres la separación del so primer home<ref>Buckle, p 354</ref> casóse col diplomáticu inglés Henry J. Bruce, amestáu de la Embaxada inglesa en San Petersburgu. La so despidida del Mariinski foi en ''La bayadera'', el 14 de mayu de 1918. Poco dempués abandonó'l país col so home y el so fíu pequeñu Nikita camín de Londres.
== De nuevu colos Ballets Rusos ==
Al llegar a Londres en 1919 Karsávina retomó'l contautu con Diaghilev y los sos Ballets Rusos, sobrevivientes de la guerra, y volvió xubir al escenariu'l 4 de xunu en ''[[Sheherezade (ballet)|Sheherezade]]'' y ''Antroxu'', pero foi sobremanera la so actuación en ''[[El sombreru de tres pico]]'' con música de [[Manuel de Falla|Falla]], coreografía de [[Léonide Massine]] y decoráu de [[Pablo Picasso|Picasso]] la que contribuyó al enorme ésitu de la pieza<ref>Buckle , p 358</ref> y al rellanzamientu de la so carrera. Karsávina siguió apaeciendo como artista convidada na compañía y creó ballets como ''Pulcinella'' xunto a Massine (1920)<ref>Kögler, p 336</ref> y ''Romeo y Julieta'' xunto a Lifar<ref>Buckle, p 470</ref>. Mientres la última temporada de los Ballets Rusos en Londres, en xunetu de 1929 interpretó per últimu vegada'l papel de la Muñeca en ''Petrushka''<ref>Buckle, p.527</ref>.
Tres la muerte de Diaghilev n'agostu d'esi añu y la disolución de los Ballets Rusos Karsavina collaboró un curtiu tiempu col Ballet Rambert, antes de retirase definitivamente de los escenarios. Como cofundadora de la Royal Academy of Dancing, como asesora en numberoses reposiciones de los clásicos del repertoriu de los Ballets Rusos y al traviés de los sos escritos sobre la téunica del ballet, axuntaos en ''Ballet Technique'' (Londres 1957), Karsávina exerció hasta la so muerte en 1978 una influencia decisiva sobre'l ballet nel Reinu Xuníu.
[[Ficheru:Thamarkarsavina.jpg|miniaturadeimagen|Karsavina hacia 1930]]
Les memories de Karsávina, ''Theatre Street'' (Londres 1930), son un documentu esencial non yá sobre la Escuela Imperial de Danza y el teatru Mariinski de San Petersburgu, sinón tamién sobre los oríxenes y l'apoxéu de los Ballets Rusos y les sos xentes.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
*Richard Buckle, ''Diaghilev'', Londres 1979
*Tamara Karsavina, ''Ballets Russes'', París 1931 (traducción francesa de ''Theatre Street'', Londres 1930).
*Horst Kögler, ''The Concise Oxford Dictionary of Ballet'', Oxford 1988
*Serge Lifar, ''History of Russian Ballet'', Londres 1954
== Enllaces esternos ==
* [http://www.ballerinagallery.com/karsav.htm Páxina dedicada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315011522/https://www.ballerinagallery.com/karsav.htm |date=2022-03-15 }}
* [http://www.aha.ru/~vladmo/karsavina.html Karsávina: Tu creas el to aérea baille como una melodía...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214004056/http://www.aha.ru/~vladmo/karsavina.html |date=2021-02-14 }}
* [http://www.danceworksonline.co.uk/sidesteps/people/karsavina.htm Danceworks: Ensayos curtios]
* [https://www.youtube.com/watch?v=G_s-O_l6zx4 Tamara Karsávina recuerda la so actuación] en ''[[Les sílfides]]'' xunto a [[Vátslav Nizhinski]] y [[Anna Pávlova]]
* [http://www.ballerinagallery.com/karsav.htm The Ballerina Gallery - Tamara Karsávina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315011522/https://www.ballerinagallery.com/karsav.htm |date=2022-03-15 }}
{{NF|1885|1978|Karsavina, Tamara}}
{{Tradubot|Tamara Karsávina}}
[[Categoría:Baillarinos y baillarines de Rusia]]
[[Categoría:Persones de San Petersburgu]]
dccvjv84b1u3hz17xyu7tegqvhcaumw
Teorema de clasificación de grupos simples
0
138264
4490027
4481757
2026-05-02T20:21:30Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490027
wikitext
text/x-wiki
En teoría de grupos, el '''teorema de clasificación de grupos simples''', diseñar pa clasificar tolos [[Grupu (matemática)|grupos simples]] finitos. Estos grupos pueden ser vistos como los bloques que constrúin tolos grupos finitos, al mesma manera que los númberos primos constrúin los [[númberu natural|númberos naturales]]. El [[teorema de Jordan-Hölder]] ye la manera más precisa d'establecer esti fechu alrodiu de los grupos finitos.
El "teorema" ye principalmente una manera conveniente de describir gran cantidá d'escritos matemáticos, fechos en decenes de miles de páxines de más de 500 artículos escritos por más de cien autor en revistes matemátiques, la mayoría de los cualos fueron publicaes ente 1955 y 1983, dando cabida a duldar de la demostración y la completitud de la mesma, pol so llargor y complexidá.
== El teorema de clasificación ==
El teorema ye enunciáu de la siguiente manera:
{{teorema
|1= Tou grupu finito simple ye isomorfu a unu de los 26 [[grupos simples esporádicos]] o bien ye isomorfu a unu de los siguientes grupos:
*Un [[grupu cíclicu]] con orde primu *Un
[[grupu alternante]] de grau siquier 5
*Un [[grupu simple|grupu de Lie simple]], incluyendo **Los
[[grupos de Lie]] clásicos
**El grupu escepcional y grupos ''twisted'' incluyendo los grupos del Lie tipu Tit
}}
Dalgunos consideren a los grupos Tit como grupos esporádicos por cuenta de que nun son puramente grupos de Lie, pero esta diferencia nun tien impautu nel teorema de clasificación.
Los primeros grupos esporádicos a ser descubiertos fueron los cinco primeros grupos de Mathieu, afayaos en 1860 por [[Émile Léonard Mathieu|Émile Mathieu]]. Los otros 21 grupos esporádicos fueron atopaos ente los años 1965 y 1975. 20 de los 26 formen tres families (unu de los cualos ye la familia de los grupos de Mathieu), y son subgrupos o grupo cociente de los grupos de Monster, que ye'l grupu esporádicu col orde más altu. Los seis grupos esporádicos restantes definen una clasificación llamada los grupos ''paria''.
El teorema de clasificación tien esperdigaes aplicaciones en munches cañes de les matemátiques, tales entrugues alrodiu de la estructura de los grupos finitos (y la so aición sobre otros oxetos matemáticos) pueden ser amenorgaes entrugues sobre grupos finitos simples. Ye debíu al teorema de clasificación , que tales entrugues puedes esclariase esaminando solo finitas configuracionessobremanera, caúna de les infinites families de cutiu pueden ser esaniciaes por un únicu argumentu.
== Duldes alrodiu de la prueba ==
Esisten delles duldes tocantes a si la prueba, que estiéndese por más de 500 artículos, ye completa y correuta, y eses duldes xustificar en gran midida cuando s'atopen torgues y "buecos" en dellos argumentos. A pesar de toles torgues que s'atoparon partes de la supuesta prueba permanecen inamovibles. [[Jean-Pierre Serre]] ye un notable escépticu alrodiu de la supuesta prueba d'esti enorme teorema.<ref>{{Cita web |url=http://www.ams.org/notices/200402/comm-serre.pdf |títulu=Entrevista con Jean-Pierre Serre |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201125155923/http://www.ams.org/notices/200402/comm-serre.pdf |fechaarchivu=2020-11-25 }}</ref>
Mientres más d'una década, los espertos sabíen d'un "buecu" (acordies con [[Michael Aschbacher]]) nel teorema de clasificación ensin publicar por Geoff Mason de los grupos '[[quasithin]]'. L'anunciu de [[Daniel Gorenstein]] en 1983 de que los grupos finitos simples fueren clasificaos, en parte basar nel so convencimientu de que'l casu de los grupos 'quasithin' fuera termináu. Foi hasta en 2004 que Aschbacher y Steve Smith publicaron una clasificación completa de dichos grupos que toma cerca de 1200 páxines.
== Clasificación de segunda xeneración ==
La prueba del teorema, na so forma actual, pue ser llamada de ''primer xeneración''. Por cuenta de l'estremu llargor de la prueba de la primer xeneración de la prueba, dedicóse enforma esfuerciu a la busca d'una prueba senciella, llamada '''prueba de segunda xeneración'''. Esti esfuerciu, llamáu "revisionismu", foi dirixíu por [[Daniel Gorenstein]].
A partir de 2005, publicáronse seis volúmenes de la segunda xeneración de la prueba. Envalórase que la nueva prueba ye d'aproximao 5.000 páxines. Aschbacher y Smith escribieron los sos dos volúmenes dedicaos al casu '''quasithin''', de tal manera que los volúmenes pueden ser parte de la segunda xeneración de la prueba.
Gorenstein y los sos collaboradores dieron delles razones poles qu'una simple prueba d'ello ye posible.
* Lo más importante ye que la declaración final del teorema qu'agora se conoz. La simplificación de téuniques que pueden aplicase a los grupos que sabemos conocemos como finitos y simples son afeches nesta xeneración. Sicasí, los que trabayaron na primer xeneración de la prueba nun conocíen la cantidá de grupos esporádicos, y de fechu dalgunos de los grupos esporádicos (por casu, el grupu de [[Janko]]) fueron descubiertos probando otros casos del teorema de clasificación. Como resultancia, munches de les pieces del teorema demostrar por aciu les téuniques que yeren demasiáu xenerales.
* Por cuenta de que la conclusión yera desconocida, la primer xeneración de la prueba componer de munchos teoremes autónomos, que traten d'importantes casos especiales. Gran parte del llabor de probar estos teoremes dedicar al analís de numberosos casos especiales. El preciu pagu en virtú de la presente estratexa, ye qu'estos teoremes de primer xeneración yá nun tienen pruebes curties, sinón que dependen de la clasificación completa.
* Munchos teorema de primer xeneración se superponen, y asina la los casos posibles en víes ineficientes. Como resultancia, les families y subfamilies de los grupos finitos simples identificáronse delles vegaes. La revisión de la prueba esanicia les redundancies esistentes na subdivisión de los casos.
* Anguaño los teóricos de grupos finitos tienen más esperiencia nesti tipu d'exerciciu, y tienen nueves téuniques a la so disposición.
== Clasificación de tercer xeneración ==
Dalgunos designen los trabayos sobre'l problema de clasificación fechos por Ulrich Meierfrankenfeld, Bernd Stellmacher, Gernot Stroth, y dalgunos otros, como '''prueba de tercer xeneración'''.
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{llistaref}}
== Referencies ==
* [[Michael Aschbacher]] (2004) "[http://www.ams.org/notices/200407/fea-aschbacher.pdf The Status of the Classification of the Finite Simple Groups,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605070746/http://www.ams.org/notices/200407/fea-aschbacher.pdf |date=2011-06-05 }}" ''Notices of the [[American Mathematical Society]]''.
* {{cita llibru |apellíu1=Conway |nome1=John Horton |enlaceautor1=John Horton Conway |apellíu2=Curtis |nome2=Robert Turner |apellíu3=Norton |nome3=Simon Phillips |enlaceautor3=Simon P. Norton |apellíu4=Parker |nome4=Richard A |enlaceautor4=Richard A. Parker |apellíu5=Wilson |nome5=Robert Arnott |enlaceautor5=Robert Arnott Wilson |títulu=[[ATLES of Finite Groups|Atlas of Finite Groups]]: Maximal Subgroups and Ordinary Characters for Simple Groups |añu=1985 |mes= |editorial=[[Oxford University Press]] |isbn=0198531990 }}
* [[Daniel Gorenstein]] (1985), "The Enormous Theorem", ''Scientific American'', vol. 253, non. 6, páxs. 104-115.
* [[Daniel Gorenstein]], Richard Lyons, Ronald Solomon (1994) '' [http://www.ams.org/online_bks/surv401/ The Classification of the Finite Simple Groups, Vol. 1,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206110743/http://www.ams.org/online_bks/surv401/ |date=2006-12-06 }} [http://www.ams.org/online_bks/surv402/ Volume 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206082928/http://www.ams.org/online_bks/surv402/ |date=2006-12-06 }}''. AMS, *
Mark Ronan, ''Symmetry and the Monster'', ISBN 978-0-19-280723-6, Oxford University Press, 2006. (Introducción concisa al llector)
* [[Marcus du Sautoy]], ''Finding Moonshine'', Fourth Ta, 2008, ISBN 978-0-00-721461-7 (Otra introducción concisa al llector)
* Ron Solomon (1995) "[http://www.ams.org/notices/199502/solomon.pdf On Finite Simple Groups and their Classification,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105150412/http://www.ams.org/notices/199502/solomon.pdf |date=2011-01-05 }}" ''Notices of the American Mathematical Society''.
== Enllaces esternos ==
* ''{{Enllaz rotu|1=ATLES of Finite Group Representations. |2=http://brauer.maths.qmul.ac.uk/Atles/v3/ |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}'' Base de datos de representaciones de grupos y otros datos alrodiu de grupos simples finitos.
* Elwes, Richard, "[http://plus.maths.org/issue41/features/elwes/index.html An enormous theorem: the classification of finite simple groups,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202092008/http://plus.maths.org/issue41/features/elwes/index.html |date=2009-02-02 }}" ''Plus Magacín'', Issue 41, December 2006. For laypeople.
* Madore, David (2003) ''[http://www.eleves.ens.fr:8080/home/madore/math/simplegroups.html Orders of nonabelian simple groups.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050404210024/http://www.eleves.ens.fr:8080/home/madore/math/simplegroups.html |date=2005-04-04 }}'' Contién una llista de grupos simples non abelianos que'l so orde ye menor a 10<sup>10</sup>.
{{Tradubot|Teorema de clasificación de grupos simples}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Teoría de grupos]]
[[Categoría:Teoremes d'álxebra|Clasificación de grupos simples]]
l81u9encp1u84qfjgmqmzo3y7zynkio
Tracheophyta
0
138397
4490094
4395142
2026-05-03T10:52:14Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490094
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de taxón
| color = lightgreen
| Plantes vasculares (traqueófitas)
| fossil_range = {{rangu fósil|Silúricu|recién}}
| image =Tournai AR1aJPG.jpg
| regnum = [[Plantae]]
| cimeru = [[Archaeplastida]]<br />[[Viridiplantae]]<br />[[Streptophyta]]<br />[[Streptophytina]]
| unranked_phylum = [[Embryophyta]]<br>[[Polysporangiophyta]]
| superphylum = '''Tracheophyta'''
| superphylum_authority = Sinnott, 1935
| subdivision_ranks = divisio
| subdivision =
* [[Rhyniophyta]] †
* [[Lycophyta]]
** [[Lycopsida]]—licopodios
** [[Zosterophyllopsida]] †
* [[Euphyllophyta]]
** [[Trimerophyta]] †
** [[Monilophyta]] - felechos y rellacionaos
** [[Lygnophyta]]
*** [[Progymnospermae]] †
*** [[Spermatophyta]] - plantes con grana
**** [[Pteridospermae]] †
**** [[Gymnospermae]]
**** [[Angiospermae]] (o Magnoliophyta)
}}
'''Tracheophyta''' o '''Tracheobionta''' ye'l nome del [[taxón]] que toma a les '''plantes vasculares''' o '''traqueofites'''. Son organismos formaos por [[célula vexetal|célules vexetales]], que tienen un ciclu de vida nel que s'alternen les xeneraciones [[haploide|gametofítica]] y [[diploide|esporofítica]], siendo esta postrera la fase dominante (sobre quien actúa más presión de [[seleición natural]]); que la so fase esporofítica ye fotosintética ya independiente, y tien texíos y sistemes d'órganos; ta entamada nun «[[Cormo (esporófitu)|cormo]]» (sistema que tien renuevu aereu, raigañu soterrañu y un sistema de conducción vascular que los venceya) que ye a lo que comúnmente se refier la xente cuando diz «planta»; que la so fase gametofítica ye amenorgada y puede ser dende un «[[balto (bioloxía)|balto]]» (cuerpu ensin entamar en texíos nin órganos) en [[felechos y allegaos]], hasta unes poques célules protexíes y nutríes pol [[esporófitu]], en [[gimnosperma|gimnospermes]] y [[anxosperma|anxospermes]]. La seleición natural dirixó fuertemente la evolución de les traqueófitas escontra una menor dependencia de les condiciones ambientales sobre la tierra pa la reproducción y la dispersión, carauterística qu'entra n'evidencia al comparar les traqueofitas más antigües (Lycophyta) coles más modernes (plantes con flores).
La evidencia de los [[analises moleculares d'ADN]] anguaño demostró que les traqueófitas son un grupu [[monofilético]] (qu'abarca a tolos descendientes d'un ancestru común) dientro de les [[Embryophyta|embriófitas]], ente que les [[Bryophyta sensu lato|briofitas]] son [[parafiléticu|parafiléticas]] con al respective de les traqueofitas. Esto quier dicir que probablemente les traqueófitas sían descendientes de plantes bien paecíes a los briófitos, col gametofito siendo la fase dominante, y l'esporófitu ensin ramificar y dependiente nutricionalmente del gametofito.
Dientro de les traqueófites hai dos llinaxes principales, [[Lycophyta]] y [[Euphyllophyta]], estremaes principalmente pola forma de construcción de les sos fueyes (nes licofitas son lycofilos y nes eufilofitas son eufilos, los eufilos correspuéndense aproximao colos megafilos, anque en dellos grupos pueden tar amenorgaos en forma secundaria a la so alquisición). Les eufilofitas de la mesma abarquen dos grandes llinaxes, [[Monilophyta]] (felechos, equisetáceas y psilotáceas) y [[Spermatophyta]], que s'estremen ente sigo porque'l primeru tien gametofitos de vida llibre y el segundu tener zarraos na grana y el granu de polen. De la mesma les espermatofitas tán formaes por dos grandes grupos monofiléticos vivientes, [[Gymnospermae]] y [[Angiospermae]] o Magnoliophyta, que s'estremen ente sigo porque'l primer llinaxe tien les granes a la vista sobre la fueya fértil, ente que'l segundu tien les granes zarraes dientro de les parés de la fueya fértil o carpelo.
Entá se siguen estudiando a les [[Lycophyta]] y [[Monilophyta]] como arrexuntaes nel grupu parafiléticu de los felechos y allegaos» o [[Pteridophyta]].
Les traqueofitas son un grupu importante tantu por apoderar la mayor parte de los ecosistemes terrestres como por ser bien utilizaes pol home.
== Sinonimia ==
La denominación '''Tracheophyta''' foi usada por Sinnott (1935), Barkley (1949), Whittaker (1969), Kubitzki et al. (1990), Cavalier-Smith (1998), Ruggiero et al. (2015) y ta considerada como un cladu y un taxón con nivel de phylum o superphylum. Tamién se-y consideró como subreinu '''Tracheata''' (Margulis & Chapman 2009) o '''Tracheobionta''' y usáronse otros términos como '''Cormophyta''' (Haeckel 1866) o '''Cormobionta''', anque estos postreros tamién pueden significar [[Embryophyta]]. Tracheophyta provién de ''tracheo'' (en referencia a les traqueides, especializaes pal tresporte de líquidos dientro de la planta) y ''phyta'', raigañu d'orixe griegu que significa «planta». Se lo [[castellanización|acastellana]] como '''traqueofitas''' o '''traqueófitas'''.
== L'esporófitu de les plantes vasculares ==
=== El cuerpu vexetativu ===
El cuerpu vexetativu del [[esporófitu]] ye un «'''cormo'''» (vástago + raíz + sistema de conducción vascular, fechu gracies al engrosamiento de les parés celulares de célules allargaes), qu'amás de los texíos vasculares tien texíos de proteición y texíos de sostén, y que crez gracies a l'acción de les sos meristemas {{Enllaz rotu|1=anatomy/11.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{Enllaz rotu|1=anatomy/14.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{Enllaz rotu|1=anatomy/13.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}.
El «'''cormo'''» ta especializáu pa la vida terrestre. Consta de renuevu, raigañu y un sistema de conducción vascular que los venceya. El '''renuevu''' ye la rexón del cormo que s'especializa na fotosíntesis, y qu'utiliza pa ello l'agua y los sales minerales que-y lleguen del raigañu. La '''raigañu''' ye la rexón del cormo que s'especializa na absorción d'agua y sales, y qu'utiliza pa ello los azucres proporcionaos pol renuevu. Esta especialización ye posible gracies a que'l cormo tien un '''sistema de conducción vascular''' formáu gracies a que les parés de la célula vexetal pueden volvese riques en lignina, compuestu que-yos da durez.
==== Meristemas ====
El cormo crez gracies a l'actividá de les sos '''meristemas''' (del griegu ''pixinos'': 'estremar') que son un grupu de célules n'estáu embrionariu permanente, capaces d'estremase indefinidamente, formando texíos que na so mocedá son indiferenciados {{Enllaz rotu|1=anatomy/11.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{Enllaz rotu|1=anatomy/14.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{Enllaz rotu|1=anatomy/13.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} .
Los principales tipos de meristemas son dos:
* en tolos cormos vamos atopar nos ápices de los tarmos y los raigaños, '''meristemas primarios''' responsables del '''crecedera primaria''' del esporófitu.
* nos cormos con crecedera secundaria del tarmu, vamos atopar '''meristemas secundarios''' a lo llargo del tarmu, encargaos de la so crecedera en grosez.
==== Sistemes de texíos ====
El botánicu J. Sachs nel sieglu XIX, estremó tres sistemes principales de texíos nel cormo del esporófitu de les cormófites, clasificaos según la so función na planta: texíos de proteición, texíos fundamentales, y texíos vasculares.
===== Texíos de proteición =====
Los texíos que cumplen la función de proteición formen la capa más esterna del cormo.
* Si'l cormo namái tien crecedera primaria, vamos atopar una '''epidermis''', cubierta por una capa de '''cutina''' (lípidu complexu qu'evita la perda d'agua na vida terrestre pero tamién evita l'intercambiu gaseosu col mediu ambiente), y con estomas [http://botit.botany.wisc.edu/images/130/Fern Allies/Psilophyta/Psilotum nudum/Stem xs/Epidermis stomata.html] y lenticelas (dambos aseguren l'intercambiu gaseosu col ambiente).
* Nos taxones con crecedera secundaria del tarmu, la epidermis con cutina ye reemplazada mientres la crecedera secundaria, por una '''peridermis''' parcialmente impermiabilizada con '''suberina''' (lípidu bien paecíu a la cutina, responsable de la formación del súber o corchu).
===== Texíos fundamentales =====
Los texíos fundamentales formen un sistema continuu y tán conformaos principalmente polos diversos tipos de '''[[parénquima|parénquimes]]''' (del griegu: «carne de les [[coraes]]»), a los que s'acomuñar los texíos de sostén (como colénquima y esclerénquima).
Los '''texíos de sostén''', como'l so nome indicar, cumplen la función de caltener la estructura de la planta, función que cumplen gracies a la '''[[lignina]]''' presente na paré celular. Los texíos de sostén más comunes son:
* '''[[Colénquima]]''' (del griegu: goma, cola, nome dau pola facilidá con que les parés celulares encher al hidratarse) formáu por célules vives.
* '''[[Esclerénquima]]''' (del griegu ''escleros'': duru, nome dau poles sos grueses parés bien dures y resistentes) formáu por célules casi siempres muertes al so maduror.
===== Texíos vasculares =====
Son los responsables del tresporte de líquidos y sustancies per tol cuerpu del vexetal, nel que s'estremen el '''floema''' (del griegu ''floeos'': 'yema de la corteza', 'propiu de la corteza', especializáu en tresporte d'azucres) y el '''xilema''' (del griegu ''xylos'': 'lignificarse', formáu por célules muertes tubulares, abiertes o zarraes nos sos estremos, de parés bien lignificadas, que formen un [[fai vascular]] especializáu en tresporte d'agua y sales) [http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/177.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721080733/http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/177.htm |date=2006-07-21 }} [http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/178.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721080748/http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/178.htm |date=2006-07-21 }} [http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/179.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721080400/http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/179.htm |date=2006-07-21 }} [http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/180.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721080801/http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/180.htm |date=2006-07-21 }} [http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/181.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721080824/http://www.inea.uva.es/servicios/histologia/181.htm |date=2006-07-21 }}. Estos texíos son complexos, y de cutiu, tán acomuñaos a otros (parenquimáticos y de sostén).
Los texíos vasculares allúguense dientro de los texíos fundamentales de manera diversa según los distintos órganos de la planta (raigañu, tarmu, etcétera), que nuna corte tresversal formen patrones (llamaos '''cercu'''), que tienen importancia sistemática. Asina'l tarmu de la mayor parte de les monocotiledónees presenta un patrón o cercu llamáu '''atactostela''', el tarmu (primariu) de les dicotiledónees y de les coníferes sicasí, presenta una '''eustela''', y el de los felechos y allegaos presenta una gran diversidá que dexa estremar a les families ente sigo.
== La reproducción nes plantes vasculares ==
{| align=right
|[[Ficheru:Cormophyta_alternancia-de-generaciones.png|thumb|250px|'''Diagrama esquemáticu del ciclu de vida de les plantes vasculares (Tracheobionta).'''
----
<small> Referencies:<br />
'''n ''': xeneración haploide,<br />
'''2n ''': xeneración diploide,<br />
'''m! ''': mitosis,<br />
'''M! ''': meiosis,<br />
'''F! ''': fecundación</small>]]
|}
L'esporófitu adultu desenvuelve los llamaos [[esporangios]] (estructures multicelulares del esporófitu dientro de les cualos fórmense les espores), onde se va producir la [[meiosis]] que va dar [[espores]] haploides. Les espores al estremase por mitosis convertir en «gametofitos» (que van ser un balto o namái unes poques célules) que van dar por meiosis les gametas masculina y femenina, la gameta femenina siempres va ser inmóvil y protexida siquier pol gametofito femenín dando en xunto l'óvulu, la gameta masculina va ser móvil o va ser tresportada por axentes esternos hasta l'óvulu onde asocede la fecundación, que va dar un cigotu diploide. El nuevu esporófitu va estremase nutríu de primeres siquier pol gametofito femenín, hasta dar l'[[embrión (botánica)|embrión]] formáu por plúmula (onde ta'l meristema apical) y radícula (onde ta'l meristema radical), que al crecer forma'l nuevu esporófitu adultu recomenzando el ciclu.
Nos taxones ensin fueyes (''[[Psilotum]]'') los esporangios allúguense direutamente sobre'l tarmu, nos taxones con fueyes, los esporangios allugar nes fueyes (convirtiéndose éstes en «'''esporofilos'''»).
Dientro de los esporangios produzse la meiosis que forma les '''espores''' haploides, que depués van ser lliberaes o non, y al estremase por mitosis van dar '''gametofitos''' haploides. Nes cormófitas más antigües (como los felechos y allegaos) la fase gametofítica inda ye de vida llibre, pero nes más recién volvióse totalmente dependiente del cuerpu vexetativu del esporófitu pa la so nutrición y proteición. Les pteridofitas (felechos y allegaos) pueden ser '''isospóricas''' (toles espores iguales, van dar gametofitos hermafrodites) o '''heterospóricas''' (con dos morfos d'espores, '''megasporas''' que van dar gametofito femenín y '''microesporas''' que van dar gametofito masculín); sicasí les espermatofitas (gimnospermas y anxospermes) son toes heterospóricas. Cuando'l esporófitu ye heterospórico, el gametofito desenvolver por completu dientro de la espora, ensin ser de vida llibre. Los gametofitos van producir les '''gametas''' femenines y masculines (del griegu ''gametes'': home). La '''gameta femenina''' inmóvil espera ser fecundada dientro d'una estructura onde ta protexida y va ser nutrida (fenómenu de oogamia), esa estructura provién del gametofito (en pteridofitas) o del gametofito y del esporófitu (en espermatofites). Al recibir a la '''gameta masculina''' produzse la fecundación que va dar el '''cigotu''' diploide d'un nuevu esporófitu (del griegu ''zigos'': pareya, xugu). El cigotu va empezar a estremar pasando por una fase de '''embrión''' antes de convertise n'adultu, l'embrión nutrir de les sos cubiertes proteutores. Namái nes espermatofitas l'embrión puede caltenese n'estáu de llatencia (en forma de «grana») hasta que les condiciones sían fayadices (y prodúzase lo que se conoz como «[[guañada]]»), les pteridofitas, más primitives, desenvuélvense direutamente hasta adultes ensin llatencia. Nel embrión yá s'estremen los meristemas primarios: el '''meristema apical''' que da orixe al renuevu que tamién da orixe a les fueyes si hai {{Enllaz rotu|1=anatomy/15.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}, y un '''meristema radical''' que da orixe al raigañu primariu {{Enllaz rotu|1=anatomy/19.html |2=http://www.uri.edu/artsci/bio/plant |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}. El raigañu primariu o raigañu embrionariu puede desenvolvese o morrer, una y bones el renuevu tamién puede emitir raigaños que nesti casu llamaránse raigaños adventicias.
== Sistemática y filoxenia ==
=== Sistemática tradicional ===
Les plantes vasculares estremar en dos grandes grupos según los sistemes tradicionales d'[[Sistema Eichler|Eichler]], [[sistema Engler|Engler]] o [[Sistema Wettstein|Wettstein]]:
* '''[[Pteridophyta]]''': Grupu [[parafiléticu]] consideráu una subdivisión o phylum. La hipótesis más aceptada hasta va unos años sostenía que les pteridofitas son un grupu monofilético deriváu de dalgún antecesor de l'alga verde. Anguaño sábese compuesta por dos llinies filoxenétiques, son les más antigües de les cormófitas actuales, abarca a los felechos y allegaos. Carauterizar por tener una alternanza de xeneraciones bien manifiesta. Les pteridofitas actuales tán concentraes nos trópicos y árees montanas húmedes. Ta compuesta por trés clases monofiléticas, dos de les cualos (equisetos y felechos) formen el cladu [[Monilophyta]]:
** clase [[Lycopsida]] o Lycopodinae (licopodios)
** clase [[Sphenopsida]] o Equisetinae (equisetos)
** clase [[Filicopsida]] o Filicinae (felechos)
* '''[[Spermatophyta]]'''ː Nos sistemes tradicionales considerábase xeneralmente una división denominada Phanerogamae, Siphonogamae o Anthophyta. Pueden definise como plantes vasculares onde l'alternanza de xeneraciones dar en forma amazcarada, una y bones el gametofito desenvuélvese dientro de les estructures del esporófitu (inclusive nos grupos más primitivos inda pueden reparase anteridios y arquegonios). Abarca a les gimnospermes y anxospermes, nes siguientes llinies monofiléticas:
** subdivisión [[Gymnospermae]]
** subdivisión [[Angiospermae]] (magnoliofites)
=== Filoxenia ===
Los últimos analises xenéticos determinaron que la filoxenia de les traqueófites vivientes ye la siguiente:
{{Cladu
| label1='''Trachaeophyta'''
| 1={{Cladu
| 1= [[Lycopsida]]
| label2=[[Euphyllophyta]]
| 2={{Cladu
| label1= [[Monilophyta]]
| 1={{Cladu
| 1= ''[[Equisetum]]''
| 2= [[Filicopsida]]}}
| label2= [[Spermatophyta]]
| 2={{Cladu
| 1= [[Gymnospermae]]
| 2= [[Angiospermae]]}} }} }} }}
En particular ye de destacar qu'una evidencia molecular bien fuerte de la división basal ente licofitas y eufilofitas ye la presencia nes eufilofitas d'una inversión d'unes 30 kilobases nel ADN del cloroplastu (Raubeson y Jansen 1992), lo notable ye qu'inversiones de tantes kilobases son bien rares, y ye raru que dean productos vidables, polo que se convierte n'evidencia bien fuerte de monofilia.
Si tomamos en cuentu los grupos estinguíos, les rellaciones son aproximao les siguientesː<ref name="Kenrick">Kenrick, Paul & Crane, Peter R. (1997), [http://biology.kenyon.edu/courses/biol112/Biol112WebPage/Syllabus/Topics/Week%207/land%20plants.pdf The Origin and Early Diversification of Land Plants]: a Cladistic Study, Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press, ISBN 978-1-56098-730-7</ref><ref>Paul Gonez & P. Gerrienne 2010, [https://www.researchgate.net/publication/240563906_A_New_Definition_and_a_Lectotypification_of_the_Genus_Cooksonia_Lang_1937 A New Definition and a Lectotypification of the Genus Cooksonia Lang 1937.] International Journal of Plant Sciences (Impact Factor: 1.53). 02/2010; 171(2):199-215. DOI: 10.1086/648988</ref>
{{clade|style=font-size:100%;line-height:100%
|label1='''Tracheophyta'''
|1={{clade
|1= [[Riniofita|Riniofites]] basales o paratraqueofitas ([[Parafiléticu|P]]) †
|label2=Eutracheophyta
|2={{clade
|1={{clade
|1= [[Riniofita|Riniofites]] prelicofitas ([[Parafiléticu|P]]) †
|label2=[[Lycophyta]]
|2={{clade
|1=[[Zosterophyllopsida]] ([[Parafiléticu|P]]) †
|2='''[[Lycopsida]]'''}} }}
|2={{clade
|1= [[Riniofita|Riniofites]] preeufilofitas ([[Parafiléticu|P]]) †
|label2=[[Euphyllophyta]]
|2={{clade
|1=[[Trimerophyta]] ([[Parafiléticu|P]]) †
|2={{clade
|1='''[[Monilophyta]]'''
|label2=[[Lignophyta]]
|2={{clade
|1=[[Progymnospermae]] ([[Parafiléticu|P]]) †
|2='''[[Spermatophyta]]'''}} }} }} }} }} }} }}
== Evolución de traqueófites ==
{| align=right
|[[Ficheru:Aglaophyton-spa.png|thumb|360px|'''Reconstrucción del esporófitu de ''Rhynia''. <small> Aspeutu xeneral, corte llonxitudinal del esporangio, tétrada d'espores y detalle d'espora con marca trilete. Nótense la ramificación dicotómica del tarmu, la falta de fueyes y raigaños, y los esporangios terminales.</small>]]
|}Enforma de lo que sabemos alrodiu de les primeres plantes vasculares y la so transición a la vida terrestre atopar nel rexistru fósil, una y bones esos pervalibles llinaxes tán toos estinguíos.
Les traqueófitas ancestrales derivaron de les primeres [[Embryophyta|embriófitas]], les primeres plantes que colonizaron la superficie terrestre. Tou indica que les primeres embriófitas yeren pequeñes y bien simples na so estructura. Nel casu del llinaxe que derivó nes plantes vasculares, l'esporófitu yera básicamente un tarmu de ramificación dicotómica, de primeres del altor d'un fósforu, col esporangio (onde asocede la meiosis que da espores haploides) producíu nes puntes de les cañes. Estes plantes nun teníen nin fueyes nin raigaños, en dellos casos (como ''Rhynia'' del «''Rhynia'' Chert» n'Escocia) la preservación d'estes plantes ye espectacular, y ye posible discernir munchos detalles anatómicos, incluyendo estomas, espores, y el texíu vascular dientro del tarmu.
Nos analises basaos en dichos fósiles, foi apocayá descubiertu que los primeres '''polysporangiofitos''' (plantes con esporófitos ramificaos) en realidá nun producíen verdaderes célules conductores d'agua (traqueides) nel xilema, y polo tanto tienen de depender por completu de la presión de [[turgencia]] pa caltenese argutos. Les célules verdaderamente conductores d'agua evolucionaron más tarde y caractericen al cladu de les traqueófitas o «verdaderes plantes vasculares» (Kenrick y Crane 1997a,<ref name="Kenrick y Crane 1997a">Kenrick, P y PR Crane. 1997a. ''The origin and early diversification of land plants: A cladistic study.'' Smithsonian Institution Press, Washington, DC.</ref> 1997b<ref>Kenrick, P y PR Crane. 1997b. The origin and early evolution of plants on land. ''Nature'' 389: 33-39.</ref>).
Les traqueides son célules elongadas con parés engrosaes, muertes al maduror. Onde una traqueida coneutar cola siguiente reparar unes abertures carauterístiques na paré secundaria (''pits'' n'inglés) pero la paré celular primaria de les célules que formaron les traqueides caltiénse intacta, dando la ''pit membrane''. L'agua polo tanto tien de travesar les parés primaries de les célules pa poder avanzar. Nes primeres traqueófitas (representaes por ''Rhynia'')les traqueides yera d'un tipu distintivu, con cierta resistencia al desmoronamiento» (''decay resistance''), conferida pola lignificación de les fibres de celulosa, que taba presente namái como una capa bien delgada. Les parés celulares más resistentes son les que caractericen al cladu de les '''eutracheofitas''', que include a toles plantes vasculares vivientes (Kenrick y Crane 1997a<ref name="Kenrick y Crane 1997a" />). Nestes especies, les traqueides fuertemente lignificadas dexen una conducción d'agua más eficiente, y aproven resistencia interna, dexando a les plantes crecer muncho más altes.
Pa lleer un discutiniu alrodiu de la evolución de la predominancia del esporófitu en desterciu del gametofito, ver [[Embryophyta#Dominancia del gametófitu versus dominancia del esporófitu|Evolución d'embriófites]].
Les rellaciones filoxenétiques ente les llinies de plantes vasculares vivientes, amosaes na figura de la seición sistemática, amuesen una división basal, qu'asocedió nel [[Devónicu]] ceo a mediu (hai unos 400 millones d'años), que dixebra al llinaxe de les [[lycophyta|lycophytes]] actuales del llinaxe de les [[eufilofita|eufilofites]] actuales. Esta división ta marcada por una considerable variedá de carauterístiques morfolóxiques. Una bastante bultable ye la presencia d'espelma multiflagelado nes eufilofitas n'oposición a la espelma biflagelado de les lycophytas y de los llinaxes desprendíos de grupos más antiguos (los [[Bryophyta sensu lato|briófitos]] ''sensu lato''). Les dos úniques esceiciones son ''[[Isoetes]]'' y ''Phylloglossum'', onde la espelma multiflagelado anicióse independientemente.
Les primeres plantes con grana apaecieron nel Devónicu tardíu, y eso llevó a la típica flora del [[Mesozoicu]] apoderada por gimnospermas. Los fósiles más antiguos de anxospermes atopaos hasta la fecha daten aproximao de hai 140 millones d'años (principios del [[Cretácicu]]), y el númberu d'especies atopáu aumenta de forma llamativa col tiempu xeolóxicu, en comparanza a otres plantes non anxospermes (el llamáu «abominable misteriu» de Darwin). Pa un discutiniu sobre la radiación de les anxospermes ver [[Magnoliophyta#Ecoloxía y Evolución de les anxospermes|Evolución de anxospermes]].
{| align=center
|[[Ficheru:Radiacion-traqueofitas.gif|thumb|600px|<center>''' Rexistru fósil d'apaición de los distintos clados de plantes vasculares. ''' <small> Nótese la intensa radiación de les anxospermes en comparanza colos felechos y gimnospermas. Dibuxáu y traducíu a partir de Willis y McElwain (2002).<ref>Willis y McElwain. 2002. «Flowering Plant Origins» en: ''The Evolution of Plants'', capítulu 6.</ref></small></center>]]
|}
== Importancia económica ==
Les traqueofitas son un grupu importante pal home, amás d'apoderar la mayor parte de los ecosistemes terrestres: apróvenos de medicines, plantes ornamentales, fibres pa papel y ropa, y la mayor parte de los nuesos alimentos. Históricamente, la información sobre éstos y otros atributos de les traqueofitas foi esencial pal desenvolvimientu de la civilización humana. La sobrevivencia dependía de conocer cuálos yeren les plantes que yeren bones pa comer, cuálos yeren venenoses pa la xente o pa los animales que yeren potencial alimentu, cuálos yeren bones p'armes y ferramientes, cuálos podíen curar, y cuálos podíen ser útiles en munchos otros sentíos.
== Ver tamién ==
* [[Planta non vascular]]
== Enllaces esternos ==
* P. F. Stevens, 2001 d'equí p'arriba, [http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/ Angiosperm Phylogeny Website]. Versión 9, xunu del 2008, y actualizáu dende entós. http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/
== Bibliografía ==
* Judd, W. S.; Campbell, C. S.; Kellogg, E. A.; Stevens, P. F.; Donoghue, M. J. 2002. ''Plant systematics: a phylogenetic approach, Second Edition.'' Sinauer Axxoc, USA.
* Pryer, Kathleen M., Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill, Paul G. Wolf, Jeffrey S. Hunt y Sedonia D. Sipes. 2001. "Horsetails and ferns are a monophyletic group and the closest living relatives to seed plants".'' Nature ''409: 618-622 (resume n'inglés [http://www.nature.com/nature/journal/v409/n6820/abs/409618a0.html equí]).
''Ver tamién:
* [[H.C.Bold|H.C. Bold]], C.J. Alexopoulos y Th. Delevoryas (1989) ''Morfoloxía de les Plantes y los Fungos''. Omega, Barcelona, 911 pp., ISBN 84-282-0754-2
* Juan J. Valla, ''BOTÁNICA, Morfoloxía de les Plantes Cimeres'', editorial Hemisferiu Sur, Buenos Aires, Arxentina, 1979.
* 2000. ''The PLANTS Database, database (version 5.1.1).'' National Plant Data Center, NRCS, USDA. Baton Rouge, LA 70874-4490 USA. http://plants.usda.gov {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005020210/http://plants.usda.gov/ |date=2013-10-05 }}
=== Referencies citaes ===
{{llistaref}}
{{Tradubot|Tracheophyta}}
{{wikispecies}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Embryophyta]]
c70o6flv88q8xln4h4si02v3amayob3
Territorios apostaos del norte d'Iraq
0
140028
4490031
4488760
2026-05-02T22:18:46Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490031
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Disputed areas in Iraq.svg|thumb|310px|Rexones apostaes d'Iraq según l'artículu 140 de la Constitución iraquina:<ref group="n">Na actualidá (xunu de 2014) delles rexones d'Iraq tán controlaes por grupos insurxentes como [[Estáu Islámicu (grupu terrorista)|Estáu Islámicu]]. ''Vease: [[Ofensiva nel norte d'Iraq de 2014]]''</ref>
{{Lleenda|#d35f5f|Non apostaes y parte del Gobiernu Rexonal Curdu dende 1991.}}
{{Lleenda|#ff80e5|Apostaes y parte del Gobiernu Rexonal Curdu dende 1991.}}
{{Lleenda|#c6e9af|Non apostaes y baxu control del gobiernu central.}}
{{Lleenda|#decd87|Apostaes y baxu control del gobiernu central.}}]]
Los '''territorios apostaos del norte d'Iraq''', o '''fronteres apostaes ente Iraq y Curdistán''', son rexones definíes pol artículu 140 de la [[Constitución d'Iraq]] como aquelles [[Arabización|arabizadas]] mientres el gobiernu del [[Partíu Baaz]] n'[[Iraq]] (1968-2003). La mayor parte d'estes rexones habíen estáu habitaes por minoríes non árabes, principalmente [[curdos]], y fueron arabizadas más tarde al tresferir y asitiar neses zones a tribus árabes.
Les zones apostaes fueron un focu constante de tensión pa árabes y curdos, especialmente dende la invasión de los Estaos Xuníos y la reestructuración política de 2003. Tres la invasión de 2003, los curdos ganaron territoriu al sur del [[Curdistán iraquín]], tierra que consideraben históricamente so.<ref name=bartu>{{cita publicación|apellíu=Bartu|nome=Peter|títulu=Wrestling With the Integrity of A Nation: The Disputed Internal Boundaries in Iraq|publicación=International Affairs|añu=2010|volume=86|series=6}}</ref> Anguaño, amás de los cuatro gobernaciones del Curdistán iraquín, los curdos controlen partes de les [[Gobernación de Nínive|gobernaciones de Nínive]], [[Gobernación de Kirkuk|Kirkuk]] y [[Gobernación de Diala|Diala]], reclamaes tamién pol gobiernu iraquín. Pela so parte, el gobiernu controla partes d'esos trés provincies reclamaes polos curdos.
== Artículu 140 ==
El Comité pa la Implementación del artículu 140 define los territorios apostaos como aquelles zones arabizadas y que les sos fronteres fueron modificaes ente'l 17 de xunetu de 1968 y el 9 d'abril de 2003. Eses zones inclúin partes de cuatro [[Gobernaciones d'Iraq|gobernaciones]] de les fronteres anteriores a 1968.<ref>[http://www.com140.com/paper.php?source=akbar&mlf=copy&sid=5 نبذة عن لجنة تنفيذ المادة (140) من دستور جمهورية العراق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304124841/http://www.com140.com/paper.php?source=akbar&mlf=copy&sid=5 |date=2016-03-04 }} {{ar}}</ref>
Unu de los principales problemes al tratar d'implementar l'artículu 140 foi la discrepancia na definición de "zona apostada".<ref name=bartu/> L'artículu solo refierse a aquelles rexones espuestes a esti procesu de normalización como "Kirkuk y otres zones apostaes".<ref name=bartu/> En 2003, el negociador curdu Mahmud Othman suxirió que les zones de mayoría curda per debaxo de la Llinia Verde fueren cedíes al KRG darréu, y que'l destín de les "zones mistes" fora decidíu casu por casu.<ref name=bartu/> Polo xeneral, los suníes nun s'amosaron favorables a que los curdos ganaren más tierra de resultes de la invasión d'Estaos Xuníos.<ref name=bartu/> Reincorporar los distritos de Kirkuk pa reflexar les fronteres de 1975 plantegó munchos problemes a los iraquinos y traxo consigo consecuencies ensin deseyar.<ref name=bartu/>
== Territorios apostaos ==
[[Ficheru:Iraq war map.png|thumb|300px|Situación militar d'Iraq y la Rexón del Curdistán. Territorios:
{{lleenda|#db8ca6|Controlaos pol gobiernu iraquina}}
{{Lleenda|#b4b2ae|Controlaos pol grupu [[Estáu Islámicu d'Iraq y el Llevante]] (ISIS)}}
{{Lleenda|#d7e074|Controlaos polos [[Peshmerga|curdos iraquinos]]}}
{{Lleenda|#bec1e9|Controlaos polos [[Comités de Proteición de Qaraqosh]]}}]]
=== Gobernación de Nínive ===
* [[Distritu de Aqra]], so control curdu dende 1991
* Los trés distritos de les [[Llanures de Nínive]] ([[Distritu de Tel Keppe|Tel Keppe]], [[Distritu d'Al-Hamdaniya|Al-Hamdaniya]] y [[Distritu de Shejan|Shejan]]), con población mista [[Pueblu asiriu|asiria]], [[Yazidismu|yazidi]] y [[Chabaquíes|chabaquí]].
* Distritos de [[Distritu de Sinjar|Sinjar]] y [[Distritu de Tel Afar|Tel Afar]], con población mista [[Pueblu árabe|árabe]] y yazidi
=== Gobernación de Arbil ===
* [[Distritu de Majmur]], separáu del restu de la gobernación dende 1991.
=== Gobernación de Kirkuk ===
La [[gobernación de Kirkuk]] ye definida poles sos fronteres anteriores a 1968, qu'inclúin:
* Distritos de [[Distritu de Chamchamal|Chamchamal]] y [[Distritu de Kalar|Kalar]], anguaño parte de la [[gobernación de Suleimaniya]]
* [[Distritu de Tooz]], anguaño parte de la [[Gobernación de Saladino]]
* [[Distritu de Kifri]], anguaño parte de la [[gobernación de Diala]]
=== Gobernación de Diala ===
* Distritos de [[Distritu de Janaqin|Janaqin]] y [[Distritu de Baladrooz|Baladrooz]]
* [[Distritu de Badra]], anguaño parte de la [[gobernación de Wasit]]
== Tensiones ente Iraq y el Curdistán iraquina ==
=== Fonderada ===
Les tensiones ente'l Curdistán iraquín y el gobiernu central iraquín centrar en 2011-2012 en redol a la cuestión del repartu del poder ente dambes entidaes, la producción de petroleu y el control territorial. N'abril de 2012, el presidente de la rexón semi-autónoma curda nel norte d'Iraq esixó al gobiernu aceptar les sos demandes o enfrentase a les consecuencies de la secesión en setiembre de 2012.<ref>http://english.alarabiya.net/articles/2012/04/26/210364.html</ref>
=== Crisis de mandu en Diala iraquín ===
En setiembre de 2012, el gobiernu iraquín ordenó al KRG tresferir los sos poderes sobre los Peshmerga al gobiernu central, y les rellaciones enterriáronse entá más pola formación d'un nuevu centru de mandu (Comando Operación Tigris) de les fuercies iraquines pa operar nuna zona apostada de la que tanto'l [[Gobiernu Rexonal Curdu]] como Bagdag reclamen la so xurisdicción.<ref name=reuters1711>[http://www.reuters.com/article/2012/11/18/us-iraq-kurds-idUSBRE8AG0I220121118 Iraqi Kurdish leader says region will defend itself | Reuters<!-- Bot generated title -->]</ref>
El [[16 de payares]] de 2012 morrió una persona tres un enfrentamientu militar ente les fuercies iraquines y los Peshmerga.<ref name=reuters1711/> La CNN informó que dos persones morrieren (incluyendo un soldáu iraquín) y 10 fueren mancaes n'enfrentamientos nel pueblu de [[Tuz Jurmato]].<ref>[http://edition.cnn.com/2012/11/16/world/meast/iraq-violence/index.html Two dead, 10 wounded after Iraqi, Kurdish forces clash in northern Iraq - CNN.com<!-- Bot generated title -->]</ref>
La nueche del [[19 de payares]], enfrentamientos ente fuercies de seguridá del gobiernu central y fuercies del KRG en [[Tigrit]] dexaron un saldó de 12 soldaos iraquinos muertos y un civil, según l'[[Axencia de Noticies Doğan]].<ref name=hurriyet>[http://www.hurriyetdailynews.com/iraq-tensions-added-to-regional-turmoil.aspx?pageID=238&nID=35108&NewsCatID=352 Iraq tensions added to regional turmoil - MIDEAST<!-- Bot generated title -->]</ref> L'enfrentamientu españó cuando soldaos iraquinos intentaron entrar nel norte d'Iraq, y los Peshmarga trataron de torgar so órdenes de Barzani.<ref name=hurriyet/> El [[25 de payares]], el Curdistán iraquín unvió refuerzos a un área apostada, magar los pidimientos de dambes partes de diálogu p'aselar la situación.<ref>[http://ekurd.net/mesmes/articles/misc2012/11/state6643.htm Iraqi Kurdistan send more troops into standoff with Iraq Arab-led army<!-- Bot generated title -->]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Curdistán iraquín]]
* [[Territorios apostaos|Llista de territorios apostaos]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Notes ===
{{llistaref|group="n"}}
{{Tradubot|Territorios disputados del norte de Irak}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Curdistán iraquín]]
[[Categoría:Conflictu ente Iraq y el Curdistán]]
[[Categoría:Territorios apostaos n'Asia]]
[[Categoría:Xeografía d'Iraq]]
[[Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu]]
5e3526cadawca3culuqknsb5prf3vj3
The X-Files
0
140217
4490055
4435612
2026-05-03T03:01:54Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 4 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490055
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|The X-Files}}
{{serie de televisión}}
'''''The X-Files''''' ye una [[serie de televisión]] d'Estaos Xuníos de [[ciencia ficción]] y [[misteriu]], que s'emite pola cadena [[Fox Broadcasting Company|FOX]], y creada por [[Chris Carter]], centrada nos casos qu'investiguen dos axentes del [[FBI]], clasificaos como «espedientes X»: fenómenos paranormales, avistamiento d'[[ovni]]s, criatures estrañes, etcétera. El primer episodiu ''[[Pilot (The X-Files)|pilotu]]'', foi estrenáu la {{fecha|10|9|1993}}.
La serie ye unu de los mayores ésitos de la cadena [[Fox Broadcasting Company|FOX]], y ye una de les ficciones más premiaes de la historia, siendo nomada pa 141 premios de los que ganó un total de 61 premios individuales de 24 axencies distintes, incluyendo [[Premios Emmy]], [[Premios Globu d'Oru|Globu d'Oru]], Environmental Media Awards y [[Premios del Sindicatu d'Actores]]. Los sos personaxes y frases convirtiéronse n'iconos de la [[cultura popular]] al esplotar ya inspirar una gran cantidá de [[teoríes]] sobre [[teoría conspirativa|combalechadures]] y esistencia de vida [[estraterrestre]]. La popularidá de la serie impulsó a Carter y los sos socios a producir en [[1998]] la película ''[[The X-Files: Fight the Future]]'', dirixida por [[Rob Bowman]]. La {{fecha|29|10|2007}}, informar de que'l rodaxe d'una segunda película sobre la serie titulada ''[[The X-Files: I Want to Believe]]'' empezaría en [[Vancouver]] la {{fecha|10|12|2007}}. La película estrenó'l {{fecha|25|7|2008}}.<ref>{{cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/281828/l/ |títulu=Los "Espedientes X" van volver en pantalla grande, con Mulder y Scully |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |autor=[[20 minutos]] |fecha=27 de setiembre de 2007}}</ref> Nuna entrevista con [[Entertainment Weekly]], Chris Carter afirmó que si ''I Want to Believe'' tenía ésitu, plantegaría realizase una tercer película centrada nel argumentu de la serie y enfocada a la invasión estraterrestre que quedó pendiente nésta.<ref>{{cita publicación |url=http://hollywoodinsider.ew.com/2008/04/chris-carter-wa.html |títulu='X-Files' creator Chris Carter wants to believe in a third movie featuring Mulder and Scully |apellíos=Collis |nome=Clark |fecha=18 d'abril de 2008 |editorial=[[Entertainment Weekly]] |fechaaccesu=13 de xunetu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080529195705/http://hollywoodinsider.ew.com/2008/04/chris-carter-wa.html |fechaarchivu=29 de mayu de 2008}}</ref>
<!--Nos empiezos de la so emisión nun tuvo enforma ésitu, pero col pasu de les selmanes los [[índices d'audiencia]] alzáronse. Y nun foi sinón hasta la segunda temporada, gracies a dellos episodios antolóxicos (''Duane Barry'', ''Ascension'', ''One Breath''), que'l programa convertir nun fenómenu de mases, con decenes de miles de fans en tol mundu.{{demostrar}}-->
Nel momentu d'emisión del episodiu final de la novena temporada, ''[[The Truth (The X-Files)|The Truth]] (9x19)'', ''The X-Files'' yera la serie de ciencia ficción con más tiempu na televisión d'Estaos Xuníos, condición que perdió al poco tiempu en favor de ''[[Stargate SG-1]]''. El programa foi consideráu por [[TV Guide]] como'l trigesimoséptimo meyor de tolos tiempos,<ref>{{cita web |url=http://www.cbsnews.com/stories/2002/04/26/entertainment/main507388.shtml |títulu=TV Guide Names Top 50 Shows |fechaaccesu=29 d'agostu de 2006}}</ref> y el segundu na clasificación de series de cultu, solo superáu por [[Star Trek]].<ref>{{cita web |url=http://forums.tannerworld.com/showthread.php?t=4001 |títulu=TV Guide's 25 Top Cult Shows |fechaaccesu=29 d'agostu de 2006 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090104213337/http://forums.tannerworld.com/showthread.php?t=4001 |fechaarchivu=4 de xineru de 2009}}</ref> En 2007, la revista [[Time]] incluyó la serie nuna llista de los «100 meyores programes de televisión de tolos tiempos».<ref>{{cita web |url=http://www.time.com/time/specials/2007/completelist/0,,1651341,00.html |títulu=Complete List - The 100 Best TV Shows of All-TIME |fechaaccesu=13 d'ochobre de 2007 |editorial=[[Time]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090226031518/http://www.time.com/time/specials/2007/completelist/0%2C%2C1651341%2C00.html |fechaarchivu=2009-02-26 }}</ref> En 2008, [[Entertainment Weekly]] nomar como la cuarta meyor obra de ciencia ficción<ref>{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20036782_20037403_20037541_22,00.html |títulu=The Sci-Fi 25: The Genre's Best Since 1982 |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |editorial=Entertainment Weekly |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111211212050/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20037541_22%2C00.html |fechaarchivu=11 d'avientu de 2011}}</ref> y la cuarta meyor serie de televisión de los postreros 25 años.<ref>{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20207076_20207387_20207339,00.html |títulu=The New Classics: TV |editorial=Entertainment Weekly |urlarchivu=https://www.webcitation.org/686F37QAu?url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20207076_20207387_20207339,00.html |fechaarchivu=1 de xunu de 2012 }}</ref>
La {{fecha|24|1|2016}}, la cadena [[Fox Broadcasting Company|FOX]] estrenó una [[Décima temporada de The X-Files|décima temporada]] que sigue cola trama de la serie orixinal.<ref>{{cita web |url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/ocio-y-cultura/torno-fox-espediente-x-files-mulder-scully-4841415 |títulu='The X-Files', la verdá sigue ende fuera |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |apellíu=Freire |nome=Juan Manuel |fecha=24 de xineru de 2016 |editorial=Diariu El Periódico}}</ref>
La [[Oncena temporada de The X-Files|oncena temporada]] d'esta mítica serie de televisión estrenó'l {{fecha|3|1|2018}}, siguiendo col argumentu qu'empezó cola [[Décima temporada de The X-Files|décima temporada]] estrenada en 2016.<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/cultura/2017/04/21/television/1492763653_591477.html |títulu='Expediente X' va volver con 10 nuevos capítulos |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |fecha=21 d'abril de 2017}}</ref>
== Producción ==
[[Ficheru:Chris Carter by Gage Skidmore.jpg|thumb|150px|[[Chris Carter]].]]
A [[Chris Carter]], un californianu que tuviera un ésitu llindáu escribiendo pa la televisión, diéron-y la oportunidá de producir nueves series pa la cadena Fox a principios de los [[años 1990]]. Cansáu de les comedies nes que tuviera trabayando,<ref name="details">{{cita web |url=http://millenniumdesktop.co.uk/html/interviews/details_millennium.htm |títulu=Be Afraid, Be Very Afraid |idioma=Inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071011123601/http://millenniumdesktop.co.uk/html/interviews/details_millennium.htm |fechaarchivu=11 d'ochobre de 2007}}</ref> inspiráu por un informe que dicía que 3,7 millones de norteamericanos podríen ser [[Abducción (ufología)|abducíos]] por estraterrestres,<ref name="ew">{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,301487,00.html |títulu=X Appeal: 'The X-Files' Builds a Cult Following by Following the Occult |añu=18 de marzu de 1994 |sitiuweb=Entertainment Weekly |idioma=Inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121019090836/http://www.ew.com/ew/article/0,,301487,00.html |fechaarchivu=2012-10-19 }}</ref> y axenciando n'alcordances del [[escándalu Watergate]] y el programa de terror ''[[Kolchak: The Night Stalker]]'',<ref name="FAQ2">{{cita web |url=http://www.turning-pages.com/carterconnection/faqb.htm#y |títulu=Inspirations for The X-Files |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |idioma=Inglés |publicación=Chris Carter FAQ}}</ref> a Carter asocedióse-y la idea de ''The X-Files'' y escribió l'[[episodiu piloto]] en [[1992]]. De primeres tuvo que lluchar pol so novedosu conceutu y pol repartu. Los executivos deseyaben una Scully con más esperiencia, «más alta, de piernes llargues, rubia y bustu grande»<ref>{{cita web |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article1580600.ece |títulu=Entrevista con Gillian Anderson |añu=1 de marzu de 2007 |sitiuweb=Times Online |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070401141406/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article1580600.ece |fechaarchivu=2007-04-01 }}</ref> que [[Gillian Anderson]], de 24 años, una veterana del [[teatru]] con bien poca esperiencia ante les cámares quien para Carter foi la única eleición posible dempués de ver los castings.<ref name="USA AND">{{cita web |url=http://www.usaweekend.com/98_issues/980215/980215_xfiles_anderson.html |títulu=Gillian Anderson: Not What You'd Expect |autor=Mansfield, Stephanie |añu=1 de febreru de 1998 |sitiuweb=USA Weekend |idioma=Inglés}}</ref><ref name="twentyohsix">{{cita web |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/01/gillian_anderso.html |títulu=Entrevista con Gillian Anderson |autor=Ryan, Maureen |añu=19 de xineru de 2006 |idioma=Inglés |publicación=Chicago Tribune |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120808182644/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/01/gillian_anderso.html |fechaarchivu=2012-08-08 }}</ref> Aun así, el capítulu piloto con Anderson y [[David Duchovny]] foi filmáu con ésitu na ciudá de [[Vancouver]], na [[Columbia Británica]] de [[Canadá]] a principios de [[1993]], y el programa salió al aire na televisión d'Estaos Xuníos un [[vienres]] de [[seronda]], na franxa de les 9 de la nueche. Carter fundó una nueva compañía inspirándose nel so propiu [[cumpleaños]], la [[Ten Thirteen Productions]], pa supervisar ''The X-Files''.
La idea de Carter yera amosar a los axentes del [[FBI]] investigando sucesos [[estraterrestres]] y [[paranormal]]es, pero tamién quixo trabayar les creencies de los personaxes.
{{cita|«Considero una persona non relixosa buscando esperiencies relixoses. Por eso creo que, en ciertu mou, los personaxes faen lo mesmo.»<ref name="CBC">{{cita web |url=http://www.mjq.net/xfiles/ccarter.htm |títulu=Entrevista con Chris Carter |añu=1995 |idioma=Inglés}}</ref>|Chris Carter, creador de ''The X-Files''}}.
[[Dana Scully]], por ser una científica [[Escepticismu científicu|escéptica]] y una esperimentada doctora en [[medicina]], foi presentada como católica prauticante. Mientres, [[Fox Mulder]] ye'l creyente nel fenómenu ovni, a quien los sos colegues moteyen «spooky» —''accidente'' na versión española y ''tenebrosu'' na versión arxentina—.
{{cita|«El puntu de vista de Scully ye'l puntu de vista de la serie y por eso tenía que ser construyíu con una sólida base científica, por que Mulder pudiera desapegar dende ende. Si la ciencia ye realmente bona, Scully tien un puntu de vista válidu. Mulder tien que convencela de que los sos [[argumentu|argumentos]] yá nun sirven y ella tien qu'aceptar lo inaceptable. Ende ta'l conflictu.»|Chris Carter, creador de ''The X-Files''<ref name="FAQC">{{cita web |url=http://www.turning-pages.com/carterconnection/faqb.htm#ff |títulu=Chris Carter FAQ |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |autor=Carter, Chris |idioma=Inglés}}</ref>}} Carter pensó que'l papel de Scully como la racional de la pareya y l'enclín de Mulder escontra les corazonaes y la [[intuición]] invertíen los tradicionales roles de sexu na televisión.<ref name="INTC">{{cita web |url=http://www.foxhome.com/trustno1/low/behind/b9main.html |títulu=Entrevista con Chris Carter |autor=Carter, Chris |idioma=Inglés}}</ref>
Nel [[Pilot (The X-Files)|episodiu piloto]], Scully ye asignada a los espedientes X como compañera de Mulder, p'apurrir un puntu de vista científicu nes investigaciones de Mulder nel campu de lo paranormal; en realidá ye asignada a esi cargu pa desprestixar el trabayu de Mulder, qu'amenacien los planes de «la combalechadura». El visiegu y poderosu home del gobiernu na solombra conocíu a cencielles como [[el fumador]] o "Cancer Man", apaez ensin falar nes primera y última escenes del pilotu —la importancia que diba cobrar el personaxe nun taba entá establecida—.<ref name="Vanc1">{{cita web |url=http://www.mjq.net/xfiles/prov-carter.htm |títulu=Vancouver Province entrevista con Carter |añu=2 d'agostu de 1998 |idioma=inglés}}</ref> La tensión sexual non resuelta» ente Mulder y Scully foi tamién una tema central dende'l principiu.
{{cita|«Nun quería que la rellación tuviera per delantre de los casos».<ref name="Anderson">{{cita web |url=http://www.gilliananderson.ws/transcripts/94_95/94wrapped.shtml |títulu=entrevista con Gillian Anderson |añu=1994 |idioma=Inglés |publicación=Wrapped in Plastic}}</ref>|Chris Carter, creador de ''The X-Files''}}
Por eso Mulder y Scully, salvu rares esceiciones, llamar de manera profesional usando los sos apellíos.
[[Ficheru:Stanley Park 1999 Rain.jpg|thumb|left|<small>"The End" foi l'últimu episodiu que se rodó nel lluviosu [[Vancouver]], [[Columbia Británica]] (na fotografía), cerrando la quinta temporada. Un total de 117 episodios del programa fueron producíos en [[Canadá]] antes de treslladar el rodaxe a [[Los Angeles]] pa la so sesta temporada.</small>]]
El superior de Carter en Fox, [[Peter Roth]], arreyó a miembros bien esperimentaos nel equipu de producción dende'l principiu, munchos de los cualos yá trabayaren con él na compañía productora de Stephen J. Cannell.<ref>{{cita llibru |apellíos=Lowry, Brian |títulu=The Truth is Out There: The Official Guide to The X-Files |fecha=1995 |editorial=HarperPrism |páxines=9-23}}</ref> Dos de los más respetaos guionistes fueron [[Glen Morgan]] y [[James Wong]], guionistes de dalgunos de los meyores capítulos de les cuatro primeres temporaes, participaron en películes como [[Destín final]] y fueron tamién [[guionista|guionistes]] d'otres series como [[Millenium (serie de televisión)|Millenium]] y [[Los pistoleros solitarios]], creaes tamién por Carter. Les sos contribuciones a les primeres dos temporaes, como l'episodiu ''[[Beyond the Sea (The X-Files)|Beyond the Sea]]'', fueron populares ente los fans,<ref name="xwr">{{cita web |url=http://www.morganandwongonline.com/paula4.htm |títulu=X-Writers |idioma=Inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060327041004/http://www.morganandwongonline.com/paula4.htm |fechaarchivu=27 de marzu de 2006}}</ref> los críticos de televisión,<ref>{{cita publicación |títulu=Review: The X-Files |apellíos=Wolcott |nome=James |fecha=18 d'abril de 1994 |publicación=The New Yorker}}</ref> los actores de la serie, y hasta'l mesmu Carter.<ref name="FAQ">{{cita web |url=http://www.turning-pages.com/carterconnection/faqb.htm |títulu=Chris Carter FAQ |autor=Carter, Chris}}</ref> Morgan y Wong volvieron na primer metá de la cuarta temporada. Antes d'entrar en ''The X-Files'', Wong y Morgan trabayaren con [[David Nutter]], [[Rob Bowman]], y [[Kim Manners]] en [[Drama (cine)|drames]] [[policiacu|policiacos]] como ''[[The Commish]]'' y ''[[21 Jump Street]]''. Ente otros de los guionistes más destacaos atópense [[Vince Gilligan]] realizando los sos primeros guiones nesta serie destacando darréu, más tarde foi creador de la gallardoniada ''[[Breaking Bad]]''. Nutter, Bowman y Manners convertir en asiduos direutores de ''The X-Files''. Wong y Morgan tuvieron un papel importante a la de contratar munchos de los actores secundarios. [[John Bartley]], el direutor de [[fotografía]], dotó a ''The X-Files'' de la so atmósfera escura, lo que-y valió ganar un [[premiu Emmy]] en 1996.<ref name="bartley">{{cita web |url=http://www.foxhome.com/trustno1/low/behind/b7main.html#john |títulu=The X-Files Undercover: Special Effects & Sound |fechaaccesu=10 de xunu de 2006}}</ref> Bartley dexó l'equipu dempués de la [[Tercer temporada de The X-Files|tercer temporada]] y foi reemplazáu polos direutores de fotografía [[Ron Stannett]], [[Jon Joffin]], depués [[Joel Ransom]] y d'últimes [[Bill Roe]].
El rodaxe de la serie treslladóse dafechu a [[Los Angeles]] a partir de la [[Sesta temporada de The X-Files|sesta temporada]]. Carter dixo: «teníamos previstu filmar el pilotu en [[Los Angeles]]. Cuando vimos que nun podíamos atopar un bon monte, tomamos la rápida decisión de venir a [[Vancouver]]. A la fin fueron tres selmanes que se fixeron cinco años. Los beneficios de tar en Vancouver yeren terribles».<ref name="Vanc">{{cita web |url=http://www.mjq.net/xfiles/cc-farewell.htm |títulu=X-Files creator bids B.C. sad adieu |fechaaccesu=25 de febreru de 2018 |apellíu=Strachan |nome=Alex |fecha=30 de marzu de 1998 |publicación=Vancouver Sun}}</ref> El clima templáu de los montes de Vancouver foi crucial pa la serie, porque dexó a los direutores crear esi aura de neblina misteriosa<ref name="transcr">{{cita web |url=http://www.turning-pages.com/carterconnection/ppl1.htm |títulu=Transcripts of 'People Online' Chats with Chris Carter |añu=1995 |idioma=Inglés}}</ref> de dalguna manera similar al ésitu recién estrenáu naquella dómina na televisión, [[Twin Peaks]] —na que [[David Duchovny]] apaez como axente de la [[Drug Enforcement Administration|DEA]]—. La responsabilidá del casting recayó en [[Randy Stone]], qu'encamentó los protagonistes a Carter, y en [[Rick Millikan]].<ref name="deep">{{cita web |url=http://xfilesnew.webzdarma.cz/1x01_audiu_commentary.htm |títulu=Transcription of Chris Carter Audiu Commentary from episode "Deep Throat" }}</ref> Ente los motivos pa treslladar el rodaxe a Los Angeles tuvo'l deséu de David Duchovny de tar más cerca de la so esposa, l'actriz [[Téa Leoni]], cola que se casara en 1997.<ref>{{cita web |url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800026305/bio |títulu=David Duchovny Biography - Yahoo! Movies |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080404065957/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800026305/bio |fechaarchivu=4 d'abril de 2008}}</ref>
== Tipos d'episodios ==
[[Ficheru:Mulder´s office.jpg|thumb|200px|Una reproducción del despachu del axente Fox Mulder.]]
{{AP|Episodios de The X-Files}}
Cada episodiu empieza con una introducción onde se presenta dalgún sucesu misteriosu que desencadena la trama y da la pauta a lo que Mulder y Scully van investigar. Sígue-y el célebre tema d'apertura compuestu por [[Mark Snow]] y los creitos (con esceición del episodiu piloto). Estos terminen xeneralmente cola frase «The Truth Is Out There», “La verdá ta ende fora”, pero dacuando apaecíen otres frases (vease [[#Frases importantes|Frases importantes]] más embaxo). La serie siguió'l formatu d'Estaos Xuníos de cuatro actos, pautados por aciu cortes comerciales pa cada episodiu dempués de la introducción. Cada actu tenía una duración averada de 10 [[minutu|minutos]] y la duración media d'un episodiu ye d'ente 43 y 45 minutos.
La serie ye considerada como única na so clase, por combinar episodios dramáticos con munchos otros episodios individuales, que nun riquir conocencia previa per parte del espectador pa poder entendelos. Por cuenta de esto, los episodios pueden estremase nes siguientes categoríes:
=== "Mitolóxicos" o Trama principal ===
Episodios que rellaten el desenvolvimientu d'una combalechadura gubernamental rellacionada con estraterrestres.<ref>Chris Carter en The X-Files mythology, Entertainment Weekly 2/99</ref> Yeren presentaos na so mayoría de primeres y fin de cada temporada, según entrepolaos mientres l'intre de la mesma. Constituyeron aproximao una tercer parte del total d'episodios per temporada y xeneralmente emitíense como episodios dobles.
L'ésitu de ''The X-Files'' anició na orixinalidá de la propuesta de Carter y la so peculiar forma d'encetar la [[teoría de la combalechadura]], el fenómenu [[ovni]] y los sucesos paranormales como asuntos que nun tán bien claros y nos que nun hai pruebes contundentes que los responder# por o los refuten. Amás, Carter reinventó la tema de les invasiones estraterrestres, yá que tradicionalmente les películes y series d'esti xéneru siguen l'esquema: "Contautu abiertu/destrucción de too/batalles/ victoria humana final". En "The X-Files" preséntase la idea d'una invasión secreto y apautao con persones poderoses y entamaes, que trabayen de manera tapada por aciu l'usu d'una arma biolóxica: un virus conocíu como ''Pureza'' o "Cáncer Negru" pa esclavizar a la raza humana ensin estrozar la Tierra.
* [[Primer temporada de The X-Files|Temporada 1]]: ''[[Pilot (The X-Files)|Pilot]]'', ''[[Deep Throat (The X-Files)|Deep Throat]]'', ''[[Conduit (The X-Files)|Conduit]]'', ''[[Fallen Angel (The X-Files)|Fallen Angel]]'', ''[[Y.B.Y. (The X-Files)|Y.B.Y.]]'', ''[[The Erlenmeyer Flask (The X-Files)|The Erlenmeyer Flask]]''<ref name=dvd1>{{Cita web |url=http://www.moviefreak.com/dvd/xyz/xfiles_mythology_abduction.htm |títulu=MovieFreak.com - "The X-Files Mythology - Abduction" DVD Review<!-- Bot generated title --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160405151827/http://www.moviefreak.com/dvd/xyz/xfiles_mythology_abduction.htm |fechaarchivu=2016-04-05 }}</ref>
* [[Segunda temporada de The X-Files|Temporada 2]]: ''[[Little Green Men (The X-Files)|Little Green Men]]'', ''[[Duane Barry (The X-Files)|Duane Barry]]'', ''[[Ascension (The X-Files)|Ascension]]'', ''[[One Breath (The X-Files)|One Breath]]'', ''[[Rede Museum (The X-Files)|Rede Museum]]'', ''[[Colony (The X-Files)|Colony]]'', ''[[End Game (The X-Files)|End Game]]'', ''[[Anasazi (The X-Files)|Anasazi]]''<ref name=dvd1 />
* [[Tercer temporada de The X-Files|Temporada 3]]: ''[[The Blessing Way (The X-Files)|The Blessing Way]]'', ''[[Paper Clip (The X-Files)|Paper Clip]]'', ''[[Nisei (The X-Files)|Nisei]]'', ''[[731 (The X-Files)|731]]'', ''[[Piper Maru (The X-Files)|Piper Maru]]'', ''[[Apocrypha (The X-Files)|Apocrypha]]'', ''[[Wetwired (The X-Files)|Wetwired]]'', ''[[Talitha Cumi (The X-Files)|Talitha Cumi]]''<ref name=dvd1 /><ref name=dvd2>{{Cita web |url=http://www.moviefreak.com/dvd/xyz/xfiles_mythology_blackoil.htm |títulu=MovieFreak.com - "The X-Files Mythology - Black Oil" DVD Review<!-- Bot generated title --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160405151924/http://www.moviefreak.com/dvd/xyz/xfiles_mythology_blackoil.htm |fechaarchivu=2016-04-05 }}</ref>
* [[Cuarta temporada de The X-Files|Temporada 4]]: ''[[Herrenvolk (The X-Files)|Herrenvolk]]'', ''[[Musings of a Cigarette Smoking Man (The X-Files)|Musings of a Cigarette Smoking Man]]'', ''[[Tunguska (The X-Files)|Tunguska]]'', ''[[Terma (The X-Files)|Terma]]'', ''[[Memento Mori (The X-Files)|Memento Mori]]'', ''[[Tempus Fugit (The X-Files)|Tempus Fugit]]'', ''[[Max (The X-Files)|Max]]'', ''[[Zero Sum (The X-Files)|Zero Sum]]'', ''[[Gethsemane (The X-Files)|Gethsemane]]''<ref name=dvd2 />
* [[Quinta temporada de The X-Files|Temporada 5]]: ''[[Redux (The X-Files)|Redux]]'', ''[[Redux II (The X-Files)|Redux II]]'',''[[Christmas Carol (The X-Files)|Christmas Carol]]'', ''[[Emily (The X-Files)|Emily]]'', ''[[Patient X (The X-Files)|Patient X]]'', ''[[The Red and the Black (The X-Files)|The Red and the Black]]'', ''[[The End (The X-Files)|The End]]''<ref name=dvd2 /><ref name=dvd3>{{Cita web |url=http://www.moviefreak.com/artman/publish/dvd_xfiles_colonization.shtml |títulu=MovieFreak.com - "The X-Files Mythology - Colonization" DVD Review<!-- Bot generated title --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160405151925/http://www.moviefreak.com/artman/publish/dvd_xfiles_colonization.shtml |fechaarchivu=2016-04-05 }}</ref>
* ''[[The X-Files: Fight the Future]]''
* [[Sesta temporada de The X-Files|Temporada 6]]: ''[[The Beginning (The X-Files)|The Beginning]]'', ''[[S.R. 819 (The X-Files)|S.R. 819]]'', ''[[Two Fathers (The X-Files)|Two Fathers]]'', ''[[One Son (The X-Files)|One Son]]'', ''[[Biogenesis (The X-Files)|Biogenesis]]''<ref name=dvd3 />
* [[Séptima temporada de The X-Files|Temporada 7]]: ''[[The Sixth Extinction (The X-Files)|The Sixth Extinction]]'', ''[[The Sixth Extinction II: Amor Fati (The X-Files)|The Sixth Extinction II: Amor Fati]]'', ''[[Sein und Zeit (The X-Files)|Sein und Zeit]]'', ''[[Closure (The X-Files)|Closure]]'', ''[[En Ami (The X-Files)|En Ami]]'', ''[[Requiem (The X-Files)|Requiem]]''<ref name=dvd3 />
* [[Octava temporada de The X-Files|Temporada 8]]: ''[[Within (The X-Files)|Within]]'', ''[[Without (The X-Files)|Without]]'', ''[[Per Manum (The X-Files)|Per Manum]]'', ''[[This is Not Happening (The X-Files)|This is Not Happening]]'', ''[[Deadalive (The X-Files)|Deadalive]]'', ''[[Three Words (The X-Files)|Three Words]]'', ''[[Vienen (The X-Files)|Vienen]]'', ''[[Essence (The X-Files)|Essence]]'', ''[[Existence (The X-Files)|Existence]]''<ref name=dvd3 /><ref name=dvd4>{{Cita web |url=http://www.moviefreak.com/artman/publish/dvd_xfiles_soldiers.shtml |títulu=MovieFreak.com - "The X-Files Mythology - Super Soldiers" DVD Review<!-- Bot generated title --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160405151925/http://www.moviefreak.com/artman/publish/dvd_xfiles_soldiers.shtml |fechaarchivu=2016-04-05 }}</ref>
* [[Novena temporada de The X-Files|Temporada 9]]: ''[[Nothing Important Happened Today (The X-Files)|Nothing Important Happened Today]]'', ''[[Nothing Important Happened Today II (The X-Files)|Nothing Important Happened Today II]]'', ''[[Trust Non 1 (The X-Files)|Trust Non 1]]'', ''[[Provenance (The X-Files)|Provenance]]'', ''[[Providence (The X-Files)|Providence]]'', ''[[Jump the shark (The X-Files)|Jump the shark]]'', ''[[William (The X-Files)|William]]'', ''[[The Truth (The X-Files)|The Truth]]''<ref name=dvd4 />
* [[Décima temporada de The X-Files|Temporada 10]]: ''[[My Struggle (The X-Files)|My Struggle]]'', ''[[My Struggle II (The X-Files)|My Struggle II]]''
* [[Oncena temporada de The X-Files|Temporada 11]]: ''[[My Struggle III (The X-Files)|My Struggle III]]'', ''[[This (The X-Files)|This]]'', ''[[Ghouli (The X-Files)|Ghouli]]'', ''[[My Struggle IV (The X-Files)|My Struggle IV]]''
Dos episodios que nun pertenecíen a la mitoloxía introducieron personaxes que se convirtieron n'elementos de los siguientes episodios mitolóxicos más tarde:
* ''[[Sleepless (The X-Files)|Sleepless]]'': Alex Krycek.
* ''[[The Host (The X-Files)|The Host]]'': X.
=== Episodios independientes ===
Rellaten situaciones qu'enmarquen fechos y criatures paranormales xeneralmente ensin rellación dalguna cola trama principal o «mitolóxica». Dalgunos d'ellos esquicen la rellación ente Mulder y Scully; otros céntrense en personaxes secundarios como'l direutor axuntu [[Walter Skinner]] o [[Los pistoleros solitarios]]. Carter comentó que trataba d'evitar el síndrome de la bisarma de la selmana», anque dalgunos d'estos episodios tamién arreyaben estraterrestres y combalechadures gubernamentales, pa tratar de da-y cierta continuidá y sentíu inclusive mientres los descansos de la trama principal.
Dalgunos inclusive cayen nel ámbitu de la [[comedia]], asonsañando a la mesma serie y a los sos personaxes principales:
* ''[[Humbug (The X-Files)|Humbug]]'' (2x20)
* ''[[War of the Coprophages (The X-Files)|War of the Coprophages]]'' (3x12)
* ''[[Syzygy (The X-Files)|Syzygy]]'' (3x13)
* ''[[Jose Chung's From Outer Space (The X-Files)|Jose Chung's From Outer Space]]'' (3x20)
* ''[[Small Potatoes (The X-Files)|Small Potatoes]]'' (4x20)
* ''[[The Post-Modern Prometheus (The X-Files)|The Post-Modern Prometheus]]'' (5x05)
* ''[[Bad Blood (The X-Files)|Bad Blood]]'' (5x12)
* ''Dreamland I y II'' (6x04 y 6x05)
* ''[[Arcadia (The X-Files)|Arcadia]]'' (6x15)
* ''[[X-Cops (The X-Files)|X-Cops]]'' (7x12)
* ''[[Je Souhaite (The X-Files)|Je Souhaite]]'' (7x21)
* ''[[Hollywood A.D (The X-Files)|Hollywood A.D]]'' (7x19)
* ''[[Lord of the Flies (The X-Files)|Lord of the Flies]]'' (9x5)
* ''[[Improbable (The X-Files)|Improbable]]'' (9x13)
* ''[[Sunshine Days (The X-Files)|Sunshine Days]]'' (9x18)
* ''[[The Lost Art of Forehead Sweat (The X-Files)|The Lost Art of Forehead Sweat]]'' (11x4)
=== Episodios ensin tema paranormal ===
Alredor de venti episodios pueden ser consideraos como un descansu de la trama principal yá que traten temes alloñaes de lo «paranormal». Exemplos son: ''[[Irresistible (The X-Files)|Irresistible]]" (2x13)'', qu'enceta la tema d'un asesín en serie con enclinos [[necrofilia|necrófiles]]; ''[[Home (The X-Files)|Home]]'' (4x02) y ''[[Hell Money (The X-Files)|Hell Money]]'' (3x19), ente otros.
== Argumentu de la trama principal ==
=== Entamos ===
[[Fox Mulder]] (encargáu de los Espedientes X dende [[1990]]) ye un axente especial del [[FBI]] esteláu polos sucesu paranormales y pol fenómenu [[ovni]] desque la so hermana sumiera a los 8 años d'edá. Dempués d'estudiar Psicoloxía n'[[Inglaterra]] ingresó al FBI en [[1986]] (terminando como'l meyor de la so promoción). Nos ''Espedientes X'' –escaecíos hasta qu'él da con ellos– afaya casos ensin resolver de calter grotescu: desapaiciones y muertes inesplicables, avistamiento de ovnis, presencia de seres estraños... Cuenta con contactos nel Senáu y cola ayuda ocasional d'un tríu de excéntricos espertos n'informática y comunicaciones que se faen llamar [[Los pistoleros solitarios]].
Per otru llau, ta [[Dana Scully]], mozu axente con una prometedora carrera. Ye doctora [[forense]] y refuga el calter paranormal de los Espedientes X. Ye una científica y por tal condición trata d'atopar a tou, una esplicación válida. Magar puede resultar estrañu que la Dra. Scully trabaye n'espedientes d'estes carauterístiques, el fechu ye que ye asignada polos sos superiores del FBI al departamentu cola sida d'apurrir validez científica a los casos investigaos por Mulder; pero l'oxetivu ocultu ye desacreditar el trabayu realizáu nos Espedientes X.
Scully empieza a trabayar con Mulder en [[1993]]. Por aquel tiempu, ésti entra en contautu con un curiosu informante: [[Gargüelu Fondu (The X-Files)|gargüelu fondu]]. Gracies a él, Mulder confirma los sos barruntos de qu'esiste una combalechadura del Gobiernu pa despintar evidencia de vida estraterrestre a la opinión pública. Los dos axentes empiecen a desamarrar el duviellu, al par que s'atopen con casos qu'arreyen a criatures mutantes y actividá paranormal. Resolviendo estos casos, Dana y Fox van ganando enfotu hasta llegar a tener una rellación sentimental, anque pola naturaleza de la serie tratar d'un sutil amor [[amor platónicu]].<ref name="study">{{cita web |autor=Scodari, Christine|coautores=Felder, Jenna L. |títulu=Creating a Pocket Universe: 'Shippers', Fan Fiction, and The X-Files Online |publicación=Communication Studies |añu=2000 |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3669/is_200010/ai_n8926461}}</ref> Ella empieza a creer un pocu no inesplicable y a él nun lu sienta mal confrontar les sos obsesiones cola dosis de ciencia de la so compañera. Al poco tiempu formen yá un gran equipu.
=== Temporaes 2-6 ===
[[Ficheru:Abeja - Bee.jpg|300px|thumb|Les abeyes tienen un importante papel na combalechadura: son les encargaes d'arrobinar un virus mortal.]]
Gargüelu Fondu muerre nel cursu d'una aventura a la fin de la primer temporada.<ref name="erlenmeyer">{{cita episodiu | títulu = [[The Erlenmeyer Flask (The X-Files)|The Erlenmeyer Flask]]|númberu=1x25 }}</ref> El so últimu conseyu a Dana ye: ''Nun confíe en naide''. Como confidente sustitúyelu [[Mr. X|X]], un tipu que sigue apurriendo información a Mulder, d'una manera entá más paranoica que'l so antecesor. Paralelamente, va alzándose la figura d'un tarrecible antagonista: [[el Fumador]], un home d'inmensu poder políticu que tien accesu al [[el Pentágonu|Pentágonu]], al mesmu FBI y, polo xeneral, a tolos secretos del [[Gobiernu de los Estaos Xuníos]]. Esti suxetu consigue en [[1994]] cerrar los Espedientes X y dixebrar a los dos protagonistes.
Meses dempués, Dana ye secuestrada por Duane Barry, un llocu que diz ser abducíu por estraterrestres.<ref name="barry">{{cita episodiu | títulu = [[Duane Barry (The X-Files)|Duane Barry]]|númberu=5|temporada=2}}</ref> A pesar de la traición d'un axente destináu a ayudar, [[Alex Krycek]], Mulder afaya qu'El Fumador y los militares tán envolubraos nel asuntu ''[[Ascension (The X-Files)|Ascension]]'' (2x06). Pasaos trés meses, la so compañera remanez ensin esplicación y mediu muerta nun hospital de [[Georgetown]].<ref name="breath">{{cita episodiu | títulu = [[One Breath (The X-Files)|One Breath]]|númberu =08|temporada=2}}</ref> Cuando se repon, el Direutor Axuntu [[Walter Skinner]] –el so superior inmediatu– reabre los espedientes X.
Mientres dellos años, Mulder y Scully vuelven a les sos investigaciones, cada vez más peligroses. Ello ye que pierden a familiares cercanos: el padre de Fox, William Mulder, y la hermana de Dana, Melissa Scully, son asesinaos.<ref name="anasazi">{{cita episodiu | títulu = [[Anasazi (The X-Files)|Anasazi]]|númberu = 2x25}}</ref> Dos años más tarde, X ye descubiertu y executáu, dando pasu a un nuevu confidente de Mulder: [[Marita Covarrubias]], burócrata de la ONX.<ref name="herrenvolk">{{cita episodiu | títulu = [[Herrenvolk (The X-Files)|Herrenvolk]]|númberu = 4x01}}</ref>
Por cuenta de esperimentos realizaos con ella mientres el so secuestru, Scully enferma de cáncer.<ref name="betts">{{cita episodiu | títulu = [[Leonard Betts (The X-Files)|Leonard Betts]]|númberu = 4x12}}</ref> Paecería que Skinner tuvo faciendo doble xuegu pa engañar a Mulder,<ref name="zsum">{{cita episodiu | títulu = [[Zero Sum (The X-Files)|Zero Sum]]|númberu = 4x21}}</ref> asina que ésti asonsaña'l so suicidiu pa pescudar qué hai detrás de la combalechadura y consiguir una cura pa la so compañera que careció de cáncer por causa del so pasáu secuestru.<ref name="redux">{{cita episodiu | títulu = [[Redux (The X-Files)|Redux]]|númberu = 5x01}}</ref> Llograr, pero ésta nun evita que Scully quede maneru.<ref name="redux2">{{cita episodiu | títulu = [[Redux II (The X-Files)|Redux II]]|númberu = 5x02}}</ref> Afayamos entós que Skinner siempres tuvo de lo so parte y que'l fumador trabaya non yá pal gobiernu sinón pa un grupu secretu: ''el sindicatu''. Trátase de persones bien influyentes qu'axustaron colos estraterrestres p'asegurar qu'una futura colonización llevar a cabu salvaguardando los sos propios intereses. Ente ellos destaca un sibarita, conocíu namái como "L'Home de la manicura" (''Well-Manicured Man''), empeñáu en desenvolver una vacuna que inmunice contra'l virus alienígena que van emplegar los [[Colonizadores (The X-Files)|colonizadores]] pa someter el [[planeta Tierra]]. Mulder llega a duldar seriamente alrodiu de la utilidá del so trabayu y de la so llucha antes d'embarcase na investigación rellacionada cola "Paciente X".<ref name="patient">{{cita episodiu | títulu = [[Patient X (The X-Files)|Patient X]]|númberu = 5x13}}</ref> A la fin de la quinta temporada, el Fumador quema la oficina de los Espedientes X, destruyendo'l trabayu de munchos años.<ref name="end">{{cita episodiu | títulu = [[The End (The X-Files)|The End]]|númberu = 5x20}}</ref>
Dempués d'estos fechos, dambos axentes, que fueron reasignados, enfrentar a la so misión más difícil ''[[The X-Files: Fight the Future]]'' (la película). Dempués d'esta aventura, l'axente Mulder nun puede demostrar los sos afayos, una base d'esperimentación estraterrestre nel [[polu Sur]]); asina que los espedientes X son reabiertos pero ensin cuntar con Mulder y Scully. Nel so llugar, el fumador asitia na oficina al so propiu fíu: l'axente [[Jeffrey Spender]], que la so madre ye [[Cassandra Spender]], la paciente X. Mulder y Scully son reasignados por un tiempu dedicaos a asuntos triviales.<ref name="beginning">{{cita episodiu | títulu = [[The Beginning (The X-Files)|The Beginning]]|númberu = 6x01}}</ref>
Cuando un grupu de rebeldes estraterrestres —los homes ensin cara— enfrentar a los [[Colonizadores (The X-Files)|colonizadores]] y estermina al sindicatu, Mulder y Scully tornen a la so oficina. Conocemos más sobre'l pasáu del fumador y el so nexu col padre de Mulder: dambos trabayaron xuntos na combalechadura y sacrificaron a la so familia como parte del tratu colos alienígenas.<ref name="fathers">{{cita episodiu | títulu = [[Two Fathers (The X-Files)|Two Fathers]]|númberu = 6x11}}</ref> Bill Mulder tuvo qu'escoyer ente apurrir al so fíu o a Samantha. El fumador dispara a Jeffrey, acusándolo de fallalu.<ref name="son">{{cita episodiu | títulu = [[One Son (The X-Files)|One Son]]|númberu = 6x12}}</ref>
=== Temporaes 7-9 ===
La cruzada personal de Mulder paez terminar cuando acepta que la so hermana ta muerta.<ref name="closure">{{cita episodiu | títulu = [[Closure (The X-Files)|Closure]]|númberu = 7x11}}</ref> A estes altures, la so rellación con Dana adquirió claramente un calter románticu: con motivu del nuevu mileniu danse'l so primer besu. Otru casu llévalos de nuevu a [[Oregón]],<ref name="Requiem">{{cita episodiu | títulu = [[Requiem (The X-Files)|Requiem]]|númberu = 7x22}}</ref> onde empezó la serie, siete años tras. Nesta ocasión, tán sumiendo persones que yá fueron abducíes antes. La clave ta nuna nave espacial accidentada nel monte, que ta arrodiada d'un escudu d'invisibilidá. El fumador, bien enfermu, unvia a Krycek a topar la nave. Mulder tarrez por Scully, que nun se siente bien últimamente. Dambos amuésense abondo cariñosos nesta aventura, que da un entorno cuando Mulder ye abducíu. Skinner lleva la noticia a Scully, que de la mesma-y sospriende cola noticia de que ta embarazada.
Hai que tener en cuenta que, cuando foi estrenáu ''Requiem'' —episodiu que cierra la séptima temporada— los productores nun taben seguros de que la serie fora siguir y fixeron un episodiu que valiera de zarru pero al mesmu dexara siguir la serie.
Apaez un nuevu personaxe: l'axente especial [[John Doggett]], que ye asignáu pa dirixir la busca de Mulder.<ref name="Within">{{cita episodiu | títulu = [[Within (The X-Files)|Within]]|númberu = 8x01}}</ref> L'embaranzu de Scully avanza y afayamos que'l so fíu va ser "especial". Nun episodiu, hai un grupu de persones que se dedica a recoyer a los "devueltos" polos estraterrestres y sanarlos colos poderes d'un estraterrestre que se fai llamar Jeremiah Smith (l'actor [[Roy Thinnes]]). Cuando Mulder ye devueltu, l'Axente [[John Doggett]] y l'Axente [[Mónica Reyes]], a la que pidió ayuda pal casu, ensin sabelo torguen que Mulder sía sanado, polo que ye dau por muertu y deciden soterra-y.<ref name="Happening">{{cita episodiu | títulu = [[This is Not Happening (The X-Files)|This is Not Happening]]|númberu = 8x14}}</ref> Capítulos dempués afayen que quiciabes nun tea realmente muertu y qu'hai una forma de salva-y y asina lo faen.<ref name="Deadalive">{{cita episodiu | títulu = [[Deadalive (The X-Files)|Deadalive]]|númberu = 8x15}}</ref>
=== Desenllaz ===
Nel últimu episodiu de la serie toa paez perdíu,<ref name="deadalive">{{cita episodiu | títulu = [[The Truth (The X-Files)|The Truth]]|númberu = 9x19}}</ref> cuando Mulder ye deteníu, acusáu de matar a un soldáu d'unes instalaciones onde se coló p'afayar la fecha fita pa la invasión. Nesti episodiu fai una especie de resume de la serie en forma de xuiciu militar, nel qu'espliquen tolos fechos importantes asocedíos nes 9 temporaes referente a la trama principal. Una y bones el tribunal militar que ta xulgando a Mulder ta influyíu pola combalechadura, Mulder ye declaráu culpable y condergáu a muerte por inyeición letal. Doggett y Skinner ayuden a Mulder a escapar y a fuxir con Scully. Los prófugos conducen hasta unes ruines [[Anasazi]] en [[Nuevu Méxicu]], onde-y dixeron que va atopar l'últimu eslabón de la cadena que conduz a ''La Verdá'': un "home sabiu". Los axentes nun lu pueden creer cuando ellí atopen al "Fumador". Ésti revéla-yos la combalechadura del gobiernu y que la invasión estraterrestre ta afitada'l [[22 d'avientu]] de [[2012]], como yá afayó antes Mulder. Tres la conversación, el llugar ye destruyíu por unos helicópteros, pero Mulder y Scully llogren escapar.
Seis años dempués en ''[[The X-Files: I Want to Believe]]'' amosar a Scully como una Doctora nun hospital católicu y a Mulder nun completu aislamientu. El FBI decide retirar los cargos contra él si esti decide ayudar a la recuperación d'una Axente cola ayuda d'un sacerdote pederasta qu'afirma tener visiones divines. L'argumentu del filme retoma l'espíritu paranormal de los episodios “Bisarma de la Selmana”.
[[Décima temporada de The X-Files|Años más tarde]] Scully y Mulder son llamaos pol axente Skinner cuando un periodista d'internet busca revelar una "combalechadura" del gobiernu qu'arreya estraterrestres. Reábrense los espedientes X.
== Influencies de la serie ==
=== Televisión ===
Chris Carter menta a ''[[Alfred Hitchcock Presents]]'', ''[[The Twilight Zone]]'', ''[[Night Gallery]]'', ''[[Tales from the Darkside]]'', y especialmente ''[[Kolchak: The Night Stalker]]'' como les sos mayores influencies na serie.<ref name="cult">{{cita web |url=http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1994/vp941215/12150051.htm |títulu=X-FILES: FOX'S SPOOKY SERIES GAINS A FOLLOWING FOX'S SPOOKY SERIES IS GAINING A LOYAL FOLLOWING THAT'S MAKING IT A CULT FAVORITE |publicación=The Virginian-Pilot |fecha=15 d'ochobre de 1994 |autor=Bonko, Larry |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080209171243/http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1994/vp941215/12150051.htm |fechaarchivu=9 de febreru de 2008 }}</ref> L'actor [[Darren McGavin]] quien personificó a Carl Kolchak en ''Kolchak: The Night Stalker'' apaeció en dos episodios de la serie como l'axente especial Arthur Da-yos, un personaxe que foi descritu como «el padre de los espedientes X».
Carter comentó que la rellación ente Mulder y Scully (platónica pero con tensión sexual) foi influyida pola química ente [[John Steed]] (Patrick Macnee) y Emma Peel ([[Diana Rigg]]) nel programa de la televisión británica ''[[The Avengers (serie)|The Avengers]]'' de los [[años 1960]].<ref name="cyber">{{cita web |autor=Winston,John |añu=1993 |publicación=Cyberspace Vanguard Magacín |títulu=Interview with Chris Carter |url=http://www.skepticfiles.org/skeptic/x-filesj.htm}}</ref> Una posible influencia de la serie documentada pola prensa foi la serie ''[[Quatermass (serie)|Quatermass]]'' de [[Nigel Kneale]] y el so diversos proyeutos pa la televisión y el cine.<ref>"Muldermass and the Pit", The 11th Hour Web Magazine, September 1999. [https://web.archive.org/web/20061112215810/http://www.the11thhour.com/archives/091999/features/muldermass1.html]</ref> Propúnxose-y a Kneale escribir pa ''The X-Files'', pero refugó la ufierta.<ref name="kneale">{{cita publicación |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,60-2432768.html |títulu=Nigel Kneale |editorial=[[The Times]] |fecha=[[2 de payares de 2006]] |fechaaccesu=13 de febreru de 2007 |archiveurl=https://archive.today/20070211131713/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,60-2432768.html |archivedate=2007-02-11 }}</ref>
L'ésitu de cultu de principios de [[años 1990|los 90]], ''[[Twin Peaks]]'' considérase la mayor influencia de la serie tocantes a la so atmósfera escura y los sos frecuentes amiestos de drama ya ironía. David Duchovny apaeció en ''Twin Peaks'', y un personaxe similar a Mulder ver na serie como l'axente del FBI [[Dale Cooper]].<ref name="NYT">{{cita web |autor=Millman, Joyce |títulu=The X-Files finds the truth: Its Time is Past |publicación=The New York Times |fecha=19 de mayu de 2002 |url=http://www.theage.com.au/cgi-bin/common/popupPrintArticle.pl?path=/articles/2002/10/10/1034061299444.html |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090527182036/http://www.theage.com.au/cgi-bin/common/popupPrintArticle.pl?path=/articles/2002/10/10/1034061299444.html |fechaarchivu=2009-05-27 }}</ref> Dambes series fueron rodaes nel Pacíficu Noroeste.
=== Cine ===
Los productores y escritores citaron ''[[All the President's Men]]'', ''[[Three Days of the Condor]]'', ''[[Close Encounters of the Third Kind]]'', ''[[Raiders of the Lost Ark]]'', ''[[Rashōmon (película)|Rashōmon]]'', ''[[La cosa (The Thing from Another World)]]'', ''[[The Boys From Brazil]]'', ''[[The Silence of the Lambs (película)|The Silence of the Lambs]]'',<ref name="FAQ2" /> y ''[[JFK (película)|JFK]]'' como influencies na serie. Tamién se fai referencia nos diálogos de la combalechadura, a les películes de [[gángster]]s tales como la [[triloxía de The Godfather]], especialmente nes conversaciones del sindicatu. Por casu, una escena a la fin del episodiu ''"Redux II" (5x02)'', reflexa direutamente la famosa escena del bautismu del final de ''The Godfather''. Chris Carter utiliza en ''Triangle'' (6x03) diverses tomes n'homenaxe a ''[[La lluria (película de 1948)|La lluria]]'' d'[[Alfred Hitchcock]]. Otros episodios escritos por él faen ensame de referencies a otres películes, igual que Darin Morgan.
=== Lliteratura ===
[[Ficheru:Howard Phillips Lovecraft in 1915.jpg|right|150px|thumb|En munchos capítulos de la serie vese claramente la influencia del escritor d'Estaos Xuníos de [[Novela de terror|terror]], [[Howard Phillips Lovecraft|H. P. Lovecraft]] como una fuerte base narrativa. Na imaxe una semeya de Lovecraft en [[1915]].]]
La serie guarda munches semeyances col universu de [[horror cósmico]] creáu por [[Howard Phillips Lovecraft|H.P.Lovecraft]] na so serie de rellatos sobre los [[Mitos de Cthulhu]]. Munchos episodios de la serie guarden enormes paecíos na so estructura narrativa con éstos rellatos. Nellos, los protagonistes (xeneralmente persones cultes que s'enfrenten a lo desconocío) tienen que siguir una serie de pistes, al más puru estilu [[Novela policiaca|detectivesco]], pa topar un horror que los supera. Na mayoría de los cuentos de Lovecraft, los protagonistes frecuenten instituciones psiquiátriques por causa de la perda de la so cordura al enfrentase a lo desconocío. Mulder y Scully son esos dos personaxes cuerdos que s'enfrenten a un mundu d'enigmes llaráu por personaxes ayenaos. Si coyemos cualquier episodiu de la serie, vamos ver esi mesmu patrón "lovecraftiano" repitíu, cuantimás nos capítulos mitolóxicos de ''The X-Files''. Ello ye que Mulder ye un mozu estudiosu axente del FBI envueltu en coses desconocíes que lo superen y que n'ocasiones lo emburrien a una llocura transitoria, afaláu pola busca de la verdá, que lo lleva a esmazcarar una verdá oculta y a atopase con seres estraterrestres.<ref>{{cita web |títulu=The Truth Within the Shadows |url=http://www.x-fileslexicon.com/season1/intro.html |apellíu=Allair |nome=Matthew |fechaaccesu=19 de setiembre de 2013 |idioma=inglés |cita=Fear is one major element that helps to explain the show's success. Chris Carter and his creative team obeyed the principle of Lovecraft's comment faithfully. Many of the episodes weaved seamlessly the fear of the unknown, fear of monsters and the monsters within ourselves, fear of everyday common objects turning against us, our fear of technology, our mistrust of the government and our phobias with established institutions. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120920074610/http://www.x-fileslexicon.com/season1/intro.html |fechaarchivu=2012-09-20 }}</ref> Esta ye la típica trama repitida nes noveles de "la mitoloxía de Cthulhu" de Lovecraft y de los sos [[Círculu de Lovecraft|siguidores]]. Obres de H.P.Lovecraft coles que guarden rellación na so estructura les trames de ''The X-Files'' son, por casu, "[[La llamada de Cthulhu]]", "Nos montes de la llocura" o "El ceremonial", que pueden comparase inequívocamente con capítulos de serie como "Pilotu", "Gethsemane" o "Demons".
== Cambeos na serie ==
[[Ficheru:David Duchovny Golden Globe 2009 afterparty.jpg|thumb|Duchovny interpretó a Mulder, unu de los dos [[protagonista|protagonistes]] (xunto con Dana Scully) mientres les primeres siete temporaes de la serie, pero dexó de ser actor regular mientres les 2 postreres.]]
Nes últimes temporaes la serie amosó dellos cambeos tantu nos personaxes como na so direición, amás de rexistrar descensos nel so [[Audiencia (televisión)|audiencia]].
Unu de les temes principales de la serie, la busca de Mulder de la so hermana resolver mientres la séptima temporada,<ref name="Requiem" /> como yá se mentó. La espectación alrodiu de la posible rellación ente Mulder y Scully cerrar al términu de la octava temporada, cuando se-yos amuesa como pareya, anque nun viven xuntos. Mientres dellos años, fuera tema de conversación el fechu de si ellos debíen o nun peracabar la so rellación.
Entá dempués del final de la serie, ésta inda retién gran cantidá de siguidores. Díxose sicasí, que ''Espedientes X'' tien dos audiencies, una compuesta d'aficionaos dende la emisión de les primeres temporaes, dalgunos de los cualos perdieron interés conforme la serie siguió la so emisión, y otra más nueva, compuesta por aquellos que s'averaron a la serie pola so alta popularidá, sobremanera dempués d'estrenase la película de 1998.<ref name="smartin">{{cita llibru |apellíu=Martín |nome=Sara |títulu="The X-Files. N'honor a la verdá" |edición=1ª edición |añu=[[2006]]|mes=mayu |páxines=384 |editor=Editor Alberto Santos |id=[[Especial:Booksources/84-95070-87-1|84-95070-87-1]]}}</ref>
''[[Los pistoleros solitarios]]'', un tríu de [[geek]]s qu'a lo llargo de la serie ayuden a Mulder y a Scully en diverses ocasiones, llegaron a tener la so propia serie, un spin-off que s'atayó n'emitiendo 12 capítulos. Como la cancelación dexó la so historia ensin resolver, aprovechóse ''The X-Files'' pa realizar un episodiu de zarru.<ref name=>{{cita episodiu | títulu = [[Jump the Shark (The X-Files)|Jump the Shark]]|númberu = 9x15}}</ref> Esto ye equivalente a lo que se fixo pa cerrar otra serie cancelada de Chris Carter, ''[[Millennium (serie de televisión)|Millenium]]'', que tuvo'l so zarru gracies a ''The X-Files'', aprovechándose la circunstancia de la inminente llegada del añu [[2000]]; dichu episodiu ye muncho más memorable por contener el primer besu ente Mulder y Scully.<ref name="smartin" />
Cola idea d'aprovechar la so popularidá en [[televisión]] pa dar el saltu a la [[cine|gran pantalla]], [[David Duchovny]] dexó de ser actor regular dempués de la *[[ Séptima temporada de The X-Files]].
== Autorreferencias y referencies culturales ==
[[Ficheru:PlanNine 03.jpg|thumb|200px|Escena de "[[Plan 9 from Outer Space]]", película que Mulder vio 42 vegaes.]]
El númberu [[42]] frecuentemente apaez al traviés de la serie, siendo visualizáu per primer vegada nel capítulu 1 de la 1ª temporada cuando El Fumador guarda evidencia alienígena nuna caxa numberada 1041 y, al so llau, apaez la caxa col númberu 1042 (Mulder vive nel apartamentu 42, vio la película ''[[Plan 9 From Outer Space]]'' 42 vegaes, etc.). Nel episodiu "[[Home (The X-Files)|Home]]", dase la razón del númberu cuando Mulder amuesa un titular de periódicu antiguu que diz n'inglés: "[[Elvis Presley]] muerre a los 42 años". Amás, l'episodiu llámase "Home" y el periódicu "The Home Crier". Ye un homenaxe a los llibros de [[Douglas Adams]], una y bones el númberu 42 considérase la respuesta [[el sentíu de la vida, l'universu y tolo demás|al sentíu de la vida, l'universu y tolo demás]].<ref>[http://www.scifimoviepage.com/art_7.html Feature Article: The Beginner'S Guide To The X-Files<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
"[[Alone (The X-Files)|Alone]]", un episodiu de la octava temporada, amuesa artículos d'episodios anteriores: nel escritoriu de Scully ta'l collar de Queequeg, un perru qu'apaez nel episodiu "Quagmire". Tamién ta'l llaveru que Mulder dio-y a Dana en "Tempus Fugit". Tamién apaez nesti episodiu'l personaxe de l'axente Leyla Harrison que llogró'l so nome d'una persona de la vida real. Leyla Harrison yera una aficionada a la serie, y una escritora de [[fanfic]] que morrió en febreru de [[2001]] de cáncer de [[melanoma]]. Una de les sos amigues contautó con Frank Spotnitz y ésti decidió crear el personaxe (una almiradora profesa de Mulder y Scully) n'honor a la so memoria.<ref name="leyla">[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8046481 Leyla Tara Harrison (1972 - 2001) - Find A Grave Memorial<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref>
La fecha de cumpleaños del creador de la serie Chris Carter ye [[13 d'ochobre]] (10/13 en notación inglesa). Asina, hai frecuentes referencies al númberu 1013 na serie, y la razón pola que'l cumpleaños de Mulder tamién ye 13 d'ochobre. Tamién, ye'l nome de la compañía productora de Chris Carter [[Ten Thirteen Productions]] (Producciones 10 13). Amás, 11:21 ye la hora na que más frecuentemente apaez nel programa. Ye la fecha de cumpleaños de la esposa de Chris Carter ([[21 de payares]] o 11/21 n'Estaos Xuníos). El [[Calendariu maya]] prediz que la era actual del nuesu mundu va acabar un [[22 d'avientu]] de [[2012]] (en referencia al episodiu "[[The Truth (The X-Files)|The Truth]]").
== Receición ==
=== Crítiques ===
''The X-Files'' recibió crítiques positives de los críticos de la televisión, con munchos calificaron como una de les meyores series que salió al aire na televisión d'Estaos Xuníos na década de 1990. Ian Burrell del periódicu británicu ''The Independent'' llama l'espectáculu "unu de los mayores cultos de muestra na televisión moderna".<ref>{{cita publicación |autor=Burrell, Ian |url=http://www.independent.co.uk/news/media/exfiles-no-longer-partners-once-more-457708.html |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090228030328/http://www.independent.co.uk/news/media/exfiles-no-longer-partners-once-more-457708.html |títulu=Ex-Files No Longer: Partners Once More |newspaper=[[The Independent]] |editorial=Independent Print Limited |fecha=17 de xunetu de 2007 |fechaarchivu=28 de febreru de 2009 |fechaaccesu=17 d'agostu de 2009 |allugamientu=London }}</ref> Richard Corliss, de la revista ''Time'', calificó la serie como la piedra de toque cultural» de la década de 1990.<ref>{{cita publicación |autor=Corliss, Richard |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,986144,00.html?iid=chix-sphere |títulu=A Star Trek into the X-Files |newspaper=[[Time]] |editorial=[[Time Inc.]] |fecha=7 d'abril de 1997 |fechaaccesu=17 d'agostu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007190633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,986144,00.html?iid=chix-sphere |archivedate=2011-10-07 }}</ref> El ''[[Evening Herald]]'' escribió que la serie tuvo una influencia apolmonante» na televisión.<ref>{{cita publicación |autor=McManus, Darragh |url=http://www.herald.ie/entertainment/filme-cinema/x-hits-the-spot-1441514.html |títulu=X Hits the Spot |editorial=[[Independent News & Media]]|newspaper=[[Evening Herald]] |fecha=26 de xunetu de 2008 |fechaaccesu=17 d'agostu de 2009}}</ref> En 2012, [la revista] ''[[Entertainment Weekly]]'' describir como un «peán a los excéntricos, los entusiastes de la ciencia ficción, los aficionaos a les teoríes de la combalechadura y los pelegrinos al Área 51 de toes partes.» Los índices d'audiencia ameyoraron de cutio mientres les cinco primeres temporaes, ente que la dinámica de creyente contra escépticu de Mulder y Scully creó una fórmula televisiva que sigue siendo llargamente usada na actualidá.<ref>{{cita publicación |títulu=25 Best Cult TV Shows from the Past 25 Years |newspaper=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.|Time Inc]] |fecha=3 d'agostu de 2012 |páxines=37-38}}</ref>
En 2004 y 2007, ''The X-Files'' asitiar nel puestu #2 en TV Guide dientro de la categoría "Meyor espectáculu de cultu".<ref name="top cult">{{cita web |títulu=TV Guide Names the Top Cult Shows Ever |url=http://www.tvguide.com/news/top-cult-shows-40239.aspx |obra=[[TV Guide]] |fechaaccesu=29 de xunu de 2007 |fecha=27 de xunetu de 1998}}</ref> En 2002, el programa allugóse como trentenu séptimu meyor programa de televisión de tolos tiempos.<ref>{{cita web |títulu=TV Guide Names Top 50 Shows |url=http://www.cbsnews.com/stories/2002/04/26/entertainment/main507388.shtml |obra=[[CBS News]] |editorial=[[CBS Corporation]] |fecha=26 d'abril de 2002 |fechaaccesu=29 de xunetu de 2009}}</ref> En 1997, los episodios "Clyde Bruckman's Final Repose" y "Small Potatoes", fueron calificaos ente los puestos #10 y #72 en «100 Episodios más grandes de la TV de tolos tiempos».<ref>{{cita publicación |añu=1997 |títulu=Special Collector's Issue: 100 Greatest Episodes of All Time |publicación=[[TV Guide]] |númberu=June 28 – July 4 |ref=harv}}</ref> En 2013, ''[[TV Guide]]'' incluyir na so llista de los «60 más grande Drames de tolos tiempos y clasificar na posición #25 na so llista de los «60 Meyores Series de tolos tiempos».<ref>{{cita web |títulu=TV Guide Magacín's 60 Best Series of All Time |url=http://www.tvguide.com/news/tv-guide-magazine-60-best-series-1074962/ |sitiuweb=[[TV Guide]] |nome1=Bruce |apellíu1=Fretts |nome2=Matt |apellíu2=Roush |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2015 |fecha=23 d'avientu de 2013}}</ref> En 2007, ''Time'' incluyir nuna llista de les «100 meyores programes de televisión de tolos tiempos».<ref>{{cita publicación |títulu=Best TV Shows of All-TIME |url=http://entertainment.time.com/2007/09/06/the-100-best-tv-shows-of-all-time/slide/the-x-files/ |obra=[[Time]] |editorial=[[Time Inc.]] |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |fecha=6 de setiembre de 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111022130310/http://entertainment.time.com/2007/09/06/the-100-best-tv-shows-of-all-time/slide/the-x-files/ |archivedate=2011-10-22 }}</ref> En 2008, ''[[Entertainment Weekly]]'' allugar na cuarta meyor obra del xéneru de la ciencia ficción,<ref>{{cita publicación |autor=Pastorek, Whitney |títulu=The Sci-Fi 25: The Genre's Best Since 1982 |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20036782_20037403_20037541_22,00.html |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.]] |añu=2003 |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111211212050/http://www.ew.com/ew/article/0,,20037541_22,00.html |fechaarchivu=11 d'avientu de 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111211212050/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20037541_22%2C00.html |archivedate=2011-12-11 }}</ref> el cuartu meyor programa de televisión nos postreros 25 años,<ref>{{cita publicación |títulu=The New Classics: TV |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20207076_20207387_20207339,00.html |urlarchivu=https://www.webcitation.org/686F37QAu?url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20207076_20207387_20207339,00.html |fechaarchivu=1 de xunu de 2012 |añu=2008 |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.]] |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100926023749/http://www.ew.com/ew/article/0,,20207076_20207387_20207339,00.html |archivedate=2010-09-26 }}</ref> y en 2009, nomar el cuartu meyor programa de ciencia ficción, na so llista de los "Meyor programa de ciencia ficción" na historia.<ref>{{cita publicación |títulu=20 Greatest Sci-Fi TV Shows |url=http://www.ew.com/gallery/20-greatest-sci-fi-tv-shows/368759 |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.]] |fecha=30 de setiembre de 2009 |fechaaccesu=4 d'ochobre de 2009}}</ref> La revista ''Empire'' ocupar el novenu meyor programa de televisión na historia, más allá afirmando que'l meyor episodiu foi "Jose Chung's From Outer Space" de la tercer temporada.<ref>{{cita publicación |títulu=The X-Files: 1993-2002 |url=http://www.empireonline.com/50greatesttv/default.asp?tv=9 |obra=[[Empire (revista)|Empire]] |editorial=[[Bauer Consumer Media]] |fechaaccesu=17 d'agostu de 2009}}</ref> Acordies con ''[[The Guardian]]'', la investigación MediaDNA afayaron que ''The X-Files'' taba nel visu de la llista de les marques más innovadores de la televisión.<ref>{{cita publicación |títulu=What the MediaDNA Research Found |editorial=[[Guardian Media Group]]|newspaper=[[The Guardian]] |url=http://www.guardian.co.uk/media/2003/mar/13/advertising.pressandpublishing |fecha=13 de marzu de 2003 |fechaaccesu=23 de xunetu de 2009 |allugamientu=London}}</ref> En 2009, anuncióse que'l eslogan de la serie "The Truth Is Out There" (la verdá ta ende fuera) foi unu de los meyores 60 lemas más conocíos de Gran Bretaña.<ref>{{cita publicación |títulu=Forsyth's Winning Words |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/204699.stm |editorial=BBC |fecha=30 d'ochobre de 1998 |fechaaccesu=17 d'agostu de 2009}}</ref>
=== Audiencia ===
{| {{tablaguapa}}
|+ Audiencia concebida pola consultora de midida Nielsen Ratings pa ''The X-Files''
|-
! rowspan="2"| Temporada
!style="width:%;" rowspan="2"| Tresmisión ([[Horariu del este de Norteamérica|ET]])
! colspan=2| Apertura
!colspan=2| Final
! rowspan=2| Posición
! rowspan=2| Audiencia<br />(en millones)
|-
! Fecha
!span style="width:7%; font-size:smaller; line-height:100%;"| Apertura<br />audiencia<br />(en millones)
! Fecha
!span style="width:7%; font-size:smaller; line-height:100%;"| Final<br />audiencia<br />(en millones)
|-
| [[Primer temporada de The X-Files|1]]
! rowspan=3 span style="font-weight:normal;line-height:100%"| Sábadu 21:00
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 10 de setiembre de 1993
! 12,00<ref name=pilotrating>{{cita publicación |títulu=Smooth Start for 'seaQuest DSV' – Nielsen Ratings |fechaaccesu=28 de payares de 2012 |newspaper=[[USA Today]] |editorial=[[Gannett Company|Gannett Company, Inc.]] |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930531-19930919_TVRatings.pdf |fecha=15 de setiembre de 1993 |páxina=03D |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304084115/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19930531-19930919_TVRatings.pdf |archivedate=2016-03-04 }}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 13 de mayu de 1994
! 14,00<ref name=erlenmeyerratings>{{cita publicación |títulu=Nielsen Ratings |fechaaccesu=28 de payares de 2012|newspaper=[[USA Today]] |editorial=[[Gannett Company|Gannett Company, Inc.]] |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940228-19940529_TVRatings.pdf |fecha=18 de mayu de 1994 |páxina=D3}}</ref>
! style= | #105<ref name="9495season"/>
! style= | 11.21<ref name="9495season"/>
|-
| [[Segunda temporada de The X-Files|2]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 16 de setiembre 1994
! 16,10<ref name=littlegreenrating>{{cita publicación |títulu='Girl' Helps ABC Start Fall Season on Top – Nielsen Ratings |fechaaccesu=28 de payares de 2012 |newspaper=[[USA Today]] |editorial=[[Gannett Company|Gannett Company, Inc.]] |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |fecha=21 de setiembre de 1994 |páxina=03D |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910131740/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |archivedate=2016-09-10 }}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 19 de setiembre de 1995
! 16,60<ref name=anasazirating>{{cita publicación |títulu=Nielsen Ratings |fechaaccesu=28 de payares de 2012 |newspaper=[[USA Today]] |editorial=[[Gannett Company|Gannett Company, Inc.]] |url=http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |fecha=24 de mayu de 1995 |páxines=03.D |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910131740/http://anythingkiss.com/pi_feedback_challenge/Ratings/19940530-19940918_TVRatings.pdf |archivedate=2016-09-10 }}</ref>
! style= | #63<ref name="9495season">{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,297031,00.html |títulu=ABC Hits a 'Home' Run |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.|Time Inc]] |fechaaccesu=3 d'abril de 2012 |fecha=28 d'abril de 1995 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201207114141/http://www.ew.com/ew/article/0,,297031,00.html |fechaarchivu=2020-12-07 }}</ref>
! style= | 14,50
|-
| [[Tercer temporada de The X-Files|3]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 22 de setiembre de 1995
! 19,94
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 17 de mayu de 1996
! 17,86
! style= | #55<ref name=thirdseasonranking>{{cita publicación |títulu=Season Winner NBC Coasts, While CBS Outrates ABC |fechaaccesu=18 de marzu de 2012|newspaper=[[St. Paul Pioneer Press]] |editorial=[[MediaNews Group]] |url=http://docs.newsbank.com.www2.lib.ku.edu:2048/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:PIPB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=0EB5Y068A5264629&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0F8479522BD09CA1 |fecha=30 de mayu de 1996| suscripción = sí }}</ref>
! style= | 15,40
|-
| [[Cuarta temporada de The X-Files|4]]
! span style="font-weight:normal; line-height:100%;"| Vienres 21:00 (episodiu 1–3)<br />Domingo 21:00 (episodiu 4–24)
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 4 d'ochobre de 1996
! 21,11
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 18 de mayu de 1997
! 19,85
! style= | #12<ref name="9798season"/>
! style= | 19,20
|-
| [[Quinta temporada de The X-Files|5]]
! rowspan=5 span style="font-weight:normal;line-height:100%"| Domingo 21:00
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 2 de payares de 1997
! 27,34
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 17 de mayu de 1998
! 18,76
! style= | #11<ref name="9798season">{{cita publicación |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,283382,00.html |títulu=The Final Countdown |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.|Time, Inc]] |númberu=434 |fecha=29 de mayu de 1998 |fechaaccesu=2 d'avientu de 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100924184101/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C283382%2C00.html |archivedate=2010-09-24 }}</ref>
! style= | 19,80
|-
| [[Sesta temporada de The X-Files|6]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 8 de payares de 1998
! 20,24
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 16 de mayu 1999
! 15,86
! style= | #12<ref name="9899season">{{cita web |títulu=TV Winners & Losers: Numbers Racket – A Final Tally Of The Season's Shows |url=http://search.ebscohost.com.www2.lib.ku.edu:2048/login.aspx?direct=true&db=f3h&AN=1910995&site=ehost-live |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.|Time, Inc]] |fecha=4 de xunu de 1999| suscripción = sí }}</ref>
! style= | 17,20
|-
| [[Séptima temporada de The X-Files|7]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 7 de payares de 1999
! 17,82
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 21 de mayu de 2000
! 15,26
! style= | #29<ref name="9900season">{{cita web |url=http://www.variety.com/index.asp?layout=chart_pass&charttype=chart_topshows99&dept=TV |títulu=Top TV Shows For 1999-2000 Season |fechaaccesu=2 d'avientu de 2010 |obra=[[Variety]] |editorial=[[Penske Business Media]]}}</ref>
! style= | 14,20
|-
| [[Octava temporada de The X-Files|8]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 5 de payares de 2000
! 15,87<ref name="staff2000">{{cita publicación |apellíu=Staff |títulu=Campaign Ad Sales Outstrip Last Election's – Election 2000: Media |url=http://docs.newsbank.com.www2.lib.ku.edu:2048/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:AJBK&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=0EADA567Y852C4CA&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0F8479522BD09CA1 |fechaaccesu=8 de marzu de 2012|newspaper=[[The Atlanta Journal and The Atlanta Constitution]] |editorial=[[Cox Enterprises]] |fecha=8 de payares de 2000 |páxines=E20}}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 20 de mayu de 2001
! 14,00<ref name="relrat">{{cita publicación |apellíu=Associated Press |títulu=Season Finales Lift NBC to No. 1 |url=http://docs.newsbank.com.www2.lib.ku.edu:2048/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:CNPB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=0EC39AD52C22F91B&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0F8479522BD09CA1|newspaper=[[The Cincinnati Post]] |editorial=[[Y. W. Scripps Company]] |fecha=mayu de 2001 |páxina=3C |fechaaccesu=15 de xineru de 2012| suscripción = sí }}</ref>
! style= | #31<ref name="0001season">{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,256435,00.html |títulu=The Bitter End |obra=[[Entertainment Weekly]] |editorial=[[Time Inc.|Time Inc]] |fechaaccesu=2 d'avientu de 2010 |fecha=1 de xunu de 2001 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120718141929/http://www.ew.com/ew/article/0,,256435,00.html |fechaarchivu=2012-07-18 }}</ref>
! style= | 13,93
|-
| [[Novena temporada de The X-Files|9]]
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 11 de payares de 2001
! 10,60
| style="font-size:11px;line-height:110%"| 19 de mayu de 2002
! 13,25<ref name="seriesend">{{cita web |url=http://variety.com/2002/tv/news/peacock-struts-its-stuff-2-1117867346/ |títulu=Peacock struts its stuff |obra=[[Variety]] |fecha=21 de mayu de 2002 |apellíu=Kissell |nome=Rick |fechaaccesu=25 de marzu de 2015}}</ref>
! style= | #63
! style= | 9,10<ref name="0102season">{{cita publicación |url=http://www.usatoday.com/life/television/2002/2002-05-28-year-end-chart.htm |títulu=How Did Your Favorite Show Rate? |fechaaccesu=2 d'avientu de 2010 |fecha=28 de mayu de 2002 |newspaper=[[USA Today]] |editorial=[[Gannett Company|Gannett Company, Inc.]]}}</ref>
|-
| [[Décima temporada de The X-Files|10]]
! span style="font-weight:normal; line-height:100%;"|Domingo 10:30 p.m. (Apertura)<br />Llunes 00:00 p.m.<ref name="revival premiere">{{cita web |apellíu=Ausiello |nome=Michael |títulu=Fox Fall Schedule: ''Scream Queens'' Takes Tuesday Crown, ''Sleepy'' Rises on Thursday, ''X-Files'' Held 'Til January|url=http://tvline.com/2015/05/11/fox-fall-tv-schedule-scream-queens-tuesday-x-files-midseason/ |publicación=TVLine |fechaaccesu=11 de mayu de 2015 |fecha=11 de mayu de 2015}}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"|24 de xineru de 2016
! 16.19<ref name=minipremratings>{{cita web|apellíu1=Porter|nome1=Rick|títulu=Sunday Final Ratings: 'X-Files' Adjusts Up by a Full Point|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/26/sunday-final-ratings-jan-24-2016/|website=[[TV by the Numbers]]|publicación=[[Zap2it]]|fechaaccesu=26 de xineru de 2016|fecha=26 de xineru de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160127093143/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/01/26/sunday-final-ratings-jan-24-2016/|fechaarchivu=2016-01-27}}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"|22 de febreru de 2016
! 7.60<ref name=miniratings6>{{cita web |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/23/monday-final-ratings-feb-22-2016/ |títulu=Monday Final Ratings: 'Bachelor' Adjusts Up, 'Crazy Ex-Girlfriend' Adjusts Down |website=[[TV by the Numbers]] |publicación=[[Tribune Media|Tribune Digital Ventures]] |fecha=23 de febreru de 2016 |fechaaccesu=23 de febreru de 2016 |apellíu=Porter |nome=Rick |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160225054344/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2016/02/23/monday-final-ratings-feb-22-2016/ |fechaarchivu=2016-02-25 }}</ref>
! style= | 7<ref name="entertainment2016" />
! style= | 13.60<ref name="entertainment2016">{{cita web |url=http://deadline.com/2016/05/tv-season-2015-2016-series-rankings-shows-full-list-1201763189/ |títulu=Full 2015–16 TV Season Series Rankings |publicación=Deadline |fecha=26 de mayu de 2015 |fechaaccesu=26 de mayu de 2015}}</ref>
|-
| [[Oncena temporada de The X-Files|11]]
! span style="font-weight:normal; line-height:100%;"|Miercoles 8:00 p.m.
| style="font-size:11px;line-height:110%"|3 de xineru de 2018
! 5.15<ref>{{cita web |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/wednesday-final-ratings-jan-3-2018/ |títulu='Chicago PD' adjusts up, 'The X-Files' adjusts down: Wednesday final ratings |work=TV by the Numbers |nome=Rick |apellíu=Porter |fecha=5 de xineru de 2018 |fechaaccesu=5 de xineru de 2018 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180106063623/http://tvbythenumbers.zap2it.com/daily-ratings/wednesday-final-ratings-jan-3-2018/ |fechaarchivu=2018-01-06 }}</ref>
| style="font-size:11px;line-height:110%"|21 de marzu de 2018
!
! style= |
! style= |
|}
=== Premios ===
{{AP|Premios y nominaciones de The X-Files}}
Mientres l'intre de los sos nueve temporaes, el programa foi nomáu pa 151 premios de los que ganó un total de 111 premios individuales de 54 axencies distintes, incluyendo [[Premios Primetime Emmy|Premios Emmy]], [[Premios Globu d'Oru|Globu d'Oru]], [[Environmental Media Awards]] y [[Premios del Sindicatu d'Actores]].<ref name="awards">{{cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt0106179/awards |títulu=IMDb Award Page for The X-Files |fechaaccesu=10 de xunu de 2006}}</ref> ''The X-Files'' tamién ganó un [[Premiu Peabody]] en 1996, mientres la so tercer temporada.
El programa ganó un total de 36 Emmys; 9 por actuación, unu por guión, y 26 por diverses categoríes téuniques. En setiembre de 1994, ''The X-Files'' ganó'l so primer premiu, el Emmy por "Meyor llogru individual en diseñu gráficu y secuencies de creitos".
[[Peter Boyle]] más tarde ganó l'Emmy por "Meyor actor invitáu nuna serie de drama" pola so interpretación del personaxe principal del episodiu de la tercer temporada "[[Clyde Bruckman's Final Repose (The X-Files)|Clyde Bruckman's Final Repose]]". Esi mesmu añu, [[Darin Morgan]] ganó l'Emmy pol "Meyor llogru individual nel guión nuna serie de drama" pol mesmu episodiu. "Clyde Bruckman's Final Repose" foi unu de los cuatro episodios más gallardoniaos que Morgan escribió mientres el so curtiu pasu como guionista del programa. En 1997, tanto Duchovny como Anderson ganaron un ''Globu d'Oru'' poles sos interpretaciones nuna serie de drama. Más tarde esi añu, Anderson ganó l'Emmy por "Meyor actriz nuna serie".
A lo llargo de la so carrera, ''The X-Files'' tamién ganó premios Emmy en siete categoríes téuniques: diseñu gráficu y secuencies de creitos, cinematografía, edición y amiestu de soníu, direición artística, edición d'imaxe de cámara individual maquillaxe, y efeutos visuales. Amás foi nomáu pa 15 [[Premios Saturn]], de los cualos ganó trés por "meyor serie de televisión", unu por "meyor actriz de televisión" (Gillian Anderson), y unu por "meyor actor de televisión" (Robert Patrick).
=== Merchandise ===
''The X-Files'' niciaron una industria de productos derivaos. En 2004, Topps Comics con sede en EE. XX.<ref>{{cita publicación |url=http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/x-hits-spot-comics-article-1.677759 |títulu=X Hits Spot in Comics, Too |author=Bianculli, David |fecha=6 de marzu de 1995 |newspaper=[[Daily News (New York)|The New York Daily News]] |publicación=Daily News, L.P. |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009}}</ref> Y más apocayá, el sellu de DC Comics Wildstorm llanzó una nueva serie de comics con llicencia.<ref>{{cita web |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=16784 |títulu=Spotnitz Wants to Believe in Wildstorm's "The X-Files Special" |author=Renaud, Jeffrey |fecha=12 de xunu de 2008 |work=Comic Book Resources |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110518004458/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=16784 |fechaarchivu=2011-05-18 }}</ref> Mientres la transición de la serie, Fox Broadcasting Company publicó la revista oficial ''The X-Files Magacín''. El xuegu de cartes coleicionables X-Files llanzar en 1996 y llanzóse un conxuntu d'espansión en 1997.<ref>{{cita web |url=http://boardgamegeek.com/boardgame/2139/x-files |títulu=X-Files CCG |publicación=BoardGameGeek |fechaaccesu=5 de marzu de 2015}}</ref> The X-Files produció tres videoxuegos. En 1998, ''The X-Files Game'' llanzar pa PC y Macintosh y un añu dempués pa PlayStation. Esti xuegu desenvuélvese dientro de la llinia de tiempu de la segunda o tercer temporada y sigue al axente Craig Willmore na so busca de los sumíos Mulder y Scully.<ref>{{cita publicación |url=http://edition.cnn.com/TECH/computing/9806/19/xfiles.game/ |títulu=Computer X-Files: The Game is Out There |author=Baxter, Steve |fecha=19 de xunu de 1998 |work=[[CNN]] |publicación=[[Turner Broadcasting System|Turner Broadcasting System, Inc]] |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220411141111/http://edition.cnn.com/TECH/computing/9806/19/xfiles.game/ |archivedate=2022-04-11 }}</ref> En 2000, Fox Interactive llanzó ''The X-Files: Unrestricted Access'', una base de dato estilo xuego pa Windows y Mac, que dexaba a los usuarios aportar a cada archivu de casu.<ref>{{cita publicación |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,282565,00.html |títulu=The X-Files: Unrestricted Access |author=Flaherty, Mike |fecha=10 d'abril de 1998 |work=[[Entertainment Weekly]] |publicación=[[Time Inc.]] |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201212128/http://www.ew.com/ew/article/0,,282565,00.html |archivedate=2014-02-01 }}</ref> Depués, en 2004, llanzóse ''The X-Files: Resist or Serve'' ye un xuegu de sobrevivencia y terror llanzao pa la PlayStation 2 y ye una historia orixinal ambientada na séptima temporada. Déxa-y al xugador controlar tanto a Mulder como a Scully. Dambos xuegos cunten con actuación y trabayu de voz de los miembros del repartu de la serie.<ref>{{cita publicación |url=http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/gadgets_and_gaming/article449465.ece |títulu=X-Files: Resist or Serve |author=McNamara, John |fecha=26 de xunu de 2004 |work=[[Time (magacín)|Time]] |publicación=[[Time Inc.]] |fechaaccesu=27 de xunetu de 2009 |ubicación=London |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110614222858/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/gadgets_and_gaming/article449465.ece |archivedate=2011-06-14 }}</ref> Un xuegu de pinball de 6 xugadores, llamáu The X-Files, foi producíu por Sega en 1997.<ref>{{cita web |url=http://www.ipdb.org/machine.cgi?id=4137 |títulu=The X Files |publicación=The Internet Pinball Database |fechaaccesu=20 de xineru de 2014}}</ref>
== Legáu ==
Pela so parte ''The X-Files'' inspiró a numberoses otres series incluyendo ''[[Strange World]]'',<ref>{{cita web |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=940CE2DD133FF93BA35750C0A96F958260 |títulu=Television Review: Caught in the Trap Of Science Run Amok |autor=Ron Wertheimer |fechaaccesu=15 de payares de 2006}}</ref><ref name="Xerox Files">{{cita web |url=http://www.salon.com/ent/tv/mill/1999/03/08mill.html |títulu=The Xerox Files |autor=Joyce Millman |fechaaccesu=15 de payares de 2006 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/19991010205613/http://www.salon.com/ent/tv/mill/1999/03/08mill.html |fechaarchivu=10 d'ochobre de 1999 }}</ref> ''Burning Zone'',<ref>{{cita web |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9507Y1DE1338F930A3575AC0A960958260 |títulu=A Virus That Speaks Of a Deadly World Plot |autor=Caryn James |fechaaccesu=15 de payares de 2006}}</ref> ''[[Special Unit 2]]'', ''[[Mysterious Ways]]'',<ref>{{cita web |url=http://www.ew.com/ew/report/0,6115,85446_3%7C12855%7C%7C0_0_,00.html |títulu=Heaven Sent |autor=Liane Bonin |fechaaccesu=15 de payares de 2006 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190523092258/https://ew.com/ew/report/0,6115,85446_3%7C12855%7C%7C0_0_,00.html |fechaarchivu=2019-05-23 }}</ref> ''[[Lost]]'', ''[[The Outer Limits]]'', ''[[Carnivàle]]'', ''[[La zona muerta (serie de televisión)|The Dead Zone]]'', ''[[Cielu negru|Dark Skies]]'',<ref name = "Xerox Files" /> ''The Visitor'',<ref name = "Xerox Files" /> ''[[The 4400]]'', ''[[Fringe]]'',<ref>{{cita web |autor=Surette, Tim |títulu=Fringe vs. The X-Files vs. Reality |obra=TV Magacín |url=http://www.tv.com/story/14726.html |fechaaccesu=1 de xineru de 2010 |fecha='12 de mayu de 2009' |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121110054056/http://www.tv.com/story/14726.html |fechaarchivu=2012-11-10 }}</ref> ''[[Bones]]'' y ''[[Supernatural (serie de televisión)|Supernatural]]'', nengunu de los cualos, salvu ''Lost'', esfrutó de la mesma popularidá o siguimientu que ''The X-Files'' llogró. Dalgunos d'estos programes cuntaron con personal de The X-Files, como ''Lost'', que'l so [[direutor de fotografía]] ye John Bartley; [[24 (serie de televisión)|24]], que tuvo como guionista a Howard Gordon; [[Six Feet Under]], coproducida por Lori Jo Nemhauser; y Supernatural, que tuvo direutores como [[David Nutter]], [[Kim Manners]] y [[John Shiban]]. En dellos casos la delda cola serie ye bien esplícita, como quedó reflexáu nel capítulu 1 de la segunda temporada de Fringe, en que al empezar el capítulu ver a Mulder y Scully tomaos de la mano y contemplando almiraos, dende la pantalla d'una televisión, un eventu esternu qu'asocedía nel momentu.
[[Fox Broadcasting Company|Fox]] tamién presentó dos series rellacionaes: ''[[Millenium (serie de televisión)|Millennium]]'', tamién producida por Chris Carter, y la serie de "[[Los pistoleros solitarios]]" (''The Lone Gunmen''). Les histories de ''Millennium'' y ''The X-Files'' cruciábense dacuando. [[Frank Black (Millennium)|Frank Black]], el protagonista de ''Millennium'', apaeció nun episodiu ''The X-Files'' llamáu ''Millennium'' (7x04) p'arreyar cabos sueltos dempués de que la producción de ''Millennium'' fora cancelada. Cuando'l tríu de los [[Los pistoleros solitarios|pistoleros]] tamién se quedó ensin serie (malapenes una temporada) volvió a The X-Files pa tener un episodiu final mientres la [[Novena temporada de The X-Files|novena temporada]].
En [[The Simpsons]], comedia animada y contemporánea de la mesma cadena, dediquen l'episodiu ''[[The Springfield Files]]'' a faer una parodia de la serie y apaecen unos dibuxaos Mulder y Scully investigando l'apaición d'un estraterrestre na ciudá de Springfield. Aparte nel intro cuando apaez Bart na cayuela, escribió "la verdá nun ta ende fuera" en referencia a la frase que vemos a la fin de la intro, ''The truth is out there''.
<!-- The influence can be seen on other levels: television series such as ''[[Alias (serie de televisión)|Alias]]'' have developed a complex mythology that may bring to mind the "mytharc" of ''The X-Files''. In terms of characterization, the role of Dana Scully was seen as somewhat orixinal, causing a change in "how women [on television] were not just perceived but behaved", and perhaps influencing the portrayal of "strong women" investigators<ref name="twentyohsix" />. Many [[police procedural|procedural drames]] also feature a Mulder-esque lead with a supervisor similar to [[Walter Skinner|Skinner]] or Kersh. Some of these procedurals, such as ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]'', feature a quirky technogeek similar to the Lone Gunmen characters.
-->
La influencia musical tamién puede ser apreciada na serie "[[Smallville (serie de televisión)|Smallville]]". [[Mark Snow]] creó munchos de les temes de The X-Files, los más notables en [[The X-Files: Fight the Future]] y les temporaes siguientes. Mark Snow trabayó na [[banda sonora]] de "Smallville" dende los sos primeros episodios, anque ye malo d'apreciar la semeyanza de la so música cola de The X-Files hasta la so cuarta temporada.
[[Russell T Davies]] afirmó que ''The X-Files'' foi la so inspiración pa la serie británica ''[[Torchwood]]'',<ref>Chris Howell. Sci-Fi Wire. "[http://www.greatlink.org/shownewsitem.asp?item=5444 Russell T. Davies on Torchwood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928040544/http://www.greatlink.org/shownewsitem.asp?item=5444 |date=2007-09-28 }}."</ref> describiéndola como "escura, peligrosa y sexi...".<ref>[https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/17/torch.shtml Press Release: BBC Three], 17 October 2005</ref> Otres series inspiráronse polos tonos escuros y el formatu de ''The X-Files'', como por casu ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'', qu'asonsaña estos aspeutos según el so esporádicu amiestu d'horror y humor. [[Joss Whedon]] describió la so serie como un encruz ente ''The X-Files'' y ''[[My So-Called Life]]''.<ref>{{cita web |url=https://www.bbc.co.uk/cult/buffy/reallife/jwhedon.shtml |títulu=Joss Whedon |fechaaccesu=13 de xineru de 2007}}</ref>
Lo que aportó a daqué normal nes series dramátiques de televisión nos últimos años, los títulos de los episodios nunca son amosaos en pantalla. Esta ye una de les primeres series nes que los aficionaos buscaben información, como los nomes de los episodios puramente vía [[Internet]].
=== Smithsonian ===
[[Ficheru:SpotnitzandCarter-cropped.jpg|thumb|250px|[[Frank Spotnitz]] y Chris Carter mientres una sesión de firma d'[[autógrafu|autógrafos]] na [[ComicCon]] de [[Nueva York]] de [[2008]].]]
El [[16 de xunetu]] de [[2008]], Chris Carter y Frank Spotnitz donaron diversu material de la serie y la nueva película al [[Muséu Nacional d'Historia d'Estaos Xuníos (Washington)|Muséu Nacional d'Historia d'Estaos Xuníos]] de la [[Institución Smithsonian]]. Ente los oxetos donaos inclúyense'l guión orixinal del [[Pilot (The X-Files)|episodiu piloto]] y el póster de la oficina de Mulder col epígrafe "I Want to Believe" (n'español "Quiero creer").<ref name="Smithsonian">{{cita publicación |url=http://www.smithsonianmag.com/arts-culture/qa-chris-carter.html?end1 |títulu=Q&A: Chris Carter de "The X Files" |editorial=[[Smithsonian.com]] |fecha=[[18 de xunetu de 2008]]}}</ref>
== Ver tamién ==
* ''[[Personaxes de The X-Files]]''
* ''[[Episodios de The X-Files]]''
* ''[[The X-Files: Fight the Future]]''
* ''[[The X-Files: I Want to Believe]]''
* ''[[Los pistoleros solitarios]]''
* ''[[Ten Thirteen Productions]]''
== Bibliografía ==
<div class="references-small">
* {{cita llibru |apellíos=d'España |nome=Ramón |títulu="Mulder, Scully y los Espedientes X" |edición=1ª edición |añu=[[1996]]|mes=mayu |páxines=96 |editor=Ediciones Glénat |ubicación=Barcelona |id=[[Especial:Booksources/84-88574-70-3|84-88574-70-3]]}}
* {{cita llibru |apellíu=Martín |nome=Sara |títulu="The X-Files. N'honor a la verdá" |edición=1ª edición |añu=[[2006]]|mes=mayu |páxines=384 |editor=Editor Alberto Santos |id=[[Especial:Booksources/84-95070-87-1|84-95070-87-1]]}}
* {{cita llibru |apellíos=Kessenich |nome=Tom |títulu="Examination" |añu=[[2002]] |editor=[[Trafford Publishing]] |allugamientu=New York, US |url=https://books.google.com/books?id=tCIoyifX23sC&source=gbs_navlinks_s |id=[[Especial:Booksources/15-53698-12-6|15-53698-12-6]]}}
* {{cita llibru |apellíos=Kellner |nome=Douglas |títulu="Media Spectacle" |añu=[[2006]] |editor=[[Routledge]] |allugamientu=New York, US |url=https://books.google.com/books?id=5ulMRdb33GgC&source=gbs_navlinks_s |id=[[Especial:Booksources/04-15268-28-1|04-15268-28-1]]}}
</div>
=== Llibros n'inglés ===
<div class="references-small">
* {{cita llibru |apellíos=Cavelos |nome=Jeanne |títulu="The Science of the X-Files" |añu=[[1998]] |páxines=288 |editor=Nueva York: Berkley Boulevard Books}}
* {{cita llibru |apellíos=Genge |nome=N.Y. |títulu="The Unofficial X-Files" |añu=[[1995]] |páxines=228 |editor=Nueva York: Crown Trade Paperbacks}}
* {{cita llibru |apellíos=Hatfield |nome=James |títulu="The Unauthorized X-Files"|coautor=George "Doc" Burt |añu=[[1996]] |páxines=309 |editor=Nueva York: MJF Books}}
* {{cita llibru |apellíos=Kowalski |nome=Dean A. |títulu="The Philosophy of The X-Files" |añu=[[2007]] |páxines=275 |editor=Lexington: University Press of Kentucky}}
* {{cita llibru |apellíos=Lavery |nome=David |títulu="Deny All Knowledge: Reading The X-Files" |añu=[[1996]] |páxines=280 |editor=Syracuse, N.Y.: Syracuse University Press}}
* {{cita llibru |apellíos=Lowry |nome=Brian |títulu="Trust No One: The Official Third Season Guide to The X Files" |añu=[[1996]] |páxines=266 |editor=Nueva York: Harper Prism}}
</div>
=== Ensayos n'inglés ===
<div class="references-small">
* {{cita llibru |apellíos=Burns |nome=Christy L.|otros Volume 15, Númberu 3 |títulu=Camera Fosca — 45 |añu=2000 |páxines=195-224 |capítulu=Erasure: Alienation, Paranoya, and the Loss of Memory in The X-Files|urlcapítulu=http://cameraobscura.dukejournals.org/cgi/reprint/15/3_45/195}}
* {{cita llibru |apellíos=Cantor |nome=Paul |editor=Rowman & Littlefield |títulu=Gilligan Unbound: Pop Culture in the Age of Globalization |añu=2001 |páxines=111-198 |capítulu=Mainstreaming Paranoya: The X-Files and the Delegitimation of the Nation-State}}
* {{cita llibru |apellíos=Hersey |nome=Eleanor |editor=Heldref Publications |títulu=Journal of Popular Film and Television |añu=1998 |allugamientu=Fall |capítulu=Word-healers and code talkers: Native Americans in The X-Files|urlcapítulu=http://www.encyclopedia.com/printable.aspx?id=1G1:53437060}}
* {{cita llibru |apellíos=Kellner |nome=Douglas|otros=Vol. 57, Non. 2 |títulu=The Journal of Aesthetics and Art Criticism |añu=1999 |allugamientu=Spring |páxines=161-175 |capítulu=The X-Files and the Aesthetics and Politics of Postmodern Pop|urlcapítulu=http://links.jstor.org/sici?sici=0021-8529%28199921%2957%3A2%3C161%3ATXATAA%3Y2.0.CO%3B2-9&size=LARGE}}
* {{cita llibru |apellíos=Peterson |nome=Paul C.|otros=Vol. 1, Non. 3 |títulu=Journal of Media and Religion |añu=2002 |páxines=181-196 |capítulu=Religion in The X-Files|urlcapítulu=http://www.leaonline.com/doi/abs/10.1207/S15328415JMR0103_4?journalCode=jmr}}
* {{cita llibru |apellíos=Scodari |nome=Christine|coautores=Jenna L. Felder |títulu=Communication Studies |añu=2000 |allugamientu=Fall |capítulu=Creating a pocket universe: 'Shippers', fan fiction, and The X-Files online|urlcapítulu=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3669/is_200010/ai_n8926461}}
</div>
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikiquote}}
* [https://web.archive.org/web/20051201031315/http://www.foxhome.com/xfilesportal/ Sitiu oficial DVD] {{en}}
* {{IMDb títulu|0106179}}
{{ORDENAR:X-Files, The}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Series de televisión d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Series de televisión n'inglés]]
[[Categoría:Ganadores del Globu d'Oru a la meyor serie dramática]]
[[Categoría:Ganadores del Premiu TP d'Oru]]
[[Categoría:Series de televisión de Fox]]
jajj0oglfmwrqq73c6xzj3dtu5ug7a3
Teunoloxíes de la información y la comunicación
0
144016
4490033
4481110
2026-05-02T23:03:11Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 12 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490033
wikitext
text/x-wiki
{{redirixe equí|TIC|Tic|el términu médicu}}
{{Ficha xenérica}}
[[Ficheru:Barcelona Torre de Collserola.jpg|thumb|275px|[[Torre de Collserola|Torre de telecomunicaciones de Collserola]], ([[Barcelona]]).]]
[[Ficheru:Mobile software development laboratory in The Estonian Information Technology College.jpg|thumb|275px|Llaboratoriu de desenvolvimientu de software móvil]]
El términu '''teunoloxíes d'información y comunicación''' ('''TIC''') ([[:en:Information_and_communications_technology|ICT]] n'inglés) tien dos acepciones.
Per un sitiu, utilizar con bastante frecuencia'l términu 'teunoloxíes de la información'. Esti lo fai pa referise a cualquier forma de faer [[computación|cómputo]].
Per otru llau, úsase como nome d'un programa de [[llicenciatura]] que se refier a la preparación que tienen estudiantes pa satisfaer les necesidaes de teunoloxíes en cómputu y organización.<ref name="Teunoloxíes de la Información">{{cita web |url=http://computingcareers.acm.org/?page_id=7 |títulu=Teunoloxía de la Información |fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|autor=ACM|obra=Computing Careers and Degrees|idioma=inglés|cita=''Information Technology''}}</ref>
Planiar y xestionar la infraestructura de TIC d'una organización ye un trabayu difícil y complexu que rique una base bien sólida de l'aplicación de los conceutos fundamentales d'árees como les [[ciencies de la computación]] y los sistemes d'información, lo mesmo que de xestión y habilidaes del personal. Ríquense habilidaes especiales na comprensión, por casu, de cómo se componen y se estructuran los '''sistemes en rede''' y cuálos son les sos fortaleces y debilidaes. En sistemes d'información hai importantes problemes rellacionaos col [[software]] como: la fiabilidá, seguridá, facilidá d'usu y la eficacia y eficiencia pa los fines previstos, toes estes esmoliciones son vitales pa cualquier tipu d'organización.<ref name="Information Technology">{{cita web |url=http://computingcareers.acm.org/?page_id=7|títulu=Computing Degrees and Jobs |fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|autor=Association for Computing Machinery|obra=Computing Degrees and Jobs|idioma=inglés}}</ref>
Los profesionales en TIC combinen correutamente les conocencies, práutiques y esperiencies p'atender tantu la infraestructura de teunoloxía d'información d'una organización, como a les persones que la utilicen. Asumen la responsabilidá de la selección de productos de ''[[hardware]]'' y ''[[software]]'' fayadizos pa una organización. Intégrense los productos coles necesidaes y l'infraestructura organizativa, la instalación, l'adautación y el caltenimientu de los sistemes d'información, apurriendo asina una redolada seguro y eficaz que sofita les actividaes de los usuarios del sistema d'una organización. En TIC, la [[programación]] de cutiu implica escribir pequeños programes que de normal se conecten a otros programes esistentes.<ref name="Computing Degrees and Jobs">{{cita web |url=http://computingcareers.acm.org/?page_id=7|títulu=Computing Degrees and Jobs |fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|autor=Association for Computing Machinery|obra=Computing Degrees and Jobs|idioma=inglés}}</ref>
El conxuntu de recursos, procedimientos y téuniques usaes nel procesamientu, almacenamientu y tresmisión d'información, matizóse de la mano de les TIC, pos na actualidá nun basta con falar d'un [[ordenador]] cuando se fai referencia al procesamientu de la información. [[Internet]] puede formar parte d'esi procesamientu que posiblemente se realice de manera distribuyida y remota. Al falar de procesamientu remotu, amás d'incorporar el conceutu de [[telecomunicación]], puede tase faciendo referencia a un dispositivu bien distintu a lo que tradicionalmente entender por ordenador pos podría llevase a cabu, por casu, con un [[teléfonu móvil]] o un ordenador ultra-portátil, con capacidá d'operar en rede por aciu una [[comunicación inalámbrica]] y con cada vez más prestaciones, facilidaes y rendimientu.<ref>{{cita publicación |url=http://www.lacapitalmdp.com/noticias/La Ciudá/2010/12/27/168009.htm |títulu=Teunoloxía educatives ya innovación na Universidá|apellíu=Malbernat |nome=Lucía Rosario|publicación=LaCapitalmdp.com|añu=2010}}</ref>
La teunoloxía de la información y comunicación son un conxuntu de servicios de redes y aparatos que tien como oxetivu ameyorar la calidá de vida del ser humanu dientro d'una redolada, la teunoloxía de la información son aquelles ferramientes computacionales ya informátiques que procesen, almacenen y recuperen información, ye bien útil pal estudiante pero ellos deben de saber utilizalo porque munches vegaes dan-y un mal usu y yá ye viciu pa ellos tar nes redes sociales y eso hai que controlalo.
'''ventayes'''
* dexa'l deprendimientu interactivo y la educación a distancia.
* ufierta nueves formes de realizar trabayos
* Realización de discutinios al traviés de les redes
'''desventaxes'''
* siempres debe d'haber accesu a Internet pa poder conectase
* Precisar de dineru pa poder mercar megas
* dacuando les redes son bien lentes y unu nun avanza colos sos trabayos
{{cita|Cita: ''From trade to telemedicine, from education to environmental protection, the ability existed to improve standards of living for millions upon millions of people. The tools to propel humanity towards the Millennium Development Goals were in hand; instruments with which to advance the cause of freedom and democracy; vehicles with which to propagate knowledge and mutual understanding. The challenge before this Summit was what to do with it.''<ref>''[http://www.un.org/press/en/2003/pi1541.doc.htm WSIS OPENING MEETING DISCUSSES HOW DIXITAL ESTREMA IS PREVENTING EQUAL SHARING OF OPPORTUNITIES CONCERNING ICTS]'', sitiu dixital oficial de 'Naciones Xuníes', 11 d'avientu de 2003.</ref>|Traducción de la cita: Dende l'intercambiu hasta la telemedicina, dende la educación hasta la proteición ambiental, l'habilidá esistió p'ameyorar los estándares de vida pa millones de millones de persones. Les ferramientes pa impulsar a la humanidá escontra los Oxetivos de Desenvolvimientu del Mileniu tuvieron a la mano; preseos colos cualos avánzase la causa de llibertá y democracia; vehículos p'arrobinar la conocencia y l'entendimientu mutuu. El retu frente a esti Cumal tien que ver con ello.}}
== Historia ==
{{AP|Hestoria y desenvolvimientu de les teunoloxíes de la información y la comunicación}}
Pueden considerase les teunoloxíes de la información y la comunicación como un conceutu dinámicu.<ref>{{cita web|url=http://www.bibsonomy.org/bibtex/2f56y5585190y040fbed9dc642cbb0y67/langkau|títulu=TIC y cambeos organizativos|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Lynne Markus y Daniel Robey|idioma=inglés}}</ref> Por casu, a finales del [[sieglu XIX]], el [[teléfonu]] podría ser consideráu ''una nueva teunoloxía'' según les definiciones actuales. Esta mesma considerancia podía aplicase a la [[televisión]] cuando apaeció y popularizóse na década de 1950. Sicasí, estes teunoloxíes güei nun s'incluyiríen nuna llista de les TIC y ye bien posible qu'anguaño los ordenadores yá nun puedan ser calificaos como nueves teunoloxíes. A pesar d'esto, nun conceutu ampliu, puede considerase que'l teléfonu, la televisión y l'[[ordenador]] formen parte de lo que se llama TIC en cuantes que se traten de teunoloxíes que favorecen la comunicación y l'intercambiu d'información nel mundu actual.
Dempués de la invención de la [[escritura]], los primeros pasos escontra una [[sociedá de la información]] tuvieron marcaos pol [[telégrafu]] llétricu, siguíu del [[teléfonu]] y la [[radiotelefonía]], la [[televisión]] y [[Internet]]. La [[telefonía móvil]] y el [[GPS]] acomuñaron la imaxe al testu y a la pallabra «ensin cables». Internet y la televisión son accesibles nel [[teléfonu móvil]], que ye tamién una máquina de faer semeyes.<ref>{{cita web |url=http://pdf.rincondelvago.com/multimedia-i-comunicacio_multimedia-y-comunicacion.html |títulu=Evolución teunolóxica |fechaaccesu=29 de payares de 2009 }}</ref>
<ref>{{cita web |url=http://www.tecnopin.com/ Les nueves teunoloxíes de la información y la comunicación |títulu=Sociedad teunolóxica |fechaaccesu=29 de payares de 2016}}</ref>
L'asociación de la informática y les telecomunicaciones, na última década del [[sieglu XX]] beneficióse del amenorgamientu de los componentes, dexando producir aparatos «multifuncionales» a precios accesibles dende l'añu 2000.
L'usu de les TIC ta en constante evolución y espansión, sobremanera nos países ricos, de tal manera que se tán acentuando muncho más la [[fienda dixital]]<ref>{{cita web |url=http://www.ejgv.euskadi.net/r53-2291/es/contenidos/informacion/red_agentes/es_11024/adjuntos/Boletin_KIDEITU_4_es.pdf |títulu=Brecha dixital |fechaaccesu=29 de payares de 2009}}</ref> y social y la diferencia ente [[xeneracion|xeneraciones]]. Dende l'agricultura de precisión y la xestión del monte a la monitorización global del mediu ambiente planetario o de la [[biodiversidá]], a la [[democracia participativa]] (''TIC al serviciu del desenvolvimientu sostenible'') pasando pola [[educación]], el comerciu, la telemedicina, la información, la xestión de múltiples bases de datos, la [[mercáu de valores|bolsa]], la [[robótica]] y los usos [[militar]]es, ensin escaecer l'ayuda a les persones [[discapacidá|discapacitaes]] (por casu, persones ciegues qu'usen sintetizadores vocales avanzaos), les TIC tienden a ocupar un llugar creciente na vida humana y el funcionamientu de les sociedaes.<ref>{{cita web |url=http://www.ejgv.euskadi.net/r53-2291/es/contenidos/informacion/red_agentes/es_11024/adjuntos/Boletin_KIDEITU_4_es.pdf|títulu=Llista de referencies sobre TIC y sociedá |fechaaccesu=29 de payares de 2009}}</ref>
Dalgunos tarrecen, tamién, una perda de llibertá individual y grupal (efeutu «[[Big Brother (personaxe)|Gran Hermanu]]», intrusismo creciente de la [[publicidá]] non deseyada, …). Los [[Prospectiva teunolóxica|prospectivistas]]<ref>{{cita web |url=http://ictnet.es/system/files/DigiWorld_2009_def.pdf |títulu=Visión prospectiva |fechaaccesu=29 de payares de 2009 |fecha=2009 }}</ref>piensen que les TIC tendríen que tener un llugar creciente y podríen ser l'orixe d'un nuevu [[paradigma]] de [[civilización]].
{| class="tablabonita" style="width: 60%; margin: 0 auto 0 auto;"
|+ <center>'''TIC : Evolución de los ratios de penetración de dellos servicios na Unión Europea'''<ref>{{cita web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_293_full_en.pdf|títulu=Eurobarómetru 293 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|idioma=inglés}}</ref>
|- align="center" bgcolor="#b0c4de"
! Serviciu
!Branu 2006 (EU25)
! Branu 2007 (EU27)
! Branu 2008 (EU27)
|-
| '''Total accesu telefónicu'''
|<center>97
|<center> 95
|<center> 95
|-
| '''Accesu telefónicu fixu'''
|<center> 78
|<center> 72
|<center> 70
|-
| '''Accesu telefónicu móvil'''
|<center> 80
|<center> 81
|<center> 83
|-
| '''Accesu telefónicu fixu y móvil'''
|<center> 61
|<center> 58
|<center> 57
|-
| '''Accesu telefónicu fixu, pero non móvil'''
|<center> 18
|<center> 22
|<center> 24
|-
| '''Accesu telefónicu móvil, pero non fixu'''
|<center> 18
|<center> 15
|<center> 14
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
| '''Ordenador personal'''
|<center> 52
|<center> 54
|<center> 57
|-
| '''Accesu a [[Internet]] dende casa'''
|<center> 40
|<center> 42
|<center> 49
|-
| '''Accesu a [[banda ancha]]'''
|<center> 23
|<center> 28
|<center> 36
|-
| '''[[ADSL]]'''
|<center> 19
|<center> 22
|<center> 29
|-
| '''Módem cable'''
|<center> 4
|<center> 6
|<center> 7
|-
| '''Accesu a banda estrecha'''
|<center> 16
|<center> 12
|<center> 10
|-
| '''[[Router]] [[Wi-Fi]]'''
|<center> 11
|<center> 14
|<center> 22
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
| '''Total televisión'''
|<center> 52
|<center> 54
|<center> 57
|-
| '''Televisión terrestre analóxica'''
|<center> 50
|<center> 45
|<center> 51
|-
| '''[[Televisión dixital terrestre]] (TDT)'''
|<center> 5
|<center> 7
|<center> 12
|-
| '''[[Televisión per cable]]'''
|<center> 33
|<center> 35
|<center> 34
|-
| '''[[Satélite artificial|Satélite]]'''
|<center> 22
|<center> 21
|<center> 22
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
| '''Paquetes de serviciu'''
|<center> 18
|<center> 20
|<center> 29
|-
| colspan="15" style="text-align: center;" |
|}
== Un conceutu nuevu ==
A naide sospriende tar informáu minutu a minutu, comunicase con persones del otru llau del planeta, ver el video d'un cantar o trabayar n'equipu ensin tar nun mesmu sitiu. Les teunoloxíes de la información y comunicación convirtiéronse, a una gran velocidá, en parte importante de les nueses vides. Esti conceutu que tamién se llama [[sociedá de la información]] débese principalmente a un inventu qu'apaeció en 1969: [[Internet]].
Internet surdió como parte de la Rede de l'Axencia de Proyeutos d'Investigación Avanzada ([[ARPANET]]), creada pol [[Departamentu de Defensa d'Estaos Xuníos]] y diseñóse pa comunicar los distintos organismos del país.
Nun principiu, les sos idees básiques yeren:
- Ser una rede descentralizada con múltiples caminos ente dos puntos.
- Que los mensaxes tuvieren estremaos en partes que seríen unviaes per caminos distintos.
La presencia de diverses universidaes ya institutos nel desenvolvimientu del proyeutu fizo que se fueren atopando más posibilidaes d'intercambiar información.
Darréu creáronse los [[correos electrónicos]], los servicios de mensaxería y les [[páxina web]]. A [[años 1990|mediaos de 1990]] —nuna etapa en que yá dexara de ser un proyeutu militar— cuando s'abrir a la población polo xeneral y asina surdió lo que se conoz [[Internet]], ganando una gran popularidá o alredor tou lo que conocemos como ''Teunoloxíes de la información y comunicación (TIC)''.<ref>{{cita web |url=http://www.streetdireutory.com/travel_guide/126188/technology/fundamental_concept_of_information_technology.html |títulu=Concepto fundamentales y llista |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Atiar Rahman|fecha=2009|editorial=stretdireutory.com|idioma=inglés}}</ref>
El desenvolvimientu d'Internet significó que la información tea agora en munchos sitios. Antes la información taba concentrada, tresmitir la familia, los maestros, los llibros. La escuela y la universidá yeren los ámbitos que concentraben la conocencia. Güei rompiéronse estes barreres y con Internet hai más accesu a la información. El principal problema ye la [[calidá]] d'esta información. Tamién s'entainó'l contautu ente persones con fines sociales y de negocios. Nun fai falta movese pa cerrar negocios en distintes ciudaes del mundu o pa realizar transaiciones en cualquier llugar con un senciellu clic. Munchos políticos tienen el so [[blogue]] o videos en [[YouTube]], lo que demuestra que les TIC en cuarenta años —especialmente los últimos diez (2000-2010)— modificaron munchos aspeutos de la vida.<ref>{{cita web |url=http://blogs.elcomercio.com.pe/vidayfuturo/2009/09/anque-para-dalgunos trátase.html|títulu=En solu 40 años internet modificó'l nuesu mundu |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Ortiz, Bruno|fecha=2009}}</ref>
En parte, estes nueves teunoloxíes son inmateriales, una y bones la materia principal ye la información; dexen la interconexón y la interactividad; son instantánees; tienen elevaos parámetros d'imaxe y soníu. Coles mesmes les nueves teunoloxíes suponen l'apaición de nuevos códigos y llinguaxes, la especialización progresiva de los conteníos sobre la base de la [[cuota de pantalla]] (estremándose de la cultura de mases) y dando llugar a la realización de múltiples actividaes en poco tiempu.<ref>{{cita web |url=http://www.counterbalance.org/itdemyst/itdemyst-print.html|títulu=Desmitificando les TIC |fechaaccesu=29 de payares de 2009|idioma=inglés}}</ref>
El conceutu presenta dos '''carauterístiques''' típiques de les nociones nueves:
* Ye frecuentemente remembráu nos alderiques contemporáneos.
* La so definición [[semántica]] queda borrosa y avérase a la de la [[sociedá de la información]].<ref>{{cita web |url=http://www.tigweb.org/members/book.html?ISBN=014101038X|títulu=borrosidad semántica |fechaaccesu=29 de payares de 2009}}</ref>
El advenimiento d'Internet y principalmente de la [[World Wide Web]] como mediu de comunicación de mases y l'ésitu de los [[blogue]]s, les [[wiki]]s o les teunoloxíes ''[[peer-to-peer]]'' confieren a les TIC una dimensión social. {{Enllaz rotu|1=Gérard Ayache |2=http://archives.lesclesdedemain.lemonde.fr/auteurs/gerard-ayache-a-105_s_ab4edf8c674a125d58y3f69cbeb7d704.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }},<ref>{{cita web|url=http://archives.lesclesdedemain.lemonde.fr/auteurs/gerard-ayache-a-105_s_ab4edf8c674a125d58y3f69cbeb7d704.html|títulu=Gérard Ayache|fechaaccesu=ochobre de 2016|autor=le monde.fr}}</ref> en ''El gran tracamundiu'', fala de «hiperinformación» pa sorrayar l'impautu antropolóxicu de les nueves teunoloxíes.<ref>{{cita web |url=http://www.infometrie.net/fr/concepts.html|títulu=Hiperinformation |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008|editorial=L'institut informétrie|idioma=francés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080705144639/http://www.infometrie.net/fr/concepts.html |fechaarchivu=5 de xunetu de 2008}}</ref> Numberosos internautes consideren Internet como una teunoloxía de rellación.
Esto supón enfrentar a la sociedá a nuevos retos, crear habilidaes que contribuyan al desenvolvimientu d'un pensamientu críticu na busca y analís d'información. De manera que, puedan tar más informaos y sían capaces de faer una reestructuración de la conocencia personal con nuevos códigos de comunicación.<ref>{{cita web |url=https://docs.google.com/document/d/1rKWgUcP2MkUfrYAQm1j6pWeuSfan3xCPvEUt4vfxQJE/edit?hl=es&usp=embed_facebook|títulu=LES TIC Y LES SOS APORTACIONES A LA SOCIEDÁ.docx |fechaaccesu=6 d'abril de 2018|sitiuweb=Google Docs|idioma=es}}</ref>
== Les teunoloxíes ==
Les TIC conformen el conxuntu de recursos necesarios pa manipoliar y/o xestionar la [[información]]: los [[ordenador]]es, los programes informáticos y les redes necesaries pa convertila, almacenala, alministrala, tresmitila y atopala. Por ello, podemos definir les TIC como les ferramientes y soportes qu'esponen, procesen, y almacenen la información. El so usu puede estremase con dos finalidad: pa la busca d'información, o como mediu de comunicación ya interacción social.<ref>{{cita web |url=http://aprendeenlinia.udea.edu.co/lms/investigacion/mod/page/view.php?id=3118|títulu=Remano de TIC: Definición del conceutu de TIC |fechaaccesu=6 d'abril de 2018|sitiuweb=aprendeenlinia.udea.edu.co|idioma=es}}</ref><br />Pueden clasificase les TIC según:
* Les redes.
* Los terminales.
* Los servicios.
=== Les redes ===
De siguío analícense les distintes redes d'accesu disponibles actuales:
==== Telefonía fixa ====
El métodu más elemental pa realizar una conexón a Internet ye l'usu d'un [[módem]] nun [[Rede Telefónica Conmutada|accesu telefónicu básicu]]. A pesar de que nun tien les ventayes de la banda ancha, esti sistema foi'l puntu d'entamu pa munchos internautes y ye una alternativa básica pa zones de menor poder adquisitivu.
En casi tolos países de la Unión Europea, el grau de disponibilidad de llinia telefónica nos llares ye bien alto, sacante n'[[Austria]], [[Finlandia]] y [[Portugal]]. Nestos países la [[telefonía móvil]] ta sustituyendo rápido a la fixa.<ref>{{cita web|url=http://www.laflecha.net/canales/moviles/la-sustitucion-de-telefonos-moviles-por%20fixos-sigue-acelerandose|títulu=La sustitución de teléfonos móviles por fixos sigue acelerándose|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2007|editorial=La Flecha, el to diariu de ciencia y teunoloxía|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110725205733/http://www.laflecha.net/canales/moviles/la-sustitucion-de-telefonos-moviles-por|fechaarchivu=2011-07-25}}</ref> De toes formes, n'[[España]], l'accesu a Internet pola rede telefónica básica ([[banda estrecha]]) práuticamente sumió. Nel añu [[2003]] la metá de les conexones a Internet yera de banda estrecha. En [[2009]], el 97 % de los accesos a Internet yera yá por [[banda ancha]] y casi el 95{{esd}}% yera cimeru o igual a 1{{esd}}[[Mbit]]/s.<ref>{{cita web|url=http://telos.fundaciontelefonica.com/url-direct/pdf-generator?tipoContenido=articulo&idContenido=2009100116310071|títulu=Entrevista a Sebastián Muriel, direutor xeneral de Rede.es, analizando la situación de la Sociedá de la Información n'España|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=8 de xineru de 2008|editorial=Fundación Telefónica|formatu=pdf|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141221205621/http://telos.fundaciontelefonica.com/url-direct/pdf-generator?tipoContenido=articulo&idContenido=2009100116310071|fechaarchivu=2014-12-21}}</ref>
==== Banda ancha ====
[[Ficheru:2005 Broadband Subscribers.png|thumb|left|275px|Mapa de la distribución de veceros de banda ancha del 2005.]]
La [[banda ancha]] orixinariamente faía referencia a una capacidá d'accesu a Internet cimeru al accesu analóxicu (56{{esd}}[[Kbit/s]] nun accesu telefónicu básicu o 128{{esd}}kbit/s nun accesu básicu [[RDSI]]). El conceutu varió col tiempu en paralelu a la evolución teunolóxica. Según la [[Comisión Federal de Comunicaciones]] de los EE.{{esd}}UU. (FCC) considérase banda ancha al accesu a una velocidá igual o superior a los 200{{esd}}kbit/s, a lo menos nun sentíu. Pa la [[Unión Internacional de Telecomunicaciones]] l'estragal asítiase nos 2{{esd}}[[Mbit/s]].<ref>Encamientu I.113 del Sector de Naturalización de la [[Unión Internacional de Telecomunicaciones|UIT]], una capacidá de tresmisión más rápida que la velocidá primaria de la rede dixital de servicios integraos (RDSI) a 1,5 o 2,0{{esd}}Mbit/s</ref>
Según los países, atópense distintes teunoloxíes: la llamada [[FTTH]] (fibra óptica hasta'l llar), el cable (introducíu en principiu per distribución de TV), el satélite, la [[RDSI]] (soportada pola rede telefónica tradicional) y otres en fase de desenvolvimientu.
El modelu de desenvolvimientu de la conectividad en cada país foi distintu y les decisiones de los reguladores de cada país dieron llugar a distintes estructures de mercáu.
Nel gráficu ve la evolución del accesu a Internet dende [[1999]] hasta [[2007]] y puede apreciase cómo s'amontó nesi periodu l'usu de la banda ancha.
Internet ta evolucionando bien rápido y ta aumentando descomanadamente la cantidá de conteníos pesaos (videos, música...). Por esti motivu, los operadores tán atopándose en munches ocasiones que les redes tradicionales nun tienen abonda capacidá pa soportar con niveles calidable afecha'l tránsitu que s'empieza a xenerar y prevén que'l problema aumente col tiempu, debíu al ritmu actual de crecedera. Dellos operadores de países de la Organización pa la Cooperación y el Desenvolvimientu Económicu ([[OCDE]]) tán actualizando les sos redes, llevando fibra hasta los llares (FTTH- Fibre-to-the-home) y fibra a los edificios (FTTB: ''Fibre-to-the-building''). N'avientu de 2007, el númberu d'accesos a banda ancha por aciu fibra suponía yá un 9 % del total nos países de la OCDE, un puntu porcentual más qu'un añu antes. L'ADSL siguía siendo la teunoloxía más emplegada con un 60 % de les llinies de banda ancha y el cable caltenía la segunda posición con un 29 %.
[[Ficheru:evolucio banda ampla.GIF|275px|thumb|Accesu a internet: Evolución y distribución na Europa de los 15.]]
Esti desenvolvimientu de la teunoloxía de la [[fibra óptica]] nun ye uniforme ente los distintos países de la OCDE. En [[Xapón]] y [[Corea del Sur]] dase un 44,5{{esd}}% y un 39,2{{esd}}% de les conexones de banda ancha, respeutivamente con esta teunoloxía, dempués de crecederes espectaculares de 14,5 puntos y 15 puntos porcentuales respeutivamente n'añu y mediu, qu'absuerben práuticamente tou la crecedera d'esti tipu de teunoloxía; n'Europa, con un 1{{esd}}% de les conexones, acaba d'empezar la renovación de la teunoloxía actual pola fibra óptica.
Mientres l'añu 2007, nos países de la [[Xunión Europea]] el porcentaxe de linia ADSL sobre'l total d'accesos de banda ancha yera del 80,3{{esd}}%. Xuega a favor de les teunoloxíes [[xDSL]] los costos d'implantación y el desenvolvimientu del [[ADSL]] 2+, de mayor capacidá y abasto.<ref>{{cita web |url=http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/08/1831&format=HTML&aged=0&language=ES&guiLanguage=en títulu Política europea en materia de banda ancha |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=28 de payares de 2008|editorial=Press releases Rapid}}</ref>
Los motivos pa preferir conexones de banda ancha son el nun tener la llinia telefónica ocupada, la velocidá del accesu y la posibilidá de tar siempres conectáu. Según l'accesu a nuevos servicios rellacionaos cola fotografía, la descarga de música o videos. De menor manera, nel llar, l'equipu de conexón a Internet (módem/router) dexa crear una redolada de rede.
==== Telefonía móvil ====
A pesar de ser una modalidá más recién, en tol mundu úsase más la telefonía móvil que la fixa. Deber a que les redes de telefonía móvil son más fáciles y barates d'esplegar.
El númberu de llinies móviles nel mundu sigue en crecedera, a pesar de que'l grau de penetración en dellos países ta cerca de la saturación. Ello ye que n'Europa la media de penetración ye del 119{{esd}}%.<ref>{{cita web|url=http://www.tinet.cat/portal/sheet-show.do?id=32703&ch=0|títulu=Los precios mensuales de la telefonía móvil nel estáu español casi doblen los de la Unión Europea|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=ACN|fecha=26 de marzu de 2009|editorial=Tinet|idioma=catalán}}</ref>
Les redes actuales de telefonía móvil dexen velocidaes medies competitives en rellación coles de banda ancha en redes fixes: 183{{esd}}kbit/s nes redes GSM, 1064{{esd}}kbit/s nes [[3G]] y 2015{{esd}}kbit/s nes Wi-Fi.<ref>{{cita web|url=http://www.canalpda.com/2008/08/01/7471-test+velocidá+internet+movil|títulu=Un test de velocidá d'Internet móvil|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=1 d'agostu de 2008|editorial=Redaición CanalPDA}}</ref> Esto dexa a los usuarios un accesu a Internet con alta movilidá en vacaciones y posible pa quien nun disponen d'accesu fixu. Ello ye que tánse produciendo crecederes bien importantes del accesu a Internet de banda ancha dende móviles y tamién dende dispositivos fixos pero utilizando accesu móvil. Esta crecedera va ser un factor clave pa dar un nuevu pasu nel desenvolvimientu de la sociedá de la información. Les primeres teunoloxíes que dexaron l'accesu a datos, anque a velocidaes moderaes, fueron el [[GPRS]] y el [[EDGE]], dambes pertenecientes a lo que se denomina [[2.5G]]. Sicasí, la banda ancha en telefonía móvil empezó col [[3G]], que dexaba 384{{esd}}kbit/s y qu'evolucionó escontra'l [[3.5G]], tamién denomináu [[HSPA]] (High Speed Packet Access), que dexa hasta 14{{esd}}Mbit/s de baxada [[HSDPA]] (High Speed Downlink Packet Access) y, teóricamente, 5,76{{esd}}Mbit/s de xubida si utilizar a más [[HSUPA]] (High Speed Uplink Packet Access). Estes velocidaes son, n'ocasiones, comparables coles [[xDSL]] y nun futuru non bien llonxanu prevese qu'empiecen a tar disponibles teunoloxíes más avanzaes, denominaes genéricamente [[Long Term Evolution]] o redes de cuarta xeneración y que van dexar velocidaes de 50{{esd}}Mbit/s.<ref>{{cita web|url=http://www.redestelecom.es/Reportajes/200812150038/LTE-el%20saltu-a-la-4G-movil.aspx|títulu=LTE, el saltu al 4Gmóvil|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Ariadna González Ortiz|fecha=15 de payares de 2008|editorial=Redestelecom.es|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20091208070628/http://www.redestelecom.es/Reportajes/200812150038/LTE-el|fechaarchivu=2009-12-08}}</ref>
El ritmu d'implantación de la teunoloxía 3G nel mundu ye bien irregular: mientres en Xapón los usuarios de 3G son mayoría, n'otres zones tamién desenvueltes, como Bélxica, el so usu ye residual.<ref>{{cita web |url=http://www.teleco.com.br/es/pais/es_3G.asp |títulu=Implantación 3G |fechaaccesu=29 de payares de 2009|editorial=Teleco}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.n-economia.com/fiches_neconomia/pdf/gr5/5_10.pdf|títulu=3G per países|fechaaccesu=29 de payares de 2009|editorial=N-economía}}</ref>
Estes teunoloxíes son capaces en teoría de dar múltiples servicios (imaxe, voz, datos) a altes velocidaes, anque na práutica la calidá del serviciu ye variable.
La evolución del teléfonu móvil dexó menguar el so tamañu y pesu, lo que dexa comunicase dende casi cualquier llugar. Anque la so principal función ye la tresmisión de voz, como nel teléfonu convencional, el so rápidu desenvolvimientu incorporó otres funciones como son cámara fotográfica, axenda, accesu a Internet, reproducción de videu ya inclusive GPS y reproductor mp3.
Anguaño yá tenemos teunoloxíes LTE como la 4G ,4´5G (dambes modalidaes yá superen la velocidá de descarga y xubida de cualesquier Wi-fi convencional) ya inclusive yá ta en pruebes la teunoloxía 5G; Operadores como ORANGE yá demostraron que cola teunoloxía 5G podemos tener velocidaes de descarga de GB/s.
==== Redes de televisión ====
[[Ficheru:NT21拉致事件時取材風景.JPG|thumb|275px|Unidá móvil d'una TV xaponesa.]]
Anguaño hai cuatro teunoloxía pa la distribución de conteníos de televisión, incluyendo les versiones analóxiques y les dixitales:
* La televisión terrestre, que ye'l métodu tradicional de tresmitir la señal d'espardimientu de televisión, en forma d'ondes de radiu tresmitida pel espaciu abiertu. Esti apartáu incluyiría la [[TDT]].
* La televisión per satélite, consistente en retresmitir dende un satélite de comunicaciones una señal de televisión emitida dende un puntu de la Tierra, de forma que esta pueda llegar a otres partes del planeta.
* La televisión per cable, na que se tresmiten señales de radiofrecuencia al traviés de fibres óptiques o cables coaxiales.
* La televisión per Internet traduz los conteníos nun formatu que puede ser tresportáu por redes IP, por eso tamién ye conocida como [[IPTV|Televisión IP]].
Tocantes a la televisión de pagu, el primer trimestre de 2008 amosó un estancamientu nes modalidaes de cable y de satélite ente que la [[IPTV]] creció considerablemente al respective de los datos d'un añu antes, algamando n'España 636{{esd}}000 usuarios a finales de 2007. Los países con un númberu más importante de suscriptores yeren Francia (4 millones) y Corea del Sur (1,8 millones). Nel añu 2008 introducióse la [[Televisión móvil|televisión sobre'l terminal móvil]], que nel primer trimestre del 2008 consiguió miles de veceros.<ref>{{cita web |url=http://biz.yahoo.com/nytimes/080506/1194771946810.html?.v=18|títulu=Mobile TV Spreading in Europe and to the U.S. |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Kevin J. O'Brien|fecha=6 de mayu de 2008|editorial=NYTimes.com|idioma=inglés}}</ref> So esta modalidá ufiértase un ampliu catálogu de canales de televisión y de videos y prevense diverses opciones de comercialización, col pagu por accesu a un paquete de canales o'l pagu por consumu.
Les redes de televisión qu'ufierten programación n'abiertu atopar nun procesu de transición escontra una teunoloxía dixital ([[TDT]]). Esta nueva teunoloxía supón una meyora na calidá d'imaxe, al empar que dexa nuevos servicios. N'España, mientres un tiempu convivieron dambos sistemes, hasta'l día 3 d'abril de 2010 en que les emisores de televisión dexaron d'emprestar los sos servicios por aciu la teunoloxía analóxica pa ufiertar namái la forma dixital. Pa poder sintonizar la televisión utilizando la teunoloxía dixital, ye necesariu realizar dos adautaciones básiques: adautación de l'[[antena]] del edificiu, y disponer d'un [[Set-top box|sintonizador]] de TDT nel llar. Destaca un cambéu importante d'enclín na forma d'adquirir los sintonizadores, yá que de primeres adquiríense como dispositivos independientes pa coneutar externamente a les televisiones; ente qu'anguaño estos sintonizadores mérquense incorporaos a la mesma televisión o a otros dispositivos como'l DVD. D'esta manera, el númberu acumuláu de descodificadores integraos hai ultrapasado los non integraos.
A pesar del númberu de llares preparaos pa la receición de la televisión dixital, entá la cuota de pantalla consiguida nun ye demasiáu significativa, a pesar de la elevada crecedera mientres l'añu 2009. Esto ye por cuenta de que munchos llares taben preparaos pa la receición de la señal dixital pero entá siguíen sintonizando les canales n'analóxicu. Por esti motivu, un pocu menos de la metá de los llares preparaos pa recibir la TDT taben utilizando esta posibilidá.
==== Redes nel llar ====
[[Ficheru:ADSL router with Wi-Fi (802.11 b-g).jpg|thumb|275px|[[Router]] con Wi-Fi.]]
Acaldía son más los dispositivos que s'atopen nel interior de los llares y que tienen dalgún tipu de conectividad. Tamién los dispositivos de calter personal como'l teléfonu, el teléfonu móvil, [[PDA]]..., son habituales ente los miembros de cualquier familia. La proliferación d'esta cantidá de dispositivos ye un claru síntoma de l'aceptación de la sociedá de la información, anque tamién plantega diversos tipos de problemes, como la duplicidad d'información en distintes terminales, datos que nun tán sincronizaos, etc. Por esti motivu surde la necesidá de les redes del llar. Estes redes pueden implementase per mediu de cables y tamién ensin filos, forma esta muncho más común pola mayor comodidá pal usuariu y porque anguaño munchos dispositivos vienen preparaos con esti tipu de conectividad.<ref>{{cita web |url=http://ict.rusiamia.com/index.html |títulu=Servicio realizaos |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=F.Camps|editorial=ICT Domótica}}</ref> Ye bien común que los internautes dispongan de redes ensin filos [[Wi-Fi]], y dos de cada trés yá les incorporaron na so casa. España asitiar en segunda posición, por detrás tan solo de Luxemburgu y bien percima de la media europea que ye un 46{{esd}}%. Polo xeneral y en tolos países les cifres son bien cimeres a les amosaes un añu antes, cola crecedera media de 12 puntos porcentuales na Unión Europea.<ref>{{cita web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_293_full_en.pdf|títulu=Eurobaròmetre 293 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008|editorial=Y-Communications Household Survey|páxina=57|idioma=inglés}}</ref>
Amás de la simple conexón de dispositivos pa compartir información, son munches les posibilidaes de les teunoloxíes TIC nos llares. Nun futuru próximu una gran cantidá de servicios de valor añadíu van tar disponibles nos llares y van incluyir distintos campos, dende los servicios rellacionaos col entretenimientu como la posibilidá de xugar en llinia y servicio multimedia, hasta los servicios y-Health o educativos que suponen un gran beneficiu social, sobremanera en zones más despoblaes.Lo que va potenciar entá más la necesidá de redes dientro del llar.<ref>{{cita web |url=http://www.readwriteweb.com/archives/top_health_20_web_apps.php|títulu=Top Health 2.0 Web Apps |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Richard MacManus|fecha=21 de febreru de 2008|editorial=Read Write Web|idioma=inglés}}</ref>
=== Los terminales ===
Los terminales actúen como puntu d'accesu de los ciudadanos a la sociedá de la información y por eso son de suma importancia y constitúin unu de los elementos que más evolucionaron y evolucionen: ye continua l'apaición de terminales que dexen aprovechar la dixitalización de la información y la creciente disponibilidad d'infraestructures per intercambiu d'esta información dixital. A esto contribuyeron diverses novedaes teunolóxiques que coincidieron nel tiempu pa favorecer una redolada aparente, una y bones la innovación en terminales va xunida a la innovación en servicios pos usualmente el terminal ye l'elementu que llinda l'accesu.<ref>{{cita web|url=http://enter2.ie.edu/publicdata/RpcApp%3Bjsessionid=0BD831215AC5229825261D4F7244HALA98?Resource=Front.Categoria.Datos&IdCat=513|títulu=Equipamiento de los llares|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Enter|editorial=Centru d'Analís de la Sociedá de la Información
y les Telecomunicaciones|fechaarchivu=2007}}</ref>
Les novedaes que faen referencia a la capacidá y a la miniaturización de los dispositivos d'almacenaxe son los que dexaron la creación d'un conxuntu de nuevos dispositivos portátiles qu'alministren conteníos multimedia, como los reproductores portátiles de [[MP3]] o de videu.<ref>{{cita web|url=http://www.theinquirer.es/2008/03/01/exemplos_de_miniaturizacion_reloj_multimedia.html|títulu=Ejemplo de miniaturización: Reloj Multimedia|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Jesús Maturana|fecha=1 de marzu de 2008}}</ref>
[[Ficheru:Home theater PC front with keyboard.jpg|275px|thumb|Frontal d'un PC Home Theater con tecláu.]]
Ye yá habitual la venta d'ordenadores personales pa ser allugaos na sala de tar y que centralicen l'almacenamientu y espardimientu de conteníos dixitales nel llar, conocíos poles sigles ingleses [[HTPC]] (Home Theater Personal Computer) o Media Center PC, y arrexunten funciones como l'almacenaxe de música y videu en formatos dixitales; la sustitución del videu domésticu pola grabación de programes de [[televisión]], la posibilidá de ver TV con facilidaes de ''[[time shifting]]'' (control de la emisión en direuto como si fuera una grabación); faer sirvir la televisión como monitor pa visualizar páxina web. Esto ye posible pol desenvolvimientu d'un programador específicu pa esti tipu d'ordenadores.
Los años 2005 y 2006 fueron el momentu de l'apaición de nueves xeneraciones de dispositivos nel mundu de les [[videoconsola|consoles]].<ref>{{cita web|url=http://www.naciodigital.cat/opinionacional/?seccio=noticies&accio=veure&id=289|títulu=Tercer generació de consoles o qui esquita equí?|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=José Manuel Gutiérrez Caballero|fecha=15 de xunetu de 2007|editorial=Opinió Nacional|idioma=catalán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121113070305/http://www.naciodigital.cat/opinionacional/?seccio=noticies&accio=veure&id=289|fechaarchivu=2012-11-13}}</ref>Según Yves Guillemot, CEO d'Ubisoft, la próxima xeneración de consoles va empezar l'añu 2011 o 2012, cuando les grandes compañíes actuales (Nintendo, Sony y Microsoft) van dar un nuevu pasu en busca de más y meyores formes d'entretenimientu interactivo. Amás d'ameyorar teunoloxíes de los sos componentes diose'l saltu escontra l'usu de l'alta definición de les imáxenes y del relieve nel almacenamientu del soporte DVD en modelos con formatos [[Blu-ray]].<ref>El [[HD DVD]] perdedor de la batalla.</ref> Apaecieron nueves consoles pa públicu de más edá y caracterizaes por un meyor acabáu y meyores carauterístiques téuniques.<ref name="iarevolution">{{cita web|url=http://www.ia-revolution.com/?p=96|títulu=WII una consola familiar|fechaaccesu=29 de payares de 2009|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303201454/http://www.ia-revolution.com/?p=96|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref>
Otru fechu fundamental foi l'abaratamientu de les televisiones con teunoloxía plasma y de cristal líquidu de resultes de les meyores nos procesos de fabricación y na gran competencia nesti segmentu del mercáu. Dende'l puntu de vista de la teunoloxía cabo destacar el gran maduror que consiguió la teunoloxía [[diodu orgánicu d'emisión de lluz|OLED]] que puede convertila en competencia de les diches de plasma o TFT. Esta renovación escontra nuevos tipos de terminales tien la so importancia, una y bones la TV ye l'únicu dispositivu en tolos llares, y ye alto'l so potencial pa ufiertar servicios de la sociedá de la información.
Les televisiones planes con teunoloxía TFT/LCD yá tán presentes nel 29{{esd}}% de los llares.<ref>Datos del 2008</ref>La televisión actúa como catalizador a la d'adquirir nuevos terminales, como'l videu o'l DVD, diéndose en camín de los trés pantalles»,<ref>{{cita web |url=http://www.carrieryasoc.com/index.php?option=com_content&task=view&id=542&Itemid=1|títulu=Los trés pantalles: TV, PC y celular |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=27 de payares de 2008|editorial=Carrier i Asoc.}}</ref> términu qu'indica la realidá según la cual los usuarios utilicen les pantalles de tres dispositivo distintes: televisión, PC y móvil pa visionar videos, yá sían de naturaleza DVD, en llinia o TV. Esti fechu marca la evolución del llar dixital; yá tán dalgunos los dispositivos nel mercáu que dexen tresmitir videu ente terminales, como'l iTV d'Apple, que dexa descargar películes d'internet y veles al intre na televisión por aciu una conexón WI-FI. Son munchos los usuarios pa los que los dos pantalles «PC» y «TV» son habituales, los trés pantalles entá nun algamaron un grau de penetración tan alto pol baxu nivel d'inclusión del videu sobre móvil.
A pesar qu'hai un 43{{esd}}% de persones qu'utiliza'l PC pa ver videos, suelen ser curtios del estilu [[YouTube]] o películes en [[DVD]], ente que los programes más llargos siguen viéndose al traviés de la televisión. En cuanto al restu de dispositivos, los teléfonos fixu y móvil son los más habituales nos llares ente los dedicaos a la comunicación. Tamién se remarca la fuerte presencia d'equipos de música d'alta fidelidá.
L'equipamientu del llar compleméntase adulces con otros dispositivos d'ociu dixital. Seis de cada diez llares disponen de DVD, unu de cada cuatro tien cámara de semeyes dixital. Una evolución menor tuvo'l home cinema o la videocámara dixital, qu'esperimenten una crecedera bien baxa nos últimos años.
==== Ordenador personal ====
Según datos de Gartner el númberu de PC superó nel 2008 los mil millones nel mundu,<ref>{{cita web |url=http://www.noticiascadadia.com/noticia/13815-el-numbero-de-pcs-en-usu-en-todo-el-mundo-supera-yá-los mil-millones-de-unidad/ |títulu=Númberos de PC's en tol mundu |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=25 de xunu de 2008|editorial=Noticiascadadía}}</ref> atopándose más del 60{{esd}}% nos mercaos más maduros como los EUA, Europa y Xapón. A pesar de la crisis económica nel segundu trimestre de 2008, la crecedera foi del 16{{esd}}%, anque s'espera un descensu del 6{{esd}}% nel 2009,<ref>{{cita web|url=http://www.idg.es/dealerworld/Gartner-agora-un descensu-de-les ventes-de-PC/seccion-actualidá/noticia-82270|títulu=Gartner agora un descensu de les ventes de PC del 6 per cientu en 2009|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Encarna González|fecha=25 de xunu de 2009}}</ref>
a pesar de la crecedera en países como la China, India y Brasil, pol gran ritmu d'adopción de la sociedá de la información nestos países y tamién pol enclín al abaratamientu de los costos. N'Europa, el porcentaxe de llares con ordenador ye bien alta, percima del 55{{esd}}%. España con un 46{{esd}}%, atopar por debaxo de la media europea.<ref>{{cita web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_293_full_en.pdf|títulu=Eurobaròmetre 274 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008|editorial=Y-Communications
Household Survey|páxina=16|idioma=inglés}}</ref> Tocantes a la tipoloxía de los ordenadores, los de sobremesa tán más estendíos que los portátiles en tolos países de la Unión Europea. Esto debe en gran parte en qu'hasta apocayá tiempu, los ordenadores portátiles teníen precios bien cimeros a los de sobremesa y teníen unes prestaciones inferiores. El porcentaxe de llares que solo tienen ordenador fixu mengua nos países qu'algamen mayor grau de desenvolvimientu relativu a la sociedá de la información, como Dinamarca, Holanda, Suecia, Finlandia y Luxemburgu onde'l númberu de llares con ordenador portátil devasa'l 30{{esd}}%.<ref>{{cita web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_293_full_en.pdf|títulu=Eurobaròmetre 249 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008|editorial=Y-Communications
Household Survey|páxina=41|idioma=inglés}}</ref>La medría nel númberu d'ordenadores portátiles guarda rellación con distintos vezos de los usuarios que tán dexando d'entender l'ordenador como un dispositivu d'usu comuñal pa convertilo nun dispositivu personal.<ref>{{cita web |url=http://www.yanswersbloges.com/b4/2009/06/ordenador-de-sobremesa-vs-portatil-%C2%BFque-merco/|títulu=Ordenador de sobremesa vs portátil: ¿qué merco? |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=15 de xunu de 2009}}</ref>Polo xeneral el propietariu d'ordenador portátil suel ser xente más avanzada tecnológicamente; el perfil correspuéndese, per un sitiu, con usuarios nuevos (más de trés cuartes partes atopar por debaxo de los 45 años); y per otra parte tienen un comportamientu totalmente distintu, más comenenciudos en ver videos na Web, faer sirvir la rede del llar pa descargar música y videos, y p'escuchar audiu. Otru factor importante qu'esplica'l boom actual de los ordenadores portátiles al respective de los de sobremesa ye la gran baxada de precios qu'esperimentaron. Asina, según datos de NPD, el preciu de los portátiles menguó un 25{{esd}}% ente xunu del 2006 y xunu del 2008 delantre del 1{{esd}}% de descensu nos de sobremesa.<ref>{{cita web|url=http://www.npd.com/press/releases/press_090122.html|títulu=Les ventes de Netbook xuben, pero va perxudicar elconjunto del mercáu de PC's?|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Sarah Bogaty|editorial=The NPD Group|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210323174519/https://www.npd.com/press/releases/press_090122.html|fechaarchivu=2021-03-23}}</ref><ref>{{cita web |url=http://techreport.com/discussions.x/15269|títulu=Los portátiles con Windows más baratos, los Mac más carosen 2006 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Cyril Kowaliski|fecha=2008|editorial=The Tech Report|idioma=inglés}}</ref>
Mientres l'añu 2008 asistióse a la nacencia del conceutu del [[netbook|netPC]], [[netbook]] o [[subportátil]], que tien el so orixe na iniciativa OLPC (One Laptop per Child, Un ordenador pa cada neñu) propulsada pol gurú [[Nicholas Negroponte]] con cuenta de faer accesible la sociedá de la información a los neños del [[Tercer mundu]] por aciu la fabricación d'un ordenador de baxu costu. El so desenvolvimientu dexó dos cuesas: teunoloxíes d'equipos a un costu bien inferior del tradicional ya incentivos a los fabricantes pa intentar prindar un mercáu incipiente y d'enorme abasto potencial. Siguiendo esti conceutu, los fabricantes desenvolvieron nos últimos años diversos modelos nesta llinia. Esta nueva categoría d'equipos, pequeños ordenadores portátiles qu'incorporen tolos elementos básicos d'un ordenador clásicu, pero con tamañu notablemente más pequeñu y lo que ye más importante un preciu bastante inferior. El precursor foi'l Ecc PC de Asus,<ref>{{cita web |url=http://www.asus.es/index.aspx?aspxerrorpath=/products.aspx|títulu=Asus |fechaaccesu=29 de payares de 2009}}</ref> que foi l'únicu d'estos dispositivos disponible nel mercáu, anque mientres la segunda metá del 2008 producióse una auténtica agua d'ordenadores nesti segmentu de múltiples fabricantes.<ref>{{cita videu |url =http://www.tv3.cat/videos/1384449/TN-migdia-21072009 |títulu =TN migdia, 21/07/2009 |fechaaccesu =29 de payares de 2009 |autor = |fecha =21 de xunetu de 2009 |editorial =TV3.cat |idioma =catalán }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727215202/http://www.tv3.cat/videos/1384449/TN-migdia-21072009 |date=2009-07-27 }}</ref>
==== Navegador d'internet ====
{{AP|Navegador web}}
[[Ficheru: Firefox LiNsta.png|275px|Mozilla Firefox Icon|thumb|Logo modificáu de Firefox.]]
La mayoría de les patimas atópense anguaño coneutaos a la rede. El PC dexó de ser un dispositivu aislláu pa convertise na puerta d'entrada más habitual a internet. Nesti contestu'l [[Navegador web|navegador]] tien una importancia relevante yá que ye l'aplicación dende la cual apuértase a los servicios de la sociedá de la información y tase convirtiendo na plataforma principal pa la realización d'actividaes informátiques.
El mercáu de los navegadores tuvo apoderáu por [[Internet Explorer]] de [[Microsoft]] hasta apocayá cuando [[Google Chrome]] pasos apoderar el mercáu y [[Firefox]] atopar nel tercer llugar anguaño. Apple realizó grandes esfuercios p'asitiar Safari nun llugar relevante del mercáu, y ello ye que fizo sirvir la so plataforma [[iTunes]] pa espublizalo, cosa que tuvo calificada de práutica ilícita pol restu de navegadores. Sicasí, y a pesar que xubió la so cuota de mercáu y que cunta con un 8,23{{esd}}% de penetración, entá s'atopa a muncha distancia de los sos dos competidores principales.<ref>{{cita web |url=http://www.telam.com.ar/notas/201701/175419-chrome-ye-el navegador-web-mas-usáu.html|títulu=Porcentaxe de Chrome ye'l navegador web más usáu |fechaaccesu=29 de xineru de 2016|autor=3 de xineru de 2016|editorial=Télam}}</ref>Paez d'esta manera rompese la hexemonía completa que Microsoft exerz nel sector desque a finales de la década de los noventa impúnxose sobre'l so rival [[Netscape Navigator|Netscape]]. La función tradicional d'un navegador yera la de presentar información almacenada en [[Servidor|servidores]]. Col tiempu, fuéronse incorporando capacidaes cada vez más complexes. Lo que nun principiu yeren simples pequeñes meyores nel usu, col tiempu convirtiéronse n'auténticos programes qu'en munchos casos faen la competencia a les sos alternatives tradicionales. Na actualidá esisten aplicaciones ofimáticas bien completes que pueden executase dientro d'un navegador: Procesadores de testu, fueyes de cálculu, bases de datos que cada vez incorporen más funcionalidades y que pa munchos usos son capaces de remplazar a les sos alternatives del escritoriu. Esisten tamién aplicaciones tan complexes como'l retoque fotográficu o la edición de videu, de forma que'l navegador, xuníu a la disponibilidad cada vez más grande de la banda ancha, ta convirtiéndose na plataforma de referencia pa les actividaes informátiques. En 2008-2009 danse dos fechos significativos, rellacionaos con navegador web:
* La versión trés del navegador web Firefox inclúi un xestor que dexa que les aplicaciones en llinia puedan ser executaes cuando nun se dispón de conexón a internet.
* Google entró nel mercáu de los navegadores col llanzamientu de Chrome.<ref>{{cita web|url=http://e-via.org/blog/index.php/2008/09/03/ipor_que_el_nuevu_google_crhome?blogue=2|títulu=¿Por qué'l nuevu crhome?|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008}}</ref>La so principal diferencia al respective de el navegadores tradicionales ye que la so estructura interna paezse más a un [[sistema operativu]] qu'executa aplicaciones web qu'a un navegador web clásicu. Pa Chrome, cada páxina web ye un procesu distintu. Dispón d'una ferramienta de xestión de dichos procesos similar a la d'un sistema operativu (como l'Alministrador de xeres de Windows), que dexa realizar aiciones como acabar procesos que se colgaron (páxina web que nun respuenden) o buscar l'usu de recursos básicos del sistema. Esto, que paez innecesariu pa una páxina web convencional, ye una gran facilidá pa les páxines web qu'inclúin aplicaciones en llinia (como, [[Gmail]], [[Google Docs]], etc.). Chrome complementa perfectamente [[Google Gears]], un software pa dexar l'accesu off-line a servicios que de normal solo funcionen on-line.
==== Sistemes operativos pa PC ====
{{AP|Sistema operativu}}
El númberu de persones qu'utilicen [[GNU/Linux]] como sistema operativu de veceru superó llixeramente'l 1{{esd}}% en 2009 (dende'l 0,68% l'añu anterior). [[Mac OS]], pela so parte, llega al 9,73 (8{{esd}}%) y Windows un 87,9 (dende'l 91{{esd}}%)<ref>(n'inglés) [http://techreport.com/discussions.x/16860 «Linux llega al 1{{esd}}%.»]</ref>{{actualizar}} Mientres l'añu 2007 Microsoft realizó'l llanzamientu del sistema [[Windows Vista]], qu'incluyía diverses novedaes; sicasí esto, dempués de quince meses nel mercáu, la so aceptación foi inferior al que s'esperaba, con cuotes próximes al 15{{esd}}%, una penetración más baxa que la de [[Windows XP]] nel so momentu. El motivu d'este retardo foi qu'esti sistema precisa una maquinaria de gran potencia pa poder funcionar correutamente, cosa que fizo que munchos usuarios y empreses al desinstalar les sos versiones apaezan problemes d'usu. Por estos motivos, Microsoft llanzó [[Windows 7]] nel añu 2009, llogrando una mayor aceptación per parte del públicu masivu.
==== Teléfonu móvil ====
Los primeros [[Dispositivu móvil|dispositivos móviles]] disponíen a cencielles de les funcionalidades básiques de telefonía y mensaxes [[Serviciu de mensaxes curtios|SMS]]. Adulces fuéronse añadiendo pantalles de colores, cámares de semeyes... En [[2004]] llegaron los primeres terminales [[UMTS]] y la posibilidá de videoconferencias. Nel añu [[2005]], los teléfonos fueron capaces de reproducir MP3, tamién, sistemes operativos y conexón a internet, destacando los [[Blackberry]] de la empresa Research in Motion (RIM). D'esta manera, los usuarios empezaron a entender el móvil como un allongamientu de los sos Pcs en movimientu, cosa que fizo desaguar a una doble evolución: unos móviles más centraos nel entretenimientu que tienen como principal carauterística la capacidá multimedia, y móviles más centraos na productividá que destacar por tener tecláu [[qwerty]] y tán optimizaos pal usu ''[[e-mail]]''.
De tolos terminales, el teléfonu móvil ye unu de los más dinámicos polo qu'a la so evolución refierse. La gran competencia ente los fabricantes por un mercáu en continua crecedera portó'l llanzamientu d'un gran númberu de novedaes añalmente, y sobremanera a un amenorgamientu de los ciclos de vida col consiguiente riesgu pa les compañíes qu'en delles ocasiones, xusto amortizan les sos inversiones.
La crisis económica na cual atópense gran parte de les economíes, fizo que tamién el sector de los móviles resiéntase y nel cuartu trimestre del 2008 rexistróse una cayida del 12% de les ventes.<ref>{{cita web |url=http://www.celularis.com/mercáu/cayen-12-les ventes-de-moviles-en-el-ultimo-trimestre-de-2008.php|títulu=Cayida de ventes 2008 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Mauro|fecha=5 de febreru de 2009|editorial=Celularis.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.celularis.com/mercáu/cayen-12-les ventes-de-moviles-en-el-ultimo-trimestre-de-2008.php |fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> Nel añu 2007 incorpórase'l [[GPS]] a los móviles, y nel 2008 un 40% de los móviles vendíos na zona EMEA ([[Europa]], [[Oriente Mediu]] y [[África]]) tien incorporáu'l GPS, según Canalys.<ref>{{cita web |url=http://www.tecnogadgets.com/dmedia-f2-movil-con-gps/|títulu=Móvil con GPS |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=18de xunetu de 2006}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.canalpda.com/2008/08/15/7573-almost+40+smart+phones+shipping+emea+have+gps+integrated|títulu=Un 40 % de móviles lleven GPS|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=15d'agostu de 2008|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110728073709/http://www.canalpda.com/2008/08/15/7573-almost+40+smart+phones+shipping+emea+have+gps+integrated|fechaarchivu=2011-07-28}}</ref>
Ta viviéndose un procesu de converxencia nos dispositivos móviles que supondríen la suma d'un sistema operativu (teléfonu intelixente) y de los [[Ordenador de bolsu|PDA]] con conexón ensin cables. El dispositivu más famosu ye'l [[iPhone]] 4S, que marca un antes y un dempués yá que camuda la esperiencia del usuariu tocantes a la navegación móvil. Amás, el iPhone ye un nuevu conceutu de terminal, el sistema inclúi la tienda d'aplicaciones centralizada AppStore dende onde pueden mercase aplicaciones especialmente diseñaes pal dispositivu qu'aprovecha tola so teunoloxía, como la so interfaz táctil [[Multi-touch]], el GPS, los [[gráficos 3D]] en direutu y l'audiu posicional en 3D. Según datos de xunetu del 2008 hai miles d'aplicaciones que dexen personalizar el terminal.<ref>{{cita web |url=http://modificatuiphone.com/noticies/promocion-apple-mil-millones-d%27aplicaciones%20descargaes-de-la-app-store/ |títulu=Aplicaciones pa iTunes |fechaaccesu=29 de payares de 2009 |autor=Martin |fecha=xunetu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20091206141709/http://modificatuiphone.com/noticies/promocion-apple-mil-millones-d%27aplicaciones |fechaarchivu=2009-12-06 }}</ref> Tamién puede disponese d'aplicaciones web que faciliten l'accesu y l'usu de servicios qu'utilicen la rede, como [[Facebook]]. El serviciu Mobile M d'Apple dexa a tolos usuarios recibir mensaxes de corréu electrónicu automáticamente al móvil al empar que lleguen al ordenador, pero tamién dexa actualizar y sincronizar correos, contactos y axendes.<ref>{{cita web |url=http://www.apple.com/es/mobileme/|títulu=Correos, contactos y candelarios |fechaaccesu=29 de payares de 2009|editorial=mobileme}}</ref>
Según datos de M:metrics (EUA), el [[iPhone]] ye'l dispositivu móvil más popular p'aportar a les noticies con un porcentaxe del 85{{esd}}% de los usuarios de iPhone en xineru de 2008.<ref>{{cita web |url=http://www.faq-mac.com/ipodizados/tái-sticas-del-iphone-seg-n-m-metrics|títulu=Estadístiques de iPhone según M-Metris |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=8 d'abril de 2008|editorial=ipodizados.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131114033728/http://www.faq-mac.com/ipodizados/tái-sticas-del-iphone-seg-n-m-metrics |fechaarchivu=14 de payares de 2013}}</ref> Estos datos reflexen un grau d'aceptación d'estos servicios dafechu inusual y que se completa pol grau d'usu d'otros servicios, el
30,9{{esd}}% de los propietarios de iPhone ven la televisión nel móvil, el 49,7{{esd}}% aportó a redes sociales mientres l'últimu mes y tamién son bien populares otros servicios como [[YouTube]] y GoogleMaps (el 30,4{{esd}}% y el 36{{esd}}% respeutivamente).<ref>{{cita web |url=http://www.comscore.com/Press_Events/Press_Releases/2008/07/iPhone_Users_in_Europe_Browse_the_Web |títulu=Comscore M: METRICS: 80 percent of iPhone Users in France, Germany and the UK Browse the Mobile Web |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=11 de xunetu de 2008|editorial=Comscore|idioma=inglés}}</ref> Otres empreses (Samsung y Nokia) ameyoraron la interfaz de los sos terminales. Tamién Research in Motion llanzó la versión 9000 del so terminal móvil, la famosa Blackberry, con grandes meyores na navegación del iPhone.<ref>{{cita web |url=http://www.xataka.com/moviles/blackberry-9000-primeros-analisis|títulu=Blackberry 9000, primeros analises |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Javier Penalva|fecha=6 de mayu de 2008}}</ref> L'usu del móvil crez y non solo pa faer llamaes o unviar mensaxes y ye que toos estos terminales y funciones ayuden a estender la sociedá de la información, a pesar que tienen más funciones que les que realmente reclamen los usuarios. Por casu, nel casu de la cámara de semeyes y del [[bluetooth]], más de la metá de los usuarios que disponen d'estes capacidaes nun faen usu d'elles.<ref>{{cita web|url=http://www.idg.es/pcworldtech/L'usu-de-Internet-movil-crez-un-30-per cientu/doc82588-Movilidá.htm|títulu=L'usu d'internet móvil crez un 30 per cientu|fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=3 de xunetu de 2011|editorial=Nielsen Online}}</ref>
==== Televisión ====
El [[televisión]] ye'l dispositivu que tien el grau de penetración más altu en tolos países de la Unión Europea, un 96{{esd}}% de los llares tienen a lo menos una televisión, y en tres países: Malta, Luxemburgu y Xipre esta tasa llega al 100{{esd}}%.<ref>{{cita web |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_293_full_en.pdf|títulu=Eurobaròmetre 293 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008|editorial=Y-Communications Household Survey|páxina=77|idioma=inglés}}</ref>
A pesar de l'alta tasa en tolos países, hai delles diferencies d'orixe cultural, más alta nos países mediterráneos ya inferior a los países nórdicos: curiosamente Suecia y Finlandia ocupen les últimes posiciones, xusto al contrariu de la posición qu'ocupen a casi toos lo sindicadores que tán rellacionaos cola [[sociedá de la información]]. Por esta alta tasa de penetración, mientres enforma tiempu consideróse que podría ser el dispositivu estrella del accesu a la sociedá de la información, sicasí esto, mientres l'añu 2007 solo un 2% aportó a Internet per esta puerta d'entrada.[[Ficheru:Televisio3DPhilips.PNG|left|275px]]
La renovación del parque de televisiones ta camudando drásticamente el tipu d'estos terminales nos llares. Les nueves teunoloxíes, como'l plasma, el [[TFT]] o'l [[OLED]] movieron dafechu a les televisiones de [[tubu de rayos catódicos]], que quedaron como residuales nes games más baxes y de pequeñes dimensiones, esta popularidá de les televisiones avanzaes tien de resultes una baxada continua de los precios. A pesar que la venta de televisiones tradicionales casi sumió, el parque de televisiones instalaes suel tener una antigüedá alta, y atópase nun bon númberu de llares la convivencia de dambos tipos de modelos.
Estos terminales empiecen a incluyir otres funcionalidades como'l sintonizador de [[Televisión dixital terrestre|TDT]] que yá supera con amplitú a les televisiones que nun lo inclúin, discu duru o puertu de USB, o nos casos más avanzaos conexón ensin filo, [[Bluetooth (especificación)|Bluetooth]] y Wi-fi.
L'añu 2008, [[Samsung]] y [[Sony]] presentaron televisiones OLED de 31 pulgaes y con unos 8 milímetros de grosez. Esta teunoloxía dexa llograr una nitidez d'imaxe y una gama ya intensidá de colores que supera a cualesquier otru productu actual, importante ye'l pasu a les pantalles de 200 [[herciu|hertzs]].<ref>50 Hz nel sistema PAL, por casu</ref>
Otru fenómenu que se ta produciendo ye la entrada d'alta definición en munchos nuevos terminales.<ref>Resolución de pantalla de 1.280 x 720 o cimera</ref> Hai dos “families” de formatos de [[televisión d'alta definición]] (HDTV) : 1920 [[píxel]]s X 1080 llinies o 1280 píxels X 720 llinies. Según datos de Xúpiter Research, n'Europa un 11{{esd}}% de les televisiones tán preparaos, anque solo un 5{{esd}}% utilicen esta finalidá. La resolución de les pantalles d'ordenadores ye un xeneral bien cimeru a la de los aparatos de televisión tradicionales; empezó un procesu de converxencia ente dambos tipos de pantalles.
==== Reproductores portátiles d'audiu y videu ====
Dende'l 2005, el mercáu de los reproductores portátiles atopar nun procesu de renovación escontra aquellos dispositivos que son capaces de reproducir MP3 y MP4. Toles otres formes d'audiu, como los dispositivos analóxicos (radios), y dispositivos dixitales (llectores de CD en tolos formatos), atopar en retrocesu. El procesu de renovación atopar cola converxencia de diverses funciones nun mesmu aparatu, como por casu el teléfonu móvil que munches vegaes incorpora funciones d'audiu como reproductor de MP3 o radio.
=== Consoles de xuegos ===
Mientres l'añu 2007, producióse una esplosión nes ventes nel mundu de [[videoconsola|videoconsoles]]. Les nueves consoles [[PlayStation 4]] de Sony, Nintendo Wii (Wii U ) de Nintendo,<ref>La consola de Nintendo incorpora dos pantalles, una d'elles táctil</ref> y [[Xbox One]] de Microsoft anovaron el panorama de les consoles ufiertando a los usuarios una esperiencia de «nueva xeneración». En xineru del 2009 la consola [[Wii]] llegó al tercer llugar d'usu de les consoles.<ref>{{cita web |url=http://www.joystiq.com/2008/06/05/nielsen-wii-usage-is-second-to-other-consoles/|títulu=Uso de les consoles |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Alexander Sliwinski|fecha=2008|editorial=eMarketer.com|idioma=inglés}}</ref> Una parte importante del ésitu de la consola Wii basar nel so enfoque innovador del conceutu de los xuegos que faen que'l xugador arreyar en faer físicamente los movimientos de los xuegos en que participa. Una parte importante anicia en que foi capaz de crear una comunidá de xuegos que saben sacar partíu de les calidaes distintes de Wii, como'l xuegu [[Wii Fit]] qu'afala a realizar deporte al empar que se xuega. Tamién supo atraer a xente de prestíu reconocíu y de gran influencia mediática como [[Steven Spielberg]] que s'empecipió nel mundu de los videoxuegos col xuegu Bloom Blox pa esta consola. Asina la supremacía tamién se consolida nel campu de los xuegos onde de los cinco videoxuegos más vendíos nel mundu al mayu de 2008, dos correspuenden a la consola Wii.<ref>{{cita web |url=http://blog.nielsen.com/nielsenwire/nielsen-news/world-of-warcraft-playstation-2-most-played-in-april-2009//|títulu=World of Warcraft, Playstation 2 Most Played in April 2009 |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=12 de xunu de 2009|editorial=Nielsenwire|idioma=inglés}}</ref> Apaecieron nueves consoles pa públicu de más edá y caracterizaes por un meyor acabáu y meyores carauterístiques téuniques, como la consola PSP y PSVita de Sony, con una escelente pantalla, que dexa inclusive reproducir películes y un gran acabáu.<ref name=iarevolution />
Más de doscientos millones de videoxuegos pa consoles vender n'Europa mientres el 2008, con una crecedera del 18{{esd}}% respectu al añu anterior.<ref>{{cita web |url=http://vgchartz.com/forum/thread.php?id=65466 |títulu=Venta de videoxuegos pa consoles n'Europa y otros datos |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2008}}</ref>Les consoles fueron incluyendo un gran númberu de capacidaes -na llinia de converxencia de dispositivos- principalmente opciones multimedia, como reproducir películes o escuchar música MP3.
=== Servicios nes TIC ===
Les teunoloxíes tán siendo condicionaes pola evolución y la forma d'aportar a los conteníos, servicios y aplicaciones, a midida que estiéndese la banda ancha y los usuarios afáense, prodúcense unos cambeos nos servicios.
Coles llimitaciones téuniques iniciales (128 kbit/s d'anchu de banda), los primeros servicios taben centraos nel espardimientu d'información estática, amás de ferramientes nueves y esclusives d'esta teunoloxía como'l corréu electrónicu, o los buscadores.
Les empreses y entidaes pasaron a utilizar les TIC como una nueva canal d'espardimientu de los productos y servicios apurriendo a los sos usuarios una ubicuidá d'accesu. Apaecieron un segundu grupu de servicio TIC como'l comerciu electrónicu, la banca en llinia, l'accesu a conteníos informativos y d'ociu y l'accesu a l'alministración pública.
Son servicios onde se caltién el modelu provisor-veceru con una sofisticación, más o menos grande en función de les posibilidaes teunolóxiques y d'evolución de la forma d'emprestar el serviciu.
==== Corréu electrónicu ====
{{AP|Corréu electrónicu}}
Ye una de les actividaes más frecuentes nos llares con accesu a [[internet]]. El corréu electrónicu y los mensaxes de testu del móvil modificaron les formes d'interactuar con amigos.
Un problema importante ye'l de la receición de mensaxes ensin solicitar nin deseyaos, y en cantidaes masives, fechu conocíu como correo basura o [[spam]]. Otru problema ye'l que se conoz como [[phishing]], que consiste n'unviar correos fraudulentos coles mires d'engañar a los destinatarios por que revelen información personal o financiera.
==== Busca d'información ====
{{AP|Motor de busca}}
Ye unu de los servicios estrella de la sociedá de la información, apurríu pa los llamaos motores de busca, como [[Google]] o [[Yahoo]], que son ferramientes que dexen estrayer de los documentos de testu les pallabres que meyor representar. Estes pallabres almacenar nun índiz y sobre esti índiz realiza la consulta. Dexa atopar recursos (páxina web, foros, imáxenes, videu, ficheros, etc.) acomuñaos a combinaciones de pallabres.<ref>{{cita web |url=http://www.searchoptimization.es/buscadores-search-engines/buscadores-search-engines.htm|títulu=Buscadores |fechaaccesu=29 de payares de 2009|editorial=Public Service Ads by Google |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20091211231928/http://www.searchoptimization.es/buscadores-search-engines/buscadores-search-engines.htm |fechaarchivu=11 d'avientu de 2009}}</ref> Les resultancies de la busca son un llistáu de direiciones web onde se detallen temes rellacionaes coles pallabres clave buscaes. La información puede constar de páxina web, imáxenes, información y otros tipos d'archivos. Dellos motores de busca tamién faen [[minería de datos]] y tán disponibles en bases de datos o direutorios abiertos. Los motores de busca operen a manera d'[[algoritmu]] o son un amiestu d'aportaciones algorítmicas y humanes. Dellos sitios web ufierten un motor de busca como principal funcionalidad: [[Dailymotion]], [[YouTube]], [[Google Video]], etc. son motores de busca de videu.<ref>{{cita web |url=http://recuperacionorganizacioninformacionacces.net78.net/aranas_web_(crawlers)/aranas_web_(crawlers)_introduccion.html |títulu=Introducción a gatuñar Web |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=José Montero|fecha=2009|editorial=Universidá Carlos III de Madrid}}</ref>
==== Banca en llinia o banca electrónica ====
{{AP|Banca electrónica}}
El sector bancariu sufrió una fuerte revolución nos últimos años gracies al desenvolvimientu de les TIC, que dexó'l fuerte usu que se ta faciendo d'estos servicios. El so ésitu deber a la variedá de productos y a la comodidá y facilidá de xestión qu'apurren. Los usuarios del bancu utilizar cada vez más, por casu, pa realizar tresferencies o consultar el saldu.<ref>{{cita web |url=http://revista.consumer.es/web/es/20001201/internet/27218.php|títulu=La comodidá del bancu en casa |fechaaccesu=29 de payares de 2009|editorial=Fundación Eroski}}</ref>
Los problemes de seguridá son el ''[[phishing]]'' y el ''[[pharming]]'', que ye la manipulación del sistema de resolución de nomes n'internet, que fai que s'apuerte a una web falsa; l'[[estafa nixeriana|scam]], intermediación de tresferencies.<ref>{{cita web |url=http://www.hispasec.com/directorio/llaboratoriu/articulos/EstudioBancaPhishing/estudio_banca_y_phishing.pdf|títulu=Estudio sobre la seguridá de los bancos en llinia |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=2004|editorial=Hispasec Sistemes |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100128030703/http://www.hispasec.com/directorio/llaboratoriu/articulos/EstudioBancaPhishing/estudio_banca_y_phishing.pdf |fechaarchivu=28 de xineru de 2010}}</ref>
==== Audiu y música ====
{{AP|Reproductor d'audiu portátil}}
Dende la popularidá de los reproductores MP3, la venta o baxada de música per internet ta moviendo los formatos [[Discu compactu|CD]].
Un nuevu serviciu rellacionáu colos conteníos d'audiu ye'l ''[[podcast]]'', esta pallabra vien de la contraición d'[[iPod]] y ''[[Radiodifusión|broadcast]]''. Son ficheros d'audiu grabaos por aficionaos o per medios de comunicación, que contienen noticies, música, programes de radio, ente otros. Se codifican de normal en MPS, anque pueden ser escuchaos nel ordenador, ye más habitual utilizar los reproductores portátiles de MP3, como'l iPod, que n'abril del 2008 vendiera 150 millones d'unidaes en tol mundu.<ref>{{cita web |url=http://www.systemshootouts.org/ipod_sales.html |títulu=Unidad de iPop vendíes |fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Charles Gaba|editorial=System Shootouts.com|idioma=inglés}}</ref>
==== TV y cine ====
{{AP|Alta definición}}
Como serviciu diferencial ta'l qu'ufierten delles redes de [[IPTV|televisión IP]], y que consiste en ver conteníos en modalidá de videu so demanda. De manera que l'usuariu controla'l programa como si tuviera l'aparatu de videu en casa.
La [[TDT]] va ufiertar servicios de tresmisión de datos y interactividad, en concretu guíes electróniques de programación, servicios d'información ciudadana y los rellacionaos cola alministración y el comerciu electrónicu.
<center>
<gallery caption="Comparanza de los distintos formatos">
Ficheru:Raster graphic fish 40X46squares hdtv-example.png|'''HDTV 720p''', tres veces la resolución estándar.
Ficheru:Raster graphic fish 20x23squares sdtv-example.png|Resolvimientu '''estándar'''.
</gallery>
</center>
Les emisiones n'[[HDTV|alta definición]] nun acaben d'imponese en tol mundu pola esistencia de dos formatos posibles, cosa qu'obliga a los operadores a escoyer unu, col riesgu d'optar pola opción menos popular, otru motivu ye la poca ufierta de conteníos n'alta definición.
Otru serviciu, similar al audiu, ye'l ''[[streaming]]'' de conteníos de TV. Agora mesmu hai numberosos llugares web qu'ufierten l'accesu a emisiones de TV per Internet vía ''streaming'', que dexa escuchar y ver los archivos mientres se fai la tresferencia, nun siendo necesaria la finalización del procesu.
==== Comerciu electrónicu ====
{{AP|Comerciu electrónicu}}
El comerciu electrónicu ye una modalidá de la compra en distancia que ta abondando últimamente, per mediu d'una rede de telecomunicaciones, xeneralmente Internet, frutu de la creciente familiarización de los ciudadanos coles nueves teunoloxíes. Inclúyense les ventes efeutuaes en puyes feches per vía electrónica.
Según datos de Eurostat 2008, un 30{{esd}}% de los europeos utilizaron Internet pa realizar compres de calter priváu mientres el 2007, siendo Dinamarca (55{{esd}}%), y Holanda (55{{esd}}%), los que más lo usaron. Los que taben nos últimos llugares yeren Bulgaria y Rumanía (3{{esd}}%). Una de cada ocho persones na Europa de los 27, evita les compres electróniques por cuestiones de seguridá.<ref>{{cita web|url=http://www.e-global.es/pago-online-y-seguridá-payment-and-security/ver-categoria.html?dir=DESC&limit=5&order=date|títulu=Sistemes de Pagu Seguru.Seguridá nel Comerciu Electrónicu|fechaaccesu=29 de payares de 2009|autor=Martínez López|fecha=11 de febreru de 2009|editorial=Universidá de Xaén}}</ref>
==== Y-alministración y Y-gobiernu ====
{{AP|Y-alministración}}
{{AP|Y-gobiernu}}
La tercer actividá que más realicen los internautes ye visitar '''webs de servicios públicos''', atópase solo por detrás de la busca d'información y de los correos electrónicos. Ye una realidá, que cada vez más usuarios d'Internet piden una alministración capaz de sacar más provechu y afecha a la sociedá de la información. La implantación d'esti tipu de servicios ye una prioridá pa tolos gobiernos de los países desenvueltos.<ref>{{cita web |url=http://www.3cat24.cat/noticia/127105/altres/Cami-de--y-administracio-els-serveis-publics-digitals|títulu=Camino de la y-alministración: los servicios públicos dixitales |fechaaccesu=29 de payares de 2009|fecha=1 de xunu de 2006|editorial=3cat24.cat|idioma=catalán}}</ref>
'''Singapur y Canadá''' siguen liderando'l mundu —con un 89 y 88 per cientu, respeutivamente— tocantes a el maduror del so serviciu d'atención al respective de impuestos, centru de la comunidá o pensiones. Esto debe a que dambos países desenvuelven estratexes pa consiguir un ameyoramientu continuu del serviciu d'atención al veceru en caúna de les cuatro árees claves: «conocer el veceru, coneutar, alliniar el personal y nun actuar en solitariu».<ref>[http://www.consultoras.org/frontend/aec/Informe--Lideralgu-En-El Serviciu-De-Atencion-Al Veceru--Cumplir-La Promesa---Espanoles-Dicen-Non-Te-vn6975-vst771 Informe Accenture y-administració al món] (n'inglés)</ref>
Nos países de la Unión Europea'l grau d'evolución midir pol grau d'implantación y desenvolvimientu de los venti servicios básicos definíos nel programa [[eEurope 2005]], y que se detallen de siguío:
<o>Servicios públicos a los ciudadanos</o>:
* Pagos d'impuestos.
* Busca d'ocupación.
* Beneficios de la Seguridá Social (trés ente los cuatro siguientes).
** Subsidiu de desocupación.
** Ayuda familiar.
** Gastos médicos (reembolsu o pagos direutos).
** Beques d'estudios.
* Biblioteques públiques (disponibilidad de catálogos, ferramientes de busca).
* Certificaos (nacencia, matrimoniu).
* Matriculación na enseñanza cimera/universidá.
* Declaración de cambéu de casa.
* Servicios rellacionaos cola Salú.
<o>Servicios públicos a les empreses:</o>
* Contribuciones a la Seguridá Social pa emplegaos.
* Impuestos de sociedaes: declaración, presentación.
* IVA: declaración, presentación.
* Rexistru de nueves sociedaes.
* Tramitación de datos pa estadístiques oficiales.
* Declaraciones d'aduanes.
* Permisos medioambientales (presentación d'informes incluyíu).
* Compres públiques o llicitaciones.
==== Y-sanidá ====
Les TIC abren unes amplies posibilidaes pa la renovación y meyora de les rellaciones paciente-médicu, médicu-médicu y médicu-xestor. L'oxetivu ye ameyorar los procesos asistenciales, los mecanismos de comunicación y siguimientu y entainar los trámites burocráticos.
==== Educación ====
La formación ye un elementu esencial nel procesu d'incorporar les nueves teunoloxíes a les actividaes cotidianes, y la meyora de la [[sociedá de la información]] va venir determináu. El ''[[Aprendizaxe electrónicu|e-learning]]'' ye'l tipu d'enseñanza que se caracteriza pola separación física ente'l profesor (tutor o asesor) y l'alumnu, y qu'utiliza Internet como canal de distribución de la conocencia y como mediu de comunicación. Los conteníos de ''e-learning'' tán enfocaos nes árees téuniques. Al traviés d'esta nueva forma d'enseñar l'alumnu y el docente pueden alministrar el so tiempu, falamos d'una educación [[Asincronía|asincrónica]].
Tou esto introduz tamién el problema de la poca capacidá que tien la escuela p'absorber les nueves teunoloxíes. Nesti sentíu, otru conceutu de Nueves Teunoloxíes son les [[Nueves Teunoloxíes Aplicaes a la Educación]] (NTAE). L'usu d'estes teunoloxíes, entendíes tanto como recursos pa la enseñanza como mediu pal aprendizaxe como medios de comunicación y espresión y como oxetu de deprendimientu y reflexón {{ensin referencies|(Quintana, 2004)}}.{{qué}}
Práuticamente la mayoría de los docentes amuésense favorables al usu de les TIC y cunten que el so usu va acabar xeneralizándose ente los profesores.<ref>{{cita web |url=http://congresos.cnice.mec.es/ceiie/area4/documentacion/comunicaciones/2parte/html/4comunicacion02.html |títulu=Analís y valoración de les actitúes de los docentes escontra les TIC como condicionantes de la so integración curricular na aula |fechaaccesu=1 de payares de 2017 |apellíu=García González |nome=Francisco |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180627232506/http://congresos.cnice.mec.es/ceiie/area4/documentacion/comunicaciones/2parte/html/4comunicacion02.html |fechaarchivu=2018-06-27 }}</ref>
Ente los beneficios más claros que los medios de comunicación apurren a la sociedá atopen l'accesu a la cultura y a la educación, onde les meyores teunolóxiques y los beneficios que porta la era de la comunicación llancen un balance y unes previsiones extraordinariamente positives. Dellos espertos{{quién}} incidieron en que tien d'esistir una rellación ente la información que se suministra y la capacidá d'asimilación de la mesma per parte de les persones, por esto, ye conveniente una fayadiza educación nel usu d'estos poderosos medios. Arriendes de esto, la UNED llevó a cabu nel añu 2012 un estudiu [http://portal.uned.es/pls/portal/docs/PAGE/UNED_MAIN/LAUNIVERSIDAD/ALLUGAMIENTOS/03/DOCENTE/JOSE_MANUEL_SAEZ_LOPEZ/11_RELATEC.PDF] pa valorar l'impautu de los TICS na educación, concretamente en primaria, concluyendo que efeutivamente los alumnos ameyoren académicamente dempués d'utilizar los TICS.
La UNESCO considera que les TIC ayuden a llograr l'accesu universal a la educación y ameyoren la igualdá y la calidá de la mesma; tamién contribúin al desenvolvimientu profesional de los docentes y a la meyora de la xestión, la gobernanza y l'alministración de la educación, siempres y cuando s'apliquen les polítiques, les teunoloxíes y les capacidaes fayadices.<ref>{{cita web |url=https://ye.unesco.org/themes/tic-educacion|títulu=Les TIC na educación |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref>
Lo anterior trai que los docentes precisen tar preparaos pa empoderar a los estudiantes coles ventayes que-yos apurren les TIC. Escueles y aules tienen de cuntar con docentes que tengan les competencies y los recursos necesarios en materia de TIC y que puedan enseñar de manera eficaz les asignatures esixíes, integrando coles mesmes na so enseñanza conceutos y habilidaes d'estes. Les simulaciones interactivas, los recursos educativos dixitales y abiertos (REA), los preseos sofisticaos de recoyida y analís de datos son dalgunos de los munchos recursos que dexen a los docentes ufiertar a les sos estudiantes posibilidaes, antes inimaxinables, p'asimilar conceutos. Ye por ello que la UNESCO desenvolvió Estándares de Competencies pa Docentes que busquen harmonizar la formación de docentes colos oxetivos nacionales en materia de desenvolvimientu. Pa ello definieron trés factores de productividá: afondar en capital, ameyorar la calidá del trabayu y anovar tecnológicamente.
Pa evitar l'ambigüedá na evaluación, la UNESCO creo'l documentu Téunicu Númberu 2 denomináu ''Midida de les teunoloxíes de la información y comunicación (TIC) n'educación: Manual del usuariu'' (UNESCO: 2009), que señala que la implementación de les TIC na educación de los países en desenvolvimientu ye primordial pal llogru del EPT (Educación Pa Toos: 2005) que los sos oxetivos apunten a esaniciar la disparidad nel accesu y la permanencia a la educación básica pal añu 2015. Pa llograr lo anterior propón primeramente la creación d'indicadores que, al empar de homologar, refundien resultancies reales del fenómenu que puedan traducise en polítiques empuestes a los oxetivos plantegaos.
Como nueves esperiencies d'usuariu con TIC na Educación, atopamos l'usu de la robótica, que tuvo una gran meyora nos últimos años. Con éses grupos d'investigación tán llevando a cabu l'usu de diversos modelos educativos nos que'l robot ta implicáu nel procesu de deprendimientu. Esto ye facedera gracies al usu de robots qu'ameyoren la esperiencia l'alumnu y, como se ta estudiando, puede llegar a ameyorar el so procesu educativu individualizáu.
==== Videoxuegos ====
{{AP|Historia de los videoxuegos}}
La industria del entretenimientu camudó, l'escenariu tradicional onde la música y el cine taben de primeres, camudó y agora apoderen los videoxuegos. Sobremanera la consola, utilizada principalmente con xuegos fora de llinia, Hai un enclín a utilizar cada vez menos l'ordenador personal como plataforma de xuegos, a pesar de la crisis económica, hai un aumentu nel volume de ventes de xuegos y consoles.
Los xuegos más vendíos en tol mundu mientres el 2009 son [[World of Warcraft]] y [[Second Life]]. El futuru de los xuegos sigue l'enclín de converxencia del restu d'aplicaciones. Por casu, nos [[Estaos Xuníos]], cuando empieza'l procesu de creación d'una película diséñense conjuntamente filme y videoxuegu y ésti forma parte del ''[[merchandising]]''.
'''Videoxuegos como recursos pa la enseñanza'''
L'ámbitu educativu nun escapa a la incorporación del videoxuegu como recursu pa la enseñanza. Xugar pa favorecer la construcción de significaos.
Los videoxuegos crean mundos virtuales onde la fantasía fai presente con fuertes semeyances cola realidá, incorporando temes polítiques, sociales y culturales. Ye por ello, que los neños cargar de sentíu yá que brinden un contestu al traviés de los sos rellatos y xeneren un espaciu de cooperación.
“''Al diseñar secuencies lúdiques como formes d'enseñar conteníos escolares, el maestru ufierta una xera que tien sentíu real pal neñu, qu'esta contextualizada y que presenta munches oportunidaes pa interactuar con otros suxetos co-construyendo la conocencia con ellos”'' (Sarle y Rosas, 2005)<ref>Maggio Mariana (2012) “Arriquecer la enseñanza”. Cap. 4 “Les nueves redolaes y la so enseñanza”, edit. PAIDOS. Buenos Aires</ref>
==== Servicios móviles ====
{{AP|Sistema de mensaxería multimedia}}
La telefonía móvil ye unu de los apartaos qu'apurre más actividá a los servicios de les TIC. Amás de les llamaes de voz, los mensaxes curtios ([[Serviciu de mensaxes curtios|SMS]]) ye unu de los sistemes de comunicación más baratos, eficaces y rabiones qu'esisten. Los mensaxes multimedia ([[Sistema de mensaxería multimedia|MMS]]) van ganando pesu, adulces.
=== Nueva xeneración de servicio TIC ===
La mayor disponibilidad de banda ancha (10{{esd}}Mbit/s) dexó una mayor sofisticación de la ufierta descrita, yá que agora puede aportase a la TV dixital, a videu so demanda, a xuegos en llinia, etcétera.
El cambéu principal que les posibilidaes teunolóxiques favorecieron foi l'apaición de fórmules de cooperación ente usuarios de la rede, onde se ruempe'l paradigma clásicu de provisor veceru.
L'apaición de comunidaes virtuales o modelos cooperativos abondaron los últimos años cola configuración d'un conxuntu de productos y formes de trabayu na rede, que se recoyeron sol conceutu de [[Web 2.0]]. Son servicios onde un provisor apurre'l soporte téunicu, la plataforma sobre la que los usuarios autu-configuren el serviciu. Dellos exemplos son:
==== Servicios ''peer to peer'' (P2P) ====
{{AP|Peer-to-peer}}
Ye l'actividá que xenera más tráficu na rede. Referir a la comunicación ente iguales pal intercambiu de ficheros na rede, onde l'usuariu pon a disposición del restu, los sos conteníos y asume el papel de servidor. Les principales aplicaciones son [[emule]] y [[Kazaa]]. La mayor parte de los ficheros intercambiaos nes redes P2P son videos y audiu, en distintos formatos.
=== Blogues ===
{{AP|Blogue}}
Un blogue (n'español tamién una [[bitácora]]) ye un llugar web onde se recueyen testos o artículos d'unu o diversos autores ordenaos de más modernu a más antiguu, y escritu nun estilu personal ya informal. Ye como un diariu, anque munches vegaes especializáu, dedicáu a viaxes o cocina, por casu. L'autor puede dexar publicáu lo que crea conveniente.
==== Comunidaes virtuales ====
{{AP|Rede social}}
Apaecieron dende va pocos años un conxuntu de servicios que dexen la creación de comunidaes virtuales, xuníes por intereses comunes. Articúlense alredor de dos tipos de mecanismos:
* Los etiquetaos coleutivos d'información, p'almacenar información de dalguna manera (fotografíes, bookmarks,...). Un exemplu sería'l [[flickr]].
* Les redes que dexen a los usuarios crear perfiles, llista d'amigos y amigos de los sos amigos. Les más conocíes son [[MySpace]], [[Facebook]], [[LinkedIn]], [[Twitter]], [[Instagram]].
Les sos bases teunolóxiques tán basaes nel afitamientu d'aplicaciones d'usu común nun únicu llugar. Utilícense teunoloxía estándares, como'l corréu electrónicu y los sos protocolos; [[http]] pa facilitar les operaciones de xubir y baxar información, tanto si son semeyes o si ye información sobre'l perfil. Les carauterístiques del [[chat]] tamién tán disponibles y dexen a los usuarios conectase instantáneamente en modalidá d'unu a unu o en pequeños grupos.
=== Impautu y evolución de los servicios ===
Na tabla puede vese cualos son los servicios más populares n'Europa. Anque los datos son del añu 2005, marquen claramente l'enclín del estilu de vida dixital.<ref>(n'inglés) [http://www.financialtech-mag.com/_docum/50_Documentu2.pdf informe Intel]</ref>
{| class="wikitaula" ; style="margin: 0 auto 0 auto;"
|+ <center>'''TIC : Servicios utilizaos polos internautes n'Europa '''</center>
|- align="center" bgcolor="#b0c4de"
! Serviciu
!Reinu Xuníu
! Francia
!Italia
!Suecia
!España
!Alemaña
!Holanda
|-
|'''Compres dende casa/alimentación'''
| <center>35%
| <center>6%
| <center>9%
| <center>12%
| <center>14%
| <center>23%
| <center>9%
|-
|'''Compres dende casa / otros'''
| <center>77%
| <center>45%
| <center>47%
| <center>65%
| <center>35%
| <center>74%
| <center>45%
|-
| '''Reserva de vuelos'''
| <center>69%
| <center>54%
| <center>63%
| <center>78%
| <center>68%
| <center>62%
| <center>73%
|-
| '''Compra de propiedaes'''
| <center>11%
| <center>4%
| <center>4%
| <center>5%
| <center>4%
| <center>13%
| <center>14%
|-
|''' Chats per internet'''
| <center>27%
| <center>46%
| <center>37%
| <center>42%
| <center>39%
| <center>39%
| <center>36%
|-
|''' Curso / educación'''
| <center>39%
| <center>18%
| <center>20%
| <center>32%
| <center>32%
| <center>29%
| <center>27%
|-
|''' Busca per internet'''
|<center> 80%
| <center>93%
| <center>91%
| <center>38%
| <center>88%
| <center>88%
| <center>94%
|-
| '''Busca de trabayu'''
| <center>39%
| <center>41%
| <center>45%
| <center>45%
| <center>54%
| <center>47%
| <center>57%
|-
|'''Noticies'''
| <center>45%
| <center>66%
| <center>70%
| <center>69%
| <center>68%
| <center>56%
| <center>71%
|-
|'''Descarga de música'''
| <center>48%
| <center>39%
| <center>49%
| <center>38%
| <center>56%
| <center>40%
| <center>53%
|-
|'''Xuegos'''
| <center>28%
| <center>35%
| <center>31%
| <center>32%
| <center>34%
| <center>24%
| <center>40%
|-
|'''Comunidaes'''
| <center>17%
| <center>21%
| <center>22%
| <center>16%
| <center>18%
| <center>32%
| <center>19%
|-
|'''Blogue'''
| <center>7%
| <center>10%
| <center>14%
| <center>7%
| <center>20%
| <center>10%
| <center>11%
|-
|'''Creación de páxina web mesmes'''
| <center>16%
| <center>12%
| <center>17%
| <center>22%
| <center>12%
| <center>24%
| <center>17%
|-
|'''Álbumes fotográficos na rede'''
| <center>29%
| <center>35%
| <center>26%
| <center>17%
| <center>32%
| <center>33%
| <center>24%
|-
|'''Otres actividaes'''
| <center>3%
| <center>4%
| <center>8%
| <center>7%
| <center>3%
| <center>2%
| <center>4%
|-
| colspan="15" style="text-align: center;" |
|}
== Papel de les TIC na empresa ==
* Información, baxada de los costos;
** [[Deslocalización industrial|Deslocalización]] de la [[Producción (economía)|producción]] (centros d'atención a veceros).
** Meyor conocencia de la redolada, meyora de la eficacia de tomar de decisiones.
* A nivel de la estructura de la empresa y de la xestión del personal:
** Organización menos xerarquizada, distribución sistemática y práutica de la información.
** Meyor xestión de los recursos humanos.
* A nivel comercial:
** Estensión del mercáu potencial (comerciu electrónicu).
** Una baxada de los costos loxísticos.
** Desenvolvimientu de les innovaciones en servicios y respuestes a les necesidaes de los consumidores.
** Meyora de la imaxe de marca de la empresa (empresa innovadora).
== Llendes de la inversión nes TIC ==
* Problemes de rentabilidá:
# Costu del material, del [[Software]], del caltenimientu y de la renovación.
# Ye frecuente ver un equipamientu escesivu al respective de les necesidaes, y una sub-usu de los software.
# Costu de la formación del personal, incluyendo l'amenorgamientu de la so resistencia a los cambeos.
# Costu xeneral pal cambéu de les estructures, pa la reorganización del trabayu, pa la superabundancia d'información.
# Costu debíu al ritmu constante de les innovaciones (18 meses).
# Rentabilidá difícil de cuantificar o prever sobre los nuevos productos.
* Otres inversiones pueden ser igualmente benéfiques:
# [[Investigación y desenvolvimientu]].
# Formación del personal.
# Formaciones comerciales, organizativas, [[loxística|loxístiques]].
La globalización de les NTIC dexa un accesu 24h/24, dende cualquier puntu de la Tierra, a un conxuntu de recursos (datos, potencia informática), lo que porta tamién efeutos perversos en términos de seguridá y d'ética, agravaos pola internacionalización de determinaes actuaciones: chantaxe, estafa, subversión, etc. Puede afirmase que nengún gobiernu consiguió una vixilancia del respetu de regles mínimes consideraes comunes».
== Efeutos de les TIC na opinión pública ==
Les nueves teunoloxíes de la información y la conectividad tán influyendo notoriamente nos procesos de creación y cambéu de les corrientes d'opinión pública. Oxetos tan habituales como la televisión, el móvil y l'ordenador, amás de la radio, tán constantemente tresmitiendo mensaxes, intentando llevar al so terrén a los oyentes, telespectadores o usuarios d'estos medios. Al traviés de mensaxes de testu, correos electrónicos, blogues, y otros espacios dientro d'Internet, les persones déxense influyir ensin apenes ser conscientes d'ello, afirmando que creen esa versión porque la han dichu los medios» o «vien n'Internet». Estes son la vía de la verdá pa munchos de los ciudadanos, ensin saber que nellos tamién se miente y manipolia. Dependiendo de la edá, estatus social, nivel d'educación y estudios, lo mesmo que de vida, trabayu y costumes, les TIC tienen un mayor impautu o menos, dase más un tipu d'opinión o otra y distintes formes de camudala.
Aparte, tamién se forma la opinión pública en función de los intereses de los medios y otros axentes importantes nel ámbitu de les TIC. Equí encuádrense distintes teoríes, bien relevantes y conocíes toes elles, de les que vamos destacar dos: la Teoría de la espiral del silenciu (Elisabeth Noëlle Neumann: «La espiral del silenciu»<ref>*{{cita llibru |apellíu=
Noelle Neuman
|nome= Elisabeth
|enllaceautor= Elisabeth Noëlle Neumann
|títulu= La espiral del silenciu : opinión pública , la nuesa piel social.
|otres traducción Javier Ruiz Calderón
|edición= España, Barcelona |añu=
2003
|editorial= Paidós
|isbn= 9788449300257
|páxines= 332 p.
}}</ref>y la de les axendes de los medios. Cuando una persona atópase dientro d'un alderique o un círculu de persones, nun va espresar la so opinión si solo coincide cola de la minoría, polo que la so visión quedaría callada. Tamién suel pasar qu'anque intente faese oyer, la otra visión ye siguida por tanta xente que nun s'escuchará la d'esa persona o grupu minoritariu. La teoría de l'axenda setting, o axenda de los medios referir a les temes qu'escueyen los medios que sían de relevancia pública y sobre los que se tien qu'opinar, en función de los sos intereses. Asina vemos que los medios son como cualquier persona física que mira solo pol so propiu bien, y en función d'esto, nel mundu va dáse-y visibilidá a una cosa o a otra.
Efeutivamente, como menta numberosos autores como Orlando J. D'Acocoro na so obra "Medios de Comunicación y Opinión Pública",<ref>*{{cita llibru |apellíu=
D'Acocoro |nome=Orlando J.
|títulu= Medios de Comunicación y Opinión Pública |añu=
2007
|editorial= McGraw-Hill Interamericana
|isbn= 9788448156763
|páxina=206}}</ref>los medios son el cuartu poder. Al traviés d'ellos fórmase y modifica la opinión pública na era de la electrónica. Les nueves teunoloxíes, más allá de democratizar el so usu, la divulgación de la cultura, y ufiertar información por que los habitantes del planeta tean informaos, tienen la capacidá d'adormilitiar y movilizar grupos sociales per mediu d'esta comunicación de mases nes que se concreten les distintes corrientes d'opinión al traviés de personaxes mediáticos y bien visibles.
== Papel de les TIC na participación ciudadana ==
Según la sociedá y les TIC evolucionaron col tiempu, tamién lo fixo la manera na que la sociedá encara y busca soluciones pa los problemes sociales. Les TIC tresformen la participación ciudadana al dinamizarla, dotala d'autonomía, d'autoxestión y de capacidá de reivindicación cívica. Estes teunoloxíes facilitaron cada vez más l'exerciciu de la ciudadanía y el empoderamiento de los ciudadanos, multiplicando l'algame de la so participación y dexándo-yos actuar y manifestase con mayor facilidá y llibertá.<ref>{{cita web |url=https://doi.org/10.3145/epi.2017.ene.12 |títulu=Teunoloxía cívica pa la participación ciudadana. El casu de Xaciando Méxicu.|autor=Tena, Martín A. y Merlo, José A.|añu=2016}}</ref>
== Apertura de los países a les TIC ==
Cada añu, el [[Foru Económicu Mundial]] pública l'índiz del estáu de les redes (''Networked Readiness index''), un índiz definíu en función del llugar, l'usu y el beneficiu que puede estrayer un país de les TIC. Esti índiz tien en cuenta más d'un centenar de países (122, nos años 2006 y 2007) y dexa establecer una clasificación mundial.<ref>{{cita web |url=http://www.weforum.org/pdf/gitr/rankings2007.pdf|títulu=The Networked Readiness Index 2006-2007 rankings |fechaaccesu=29 de payares de 2009|idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090317225836/http://www.weforum.org/pdf/gitr/rankings2007.pdf |fechaarchivu=17 de marzu de 2009}}</ref>
== Lo que toma'l conceutu de "nueves teunoloxíes" ==
Al dicir "nueves teunoloxíes" tamos refiriendo a un conceutu que toma a les teunoloxíes de la información y la comunicación, anque dacuando déxense fuera proyeutos ya investigaciones amestaos a la [[bioteunoloxía]], según proyeutos amestaos a nuevos materiales (por casu [[fibra de carbonu]], [[nanotubos]], [[polímeru|polímeros]], etc.).<ref>Villalba Hervás, ''[http://iesvillalbahervasteunologia.files.wordpress.com/2012/01/nuevos-materiales.pdf Materiales d'usu téunicu: Nuevos Materiales]'', 2 páxs.</ref><ref>Francisco Martínez Navarro, Juan Carlos Turégano García, ''[http://www.cienciasmc.es/web/pdf/o8_nuevos_materiales.pdf Ciencies pal Mundu Contemporaneu: Nueves necesidaes, nuevos materiales (los polímeros y la nanoteunoloxía)]'', en [http://www.cienciasmc.es/web/o0/index_o0.html Ciencies pal Mundu Contemporaneu (guía de recursos didácticos)], documentu Axencia Canaria d'Investigación, Innovación y Sociedá de la Información —ACIISI— (2010), páxs. 292-323, ISBN 978-84-606-5017-1.</ref><ref>Sandra Fernández González, ''[https://web.archive.org/web/20130101182920/http://www.uclm.es/profesorado/ricardo/monografiasnntt/sandraweb/Los mios%20Webs/nuevas_tecnolog%C3%ADas__magisterio4.htm ¿Qué son les nueves teunoloxíes?]''</ref><ref>''[http://www.monografias.com/trabayos15/nvas-teunologias/nvas-teunologias.shtml Nueves teunoloxíes: Impautu nes empreses]''</ref> En sentíu ampliu, "nueves teunoloxíes" tamién toma les árees recién citaes.
== Ver tamién ==
* [[Trabayu collaborativu]]
* [[Comunidaes de práutica]]
* [[Modelu d'aceptación de teunoloxía]]
* [[Comunicación alternativa y aumentativa]]
* [[Producción testual collaborativa]]
* [[Teunoloxíes de la información y la comunicación pa la enseñanza]]
* [[Educación en llinia]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.aulatic.com AulaTIC. Les TIC na Aula]
* [http://www.eduteka.org/pdfdir/claudiaz.pdf Les teunoloxíes d'información y comunicación (TIC): Valor amestáu al aprendizaxe na escuela]
* [http://www.docstoc.com/docs/100253307/Patron-de-extension-de-Internet-y-les TIC-en-les empreses-espagnolas Identificación de patrón d'estensión d'Internet y les TIC nes empreses españoles según los sos sectores d'actividá.] {{pdf}}
* [http://www.santboi.tv/socinfo_ccaa/Pols_SI_Sp_CCAA_i_cat.pdf Informe sobre l'estáu actual de la Sociedá de la Información Internacional n'España y comparancia de les comunidaes autonómiques] (en catalán)
* [http://www.humanodigital.com.ar/los tics-y-el deprendimientu-collaborativu/ Los Tics y el deprendimientu collaborativu]
* {{Enllaz rotu|1=a-una-nueva-era-en-les-teunologias-de-la-informacion/ ¿Averamos a una nueva era nes teunoloxíes de la información? |2=http://cibernetica.wordpress.com/2013/01/03/averamos |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Tradubot|Tecnologías de la información y la comunicación}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Teunoloxíes de la información|Teunoloxíes de la información]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
k1cw9qpmngugbt0rp55fouljvap5io3
Tabaquismu
0
150489
4489968
4470698
2026-05-02T12:26:22Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 8 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489968
wikitext
text/x-wiki
{{Avisu médicu}}
{{Ficha d'enfermedá
|nome = Tabaquismu
|imagen = Smoking equipment.jpg
|pie =Les distintes ferramientes que sirven para [[fumar]] tabacu.
|tamañu =
|CIE-10 =
|CIE-9 = {{CIE-9|989.84}}
|CIE-O =
|CIAP-2 = P17
|OMIM =
|DiseasesDB =
|Medline =
|MedlinePlus =
|eMedicineSubj =
|eMedicineTopic =
|MeshID =
|GeneReviewsID =
|GeneReviewsName =
|sinónimos =
}}
El '''tabaquismu''' ye l'adicción al [[tabacu]], provocada principalmente por unu de los sos componentes más activos, la [[nicotina]]. El consumu habitual de tabacu produz enfermedaes nocives pa la salú del consumidor .
Según la [[Organización Mundial de la Salú|OMS]] el tabacu ye la primer causa d'invalidez y muerte prematura nel mundu.<ref>Drogues. Secretaría Xeneral de Sanidá y Delegación del Gobiernu pal Plan Nacional Sobre Drogues. Ministeriu de Sanidá y Consumu. Gobiernu d'España. 2008.</ref> N'[[Europa]] el tabaquismu provoca cada añu 1,2 millones de muertes. Ta direutamente rellacionáu cola apaición de 29 enfermedaes, de les cualos 10 son distintos tipos de [[cáncer]] y de más del 50{{esd}}% de les [[enfermedá cardiovascular|enfermedaes cardiovasculares]]. Fumar ye direutamente responsable d'aproximao'l 90{{esd}}% de les muertes por [[cáncer de pulmón]] y aproximao el 80-90{{esd}}% de la [[Enfermedá pulmonar obstructiva crónica|enfermedá pulmonar obstructiva crónica (EPOC)]] y [[enfisema pulmonar|enfisema]].<ref>{{cita web |url=http://www.lung.org/stop-smoking/about-smoking/health-effects/smoking.html#2 |títulu=Smoking |autor=American Lung Association |fecha=2012}}</ref> N'[[España]] cada añu muerren más de 50 000 persones debíu al consumu de tabacu, más que polos accidentes de tráficu y el consumu de toles drogues illegales xuntes.
== Tabacu ==
{{ap|Tabacu}}
El tabacu ye una sustancia adictivo<ref>[http://search.usa.gov/search?utf8=%E2%9C%93&sc=0&query=tabacu&m=&affiliate=www.drugabuse.gov&commit=Search NIDA]</ref> debíu principalmente al so componente activu, la [[nicotina]], qu'actúa sobre'l [[sistema nerviosu central]]. El [[fumador]] sufre una dependencia físico y psicolóxico que xenera un [[síndrome d'astinencia]], denomináu tabaquismu.
La nicotina xenera [[adicción]], pero tien efeutos [[antidepresivu|antidepresivos]] y d'aliviu sintomáticu de l'[[ansiedá]]. Nun s'utiliza en [[farmacia]], porque na segunda metá del [[sieglu XX]] afayáronse antidepresivos más eficaces y que nun crean adicción. Tampoco s'emplega pal aliviu sintomáticu de l'ansiedá, sacante en casos escepcionales, porque les [[benzodiazepina|benzodiazepines]], que son el tipu de tranquilizantes más utilizáu, tamién crean dependencia, pero considérense más eficaces.
Ye factor de riesgu n'[[enfermedá|enfermedaes]] [[Pulmones|respiratories]], [[enfermedaes cardiovasculares|cardiovasculares]], distintos tipos de [[cáncer]], y ye especialmente perxudicial mientres l'[[embaranzu]]. Amás, non solo perxudica a los fumadores, sinón tamién a los qu'alienden el mesmu aire ([[fumador pasivu|fumadores pasivos]]). El tabaquismu ye la principal causa de [[mortalidá]], na mayoría de los países desenvueltos, a principios del [[sieglu XXI]], anque hai otros estudios qu'indiquen qu'estes enfermedaes atribuyíes al tabacu son en realidá la contaminación industrial y químico, los aditivos alimenticios y los [[pesticida|pesticides]] utilizaos na [[agricultura]]{{ensin referencies}}<ref>{{cita publicación |url=http://bvs.sld.cu/revistas/mciego/vol_18noespc_2012/pdf/T32.pdf|títulu=Tabaquismu|apellíos=|nome=|fecha=|publicación=Mediciego 2012; 18 (Non. Esp.)|fechaaccesu=|doi=|pmid=}}</ref>. Amás, el tabacu como tal ye lo que menos se fuma, pos sacante'l pocu tabacu natural, tou lo que se comercializa ta adulteráu con sustancies químiques que-y apurren dudoses o esmolecedores propiedaes como la de ser más adictivu o ameyorar el so sabor, y otres que nun se saben porque tamién tienen fórmules secretes.{{ensin referencies}} Les industries amiesten aditivos que'l tabacu puru enxamás tuvo, aumentando la [[toxicidá]] que de por sí yá tien. Sicasí ye importante aprofiar que'l tabacu por bien puru o de "enguedeyar" como se conoz, siempres va causar dañu irremediablemente, polo que la única opción qu'embrive'l riesgu de carecer enfermedaes respiratories a edaes avanzaes ye a cencielles nun fumar.
Por cuenta de les consecuencies, tantu a la repercusión (dependencia) física, psicolóxica y social que xenera nos consumidores, yá dende l'últimu Congresu de Psiquiatría que tuvo llugar en [[L'Habana]], foi consideráu una enfermedá más, pos rique tantu tratamientu melecinal como rehabilitación psicolóxica y re-educación social. Diches dependencies son les más difíciles de correxir, anque la dependencia física ye la que con mayor facilidá sume, dempués de l'astinencia. Queda constituyida de magar, como una enfermedá, que xenera enfermedaes y otros entueyos.
== Epidemioloxía ==
Según la [[Organización Mundial de la Salú|OMS]] esisten nel mundu más de 1250 millones de [[fumador]]es (2010), lo que representa aproximao un terciu de la población mayor de 15 años. Por sexos el 47 % de los homes y un 11 % de les muyeres nesti rangu d'edá peracaben una media de 14 pitos per día, lo que supón un total de 5827 [[billón|billones]] de pitos al añu. El 74 % de tolos pitos peracabar en países de baxu-mediu nivel d'ingresos ([[Bancu Mundial]]) (hai que tener en cuenta que la mayor parte de la población mundial vive en países de baxu-mediu nivel d'ingresos). Tantu pa homes como pa muyeres, el segmentu d'edá na que fuma mayor proporción ye l'entendíu ente 30 y 49 años.
Les mayores [[prevalencia|prevalencies]] mundiales atopar en [[Vietnam]], [[Chile]],<ref>{{cita web |url=http://uchile.cl/o131976 |títulu=Tabaquismu provoca casi 11 mil muertes y cuesta al Estáu más de 1 billón de pesos al añu - Universidá de Chile |fechaaccesu=7 d'abril de 2017|sitiuweb=uchile.cl}}</ref> parte d'[[África]] y [[República Dominicana]] n'homes (73, 68 y 66 %, respeutivamente), ente que [[Dinamarca]] y [[Noruega]] presentar na población femenina (37 y 36 % respeutivamente).{{ensin referencies}} Pol so eleváu volume poblacional, [[República Popular China|China]], [[India]] y [[Rusia]] son les qu'arrexunten la mayor parte de fumadores del mundu.
Na [[Xunión Europea]] esiste un amenorgamientu progresivu del consumu, caltiénse la mayor prevalencia n'homes qu'en muyeres, sacante en [[Suecia]], onde'l consumu ye daqué mayor en muyeres (22 % homes, 24 % muyeres). La mayor proporción de fumadores atopar nos países mediterráneos.{{ensin referencies}} La prevalencia n'[[España]] para mayores de 16 años (2003) ye del 31% de la población.<ref name="Molina Bermejo" />
En [[Méxicu]] envalórase que muerren diariamente ente 123 y 165 persones por cuenta de consumir tabacu, lo que convierte a esta adicción nun grave problema de [[salú pública]].
=== Tabaquismu y salú ===
Fumar puede ser el causante de delles enfermedaes, como'l [[cáncer de pulmón]], la [[bronquitis]] y l'[[enfisema]] pulmonar. El tabaquismu ye reconocíu dende va dellos años como un problema de salú pública, por cuenta de que los daños a la salú acomuñaos al consumu del tabacu causen más de mediu millón de muertes nel continente americanu.{{ensin referencies}}
Fumar ye la causa más frecuente de muertes que pueden evitase.{{ensin referencies}} Según los últimos informes, cientos de miles de persones muerren añalmente de forma prematura debíu al tabacu. Estudios recién indiquen que la esposición al fumu de los pitos fumaos por otra xente y otros productos del tabacu, producen al añu la muerte de miles de persones que nun fumen. Magar estes estadístiques y a numberosos avisos sobre los peligros de fumar, millones d'adultos y adolescentes siguen fumando. Sía comoquier tánse faciendo progresos: acaldía son más les persones que dexen de fumar.
Nel añu 2004, la [[Organización Mundial de la Salú]] envaloraba en 4,9 millones el númberu de muertes añales rellacionaes col consumu de tabacu.{{ensin referencies}} Magar esistir una probada rellación ente tabacu y salú, esto nun torgar que sía unu de los productos de consumu llegal que puede matar al consumidor asiduo.
Fumar un namái pitu da llugar a una elevación del [[ritmu cardiacu]], la [[frecuencia respiratoria]] y la [[tensión arterial]].<ref>{{cita web |apellíu1=Dr. Jorge Llagunes Maitland |títulu=TABAQUISMU |url=http://www.uantof.cl/semda/Tabacu.pdf |fecha=12 maro de 2009 |fechaaccesu=1 de setiembre de 2015 }}</ref> El fumu produz una reacción irritante nes [[víes respiratories]]. La producción de [[mocu]] y la dificultá d'esanicialo ye la causa de la [[tos]]. Por cuenta de la inflamación continua produzse [[bronquitis crónica]]. Tamién produz un amenorgamientu de la [[Capacidá pulmonar total|capacidá pulmonar]], produciendo al fumador mayor cansanciu y amenorgamientu de [[Resistencia física|resistencia]] en rellación a un exerciciu corporal.{{ensin referencies}}
El fumu del tabacu ta constituyíu por una fase volátil o gaseosa y una fase sólida o de partícules. La fase gaseosa representa'l 95% del so pesu y tien unos 500 componentes. La fase sólida representa'l 5% del pesu y ta formada por unos 3500 componentes, ente los que sedestacan trés: la [[nicotina]], responsable de l'adicción, el [[monóxidu de carbonu]], responsable de les enfermedaes cardiovasculares, y el [[alquitrán]], responsable de los cánceres asociaos.<ref name="Molina Bermejo">{{cita publicación |url=http://xa.yimg.com/kq/groups/17358357/1931673870/name/Tabacu%20y%20Piel..pdf |títulu=Manifestaciones cutanees y tabacu |nomes=M. S. |apellíu=Molina Bermejo |editorial=Doyma |lugar=Barcelona, España |publicación=Formación Médica Siguida n'Atención Primaria |fecha=payares de 2005 |volume=12 |númberu=9 |páxines=582-588 |issn=1134-2072 |doi=10.1016/S1134-2072(05)71256-1}}</ref> Identificáronse más de 4000 sustancies nel fumu del pitu, de les cualos siquier 60 son probables [[carcinóxenu|carcinóxenos]] humanos.<ref name="Moré et at">{{cita publicación |url=http://medicentro.sld.cu/index.php/medicentro/article/download/431/478 |títulu=El tabaquismu y el cáncer de pulmon. Reflexones sobre delles estadístiques |publicación=Medicentro Electrónica |volume=12 |númberu=4 |fecha=2008 |nomes1=Sandra |apellíos1=Moré Alonso |nomes2=Yanet Tais |apellíos2=González Jiménez |nomes3=Liset |apellíos3=Álvarez Guerra González |editorial=[[Universidá de Ciencies Médiques de Villa Clara]] |llugar=Santa Clara, Cuba |issn=1029-3043}}</ref>
=== Tabaquismu y embaranzu ===
Mientres l'embaranzu, el tabacu multiplica'l so potencial dañible xenerando non yá riesgos pa la fumadora, sinón tamién pal ñácaru, ente otros riesgos aumenten los de sufrir [[embaranzu ectópico]], [[Hemorraxa posparto|hemorraxes vaxinales]], alteraciones cardiaques, o nel ñácaru riesgu de nacer con baxu pesu, insuficiencias respiratories, riesgu de carecer [[muerte súbita]], [[infartu|infartos]] o [[leucemia]] infantil.{{ensin referencies}}
Esisten numberoses investigaciones que demuestren los efeutos tan nocivos del tabaquismu nes muyeres embarazaes. El fumadores suelen dar a lluz a neños de baxu pesu (ente 150 y 250 gramos menos que les muyeres non fumadores). Amás, tantu la [[nicotina]] como'l [[monóxidu de carbonu]] pasen al cuerpu del fetu. Demostróse que la concentración de [[carboxihemoglobina]] ye dos veces mayor nel sangre del fetu que na de la madre. Si la madre fuma mientres los últimos seis meses d'embaranzu, aumenten los riesgos de muerte pal naciellu. Les muyeres que fumen, tamién cuerren más riesgu de sufrir desprendimientu prematuru de [[llibradura]]. La mortalidá de los infantes ye 30 % mayor nes muyeres fumadores que nes que nun fumen, y tienen tamién el doble d'[[albuertu|albuertos]].{{ensin referencies}}
=== Tabaquismu y cáncer ===
{{VT|Carcinóxenos nel fumu del tabacu}}
{| class="infobox"
! colspan="2" bgcolor=#e8e7DB|Carcinóxenos humanos conocíos
|-
|colspan="2"|[[Bencenu]]
|-
|colspan="2"| [[2-Naftilamina]]
|-
|colspan="2"|4-Aminobifenil
|-
|colspan="2"| [[Níquel]]
|-
|colspan="2"|[[Poloniu]]
|- bgcolor=#e8e7DD
!colspan="2"|Carcinóxenos humanos probables
|-
|colspan="2"| [[Formaldehídu]]
|-
|colspan="2"|[[Hidrazida]]
|-
|colspan="2"|[[Benzopirenu]]
|-
|colspan="2"|[[Anilina]]
|-
|colspan="2"|[[Cadmiu]]
|-bgcolor=#e8e7DD
! colspan="2"| Sustancies tóxiques
|-
|colspan="2"| [[Monóxidu de carbonu]]
|-
|colspan="2"|[[Acroleína]]
|-
|colspan="2"|[[Amoniu]]
|-
|colspan="2"|[[Óxidos de nitróxenu]]
|-
|- bgcolor=#e8e7DD
!colspan="2"|Tabacu y [[cáncer de pulmón]]
|-
| colspan="2" |[[Ficheru:Tobacco_consumption_against_cancer_incidence.jpg|200px]]
|-
!colspan="2"|Principales componentes de fase de<br />partícules del fumu del tabacu
|-
|''Componente || ''Concentración''
|-
|Alquitrán||1-40 mg
|-
|Nicotina||1-2,50 mg
|-
|Fenol||20-150 mcg
|-
|CAMECOL||130-280 mcg
|-
|Pireno || 50-200 mcg
|-
|Benzo pireno || 20-40 mcg
|}
El tabacu rellacionóse con distintos tipos de cánceres, ente los que s'atopen el [[cáncer de boca]], [[Cáncer de farinxe|de farinxe]], [[Cáncer de larinxe|de larinxe]], [[Cáncer d'esófagu|d'esófagu]], [[Cáncer de páncrees|de páncrees]] y [[Cáncer de vexiga|de vexiga]].<ref>{{cita publicación |url=http://ruc.udc.es/dspace/bitstream/handle/2183/7332/GarciaSanz_Teresa_TD_2008.pdf?sequence=2&isAllowed=y |títulu=Incidencia de cáncer nel área sanitaria del Salnés: periodu 2001-2005 |apellíu=García Sanz |nomes=María Teresa |editorial=[[Universidá de La Coruña]] |isbn=978-84-693-9884-5 |llugar=La Coruña, España |fecha=2008}}</ref> Nel fumu del tabacu atópase [[benzopireno]], N-[[nitrosamina|nitrosamines]], 2-[[naftilamina]] y 4-[[aminobifenilo]], que son [[carcinóxenu|carcinóxenos]] humanos comprobaos y tán clasificaos nel grupu I del [[Centru Internacional d'Investigaciones sobre'l Cáncer]].<ref name="Fink">{{cita publicación |url=http://www.scielo.org.ar/pdf/medba/v65n6/v65n6a16.pdf |títulu=¿Por qué nun se debe fumar nel llugar de trabayu? |nome=Susana |apellíos=Fink |publicación=Medicina |llugar=Buenos Aires, Arxentina |issn=1669-9106 |volume=65 |númberu=6 |fecha=payares de 2005 |editorial=[[Academia Nacional de Medicina]]}}</ref> Tamién contién cantidaes relativamente altes de posibles carcinóxenos como [[bencenu]], [[formaldehídu]], cadmiu, níquel y [[poloniu 210]] (radiactivu), amás de dióxidu de carbonu y [[ácidu cianhídricu]].<ref name="Fink" /> Ye'l principal factor de riesgu pal cáncer de pulmón, atribuyéndo-y ente'l 80 y 85% de los casos reportaos.<ref name="Moré et at" />
Los primeros casos de cáncer acomuñaos al consumu de tabacu reportar nel sieglu XVIII. En 1761, [[John Hill (botánicu)|John Hill]] describió los síntomes del [[cáncer de senos nasales]] en consumidores habituales de [[tosquilé]].<ref name="Clarke y Macrae">{{cita llibru |url=https://books.google.com/books?id=oI6LtxfEKkwC&pg=PA322#v=onepage&q&f=false |serie=Coffee |otros=Vol. 3 |títulu=Physiology |idioma=inglés |páxina=322 |isbn=9781851661862 |oclc=20284396 |fecha=1988 |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2017 |nomes1=Ronald James |apellíos1=Clarke |nomes2=Robert |apellíos2=Macrae |editorial=[[Springer Science & Business Media]]}}</ref> A finales d'esi mesmu sieglu, [[Samuel Thomas von Sömmerring]] reportó qu'esiste una obvia rellación ente'l [[cáncer de boca|cáncer de llabiu]] y el consumu de tabacu en pipa.<ref name="Clarke y Macrae" /> Sicasí, hasta mediaos del sieglu XX esto atribuyóse a la temperatura de la boquilla.<ref name="Richmond">{{cita publicación |url=http://www.scielosp.org/pdf/spm/v47n4/a10v47n4.pdf |títulu=Sir Richard Doll, epidemiólogu que demostró que'l tabacu causa cáncer y enfermedaes de corazón |doi=10.1590/S0036-36342005000400010 |issn=0036-3634 |publicación=Salú pública de Méxicu |editorial=Institutu Nacional de Salú Pública |volume=47 |númberu=4 |llugar=Cuernavaca, Méxicu |fecha=xunetu de 2005 |páxines=319-322 |nomes=Caroline |apellíos=Richmond |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171007021623/http://www.scielosp.org/pdf/spm/v47n4/a10v47n4.pdf |archivedate=2017-10-07 |fechaaccesu=2018-08-03 }}</ref> Naquel sieglu'l tabacu entá siguía figurando nes [[farmacopea|farmacopees]]. Hasta la edición de 1847 del llibru ''Primitive Physick'' (1747) de [[John Wesley]], ésti encamentaba aspirar fumu de tabacu pa tratar el dolor d'oyíu, amás d'incluyilo nel tratamientu de la epilepsia y la hemorroides.<ref>{{cita publicación |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1079499/pdf/0970292.pdf |títulu=Melecinal uses of tobacco in history |publicación=Journal of the Royal Society of Medicine |nome=Anne |apellíu=Charlton |fecha=xunu de 2004 |volume=97 |númberu=6 |páxines=292–296 |editorial=[[Royal Society of Medicine]] |PMC=1079499 |issn=0141-0768 |oclc=680108530 |lugar=Londres, Reinu Xuníu |idioma=inglés}}</ref>
La primer persona en rellacionar el [[cáncer de pulmón]] col consumu de tabacu foi'l médicu alemán [[Ernst Schönherr]] en 1928, al notar que la mayoría de les pacientes non fumadores con esti tipu de cáncer yeren esposes de fumadores que taben espuestes al fumu de segunda mano.<ref name="Smith">{{cita publicación |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1125974/pdf/3261048.pdf |títulu=Effect of passive smoking on health |nome=George Davey |apellíos=Smith |idioma=inglés |publicación=[[BMJ]] |fecha=mayu de 2003 |volume=326 |númberu=7398 |páxines=1048–1049 |issn=0959-8138 |editorial=[[Asociación Médica Británica]] |lugar=Londres, Reinu Xuníu |PMC=1125974 |doi=10.1136/bmj.326.7398.1048}}</ref> El primer [[estudiu epidemiolóxicu]] que confirma esta asociación publicar [[Franz H. Müller]] en 1939.<ref name="Dostrovsky">{{cita publicación |url=http://www.uwomj.com/wp-content/uploads/2013/06/v78n1.53-57.pdf |títulu=Anti Smoking Initiatives in Nazi Germany: Research and Public Policy |nome=Nathaniel |apellíu=Dostrovsky |publicación=University of Western Ontario Medical Journal |volume=78 |númberu=1 |fecha=2008 |páxines=53-57 |editorial=[[Universidá d'Ontario Occidental]] |issn=0042-0336 |idioma=inglés |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171007021517/http://www.uwomj.com/wp-content/uploads/2013/06/v78n1.53-57.pdf |archivedate=2017-10-07 |fechaaccesu=2018-08-03 }}</ref> Ente 1940 y 1941 la [[Oficina de la Salú del Reich]] invirtió 48 000 marcos n'estudios rellacionaos col tabacu y el cáncer.<ref name="Rivera Rodríguez">{{cita publicación |url=http://www.cancer.gov.co/documentos/revistas/2006/pub1/7.%20Archivu%20Hist%C3%B3ricu.pdf |títulu=L'Alemaña Nazi (1933-1945) y el control del cáncer |nomes=Diana Esperanza |apellíos=Rivera Rodríguez |fecha=2006 |volume=10 |númberu=1 |páxines=71-74 |publicación=Revista Colombiana de Canceroloxía |issn=0123-9015 }}</ref> En 1941, Hitler donó 100 000 marcos de la so fortuna personal pa financiar estos estudios.<ref name="Dostrovsky" /> En 1943, [[Eberhard Schairer]] y [[Erich Schöniger]] publicaron un trabayu nel cual conclúyese que la causa principal del cáncer de pulmón ye l'alquitrán presente nel fumu del tabacu.<ref name="Rivera Rodríguez" />
Los estudios médicos realizaos n'Alemaña mientres el réxime nazi fueron inoraos tantu n'Estaos Xuníos como'l Reinu Xuníu, nun hai menciones al trabayu de Schairer y Schöniger nestos países hasta los [[años 1960]].<ref name="Dostrovsky" /> De forma totalmente independiente, los ingleses [[Richard Doll]] y [[Austin Bradford Hill]] empezaron a estudiar el cáncer de pulmón en 1948 y en 1954 publicaron los resultaos nel ''[[British Medical Journal]]'', atribuyéndo-y la causa principal al tabaquismu.<ref name="Richmond" /> Ésti foi'l primer estudiu que trató la tema fora d'Alemaña, lo que fai que sía frecuente, inclusive na lliteratura médica, que los cite como los pioneros, magar esistir estudios alemanes qu'aportaron a la mesma conclusión siquier una década antes.<ref name="Dostrovsky" />
=== Tabaquismu y patoloxía vascular ===
Les enfermedaes del aparatu circulatoriu constitúin la primer causa de muerte na sociedá occidental. Los dos componentes más importantes son les [[enfermedá cerebrovascular|enfermedaes cerebrovasculares]] y la [[cardiopatía isquémica|enfermedá isquémica]] del [[corazón]] o [[enfermedá coronaria]]. Dexar de fumar, a cualquier edá, amenorga a la metá'l riesgu de muerte por enfermedaes coronaries.<ref name="Molina Bermejo" />
Ente les múltiples sustancies del fumu del pitu, les que presenten un mayor efeutu adversu son la nicotina y el monóxidu de carbonu (CO).
N'[[Uruguái]], dempués de la prohibición de fumar n'espacios zarraos, detectóse un importante amenorgamientu nel númberu d'ingresos a instituciones de salú por [[infartu agudu de miocardiu]].<ref>http://www.rmu.org.uy/revista/2010v4/art3.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924091517/http://www.rmu.org.uy/revista/2010v4/art3.pdf |date=2015-09-24 }} Impautu de la prohibición de fumar n'espacios zarraos sobre los ingresos por infartu agudu de miocardiu n'Uruguái, Rev Med Urug 2010; 26: 206-215</ref>
=== Tabaquismu y enfermedá respiratoria non tumoral ===
Los efeutos del tabacu sobre les víes respiratories describiéronse tanto a nivel d'estructures (víes aérees, [[Alvéolo pulmonar|alvéolos]] y [[capilares sanguíneos|capilares]]) como nos mecanismos de defensa pulmonar. Provocando, n'el fumadores, sintomatoloxía respiratoria y deterioru de la función pulmonar. El tabacu causa [[hipersecreción]], lo que da orixe a [[tos]] y [[expectoración]] crónica n'el fumadores
* [[EPOC|Enfermedá Pulmonar Obstructiva Crónica]].
* [[Síndrome de apnea-hipopnea mientres el suañu|Síndrome de apnea obstructiva mientres el suañu]].
Describióse otres enfermedaes respiratories en rellación col tabacu como la [[fibrosis pulmonar idiopática]], [[bronquiolitis obliterante con neumonía organizativa]] (BONO), [[granuloma eosinófilo]], [[hemorraxa]] pulmonar y [[enfermedá pulmonar metastásica]]. Esiste evidencia de que'l tabaquismu ye un [[factor predisponente]] importante nel [[neumotórax]] bonal. Ye un factor constante na [[Histiocitosis X]]. La [[neumonía intersticial descamativa]] tamién ta acomuñada al consumu del tabacu.
A fecha de 1997, los europeos y los chinos son los principales consumidores de tabacu per cápita del mundu, según el periódicu alemán [[Nassauische Neue Presse]], de [[Frankfurt del Main]]. El 42 % de los homes y el 28 % de les muyeres de la [[Xunión Europea]] son fumadores, pero estos porcentaxes son muncho más altos nel grupu d'edaes entendíes ente los 25 y los 39 años. El tabaquismu siega añalmente la vida de 100 000 persones n'[[Alemaña]] y 100 000 más en [[Reinu Xuníu]]. En feches recién a 1997, el presidente de la [[República Checa]], [[Václav Havel]], [[Fumar un pitu tres otru fumador empederníu]] mientres munchos años, recibió tratamientu contra'l [[cáncer de pulmón]]. Acordies con el diariu [[Süddeutsche Zeitung]], el presidente escribió al movimientu européu denomináu [[Tabaquismu o Salú]] pa espresar la so almiración por cualesquier que llogre abandonar el vezu.
=== Tabaquismu y patoloxía dermatolóxica ===
El fumu del tabacu ye tóxicu pa la piel, la esposición direuta mengua'l grau d'hidratación del [[estratu córneo]], contribuyendo al [[avieyamientu precoz]] y l'apaición d'arrugues faciales, cuadru que se denomina ''cara de fumador''.<ref name="Molina Bermejo" /> La nicotina ye [[vasoconstrictora]], polo que mengua'l riego sanguineu de la piel y provoca un amenorgamientu de la oxixenación tisular.<ref name="Molina Bermejo" /> Tamién exacerba les mancadures cutanees de la [[psoriasis]],
de la [[pustulosis palmoplantar]] y el [[lupus eritematoso discoide]], amás ye un factor de riesgu pal desenvolvimientu de [[carcinoma de célules escamoses]], anque nun s'acomuñar col desenvolvimientu de [[melanoma|melanomes]] nin [[basalioma|basaliomes]].<ref name="Molina Bermejo" />
Un estudiu detectó que'l 42,2% de les adictes al tabacu desenvolvieron [[acné]] non inflamatorio; dolencia carauterizada por presencia de poros zarraos, [[duviesu|duviesos]] y puntos blancos y negros.{{ensin referencies}}<ref>{{cita web|url=http://www.psicologo-barcelona.cat/adiccion-psicologo-barcelona/tabaquismu/|títulu=Tabaquismu}}</ref>
=== Tabaquismu y patoloxía dixestiva ===
El consumu de tabacu acomuñóse cola [[gastritis]], [[Úlcera péptica|úlcera gastroduodenal]], [[esofagitis por refluxu]], hipertrofia de [[papila gustativa|papiles gustatives]] con déficit del [[sentíu del gustu]], y los cánceres de [[boca]], [[Llingua (anatomía)|llingua]], [[larinxe]], [[esófagu]] y [[páncrees]].
=== Tabaquismu y psiquiatría ===
A pesar del progresivu amenorgamientu de la prevalencia de fumadores na población xeneral, estudios clínicos amosaron un aumentu de la prevalencia de fumadores ente los pacientes psiquiátricos, esistiendo una rellación ente la intensidá del cuadru clínicu y la gravedá de la dependencia al tabacu.<ref>{{cita publicación |url=http://www.psiquiatria.com.es/socidrogalcohol/monografia_tabacu.pdf |títulu=Monografíes tabaco |publicación=Adicciones |nome=Elisardo |apellíos=Becoña |issn=0214-4840 |volume=16 |númberu=supl. 2 |fecha=2004 |lugar=Palma de Mallorca, España |editorial=Sociedá Científica Española d'Estudios sobre l'Alcohol, l'Alcoholismu y les otres Toxicomaníes |páxines=7-12 }}</ref> En [[MEDLINE]] rexístrense 356 [[artículos científicos]] publicaos ente 2001 y 2011 centraos na rellación ente'l tabaquismu y l'esquizofrenia.<ref name="Enfermería global">{{cita publicación |url=http://revistas.um.es/eglobal/article/download/143191/128611 |títulu=Esquizofrenia y dependencia del tabacu: una revisión integradora |nomes1=Renata |apellíos1=Marques de Oliveira |nomes2=Antonia Regina |apellíos2=Ferreira Furegato |publicación=Enfermería global |volume=11 |númberu=1 |páxines=381-402 |issn=1695-6141 |fecha=xineru de 2012 |editorial=[[Universidá de Murcia]] |lugar=Murcia, España}}</ref> La [[Sociedá Psiquiátrica Europea]] emitió una declaración en 2009 reconociendo que ciertos trestornos psiquiátricos como la [[esquizofrenia]], el [[trestornu bipolar]] y la [[depresión]] son [[factores de riesgu]] pa carecer tabaquismu, ente otres patoloxíes.<ref name="Sociedá Psiquiátrica Europea">{{cita publicación |url=http://www.elsevier.es/ye-revista-revista-psiquiatria-salud-mental-286-pdf-S1888989109707141-S300 |títulu=Enfermedad cardiovascular y diabetes en persones con enfermedá mental grave |doi=10.1016/j.eurpsy.2009.01.005 |autor=[[Sociedá Psiquiátrica Europea]] |publicación=Revista de psiquiatría y salú mental |editorial=Sociedá española de psiquiatría biolóxica |lugar=Barcelona, España |fecha=2009 |volume=2 |númberu=1 |páxines=49-59 |issn=1888-9891 }}</ref>
Nun estudiu realizáu nel [[Reinu Xuníu]] en 1993 concluyóse que'l 31% de la población xeneral yera fumadora, pero esta cifra alzar al 74% de los pacientes con [[esquizofrenia]] o otros trestornos delirantes, el 69% de quien sufren [[psicosis]] afeutiva y el 74% de los pacientes con [[neurosis]].<ref>{{cita publicación |url=http://revistas.ucm.es/index.php/PSIC/article/download/PSIC0404110099A/16335 |títulu=Peracabo de tabacu y sicopatoloxía acomuñada |nomes1=Elisardo |apellíos1=Becoña |nomes2=María Carmen |apellíos2=Míguez |publicación=Psicooncoloxía |volume=1 |númberu=1 |fecha=2004 |páxines=99-112 |issn=1696-7240 |editorial=Asociación de Psicooncoloxía de Madrid |lugar=Madrid, España}}</ref> Otru estudiu realizáu en 1986 n'Estaos Xuníos llogró los siguientes resultaos relatives a la estensión del tabaquismu en pacientes psiquiátricos: esquizofrenia, 88%; [[zuna]], 70%; depresión mayor, 49%; [[trestornos d'ansiedá]], 47%; [[trestornu de personalidá]], 46% y [[trestornos adaptativos]], 45%.<ref name="Gurrea y Pinet">{{cita publicación |url=http://www.psiquiatria.com.es/socidrogalcohol/monografia_tabacu.pdf |títulu=Tabacu y patoloxía afeutiva |nomes1=Alfredo |apellíos1=Gurrea |nomes2=María Cristina |apellíos2=Pinet |publicación=Adicciones: monografíes tabaco |nome-editor=Elisardo |apellíu-editor=Becoña |issn=0214-4840 |volume=16 |númberu=supl. 2 |fecha=2004 |lugar=Palma de Mallorca, España |editorial=Sociedá Científica Española d'Estudios sobre l'Alcohol, l'Alcoholismu y les otres Toxicomaníes |páxines=155-176 }}</ref> Propunxéronse trés posibles causes básiques pa esta rellación: la ''hipótesis de la automedicación'', según la cual la enfermedá surde en primer llugar y depués la persona vuélvese fumadora polos efeutos beneficiosos de la [[nicotina]] nel tratamientu del cuadru principal; la ''hipótesis neuroquímica'', según la cual el consumu crónicu de productos que contienen nicotina alteria la química del celebru predisponiendo a carecer cuadros depresivos o maniacos y la ''hipótesis de la vulnerabilidá común'', según la cual nenguna de les patoloxíes predispone a la otra sinón qu'esiste un tercer factor, yá sía social o xenéticu, que les predispone a dambes.<ref name="Gurrea y Pinet" />
Nel casu particular de la esquizofrenia, l'alta prevalencia solo puede esplicase por motivos [[Fisiopatoloxía|fisiopatológicos]], ensin refugar una predisposición xenética.<ref name="Suárez, Álvarez y Oborrego">{{cita publicación |url=http://documentacion.aen.es/pdf/psiquiatra-publica/vol-11-n-5-6/66--porque-fumen-tantu-los-esquizofrenicos.pdf |títulu=¿Por qué fumen tantu los esquizofrénicos? |páxines=192-195 |nomes1=O. |apellíos1=Jiménez Suárez |nomes2=Y. |apellíos2=Capo Álvarez |nomes3=S. |apellíos3=Camacho Oborrego |editorial=Institutu Psiquiátricu José Germain |lugar=Madrid, España |publicación=Psiquiatría Pública |fecha=1999 |volume=11 |númberu=5 |issn=0213-8972 }}</ref> Amás, esta rellación ye independiente de los factores socioculturales.<ref name="Ortega et al">{{cita publicación |url=http://www.psiquiatria.com.es/socidrogalcohol/monografia_tabacu.pdf |títulu=Tabacu y esquizofrenia |nomes1=José María |apellíos1=Martínez Ortega |nomes2=Manuel |apellíos2=Gurpegui |nomes3=Francisco J. |apellíos3=Díaz |nomes4=José |apellíos4=de León |publicación=Adicciones: monografíes tabaco |nome-editor=Elisardo |apellíu-editor=Becoña |issn=0214-4840 |volume=16 |númberu=supl. 2 |fecha=2004 |lugar=Palma de Mallorca, España |editorial=Sociedá Científica Española d'Estudios sobre l'Alcohol, l'Alcoholismu y les otres Toxicomaníes |páxines=177-190 }}</ref> Por cuenta de esto, suxirióse qu'en families con predisposición a esta enfermedá, considerar al tabaquismu como un marcador de riesgu pa carecer la mesma.<ref name="Suárez, Álvarez y Oborrego" /> El consumu de tabacu nesti tipu de pacientes presenta tantu efeutos positivos como negativos. Ente los positivos pueden citase: meyora de los síntomes negativos, amenorgamientu de los efeutos secundarios de les melecines y sentimientu de prestar. Ente los negativos tán qu'interfier coles drogues utilizaes nel tratamientu y agrava la presentación del trestornu.<ref name="Enfermería global" /> Los [[hidrocarburos arumosos]] policíclicos del fumu del tabacu aumenten el metabolismu de la [[clozapina]], la [[olanzapina]] y los [[antipsicóticos típicos]].<ref name="Ortega et al" /> Ente los fumadores que carecen esquizofrenia o trestornu bipolar, la probabilidá de contraer una [[enfermedá coronaria]] ye de 2 a 3 vegaes cimera a la media, alzando la [[tasa de mortalidá]] y menguando la [[esperanza de vida]].<ref name="Sociedá Psiquiátrica Europea" /> Esta población ye la que presenta menor tasa d'ésitu cuando intenten dexar de fumar (11%), sacante quien tán baxu tratamientu con clozapina.<ref name="Ortega et al" />
== Dependencia física de la nicotina ==
[[Ficheru:Rational scale to assess the harm of drugs (mean physical harm and mean dependence)-es.svg|thumb|300px|Comparanza de los efeutos negativos del tabacu coles otres 20 drogues más avezaes (cuanto más a la derecha tea la droga, más dañu va producir nel organismu, y cuando más arriba, más dependencia va xenerar).]]
Nun esiste anguaño una opinión unánime alrodiu de la importancia de la dependencia física a la nicotina como mayor o únicu componente de l'[[adicción]]. [[Allen Carr]], creador d'un conocíu métodu pa dexar de fumar, afirmaba qu'anque l'[[ansiedá]] provocada pola retirada de la nicotina ye físicamente real, ye más leve de lo qu'aparenta. Poro, esta ansiedá, anque esistente, podría tar multiplicada na mente del fumador por factores sociales, situaciones d'[[estrés]] o les sos propies medranes, lo que, de ser ciertu, amestaría un componente psicolóxicu bien importante a l'adicción física.
* ''Dependencia moderada-intensa'': consumu de más de 20 [[pitu|pitos]] al día, fumen el primer pitu na primera media hora dempués de llevantase.
* ''Dependencia leve'': consumu de menos de 20 pitos al día, fumen el primer pitu dempués de media hora de llevantase.
== Pitos contra tabacu de picadura ==
Según datos del [[Comisionado pal Mercáu de Tabacos]] d'[[España]], producióse una medría espectacular del consumu de tabacu de picadura, d'un 32 % ente los años 2008 y 2011.<ref>{{cita web |url=http://www.cmtabacos.es/wwwcmt/paginas/YE/mercadoEstadisticas.tmpl |títulu=El Mercáu de Tabacos > Estadístiques |fechaaccesu=31 de mayu de 2012 |autor=Comisionado pal Mercáu de Tabaco |editor=Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques. Gobiernu d'España. }}</ref> Esiste la creencia de que'l tabacu de picadura tien menos riesgu pa la salú, que contién menos aditivos, y que ye menos perxudicial. La falsa creencia de que'l tabacu de picadura ye menos nocivu pa la salú ye mayor en moces, según los datos de la encuesta de la Selmana Ensin fumu de la [[semFYC]] de 2012.<ref>{{cita web |url=http://www.semfyc.es/noticias/destacadas/listado/EncuestaSSHumo_2012/ |títulu=Resultaos d'una encuesta realizada en centros de salú d'España a fumadores y non fumadores |editor=semFYC |fecha=22 de mayu de 2012}}</ref>
El fumadores de tabacu de picadura amuesen un mayor riesgu de cánceres de boca, farinxe y larinxe,<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1623483 |títulu=Hand-rolled cigarette smoking and risk of cancer of the mouth, pharynx, and larynx. |autor=De Stefani Y, Oreggia F, Rivero S, Fierro L. |editor=Cancer. 1992 Aug 1;70(3):679-82.}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15167214 |títulu=Smoking, alcohol drinking and cancer risk for various sites of the larynx and hypopharynx. A case-control study in France. |autor=Menvielle G, Lluz D, Goldberg P, Bugel I, Leclerc A. |editor=Eur J Cancer Prev. 2004 Jun;13(3):165-72.}}</ref> y tamién de pulmón (de forma importante<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20298398 |títulu=Relationships between hand-rolled cigarettes and primary lung cancer: a Norwegian |autor=Rolke HB, Bakke PS, Gallefoss F. |editor=Clin Respir J. 2009 Jul;3(3):152-60.}}</ref> o discreta<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3858589 |títulu=Lung cancer and use of cigarettes: a French case-control study. |autor=Benhamou S, Benhamou Y, Tirmarche M, Flamant R. |editor=J Natl Cancer Inst. 1985 Jun;74(6):1169-75.}}</ref>) que los fumadores de pitos convencionales. Pero un estudiu da una prevalencia similar pol cáncer de boca.<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2732011 |títulu=Risk factors for oral cancer in Brazil: a case-control study |autor=Franco EL, Kowalski LP, Oliveira BV, Curáu MP, Pereira RN, Silva ME, Fava AS, Torloni H. |editor=Int J Cancer. 1989 Jun 15;43(6):992-1000.}}</ref> Nel casu del cáncer de pulmón camudaría la proporción del tipu histolóxicu, con una mayor prevalencia d'[[adenocarcinoma|adenocarcinomes]]<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10549064 |títulu=[Do patients with squamous cell carcinoma or adenocarcinoma of the lung have different smoking histories?]. |autor=Kubina M, Hédelin G, Charloux A, Purohit A, Pauli G, Quoix Y. |editor=Rev Mal Respir. 1999 Sep;16(4):539-49.}}</ref> y [[cáncer de pulmón de célules pequeñes]].<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7812697 |títulu=Smoking of hand-rolled cigarettes as a risk factor for small cell lung cancer in men: a case-control study from Uruguay. |autor=De Stéfani Y, Fierro L, Larrinaga MT, Balbi JC, Roncu A, Mendilaharsu M. |editor=Lung Cancer. 1994 Sep;11(3-4):191-9.}}</ref>
Nun estudiu analizando les marques más consumíes n'España, amuesa que los conteníos de nicotina, alquitrán y monóxidu de carbonu del tabacu de picadura son bien cimeros a los dexaos pa los pitos convencionales, en dellos casos hasta d'un 85 % más.<ref>{{cita web |url=http://www.elsevier.es/sites/default/files/elsevier/eop/S0213-9111%2811%2900308-6.pdf |títulu=Tabacu de picadura: una prioridá de salú pública y consumu |fechaaccesu=31 de mayu de 2012 |autor=Castaño, T., Hebert, C., Campu, M.T., Ysa, M. Pons, A. |editor=Elsevier España, S.L. |fecha=2011 }}</ref> El tabacu de picadura tamién tendría un mayor efeutu [[Reacción redox orgánica|oxidativo]] n'estudios [[in vitro]] sobre cultivos de [[monocitu|monocitos]].<ref>{{cita web |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21295155 |títulu=Mononuclear leukocyte DNA damage and oxidative stress: the association with smoking of hand-rolled and filter-cigarettes. |autor=Kocyigit A, Selek S, Celik H, Dikilitas M. |editor=Mutat Res. 2011 Apr 3;721(2):136-41. Epub 2011 Feb 2.}}</ref>
== Tabaquismu y pitos electrónicos ==
[[Ficheru:Cigarrillo electronico funcionando.jpg|thumb|Niveles de producción de vapor nun pitu electrónicu]]
Cada vez más se ta xeneralizando l'usu del [[pitu electrónicu]] como alternativa al pitu tradicional. A pesar de qu'esta metodoloxía nun aprove direutamente la consumición de tabacu, n'ares de la exhaustividad, vale la pena mentar la so esistencia. El pitu electrónicu ye un dispositivu electrónicu forníu con un vaporizador y un líquidu que se vaporiza pol mesmu. Nun hai cifres oficiales sobre'l númberu d'usuarios del pitu electrónicu, pero a manera d'exemplu n'Inglaterra, onde'l fenómenu ta más estendíu, pa fines del 2012 la cifra de fumadores de pitos electrónicos foi d'unos seiscientos mil y xubió a un millón nel 2013.<ref>http://www.eccauk.org/index.php/uk-sitrep.html</ref> Anque nun hai un fluyíu líquidu de nicotina, xeneralmente'l líquidu vaporizado nel pitu electrónicu contién esta sustancia, con un porcentaxe escoyíu pol consumidor. Por esta razón tamién los usuarios de los pitos electrónicos, cuando esnelden esti líquidu que contién nicotina, tán suxetos a los efeutos de l'adicción. El pitu electrónicu nun ta basáu nel fenómenu de la combustión, poro, nun apurre la inhalación de toos aquellos canceríxenos que s'emiten na combustión del tabacu y el papel. El mundu científicu adoptó un enfoque cautelosu hasta agora, sobre los efeutos de los pitos electrónicos. Sicasí, hai estudios tranquilizadores, apocayá los Cardiólogos Europeos declararon que'l pitu electrónicu nun causa dañu al corazón.<ref>{{cita web |url=http://electronicocigarrillo.com/blog/el pitu-electronico-y-el problema-del tabaquismu-ayuda-al-dexar-de-fumar |autor=ElectronicoCigarrillo.com |títulu=El Pitu Electronico y el problema del tabaquismu. Ayuda al Dexar de fumar ? |fecha=29 de mayu de 2013 }}</ref> Esiste tamién un estudiu conducíu pola Universidá de Catania, que nun esclúi que'l pitu electrónicu pueda ser d'ayuda p'aquellos que quieran dexar de fumar. En comparanza con otros métodos, ello ye que dexa caltener los xestos de los pitos tradicionales amás d'evitar los síntomes d'astinencia.
== Regulación y campañes antitabaquismu ==
La primer campaña pública en contra del consumu foi'l [[movimientu antitabacu na Alemaña nazi]].<ref>{{cita llibru |títulu=Science in the Third Reich |idioma=inglés |páxina=15 |apellíos=Szöllösi-Janze |nomes=Margit |fecha=2001 |editorial=Berg Publishers |isbn=9781859734216 |oclc=758131633}}</ref> En 1942 prohibióse fumar nos colexos, en xunetu de 1943 prohibióse'l consumu n'espacios públicos por menores de 18 años, en 1944 prohibióse'l so consumu en trenes, autobuses, edificios públicos, hospitales y xeriátricos. Esi mesmu añu reconocióse-y a los [[fumadores pasivos]] el derechu a tener el mesmu tratamientu médicu que los fumadores activos. De la mesma, la publicidá tuvo suxeta a fuertes regulaciones.<ref name="Rivera Rodríguez" /> Ente 1940 y 1950 en consumu de tabacu [[per capita]] n'Alemaña menguó a pocu menos de la metá, ente que, nel mesmu periodu, n'Estaos Xuníos ésti doblóse. N'Alemaña'l consumu siguió menguando mientres siquier la primer metá de los [[años 1950]].<ref>{{cita publicación |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2352989/pdf/bmj00571-0040.pdf |títulu=The anti-tobacco campaign of the Nazis: a little known aspect of public health in Germany, 1933-45 |nome=Robert N. |apellíos=Proctor |idioma=inglés |publicación=[[BMJ]] |fecha=avientu de 1996 |volume=313 |númberu=7070 |páxines=1450-1453 |issn=0959-8138 |editorial=[[Asociación Médica Británica]] |lugar=Londres, Reinu Xuníu |PMC=2352989 |pmid=8973234 |doi=10.1136/bmj.313.7070.1450}}</ref>
La primer campaña de concienciación sobre los riesgos del tabaquismu realizada n'[[Estaos Xuníos]] llevar a cabu la ''[[American Cancer Society]]'' en [[1959]].<ref name="Smith" />
Anguaño, la [[Organización Mundial de la Salú]] y munchos gobiernos lluchen contra'l tabaquismu per mediu de la concienciación de la población y la [[prohibición de fumar]] en llugares públicos o zarraos. En 1988, la [[Organización Mundial de Salú|OMS]] estableció'l día 31 de mayu como [[Día Mundial Ensin Tabacu]] y en xunu de 2003 aprobó'l [[Conveniu Marco pal Control del Tabacu]].<ref name="Fink" />
Contra la industria tabacalera lluchen tamién numberoses asociaciones, ganándose importantes xuicios contra ésta n'[[Estaos Xuníos]], por práutica como amestar nicotina extra al tabacu natural. Amás, criticóse duramente a estes empreses por dirixir la so publicidá escontra neños y adolescentes, utilizar intensamente [[publicidá engañoso]], como nel casu de los pitos [[light]], y patrocinar numberosos estudios supuestamente científicos que demostraríen efeutos beneficiosos del tabacu, que depués resultaríen nun ser tan ciertos.
== Llexislación internacional ==
La [[Organización Mundial de la Salú]] (OMS) ye l'organismu internacional qu'abandera y aguiya el cambéu d'actitúes de munchos gobiernos al empar que trata de crear un conveniu marco que suscriban los gobiernos y comprométanse a desenvolver aiciones más decidíes na [[Medicina preventiva|prevención]] y control del tabaquismu. El [[Bancu Mundial]] nun informe redactao y publicao en 1999, tamién s'incorporó a les polítiques internacionales de prevención.
Les midíes iniciales de la OMS, basar en:
* Ellaboración d'informes científicos por comités d'espertos.
* El desenvolvimientu de los programes ''Tabacu y Salú'' (1988 - 1995; 1996 - 2000).
* L'adopción de resolvimientos, la postrera adoptada en 1996, encamienta a ellaborar un ''[[Conveniu Marco pa la Llucha Antitabáquica]]'' (CMLA), y d'usu como preséu xurídicu internacional.
* El ''[[conveniu marco pal control del tabacu]]'' ye un tratáu antitabacu promovíu pola [[Organización Mundial del Comerciu]] (OMC) qu'entró a valir el 27 de febreru de 2005, tres años d'oposición ya intentos de negociación de la industria tabacalera.
* Países [[Europa|europeos]] ratificaron el tratáu, ente ellos [[Alemaña]], [[Francia]], [[Reinu Xuníu]] y [[España]].
* Tamién lo ratificaron [[Uruguái]], [[Australia]], [[Xapón]], [[India]], [[Chile]], [[Méxicu]] y [[Canadá]].
Nun plazu de cinco años, estes naciones tendrán de prohibir la publicidá, la promoción y el patrociniu del consumu de tabacu.
== Fumadores pasivos ==
{{AP|Fumador pasivu}}
{{VT|Fumu de tercer mano}}
Son aquelles persones que nun fumen, pero que tán en contautu constante con el fumadores y esnelden el fumu del cigarru. La esposición pasiva a fumu ayeno causa graves trestornos cardiovasculares y respiratorios, principalmente [[cardiopatía isquémica]] y [[cáncer de pulmón]]. Nes muyeres embarazaes provoca baxu [[Pesu al nacer|pesu del naciellu]] y ente los lactantes causa [[Síndrome de muerte súbita del lactante|muerte súbita]].<ref name="OMStabaco">{{cita web |url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs339/es/
|títulu = Tabacu |fecha = xunetu de 2015
|fechaaccesu = 19 de xineru de 2016
|autor = Organización Mundial de la Salú |urlarchivu
= https://web.archive.org/web/20160113072246/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs339/es/
|fechaarchivu = 13 de xineru de 2016
}}</ref>
La [[Organización Mundial de la Salú]] declara que "El fumu ayeno matu" y que "Nun hai un nivel seguru d'esposición al fumu de tabacu ayenu."<ref name="OMStabaco" />
== Fumar un pitu tres otru ==
''Fumar un pitu tres otru'' o en cadena, ye la práutica de fumar dellos pitos en socesión, dacuando encendiendo'l siguiente cola colilla encendida del pitu termináu. De cutiu el términu '''fumador empederníu''' referir a una persona que fuma de forma constante, anque non necesariamente encadenando un pitu detrás d'otru. El términu aplícase principalmente a los pitos, anque tamién puede ser utilizáu pa describir l'aición de fumar cigarros y pipes de forma incesante o compulsiva. Ye una forma común d'[[Drogodependencia|adicción]].<ref>{{cita llibru |apellíu=Charles|nome=Gerras|títulu=The Encyclopedia of Common Diseases|url=https://books.google.com/books?id=O7NZwYhrBWIC|páxina=17|añu=1976|editorial=Rodale Press|isbn=978-0-87857-113-0}}</ref> Coloquialmente úsase la espresión fumar como un carreteru ([[España]]), como un escuerzo ([[Arxentina]]), o como un chacuaco ([[Méxicu]]), y dacuando compárase a la persona con una chimenea.
=== Causes ===
El consumu de [[cocaína]] o [[anfetamina]] con [[cigarros]] puede dar llugar a esti vezu.<ref>{{cita llibru |apellíos=Fisher|nome=Gary L.|títulu=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery|url=https://books.google.com/books?id=wPJ-39gVHE0C|fecha=11 de payares de 2008|editorial=SAGE Publications|isbn=978-1-4129-5084-8|apellíos2=Roget|nome2=Nancy A.}}</ref> Munchos fumadores empederníos fumen mientres peracaben [[Bébora alcohólico|bébores alcohóliques]] por cuenta de que l'[[Etanol|alcohol]] potencia [[Receptor nicotínicu|los receptores nicotínicos de acetilcolina]], que conducen al re[[Adicción|sensibilización]] y, por tanto, xeneren adicción.<ref>{{cita publicación |url=http://ntr.oxfordjournals.org/cgi/reprint/6/1/133.pdf|títulu=Psychopharmacological interactions between nicotine and ethanol|apellíos=Rose|nome=J.|apellíos2=Brauer|nome2=L.|publicación=Nicotine & Tobacco Research|volume=6|númberu=1|páxines=133–44|doi=10.1080/14622200310001656957|pmid=14982697|apellíos3=Behm|nome3=F.|apellíos4=Cramblett|nome4=M.|añu=2004}}</ref>
Estudióse hasta qué puntu la dependencia a la nicotina ye la causa d'esti vezu. Nun paez que la cantidá de nicotina en sangre ye un factor significativu una y bones el volume de la calada se correllaciona ruinamente cola frecuencia del consumu de pitos.<ref>{{cita publicación |títulu=Effects of smoking abstinence and chain-smoking on puffing topography and diurnal nicotine exposure|apellíos=Kolonen|nome=S.|apellíos2=Tuomisto|nome2=J.|publicación=[[Pharmacol Biochem Behav]]|volume=42|númberu=2|páxines=327–32|doi=10.1016/0091-3057(92)90535-N|pmid=1631188|apellíos3=Puustinen|nome3=P.|apellíos4=Airaksinen|nome4=M. M.|añu=1992}}</ref>
=== Usu en terapia de deshabituación ===
Fumar compulsivamente ye un exemplu de [[Drogodependencia|comportamientu adictivu]] escesivu nel [[Manual diagnósticu y estadísticu de los trestornos mentales]].<ref>{{cita llibru |títulu=What's Wrong with Addiction?|url=https://books.google.com/books?id=QqZsDnXS3-cC|fecha=2002|editorial=Melbourne University Publish|isbn=978-0-522-84991-2|páxina=100}}</ref> Puede ser utilizáu como una forma de [[terapia d'iñerizu]] pa los fumadores que nun tán avezaes a fumar tantu, induciéndolos dexar el vezu por completu.<ref>{{cita llibru |títulu=The Clinical Management of Nicotine Dependence|url=https://books.google.com/books?id=f-lrAAAAMAAJ|fecha=1991|editorial=Springer-Verlag|isbn=978-0-387-97464-4}}</ref>
El procedimientu implica que los suxetos fumen la so marca habitual de pitos de manera rápida y continua, esneldando una bocanada cada 6 segundos hasta que nun se pueda siguir fumando. Nun ta claru qué tantu l'iñerizu y les llendes de tolerancia de los suxetos tán determinaos pola intoxicación con nicotina o pola irritación llocal de la boca y el tracto respiratoriu. Conclúyese que fumar rápido puede producir niveles descomanadamente altos de nicotina y carboxihemoglobina en sangre y que esto constitúi un riesgu. Según los datos disponibles na actualidá, el nivel de riesgu ye imposible de calcular en términos cuantitativos. Probablemente podría amenorgase con un fármacu beta bloquiador adrenérgico. Yá que la ingesta escesiva de nicotina y monóxidu de carbonu puede nun ser necesaria pa llograr un efeutu nel tratamientu, suxerse que'l procedimientu podría ser dafechu seguro y posiblemente non menos eficaz si instruyir a los suxetos a llevar el fumu al gargüelu y evitar esneldalo escontra los pulmones yá que solo por inhalación prodúcense niveles peligrosamente altos de les sustancies dañibles.<ref>{{cita publicación |apellíu1=Russell|nome1=MA|apellíos2=Raw|nome2=M|apellíos3=Taylor|nome3=C|apellíos4=Feyerabend|nome4=C|apellíos5=Saloojee|nome5=Y|títulu=Blood nicotine and carboxyhemoglobin levels after rapid-smoking aversion therapy.|publicación=Journal of consulting and clinical psychology|fecha=Avientu de 1978|volume=46|númberu=6|páxines=1423-31}}</ref> Pa dellos investigadores, mientres se tomen los procuros pertinentes, puede implementase esta forma de terapia considerando los peligros mayores a que s'enfrenten el fumadores crónicos.<ref>{{cita publicación |apellíu1=Miller|nome1=L. Craig|apellíos2=Schilling|nome2=August F.|apellíos3=Logan|nome3=Daniel L.|apellíos4=Johnson|nome4=Robert L.|títulu=Potential Hazards of Rapid Smoking as a Technic for the Modification of Smoking Behavior|publicación=New England Journal of Medicine|fecha=Setiembre de 1977|volume=297|númberu=11|páxines=590–592|doi=10.1056/NEJM197709152971106}}</ref>
=== Ventilación ===
Los profesionales de calefacción, ventilación y aire acondicionáu ([[climatización]]) afirmen qu'un fluxu d'aire d'alredor de 1000 pies cúbicos (28.32 de metros cúbicos) per minutu per cada fumador ye necesariu pa caltener una calidá del aire satisfactorio cuando los fumadores tán fumando de cutio.<ref>{{cita llibru |títulu=Ventilation for Environmental Tobacco Smoke|url=https://books.google.com/books?id=PDupTtFRClkC|fecha=13 de xineru de 2006|editorial=Elsevier Science|isbn=978-0-08-052539-6|páxina=48}}</ref> Sicasí, estudios confirmen que los actuales sistemes de climatización, magar son importantes polo xeneral pa garantizar la calidá del aire, nun pueden controlar la esposición al [[Fumador pasivu|fumu de segunda mano]].<ref>{{cita llibru |apellíos=U.S. Department of Health and Human Services|títulu=The Health Consequences of Involuntary Exposure to Tobacco Smoke: A Report of the Surgeon General|url=http://www.surgeongeneral.gov/library/secondhandsmoke/report/fullreport.pdf|añu=2006|páxina=92}}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Conveniu Marco pal Control del Tabacu]]
* [[Día Mundial Ensin Tabacu]]
* [[Llei antitabacu]]
* [[Consumu de tabacu n'Arxentina]]
* [[Casu Philip Morris contra Uruguái]]
* [[Empaquetado neutru]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* {{l-medlineplus}}
* {{l-medline|tobacco+smoking}}
* {{Enllaz rotu|1=Tabaquismu activu y pasivu |2=http://www.greenfacts.org/es/tabacu/index.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}, resume realizáu por GreenFacts d'un informe del [[Centru Internacional d'Investigaciones sobre'l Cáncer]]
* [http://www.cnpt.es/ CNPT. Comité Nacional de Prevención del Tabaquismu]
* [https://jornadadiamundialsintabaco2016ama.weebly.com/ Asociación Médica Arxentina - Comité Antitabacu]
{{Tradubot|Tabaquismo}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Adicciones]]
[[Categoría:Enfermedaes]]
[[Categoría:Tabaquismu|Tabaquismu]]
5gqf11e8bstcn0z80m8co5xyafrdhk8
The Weeknd
0
150627
4490054
4488563
2026-05-03T02:49:11Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 6 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490054
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|The Weeknd}}
{{persona}}
'''Abel Makkonen Tesfaye''', más conocíu como '''The Weeknd''' {{nym}}, ye un [[cantante]], [[compositor]] y [[Productor discográficu|productor]] [[Canadá|canadiense]] d'orixe [[etíope]], conocíu polos sos hits como [[Can't Feel My Face]] y [[I Feel It Coming]].<ref name=":6">{{cita publicación|títulu=Sex, Drugs and R&B: Inside The Weeknd's Dark Twisted Fantasy|url=http://www.rollingstone.com/music/features/sex-drugs-and-r-b-inside-the-weeknds-dark-twisted-fantasy-20151021?page=6|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Rolling Stone|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143929/https://www.rollingstone.com/music/features/sex-drugs-and-r-b-inside-the-weeknds-dark-twisted-fantasy-20151021?page=6|archivedate=2018-06-12}}</ref>
Empezó a ganar reconocencia a finales de 2010, cuando xubió anónimamente dellos cantares a [[YouTube]] sol nome de "The Weeknd". A lo llargo del 2011 llanzó trés ''[[mixtape]]s'' de nueve pistes, titulaos ''"[[House of Balloons]]"'', ''"[[Thursday (álbum)|Thursday]]''" y "''[[Echoes of Silence]]"'', que fueron bien aclamaos pola crítica.<ref>{{Obra citada|títulu=House of Balloons by The Weeknd|url=http://www.metacritic.com/music/house-of-balloons/critic-reviews|fechaaccesu=18 de febreru de 2017}}</ref> Al añu siguiente, llanzo'l so [[álbum recopilatorio|primer trabayu recopilatorio]] tituláu "''[[Trilogy (álbum de The Weeknd)|Trilogy]]''", con trenta pistes [[Remasterización|remasterizadas]] de los sos ''mixtapes'' y tres canciones adicionales. Foi llanzáu al mercáu pola compañía discográfica [[Republic Records]] y [[XO (compañía discográfica)|XO]] Y la so voz foi comparada cola de Michael Jackson.
En 2013, llanzó'l so [[álbum d'estudiu|álbum debú]] tituláu «''[[Kiss Land]]»'', que foi sofitáu polos senciellos «[[Kiss Land (cantar)|Kiss Land]]» y «[[Live For]]». La so segunda grabación, «''[[Beauty Behind the Madness|Beauty Behind The Madness»]]'' convertir nel so primer álbum en llegar al númberu unu na llista d'Estaos Xuníos [[Billboard 200]], ya incluyía el senciellu que llogró entrar al "''top trés''" en diverses llistes «[[Earned It]]» y produció los senciellos númberu unu «[[The Hills (cantar de The Weeknd)|The Hills]]» y «[[Can't Feel My Face]]». Estes postreres, llegaron simultáneamente a los trés primeros llugares na llista Billboard [[Hot R&B/Hip-Hop Songs|Hot R&B Songs]], convirtiéndose nel únicu artista del 2015 en faelo.<ref>{{cita web |títulu = CBC Music|url = http://music.cbc.ca/#!blogs2015/7/Alone-on-the-podium-The-Weeknd-becomes-first-artist-to-take-over-Billboard-RB-chart|sitiuweb = music.cbc.ca|fechaaccesu = 29 d'ochobre de 2015}}</ref> The Weeknd ganó trés [[Premios Grammy]] y foi nomáu pa un [[Premiu Óscar|Premiu de l'Academia]],<ref name=":3">{{cita publicación |títulu=The Weeknd|url=http://www.grammy.com/artist/the-weeknd|fecha=28 de xineru de 2016|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=GRAMMY.com|idioma=en}}</ref> y nueve [[Premios Juno|Juno Awards]].<ref name=":15">{{cita publicación |títulu=The Weeknd really cleaned up this Juno Awards weekend|url=http://www.cbc.ca/news/canada/calgary/junos-sunday-night-1.3517082|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=CBC News|idioma=en}}</ref> En setiembre de 2016, anuncióse'l llanzamientu del so tercer álbum d'estudiu que'l so títulu sería «''[[Starboy]]»,'' que darréu algamó'l númberu unu nel [[Billboard Hot 100]].<ref name=":19">{{cita web |url=http://pitchfork.com/news/67755-the-weeknd-announces-new-album-starboy/|títulu=The Weeknd Announces New Album Starboy {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref>
== Biografía y carrera artística ==
=== 1990-2009: Primeros años de vida ===
Abel Makkonen Tesfaye<ref name=":6" /> nació'l [[16 de febreru]] de [[1990]], en [[Scarborough (Ontario)|Scarborough, Ontario]], agora distritu de [[Toronto]].<ref name=":16">{{cita web |url=http://www.allmusic.com/artist/the-weeknd-mn0002674162/biography|títulu=The Weeknd {{!}} Biography & History {{!}} AllMusic|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|sitiuweb=AllMusic}}</ref> Ye l'únicu fíu<ref name=":7">{{cita publicación|títulu=Sex, Drugs and R&B: Inside The Weeknd's Dark Twisted Fantasy|url=http://www.rollingstone.com/music/features/sex-drugs-and-r-b-inside-the-weeknds-dark-twisted-fantasy-20151021?page=3|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Rolling Stone|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622083831/https://www.rollingstone.com/music/features/sex-drugs-and-r-b-inside-the-weeknds-dark-twisted-fantasy-20151021?page=3|archivedate=2018-06-22}}</ref> de Makkonen y Samra Tesfaye, una pareya d'emigrantes [[Etiopía|etíopes]] que llegaron a Canadá nos años 80.<ref name=":8">{{cita publicación |apellíos=Caramanica|nome=Jon|títulu=Can the Weeknd Turn Himself Into the Biggest Pop Star in the World?|url=http://www.nytimes.com/2015/08/02/magazine/can-the-weeknd-turn-himself-into-the-biggest-pop-star-in-the-world.html|fecha=27 de xunetu de 2015|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=The New York Times|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=Sex, Drugs and R&B: Inside The Weeknd's Dark Twisted Fantasy|url=http://www.rollingstone.com/music/features/sex-drugs-and-r-b-inside-the-weeknds-dark-twisted-fantasy-20151021|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Rolling Stone}}</ref><ref name=":14">{{cita web|url=http://www.torontostandard.com/culture/daily-disc-the-weeknds-echoes-of-silence|títulu=Daily Disc: The Weeknd's ‘Echoes Of Silence’|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|apellíu=Limited|nome=Toronto Standard Media Company|idioma=en-CA|sitiuweb=Toronto Standard|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191129110625/http://www.torontostandard.com/culture/daily-disc-the-weeknds-echoes-of-silence/|fechaarchivu=2019-11-29}}</ref> Foi criáu en Scarborough, un barriu llenu de diverses cultures dientro de la ciudá.<ref name=":8" /> Mientres la so mocedá, la so [[madre]] trabayó en dellos emplegos p'apurrir al sustentu de la [[familia]], de cutiu como [[Enfermería|enfermera]] y ''[[cáterin]]'', mientres asistía a la [[escuela nocherniega]].<ref name=":7" /> El so [[padre]] más tarde abandonó a la [[familia]], lo que llevó a la so [[güela]] materna a curiar d'él mientres yera nueva. Esto dexó-y llegar a falar de manera fluyida'l [[Idioma amháricu|amháricu]], tomando como [[llingua]] materna la [[Llingües semítiques|semítica]]. Tamién lo llevaba a los sos "servicios" nuna [[Ilesia ortodoxa etíope|Ilesia Ortodoxa Etíope]].<ref name=":7" /><ref name=":9">{{cita publicación|títulu=The Weeknd Reveals How He Got His Name... And Where The 'Y' Went|url=http://www.mtv.com/news/articles/1714103/the-weeknd-reddit-ama.jhtml|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=MTV News|idioma=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107223909/http://www.mtv.com/news/1714103/the-weeknd-reddit-ama/|archivedate=2021-01-07}}</ref>
Empezó a fumar [[Cannabis (sicotrópicu)|mariguana]] a los [[11]] años, y más tarde pasu a consumir [[Dañu d'una droga|drogues más fuertes]].<ref name=":17">{{cita publicación |apellíos=Swanson|nome=Keith Wagstaff,David|títulu=10 Things You Should Know About the Weeknd|url=http://www.gq.com/story/5-things-you-should-know-about-the-weeknd|fecha=26 d'ochobre de 2015|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=GQ|idioma=en}}</ref> Describiendo la so adolescencia como "una hestoria similar a la de [[Kids (película)|KIDS]], pero ensin el [[VIH/sida|sida]]", robó'l supermercáu local col so amigu de la escuela secundaria, y empezó a usar [[MDMA]], [[Alprazolam|Xanax]], [[cocaína]], [[psilocibina]] y [[ketamina]].<ref name=":8" /> Asistió al West Hill Collegiate Institute y Birchmount Park Collegiate Institute,<ref>{{cita web |url=http://www.insidetoronto.com/news-story/6163335-scarborough-native-the-weeknd-scores-seven-grammy-nominations/|títulu=Scarborough native The Weeknd scores seven Grammy nominations|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|apellíu=InsideToronto.com|sitiuweb=www.insidetoronto.com}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=Why The Weeknd is truly Toronto's very own|url=http://www.theglobeandmail.com/news/toronto/why-the-weeknd-is-truly-torontos-very-own/article27053702/|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=The Globe and Mail|idioma=en-ca}}</ref> pero nun se graduó de nenguna d'estes. El so nome artísticu inspirar nel so [[deserción escolar]], adoptando'l nome "The Weeknd" dempués de qu'él y un amigu "dexaren la escuela un ''fin de selmana'' y nunca tornaren", anque'l productor Jeremy Rose afirma que'l nome foi idea so.<ref name=":10">{{cita web |url=http://www.vice.com/read/how-the-producer-of-the-weeknds-breakout-tracks-got-majorly-screwed|títulu=How the Producer of the Weeknd's Breakout Tracks Got Majorly Screwed - VICE|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en-us|sitiuweb=Vice}}</ref> La ortografía modificar pa evitar problemes de patente cola banda canadiense "The Weekend".<ref name=":8" /><ref name=":9" />
=== 2010-11: entamos de la so carrera y ''mixtapes'' ===
Tesfaye axuntar col productor Jeremy Rose, quien tuvo una idea pa un escuru proyeutu musical de [[Rhythm and blues|''R & B'']] llamáu "The Weeknd". Dempués d'intentar llanzar la idea col músicu Curtis Santiago, Rose compunxo unu de les sos temes instrumentales pa Tesfaye, quien punxo un estilu llibre sobre él, y empezaron a trabayar nun álbum. Produció tres canciones «''What You Need»'', «''Loft Music»'', y «''The Morning»'', y otros polos que Tesfaye criticó fuertemente a Rose, por cuenta de la so decisión de refugalos. Rose dexó que Tesfaye caltuviera les pistes que produxera so la condición de que, n'última instancia, acreditárase-y nellos.<ref name=":10" /> Sicasí, n'avientu de 2010, Tesfaye xubió «''What You Need»'', «''Loft Music»'', y «''The Morning»'' a [[YouTube]] sol nome de "The Weeknd",<ref>{{cita publicación |títulu = Zola Jesus, Poirier and Other 2010 Pop Highlights|url = http://www.nytimes.com/2011/01/02/arts/music/02playlist.html|periódicu = The New York Times|fecha = 31 d'avientu de 2010|fechaaccesu = 29 d'ochobre de 2015|issn = 0362-4331|nome = Jon|apellíos = Caramanica}}</ref> anque la so identidá foi primeramente desconocida.<ref>{{cita web|títulu = The Weeknd: "What You Need"|url = http://pitchfork.com/reviews/tracks/12131-what-you-need/|sitiuweb = Pitchfork|fechaaccesu = 29 d'ochobre de 2015|idioma = en-US|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20110326174005/http://pitchfork.com/reviews/tracks/12131-what-you-need|fechaarchivu = 2011-03-26}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu = Singles file: Da Phuture, The Weeknd, Fever Ray|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/03/14/AR2011031403984.html|periódicu = The Washington Post|fecha = 14 de marzu de 2011|fechaaccesu = 29 d'ochobre de 2015|issn = 0190-8286|idioma = en-US}}</ref> Los cantares llamaron l'atención ''online'' de [[boca a boca|boca en boca]], yá que fueron incluyíes nun blogue colos cantares del raperu canadiense [[Drake (raperu)|Drake]],<ref name=":10" /> quien tamién ayudó a xenerar interés en The Weeknd.<ref>{{cita web |títulu = Love and Other Drugs: The Weeknd's Altered-State R&B - Riff City|url = http://www.thirteen.org/riffcity/music/love-and-other-drugs-the-weeknds-altered-state-rb/|sitiuweb = Riff City|fechaaccesu = 29 d'ochobre de 2015|idioma = en-US}}</ref> Darréu recibió cobertoria en puntos de venta como ''[[Pitchfork Media]]'' y ''[[The New York Times]]''.
El 21 de marzu de 2011, Tesfaye llanzó de forma gratuita al traviés del so sitiu web, un ''mixtape'' de nueve pistes tituláu «''House of Balloons''».<ref>{{cita web|url=http://www.mtv.com/news/2495179/say-hello-to-the-weeknd-drake-co-signs/|títulu=Say Hello To The Weeknd, Drake Co-Signs|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|apellíu=03/21/2011|nome=MTV News Staff mtvnews|sitiuweb=MTV News|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170907080016/http://www.mtv.com/news/2495179/say-hello-to-the-weeknd-drake-co-signs/|fechaarchivu=2017-09-07}}</ref> Cola producción de Illangelo y Doc McKinney, anque nun-y dio creitu a Rose peles sos pistes.<ref name=":10" /> «House of Balloons» foi aclamáu pola crítica pola so [[sample]] de ''Happy House'' de [[Siouxsie and the Banshees]],<ref>{{Obra citada|títulu=House of Balloons by The Weeknd|url=http://www.metacritic.com/music/house-of-balloons/the-weeknd|fechaaccesu=18 de febreru de 2017}}</ref> y foi nomáu como unu de los diez candidatos pre-escoyíos pal Premiu de Música Polaris 2011.<ref>{{cita web |url=http://www.polarismusicprize.ca/2011/|títulu=2011 Winner & Nominees {{!}} Polaris Music Prize|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|fecha=9 d'abril de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140409053023/http://www.polarismusicprize.ca/2011/|fechaarchivu=9 d'abril de 2014}}</ref>
En xunetu, Tesfaye entamó una xira y realizó la so primer actuación nel ''Mod Club'' de Toronto. L'actuación d'una hora y media creó espectación sobre él.<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd's perfect premiere|url=http://www.nowtoronto.com/daily/music/story.cfm?content=181922|fecha=25 de xunetu de 2011|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=NOW Magacín|idioma=en-us}}</ref> La so siguiente actuación tuvo llugar nel ''Molson Canadian Amphitheatre'' de Toronto. Collaboró llargamente col raperu Drake emprestando la so voz a delles pistes sobresalientes nel álbum multi-platín «''[[Take Care]]''» y apaeció como unu de los invitaos especiales na segunda ''Annual OVO Fest'' de Drake el 31 de xunetu de 2011.<ref>{{cita web |url=http://pitchfork.com/news/42716-the-weeknd-to-play-drakes-ovo-festival/|títulu=The Weeknd to Play Drake's OVO Festival {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref> Mientres el branu, la prensa señaló que The Weeknd negar a participar n'entrevistes y decidió comunicase namái al traviés de [[Twitter]].<ref>{{cita publicación|títulu=Drake Protégé the Weeknd Proves He's Non Fluke in Live Debut|url=http://www.rollingstone.com/music/news/drake-protexe-the-weeknd-proves-hes-non-fluke-in-live-debut-20110725#ixzz1se1WqJ6N|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Rolling Stone}}</ref> La so segunda ''mixtape'' «''Thursday''» foi llanzáu'l 18 d'agostu de 2011, como una [[Descarga de música|descarga dixital gratuita]] dende'l sitiu web de The Weeknd, y foi bien recibíu polos críticos.<ref name=":11">{{cita web |url=http://news.nationalpost.com/arts/365-days-of-weeknd-we-chart-abel-tesfayes-rise-to-fame-a-year-after-house-of-balloons|títulu=365 days of Weeknd: We chart Abel Tesfaye's rise to fame a year after House of Balloons|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|sitiuweb=National Post}}</ref>El 2 de payares del 2011, The Weeknd llanza un remix xunto al DJ Illangelo Remix del cantar [[Marry the Night]] de [[Lady Gaga]]. Nesi mesmu mes, el tercer ''mixtape'' de The Weeknd, tituláu «''[[Echoes of Silence]]»'', foi llanzáu'l 21 d'avientu de 2011.<ref name=":11" /><ref>{{cita web |url=http://the-weeknd.com/|títulu=T H E W E E K N D|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=T H E W E E K N D}}</ref> Dende esti llanzamientu, los trés ''mixtapes'' fueron colectivamente conocíos como «''Balloons Trilogy»'',<ref>{{cita publicación |títulu=Echoes Of Silence: The Weeknd reveals final part of the Balloons Trilogy|url=http://thelineofbestfit.com/news/latest-news/echoes-of-silence-the-weeknd-reveals-final-part-of-the-balloons-trilogy-77249|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=The Line of Best Fit|idioma=en}}</ref> cada unu recibió l'aclamación crítica y el creciente sofitu de los ''[[fanes]]'' de Tesfaye.<ref>{{cita web |url=http://www.allmusic.com/artist/the-weeknd-mn0002674162|títulu=The Weeknd {{!}} Biography, Albums, Streaming Links {{!}} AllMusic|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|sitiuweb=AllMusic}}</ref>
=== 2012–2014: ''Trilogy'' y ''Kiss Land'' ===
[[Ficheru:The Weeknd by David Hwang.jpg|miniaturadeimagen|The Weeknd presentándose nel festival de Coachella 2012.]]
N'abril de 2012, The Weeknd empezó la so xira polos Estaos Xuníos actuando nel [[Festival de Música y Artes de Coachella Valley|Festival Coachella]].<ref>{{cita web |url=http://pitchfork.com/news/46157-watch-the-weeknds-entire-coachella-set/ |títulu=Watch The Weeknd's Entire Coachella Set {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref> Él y la so banda visitaron delles ciudaes importantes y remataron en [[Nueva York]], onde los sos dos espectáculos escosos fueron revisaos positivamente por [[Rolling Stone]].<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Mesmerizes at Bowery Ballroom|url=http://www.rollingstone.com/music/news/the-weeknd-mesmerizes-at-bowery-ballroom-20120429|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Rolling Stone}}</ref> Tesfaye y la so banda de ''tour'' siguieron presentándose en festivales europeos importantes, incluyendo [[Primavera Sound|Primavera Sound Festivals]] n'[[España]] y [[Portugal]],<ref>{{cita web |url=http://prettymuchamazing.com/news/the-weeknd-announces-first-ever-tour|títulu=The Weeknd Announces First Ever Tour|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en-us|sitiuweb=prettymuchamazing.com}}</ref> Wireless Festival en Londres,<ref>{{cita web |url=http://www.wirelessfestival.co.uk/line-up/|títulu=Line-up {{!}} Wireless Festival 2012 {{!}} Official Line-up and Tickets for 2012|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|fecha=16 de marzu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120316180853/http://www.wirelessfestival.co.uk/line-up/|fechaarchivu=16 de marzu de 2012}}</ref> y más conciertos en [[París]] y [[Bruxeles]]. Nel so show debú en Londres, interpretó una [[Versión (música)|versión]] de «''[[Dirty Diana]]''» de [[Michael Jackson]] delantre d'una audiencia qu'incluyía a [[Katy Perry]] y [[Florence Welch]].<ref name=":12">{{cita publicación |títulu=The Weeknd covers Michael Jackson as he plays his debú UK show – video - NME|url=http://www.nme.com/news/weekend--3/64204|fecha=8 de xunu de 2012|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=NME|idioma=en-US}}</ref> En xunu, informóse que «''Balloons Trilogy»'' fuera descargada 8 millones de vegaes y que sería formalmente llanzada más palantre.<ref name=":12" />
[[Ficheru:The Weeknd at Massey Hall October 17, 2013 amber lighting.jpg|250px|miniaturadeimagen|upright|derecha|The Weeknd presentándose en [[Massey Hall]] n'ochobre de 2013.]]
En setiembre de 2012, The Weeknd robló cola compañía discográfica [[Republic Records]] de manera conxunta cola so propia marca "[[XO (compañía discográfica)|XO]]".<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd & Reps Talk Clearing Samples, Touring For 'Trilogy' Release|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/474219/the-weeknd-reps-talk-clearing-samples-touring-for-trilogy-release|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> El [[álbum recopilatorio]] «''Trilogy»'' foi llanzáu en payares, con versiones remasterizadas de les sos ''mixtapes'' y tres canciones adicionales.<ref>{{cita web |url=https://www.theweeknd.com/store/trilogy-cd|títulu=Trilogy CD|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=T H Y W Y Y K N D}}</ref><ref>{{cita web |url=http://pitchfork.com/news/48066-the-weeknd-shares-rolling-stone-video-trilogy-artwork|títulu=The Weeknd Shares "Rolling Stone" Video, Trilogy Artwork {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=18 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Reveals 'Trilogy' Tracklist, Debúes 'Wicked Games' Video|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/474581/the-weeknd-reveals-trilogy-tracklist-debúes-wicked-games-video|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> Tamién oficialmente acreditó a Rose como [[Productor discográficu|productor]] y escritor en tres canciones de «''House of Balloons''.<ref>{{cita AV media notes |títulu=[[Trilogy (The Weeknd album)|Trilogy]]|others=The Weeknd|year=2012|type=CD liner notes |publicación=[[Republic Records]]|id=3719793}}</ref>«''Trilogy»'' figuró nel númberu 5 de la [[Llistes musicales de Canadá|Canadian Albums Chart]] y el númberu 4 nel [[Billboard 200]] de los Estaos Xuníos, con 86.000 copies vendíes na so primer selmana.<ref>{{cita web |url=http://www.billboard.com/artist/419413/weeknd/chart|títulu=The Weeknd - Chart history {{!}} Billboard|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=www.billboard.com}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=One Direction Tops Billboard 200 Chart, 'Twilight' Debuts at Non. 3|url=http://www.billboard.com/articles/news/474052/one-direction-tops-billboard-200-chart-twilight-debuts-at-non-3|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> Poco dempués n'avientu, la cadena [[BBC]] anunció que The Weeknd fuera nomáu pa la encuesta [[Sound of...|Sound of 2013]].<ref>{{cita web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/2tQlTbxsmgTWxsLvmMgpxMh/the-weeknd|títulu=2013, BBC Music Sound Of - The Weeknd - BBC Music|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|sitiuweb=BBC}}</ref> En mayu de 2013, «''[[Trilogy (álbum de The Weeknd)|Trilogy]]»'' foi certificáu [[Certificación de la RIAA|platín]] pola [[Recording Industry Association of America]] y doble platín por [[Music Canada]].<ref>{{cita publicación |títulu=Gold & Platinum - RIAA|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=trilogy#search_section|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=RIAA|idioma=en-US}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=Gold/Platinum - Music Canada|url=http://musiccanada.com/gold-platinum/?fwp_gp_search=trilogy|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Music Canada|idioma=en-US}}</ref>
El 16 de mayu de 2013, The Weeknd estrenó'l senciellu principal tituláu homonimamente como'l so álbum debú «''[[Kiss Land]]»'',<ref>{{cita web|url=http://www.complex.com/music/2013/05/listen-the-weeknd-kiss-land|títulu=Listen: The Weeknd "Kiss Land"|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=Complex|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201124205738/https://www.complex.com/music/2013/05/listen-the-weeknd-kiss-land|fechaarchivu=2020-11-24}}</ref> el cual sería llanzáu'l 10 de setiembre.<ref>{{cita publicación|títulu=The Weeknd Unveils ‘Kiss Land' Release Date & Cover Artwork {{!}} Idolator|url=http://idolator.com/7472491/the-weeknd-kiss-land-release-date-cover-artwork|fecha=22 de xunetu de 2013|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Music News, Reviews, and Gossip on Idolator.com|archiveurl=https://archive.today/20130722231345/http://idolator.com/7472491/the-weeknd-kiss-land-release-date-cover-artwork|archivedate=2013-07-22}}</ref> Tamién promovió los senciellos «''[[Belong to the World]]''» y «''[[Live For]]''», con [[Drake (músicu)|Drake]]; el ''tour'' ''The Fall'' empecipiaría en setiembre.<ref>{{Obra citada|títulu=The Weeknd (Ft. Drake) – Live For|idioma=en|url=https://genius.com/The-weeknd-live-for-lyrics|fechaaccesu=19 de febreru de 2017}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.thisgoesin.com/2013/07/the-weeknds-kiss-land-arrives-on-august-27th-belong-to-the-world-snippet-news/|títulu=ThisGoesIn – The Weeknd's ‘Kiss Land' Arrives on September 10th {{!}} News|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|fecha=23 de xunetu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130723110346/http://www.thisgoesin.com/2013/07/the-weeknds-kiss-land-arrives-on-august-27th-belong-to-the-world-snippet-news/|fechaarchivu=23 de xunetu de 2013}}</ref> «''[[Kiss Land]]»'' recibió reseñes xeneralmente positives de los críticos.<ref>{{Obra citada|títulu=Kiss Land by The Weeknd|url=http://www.metacritic.com/music/kiss-land/the-weeknd|fechaaccesu=19 de febreru de 2017}}</ref> Debutó nel númberu dos na llista [[Billboard 200]] de los Estaos Xuníos, vendiendo 96.000 copies, namái dos mil copies per debaxo de «''Fuse»'' de [[Keith Urban]], que tomó'l primer llugar esa selmana.<ref>{{cita publicación |títulu=Keith Urban Edges the Weeknd for Non. 1 Debut on Billboard 200|url=http://www.billboard.com/articles/news/5695587/keith-urban-edges-the-weeknd-for-non-1-debut-on-billboard-200|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref>
The Weeknd tamién apaeció na [[banda sonora]] de ''[[The Hunger Games: en llapaes|Los Xuegos de la Fame: En llapaes]]'', contribuyendo con «''Devil May Cry''» y apaeciendo en «[[Elastic Heart]]» de [[Sia]], el segundu senciellu de la banda sonora.<ref>{{cita publicación |títulu=Album Review: Various Artists – The Hunger Games: Catching Fire Soundtrack|url=http://consequenceofsound.net/2013/11/album-review-various-artists-the-hunger-games-catching-fire-soundtrack/|fecha=19 de payares de 2013|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Consequence of Sound|idioma=en-US}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.discogs.com/Sia-Featuring-Weeknd-Diplo-Elastic-Heart/release/6116678|títulu=Sia Featuring The Weeknd & Diplo - Elastic Heart|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=Discogs}}</ref> A finales de 2013, The Weeknd xunir en seis ''shows'' xunto a [[Justin Timberlake]] nel so [[The 20/20 Experience World Tour]].<ref name=":13" /> En febreru de 2014, remezcló el senciellu de [[Beyoncé]], «[[Drunk in Love]]». El remix foi más qu'un ''[[Versión (música)|cover]]'', por cuenta de que The Weeknd afixo'l ritmu, pa encaxar meyor cola so versión de la hestoria, y cuntala al traviés de la perspeutiva masculina.<ref>{{cita publicación |títulu=Beyonce's 'Drunk in Love': Kanye West, The Weeknd Release Remixes (Audiu)|url=http://www.hollywoodreporter.com/earshot/audiu-beyonces-drunk-love-kanye-681039|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=The Hollywood Reporter|idioma=en}}</ref>
El 26 de xunu de 2014, The Weeknd anunció cual seria la forma de realizar de la xira ''King of the Fall,'' esencialmente trataríase d'una mini-xira per Estaos Xuníos en setiembre y ochobre de 2014. [[Schoolboy Q|ScHoolboy Q]] y Jhené Aiko fueron confirmaos como actos de sofitu. L'anunciu produció un día dempués de que The Weeknd llanzara'l so nuevu cantar, «''[[Often]]''», en [[SoundCloud]], lo que llevaba a la especulación de que na xira va revelase más material nuevu.<ref>{{cita publicación |títulu=Día Maria Gets Exclamatory {{!}} Idolator - Page 44925|url=http://www.idolator.com/entry/view/id/44925|fecha=19 de marzu de 2008|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Music News, Reviews, and Gossip on Idolator.com}}</ref> El 20 de xunetu de 2014, The Weeknd llanzó otra pista titulada «''King of the Fall»'' pa promover la so próxima xira, qu'empezó en setiembre. El 30 de setiembre de 2014, el cantar «''[[Love Me Harder]]''» foi llanzada, a [[dúu]] ente The Weeknd y [[Ariana Grande]],<ref>{{cita web |url=http://www.rap-up.com/2014/10/03/first-look-ariana-grande-the-weeknd-love-me-harder-video/|títulu=First Look: Ariana Grande and The Weeknd Team Up in 'Love Me Harder' Video|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|sitiuweb=Rap-Up}}</ref> el cantar llegó a algamar el númberu siete na llista [[Billboard Hot 100]]. El 23 d'avientu de 2014, llanzó «''[[Earned It]]''», que foi llanzada como un senciellu de la película [[Fifty Shades of Grey (película)|Fifty Shades of Grey]], y algamó el puestu númberu 3 nel Hot 100. The Weeknd realizó una interpretación del cantar al pie d'[[Alicia Keys]] nos [[BET Awards|Premios BET]] de 2015.<ref>{{cita web |url=http://pitchfork.com/news/60165-janelle-monae-performs-yoga-the-weeknd-performs-earned-it-with-alicia-keys-at-the-bet-awards/|títulu=Janelle Monáe Performs "Yoga", The Weeknd Performs "Earned It" with Alicia Keys at the BET Awards {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref>
=== 2015: ''Beauty Behind The Madness'' ===
[[Ficheru:The Weeknd at Bumbershoot 2015 (21367628469).jpg|250px|miniaturadeimagen|left|upright|The Weeknd en [[Bumbershoot]] en 2015.]]
El 29 d'agostu de 2015, The Weeknd dio a conocer un [[Videoclip|video musical]] del so nuevu cantar «[[The Hills (cantar de The Weeknd)|''The Hills''»]].<ref>{{cita web|títulu = The Weeknd Returns With ‘The Hills,’ Which Probably Isn’t About Lauren Conrad|url = http://www.vulture.com/2015/05/weeknd-debúes-new-song-the-hills.html|sitiuweb = Vulture|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> La cual foi llanzada más palantre en formatu de [[Descarga de música|descarga dixital]] como'l primer senciellu del segundu álbum d'estudiu de The Weeknd tituláu, ''Chapter III''. «''The Hills''» debutó nel númberu 20 de la llista [[Billboard Hot 100]], convirtiéndose nel debú "[[Hot Shots!|''Hot Shot'']]" de la selmana; el single encabezó la llista nel primer puestu.<ref>{{cita web|títulu = The Weeknd Doubles Up in Hot 100's Top Three {{!}} Billboard|url = http://m.billboard.com/entry/view/id/139265|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> Amás de la versión oficial del single, otros trés cantares se [[Filtración (Internet)|peneraron en llinia]] en díes posteriores.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd, Lil Mama & Maroon 5: Real-Time Twitter Chart Rewind Ep. 52 {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/news/real-time-rewind/6590167/weeknd-lil-mama-maroon-5-real-time-twitter-chart-rewind|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> El 8 de xunu, «[[Can't Feel My Face|''Can't Feel My Face''»]], una de les pistes peneraes, foi llanzada oficialmente como segundu single tres una interpretación de la mesma na [[Worldwide Developers Conference|Apple Worldwide Developers Conference]] el mesmu día.<ref>{{cita web |títulu = Hear the Weeknd's Funky New Song 'Can't Feel My Face'|url = http://www.rollingstone.com/music/news/hear-the-weeknds-funky-new-song-cant-feel-my-face-20150608|sitiuweb = Rolling Stone|editorial = https://plus.google.com/+rollingstone|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> El cantar debutó nel númberu 24 del [[Billboard Hot 100]] y algamó, más tarde, el númberu unu, polo que ye'l so tercer senciellu nel top 10 y el so primer hit númberu unu nos Estaos Xuníos.<ref>{{cita web |títulu = Wiz Khalifa Non. 1 on Hot 100 'Again,' Selena Gomez Debuts at Non. 9 {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6613247/wiz-khalifa-non-1-hot-100-selena-gomez-debúes|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Tops Billboard Hot 100 With 'Can't Feel My Face,' One Direction Debuts at Non. 3 With 'Drag Me Down' {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6656820/the-weeknd-non-1-hot-100-cant-feel-my-face-one-direction-drag-me-down|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> El 4 de xunetu, The Weeknd encabezó ''FVDED in the Park'' en [[Surrey (Columbia Británica)|Surrey, BC]], [[Canadá]].<ref>{{cita web|títulu = FVDED IN THE PARK 2015 ANNOUNCED {{!}} ThisIsBlueprint.com|url = http://thisisblueprint.com/news/tickets/fvded-in-the-park-2015-announced|sitiuweb = thisisblueprint.com|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150926222507/http://thisisblueprint.com/news/tickets/fvded-in-the-park-2015-announced|fechaarchivu = 2015-09-26}}</ref>
Na llista ''Hot R & B Songs'' de [[Billboard]] pa la selmana del 25 de xunetu de 2015, The Weeknd caltenía ocupaos tolos trés primeros llugares, con «[[Can't Feel My Face|''Can't Feel My Face''»]] nel númberu 1, «[[The Hills (cantar de The Weeknd)|''The Hills''»]], nel númberu 2 y «[[Earned It|''Earned It''»]] nel númberu 3.<ref name=":0">{{cita web |títulu = CBC Music|url = http://music.cbc.ca/#!blogs2015/7/Alone-on-the-podium-The-Weeknd-becomes-first-artist-to-take-over-Billboard-RB-chart|sitiuweb = music.cbc.ca|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> Esto convertir nel primer artista na hestoria d'esa llista en llograr esta distinción.<ref name=":0" />
Tres l'anunciu de la puesta en marcha del nuevu serviciu de ''streaming'' d'[[Apple]], [[Apple Music]], que se dio a conocer que The Weeknd incorporárase como una de les cares musicales xunto col so frecuente collaborador [[Drake (raperu)|Drake]].<ref>{{cita web|títulu = Apple's new musical cares - Drake and The Weeknd|url = http://www.businessinsider.com/afp-apples-new-musical-cares---drake-and-the-weeknd-2015-6|sitiuweb = Business Insider|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> Mientres los Premios [[MTV Video Music Awards|MTV Video Music]] del 2015, Apple estrenó una de los dos curtios promocionales con The Weeknd y una apaición especial de [[John Travolta]].<ref>{{cita web|títulu = Latest Apple Music ads debú during MTV VMAs, feature The Weeknd & playlists|url = http://appleinsider.com/articles/15/08/31/latest-apple-music-ads-debut-during-mtv-vmas-feature-the-weeknd-playlists|sitiuweb = AppleInsider|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref>
El [[28 d'agostu]] de 2015, el segundu álbum d'estudiu de The Weeknd, [[Beauty Behind the Madness|''Beauty Behind The Madness'']], foi puestu a la venta nel mercáu y debutó nel visu del [[Billboard 200]] nes sos primeres selmanes, con un averáu de 412.000 unidaes equivalentes vendíes (326 000 fueron ventes pures).<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd's 'Beauty Behind the Madness' Debuts at Non. 1 on Billboard 200 Chart|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6685947/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-debuts-at-non-1-billboard-200-charts|fechaaccesu=16 d'abril de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> Amás de convertise nel so primer álbum númberu unu nel país, el so proyeutu hasta'l momentu ye'l segundu llanzamientu más esitosu de 2015, detrás del de Drake ''[[If You're Reading This It's Too Late]]'', con 535.000 unidaes.<ref name="a4113756">{{cita web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6685947/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-debuts-at-non-1-billboard-200-charts|títulu=The Weeknd's 'Beauty Behind the Madness' Debuts at Non. 1 on Billboard 200 Chart {{!}} Billboard|fechaaccesu=12 d'avientu de 2015|sitiuweb=Billboard}}</ref> Amás de convertise nel so primer álbum númberu unu nel país, el so proyeutu hasta'l momentu ye'l segundu llanzamientu más esitosu de 2015, detrás del de Drake ''[[If You're Reading This It's Too Late]]'', con 535.000 unidaes.<ref name="a4113756" />Convertir nel primer álbum dende [[Taylor Swift]] (col so álbum [[1989 (álbum)|1989]]) en permanecer nel visu de la llista [[Billboard 200]] mientres tres selmanes consecutives.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Earns Third Week at Non. 1 on Billboard 200 Albums Chart {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6700714/the-weeknd-billboard-200-third-week-non-1|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> L'álbum algamó'l top 10 en más de diez países y encabezó les llistes en [[Canadá]], [[Australia]], [[Noruega]] y el [[Reinu Xuníu]].<ref>{{cita web |títulu = ARIA Albums : The Weeknd Takes Top Spot On Australian Chart|url = http://www.noise11.com/news/aria-albums-the-weeknd-takes-top-spot-on-australian-chart-20150905|sitiuweb = www.noise11.com|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref><ref>{{cita web |títulu = Charts - Music Canada|url = http://musiccanada.com/charts/#albums|sitiuweb = Music Canada|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref> The Weeknd encabezó la promoción del so álbum con cartelos nos festivales musicales de branu, incluyendo [[Lollapalooza]] en Chicago, el ''Hard Summer Music Festival'' en [[Pomona (California)|Pomona]], el ''Summer Set Music and Camping Festival'' en [[Somerset]], ''Philadelphia's Made in America Festival'', ''Austin City Limits'' n'[[Austin]] y ''Seattle's Bumbershoot Festival''.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd's new album is coming Aug. 28|url = http://www.usatoday.com/story/life/music/2015/07/10/weeknd-beauty-behind-the-madness-august-28-release/29961285/|sitiuweb = USA TODAY|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> "T''he Madness Fall Tour 2015''", ye una [[Xira musical|xira]] norteamericana de The Weeknd pa promocionar el so nuevu álbum, anuncióse'l 20 d'agostu de 2015, y va empezar en payares.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Announces "The Madness" Fall Tour|url = http://pitchfork.com/news/60875-the-weeknd-announces-the-madness-fall-tour/|sitiuweb = Pitchfork|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref> La xira va cuntar con actuaciones d'apertura de ''Travis Scott'', Banks y [[Halsey (cantante)|Halsey]].<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Announces The Madness Fall Tour With Travi$ Scott, Halsey & Banks {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/6671102/the-weeknd-the-madness-fall-tour-dates|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> El 24 d'agostu de 2015, The Weeknd dio a conocer el video de «''Tell Your Friends»'', un cantar producíu por [[Kanye West]].<ref>{{cita web|títulu = Watch the Weeknd Get Buried Alive in His 'Tell Your Friends' Video|url = http://time.com/4008610/the-weeknd-tell-your-friends/|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|nome = Nolan|apellíu = Feeney|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20201002124450/https://time.com/4008610/the-weeknd-tell-your-friends/|fechaarchivu = 2020-10-02}}</ref>
Na selmana del 8 de setiembre de 2015, The Weeknd convertir nel primer artista masculín en casi siete años, con dos canciones nel [[Billboard Hot 100|Hot 100]] na mesma selmana, (con "[[Can't Feel My Face]]", nel númberu 2, y "[[The Hills (cantar de The Weeknd)|The Hills]]" nel númberu 3), marcáu como un fechu ensin precedentes.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Doubles Up in Hot 100's Top Three {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6685989/the-weeknd-hot-100-top-three|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> The Weeknd apaeció en delles collaboraciones anguaño, incluyendo una con [[Belly]] titulada «''Might Not''»,<ref>{{cita web |títulu = Belly 'Might Not' (ft. the Weeknd)|url = http://exclaim.ca/Music/article/belly-might_not_ft_weeknd|sitiuweb = exclaim.ca|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> «''Pullin Up»'' con [[Meek Mill]]<ref>{{cita web|títulu = Meek Mill Reveals “Dreams Worth More Than Money” Features|url = http://hiphopdx.com/news/id.34353/title.meek-mill-reveals-dreams-worth-more-than-money-features|sitiuweb = HipHopDX|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US|nome = HipHopDX -|apellíu = http://hiphopdx.com|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20191130211403/https://hiphopdx.com/news/id.34353/title.meek-mill-reveals-dreams-worth-more-than-money-features|fechaarchivu = 2019-11-30}}</ref> y «''Pray 4 Love»'' con Travis Scott.<ref name=":1">{{cita web|títulu = Demi Lovato & The Weeknd To Perform On ‘Saturday Night Live’ This Season {{!}} Idolator|url = http://www.idolator.com/7606572/demi-lovato-the-weeknd-perform-saturday-night-live-season-41|sitiuweb = Music News, Reviews, and Gossip on Idolator.com|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|urlarchivu = https://archive.today/20151208172746/http://www.idolator.com/7606572/demi-lovato-the-weeknd-perform-saturday-night-live-season-41|fechaarchivu = 2015-12-08}}</ref> The Weeknd tamién apaez nel segundu álbum estudio de [[Disclosure (banda)|Disclosure]], [[Caracal (álbum)|''Caracal'']], nuna collaboración titulada «[[Nocturnal (cantar)|''Nocturnal''»]].<ref>{{cita web|títulu = Justin Bieber, Kanye West, The Weeknd, & More Featuring On Travi$ Scott’s ‘Rodeo’ Album|url = http://www.inquisitr.com/2352303/justin-bieber-kanye-west-the-weeknd-more-featuring-on-travis-scott-s-rodeo-album/|sitiuweb = The Inquisitr News|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20210117021132/https://www.inquisitr.com/2352303/justin-bieber-kanye-west-the-weeknd-more-featuring-on-travis-scott-s-rodeo-album/|fechaarchivu = 2021-01-17}}</ref> El 10 d'ochobre de 2015, The Weeknd xunir al show onde conduz l'actriz [[Amy Schumer]], [[Saturday Night Live]] como convidáu musical.<ref>{{cita web |títulu = 'Saturday Night Live' Musical Guests: The Weeknd, Demi Lovato & Miley Cyrus {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/news/6685066/weeknd-demi-lovato-snl-musical-guests|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> Esta foi la so primer actuación nel show como solista dempués d'apaecer mientres la presentación al llau d'[[Ariana Grande]] col so senciellu «[[Love Me Harder|''Love Me Harder''»]].<ref name=":1" />
Al [[1 d'avientu]] de [[2015]], [[Beauty Behind the Madness|''Beauty Behind The Madness'']] convertir nel álbum con más reproducciones en ''streaming'' del 2015 con más de 60 millones d'oyentes.<ref>{{cita web |títulu = Spotify's Year in Music: Drake Most Streamed Artist, Major Lazer & DJ Snake Had Top Song {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/news/6778065/spotify-year-music-lists-2015-drake-rihanna-major-lazer-ed-sheeran|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> Amás de ser asitiáu nel númberu cinco na llista de los 50 meyores álbumes de [[Rolling Stone]] de 2015.<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd, 'Beauty Behind the Madness' - 50 Best Albums of 2015|url = http://www.rollingstone.com/music/lists/50-best-albums-of-2015-20151201/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-20151130|sitiuweb = Rolling Stone|editorial = https://plus.google.com/+rollingstone|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> El [[25 d'avientu]] de [[2015]], The Weeknd llanzó dos nueves cantares, «''Low Life»'' y una versión remezclada de «''Pass Dat»'' de [[Jeremih]].<ref>{{Obra citada|títulu=LISTEN: The Weeknd Surprises Fans By Dropping Two New Songs!|url=http://www.kiss925.com/2015/12/27/listen-the-weeknd-surprises-fans-by-dropping-two-new-songs/|fechaaccesu=12 de setiembre de 2016|fecha=27 d'avientu de 2015}}</ref>
=== 2016- presente: ''Starboy & My Dear Melancholy'' ===
{{AP|Starboy|My Dear Melancholy}}
Tesfaye apaeció en «FML», un cantar del álbum de [[Kanye West]], «''[[The Life of Pablo]]»''.<ref>{{cita web |url=http://www.kanyewest.com/credits/|títulu=The Life of Pablo - CREDITS|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=www.webcitation.org|editorial=|idioma=en|urlarchivu=https://www.webcitation.org/6fMFARK1V?url=http://www.kanyewest.com/credits/|fechaarchivu=17 de febreru de 2016}}</ref> Marcando asina, la segunda collaboración ente dambos, desque West escribió y produció «Tell Your Friends» de «''Beauty Behind the Madness''». Tesfaye tamién apaez en «[[6 Inch (cantar)|6 Inch]]», el quintu cantar del álbum «[[Lemonade (álbum de Beyoncé)|''Lemonade»'']] de [[Beyoncé]]. [[Spotify]] anunció que The Weeknd formaba parte de los cinco artistes más reproducíos na plataforma, dempués de la so asociación con Sony p'apurrir el serviciu de ''streaming'' en [[PlayStation 4]].<ref>{{cita publicación|títulu=Spotify and PlayStation® Celebrate One Year Together and Hit More Than Five Billion Streams on PlayStation™Music|url=https://news.spotify.com/us/2016/04/15/spotify-and-playstation-celebrate-one-year-together-and-hit-more-than-five-billion-streams-on-playstationmusic/|fecha=15 d'abril de 2016|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|periódicu=News|idioma=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423181523/https://news.spotify.com/us/2016/04/15/spotify-and-playstation-celebrate-one-year-together-and-hit-more-than-five-billion-streams-on-playstationmusic/|archivedate=2016-04-23}}</ref>
El [[24 d'agostu]] de [[2016]], informóse The Weeknd trabayó col dúu [[Francia|francés]] de [[música electrónica]] [[Daft Punk]], lo que se confirmó por aciu una entrevista realizada por [[Billboard]] al vicepresidente executivu de [[Republic Records]], Wendy Goldstei.<ref>{{cita web|url=http://www.complex.com/music/2016/08/the-weeknd-working-with-daft-punk|títulu=The Weeknd Is Reportedly Working With Daft Punk|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|sitiuweb=Complex|idioma=en|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160824143608/http://www.complex.com/music/2016/08/the-weeknd-working-with-daft-punk|fechaarchivu=2016-08-24}}</ref> Un mes dempués, el títulu del álbum anuncióse como «''Starboy»'', y llanzóse el 25 de payares.<ref name=":19" /> Llanzó la [[Starboy (cantar)|cantar principal del álbum]], que cunta con [[Daft Punk]]. La cual recibió la certificación de platín y foi númberu unu nos Estaos Xuníos, según en dellos otros países.<ref>{{cita web |url=http://www.theguardian.com/music/2016/sep/22/hear-the-weeknds-new-track-with-daft-punk-starboy|títulu=Hear the Weeknd's new track with Daft Punk, Starboy|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|apellíu=music|nome=Guardian|fecha=22 de setiembre de 2016|sitiuweb=the Guardian|idioma=en}}</ref> Una segunda collaboración con Daft Punk, titulada «[[I Feel It Coming]]», foi llanzada una selmana dempués del llanzamientu del álbum, xunto coles pistes en solitariu «[[Party Monster]]» y «[[False Alarm]]».<ref>{{cita publicación |títulu=Listen to Daft Punk's new collaboration with The Weeknd, 'Starboy' - Dancing Astronaut|url=http://dancingastronaut.com/2016/09/daft-punk-the-weeknd-collaboration-listen/|fecha=21 de setiembre de 2016|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|periódicu=Dancing Astronaut|idioma=en-US}}</ref> The Weeknd tornó a [[Saturday Night Live]] el 10 d'ochobre, onde presentó «Starboy» y «False Alarm». Tamién llanzó'l 23 de payares un curtiumetraxe de 12 minutos, tituláu M A N I A.<ref>{{Obra citada|títulu=The Weeknd - M A N I A|apellíos=TheWeekndVEVO|url=https://www.youtube.com/watch?v=kBsycvSU6r8|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|fecha=23 de payares de 2016}}</ref> Empobináu por Grant Singer, con estractos del álbum, incluyendo fragmentos de «[[All I Know]]» con [[Future (raperu)|Future]], «Sidewalks» con [[Kendrick Lamar]], «[[Secrets (cantar de The Weeknd)|Secrets]]» y «[[Die for You]]».<ref>{{cita web|url=http://pitchfork.com/news/69997-watch-the-weeknds-new-short-filme-mania/|títulu=Watch the Weeknd's New Short Film Mania {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|sitiuweb=pitchfork.com|idioma=en}}</ref>
En 2017, Tesfaye apaeció nel sestu álbum d'estudiu de Future,<ref>{{cita publicación |títulu=Future Releases New Album 'HNDRXX' Featuring The Weeknd and Rihanna: Listen|url=http://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/7701959/future-album-hndrxx-the-weeknd-rihanna|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|periódicu=Billboard}}</ref> según en «Some Way», el primer single de [[Nav (raperu)|Nav]], que foi robláu por [[XO (compañía discográfica)|XO]] en xineru.<ref>{{cita publicación |títulu=Hear the Weeknd's Sultry 'Some Way' Collaboration With Nav|url=https://www.rollingstone.com/music/news/hear-the-weeknds-sultry-some-way-collaboration-with-nav-w467422|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|periódicu=Rolling Stone}}</ref> Dempués apaeció per primer vegada nun trabayu de [[Lana Del Rey]], en «[[Lust for Life (cantar de Lana Del Rey)|Lust for Life»]], el cantar principal y el segundu senciellu del so [[Lust for Life (álbum de Lana Del Rey)|quintu álbum d'estudiu]].<ref>{{cita publicación |títulu=Lana Del Rey Releases 'Lust For Life' Single With The Weeknd|url=https://www.much.com/lana-del-rey-lust-for-life-the-weeknd/|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|periódicu=Much.com}}</ref> Llogró una nominación al [[Premios Grammy|Grammy]] por [[Premiu Grammy al meyor álbum urbanu contemporaneu|Meyor Álbum Urbanu Contemporaneu]] nel so 60ᵘ edición, pa «''Starboy»'' y terminó ganando'l premiu.<ref>{{cita web |url=http://www.xxlmag.com/news/2018/01/2018-grammy-awards-winners-list/|títulu=2018 Grammy Awards Winners List - XXL|fechaaccesu=2 de febreru de 2018|sitiuweb=XXL Mag}}</ref>
El 27 de marzu de 2018, The Weeknd anuncio un nuevu llanzamientu oficial nuna publicación de Instagram.<ref>{{cita publicación |url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8263214/the-weeknd-new-album-instagram |títulu=Is The Weeknd Dropping a New Album on Friday?|work=Billboard|fechaaccesu=29 de marzu de 2018}}</ref><ref>{{cita publicación |url=https://www.vibe.com/2018/03/the-weeknd-dropping-album-rumor-report/ |títulu=Is The Weeknd Dropping A New Album This Week? |fecha=27 de marzu de 2018|work=Vibe|fechaaccesu=29 de marzu de 2018}}</ref><ref>{{cita publicación |url=https://www.iol.co.za/entertainment/music/international/the-weeknd-teases-new-song-release-14133016 |títulu=The Weeknd teases new song release {{!}} IOL Entertainment|fechaaccesu=29 de marzu de 2018 |idioma=en}}</ref> El 29 de marzu de 2018 apaeció una cartelera en [[Londres]] d'un posible álbum tituláu ''My Dear Melancholy''<ref>{{cita publicación|url=http://clashmusic.com/news/has-someone-accidentally-leaked-news-of-the-weeknds-new-album|títulu=Has Someone Accidentally Leaked News Of The Weeknd's New Album?|work=Clash Magacín|fechaaccesu=29 de marzu de 2018|idioma=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107223940/https://clashmusic.com/news/has-someone-accidentally-leaked-news-of-the-weeknds-new-album|archivedate=2021-01-07}}</ref> y el mesmu día anuncióse oficialmente'l proyeutu.<ref>{{cita web |url=https://www.spin.com/2018/03/the-weeknd-new-album-my-dear-melancholy-announcement/ |títulu=The Weekend Announces New Album 'My Dear Melancholy,'|work=[[Spin (magacín)|Spin]] |apellíu=Sargent |nome=Jordan |fecha=29 de marzu de 2018 |fechaaccesu=30 de marzu de 2018}}</ref>
== Arte ==
=== Influencies ===
The Weeknd cita a [[R. Kelly]], [[Michael Jackson]] y [[Prince (músicu)|Prince]] como les sos principales fontes d'inspiración.<ref>{{cita web|títulu = The Weeknd: Kiss And Tell (2013 Cover Story)|url = http://ca.complex.com/music/2013/07/weeknd-interview-cover-story|sitiuweb = Complex CA|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150614024520/http://ca.complex.com/music/2013/07/weeknd-interview-cover-story|fechaarchivu = 2015-06-14}}</ref>De cutiu diz que la música de Jackson y la lletra de «[[Dirty Diana|''Dirty Diana''»]] foi la que-y fixo querer ser cantante.<ref name=":7" /> Tamién dixo que'l so estilu vocal d'altes notes foi influyíu por cantantes habesha como Aster Aweke.<ref name=":7" /> Creció escuchando una variedá de xéneros musicales qu'incluyíen el ''[[soul]]'', [[quiet storm]], [[Hip hop music|hip hop]], [[funk]], [[indie rock]], y [[post-punk]].<ref>{{cita publicación |apellíos=Roberts|nome=Randall|títulu=Review: Abel Tesfaye, a.k.a. the Weeknd, has hall smoldering|url=http://articles.latimes.com/2012/dec/17/entertainment/la-et-ms-weeknd-review-20121217|fecha=17 d'avientu de 2012|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Los Angeles Times|issn=0458-3035|idioma=en-US}}</ref> Dientro de les sos otres influencies incluyir a [[David Bowie]],<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Talks David Bowie, Prince Influences on New Album|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-weeknd-talks-david-bowie-prince-influences-on-new-album-w448191|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|periódicu=Rolling Stone}}</ref> [[The Smiths]], [[Bad Brains]], [[Talking Heads]], DeBarge,<ref>{{cita web |url=http://exclaim.ca/music/article/the_weeknds_new_album_is_inspired_by_bad_brains_talking_heads_and_the_smiths|títulu=The Weeknd's New Album Is Inspired by Bad Brains, Talking Heads and the Smiths|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|sitiuweb=exclaim.ca|idioma=en}}</ref> [[50 Cent]], [[Wu-Tang Cla]],<ref>{{cita web |url=http://www.xxlmag.com/news/2016/12/50-cent-wu-tang-influenced-the-weeknds-starboy-album/|títulu=50 Cent, Wu-Tang Are Influences on The Weeknd's New ‘Starboy’ Album - XXL|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|sitiuweb=XXL Mag}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.rollingstone.com/music/lists/12-great-songs-that-wouldnt-exist-without-the-weeknd-20151021/drake-hold-on-were-going-home-2013-20151021|títulu=12 Great Songs That Wouldn't Exist Without the Weeknd|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|sitiuweb=Rolling Stone}}</ref> y [[Eminem]].<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Says Eminem Destroyed “The Hills” Remix and Jay Z on ‘Renegade’|url=http://www.southpawer.com/2016/11/25/the-weeknd-eminem-jay-z-renegade-the-hills-interview/|fecha=25 de payares de 2016|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|periódicu=Southpawer - Supporting Eminem|idioma=en-US}}</ref><ref>{{cita web |url=https://twitter.com/theweeknd/status/653673994240004100?lang=en|títulu=still sinking in... i have a song with eminem|fechaaccesu=3 de febreru de 2018|apellíu=Weeknd|nome=The|fecha=1:49 PM - 12 Oct 2015|sitiuweb=@theweeknd|idioma=en}}</ref>
Los cantares de The Weeknd tán construyíes alredor d'una "avafada producción crepuscular",<ref name=":18">{{cita web |títulu = The Weeknd: Sounds and sensibility|url = http://www.theguardian.com/music/2012/nov/08/the-weeknd-sense-and-sensibility|sitiuweb = the Guardian|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|nome = Hermione|apellíu = Hoby}}</ref> y cunten con [[tempos]] lentos,<ref name=":4">{{cita web |títulu = The Weeknd: Trilogy|url = http://pitchfork.com/reviews/albums/17280-the-trilogy/|sitiuweb = Pitchfork|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref> con baxos retumbantes y [[ecu|ecos]] murnios.<ref name=":14" /> The Weeknd canta nun [[falsete]] rexistráu,<ref>{{cita web |títulu = Rookie of the Year: The Weeknd|url = http://consequenceofsound.net/2011/12/rookie-of-the-year-2011/|sitiuweb = Consequence of Sound|editorial = https://plus.google.com/106441850232127606391|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref> exhibiendo un tonu curiosu. J. Considine atopa una "calidá trémbole" nel so cantar similar al de [[Michael Jackson]], pero escribe qu'evita una "fuerte base nel blues" de Jackson pa un [[melisma]] más d'influencia [[Música árabe|árabe]].<ref name=":5">{{cita web |títulu = How The Weeknd became R&B’s next big thing|url = http://www.theglobeandmail.com/arts/music/how-the-weeknd-became-rbs-next-big-thing/article5370329/|sitiuweb = The Globe and Mail|editorial = https://plus.google.com/+globeandmail|fechaaccesu = 12 d'avientu de 2015}}</ref> La so música incorpora [[Sample|muestres]] que son pocu convencionales nes producciones de [[Rhythm and blues|R&B]], incluyendo [[punk]] y [[rock alternativu]].<ref name=":5" /> Marc Hogan de "[[Spin (revista)|Spin]]" diz que los ''samples'' de The Weeknd tienden "a ser sacaos de fontes aprobaes por críticos de rock, anque polo xeneral yá comparten elementos d'amenaza sexual", con ''samples'' d'artistes como [[Beach House]], [[Siouxsie And The Banshees|Siouxsie and the Banshees]], y [[Aaliyah]].<ref>{{cita web |url=http://www.spin.com/#articles/the-weeknd-enemy-the-smiths|títulu=SPIN|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|sitiuweb=Spin}}</ref> The Weeknd trabayó principalmente colos productores Illangelo y Doc McKinney, a quien Ian Cohen de [[Pitchfork Media]] acreditó nel desenvolvimientu de "una plantía de R&B d'última xeneración" con The Weeknd.<ref name=":4" /> En conciertu, The Weeknd reapropia les sos producciones dixitalizaes con una ''[[suite]]'' similar al de les [[Arena rock|arenes de rock]] .<ref name=":14" />
=== Imaxe ===
Los sos emocionales y llastimadores lletres de cutiu espresen sentimientos de dolor y trepar cola tema de sexu,<ref name=":2">{{cita publicación |apellíos=Hoby|nome=Hermione|títulu=The Weeknd: Sounds and sensibility|url=https://www.theguardian.com/music/2012/nov/08/the-weeknd-sense-and-sensibility|fecha=8 de payares de 2012|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=The Guardian|issn=0261-3077|idioma=en-GB}}</ref> les drogues, y la fiesta.<ref name=":14" /> Hermione Hoby de [[The Guardian]] caracteriza los cantares de The Weeknd como "atascos lentos de narcoticos", el so mensaxe como "la fiesta ye una esperiencia esistencial, el sexu ta llenu d'alliniación, y tou lo que se rexistra como irreal y esmolecedor".<ref name=":2" /> Paul MacInnes de [[The Guardian]] interpreta la triloxía de ''mixtapes'' de The Weeknd como "una axatada trayeutoria de fiesta, ''after-party'' y [[matinada]]".<ref>{{cita publicación |apellíos=MacInnes|nome=Paul|títulu=The Weeknd: Trilogy – review|url=https://www.theguardian.com/music/2012/nov/15/the-weeknd-trilogy-review|fecha=15 de payares de 2012|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=The Guardian|issn=0261-3077|idioma=en-GB}}</ref> Anupa Mistry de ''Toronto Standard'' repara qu'al traviés de los sos mixtapes un "repartu bien grande de muyeres zombi apedrien... aquelles piernes que se dixebren voluntariamente dempués de ser sometíes a sustancies y que se tresformen n'amenaces namái cuando se -yos ''baxa'' y siéntense vulnerables".<ref name=":14" /> The Weeknd vio que, al cantar vulgares ya inorantes lletres nuna manera elegante y curioso, ta-y rendiendo homenaxe a [[R. Kelly]] y en cierta midida a [[Prince]].<ref>{{cita web|url=http://www.mtv.com/news/2501523/the-weeknds-kiss-land-album-captures-first-experiences-outside-of-toronto/|títulu=The Weeknd's Kiss Land Album Captures First Experiences Outside Of Toronto|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|apellíu=07/15/2013|nome=MTV News Staff mtvnews|sitiuweb=MTV News|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180919211458/http://www.mtv.com/news/2501523/the-weeknds-kiss-land-album-captures-first-experiences-outside-of-toronto/|fechaarchivu=2018-09-19}}</ref>
Dellos periodistes acomuñaron a The Weeknd como una ampliación de la paleta musical de R&B por incorporar estilos ''[[Indie rock|indie]]'' y electrónicos; El so trabayu haise categorizado cola etiqueta de R&B Alternativu<ref>{{cita publicación |títulu=Grammys 2016 Preview: The Weeknd, D'Angelo and More Soulful Singers Nominated for Best R&B Song and Best Urban Contemporary Album|url=http://www.billboard.com/articles/news/grammys/6813596/grammys-2016-preview-best-r-and-b-song-best-urban-contemporary-album-nominees-the-weeknd-dangelo-more|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> (dacuando referíu con humor como PBR&B).<ref name=":2" /> Mistry escribe que "va ser obsequiosamente emponderáu como'l futuru de la música R&B - porque [él] ye un cantante negru, y non porque tea faciendo un R&B enriáu y cuantificable".<ref name=":14" /> Andy Kellman d'[[Allmusic|AllMusic]] clasificar como un "actu alternativu de R&B".<ref name=":16" /> Antes del so alcuerdu cola discográfica principal, The Weeknd retuvo la so identidá y caltuvo una persona enigmático y aveseo mientres llanzaba les sos mixtapes en llinia.
=== Reconocencia ===
The Weeknd recibió aponderamientos de munchos artistes musicales. El veteranu artista [[Babyface]] que faló positivamente de The Weeknd declaró: "Encántame The Weeknd, la so forma en que ta trabayando, ta usando pieces de R&B con otres coses que se sienten realmente bien". "Ye prometedor nel sentíu de que creo qu'hai otres incógnites que van venir palantre y va volver un músicu. Creo que más que nada, lo que fizo ye lo que los músicos formen nel procesu."<ref>{{cita web |títulu = Babyface Talks The Weeknd, Binge-Watching TV and the 'Honesty' of his New Album {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/6685788/babyface-return-of-the-tender-lover-new-album-weeknd|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref> [[Drake (músicu)|Drake]],<ref>{{cita publicación |títulu=Drake Says The Weeknd Will Be on 'Take Care'|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/467984/drake-says-the-weeknd-will-be-on-take-care|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> [[Nick Jonas]]<ref>{{Obra citada|títulu=Sam Smith Gets Nervous Before the Ames, Wants to Collaborate with The Weeknd|apellíos=extratv|url=https://www.youtube.com/watch?v=GeLBpP66xIA|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|fecha=24 de payares de 2014}}</ref> y [[Tove Lo]]<ref>{{cita publicación |títulu=Tove Lo Says The Weeknd Is 'A Big Inspiration' for Her Second Album|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6812867/tove-lo-the-weeknd-second-album|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> citar como la so influencia musical.
== Premios y nomamientos ==
{{AP|Premios y nominaciones de The Weeknd|l1 = Premios y nominaciones de The Weeknd}}The Weeknd ganó 3 [[Premios Grammy]],<ref name=":3" /> ocho [[Billboard Music Award]]s, dos [[Premios American Music|American Music Awards]], nueve [[Premios Juno|Juno Awards]],<ref name=":15" /> y foi nomáu a un [[Premiu Óscar|Óscar]].<ref name=":15" />
== Vida personal ==
Tesfaye empezó a salir con [[Bella Hadid]] a principios de 2015; la pareya foi vista per primer vegada xuntos n'abril en Coachella.<ref>{{cita publicación |apellíos=McDonald|nome=Soraya Nadia|títulu=Kylie Jenner and Bella Hadid are 18. Their boyfriends are 25. Why do their relationships elicit such different reactions?|url=https://www.washingtonpost.com/news/style-blogue/wp/2015/09/11/kylie-jenner-and-bella-hadid-are-18-their-boyfriends-are-25-why-do-their-relationships-elicit-such-different-reactions/|fecha=11 de setiembre de 2015|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=The Washington Post|issn=0190-8286|idioma=en-US}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=Bella Hadid Spends Her Birthday Weekend With The Weeknd|url=http://www.elle.com/culture/celebrities/a31091/bella-hadid-19th-birthday/|fecha=10 d'ochobre de 2015|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=ELLE|idioma=en}}</ref> Hadid protagonizó'l video musical de «''[[In the Night (cantar de The Weeknd)|In the Night]]»'' n'avientu de 2015. Tamién fixeron la so apaición como pareya na [[alfombra colorada]] de los [[Premios Grammy de 2016]].<ref>{{cita publicación |apellíos=Sisavat|nome=Monica|títulu=The Weeknd and Bella Hadid Made Their Red Carpet Debú at the Grammys|url=http://www.popsugar.com/celebrity/Weeknd-Bella-Hadid-Grammys-2016-40199219#photo-40199219|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=POPSUGAR Celebrity|idioma=en-US}}</ref> El 11 de payares de 2016, informóse que la pareya habíase separáu; argumentáu qu'anque los dos inda taben namoraos, los sos horarios munches vegaes nun coincidíen.<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd and Bella Hadid Have Split|url=http://people.com/music/the-weeknd-bella-hadid-split/|fecha=10 de payares de 2016|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=PEOPLE.com|idioma=en-US}}</ref>
En xineru de 2017 empezó una rellación cola cantante [[Selena Gomez]], pero ta rellación termino 10 meses dempués, n'ochobre de 2017.
El so peñáu -que foi parcialmente inspiráu por [[Jean-Michel Basquiat]]- yera, de lloñe, la so traza más reconocible.<ref name=":7" /> "Nun hai que faer enforma pa caltenelo", dixo - namái un xampú bien fuerte de xemes en cuando. El mio pelo empezó a crecer descontroladamente en 2011: "Quiero ser recordáu como icónico y distintu," dixo. "Asina que pensé: 'Vete a la mierda, voi dexar que'l mio pelo sía lo que quier'. voi cortar si empieza a interferir cola mio vista, puedo ver agora mesmu, pero si lo curtio, paezo a tolos demás y eso ye tan aburríu pa mi".<ref name=":7" /> En 2016, cortóse'l pelo, que foi ilustráu visualmente nel [[Starboy (cantar)|video musical del primer single]]; la [[Starboy (cantar)|pista que daba'l títulu]] al so tercer álbum, ''[[Starboy]]''.
Nos medios de comunicación social como [[Twitter]], él sufijó el so nome con "''xo''".<ref name=":18" /> Según Hoby, tratar d'un emoticonu pa "[[Abrazos y besos|beso y abrazu]]",<ref name=":18" /> ente que Zara de [[VH1]], [[The Torch]] y [[GQ]] dixeron que ye, sicasí, una referencia al usu recreativu d'[[MDMA|éxtasis]] y [[oxicodona]].<ref name=":17" /><ref>{{cita publicación |apellíos=Dow|nome=Gabriele|títulu=The Weeknd is ready for take-off|url=http://www.torchonline.com/entertainment/arts-culture/2012/02/21/the-weeknd-is-ready-for-take-off/|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=The Torch|idioma=en-US}}</ref><ref>{{cita web |url=http://weheartit.com/entry/75494465|títulu=We Heart It {{!}} Afaya inspiración y formoses imáxenes tolos díes|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|apellíu=It|nome=We Heart|sitiuweb=We Heart It}}</ref>
Ye un fan de la serie de la cadena [[HBO]] ''[[Game of Thrones (serie de televisión)|Game of Thrones]]''.<ref>{{cita publicación|títulu=The Weeknd Reveals How He Got His Name... And Where The 'Y' Went|url=http://www.mtv.com/news/1714103/the-weeknd-reddit-ama/|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|periódicu=MTV News|idioma=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107223909/http://www.mtv.com/news/1714103/the-weeknd-reddit-ama/|archivedate=2021-01-07}}</ref> Tesfaye ye amigu íntimu del so compatriota canadiense, el raperu [[Belly]], que robló col so sellu discográficu [[XO (compañía discográfica)|XO]], y de la cantante d'Estaos Xuníos [[Lana Del Rey]].<ref>{{cita web |url=http://pitchfork.com/features/interview/9711-the-dark-knight-returns-a-conversation-with-the-weeknd/|títulu=The Dark Knight Returns: A Conversation With the Weeknd {{!}} Pitchfork|fechaaccesu=19 de febreru de 2017|idioma=en|sitiuweb=pitchfork.com}}</ref>
=== Problemes llegales ===
En xineru de 2015, Tesfaye foi arrestáu por cutir a un oficial de [[Las Vegas]].<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Arrested For Punching Las Vegas Police Officer|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/6436581/the-weeknd-arrested-for-punching-las-vegas-police-officer|fechaaccesu=17 d'abril de 2017|periódicu=Billboard}}</ref> Nun abogó por nengún resolución y foi condergáu a 50 hores de serviciu comuñal.<ref>{{cita web|url=http://www.tmz.com/2015/10/22/the-weeknd-non-contest-punching-cop/|títulu=The Weeknd -- Pleads Non Contest To Punching A Cop|fechaaccesu=17 d'abril de 2017|sitiuweb=TMZ}}</ref>
=== Filantropía ===
Al ser presentáu'l Premiu Bikila a la Excelencia Profesional en 2014, decidió donar $ 50,000 dólares pa una clase de [[Ge'ez|Gue' ez]] (l'idioma nativu d'[[Etiopía]]) na [[Universidá de Toronto]].<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd donates $50,000 to the University of Toronto to help start an Ethiopic Studies program|url=http://www.independent.co.uk/news/people/the-weeknd-donates-50000-to-the-university-of-toronto-to-help-start-an-ethiopic-studies-program-a7177606.html|fecha=7 d'agostu de 2016|fechaaccesu=17 d'abril de 2017|periódicu=The Independent|idioma=en-GB}}</ref> En 2015, collaboró cola fundación de [[Ryan Seacrest]] pa visitar el Children's Hospital en Atlanta.<ref>{{cita web|url=http://theybf.com/2015/12/17/the-weeknd-does-charity-work-amidst-cheating-rumors-do-gooder-2-chainz-donates-minivan-to|títulu=The Weeknd Does Charity Work Amidst Cheating Rumors + Do-Gooder 2 Chainz Donates Minivan To Family With Brain Damaged Son|fechaaccesu=17 d'abril de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191130180529/https://theybf.com/2015/12/17/the-weeknd-does-charity-work-amidst-cheating-rumors-do-gooder-2-chainz-donates-minivan-to|fechaarchivu=2019-11-30}}</ref> En 2016 donó $250,000 dólares a [[Black Lives Matter]].<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Donates $250,000 to the Black Lives Matter Movement|url=http://www.vulture.com/2016/08/weeknd-donates-250k-to-black-lives-matter.html|fechaaccesu=17 d'abril de 2017|periódicu=Vulture|idioma=en}}</ref>
== Discografía ==
{{AP|Discografía de The Weeknd}}
=== Álbumes d'estudiu ===
* ''[[Kiss Land]]'' (2013)
* ''[[Beauty Behind the Madness]]'' (2015)
* ''[[Starboy]]'' (2016)
* ''After Hours'' (2020)
* ''Dawn FM'' (2022)
* ''Hurry Up Tomorrow'' (2025)
; Extended Plays
* [[My Dear Melancholy]], (2018)
=== Álbumes recopilatorios ===
* ''[[Trilogy (álbum de The Weeknd)|Trilogy]]'' (2012)
=== Mixtapes ===
* ''[[House of Balloons]]'' (2011)
* ''[[Thursday (álbum)|Thursday]]'' (2011)
* ''[[Echoes of Silence]]'' (2011)
== Xires musicales ==
'''Como estrella principal'''
* The Weeknd International Tour (Spring 2012)<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Announces First US Tour|url = http://www.thefader.com/2012/04/11/the-weeknd-announces-first-us-tour|sitiuweb = The FADER|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
* The Weeknd Fall Tour (2012)<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd announces fall tour|url = http://consequenceofsound.net/2012/08/the-weeknd-announces-fall-tour/|sitiuweb = Consequence of Sound|editorial = https://plus.google.com/106441850232127606391|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref>
* The Weeknd Kiss Land Fall Tour (2013)<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Announces Big Fall Tour, Kiss Land Out Late Summer|url = http://pitchfork.com/news/51422-the-weeknd-announces-big-fall-tour-kiss-land-out-late-summer/|sitiuweb = Pitchfork|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref>
* King of the Fall (2014)<ref>{{cita web|títulu = The Weeknd Announces "King of The Fall" Tour|url = http://www.complex.com/music/2014/06/the-weeknd-announces-king-of-the-fall-tour|sitiuweb = Complex|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20191130111718/https://www.complex.com/music/2014/06/the-weeknd-announces-king-of-the-fall-tour|fechaarchivu = 2019-11-30}}</ref>
* The Madness Fall Tour (2015)<ref>{{cita web |títulu = The Weeknd Announces The Madness Fall Tour With Travi$ Scott, Halsey & Banks {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/6671102/the-weeknd-the-madness-fall-tour-dates|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
* [[Starboy: Legend of the Fall Tour]] (2017)<ref>{{cita publicación |títulu=The Weeknd Sets 'Phase One' of Massive Starboy: Legend of the Fall Tour|url=http://www.rollingstone.com/music/news/the-weeknd-maps-out-massive-starboy-legend-of-the-fall-tour-w447500|fechaaccesu=24 d'avientu de 2016|periódicu=Rolling Stone}}</ref>
'''Actos d'apertura'''
* Ceremonials Tour (2012) <small>(con [[Florence and the Machine]])</small><ref>{{cita web |títulu = The Weeknd to Open for Florence and the Machine|url = http://pitchfork.com/news/46423-the-weeknd-to-open-for-florence-and-the-machine/|sitiuweb = Pitchfork|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015|idioma = en-US}}</ref>
* [[The 20/20 Experience World Tour]] (2013) <small>(con [[Justin Timberlake]])</small><ref name=":13">{{cita web |títulu = The Weeknd To Open For Justin Timberlake On '20/20 Experience' Tour {{!}} Billboard|url = http://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/5778176/the-weeknd-to-open-for-justin-timberlake-on-2020-experience-tour|sitiuweb = Billboard|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
* [[Would You like a Tour?|Would You Like a Tour?]] (2014) <small>(con [[Drake (raperu)|Drake]])</small><ref>{{cita web |títulu = Drake Announces “Would You Like a Tour?” European Dates w/ The Weeknd|url = http://www.hotnewhiphop.com/drake-announces-news.7909.html|sitiuweb = HotNewHipHop|editorial = https://plus.google.com/113319938082133127210|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
* [[ANTI World Tour|Anti World Tour]] (2016) <small>(con [[Rihanna]])</small><ref>{{cita web |títulu = Rihanna Details Massive 'Anti' World Tour|url = http://www.rollingstone.com/music/news/rihanna-details-massive-anti-world-tour-20151123|sitiuweb = Rolling Stone|editorial = https://plus.google.com/+rollingstone|fechaaccesu = 13 d'avientu de 2015}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
* [http://www.the-weeknd.com/ Sitiu web oficial]
{{NF|1990||Weeknd, The}}
[[Categoría:Cantantes de pop de Canadá]]
[[Categoría:Cantantes de rhythm and blues]]
[[Categoría:Cantantes n'inglés]]
[[Categoría:Cantautores de Canadá]]
[[Categoría:Productores discográficos]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Grammy]]
[[Categoría:Tenores de Canadá]]
[[Categoría:Persones de Toronto]]
bgbb9ys49r4pxbsibwebvuqwmcgtogw
Tan Dun
0
150641
4489999
4477431
2026-05-02T14:40:31Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489999
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Tan Dun''' —pinyin: Tán Dùn, 譚盾 (谭盾)— (nacíu en 1957, Si Mao, Hunan Central) ye un [[compositor]] de [[música clásica]] contemporánea [[República Popular China|chinu]], residente en [[Nueva York]].
Ye conocíu peles bandes sonores de les películes ''[[Tigre y dragón]]'', pola que ganó'l [[premiu Óscar]],<ref name=oscars> (N'inglés.) [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2001 «The 73rd Academy Awards: 2001.»] [[The Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.</ref> el [[premiu Grammy]]<ref name=grammy> (N'inglés.) [http://www.grammy.com/nominees/search?artist=Tan+Dun&field_nominee_work_value=&year=All&genre=All «Past Winners Search.»] [[The Recording Academy]]. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.</ref> y el [[premiu Bafta]],<ref name=bafta> (N'inglés.) [http://awards.bafta.org/award/2001/film/anthony-asquith-award-for-the-achievement-in-film-music «Film: Anthony Asquith Award for Original Film Music in 2001.»] [[British Academy of Film and Television Arts]]. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.</ref> y por ''[[Hero (película de 2002)|Hero]]'', según pa la música utilizada pa la transimisión de ''[[El Día del Mileniu]]'' ''(2000 Today)'' y la música pa la Ceremonia Inaugural de los Xuegos Olímpicos de [[Beixín 2008]].
Ye 2013, foi nomáu [[Embaxadores de les Naciones Xuníes|embaxador d'UNESCO]].<ref>(N'inglés.) [http://www.unesco.org/new/en/goodwill-ambassadors/tan-dun/ Ficha.] [[UNESCO]]. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.</ref>
== Primeros años en China ==
Tan Dun nació na aldega de Simaonae, [[Changsha]] na provincia [[Hunan]] de [[China]]. Cuando yera neñu, taba esteláu pol papel del [[shimaon]] del so pueblu, que llevaba a cabu rituales y ceremonies, de cutiu con música fecha con oxetos orgánicos, tales como roques y agua. Sicasí, como un neñu metanes la revolución china [[cultural]], atopó esti tipu de práutiques "retrógrades" mal vistes y foi unviáu a trabayar como plantador d'arroz nuna comuña de gobiernu.
Eso, sicasí, tuvo poco efeutu sobre la so afinidá pola música. Creó'l so propiu grupu musical, formáu polos llabradores de l'aldega tocando tou lo que pudieren, dacuando inclusive cutiendo olles y cazos. Foi a partir d'estos llabradores, qu'empezó a aprender a tocar preseos de cuerda tradicional de China.
La so fuxida de la comuña vieno na forma d'una compañía itinerante patrocinada pol gobiernu de la [[Ópera de Beixín]]. Cuando un ferry llenu d'artistes intérpretes naufragó cerca de la comuña, matando a dellos d'ellos, Tan foi contratáu pola compañía y salió de la comuña.
Dende ellí dirixóse a la [[Conservatoriu Central de Música]] en Beixín y estudió con músicos como [[Tōru Takemitsu]], qu'influyó fuertemente na so musicalidá y el so sentíu del estilu musical.
Ye ganador d'un [[premiu Óscar]] pela banda sonora de ''[[Tigre y dragón]]''.
== Obres ==
* ''[[2000 Today, A World Symphony For The Millennium]]'' (1999)
* ''[[Conciertu pa pianu n.º 1 (Tan Dun)|Conciertu pa pianu "El Fueu"]]'' (2008)
* ''[[Sinfonía d'Internet Eroica|Sinfonía d'Internet "Eroica"]]'' (2008)
* ''Pasión de l'Agua, según San Mateo'' (2012)
=== Óperes ===
* ''[[Marco Polo (ópera)|Marco Polo]]'', con un llibretu de [[Paul Griffiths]] foi estrenada na [[Bienal de Múnich]], el 7 de mayu de 1996, y ganó'l [[Premiu Grawemeyer]] de 1998 de Composición musical. La ópera reponer pola De Nederlandse Opera n'Ámsterdam en payares de 2008.
* ''[[Peony Pavilion]]'', basada nun testu de [[Tang Xianzu]] estrenada nel Wiener Festwochen, en [[Viena]], el 12 de mayu de 1998.
* ''[[Tea: A Mirror of Soul]]'', con un llibretu de Tan y Xu Ying, foi un encargu del [[Suntory Hall]] en [[Tokiu]], [[Xapón]] y estrenóse ellí'l 22 d'ochobre de 2002. La ópera estrenar nos [[Estaos Xuníos]] el 21 de xunetu de 2007 na [[Ópera de Santa Fé]] en [[Santa Fé (Nuevu Méxicu)]].
* ''[[The First Emperor]]'', estrenóse'l 21 d'avientu de 2006 na ciudá de Nueva York, na [[Metropolitan Opera]], qu'encargara la obra, col compositor dirixendo. El llibretu, obra de Tan y [[Hai Jin]], basar na vida del primer emperador de China, [[Qin Shi Huang]], qu'unificó'l país y construyó una primer versión de la [[Gran Muralla China|Gran Muralla]]. La producción correspondió al direutor [[Zhang Yimou]]. [[Plácido Domingo]] cantó'l rol titular, con [[Elizabeth Futral]] como la fía del emperador y [[Paul Groves]] como'l músicu Gao Jianli. La ópera reponer nel Metropolitan Opera (de nuevu con Plácido Domingo nel rol titular), dos años más tarde, y tamién se produció na ópera de [[Karlsruhe]], Alemaña.
=== Bandes sonores ===
* ''[[Don't Cry, Nanking]]'' (1995)
* ''[[Tigre y dragón]]'', o ''Wo hu cang long'' (2000)
* ''[[Hero (película de 2002)|Hero]]'', o ''Ying xiong'' (2002)
* ''[[The Banquet]]'', o ''Ye yan'' (2006)
== Referencies ==
{{llistaref}}
==Bibliografía==
* Kennedy, Michael (2006), ''The Oxford Dictionary of Music'', 985 pages, ISBN 0-19-861459-4
== Enllaces esternos ==
* [http://www.tandunonline.com Tan Dun official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111026145816/http://www.tandunonline.com/ |date=2011-10-26 }}
* [http://musicmavericks.publicradio.org/features/rafiles/interviews/interview_tan_dun.ram Tan Dun interview]
* [https://web.archive.org/web/20120112135834/http://artofthestates.org/cgi-bin/composer.pl?comp=159 Art of the States: Tan Dun] ''Nine Songs'' (1989)
* [http://www.schirmer.com/images/composer/large/tan-dun.jpg Photograph of Tan Dun] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130104152836/www.schirmer.com/images/composer/large/tan-dun.jpg |date=2013-01-04 }}
* {{Enllaz rotu|1=Video of discussion with Tan Dun on China's art, Asia Society, New York |2=http://asiasociety.org/video/arts-culture/tan-dun-and-wenda-gu-chines-art-today-complete |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}, 11/2/09
{{NF|1957||Tan, Dun}}
{{Tradubot|Tan Dun}}
[[Categoría:Compositores de música clásica de China]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía nym]]
4ij5ufo0pbmg4f5vjygv772jalmll40
Tostadora
0
151974
4490091
4350052
2026-05-03T09:30:07Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490091
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de ferramienta}}
{{referencies adicionales|t=20170824084414}}
{{otros usos|Toasting|l'estilu de cantar xamaicanu}}
{{otros usos|Tostadora (La Tostadora Valiente)|la película de dibuxos animaos}}
[[Ficheru:Eberhard Päßler 3.jpg|thumb|right|Una tostadora con dos rebanadas de pan yá turraes.]]
Una '''tostadora''' o '''tostador''' ye un pequeñu aparatu, davezu un [[electrodomésticu]], que sirve pa turrar rebanadas de [[pan]]. A una rebanada de pan sometida a l'acción d'una tostadora llámase-y una [[tostada]].
== Tostador de Lata ==
[[Ficheru:Tostador chileno 2025 (1).jpg|miniaturadeimagen|Tostadora de lata chilena]]
Ye un aparatu que suel ocupase en [[Cocina (artefautu)|cocines]] a gas. Pertenez a los instrumentos de cocina tradicionales de Chile, y anque entá dalgunos fabríquense manualmente, dende 1950 producir en forma masiva y espórtense d'esti país al restu del mundu.<ref>{{cita web|url=http://www.lun.com/lunmobile/Pages/NewsDetailMobile.aspx?dt=2010-01-17&BodyId=0&PaginaID=14&NewsID=77000&Name=I72&PagNum=8&Return=R&SupplementId=0|títulu= El Tostador cumplió 50 años y entá se viende como pan caliente|fecha=17 de xineru de 2010}} Nota de prensa de Les Últimes Noticies.</ref>
== Tostadora llétrica ==
Nuna tostadora llétrica típica calezse'l pan aprovechando'l calor desprendío pol [[efeutu Watt|efeutu]] al conducir [[electroimanes|electricidad]] al traviés d'una [[Resistencia llétrica|resistencia]]. El procesu de turráu consiste en menguar el conteníu d'agua del pan (orixinalmente –54{{esd}}% del pesu total), evaporándolo, y xamuscando llixeramente la so superficie. Una tostadora moderna de dos rebanadas suel utilizar unos 1000{{esd}}W y fabrica les tostaes en 1-3 minutos.
Les [[sandwicheres]], un tipu especial de tostadores, sirven pa turrar [[sándwich|sándwiches]] enteros.
=== Historia ===
[[Ficheru:Toaster.jpg|thumb|300px|right|Tostadora]][[General Electric]] llanzó una tostadora llétrica en [[1909]], patentada col nome de D-12. Piénsase que foi la primera tostadora llétrica del mercáu, pero esiste ciertu discutiniu al respeutu, tal como lo anunció la [[Pacific Electric Heating Company]] pa neños de 8 años Hotpoint. Dichu anunciu asitia la presentación del modelu Hotpoint en [[1905]], el mesmu añu que [[Albert Marsh]] desenvolvió'l cable [[Nichrome]]. El cable Nichrome pudo asegurar la xeneración d'un grau de calor fayadizo mientres llargu tiempu polo que'l descubrimientu de dichu filamentu puede considerase'l puntu de partida del desenvolvimientu de la tostadora llétrica.
La tostadora qu'espulsa les tostaes dempués de caleceles foi patentada por [[Charles Strite]] en 1919.
En 1925, utilizando un modelu rediseñáu de la tostadora de Strite la [[Toastmaster Company]] empezó a comercializar la tostadora doméstica que podía calecer pan polos dos llaos al empar, utilizaba un temporizador pa calecer les rebanadas y espulsar cuando remataba. Escontra 1926, la tostadora de Charles Strite taba disponible pal públicu y tuvo gran ésitu.
Amiestes más recién a la teunoloxía de la tostadora inclúin la posibilidá de turrar pan conxelao, bandexes separaes que dexen a los usuarios turrar dos o cuatro turraes y funciones de recalentamientu que dexen calecer la tostada ensin que se quemar.
El '''fornu tostadora''' realiza funciones de turráu cola diferencia de que los cables de la resistencia tán asitiaos horizontalmente, como nos [[fornu|fornos]]. Un fornu tostadora xeneralmente, tien una puerta de cristal y una [[bandexa]] extraíble sobre la que se deposita l'alimentu a turrar. Gracies a esti diseñu'l fornu tostadora puede tener delles funciones de fornu pero a menor escala.
== Tostadora estándar ==
Les tostadores estándar son tostadores llétriques qu'incorporen una parrilla o una bandexa horizontales. Turren el pan (y otros tipos d'alimentos) cola simple deposición sobre la parrilla o bandexa del alimentu que se desea turrar o recalentar. Son de mayores dimensiones que les tostadores convencionales que turren rebanadas de pan en posición vertical, tantu n'anchu como por llongura suelen midir ente 30 y 70{{esd}}cm.<ref>[http://ovennet.mercadoshops.com.ar/tostadora-estandar-pauna-con-bandexa-soporte-tostador-300xJM Exemplu d'una tostadora estándar]</ref>
== Churros recalentados con tostadora estándar ==
Comercialícense [[churru|churros]] conxelaos concebíos pa ser preparaos con un fornu o un grill domésticos, pero que tamién pueden ser preparaos nuna tostadora estándar antes de ser sirvíos.<ref>{{Cita web|títulu = Churros pa fornu y tostadora|url = http://catalogo.maheso.com/churros-y-porres/churros-pa-fornu-y-tostadora/i106|obra = catalogo.maheso.com|fechaaccesu = 4 de xunu de 2015}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|Toaster}}
* [http://www.toaster.org/museumintro.html El Muséu de la tostadora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070921025543/http://www.toaster.org/museumintro.html |date=2007-09-21 }}. Una páxina dedicada a les tostadores y la so hestoria.
* [http://www.toasters.de El Muséu Alemán de la Tostadora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181113165825/http://www.toasters.de/ |date=2018-11-13 }}. Hestoria de la Tostadora.
* [https://web.archive.org/web/20031223185810/http://gizmohighway.com/pages/history/toaster.htm Guía de Teunoloxía Gizmohighway]
* [https://web.archive.org/web/20041011131049/http://www.bergen.org/AAST/Projects/Engineering_Graphics/_EG2001/toasterama/toasterhistory.html Historia de la Tostadora llétrica]
* [https://web.archive.org/web/20140125073724/http://magimix.com.au/kettlestoasters.php Tostadora visional]
* [http://www.howstuffworks.com/toaster.htm Cómo funcionen les tostadores] (n'inglés).
{{Tradubot|Tostadora}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Electrodomésticos de cocina]]
9tpeumdpngihz0ne8zx0xdn0j6c2ss7
Tamañu de los seres vivos
0
153185
4489997
4470876
2026-05-02T14:29:51Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489997
wikitext
text/x-wiki
[[Archivu:Faroe stamp 402 blue whale (Balaenoptera musculus).jpg|thumb|250px|La [[ballena azul]] ye'l mayor animal de tolos tiempos, anque apocayá apuéstase-y la so corona.]]
[[Archivu:Riesenmammutbaum.jpg|thumb|250px|L'árbol [[Xeneral Sherman (árbol)|Xeneral Sherman]] ye'l mayor ser vivu del planeta en términos de volume y pesu.]]
La variedá de los [[seres vivos]] manifiéstase non solo nes sos formes esternes, sinón nes sos dimensiones o [[tamañu|tamaños]]. Anguaño síguense afayando nueves especies, y de xemes en cuando dalgunes d'elles reemplacen a otres primeramente conocíes nos llugares de les más estremes.
De siguío, una llista d'exemplos estremos del '''tamañu de los seres vivos''':
== Animales ==
El tamañu d'un animal ye malo de definir, pos puede atender a distintes carauterístiques: pesu, llargor, valumbu, etc.
=== Vertebraos ===
==== Mamíferos ====
[[Archivu:Suncus etruscus crop.jpg|thumb|left|Exemplar de [[musarañita]], probablemente'l mamíferu más pequeñu qu'esiste.]]
La musarañita, ''[[Suncus etruscus]]'', ye, probablemente, el mamíferu más pequeñu. Vive nel Mediterraneu y a lo llargo del sur d'Asia. Atopáronse especímenes d'ente 1,2 y 2,7 g y un llargor corporal d'ente 3,6 a 5,2 cm.<ref name="mammal">{{cita web |url=http://www.abdn.ac.uk/mammal/smallest.shtml |títulu=Mammal records breakers |fechaaccesu=17 de xunu de 2009 |editor=The Mammal Society |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070713081111/http://www.abdn.ac.uk/mammal/smallest.shtml |fechaarchivu=13 de xunetu de 2007 }}</ref> Otros mamíferos que tán ente los más pequeños son:
* El [[esperteyu]] ''[[Craseonycteris thonglongyai]]'', de la familia Craseonycteridae, del oeste de [[Tailandia]], con 4 cm y 2 g de tamañu mediu.
* El [[esperteyu]] ''[[Nyctiellus lepidus]]'', que vive en [[Cuba]]. Conocíu como l'esperteyu caparina, solo pesa 2-3 g y mide alredor de 3 cm.{{ensin referencies}}
Créese qu'esistieron otros mamíferos daqué más pequeños polos restos fósiles topaos.<ref name="mammal" />
Otros llamativos tamaños son:
* Los [[venáu|venaos]] más pequeños del mundu son los [[Pudu|pudúes]] d'[[América del Sur]], [[Xéneru (bioloxía)|xéneru]] qu'entiende dos especies: ''[[Pudu puda]]'', que mide 40 cm d'altor a la [[Cruz (zooloxía)|cruz]] y 75-90 cm de llargu<ref>{{cita llibru |nome=Sharon|apellíu=Chester|añu=2008|títulu=A wildlife guide to Chile|edición=primer|editorial=[[Princeton University Press]]|publicación=Nueva Jersey|isbn=978-0-691-12975-4|páxina=308}}</ref> y ''[[Pudu mephistophiles]]'', que mide unos 32-35 cm d'altor y un máximu de 70 cm de llargu, pesando de 3,3 a 6 kg.<ref name="Geist">{{cita llibru |apellíu=Geist|nome=Valerius|títulu=Deer of the World: Their Evolution, Behaviour, and Ecology|editorial=Stackpole Books|fecha=setiembre de 1998|páxines=119–121|url=https://books.google.com/books?id=bcWZX-IMEVkC&pg=PA119&lpg=PA119&dq=pudu+deer+behavior&source=bl&ots=TJIQMJezKH&sig=VSDhTsp20akdZTdj3hFWKrWk16Y&hl=en&ei=jjG1SsCUBtyx8QbqtOW5Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2#|isbn=978-0811704960}}</ref>
* El [[osu polar]] ye'l mayor depredador terrestre anguaño. Los machos de la especie pueden algamar los 2,5 m de llargu y un pesu de 500 kg.
* El mayor mamíferu terrestre actual ye l'[[elefante africanu]], con un máximu de 4,2 m d'altu, 10,6 de llongura total y 12,2 [[Tonelada|t]] pa un exemplar cazáu n'[[Angola]] en 1974.
* L'[[Indricotherium|indricoterio]], dacuando llamáu ''Baluchitherium'', foi'l mayor mamíferu terrestre conocíu, con 5 m d'altu, 8 de llargu y unes 15 t.
La [[ballena azul]] ye'l mayor de tolos mamíferos. En realidá ye'l mayor animal qu'esistió si atender a la so masa corporal. Con un máximu de 33 m y 180 t, solo superada en llargor pol viérbene ''[[Lineus longissimus]]'' y por un par d'especies de [[dinosauriu|dinosaurios]].
==== Reptiles ([[Reptilia]]) ====
[[Archivu:SaltwaterCrocodile('Maximo').jpg|thumb|El [[cocodrilu d'agua salao]] ye'l mayor reptil viviente.]]
El mayor [[reptilia|reptil]] non aviano actual ye un representante del orde [[Crocodilia]], el [[cocodrilu d'agua salao]] (''Crocodylus porosus'') del sur d'Asia y Australia, que los sos machos adultos miden típicamente ente 3,9 a 5,5 metros de llargu. El mayor espécime de cocodrilu d'agua salao confirmáu midía 6,3 metros de llargu y pesaba más de 1360 kilogramos.<ref name="ufl">[http://www.flmnh.ufl.edu/natsci/herpetology/brittoncrocs/csp_cpor.htm ''Crocodylus porosus'' (Schneider, 1801)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060108113747/http://www.flmnh.ufl.edu/natsci/herpetology/brittoncrocs/csp_cpor.htm |date=2006-01-08 }}, by Adam Britton from the Crocodilian Species List.</ref> Hai reportes ensin confirmar de cocodrilos entá mayores, pero los exámenes de restos incompletos nunca suxirieron un llargor cimeru a 7 metros.<ref>[http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/cbd-faq-q2.htm Crocodilian Biology Database – FAQ – Which is the largest species of crocodile?] Flmnh.ufl.edu</ref> Un espécime vivu envaloráu en 7 metros de llargu y 2000 kilogramos foi aceptáu pol Llibru Guinness de los Récores.<ref name= Salty>[http://news.boloji.com/200701/00800.htm Boloji.com – A Study in Diversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230162011/http://news.boloji.com/200701/00800.htm |date=2010-12-30 }}. News.boloji.com</ref> Un exemplar prindáu vivu nes [[Filipines]] en 2011 (y allugáu nun zoolóxicu) conocíu como "[[Lolong]]" midía 6,2 metros de llargu.<ref name="pawb">[http://www.pawb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=480:lolong-holds-world-record-as-largest-croc-in-the-world&catid=22:news&Itemid=131 “Lolong” holds world record as largest croc in the world] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419075200/http://www.pawb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=480:lolong-holds-world-record-as-largest-croc-in-the-world&catid=22:news&Itemid=131 |date=2012-04-19 }}. Pawb.gov.ph (2011-11-17). Retrieved on 2012-05-24.</ref><ref>[http://crocodilian.blogspot.com/2011/11/accurate-length-measurement-for-lolong.html Croc Blogue: Accurate length measurement for Lolong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814180953/http://crocodilian.blogspot.com/2011/11/accurate-length-measurement-for-lolong.html |date=2018-08-14 }}. Crocodilian.blogspot.com (2011-11-12). Retrieved on 2012-05-24.</ref><ref>{{cita noticia| url=http://www.telegraph.co.uk/earth/wildlife/8879042/Philippine-town-claims-worlds-largest-crocodile-title.html | ubicación=Londres | obra=The Daily Telegraph | títulu=Philippine town claims world's largest crocodile title | fecha=9 de payares de 2011}}</ref><ref>[http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/11/09/11/lolong-claims-worlds-largest-croc-title 'Lolong' claims world's largest croc title] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150104023240/http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/11/09/11/lolong-claims-worlds-largest-croc-title |date=2015-01-04 }}. ABS-CNS News (2011-09-11)</ref>
;Tabla de los reptiles vivos más pesaos
La siguiente ye una llista de los reptiles vivos más pesaos, que ye apoderada polos crocodilianos. A diferencia de los pesos máximos de los mamíferos, aves o peces, la masa de los reptiles xeneralmente ta mal documentada y por tanto suxeta a munches conxetures y estimaciones.<ref name = "Wood"/>
{| {{tablaguapa}}
|-
! Rangu
!Animal
! Masa promedio<br />[kg]
! Masa máximo<br />[kg]
! Llargor total permediu<br />[m]
|-
| 1 || [[Cocodrilu d'agua salao]] || 454<ref>[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile/ Saltwater Crocodiles, Saltwater Crocodile Pictures, Saltwater Crocodile Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100204214413/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile |date=2010-02-04 }}. Animals.nationalgeographic.com</ref> || 2000<ref name = Salty/> || 3,85<ref name = "Wood"/>
|-
| 2 || [[Cocodrilu del Nilo]] || 382<ref>[https://web.archive.org/web/20120403001451/http://sekombo.co.za/game/crocodile.htm Crocodile]. Sekombo.co.za</ref> || 1089<ref name = "Wood"/> || 3,7<ref name = "Wood"/>
|-
| 3 || [[Tortuga llaúd]] || 364<ref>[https://web.archive.org/web/20120403001455/http://www.euroturtle.org/outline/Leatherback%20Sía%20Turtle.pdf Leatherback Sea Turtle]. euroturtle.org</ref><ref>[http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html AquaFacts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907073934/http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html |date=2011-09-07 }}. Vanaqua.org</ref> || 932<ref name = "Wood"/> || 2<ref name = "Wood"/>
|-
| 4 || [[Caimán negru]] || 300 || 1310<ref>[https://web.archive.org/web/20120403001440/http://www.sharonspetcare.com/extinct-extant-worlds-biggest-crocodiles-and-lizards-ever-before 2000 pound alligator – 2000 lb crocodile – 2000 lb alligator – Extinct & Extant: World's Biggest Crocodiles and Lizards Ever before]. Sharonspetcare.com</ref> || 3,6<ref>[http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm Crocodilian Species – Black Caiman (Melanosucus niger)]. Crocodilian.com</ref>
|-
| 5 || [[Cocodrilu del Orinoco]] || 290<ref name= Orinoco>[http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ Orinoco crocodile videos, photos and facts – Crocodylus intermedius] {{Webarchive|url=https://archive.today/20170906190607/http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ |date=2017-09-06 }}. ARKive</ref> || 900 || 3,6<ref name= Orinoco/>
|-
| 6 || [[Cocodrilu americanu]] || 277<ref name= ACroc>[http://www.arkive.org/american-crocodile/crocodylus-acutus/ American crocodile videos, photos and facts – Crocodylus acutus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926204049/http://www.arkive.org/american-crocodile/crocodylus-acutus/ |date=2015-09-26 }}. ARKive</ref> || 1000<ref>[http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/american-crocodile.htm ANIMAL BYTES – American Crocodile]. Seaworld.org</ref> || 3,5<ref name= ACroc/>
|-
| 7 || [[Aligator americanu]] || 260<ref>[http://www.thebigzoo.com/Animals/American_Alligator.asp American Alligator (Alligator mississippiensis)]. Thebigzoo.com</ref> || 1000<ref name = "Wood"/> || 3,1<ref name = "Wood"/><ref name="IWC"/>
|-
| 8 || [[Tortúa xigante de Aldabra]] || 205<ref>[http://www.arkive.org/aldabra-giant-tortoise/geochelone-gigantea/ Aldabra giant tortoise videos, photos and facts – Geochelone gigantea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130204182259/http://www.arkive.org/aldabra-giant-tortoise/geochelone-gigantea/ |date=2013-02-04 }}. ARKive</ref> || 360<ref name = "Wood"/> || 1,4<ref>{{Cita publicación|apellíu1=Hughes|apellíu2=Gaymer|apellíu3=Moore|apellíu4=Woakes|nome1=G. M.|nome2=R.|nome3=M.|nome4=A. J.|añu=1971|títulu=Respiratory exchange and body size in the Aldabra giant tortoise|volume=55|páxines=651–665|númberu=3|pmid=5160860|publicación=The Journal of experimental biology}}</ref>
|-
| 9 || [[Gavial]] || 200<ref name=Ghar>[https://web.archive.org/web/20111018085525/http://wwfindia.org/about_wwf/priority_species/gharial/ Gharial]. WWF India</ref> || 977<ref>[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html Gavials (Gharials), Gavial (Gharial) Pictures, Gavial (Gharial) Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625033007/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html |date=2007-06-25 }}. Animals.nationalgeographic.com</ref> || 3,8<ref name= Ghar/>
|-
| 10 || [[Tortúa xigante de Floreana]] || 175<ref>[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Geochelone_nigra.html ADW: Geochelone nigra: Information]. Animaldiversity.ummz.umich.edu</ref> || 400<ref name= Ebersbach/> || 1,5<ref>[http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-galapagos_tortoise.html San Diego Zoo's Animal Bytes: Galápagos Tortoise]. Sandiegozoo.org</ref>
|}
* '''Crocodilianos''' ([[Crocodylia]])
** El yá mentáu cocodrilu d'agua salao ye'l mayor miembru d'esti orde, y de la familia de los crocodílidos. El [[cocodrilu del Nilo]] ye'l segundu mayor cocodrilu, cpm un llargor verificáu de más de 6,45 metros y un pesu de 1089 kilogramos, siendo bien paecíu al cocodrilu d'agua salao.<ref name = "Wood"/> El mayor exemplar en llibertá d'un cocodrilu del Nilo ye un supuestu [[devorador d'homes]] de [[Burundi]] llamáu [[Gustave (cocodrilu)|Gustave]]; créese que mide más de 6,1 metros de llargu. El estinguíu ''[[Crocodylus thorbjarnarsoni]]'' foi'l mayor cocodrilu puramente dichu que se conoz, midiendo ente 7,5 a 8 metros de llargor.<ref name=BS12>{{Cita publicación|apellíu1=Brochu|apellíu2=Storrs|nome1=C. A.|nome2=G. W.|añu=2012|títulu=A giant crocodile from the Plio-Pleistocene of Kenya, the phylogenetic relationships of Neogene African crocodylines, and the antiquity ofCrocodylusin Africa|volume=32|doi=10.1080/02724634.2012.652324|páxines=587|númberu=3|publicación=Journal of Vertebrate Paleontology}}</ref>
** El [[gavial]] de delgáu focicu midióse en más de 7 metros, siendo'l mayor miembru de la so familia y unu de los mayores crocodilianos. A pesar del so llargor, raramente devasa los 450 kilogramos de pesu.<ref>[http://www.theanimalfiles.com/reptiles/crocodiles_alligators/gharial.html Gharial]. The Animal Files. Retrieved on 2012-08-25.</ref> El miembru de la so familia de mayor tamañu qu'esistiera foi'l estinguíu ''[[Rhamphosuchus]]'' del Miocenu d'Asia. Tuvo ente los mayores crocodilianos, con daqué más de 10 metros de llargor y con un pesu envaloráu de 3 tonelaes, por cuenta de una contextura menos pesada que la d'otros crocodilianos xigantes.<ref>Heilprin, Angelo (1974). ''The Geographical and Geological Distribution of Animals: The International Science Series Vol. 57''. Ayer Publishing. ISBN 0-405-05742-3.</ref><ref>[http://dinosaurs.about.com/od/predinosaurreptiles/p/Rhamphosuchus.htm Rhamphosuchus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410064848/http://dinosaurs.about.com/od/predinosaurreptiles/p/Rhamphosuchus.htm |date=2016-04-10 }}. Dinosaurs.about.com (2012-04-26)</ref>
** Los mayores miembros de la familia Alligatoridae son el [[caimán negru]] y el [[aligator americanu]] de los cualos confirmáronse llargores de más de 4,5 metros y pesando más de 450 kilogramos, non tan grandes como los crocodilianos precedentes pero aun así son consididerables. Reportes ensin verificar suxeren llargores de más de 6 metros pal caimán negru y 5,8 metros pal aligator americanu. El mayor miembru d'esta familia foi'l ''[[Purussaurus]]'', que vivió nel norte de Suramérica mientres la dómina del [[Miocenu]]. Llegaba a midir 12 metros de llargu y podía pesar siquier 8 tonelaes, convirtiéndolo n'unu de los mayores crocodilianos conocíos.<ref>Schwimmer, David R. (2002).</ref>
** Otros crocodiliformes de gran tamañu inclúin al xéneru del [[Cretácicu]] ''[[Deinosuchus]]'' de Norteamérica, de más de 12 metros y en redol a les nueve tonelaes. ''[[Sarcosuchus imperator]]'' del [[Cretácicu Inferior]] foi topáu nel [[Desiertu d'El Sáḥara]] y podría midir alredor de 12 metros de llargu y llegáu a pesar 13,6 tonelaes.<ref>''The Size of Deinosuchus, King of the Crocodylians: The Paleobiology of Deinosuchus''. Indiana University Press. páxs. 42–63. ISBN 0-253-34087-X.</ref><ref>[http://www.supercroc.org/supercroc/about.htm Discover the world's largest crocodile, ''Sarcosuchus'', found by paleontologist Paul Sele]. SuperCroc.org (2003-04-29)</ref><ref>{{Cita publicación|apellíu2=Riff|apellíu3=Bocquentin‐Villanueva|nome2=D.|nome3=J.|añu=2006|títulu=A new giant ''Purussaurus'' (Crocodyliformes, Alligatoridae) from the Upper Miocene Urumaco Formation, Venezuela|volume=4|doi=10.1017/S147720190600188X|páxines=221|númberu=3|publicación=Journal of Systematic Palaeontology|apellíu=Aguilera|nome=O. A.}}</ref>
[[Archivu:Green-anaconda.jpg|thumb|L'[[anaconda verde]] ye la mayor culiebra actual.]]
* '''Llagartos y culiebres''' ([[Squamata]])
** El miembru mayor d'esti altamente diversu orde de reptiles ye l'anaconda verde (''[[Eunectes murinus]]'') de los cursos d'agua neotropicales. El máximu tamañu verificáu ye 7,5 metros y 250 kilogramos, anque persisten los rumores d'anacondes mayores.<ref>[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/green-anaconda/ Green Anacondes, Green Anaconda Pictures, Green Anaconda Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100204214402/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/green-anaconda |date=2010-02-04 }}. Animals.nationalgeographic.com</ref> La pitón reticulada (''[[Python reticulatus]]'') del Sureste d'Asia ye más llarga pero tamién más delgada, y reportóse que llega a midir 9,7 metros de llargor y a pesar más de 158 kilogramos.<ref name = "Wood"/><ref>[http://www.cotswoldwildlifepark.co.uk/meet-animals/python.htm Cotswold Wildlife Park and Gardens | Reticulated python] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526085206/http://cotswoldwildlifepark.co.uk/meet-animals/python.htm |date=2015-05-26 }}. Cotswoldwildlifepark.co.uk</ref> Los fósiles de la mayor culiebra conocida, la estinguida boa ''[[Titanoboa]]'' fueron topaos en mines de [[carbón]] en [[Colombia]]. Envaloróse qu'esta culiebra algamaba un llargor de 12 a 15 metros,<ref name="CTV">{{cita web|url=http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20090204/snake_biggest_090204/20090204?hub=SciTech|títulu=CTV.ca | Ancient, gargantuan snakes ate crocs for breakfast|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090206074337/http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20090204/snake_biggest_090204/20090204?hub=SciTech|fechaarchivu=2009-02-06}}</ref> y pesaba cerca de 1135 kg (2,500 lb),<ref name="head">{{Cita publicación|apellíu1=Head|apellíu2=Bloch|apellíu3=Hastings|apellíu4=Bourque|apellíu5=Cadena|apellíu6=Ferrera|apellíu7=Polly|apellíu8=Jaramillo|nome1=J. J.|nome2=J. I.|nome3=A. K.|nome4=J. R.|nome5=Y. A.|nome6=F. A.|nome7=P. D.|nome8=C. A.|añu=2009|títulu=Giant boid snake from the Palaeocene neotropics reveals hotter past equatorial temperatures|volume=457|doi=10.1038/nature07671|páxines=715–717|númberu=7230|pmid=19194448|publicación=Nature}}</ref> y midía cerca de 1 metru de diámetru na parte más gruesa del so cuerpu.<ref>{{Cita noticia|fecha=5 de febreru de 2009|títulu=Titanoboa made anaconda look like a garter snake|url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20090205.wsnake05/BNStory/Science/home|allugamientu=Toronto|apellíu=McIlroy|nome=Anne}}</ref><ref name=dunham>Will Dunham. [http://uk.reuters.com/article/oddlyEnoughNews/idUKTRE5136K320090204 Titanic ancient snake was as long as Tyrannosaurus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209204233/http://uk.reuters.com/article/oddlyEnoughNews/idUKTRE5136K320090204 |date=2009-02-09 }}. Reuters UK (2009-02-04)</ref>
** Ente los [[colúbridos]], la más diversa de les families de culiebres, los especímenes más llargos reportáronse de la [[Ptyas korros|culiebra aguarón oriental con bandes]] (''Ptyas korros''), con más de 4,75 metros.<ref>[http://reptiliamania.blogspot.com/2011/01/ptyas-korros-ular-kayu-jawa-ular-koros.html Ptyas korros – Ular kayu (Jawa), ular koros, ular sayur]. Reptiliamania.blogspot.com (2011-01-19)</ref>
** La culiebra venenosa más grande ye la [[cobra real]] del Sur d'Asia (''Ophiophagus hannah''), con llargores (reportaes en cautividá) de más de 5,7 metros y un pesu de más de 12,7 kilogramos.<ref name = "Wood"/> Tamién ye'l mayor de los [[elápidos]].
** La [[víbora de Gabón]], una especie bien robusta con un llargor máximu de dos metros, ye la culiebra non constrictora más pesada y el mayor miembru de la familia de les [[Viperidae|víbores]], con especímenes ensin verificar de 20 kilogramos de pesu.<ref name="Wood"/><ref>[http://research.calacademy.org/redirect?url=http://researcharchive.calacademy.org/research/herpetology/frogs/frogsimp/reptiles/y31.htm Gaboon Viper, Bitis gabonica]. California Academy of Sciences</ref> Entá cuando nun ye tan pesada, otru miembru de la familia de les víbores ye entá más llarga: la [[Lachesis muta|culiebra de cascabel muda]] (''Lachesis muta''), con un llargor máximu de 3,65 metros.<ref>Mehrtens JM. 1987. ''Living Snakes of the World in Color''. New York: Sterling Publishers. ISBN 0-8069-6460-X.</ref>
** Los [[reptiles]] más pequeños son los [[gecos]] nanos de les especies ''[[Sphaerodactylus ariasae]]'', de la [[Islla Beata]] ([[República Dominicana]]), y '' [[Sphaerodactylus parthenopion]]'', de les [[Islles Vírxenes Britániques]], dambos con solu 16 mm de llongura nel adultu.
** El mayor de los llagartos varanos (y el mayor llagartu polo xeneral) ye'l [[dragón de Komodo]] (''Varanus komodoensis''), [[Endemismu|endémicu]] de la islla d'esi nome, con un llargor máximu de 3,13 metros y 166 kilogramos de pesu.<ref name = "Wood"/> El ''[[Megalania]]'' de l'Australia del Pleistocenu (''Varanus priscus''), que sumió hai unos 40.000 años, ye'l mayor llagartu terrestre que se sepa esistiera, pero la falta d'una cadarma completa resultó nun ampliu rangu d'estimaciones de tamañu. La estimación de Molnar de 2004 indicó un pesu permediu de 320 kg y un llargor de 4,5 m, con un pesu máximu de 1940 kg y 7 m de llargu, lo cual avérase al estremu cimeru de les primeres estimaciones.<ref>{{Cita enciclopedia|añu=2004|url=http://www.iupress.indiana.edu/catalog/product_info.php?products_id=21751|editorial=Indiana University Press|isbn=0-253-34366-6|páxina=588|capítulu=The Long and Honorable History of Monitors and Their Kin|enciclopedia=Varanoid Lizards of the World|apellíu=Molnar|nome=Ralph E.}}</ref>
** El mayor gecko esistente ye'l [[gecko forestal xigante de Nueva Caledonia|gecko xigante]] (''Rhacodactylus leachianus'') de Nueva Caledonia, que puede crecer hasta 360 milímetros de llargu.<ref name="Ballance, Morris">Allison Ballance and Rod Morris, '''''"Island Magic; wildlife of the south seas"''''', David Bateman publishing, 2003</ref> Ye devasáu en tamañu pol estinguíu [[Kawekaweau]] (''Hoplodactylus delcourti'') de Nueva Zelanda, que midía 600 milímetros.<ref name="wilson">{{cita llibru |apellíu=Wilson|nome=Kerry-Jayne|fecha=2004|títulu=Flight of the Huia: Ecology and Conservation of New Zealand's Frogs, Reptiles, Birds and Mammals|páxines=411|llugar=Christchurch, N.Z|editorial=Canterbury University Press|isbn=0-908812-52-3}}</ref>
** Por enforma los mayores miembros conocíos d'esti orde fueron los estinguíos [[mosasáuridos]] (incluyendo a ''[[Hainosaurus]]'', ''[[Mosasaurus]]'' y ''[[Tylosaurus]]''), que midíen alredor de los 17 metros de llargu y envalórase pesaben más de 20 tonelaes.<ref>[https://www.bbc.co.uk/science/seamonsters/factfiles/giantmosasaur.shtml Science & Nature – Sea Monsters – Fact File: Giant Mosasaur]. BBC (2005-08-26)</ref>
* '''Plesiosaurios''' (''[[Plesiosauria]]''); agora estinguíos.
:El mayor [[plesiosauriu]] conocíu ye ''[[Mauisaurus]] haasti'', de los mares del [[Cretácicu Cimeru]] qu'arrodiaben a Nueva Zelanda. Envalórase que crecía a cerca de 20 metros de llargu y pesaba 30 tonelaes.<ref>{{Cita publicación|añu=2005|títulu=The nature of ''Mauisaurus haasti'' Hector, 1874 (Reptilia: Plesiosauria)|volume=25|páxines=588–601|númberu=3|jstor=4524479|publicación=Journal of Vertebrate Paleontology|autor=Hiller, N., Mannering, A.A., Jones, C.M., Cruickshank, A.R.I.}}</ref>
* '''Ictiosaurios''' (''[[Ichthyosauria]]''); estinguíos.
:El mayor d'estos reptiles marinos (estinguíos dende hai 90 millones d'años) foi la especie ''[[Shastasaurus|Shastasaurus sikanniensis]]'', con aproximao 21 metros de llargu y 68 tonelaes. Esti enorme animal, de la dómina del [[Noriense]] de l'actual Columbia Británica, ye consideráu'l mayor reptil marín conocíu del rexistru fósil.<ref>{{Cita publicación|apellíu1=Nicholls|apellíu2=Manabe|nome1=Y. L.|nome2=M.|añu=2004|títulu=Giant ichthyosaurs of the Triassic—a new species of ''Shonisaurus'' from the Pardonet Formation (Norian: Late Triassic) of British Columbia|volume=24|doi=10.1671/0272-4634(2004)024[0838:GIOTTN]2.0.CO;2|páxines=838|númberu=4|publicación=Journal of Vertebrate Paleontology}}</ref>
* '''Tuataras''' ([[Sphenodontia]])
:El mayor de les dos especies actuales de les [[tuatara|tuatares]] neozelandeses ye la especie ''[[Sphenodon guntheri]]'' con un tamañu máximu de 1,4 kg y 76 cm de llargu.
[[Archivu:LeatherbackTurtle.jpg|thumb|La xigantesca [[tortuga llaúd]], la mayor tortúa viva, cavando un nial nuna sablera.]]
* '''Tortúes''' ([[Testudines]])
** La [[Testudines|tortúa]] más pequeña del mundu ye una tortúa mancha del oeste de [[Sudáfrica]], la ''[[Homopus signatus]]'', de la familia [[testudínida]]; la fema adulta, poco mayor que'l machu, nin algama los 8 cm.
** La mayor tortúa viva ye la [[tortuga llaúd]] (''Dermochelys coriacea''), qu'algama un llargor máximu de 3 m y un pesu de 932 kg.<ref name = "Wood"/>
** La mayor tortúa d'agua duce posiblemente ye la [[tortuga caimán]] (''Macrochelys temminckii'') de Norteamérica, con un pesu ensin verificar de 183 kg, anque esto ye delidiáu por delles [[tortúes de cascu blandu]] d'Asia (''[[Rafetus]]'' y ''[[Pelochelys]]'') con pesos ensin verificar de 200 kilogramos y cerca de dos metros de llargu.<ref name = "Wood"/><ref>Lukas I. Alpert [https://web.archive.org/web/20120730115531/http://articles.nydailynews.com/2011-04-04/news/29401980_1_freshwater-turtles-turtle-hospital-male-turtle Sacred century-old turtle pulled from Vietnam lake in effort to save its life]. New York Daily News (2011-04-04)</ref><ref>Seth Mydans. [http://www.nytimes.com/2007/05/18/world/asia/18turtles.html "How to Survive in Cambodia: For a Turtle, Beneath Sand,"] New York Times (2007-05-18).</ref>
** La [[tortúa xigante de Floreana]] (''Chelonoidis nigra'') y la [[tortúa xigante de Aldabra]] (''Aldabrachelys gigantea'') son consideraos los mayores reptiles terrestres actuales.<ref name = "Wood"/> Ente que la tortúa de Aldabra promedia un pesu de 205 kg, la tortúa de Floreana de tamañu más variable algama un pesu máximu de 400 kg y 1.85 metros de llargor total.<ref name= Ebersbach>Ebersbach, V.K. (2001). ''Zur Biologie und Haltung der Aldabra-Riesenschildkröte (''Geochelone gigantea'') und der Galapagos-Riesenschildkröte (''Geochelone elephantopus'') in menschlicher Obhut unter besonderer Berücksichtigung der Fortpflanzun (PhD thesis)''. Hannover: Tierärztliche Hochschule. [http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611112930/http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf |date=2007-06-11 }}.</ref><ref>Fritts, T.H. (1983). ''Morphometrics of Galapagos tortoises: evolutionary implications''. In Bowman, I.R.; Berson, M.; Leviton, A.Y. Patterns of evolution in Galapagos organisms. San Francisco: American Association for the Advancement of Science. páxs. 107–122. ISBN 0-934394-05-9</ref> Una tortúa terrestre enforma mayor vivió hasta hai 2000 años, ''[[Meiolania]]'' d'Australia, que midía 2.6 metros y un pesu de cerca d'una tonelada.<ref name = "Wood"/> La tortúa ''[[Colossochelys atles]]'', del [[Pleistocenu]] de la zona de Paquistán y la India, yera inclusive mayor, con cerca de 3,1 metros y dos tonelaes.
** Esisten delles tortúes estinguíes que delidien pol títulu del mayor queloniu.<ref name = "Wood"/> Les mayores paecen ser la tortúa d'agua duce ''[[Stupendemys]]'', con un llargor de cascu envalorada en más de 3,3 metros y con un pesu de 1814–2268 kg,<ref>[http://animals.jrank.org/pages/3601/Afro-American-River-Turtles-Podocnemididae-BEHAVIOR-REPRODUCTION.html Afro-American River Turtles: Podocnemididae – Behavior And Reproduction]. animals.jrank.org</ref> al pie de ''[[Archelon]]'', una tortúa marina qu'algamaben un llargor de 4,84 m ente les sos aletes y con un pesu de cerca de 2200 kg (4850 lb).<ref>[https://www.bbc.co.uk/science/seamonsters/factfiles/archelon.shtml Science & Nature – Sea Monsters – Fact File: Archelon]. BBC (2005-08-26)</ref>
* '''Pterosaurios''' (''[[Pterosauria]]''); estinguíos na actualidá.
:Estos fueron reptiles voladores presentes mientres el [[Mesozoicu]], que incluíana los mayores animales voladores qu'esistieren: la especie ''[[Quetzalcoatlus]] northropi'', del Cretácicu Cimeru de Norteamérica créese que llegaba a pesar más de 250 kilogramos, midiendo unos 7,9 metros de llargor corporal total (incluyendo un llargor de pescuezu de más de 3 metros) y midía más de 11 metros ente les sos ales.<ref name=witton2010>Mark P. Witton, David M. Martill and Robert F. Loveridge, 2010, "Clipping the Wings of Giant Pterosaurs: Comments on Wingspan Estimations and Diversity", ''Acta Geoscientica Sinica'', '''31''' Supp.1: 79–81</ref><ref name="witton&naish2008">{{Cita publicación|apellíu1=Witton|apellíu2=Naish|nome1=M. P.|nome2=D.|añu=2008|editor1=Craig R McClain|títulu=A Reappraisal of Azhdarchid Pterosaur Functional Morphology and Paleoecology|volume=3|doi=10.1371/journal.pone.0002271|páxines=e2271|númberu=5|pmid=18509539|pmc=2386974|publicación=PLoS ONE}}</ref> Otru posible contendiente pol títulu ye'l pterosauriu européu ''[[Hatzegopteryx]]'', al cual tamién envalorar un valumbu d'unos 11 metros.<ref name=witton2010/>
===== Dinosaurios =====
[[Archivu:Largestdinosaursbysuborder scale.png|thumb|380px|Diagrama comparando'l tamañu d'un ser humanu colos mayores dinosaurios conocíos de los cinco grupos principales.]]
[[Archivu:Longest dinosaurs1.png|thumb|right|380px|Comparanza ente los tamaños de dalgunos de los dinosaurios más grandes. En gris, el ''[[Bruhathkayosaurus]]'' y en colloráu, el ''[[Amphicoelias|Amphicoelias fragillimus]]'', con tamaños envaloraos a partir de pruebes fósiles.]]
:Agora estinguíos, quitando a los terópodos voladores, les ''[[Tamañu de los seres vivos#Aves|Aves]]''.
* '''Saurópodos''' ([[Sauropoda]])
** Los mayores dinosaurios, y los mayores animales terrestres que caminaren sobre la tierra, fueron los grandes herbívoros de pescuezu llargu del grupu [[Sauropoda]]. El más altu y más pesáu espécime conocíu de saurópodo ye una cadarma casi completa d'un ''[[Giraffatitan]]'', afayáu en [[Tanzania]] ente 1907 y 1912. Dende 1933 ta montáu y espuestu nel [[Muséu d'Historia Natural de Berlín]] (y montáu de nuevu en 2005 siguiendo les conocencies anatómiques del [[sieglu XXI]]). Mide 12 metros d'altu y, tando vivu, pesaba ente 45 y 78 tonelaes. El más llargu ye un espécime de 25 metros de llargor d'un ''[[Diplodocus]]'' descubiertu en [[Wyoming]] y espuestu n'en el [[Muséu Carnegie d'Historia Natural]], en [[Pittsburgh (Pennsylvania)|Pittsburgh]] ([[Estaos Xuníos]]), dende 1907.
** Hubo otros saurópodos entá mayores, pero son conocíos a partir de restos incompletos. Los actuales posesores de dichos récores fueron toos descubiertos dempués de 1971, ya inclúin a ''[[Argentinosaurus]]'', que pudo haber pesáu más de 73 tonelaes; y 35 metros de llargu (pa los más conservadores 25 y a lo más 45 metros)'' [[Supersaurus]]'' pudo algamar los 35 metros de llargu y ''[[Sauroposeidon]]'' llegaría a los 18 metros d'altu y el titánicu [[Amphicoelias]] pudo haber alcanzáu 60 metros de llargu.
* '''Terópodos''' ([[Theropoda]])
** Probablemente'l más grande de los [[terópodos]] ye ''[[Spinosaurus]]'' del Cretácicu mediu, que ye tamién el más grande [[depredador]] terrestre conocíu qu'esistiera (anque recién descubrimientos suxeren que pasaba parte del so tiempu na agua, prindando preses acuátiques). Les estimaciones de tamañu van dende 12,6 a 18 metros de llargu y de 7 a 21 tonelaes de pesu pal mayor individuu topáu. La falta de consensu sobre'l so tamañu deber a que nun se conocen cadarmes completes, les proporciones de la cabeza y el cuerpu y que función cumplía la "vela" sobre'l so llombu.
** El mayor terópodo conocíu d'una cadarma completa ye un espécime de ''[[Tyrannosaurus]]'' moteyáu "Sue", afayáu en [[Dakota del Sur]] en 1990 y agora n'exhibición nel [[Muséu Field]] de Chicago. Mide 12,3 metros de llargor, y pesaría ente 6,8 a 9,1 tonelaes dependiendo del métodu emplegáu.<ref name= Theropod>{{cita publicación | apellíu1 = Therrien | nome1 = F. O. | apellíu2 = Henderson | nome2 = D. M. | títulu = My theropod is bigger than yours … or not: Estimating body size from skull length in theropods | publicación = Journal of Vertebrate Paleontology | volume = 27 | páxines = 108 | añu = 2007 | doi = 10.1671/0272-4634(2007)27[108:MTIBTY]2.0.CO;2 | pmid = | pmc = }}</ref>
* '''Dinosaurios acorazaos''' ([[Thyreophora]])
:Los mayores [[tireóforos]] fueron ''[[Ankylosaurus]]'' y ''[[Stegosaurus]]'', que vivieron nos periodos Cretácicu Superior y el Xurásicu Cimeru (respeutivamente) no que güei ye Norteamérica, dambos midiendo más de 9 metros de llargor y con pesos envaloraos en más de 6 tonelaes.<ref>[https://web.archive.org/web/20160126054040/http://www.chemistrydaily.com/chemistry/Stegosaurus Chemistry - Stegosaurus]. Chemistrydaily.com</ref><ref>[http://www.sciencekids.co.nz/sciencefacts/dinosaurs/ankylosaurus.html Ankylosaurus Facts]. sciencekids.co.nz</ref>
* '''Ornitópodos''' ([[Ornithopoda]])
::Los mayores ornitópodos fueron los [[hadrosáuridos]] ''[[Shantungosaurus]]'', un dinosauriu del Cretácicu Cimeru topáu na península de Shandong de China, y ''[[Magnapaulia]]'' del Cretácicu Cimeru de Méxicu. Dambes especies son conocíes de restos fragmentarios pero envalórase qu'algamaríen cerca de 15 metros de llargu<ref name=XZetal07>{{cita publicación
| apellíu1 = Zhao | nome1 = M. Z. | apellíu2 = Zhang | nome2 = H. Z. | doi = 10.1007/s10114-005-0808-x | títulu = The Weighted Transience and Recurrence of Markov Processes
| publicación = Acta Mathematica Sinica, English Series | volume = 23 | páxines = 111 | añu = 2006
| pmid = | pmc = }}</ref><ref name=WJM81>{{cita publicación |apellíu=Morris |nome=William J. |añu=1981 |títulu=A new species of hadrosaurian dinosaur from the Upper Cretaceous of Baxa California: ?''Lambeosaurus laticaudus'' |jstor=1304231|publicación=Journal of Paleontology |volume=55 |númberu=2 |páxines=453–462 }}</ref> y fueron probablemente los dinosaurios más pesaos - amás de los saurópodos - con hasta 23 tonelaes.<ref name=WJM81/>
* '''Ceratopsios''' ([[Ceratopsia]])
:Los mayores [[ceratopsios]] fueron ''[[Triceratops]]'' y el so ancestru ''[[Eotriceratops]]'' del Cretácicu Cimeru de Norteamérica. Envalórase que dambos xéneros algamaríen los 9 metros de llargor<ref name="Dodhorned">{{cita llibru |títulu=The Horned Dinosaurs|añu=1996|autor=Dodson, P.|editorial=Princeton University Press, Princeton, New Jersey|isbn=0-691-02882-6}}</ref> y pesaríen hasta 12 tonelaes.<ref name="Alexander">{{cita publicación | apellíu1 = Alexander | nome1 = R. M. . | doi = 10.1111/j.1096-3642.1985.tb00871.x | títulu = Mechanics of posture and gait of some large dinosaurs | publicación = Zoological Journal of the Linnean Society | volume = 83 | páxines = 1–0
| añu = 1985 | pmid = | pmc = }}</ref><ref name="wuetal2007">{{cita publicación | apellíu1 = Wu | nome1 = X. C. | apellíu2 = Brinkman | nome2 = D. B. | apellíu3 = Eberth | nome3 = D. A. | apellíu4 = Braman | nome4 = D. R. | títulu = A new ceratopsid dinosaur (Ornithischia) from the uppermost Horseshoe Canyon Formation (upper Maastrichtian), Alberta, Canada | doi = 10.1139/Y07-011 | publicación = Canadian Journal of Earth Sciences | volume = 44 | númberu = 9 | páxines = 1243| añu = 2007 | pmid = | pmc = }}</ref>
==== Pexes cartilaxinosos ====
[[Archivu:Rhtyp u0 white bg.gif|thumb|Comparanza ente'l tamañu d'un [[Rhincodon typus|tiburón ballena]] y el d'un ser humanu.]]
Los condrictios, con cadarma non calcificado, son más llixeros que los osteíctios, polo que pueden algamar mayores dimensiones qu'estos.
* El [[tiburón pigméu de güeyu pequeñu]] (''[[Squaliolus aliae]]'') ye'l menor de los tiburones conocíos, con solu 22 cm de llongura nun adultu.
* El [[Carcharodon carcharias|tiburón blancu]] ye'l condrictio carnívoru actual más grande, con 6,4 m de llargu como máximu llargor confirmáu.
* El estinguíu ''[[Carcharodon megalodon]]'' midía de 15 a 18 m.
* El [[tiburón ballena]] ye'l pexe más grande conocíu, con hasta 12 m y 21.000 kg.
==== Pexes óseos ====
* ''[[Paedocypris]] progenetica'' ye'l [[pexe]] más pequeñu conocíu anguaño, y el más pequeñu de los [[vertebráu|vertebraos]], la fema madura más pequeña midía solo 7,9 mm de llargu, esto ye, apenes mayor que la ameba ''Pelomyxa palustris'' más grande identificada, descrita más embaxo.
* El [[pez lluna]] ye'l mayor osteíctio, con 3,3 m de llargu y d'altu y 2.300 kg de pesu.
* El [[pez remo]] ye'l osteíctio más llargu, llegando a los 11 m.
* El [[pixín xigante]] ye'l mayor [[osteíctio]] de [[petón]], con hasta 2,7 m de llargu y 400 kg.
* El [[Leedsichthys]], de fines del [[xurásicu]], foi'l mayor pexe oseu conocíu [https://web.archive.org/web/20070817095107/http://news.nationalgeographic.com/kids/2003/10/giantfish.html], con un envaloráu de 16 a 22 m de llargu.
==== Anfibios ====
[[Archivu:Paratype of Paedophryne amauensis (LSUMZ 95004).png|thumb|La xaronca ''Paedophryne amauensis'' sobre una [[Dimi (moneda)|moneda de 10 céntimos de dólar d'Estaos Xuníos]].]]
* L'anfibiu más pequeñu ye una [[xaronca]], ''[[Paedophryne amauensis]]'', de [[Papúa Nueva Guinea]], solo 7,7 mm de llargu.
* La xaronca viva más grande ye la [[xaronca Goliath]], d'África, con 40 cm de llargu, y hasta de 3 kg, y llega a saltar hasta 3 m.
* L'anfibiu actual más grande ye la [[sacavera]] xigante xaponesa (''[[Andrias japonicus]]''), con 1,80 m de llargu y hasta 36 kg de pesu.
* L'anfibiu más grande conocíu foi ''[[Prionosuchus]] plummeri'', del [[Permianu]] [[Brasil|brasilanu]], con unos 9 m de llargu y seique más d'una tonelada.
=== Aves ===
* El [[Mellisuga helenae|zunzuncito]] ye l'ave más pequeña conocida, con tan solo 5 cm de llargu y 1,8 g de pesu nos adultos.
* El [[avestruz]] ye l'ave viva más grande, con 2,7 m d'altu y un pesu d'hasta 165 kg, y los sos güevos pesen hasta 1,4 kg, siendo los mayores actuales y la célula más grande conocida.
* El ''[[Argentavis]] magnificens'' yera l'ave voladora más grande conocida, con hasta 8 m de valumbu y 3,5 de llargu.
* El [[albatros]] ye l'ave de mayor valumbu, con 3,6 m.
* El [[cóndor de los Andes]] ye l'ave voladora viva más grande, con 1,3 m d'altu, 3,3 de valumbu, y hasta 12 kg de pesu.
* L'[[avutarda]] ye l'ave voladora más pesada del mundu, pudiendo algamar los 16 kg de pesu.
* El estinguíu páxaru elefante (''[[Aepyornis]] maximus'') ye l'ave más grande conocida, con 3 m d'altu y unos 500 kg de pesu.
* El estinguíu [[Dinornithiformes|moa xigante]] ye l'ave más alta conocida, con hasta 3,7 m d'altor.
=== Invertebraos ===
==== Inseutos ====
* Escarabayos de la tribu [[Nanosellini]] miden menos de 1 mm de llargu; los más pequeños inclúin [[Scydosella musawasensis]] que mide 338 µm de llargu.
* L'inseutu más pequeñu conocíu ye una especie d'[[aviespa]] ensin ales, el ''[[Dicopomorpha echmepterygis]]'', el machu adultu mide unos 140 [[µm|micrómetros]] (antes yera consideráu nesti puestu'l ''Megaphragma caribea'', tamién avispa pero de la familia [[Trichogrammatidae]], con 170 µm).
* El [[weta]] xigante (de la especie ''Deinacrida heteracantha'') más pesáu algamó los 71 g, comprobáu.
* L'inseutu más grande del mundu sería'l [[escarabayu Goliat]], pero solu n'estáu larvariu, con 115 g y 11,5 cm.
* El [[inseutu palu]] ''Phobaeticus kirbyi'' mide hasta 30 cm de llargu tan solo de tueru, midíu d'estremu a estremu de les pates algama los 50 cm.
* L'inseutu volador más grande conocíu foi'l [[meganeura]], [[libélula]] xigante del [[Carboníferu]], con 75 cm de valumbu y más de 40 de llargu.
* L'escarabayu más llargu que se conoz na actualidá ye'l Titán xigante (''Titanus giganteus'') algamando les femes un llargor d'hasta 22 cm col ovopositor estendíu.
==== Otros invertebraos ====
* El [[artrópodu]] más pequeñu vivu ye l'[[ácaru]] ''[[Acalitus essigi]]'', de la familia [[Eriophyidae|eriófida]], invisible a güeyu, riquir de siquier 20 aumentos pa estremala (daqué según ente 50 y 100 µm).
* L'[[araña]] más pequeña ye ''[[Patu marplesi]]'', de la familia Symphytognathidae, atopada en Samoa. La fema adulta mide solo 0,4 mm de llargu (los machos suelen ser más pequeños que les femes, y varia enforma la proporción fema/machu).
* L'araña más grande ye la [[tarántula xigante]], con hasta 30 cm d'estremu a estremu de les sos pates estendíes, y hasta 100 g.
* La [[Porifera|esponxa]] más grande del mundu ye la [[esponxa barril]] (''[[Xestospongia muta]]''), con hasta 2,4 m d'altu y casi otru tantu d'anchu na so parte más gruesa.
* Los estinguíos ''[[Pterygotus]]'' y ''[[Arthropleura]]'' son los mayores artrópodos conocíos, dambos con cerca de 3 m de llargu, anque un fósil del primeru mide casi 30 cm más que'l mayor del segundu.
* El [[cámbaru xigante xaponés]] (''[[Macrocheira kaempferi]]'') ye'l mayor artrópodu vivu, con casi 4 m d'anchu, por cuenta de los sos bien llargues pates, llega a pesar hasta 20 kg, muncho menos de lo que de xuru pesaben les especies descrites nel párrafu anterior.
* El mayor [[bivalvu]] ye l'[[amasuela]] xigante (''[[Tridacna gigas]]''), con un llargor d'hasta 1,4 m, y 220 kg de pesu.
* El mayor [[invertebráu]] conocíu ye'l [[calamar xigante]], con hasta 18 m de llargu y una tonelada de pesu.
* El viérbene [[Nemertea|nemerteo]] ''[[Lineus longissimus]]'' sería l'animal más llargu, pos se conocen munchos que miden pocu más de 30 m, más o menos como una ballena azul, pero hai reportes d'un exemplar de 55 m.
* Los escorpiones [[Pulmonoscorpius]] y [[Brontoscorpio]] agora estinguíos son los escorpiones más grandes qu'esistieron.
== Plantes ==
* La planta más grande conocida, y el mayor organismu amás de los fungos, ye un exemplar de ''[[Posidonia oceanica]]'' asitiáu no fondero marín cercanu a [[Formentera]], [[Islles Baleares]], [[España]], de 8 km d'estensión, anunciáu en 2006.<ref>[http://axxon.com.ar/not/162/c-1620172.htm axxon.com.ar: Una planta marina d'ocho quilómetros, el ser vivu más grande del mundu]</ref>
* La [[fanerógama]] más pequeña del mundu ye una [[Lemnaceae|llenteya d'agua]], del xéneru ''Wolffia''.
* El [[alga]] más llarga conocida ye'l kelp xigante (''Macrocystis pyrifera''), con 60 m de llargor comprobáu, frente a la mariña noroeste de EUA.
* La [[piniellu]] más grande viva ye la especie ''Equisetum myriochaetum'', de Méxicu central, con un máximu de 8 m altu, y un tarmu de 2,5 cm de grosez.
* La [[criptógama]] terrestre más grande del mundu anguaño ye un [[felechu]] arborescente, ''[[Cyatheaceae|Cyathea]] glauca'', de la islla [[Reunión (departamentu de Francia)|Reunión]], que llega a midir hasta 20 m d'altu.
* ''[[Sequoia sempervirens]]'' ye l'[[árbol]] y el ser vivu más altu del mundu, llegando a midir 115,55 metros (379,1 pies) d'altu.
* ''[[Sequoiadendron giganteum]]'' ye l'árbol y el ser vivu más grande del mundu en términos de volume, pos llega a midir 85 m d'altu y 8,5 de diámetru, habiendo referencies d'un exemplar de 93 m d'altu por 8,8 d'anchu, del que se calcula que, con tou y raigañu, pesaría unes 6.000 [[Tonelada|tm]].
* L'árbol más anchu del mundu ye un exemplar d'[[ahuehuete]], llamáu "El [[árbol del Tule]]", en [[Oaxaca]], que tien una circunferencia de 35,87 m y un diámetru de 11,42 m.
* La [[Magnoliophyta|planta con flor]] más grande del mundu ye un [[ocalitu]], el ''[[Eucalyptus regnans]]'', llegando a midir hasta 92 m d'altu.
== Fungos ==
El mayor fungu y mayor organismu vivu conocíu anguaño ye un exemplar de ''[[Armillaria ostoyae]]'' (cogorda miel), un [[fungu]] [[saprófito]] [[alimentu|comestible]], allugáu nel [[Parque Nacional Malheur]] de los [[montes Blue]], con una estensión d'unos 8,9 km² y una masa que s'envalora en más de 7000 [[tonelaes]].
<ref>[http://blogs.diariovasco.com/bigbang/2010/01/29/el ser vivu_mas_grande Diariovasco.com - Blogues: El ser vivu más grande] (29 de xineru de 2010)</ref>
== Otros reinos ==
=== Virus ===
Pa los biólogos, los [[virus]] son seres carentes de delles funciones vitales, polo que nun se-yos considera seres vivos, pero'l más pequeñu conocíu ye'l que causa la [[necrosis del tabacu]], con solu 18 [[nm|nanómetros]] d'anchu ([http://users.ipfw.edu/blumenth/Virology/Struct.PDF]), esto ye, 180 átomos d'hidróxenu d'anchu, y un [[pesu molecular]] de de 75.000 ([http://answers.yahoo.com/question/index?qid=1005122500438]). Unu de los virus más grandes ye ''[[Megavirus chilensis]]'', con un diámetru de 700 nm,<ref>{{cita publicación |autor=Defne Arslan |autor2=Matthieu Legendre |autor3=Virginie Seltzer |autor4=Chantal Abergel |autor5=Jean-Michel Claverie |añu=2011 |títulu=Distant Mimivirus relative with a larger genome highlights the fundamental features of Megaviridae |publicación=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) |volume= |númberu= |páxines=1-6 |allugamientu= |editorial= |issn= |url=http://www.pnas.org/content/early/2011/10/04/1110889108.abstract |fechaaccesu=11 d'ochobre de 2011}}</ref> pero ''[[Pandoravirus]]'' ye entá más grande, llegando a midir 1 micrón.
Pela so parte, los [[nanobios]] miden ente 20 y 150 nm de llargu, pero permanez l'alderique de si son seres vivos o non.
=== Unicelulares ===
* Tratándose d'organismos unicelulares, y polo tanto'l ser vivu más pequeñu conocíu, anguaño ye ''[[Nanoarchaeum equitans]]'', una [[Archaea|arquia]], más emparentada coles [[bacteries]] [[Extremófilu|extremófilas]] que coles [[ameba|amebes]]. Trátase d'un diminutu organismu de tan solo 400 [[nanómetru|nanómetros]] d'anchu, esto ye, formaes en llinia recta cabríen unos 2.500 d'ellos nun [[milímetru]], o dichu en términos químicos, mide unes 4.000 vegaes el diámetru d'un átomu d'[[hidróxenu]].
* ''[[Thiomargarita namibiensis]]'', una [[proteobacteria]], ye la [[bacteria]] más grande (en permediu) conocida, llegando a crecer hasta 0,8 mm de llargu (tien forma de [[perlla]] y color d'azufre, d'ende'l so nome).
* L'[[ameba]] ''[[Pelomyxa]] palustris'' de normal mide de 500 a 800 [[μm]], ye dicir de mediu mm a casi unu, pero identificáronse exemplares d'hasta 5 mm.
* ''[[Syringammina fragilissima]]'' ye un protista unicelular que la so célula ye la más grande conocida, con un diámetru de 20 cm. Ye'l ser [[unicelular]] más grande conocíu.<ref>{{cita web |autor=Ole Tendal |añu=2009 |títulu=''Syringammina fragillissima'' Brady, 1883 |editorial=[[World Register of Marine Species]] |url=http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=137339 |fechaaccesu=4 de febreru de 2010}}</ref>
* ''[[Mycoplasma genitalium]]'' y ''[[Candidatus Carsonella ruddii]]'' son les bacteries más pequeñes, con un tamañu ente 200 y 400 nm.
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Morfoloxía (bioloxía)]]
[[Categoría:Récores mundiales]]
[[Categoría:Tamañu]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
6rzaft90jbgg9e52sd9m0tlmlkqxokt
Team Fortress 2
0
153837
4490008
4384858
2026-05-02T17:02:55Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490008
wikitext
text/x-wiki
{{revisar traducción}}
{{videoxuegu}}
'''''Team Fortress 2'' (TF2)''' ye un [[videoxuegu multixugador]] de [[Videoxuegu de disparos en primer persona|disparos en primer persona]] desenvueltu y publicáu por [[Valve Corporation]]. Ye la secuela al [[mod]] de 1996 para [[Quake]] del mesmu nome y el so remake de 1999 [[Team Fortress Classic]]. Foi llanzáu per primer vegada como parte de la escoyeta de videoxuegos ''[[The Orange Box]]'' el 10 d'ochobre de 2007 para [[Microsoft Windows|Windows]] y [[Xbox 360]]. Una versión pa [[PlayStation 3]] foi llanzada darréu. El xuegu dempués foi llanzáu en forma separada pa Windows el 8 d'abril de 2008, pa OS X dos años más tarde y pa Linux el 14 de febreru de 2013. ''Team Fortress 2'' ye distribuyíu en llinia dende'l serviciu [[Steam]], ente que la venta al públicu yera remanáu por [[Electronic Arts]]. El 23 de xunu de 2011, el xuegu fíxose free-to-play, sofitáu por [[microtransacciones]] por armes nel xuegu por Steam. El desenvolvimientu de ''Team Fortress 2'' foi dirixíu por John Cook y Robin Walker que orixinalmente crearon el [[Mod (videoxuegos)|mod]] ''Team Fortress'' para [[Quake]] en 1996.
El xuegu foi anunciáu en 1998, y yera primeru impulsáu pol motor [[GoldSrc]] de Valve, pero esto camudó yá que pasó por distintes fases de diseñu. En 1999, el xuegu paecía esviase de los sos predecesores al siguir un estilu de xugabilidá más realista y militarista, pero'l so diseñu foi camudando nun ralu de desenvolvimientu de nueve años. La rindición final amuesa un estilu visual caricaturescu influyíu pol arte de J. C. Leyendecker, Dean Cornwell y Norman
Rockwell.<ref name="illustrativepaper">{{cita web|url=http://www.valvesoftware.com/publications/2007/NPAR07_IllustrativeRenderingInTeamFortress2.pdf|títulu=Illustrative Rendering in ''Team Fortress 2''|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|autor=Mitchell, Jason; Francke, Moby; Eng, Dhabih|fecha=6 d'agostu de 2007|formatu=PDF|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120312014220/http://www.valvesoftware.com/publications/2007/NPAR2007_IllustrativeRenderingInTeamFortress2.wmv|fechaarchivu=2012-03-12}} [http://www.valvesoftware.com/publications/2007/NPAR2007_IllustrativeRenderingInTeamFortress2.wmv Resume en video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312014220/http://www.valvesoftware.com/publications/2007/NPAR2007_IllustrativeRenderingInTeamFortress2.wmv |date=2012-03-12 }} (WMV, 75.4MB)</ref>
y ye remanáu pol motor [[Source]]. El xuegu en si xira en redol a dos equipos, cada unu col accesu a nueve clases de personaxes distintos, lluchando nuna variedá de maneres de xuegu asitiaos en distintes redolaes o mapes, dacuando con una tema de fábrica o de depósitu.
Tres el so llanzamientu, el xuegu recibió aclamación de la crítica y dellos premios, siendo emponderáu por el so estilu gráficu, xugabilidá banciada, el so humor y pol so usu de personalidaes de personaxes completos nun videoxuegu namái multixugador.<ref name="IGN-review">{{cita web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/826/826080p1.html|títulu=''Team Fortress 2'' Review|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|apellíu=Onyett|nome=Charles|fecha=9 d'ochobre de 2007|editorial=IGN|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120605050656/http://uk.pc.ign.com/articles/826/826080p1.html|fechaarchivu=2012-06-05}}</ref><ref name="GameDaily">{{cita web|url=http://www.gamedaily.com/games/team-fortress-2/pc/game-reviews/review/6055/1798/|títulu=''Team Fortress 2'' Review|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|apellíu=Wong|nome=Steven|fecha=12 d'ochobre de 2007|editorial=[[GameDaily]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071013093554/http://gamedaily.com/games/team-fortress-2/pc/game-reviews/review/6055/1798/|fechaarchivu=2007-10-13}}</ref><ref name="PCGUK">{{cita web|url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=173003|títulu=PC Review: ''Team Fortress 2''|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|apellíu=Francis|nome=Tom|fecha=10 d'ochobre de 2007|obra=[[PC Gamer UK]]|editorial=[[ComputerAndVideoGames.com]]|idioma=inglés}}</ref>
== Xugabilidá ==
Como los sos predecesores, ''Team Fortress 2'' ta centráu sobre dos equipos rivales, ''Reliable Excavation & Demolition'' (REDE) y ''Builders League United'' (BLU) compitiendo por un oxetivu principal basáu en combate.<ref name="Meet the Team">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/movies.htm|títulu=''Meet the Team''|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|obra=[[Steam]]|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Los xugadores pueden escoyer pa xugar como una de les nueve clases de personaxes nestos equipos, cada unu coles sos úniques fortaleces, debilidaes y armes. Anque les habilidaes de delles clases fueron camudaes d'anteriores entregues de ''Team Fortress'', los elementos básicos de cada clase permanecieron, esto siendo una arma primaria, una arma secundaria y una arma cuerpu a cuerpu.<ref name="gamespot 2006-07-13">{{cita web|url=http://gamespot.com/xbox360/action/halflife2episode2/news.html?sid=6154006|títulu=''Half-Life 2: Episode Two'' - The Return of ''Team Fortress 2'' and Other Surprises|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|fecha=13 de xunetu de 2006|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081207195419/http://www.gamespot.com/xbox360/action/halflife2episode2/news.html?sid=6154006|fechaarchivu=7 d'avientu de 2008}}</ref><ref name="gameinformer 2007-03-28">{{cita web|url=http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0328.1722.34101.htm|títulu=''Team Fortress 2'' Hands-On Preview|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|autor=Berghammer, Billy|fecha=28 de marzu de 2007|editorial=[[Game Informer]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070406033849/http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0328.1722.34101.htm|fechaarchivu=6 d'abril de 2007}}</ref> El xuegu foi llanzáu con seis mapes oficiales, anque 44 mapes adicionales, 9 mapes arena, 8 mapes ''King of the Hill'' y otros varios tipos de mapes fueron incluyíos n'actualizaciones posteriores.<ref name="gameinformer 2007-03-27" /><ref name="badlands">{{cita web|url=http://shacknews.com/featuredarticle.x?id=741|títulu=''Team Fortress 2'' Badlands preview|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|fecha=14 de xineru de 2008|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080603032841/http://www.shacknews.com/featuredarticle.x?id=741|fechaarchivu=3 de xunu de 2008}}</ref> Adicionalmente, una serie de mapes fechos pola comunidá fueron llanzaos. Cuando los xugadores entren a un nivel per primer vegada, un video introductoriu amuesa como completar los sos oxetivos. Mientres les partíes, "La Narradora",<ref name="administrator">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/war/administrator/|títulu=Team Fortress 2 - The Administrator|fechaaccesu=29 d'avientu de 2011|fecha=9 d'avientu de 2009|editorial=[[Valve Corporation]]}}</ref> anuncia dellos eventos nel xuegu por altavoces. La llende de xugadores ye 16 na Xbox 360 y la PlayStation 3.<ref name="ign 2007-04-10">{{cita web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/779/779677p1.html|títulu=''Team Fortress 2'' Interview|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|fecha=10 d'abril de 2007|editorial=IGN|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120725155552/http://uk.pc.ign.com/articles/779/779677p1.html|fechaarchivu=2012-07-25}}</ref> Na PC, en 2008 Valve actualizó ''Team Fortress 2'' pa incluyir una variable de servidor que dexa hasta 32 xugadores.<ref name="patchnotes 2008-02-28">{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/1464/|títulu=''Team Fortress 2'' February 28, 2008 Team Fortress 2 update|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014|fecha=28 de febreru de 2008|editorial=[[Valve Corporation]]}}</ref>
''Team Fortress 2'' ye'l primeru de los xuegos multixugador de Valve n'aprovir estadístiques detallaes del xugador. Estos inclúin: tiempu pasáu xugando como cada clase, más puntos llograos, y les mayores captures o oxetivos alcanzaos nuna sola vida. Estadístiques persistentes dícen-y como l'o ella tán ameyorando en rellación a estes estadístiques, tales como si'l xugador ta cerca del so llogru pol mayor dañu infligido nuna ronda.<ref name="gameinformer 2007-03-27">{{cita web|url=http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0327.1745.51023.htm|títulu=The ''Team Fortress 2'' Interview: The Evolution|fechaaccesu=25 d'ochobre de 2014|autor=Berghammer, Billy|fecha=27 de marzu de 2007|editorial=[[Game Informer]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070406214738/http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0327.1745.51023.htm|fechaarchivu=6 d'abril de 2007}}</ref> ''Team Fortress 2'' tamién tien numberosos "llogros" por faer delles xeres, como faer una cierta cantidá de muertes o completar una ronda dientro un ciertu tiempu. Nuevos conxuntos de llogros específicos pa cada clase fueron añadíos n'actualizaciones, que añade nueves habilidaes y armes a cada clase una vegada desbloquiáu pol xugador. Esti sistema de desbloqueos foi espandíu nun sistema d'azar, onde'l xugador tamién puede llograr los artículos a cencielles xugando al xuegu.<ref name="PC Gamer UK 2008-01-22">{{cita web|url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=180201|títulu=Team Fortress 2 Gets Unlockable Weapons|fechaaccesu=25 d'ochobre de 2014|autor=Francis, Tom|fecha=22 de xineru de 2008|obra=[[PC Gamer UK]]|editorial=[[Computer and Video Games]]|idioma=inglés}}</ref> Los llogros desbloquiaos y les estadístiques de xuegos enantes xugaos son visualizaos nel perfil de [[Steam#Comunidá y servicios multixugador|Steam Community]] o de [[Xbox Live]] del xugador.
=== Maneres de xuegu ===
L'oxetivu del xuegu ye definíu pola manera de xuegu n'usu.
* En mapes de CTF_ o [[Prinda la bandera|Prinda la Bandera]], l'oxetivu pa los dos equipos ye de llograr un maletu con [[Intelixencia (xunta d'información)|intelixencia]] dende la base del enemigu y devolvelo a les sos propia base evitando que l'equipu contrariu faiga lo mesmo. El xugador que lleva la información puede ser asesináu pa dexar cayer el maletu, o'l xugador puede dexalo cayer voluntariamente; en cualesquier esto empecipia un curtiu temporizador. Si la intelixencia nun ye recoyida por otru xugador del equipu contrariu primero que esi tiempu acabe, ye devueltu a la so base d'orixe. Un equipu solamente puede anotar apurriendo la intelixencia del enemigu a la so base. Una partida sigue haste qu'un equipu tenga una cantidá de puntos puesta o hasta que'l tiempu acabe.<ref name="euru 2007-05-22">{{cita web|url=http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=76691|títulu=''Team Fortress 2'' First Impressions|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Bramwell, Tom|fecha=22 de mayu de 2007|editorial=[[Eurogamer]]|idioma=inglés}}</ref> Una variante de Captura la Bandera, llamada Entrega Especial, tien a equipos que compiten por un solu maletu pa intentar apurrilo a un blancu neutral. Una vegada que la intelixencia ye recoyíu por un equipu, solamente los miembros d'esi equipu puede llevalo hasta que yá sía apurríu con ésitu, o'l tiempu de cayida expire y sía devueltu a la so posición orixinal.
* Les maneres de CP_ o Puntu de Control son más variaos nos sos oxetivos, pero comparten la mesma finalidá de prindar un puntu en particular nel mapa al tener unu o más miembros del equipu de permanecer nel puntu ensin la presencia del equipu contrariu por un curtiu periodu de tiempu.<ref name="euru 2007-05-22" /> En mapes de puntu de control estándar, cada equipu yá controla'l mesmu númberu de puntos, con un puntu adicional ensin reclamar; los equipos solamente pueden intentar prindar los puntos de captura más cercanos de los que yá controlen. Cada equipu intenta progresivamente prindar tolos puntos de control pa ganar la ronda. En mapes n'estilu d'Atacar/Defender, l'equipu REDE yá controla tolos puntos nel mapa, y tien que caltener estos puntos de ser prindaos pol equipu contrariu (equipu BLU) por un periodu de tiempu, al que se-y amiesta una pequeña cantidá de tiempu cada vez que BLU prinda un puntu.Una vegada que BLU prinda un puntu, esti nun puede ser recuperáu pol equipu REDE. Mapes estilo Ataque/Defensa pueden venir en mapes d'una o delles rondes; les rondes dempués de la primera solamente van poder ser xugaos si'l BLU gana una ronda.
* Control Territorial ye una versión más complexa de Puntu de Control, onde cada mapa ye estremáu nun númberu de seiciones zarraes, reteníes ente los dos equipos. Cada ronda tien a un equipu intentando tener el control de los puntos de captura del otru equipu nesa seición nuna cantidá fixa de tiempu. Una vegada que l'equipu tenga tolos puntos sacante la base d'enemigu, entós ellos intentes prindar la base ente que l'enemigu defender nun periodu de tiempu fixu.<ref name="euru 2007-05-22" />
* La manera koth_ o Rei de la Llomba presenta un solu puntu de control nel centru del mapa, colos equipos compitiendo pol control sobre ella. El puntu de control ye bloquiáu por un periodu de tiempu puestu dempués del entamu de la ronda. Una vegada que'l puntu sía desbloquiáu, dambos equipos pueden prindalo. Prindar el puntu de control fai que'l reló del equipu empiezce la cuenta trás. El reló qu'anguaño ta realizando la cuenta trás solo va detenese si l'otru equipu prinda'l puntu, el reló llegue a 0:00, o un eventu específicu al mapa asocede como por casu un xefe apaez mientres l'eventu de Halloween. Los equipos ganen rondar si'l reló llega a 0:00 col puntu de control anguaño nel so control. Si l'otru equipu ta prindando'l puntu, la ronda nun va terminar hasta que'l progresu del puntu de captura reiniciar a 0.<ref name="ClasslessUpdate-Valve">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/classless/day02_english.htm|títulu=Team Fortress 2 - Classless Update|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=12 d'agostu de 2009|editorial=Valve|idioma=inglés}}</ref>
* Los mapes de pl_ y plr_ o Carga Esplosiva cunten con un carril onde sobre ella hai una bomba montada nuna vagoneta. Estos mapes vienen en dos variedaes. Nos mapes de Carga Esplosiva normales, un equipu tien que llevar la vagoneta al traviés d'unos puntos de control nun tiempu llindáu p'algamar l'oxetivu final que l'otru equipu defende. La vagoneta muévese si unu o más xugadores del equipu tán cerca d'ella ensin enemigos cerca; mientres esto, la vagoneta cura y aprove munición a ellos cerca d'ella. Si naide esta pola vagoneta, pue que muévase escontra tras escontra l'últimu puntu de control, o rodar fora de tramos de xubida de la pista.<ref name="Gold Rush">{{cita web|url=http://www.steampowered.com/goldrush/|títulu=Gold Rush Update|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=29 d'abril de 2008|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> En Carrera de Vagonetas, dambos equipos compiten por apurrir la vagoneta cola bomba escontra l'oxetivu final; nun hai puntos de control y les vagonetas ensin xugadores emburriándola nun se mueven en reversa, pero precisaren miembros del equipu cerca pa completar seiciones cuesta arriba.<ref name="SpyUpdate-Valve">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/sniper_vs_spy/day02_english.htm|títulu=Team Fortress 2 - Sniper vs. Spy Update|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=13 de mayu de 2009|editorial=Valve|idioma=inglés}}</ref> Dambos tipos de xuegu pueden venir en mapes d'una o delles rondes. Na manera estándar, les rondes siguientes solamente pueden ser xugaos si'l BLU gana. En Carrera de Vagonetas, toles rondes van poder ser xugaes ensin tener en cuenta cual de los equipos gana, pero'l ganador de les rondes anteriores empieza cola so vagoneta más palantre de la pista.
* La manera arena_ o Arena ye una manera de [[Deathmatch|deathmatch n'equipu]], típicamente asocediendo en redolaes más pequeñes cuntando con un solu puntu de control. En cada ronda, los xugadores nun remanecen dempués de morrer; un equipu gana al prindar el puntu de control o esaniciando a tolos miembros del otru equipu.<ref name="HeavyUpdate-Valve">{{cita web|url=http://steamgames.com/tf2/heavy/arena.htm|títulu=Heavy Update: Sable Mode|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=18 d'agostu de 2008|editorial=Valve|idioma=inglés}}</ref>
* La manera Medieval pue ser xugáu en mapes dedicaos a esta manera, o siendo habilitáu n'otra manera de xuegu. Esta manera obliga al xugador a usar armes cuerpu a cuerpu o armes similares con tema medieval (col arcu y flecha del Sniper), y alteria otros facetos non jugables del programa, como traducir tol testu nel chat del xuegu nuna versión averada del [[inglés modernu tempranu]].<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/australianchristmas/|títulu=Team Fortress 2 - Australian Christmas|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=17 d'avientu de 2010|editorial=Valve|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://kotaku.com/5714757/team-fortress-2-descends-into-medieval-madness-for-holidays|títulu=Team Fortress 2 Descends Into Medieval Madness For Holidays|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Michael McWhertor|fecha=17 d'avientu de 2010|editorial=Kotaku|idioma=inglés}}</ref>
* La manera Mannpower ye una manera bien distinta a los demás, esta manera cunta cola temática de [[Prinda la bandera|Prinda la Bandera]] con una nueva ferramienta llamada "grappling hook" la cual ye usada pa engabitar a cualquier tipu de superficie y con dellos tipos de potenciadores. Ejm: Fuercia, resistencia, vampiru, devolver, rapidez, axilidá, criticos, etc.
*La manera mvm_ o Mann contra Máquines (embrivíu como MvM) ye una manera cooperativa de seis xugadores onde los mercenarios tán defendiendo una estructura contra foles cada vez más difíciles de robots. Los xugadores tienen l'habilidá de mercar actualizaciones y meyores ente rondes usando dineru nel xuegu ganáu mientres foles previes.<ref name="mvm day1">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/mvm/|títulu=Team Fortress 2 - Mann vs. Machine|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=13 d'agostu de 2012|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Una versión "Manera Mann" ta disponible al mercar boletos con dineru real pa participar n'eventos más grandes en servidores oficiales cola oportunidá de ganar artículos cosméticos únicos dempués de completar una Vez de Serviciu.<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/mvm/faq/|títulu=Mann Up Mode FAQ|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
*La manera pass_ o Pass Time ye una manera de xuegu qu'empezó siendo una beta'l 18 d'agostu del 2015. Los mapes son simétricos y xuégase de forma similar al Prindar la Bandera, cola diferencia de que va haber un balón nel centru y l'oxetivu ye tomalo y anotar nel arcu enemigu. El que tien el balón tien rexeneración de vida, puede ver poles parés a los xugadores (sía aliaos o enemigos), tien un pequeñu bonus de velocidá y nun puede atacar, pero puede dar pases y este puede ser interceptáu pol enemigu. La manera de xuegu fíxose oficial cola actualización Meet Your Match.
Cola actualización Meet Your Match añader la Manera Casual, un sistema de matchmaking con un sistema similar a la manera competitiva (ver estremáu de Xuegu Competitivu), onde les partíes son 12v12 con un ranking aparte a la Manera competitiva onde nun se sufre penalización al abandonar el servidor. Dase la posibilidá de buscar y xunise a una partida (sía en cursu o non) comoquier de xuegu antes mentáu.
Toles maneres a esceición del MvM pueden ser xugaos sobre les regles del "Highlander", que llinda a los equipos a un máximu de 9 xugadores cada unu y obliga a cada xugador a escoyer una clase única pa xugar. Una manera d'entrenamientu esiste p'ayudar a nuevos xugadores a acostumase al xuegu, usando maniquíes de madera pa prauticar y p'introducilos a los conceutos de les maneres multixugador. Toles manera de xuegu que dexen el remanecimientu tienen una demoranza primero que'l xugador refacer de nuevu, col sistema de remanecimientu siendo establecíu en foles de 10 segundos.<ref>{{cita web|url=http://www.tf2intel.com/tf2-respawn-time-wave-guide/|títulu=TF2 repawn times guide|obra=TF2Intel|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130517100302/http://www.tf2intel.com/tf2-respawn-time-wave-guide/|fechaarchivu=17 de mayu de 2013}}</ref> Dende 2009, tamién hai una variación al estilu del día de bruxes n'unu o más de les manera mentaos mientres les selmanes de la celebración, con mapes o maneres actualizaes pa incluyir decoraciones temátiques y dacuando con un desafíu difícil pa los xugadores. Por casu, pa Halloween 2012, esto incluyó una ronda desaxeradamente difícil de Mann contra Máquines qu'implica destruyir más de 800 fuercies enemigues.<ref>{{cita web|url=http://www.ign.com/articles/2012/10/26/team-fortress-2-halloween-update-adds-zombies|títulu=Team Fortress 2 Halloween Update Adds Zombies|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Goldfarb|nome=Andrew|fecha=26 d'ochobre de 2012|editorial=IGN|idioma=inglés}}</ref> Por demanda popular de los eventos de Halloween, Valve añadió Lluna Llena, l'habilidá de xugar estos eventos per dellos díes alredor de la [[lluna llena]] a lo llargo del añu, y dempués ''Eternaween'', l'habilidá pa los xugadores de votar pa xugar los eventos temáticos nun bloque de dos hores en cualesquier otru momentu.<ref>{{cita web|url=http://www.pcgamesn.com/tf2/don-t-give-ghost-team-fortress-2-update-enables-halloween-all-year-round|títulu=Don't give up the ghost: Team Fortress 2 update enables Halloween all year round|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Peel|nome=Jeremy|fecha=12 de payares de 2013|editorial=[[PC Games N]]|idioma=inglés}}</ref>
=== Clases y personaxes ===
Hai nueve clases jugables en ''Team Fortress 2'', categorizadas roles d'ofensiva, defensiva y asistencia.<ref name="gameinformer 2007-03-27" /> Valve aprofió'l so enfoque nel balance del xuegu al considerar nueves meyores nes clases de personaxes, yá que cada clase tien les sos propies fortaleces y debilidaes que conducen a la dependencia d'otres clases col fin de ser eficientes. Esto fuercia la xugabilidá nun pensamientu más estratéxicu y un creciente usu del trabayu n'equipu que s'atoparíen si una clase tenía ventayes cimeres.<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=1670|títulu=TF2 Official Blogue: A Heavy Problem|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=1 de xunetu de 2008|obra=Team Fortress 2}}</ref> Cada clase tien siquier trés armes, una arma primaria única, una arma secundaria única o común, y una arma cuerpu a cuerpu distinta en concordanza col personaxe. Estos son los siguientes:
* La primer clase ofensiva ye'l '''Scout''' (dobláu por Nathan Vetterlein).El nome de Scout ye Jeremy, él ye un fanáticu del béisbol y corredor caleyeru que fala rápidu y ye un arrayante proveniente de [[Boston|Boston, Massachusetts]],el cual prauticó carrera pa "vencer a esos perros rabiosos".<ref name="Meet the Scout">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/scout.htm|títulu=Meet the Scout|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Como resultancia, ye un personaxe axilosu y rápido , Tien ente 20 o 25 años , mide 1.75 m y ta armáu con una [[escopeta recortada]], una [[COP .357|pistola]], y un bate de béisbol fechu d'aluminiu. El Scout ye capaz de realizar doble saltos y tamién de prindar puntos de control y emburriar les vagonetas más rápidu qu'otres clases (Siendo x2 la velocidá de captura que'l restu de clases,ensin cuntar esceiciones como l'arma desbloqueable "''Tren del Dolor''" pal Demoman y Soldier el cual apurre'l mesmu efeutu), pero él xunto al Spy tien la vida más baxa (125 Hp). El tráiler ''Meet the Spy'' reveló que la so madre ta nuna rellación amorosa col Spy Coloráu.
* El '''Soldier''' (dobláu por Rick May) (La clase mas equilibrada según la comunidá competitiva del xuegu) ye significativamente más duraderu (200 Hp), pero en consecuencia más lentu na so velocidá. Un estereotipu del [[Soldáu|militar]] d'[[Estaos Xuníos]] altamente patrióticu (a pesar del fechu de que nunca participó nel Exércitu),<ref name="Meet the Soldier">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/soldier.htm|títulu=Meet the Soldier|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Tien ente 38 o 40 años , Mide 1.72 m y ta armáu con un [[Bazuca|llanzacohetes]], una [[Ithaca 37|escopeta]] y una [[pala]] plegable para combati cuerpu a cuerpu. La esplosión del cohete al disparar el llanzacohetes contra'l suelu (saltu de cohete), pue ser usada pa llegar a posiciones más altes, similar a la mecánica del xuegu ''Quake'', col costu d'estropiase a unu mesmu ensin infligirse tantu dañu comparáu como escontra los enemigos .
* La última clase ofensiva ye '''Pyro''' (dobláu por Dennis Bateman), un [[pirómanu]] mentalmente inestable, la nacionalidá o nome son totalmente desconocíos, dafechu vistíu con un traxe ignífugo de cauchu sintéticu y una mázcara antigás amortiguando la so voz , mide 1.76 m.<!-- Por favor nun poner especulaciones del xéneru del Pyro. Gracies a la naturaleza del español nun puede dexase el xéneru del mesmu neutral. --> Pyro ta armáu con un [[lanzallamas]] caseru como arma primaria. Esto puede quemar a xugadores, amás de poder producir una esplosión d'aire estruyíu que cute a enemigos cercanos y emburriar escontra tras, tamién puede devolver proyeutiles que infligen un dañu proporcional al dañu normal (tamién conocíu como minicritico o minicrit) y puede escastar a aliaos que tán en llapaes. Pyro usa una escopeta como arma secundaria por defectu y usa un [[Hachu|hachu de bomberu]] para combati cuerpu a cuerpu.<ref name="IGN-classes">{{cita web|url=http://uk.xbox360.ign.com/articles/791/791200p1.html|títulu=Team Fortress 2: Class Warfare|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Goldstein, Hilary|fecha=23 de mayu de 2007|editorial=IGN|idioma=inglés}}</ref><ref name="Pyro Update">{{cita web|url=http://www.steampowered.com/pyro/?pw=presspreview|títulu=Pyro Update|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
* La primer clase defensiva ye'l '''Demoman''' (dobláu por Gary Schwartz). Él ye un [[Escocia|escocés]] con un solu güeyu y de tez escura'l cual toma por demás y ye natural d'[[Ullapool]], [[Escocia]].<ref name="Meet the Demoman">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/demoman.htm|títulu=Meet the Demoman|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>Tien ente 35 o 36 años , Mide 1.77 m y esta Armáu con una botellla de vidriu, un [[lanzagranadas]] y un "[[Bomba llámpara|lanzabombas llámpara]]", el Demoman puede usar el so armamentu predominante y d'altu dañu p'apurrir fueu indirecto y poner trampes contra los enemigos.<ref name="IGN-classes" />
* '''Heavy''' (tamién dobláu por Schwartz) ye un estereotípicu personaxe [[Rusos|rusu]] orixinariu de la [[Xunión Soviética|URSS]], Tien ente 38 o 40 años , Mide 2.02 m d'altor y ye fuerte tantu en figura como nel so acentu. Encegoláu y aficionáu coles sos armes, la so posición como la clase más fuerte dexar sostener y faer grandes cantidaes de dañu al costu de ser la clase más lenta. La so arma por defectu consiste de los sos propios puños, una escopeta y una enorme [[Minigun|ametralladora rotativa]] qu'él se refier afectuosamente como "Sasha".<ref name="Meet the Heavy">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/heavy.htm|títulu=Meet the Heavy|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
* L''''Engineer''' (dobláu por [[Grant Goodeve]]) ye la última clase defensiva, retratáu como un "amigable texanu" relaxáu ya intelectual de [[Bee Cave]], [[Texas]].<ref name="Meet the Engineer">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/engineer.htm|títulu=Meet the Engineer|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]}}</ref> tien ente 37 o 38 años , Mide 1.65 m y El Engineer ye capaz de construyir un númberu d'estructures p'ayudar al so equipu; una [[ametralladora centinela]] montada sobre trébedes pa defender puntos clave, un dispensador de vida y munición, y un [[Teletransportación|teletransportador]] d'un llau,<ref name="IGN-classes" /> el cual puede ser ameyoráu pa ser un sistema de teletransportadores de dos llaos na manera de xuegu "Mann contra Máquines." Él ta armáu con una escopeta estándar y una pistola como les sos dos primeres armes, y una [[llave Stillson]] como arma cuerpu a cuerpu que tamién puede ser utilizada pa reparar, ameyorar, y acelerar la construcción de les sos estructures. Él tamién tien un control remotu col cual puede españar lo que construyó, pero que nun foi destruyíu.
* La primer clase d'asistencia ye'l '''Medic''' (dobláu por Robin Atkin Downes), un doctor [[Alemaña|alemán]] de [[Stuttgart]] con poca considerancia pol [[xuramentu hipocráticu]],<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=1678|títulu=''TF2'' Trading Cards – Part 2|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Jungels|nome=Jakob|fecha=3 de xunetu de 2008|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>tien ente 40 o 45 años , mide 1.84 m y ye'l responsable por caltener a los sos compañeros d'equipu vivos. El Medic ta armáu con una "Pistola Médica", que tantu cura a los sos compañeros como carga gradualmente la "supercarga"; al cargase, la pistola da meyores (como invulnerabilidad temporal) pal paciente y el Medic. El Medic tamién ta forníu con una pistola de xeringues y un serruchu como la so arma cuerpu a cuerpu p'atacar dacuando si surde la necesidá.<ref name="Gold Rush"/><ref name="IGN-classes" /> Él tien [[palombu|palombos]] como mascotes, una de les cualos llámase [[Arquímedes]].
* El '''Sniper''' (dobláu por John Patrick Lowrie) ye un neozelandés non allegre que racionaliza'l so tipu de trabayu,<ref name="Meet the Sniper">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/sniper.htm|títulu=Meet the Sniper|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>Tien ente 35 o 36 años , mide 1.77 m y forníu con un [[fusil de francotirador]] con piqueru láser pa disparar a los enemigos dende lloñe (con un tiru na cabeza cargáu al máximu ye capaz de xenerar un críticu de 500 de dañu pudiendo executar a cualquier clase hasta sobrecargada por un Medic), amás d'un [[subfusil]] y un [[kukri]] pa combate cercanu.<ref name="IGN-classes" />tamién se toma en serio el so trabayu como s'aprecia nel ''Meet The Sniper''.
* La última clase de sofitu ye l'inespresivu [[Francia|francés]] '''Spy''' (tamién dobláu por Dennis Bateman):Tien ente 35 o 36 años , Mide 1.80 m y amás d'un [[revólver]] como arma, él ta forníu con ferramientes ocultes, como un dispositivu de invisiblidad, amarutáu como un [[reló]], un zapador electrónicu utilizáu pa sabotear y potencialmente destruyir les construcciones de los Engineer enemigos, y un dispositivu ocultu na so caxa de pitos que-y dexa amarutar se como otros xugadores. El Spy tamién puede usar el so [[Navaya|navaya de caparina]] p'apuñalar enemigos nel llombu o los sos llaos, xenerando un críticu aseguráu'l cual mata al intre infligiendo 600% la vida actual de la victima.<ref name="IGN-classes" /> El tráiler ''Meet the Spy'' revela qu'él tien una rellación amorosa cola madre del Scout del equipu BLU, pal disgustu del postreru.
Fora del repartu principal, hai dellos personaxe más allá de les clases jugables. Esto inclúi principalmente a la Narradora (doblada por Ellen McLain), una narradora nunca vistu qu'apurre información sobre les llendes de tiempu y oxetivos a los xugadores, y los sos asistente, Miss Pauling (doblada por Ashly Burch). Dichu repartu tamién foi espandíu n'actualizaciones subsecuentes de Halloween y alantre, qu'inclúi a Merasmus, un magu malváu y llocu, el Bombinonicon, y los hermanos Mann (toos doblaos por [[Nolan North]]).
=== Xuegu competitivu ===
''Team Fortress 2'' tamién ye xugáu de forma [[Deporte electrónico|competitiva]], al traviés de múltiples lligues non oficiales. La lliga norteamericana ESEA sofita una lliga paga de ''Team Fortress 2'', con 10,080 dólares en premios pa los meyores equipos en 2012.<ref>{{cita web|url=http://news.esea.net/tf2/index.php?s=news&d=comments&id=11856|títulu=Seeds finalized for ESEA S12 TF2 Convide LAN|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=8 d'ochobre de 2012|editorial=[[E-Sports Entertainment Association|ESEA]]|idioma=inglés}}</ref> Adicionalmente, TF2 ye xugáu en múltiples lligues ''[[free-to-play]]'' incluyendo UGC (United Gaming Clans) y ETF2L n'Europa.<ref>{{cita web|url=http://etf2l.org/|títulu=ETF2L|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.ugcleague.com/|títulu=UGC|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|idioma=inglés}}</ref> Team Fortress 2 competitivu ye xugáu na so mayoría n'unu de los dos maneres de xuegu: Highlander (unu de cada clase, 9 xugadores per equipu) o 6v6 (2 scouts, 2 soldiers, 1 medic, y 1 demoman, con otres clases siendo usaes en ciertes situaciones). Mientres el xuegu competitivu formalizáu ye bien distintu del TF2 normal, ufierta un ambiente con un nivel más altu de trabayu n'equipu qu'en servidores públicos (tamién conocíos como "chigres"). La mayoría de los equipu utilicen un [[Voice over IP|programa VOIP]] pa comunicase, y usar una combinación d'estratexa, comunicación y l'oxetivu de ganar contra otros equipos. Munches lligues competitives tien una listan de baneo d'oxetos, con cuenta d'acelerar la xugabilidá y torgar estratexes ensin probar o non deseables de les partíes.
El 29 de xineru del 2016 Valve confirmó l'entamu de la beta del Matchmaking competitivu pa Team Fortress 2. L'anunciu dar a conocer nos sub-foros de Reddit por unu de los desarrolladores.<ref>{{Cita web|url=https://www.reddit.com/r/tf2/comments/42zxq5/team_fortress_2_competitive_beta_signup_and/|títulu=Team Fortress 2 Competitive Beta Sign-Up and Information • /r/tf2|fechaaccesu=4 d'abril de 2016|sitiuweb=reddit}}</ref> Xunto a dichu anunciu creóse un grupu de Steam coles mires d'aldericar avera del Matchmarking y lleer noticies como arreglu de bugs, balance nes clases y posibles meyores. Pa participar na beta ye necesariu tar suscribise al grupu y esperar una invitación.<ref>{{Cita web|url=https://steamcommunity.com/groups/tfcompetitive|títulu=Comunidad Steam :: Grupu :: Team Fortress 2 Competitive Beta|fechaaccesu=4 d'abril de 2016|sitiuweb=steamcommunity.com}}</ref>
La manera competitiva volvióse disponible pa tolos xugadores el 6 de xunetu del 2016 xunto cola actualización Meet your Match.<ref>http://www.teamfortress.com/meetyourmatch/</ref> Na páxina del eventu esplícase como funciona dichu manera de xuegu: Toles partíes son de 6v6 con xugadores del mesmu nivel y va contabilizase cada victoria y derrota na cual el ranking del xugador va vese afeutáu, por tantu va haber una penalización en casu d'abandonar la partida, pero dará la posibilidá de reingresar a la partida en casu de perder conexón con esta. Cabo dicir que pa participar na manera competitiva ye necesariu ser usuariu premium de Team Fortress 2 y tener activáu'l Steam Guard.<ref>http://www.teamfortress.com/meetyourmatch/faq/</ref>
== Desenvolvimientu ==
=== Oríxenes ===
''[[Team Fortress]]'' empezó orixinalmente como un mod gratuitu pa ''[[Quake]]''. El desenvolvimientu en ''Team Fortress 2'' camudara al motor [[GoldSrc]] en 1998 dempués de que l'equipu de desenvolvimientu Team Fortress Software-que consiste en Robin Walker y John Cook, primero fueron contrataos y finalmente emplegaos por [[Valve Corporation]].<ref name="gamespot 1998-06-01">{{cita web|url=http://gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=2463316|títulu=''Team Fortress'' Full Speed Ahead|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Dunkin, Alan|fecha=1 de xunu de 1998|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110510015626/http://www.gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=2463316|fechaarchivu=10 de mayu de 2011}}</ref> Nel momentu de l'alquisición de la producción de Team Fortress Software movió a un nivel cimeru y el xuegu foi promovíu a un productu independiente, siendo vendíu en tiendes;<ref name="gamespot 1998-06-01" /> y p'amoriar a los fanáticos, empezar a trabayar nun simple port del xuegu que foi llanzáu en 1999 como ''[[Team Fortress Classic]]'' de forma gratuita.<ref name="phl tfc overview">{{cita web|url=http://planethalflife.gamespy.com/tfc/|títulu=''Team Fortress Classic'' (overview)|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|editorial=[[Planet Half-Life|Planet ''Half-Life'']]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131217101136/http://planethalflife.gamespy.com/tfc/|fechaarchivu=17 d'avientu de 2013}}</ref> Notablemente, ''Team Fortress Classic'' foi construyíu na so totalidá dientro del públicamente disponible ''Half-Life'' [[Kit de desenvolvimientu de software|Software Development Kit]] como un exemplu a la comunidá y a la industria de la so flexibilidá.<ref name="ptf tfc overview">{{cita web|url=http://www.planetfortress.com/tfc/about.shtml|títulu=About ''Team Fortress Classic''|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|editorial=PlanetFortress|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131005003503/http://www.planetfortress.com/tfc/about.shtml|fechaarchivu=5 d'ochobre de 2013}}</ref>
Walker y Cook fueron fuertemente inflenciados pola so restricción contractual y agora ellos trabayaben a tiempu completu nos sos diseños, que taba diendo por una rápida metamorfosis. ''Team Fortress 2'' diba ser un modernu xuegu de guerra, con una xerarquía de mandu incluyendo a un comandante con una vista d'águila del campu de batalla, paracaidistes sobre territoriu enemigu, una rede de comunicación per voz y otres numberoses innovaciones.<ref name="gamespot 2000-11-11">{{cita web|url=http://gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=2652476|títulu=''Team Fortress 2'' Q&A|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Dawson, Ed|fecha=11 de payares de 2000|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés}}</ref>
=== Desenvolvimientu tempranu ===
El nuevu diseñu foi reveláu al públicu nel [[E3 1999]], onde ganó dellos premios incluyendo Meyor Xuegu en Llinia y Meyor Xuegu d'Aición.<ref name="gamecritics awards 1998">{{cita web|url=http://www.gamecriticsawards.com/1999winners.html|títulu=Past Winners|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|editorial=GameCriticsAwards.com|idioma=inglés}}</ref> Nesti tiempu ''Team Fortress 2'' ganara un nuevu subtítulu, ''Brotherhood of Arms'', y los resultaos de Walker y Cook trabayando en Valve yeren cada vez más evidentes. Delles teunoloxíes nueves y ensin precedentes nesi tiempu nel show: Several new and at the time unprecedented technologies on show: animaciones perfectamente entemecíes pa un movimento más nidiu y realista ([[animación paramétrica]]),<ref name="ptf tf2 tech">{{cita web|url=http://www.planetfortress.com/tf2/gameinfo/technology.shtml|títulu=''Team Fortress 2: Technology|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|editorial=PlanetFortress|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120223180901/http://www.planetfortress.com/tf2/gameinfo/technology.shtml|fechaarchivu=23 de febreru de 2012}}</ref> y una teunoloxía d'[[Intel]] llamada malla de multiresolución<ref name="ptf tf2 tech" /> el cual amenorga de forma dinámica'l detalle de los elementos qu'apaecen na pantalla, yá que se faía más distante p'ameyorar el rendimientu<ref name="ptf tf2 tech" /> (una téunica obsoleta pol amenorgamientu de los costos de memoria; anguaño utilízase una téunica conocida como [[nivel de detalle]], qu'usa más memoria pero menos potencia de procesamientu). Nun se dio la fecha de llanzamientu na esposición.
A mediaos de 2000, Valve anunció que'l desenvolvimientu de ''Team Fortress 2'' retrasárase per segunda vegada.<ref name="gamespot 2006-06-21">{{cita web|url=http://gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=2592192|títulu=New Engine for ''Team Fortress 2''|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Park, Andrew Seyoon|fecha=21 de xunu de 2000|obra=[[GameSpot]]|idioma=inglés}}</ref> Ellos atribuyeren el retrasu por camudase por un motor internu y propietariu qu'anguaño se conoz como motor [[Source]]. Foi alredor d'esti tiempu nel que toles noticies ensugáronse y ''Team Fortress 2'' entró nun plazu de seis años de desenvolvimientu silenciosu.<ref name="gametrailers-orangeboxinterview">{{cita web|url=http://www.gametrailers.com/player/24305.html|títulu=Orange Box Interview|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=29 d'agostu de 2007|editorial=[[GameTrailers]]|idioma=inglés}}</ref> Mientres esi tiempu, tanto Walker como Cook trabayaron n'otros proyeutos de Valve—Walker yera'l líder del proyeutu de ''[[Half-Life 2: Episode One]]''<ref>{{cita web|url=http://www.gameinformer.com/News/Story/200605/N06.0526.1422.35562.htm|títulu=Half-Life 2: Episode One Hands-On, Details, And Extensive Video Interview|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Berghammer|nome=Billy|fecha=26 de mayu de 2006|editorial=[[Game Informer]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080516082810/http://www.gameinformer.com/News/Story/200605/N06.0526.1422.35562.htm|fechaarchivu=16 de mayu de 2008}}</ref> y Cook convertir nun desarrollador de [[Steam]]<ref>{{cita web|url=http://steamreview.org/posts/friends3interview/|títulu=Friends 3.0 Pre-beta Interview|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=26 de xineru de 2006|editorial=The Steam Review|idioma=inglés}}</ref>—llevantando duldes si ''Team Fortress 2'' yera realmente'l proyeutu activu que se describió en delles ocasiones.
=== Diseñu final ===
El próximu desenvolvimientu públicu importante producir nel periodu previu al llanzamientu de ''[[Half-Life 2]]'' del añu 2004: el direutor de comercialización de Valve Doug Lombardi afirmó que ''Team Fotress 2'' inda taba en desenvolvimientu y que la información alrodiu del diba salir dempués del llanzamientu de ''Half-Life 2''. Esto nun asocedió; nin hubo noticies llanzaes dempués d'un allegamientu similar de Lombardi mientres una entrevista anterior con respecta a ''[[Half-Life 2: Episode One]]''.<ref>{{enllaz rotu|1={{cita web|url=http://www.hl2world.com/bbs/here-vt41914.htm|títulu=HL2World's Interview With Doug Q+A|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=OnboardError|fecha=17 de payares de 2005|editorial=hl2world.com}} |2=http://www.hl2world.com/bbs/here-vt41914.htm |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Antes del llanzamientu de ''Episode Two'' [[Gabe Newell]] de nuevu afirmó que les noticies sobre ''Team Fortress 2'' vendríen, y ''Team Fortress 2'' foi presentáu de nuevu nel eventu EA Summer Showcase de xunetu de 2006.<ref name="gamespot 2006-07-13" />
Walker reveló en marzu de 2007 que Valve había construyíu silenciosamente "probablemente trés o cuatro xuegos distintos" antes d'establecer el so diseñu final.<ref name="gameinformer 2007-03-26">{{cita web|url=http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0326.1849.05812.htm|títulu=The History Of ''Team Fortress 2''|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Berghammer, Billy|fecha=26 de marzu de 2007|editorial=[[Game Informer]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070403160515/http://www.gameinformer.com/News/Story/200703/N07.0326.1849.05812.htm|fechaarchivu=3 d'abril de 2007}}</ref> Debíu al llargu ciclu de desenvolvimientu del xuegu mentóse de cutiu xunto a ''[[Duke Nukem Forever]]'', otru xuegu altamente antemanáu que tuviera dellos años de desenvolvimientu y cambeos de motor de xuegu.<ref name="wired-vaporware">{{cita web|url=http://www.wired.com/science/discoveries/news/2006/02/70143?currentPage=2|títulu=Vaporware: Better Late Than Never|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=6 de febreru de 2006|editorial=[[Wired News]]|idioma=inglés}}</ref> La versión beta del xuegu presentaba seis mapes multixugador, de los cualos trés conteníen comentariu opcional de los desarrolladores del diseñu del xuegu, de los niveles y de los personaxes, y daba más información na hestoria detrás del desenvolvimientu.<ref name="commentary">{{cita videoxuegu|títulu=Team Fortress 2|developer=[[Valve Corporation]] |date=2007|platform=PC|level=Comentariu del desenvolvimientu dientro del xuegu}}</ref>
''Team Fortress 2'' nun intenta llograr l'enfoque gráficu realista usáu n'otros xuegos del [[Source|motor Source]] como ''Half-Life 2'', ''[[Counter-Strike: Source]]'' y ''[[Day of Defeat: Source]]''. Más bien, utilízase un enfoque más estilizado, como de dibuxos animaos "bien influyíos poles ilustración comerciales a principios del sieglu XX" y foi llográu col usu y manipulación estensiva del [[avisiegu de Phong]].<ref name="gameinformer 2007-03-28" /><ref name="ign 2006-07-14">{{cita web|url=http://pc.ign.com/articles/718/718838p1.html|títulu=''Team Fortress 2'' Teaser Impressions|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Roper, Chris|fecha=14 de xunetu de 2006|editorial=IGN|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110613053327/http://pc.ign.com/articles/718/718838p1.html|fechaarchivu=2011-06-13}}</ref> El comentariu nel xuegu suxer que parte de la razón del estilu caricaturescu yera pola dificultá d'esplicar los mapes y personaxes en términos realistes. La eliminación del énfasis en situaciones realistes dexa qu'estes esplicaciones sían tornaes.<ref name="commentary" /> El xuegu debutó col nuevu llume dinámico del motor [[Source]], teunoloxíes d'avisiegu y de partícules, ente munches otres carauterístiques ensin anunciar, xunto a ''[[Half-Life 2: Episode Two]]''. ''Team Fortress 2'' tamién foi'l primer xuegu n'implementar les nueves funciones del Facial Animation 3 del motor Source.<ref>{{cita web|url=http://steamgames.com/v/index.php?area=news&id=1039|títulu=Face-to-face with ''TF2''{{'}}s heavy|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Ruymen|nome=Jason|fecha=14 de mayu de 2007|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
L'estilu d'arte fuera inspiráu por [[J. C. Leyendecker]], amás de [[Dean Cornwell]] y [[Norman Rockwell]].<ref name="illustrativepaper" /> Los sos estilos distintivos de fuertes figures y avisiegu pa llamar l'atención a detalles específicos fueron afechos con cuenta de faer los modelos distintos, col enfoque de faer l'equipu de los personaxes, clase, y arma actual fácilmente identificables. Les figures y animación son utilizaes pa faer la clase de personaxe más aparente inclusive dende lloñe, y un esquema de colores que llama l'atención al área del pechu que fai enfoque a l'arma escoyida.<ref name="cgsociety">{{cita web|url=http://features.cgsociety.org/story_custom.php?story_id=4338|títulu=Visual Design, Comic Game Action, with a purpose|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|autor=Hellard, Paul|fecha=1 d'avientu de 2007|editorial=CGSociety|idioma=inglés}}</ref> Les voces escoyíes pa cada clase foi basáu n'imaxinase como la xente de los años sesenta esperaren como sonaríen, según l'escritor [[Chet Faliszek]].<ref name="portal 2 writers">{{cita web|url=http://gameinformer.com/b/features/archive/2010/03/12/feature-writers-block-valve-writers-talk-portal-2.aspx|títulu=Writer's Block: Portal 2 Writers Roundtable|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Reeves|nome=Ben|fecha=12 de marzu de 2010|obra=[[Game Informer]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120312140258/http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2010/03/12/feature-writers-block-valve-writers-talk-portal-2.aspx|fechaarchivu=2012-03-12}}</ref>
El diseñu de los mapes tienen una fuerte tema de [[villanu|xeniu malváu]] con fortaleces espía arquetípicas, ocultes dientro de construcciones discretes tales como almacenes industriales y granxes pa dar verosimilitud a les sos proximidaes cercanes; estes bases usualmente tán dixebraes per espaciu tematicamente neutral. Les bases escuenden esaxeraes super armes tales como [[Láser|cañones láser]], [[Ojiva nuclear|ojivas nucleares]], y [[misil|instalaciones de llanzamientu de misiles]], faciendo'l rol d'oxetivos. Los mapes tienen pocu desorde visual y modelos estilizados, casi impresionistes, pa dexar a los enemigos ser afayaos fácilmente. L'enfoque al diseñu impresionista tamién afecta a les [[testura|testures]], que tán basaos en semeyes que son peneraos y ameyoraos a mano, dándo-yos una calidá táctil y dándo-y a ''Team Fortress 2'' el so aspeutu distintivu. Les bases tán diseñaes pa dexar que los xugadores sepan darréu de qu'equipu son. Les bases de la REDE usen colores templaos, materiales naturales y formes angulares, ente que les bases del BLU usen colores fríos, materiales industriales y formes [[ortogonalidad|ortogonales]].<ref name="cgsociety" />
=== Llanzamientu ===
Mientres la conferencia de prensa d'[[Electronic Arts]] de xunetu de 2006, Valve reveló que ''Team Fortress 2'' va unviase como un componente multixugador de ''[[The Orange Box]]''. Un tralier de la conferencia amosando les nueve clases demostró per primer vegada'l nuevu estilu visual caprichosu del xuegu. El [[direutor xeneral]] de Valve [[Gabe Newell]] dixo que l'oxetivu de la compañía yera crear "el meyor xugable y más curiosu videoxuegu multixugador basáu en clases".<ref name="gamespot 2006-07-13" /> Una [[versión beta]] de tol xuegu foi llanzáu en Steam el 17 de setiembre de 2007 pa veceros que pre-mercaron ''[[The Orange Box]]'', quien activaron el so cupón ''Black Box'', que yera incluyíu cola serie de tarxetes gráfiques ATI HD 2900XT, y pa miembros del Valve Cyber Café Program.<ref>{{cita web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/819/819447p1.html|títulu=''Team Fortress 2'' Beta Begins Next Week|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Hatfield|nome=Daemon|fecha=11 de setiembre de 2007|editorial=IGN|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.joystiq.com/2007/09/18/team-fortress-2-beta-now-available/|títulu=''Team Fortress 2'' beta now available|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=McElroy|nome=Justin|fecha=18 de setiembre de 2007|editorial=Joystiq|idioma=inglés}}</ref> La beta siguió hasta la versión final del xuegu.
El xuegu foi llanzáu'l 10 d'ochobre de 2007, tanto como un productu independiente vía Steam como en tiendes como parte de la compilación ''The Orange Box'', al preciu de venta encamentáu de cada plataforma de videoxuegos.. ''The Orange Box'' tamién contién ''[[Half-Life 2]]'', ''Half-Life 2: Episode One'', ''Half-Life 2: Episode Two'', y ''[[Portal (videoxuegu)|Portal]]''. Valve ufiertó ''The Orange Box'' con un descuentu del diez per cientu p'aquellos que pre-mercaron el xuegu al traviés de Steam antes del 10 d'ochobre, según la oportunidá de participar en probar beta.<ref>{{cita web|url=http://www.steampowered.com/v/index.php?area=news&id=1209|títulu=''Team Fortress 2'' beta now open|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Bokitch|nome=Chris|fecha=18 de setiembre de 2007|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
=== Post-llanzamientu ===
Dende'l llanzamientu de ''Team Fortress 2'', Valve llanzó actualizaciones y [[Parche (informática)|parches]] de cutio por Steam pa Microsoft Windows, OS X y Linux; anque la mayoría de los parches son usaos p'ameyorar la fiabilidá del software o p'afaer los cambeos na xugabilidá, dellos parches fueron utilizaos pa introducir nueves carauterístiques y maneres de xuegu, y son dacuando acomuñaos con material de marketing como cómics or videos ufiertaos nel sitiu web del xuegu; esti [[blogue]] tamién ye usáu pa caltener a los xugadores actualizaos col desenvolvimientu en cursu de ''Team Fortress 2''.<ref>{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/1636/|títulu=Steam News — Team Fortress 2 Blogue Available|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=19 de xunu de 2008|idioma=inglés}}</ref> Hasta xunetu de 2012, a cada clase dióse-y un parche dedicáu qu'ufierta nueves armes, oxetos y otros cambeos na xugabilidá; estos parches de clases típicamente incluyía l'un video "Conoz al Equipu" de cada clase.<ref name="Pyro Update" /><ref name="Steam_announcement">{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/1627/|títulu=Steam announcement of updates (Meet the Sniper and Pyro unlockables|idioma=inglés)}}</ref><ref name="TF2 blogue April 2">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=2394|títulu=Wave goodbye to yer head, wanker|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Cherlin|nome=Greg|fecha=2 d'abril de 2009|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Otros parches mayores incluyeron nueves maneres de xuegu incluyendo Carga Esplosiva,<ref name="Gold Rush" /> Carrera de Vagonetas,<ref name="SpyUpdate-Valve" /> Manera Entrenamientu,<ref name="macosx release">{{cita web|url=http://www.pcgamer.com/2010/06/11/team-fortress-2-adds-training-mode-mac-support/|títulu=Team Fortress 2 adds training mode, Mac support|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=McDougall|nome=Jaz|fecha=11 de xunu de 2010|obra=[[PC Gamer]]|idioma=inglés}}</ref> Highlander,<ref>{{cita web|url=http://www.1up.com/news/valve-adds-highlander-mode-team|títulu=Valve Adds Highlander Mode to Team Fortress 2|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Bailey|nome=Kat|fecha=4 de febreru de 2010|editorial=[[1UP.com]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121017193502/http://www.1up.com/news/valve-adds-highlander-mode-team|fechaarchivu=17 d'ochobre de 2012}}</ref> Manera Medieval,<ref>{{cita web|url=http://www.escapistmagazine.com/news/view/106325-Valve-Celebrates-the-Miracle-of-Australian-Christmas|títulu=Valve Celebrates the Miracle of Australian Christmas|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Chalk|nome=Andy|fecha=21 d'avientu de 2010|editorial=[[The Escapist (revista)|The Escapist]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101224175338/http://www.escapistmagazine.com/news/view/106325-Valve-Celebrates-the-Miracle-of-Australian-Christmas|fechaarchivu=2010-12-24}}</ref> y les maneres Mann contra Máquines.<ref name="mvm day1"/> Parches temáticos tamién fueron lliberaos, como un mapa con temática de [[Halloween]] con artículos únicos disponibles namái mientres un periodu determináu cerca de la festividá.<ref>{{cita web|url=http://www.computerandvideogames.com/272536/team-fortress-halloween-update-adds-headless-horsemann/|títulu=Team Fortress Halloween update adds 'Headless Horsemann'|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Jackson|nome=Mike|fecha=10 d'ochobre de 2010|editorial=[[Computer & Video Games]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130606101026/http://www.computerandvideogames.com/272536/team-fortress-halloween-update-adds-headless-horsemann/|fechaarchivu=6 de xunu de 2013}}</ref> Otres nueves carauterístiques dieron a los xugadores la capacidá de la ellaboración de nuevos elementos nel xuegu,<ref>{{cita web|url=http://www.escapistmagazine.com/news/view/96836-Valve-Brings-Crafting-to-Team-Fortress-2|títulu=Valve Brings Crafting to Team Fortress 2|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Chalk|nome=Andy|fecha=14 d'avientu de 2009|editorial=[[The Escapist (revista)|The Escapist]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100702150740/http://www.escapistmagazine.com/news/view/96836-Valve-Brings-Crafting-to-Team-Fortress-2|fechaarchivu=2010-07-02}}</ref> intercambiar oxetos con otros xugadores,<ref>{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/65093|títulu=Team Fortress 2 Getting Item Trading, Oodles of New Items Next Month|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=O'Conner|nome=Alice|fecha=10 d'agostu de 2010|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés}}</ref> mercar artículos nel xuegu al traviés de fondon en Steam,<ref>{{cita web|url=http://multiplayerblog.mtv.com/2010/09/30/team-fortress-2-store/|títulu='Team Fortress 2' In-Game Store Launches, Here's How It Works|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Frushtick|nome=Russ|fecha=30 de setiembre de 2010|editorial=MTV|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150922175914/http://multiplayerblog.mtv.com/2010/09/30/team-fortress-2-store/|fechaarchivu=2015-09-22}}</ref> y guardar y editar videos de repetición que pueden ser publicaos a [[YouTube]].<ref>{{cita web|url=http://www.gamasutra.com/view/news/34538/Team_Fortress_2_Update_Adds_Replay_Editor.php|títulu=Team Fortress 2 Update Adds Replay Editor|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Rose|nome=Mike|fecha=6 de mayu de 2011|editorial=[[Gamasutra]]|idioma=inglés}}</ref>
Valve llanzó ferramientes pa dexar a los usuarios crear mapes, armes y artículos cosméticos al traviés d'un sitiu de contribución; los más populares son añadíos como conteníu oficial pal xuegu.<ref>{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/3619/|títulu=''Team Fortress 2'' Update Released|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=18 de marzu de 2010|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=3618&p=1|títulu=Nice goin', pardner|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|nome=TF2 Team|fecha=18 de marzu de 2010|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Esti acercameinto creó darréu la base de la función STeam Workshop del veceru.<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=3327&p=1|títulu=Yo, a little help here?|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|nome=TF2 Team|fecha=13 de xineru de 2010|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/contribute/|títulu=''Team Fortress 2'' Contribute|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=2 d'abril de 2009|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> Nuna ocasión, más de cincuenta usuarios de la comunidá de creación de conteníos, trabayó con Valve pa crear una actualización de conteníu oficial en mayu de 2013, con tol conteníu siendo xeneráu por estos xugadores.<ref>{{cita web|url=http://www.polygon.com/2013/5/17/4340964/team-fortress-2s-latest-update-robotic-boogaloo-is-totally-community|títulu=Team Fortress 2's latest update, Robotic Boogaloo, is totally community-made|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=McWhertor|nome=Michael|fecha=17 de mayu de 2013|editorial=[[Polygon]]|idioma=inglés}}</ref> Valve informó qu'en xunu de 2013, más de 10 millones de dólares fueron daos a más de 400 miembros de la comunidá que contribuyeron conteníu al xuegu, incluyendo un total de 250,000 dólares pa los participantes del parche de mayu de 2013.<ref>{{cita web|url=http://www.vg247.com/2013/06/12/team-fortress-2-community-members-have-made-10-million/|títulu=Team Fortress 2 community members have made $10 million|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Nunneley|nome=Stephany|fecha=12 de xunu de 2013|editorial=[[VG247]]|idioma=inglés}}</ref>
El desenvolvimientu del nuevu conteníu confirmóse pa la Xbox 360, ente que'l desenvolvimientu pa la PlayStation 3 consideróse "inciertu" por Valve.<ref name="Shacknews_360_updates">{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/52789|títulu=''Team Fortress 2'' 360 DLC Details Due 'Pretty Soon,' Fate of PlayStation 3 Content Uncertain|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=21 de mayu de 2008|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, la versión de ''Team Fortress 2'' pa la PS3 recibió una actualización que reparaba dalgunos de los problemes nel xuegu, que van dende problemes gráficos hasta problemes na conectividad en llinia; esta actualización foi incluyíu nun parche que tamién reparaba problemes atopaos n'otros xuegos de ''The Orange Box''.<ref>{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/51865|títulu=The Orange Box PS3 Patch Released|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=20 de marzu de 2008|idioma=inglés}}</ref> Les actualizaciones llanzada na PC y les entamaes pa un llanzamientu tardíu na Xbox 360 incluyó nuevos mapes oficiales y maneres de xuegu, según axustes a les clases y nueves armes que pueden ser desbloquiaos pol sistema de llogros del xuegu.<ref>{{enllaz rotu|1={{cita web|url=http://uk.gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=6189377&tag=nl.y579|títulu=Team Fortress 2 Updated Hands-On — Goldrush, New Achievements, New Items|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Park|nome=Andrew|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés}} |2=http://uk.gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/news.html?sid=6189377&tag=nl.y579 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Los desarrolladores intentaron axustar col desarrollador la Xbox 360 [[Microsoft]] pa dexar los llanzamientos d'estes actualizaciones na consola como gratuitos,<ref>{{cita web|url=http://www.gamepro.com/news.cfm?article_id=166408|títulu=Valve wants free Team Fortress 2 expansions|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Loftus|nome=Jack|fecha=5 de marzu de 2008|editorial=[[GamePro]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080308083714/http://www.gamepro.com/news.cfm?article_id=166408|fechaarchivu=8 de marzu de 2008}}</ref> pero Microsoft negóse y Valve anunció que diba llanzar paquetes d'actualizaciones xuntos pa xustificar el preciu.<ref>{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/54351|títulu=Valve Bringing Team Fortress 2 Updates to Xbox 360, Being Forced to Charge Gamers|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Faylor|nome=Chris|fecha=22 d'agostu de 2008|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés}}</ref>
El 10 de xunu de 2010, ''Team Fortress 2'' foi llanzáu para [[OS X]], pocu dempués del llanzamientu de Steam para OS X.<ref name="macosx release" /> El llanzamientu foi amosáu en manera d'una imaxe similar a una publicidá del iPod, amosando una figura escura del Heavy nun fondu verde claro, col so Focata siendo resaltáu na so mano.<ref>{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/62617|títulu=Valve Teases Announcement with Mystery Images; Steam Coming to Mac?|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Faylor|nome=Chris|fecha=3 de marzu de 2010|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés}}</ref> Unos "[[Auriculares iPod|earbuds]]", que pueden ser usaos cuando se xuega en OS X o en Windows una vegada adquiríos, fueron daos a los xugadores xugando'l xuegu en OS X antes del 14 de xunu,<ref name="tf2mac">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=3929&p=1|títulu=Wow, you guys are GOOD|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=10 de xunu de 2010|editorial=Valve Corporation|idioma=inglés}}</ref> anque'l periodu qu'estendíu hasta'l 16 d'agostu.<ref name="earbuds">{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/macupdate/earbuds/|títulu=Team Fortress 2 - The Mac Update! - Earbuds|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=xunu de 2010|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
El 6 de payares de 2012, Valve anunció'l llanzamientu de ''Team Fortress 2'' para [[Linux]] como parte del llanzamientu de la beta zarrada de [[Steam]] na plataforma.<ref name="linux restricted beta release">{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/9289/|títulu=Steam for Linux Beta Now Available|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=6 de payares de 2012|editorial=Valve Corporation|idioma=inglés}}</ref> Esta versión inicial de Steam y ''Team Fortress 2'' foi dirixíu a [[Ubuntu]] con soporte pa otres distribuciones previstes pal futuru. Más tarde, el 20 d'avientu de 2012, Valve abrió l'accesu a la beta, incluyendo ''Team Fortress 2'', pa tolos usuarios de Steam ensin la necesidá d'esperar pa una invitación.<ref name="linux open beta release">{{cita web|url=http://store.steampowered.com/news/9638/|títulu=Steam for Linux Beta Now Available to All|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=20 d'avientu de 2012|editorial=Valve Corporation|idioma=inglés}}</ref> El 14 de febreru de 2013, Valve anunció'l llanzamientu total del xuegu pa Linux. Dende entós hasta'l 1 de marzu, cualesquier que xugara'l xuegu en [[Linux]] podríen recibir un pingüín [[Tux]] de regalu, que puede ser forníu nel xuegu.
''Team Fortress 2'' anunciar en marzu de 2013 en ser el primer xuegu en ser compatible col [[Oculus Rift]], un cascu de [[realidá virtual]] pal consumidor.headset. Un parche va facer pal veceru pa incluar un "manera VR" que puede ser usáu col cascu en cualquier servidor públicu.<ref>{{cita web|url=http://www.engadget.com/2013/03/18/valve-team-fortress-2-oculus-rift/|títulu=Valve's Team Fortress 2 is Oculus Rift's first game, free 'VR Mode' update coming soon|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Gilbert|nome=Ben|fecha=18 de marzu de 2013|editorial=[[Engadget]]|idioma=inglés}}</ref>
==== Economía ====
El 17 d'avientu de 2011 el sitiu de noticies Kotaku reportó que la economía de compraventa de ''Team Fortress 2'' calcular en tener un valor de más de 50 millones de dólares.<ref>{{cita web|url=http://kotaku.com/5869042/analyst-pegs-team-fortress-2-hat-economy-at-50-million|títulu=Analyst Pegs Team Fortress 2 Hat Economy at $50 Million|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Good|nome=Owen|obra=Kotaku|editorial=Kotaku}}</ref>
==== Free-to-play ====
El 23 de xunu de 2011, Valve anunció que ''Team Fortress 2'' convertir nun títulu [[free-to-play]]; el xuegu básicu podía ser esfrutáu de forma gratuita, ente qu'equipamientu únicu, vistimienta del personaxe, y similares van tar disponibles como [[microtransacciones]] al traviés de la tienda nel xuegu venceyáu xunto a Steam.<ref name="f2p">{{cita web|url=http://www.develop-online.net/news/38103/Team-Fortress-2-becomes-free-forever|títulu=Valve: Team Fortress 2 is free forever|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Crossley|nome=Rob|fecha=23 de xunu de 2011|obra=[[Develop (magacín)|Develop]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110627082805/http://www.develop-online.net/news/38103/Team-Fortress-2-becomes-free-forever|fechaarchivu=27 de xunu de 2011}}</ref> Anque Valve siguiría amestando elementos a la tienda pa sofitar el xuegu, Walker afirmó que van siguir ufiertando nueves carauterístiques y artículos de forma gratuita.<ref name="f2p"/> Walker señaló qu'al traviés de diverses promociones, Valve tuvo qu'entender la gran variedá de xugadores que siguen nel xuegu, y que pal títulu multixugador, "mientres más persones xueguen al xuegu, más altu va ser el valor que va tener el xuegu pal veceru individual".<ref name="f2p"/> La decisión produció una selmana dempués de que Valve introduxera dellos xuegos de terceros free-to-play al serviciu de Steam, y comentó a los periodistes que taben trabayando nel so propiu títulu free-to-play.<ref>{{cita web|url=http://www.escapistmagazine.com/news/view/111168-Valve-Says-Its-Working-on-a-Free-to-Play-Game|títulu=Valve Says It's Working on a Free-to-Play Game|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Funk|nome=John|fecha=20 de xunu de 2011|editorial=[[The Escapist (revista)|The Escapist]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110623190435/http://www.escapistmagazine.com/news/view/111168-Valve-Says-Its-Working-on-a-Free-to-Play-Game|fechaarchivu=2011-06-23}}</ref> Dempués de nueve meses del cambéu de modelu, Valve informó que los ingresos de ''Team Fortress 2'' aumentó doce veces de lo que primeramente habíen vistu antes del cambéu.<ref>{{cita web|url=http://gamasutra.com/view/news/164922/GDC_2012_How_Valve_made_Team_Fortress_2_freetoplay.php|títulu=GDC 2012: How Valve made Team Fortress 2 free-to-play|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Miller|nome=Patrick|fecha=7 de marzu de 2012|editorial=[[Gamasutra]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181021232411/http://gamasutra.com/view/news/164922/GDC_2012_How_Valve_made_Team_Fortress_2_freetoplay.php|fechaarchivu=2018-10-21}}</ref>
=== Periféricos compatibles ===
Amás del xuegu executándose en dellos sistemes operativos nativamente, y ser unu de los pocos xuegos ''free-to-play'' que s'executen en Linux, ''Team Fortress 2'' tamién ye compatible con un ensame de periféricos como'l [[Oculus Rift]] y el [[Razer Hydra]], lo que fai al xuegu un bon candidatu pa probar nueves formes d'interactuar con un xuegu d'ordenador.
== Marketing ==
Pa promocionar el xuegu, Valve publicó una serie d'anuncios en video tituláu "Conoz al Equipu" dende mayu de 2007. Construyíu col motor del xuegu y modelos de los personaxes llixeramente más detallaos, la serie consta de videos curtios sobre personaxes individuales, amosando les sos personalidaes y táctiques. Los videos son generalemente entemecíos con clips del personaxe en combate. Les manera qu'éstos son presentaos, variaron drásticamente: la primer entrega, "Meet the Heavy", representa una entrevista col rusu encegoláu coles armes<ref name="Meet the Heavy" /> ente que "Meet the Soldier" amosó al Soldier dando una llectura desinformada de [[Sun Tzu]] a una coleición de cabeces degollaes como si fueren reclutes novatos.<ref name="Meet the Soldier" /> Los videos xeneralmente son llanzaos dende los servicios de Valve, anque nuna notable esceición, el video "Meet the Spy" foi peneráu por YouTube mientres la selmana de l'actualización de Sniper/Spy.<ref>{{cita web|url=http://kotaku.com/5257925/meet-the-spy-quite-the-ladies-man|títulu=Meet the Spy, Quite The Ladies Man|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Fahey|nome=Mike|fecha=16 de mayu de 2009|editorial=Kotaku|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=2515|títulu=Getting to the bottom of things|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Walker|nome=Robin|fecha=18 de mayu de 2009|obra=Team Fortress 2|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref>
Los videos de "Conoz al Equipu" tán basaos nos guiones d'audición usaos polos actores de doblaxe pa cada clase; los guiones de "Meet the Heavy" ye casi una copia del guión del Heavy vierbu a vierbu. Videos más recién, como "Meet the Sniper", contienen más material orixinal.<ref name="kotaku meet videos">{{cita web|url=http://kotaku.com/5273555/valve-dreams-of-team-fortress-2-movie-divulges-meet-the-team-origins|títulu=Valve Dreams Of Team Fortress 2 Movie, Divulges 'Meet The Team' Origins|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Tolito|nome=Stephan|fecha=31 de mayu de 2009|editorial=Kotaku|idioma=inglés}}</ref> Los videos fueron usaos por Valve p'ayudar a ameyorar la teunoloxía del xuegu, específicamente ameyorando les animaciones faciales, según una fonte de nuevos elementos na xugabilidá, tales como'l "Focata" del Heavy o'l "Fraskungfú" del Sniper.<ref name="kotaku meet videos" /> El video final na serie, "Meet the Pyro", foi llanzáu'l 27 de xunu de 2012.<ref>{{cita web|url=http://kotaku.com/5921765/its-finally-time-to-meet-the-pyro|títulu=It's Finally Time to Meet the Pyro|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=27 de xunu de 2012|editorial=Kotaku.com|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.gameverse.com/2012/06/27/meet-the-pyro/|títulu=Meet the Truly Demented Mind of the Pyro|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|fecha=27 de xunu de 2012|editorial=Gameverse|idioma=inglés}}</ref> Newell declaró que Valve ta usando los curtios como un mediu pa esplorar les posibilidaes de faer llargumetraxes ellos mesmos. Newell creyó que solamente los desarrolladores de videoxuegos mesmos teníen l'habilidá de traer les partes interesantes d'un xuegu a una película, y suxirió qu'esta sería la única manera de que se fixera una película basada en ''Half-Life''.<ref>{{cita web|url=http://www.gamasutra.com/view/news/30146/Newell_GameMakers_Are_Best_Equipped_To_Turn_Games_Into_Movies.php|títulu=Newell: Game-Makers Are Best Equipped To Turn Games Into Movies|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Parkin|nome=Simon|fecha=30 d'agostu de 2010|editorial=[[Gamasutra]]|idioma=inglés}}</ref> Un curtiu tituláu "''Expiration Date''", foi llanzáu'l 17 de xunu de 2014.<ref>http://kotaku.com/watch-the-newest-team-fortress-2-short-1592317768</ref> Los curtios fueron fechos usando ''[[Source Filmmaker]]'', que foi llanzáu oficialmente como una beta abierta'l 11 de xunetu de 2012.<ref>{{cita web|url=http://www.pcworld.com/article/259127/trying_out_valves_movie_making_tools_with_the_source_filmmaker.html|títulu=Trying Out Valve's Movie Making Tools With the Source Filmmaker|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Daw|nome=David|fecha=12 de xunetu de 2012|idioma=inglés}}</ref>
En recién actualizaciones mayores al xuegu, Valve presentó imáxenes y cómics en llinia qu'espande la hestoria ficticia del xuegu, como parte de la espansión de la "propiedá cruciada de medios" según Newell.<ref name="tf2 comics" /> N'agostu de 2009, Valve traxo a bordu al escritór de cómics estauxunidense [[Michael Avon Oeming]] pa enseñar a Valve "alrodiu de lo que significa tener un personaxe y faer el desenvolvimientu del calter nun formatu de cómic, cómo faer la narración de cuentos".<ref name="tf2 comics">{{cita web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/59993|títulu=Valve Talks Team Fortress 2 Comic Book Plans, Movie and TV Show Possibilities|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=O'Conner|nome=Alice|fecha=14 d'agostu de 2009|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés}}</ref> "Loose Canon", un cómic acomuñáu cola actualización del Engineer, establez la hestoria de REDE contra BLU como resultáu de la última voluntá y testamentu de Zepheniah Mann en 1890, forzando a los sos dos engarraos fíos Blutarch y Redmond pa competir pol control de les tierres de Zepheniah ente ellos; dambos diseñando maneres de caltener la so mortalidá hasta'l presente, esperando sobrevivir ente que fuercies separaes p'arrampuñar el control de la tierra.<ref>{{cita web|url=http://www.escapistmagazine.com/news/view/101872-TF2-Update-The-Engineer-With-the-Golden-Wrench|títulu=TF2 Update: The Engineer With the Golden Wrench|fechaaccesu=26 d'ochobre de 2014|apellíu=Chalk|nome=Andy|fecha=5 de xunetu de 2010|editorial=[[The Escapist (revista)|The Escapist]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100708012214/http://www.escapistmagazine.com/news/view/101872-TF2-Update-The-Engineer-With-the-Golden-Wrench|fechaarchivu=2010-07-08}}</ref> Esti y otros cómics tamién establecen otros personaxes de fondu como Saxton Hale, el CEO de Mann Co., la compañía qu'aprove les armes pa los dos llaos y que foi heredáu d'unu de los ancestros d'Hale por Zepheniah y la Narradora, la llocutora del xuegu, que vixila tou, afala'l conflictu ente REDE y BLU, y caltién a cada llau de ganar.<ref>{{cita web|url=http://www.escapistmagazine.com/news/view/96688-Valve-Teases-TF2-Demoman-and-Soldier-Updates|títulu=Valve Teases TF2 Demoman and Soldier Updates|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Funk|nome=John|fecha=9 d'avientu de 2009|editorial=[[The Escapist (revista)|The Escapist]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100214083154/http://www.escapistmagazine.com/news/view/96688-Valve-Teases-TF2-Demoman-and-Soldier-Updates|fechaarchivu=2010-02-14}}</ref> Los cómics coleccionaos fueron publicaos por [[Dark Horse Comics]] en ''Valve Presents: The Sacrifice and Other Steam-Powered Stories'', un volume con otros cómics creaos por Valve pa ''Portal 2'' y ''Left 4 Dead'', y llanzáu en payares de 2011.<ref>{{cita web|url=http://www.gamasutra.com/view/news/35767/Comic_Book_Based_On_Valve_Strips_Coming_This_November.php|títulu=Comic Book Based On Valve Strips Coming This November|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Rose|nome=Mike|fecha=11 de xunetu de 2011|editorial=[[Gamasutra]]|idioma=inglés}}</ref> Detalles acumulaos n'actualizaciones tantu nel xuegu como nos sitios de Valve dende 2010 hasta 2012 fueron parte d'un [[xuegu de realidá alternativa]] que preciede la manera Mann contra Máquines, que foi reveláu como un xuegu cooperativu'l 15 d'agostu de 2012.<ref name="mvm day1"/><ref name="kotaku mann vs machine">{{cita web|url=http://kotaku.com/5933981/?comment=51784184|títulu=Team Fortress 2's Gray Mann Surfaces as Signs Point to All-Robot Faction|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Good|nome=Owen|fecha=12 d'agostu de 2012|editorial=Kotaku|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.vg247.com/2012/08/13/team-fortress-2-to-add-third-robotic-faction-rumour/|títulu=Team Fortress 2 to add third, robotic faction – rumour|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Hillier|nome=Brenna|fecha=12 d'agostu de 2012|editorial=[[VG247]]|idioma=inglés}}</ref>
Valve apurriera otres promociones p'atraer xugadores al xuegu. La compañía llevó a cabu a faer ''Team Fotress 2'' gratuitu les fines de selmana.<ref name="shacknews_lombardi_interview_pt2">{{cita web|url=http://www.shacknews.com/featuredarticle.x?id=874|títulu=Valve Interview Part 2: ''Left 4 Dead'' Demo Potential, the Evolution of Steam, and More|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|fecha=23 de mayu de 2008|editorial=[[Shacknews]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090215135918/http://www.shacknews.com/featuredarticle.x?id=874|fechaarchivu=15 de febreru de 2009}}</ref> Al traviés d'una actualización temprana, los sombreros y los accesorios pueden camudase o amestar a cualesquier de les clases, dando a los xugadores una cierta capacidá pa personalizar l'aspeutu del so personaxe. Nueves armes fueron añadíes n'actualizaciones pa dexa-y al xugador escoyer l'equipamientu que meyor afacer a él. Sombreros y armes pueden ser llograos nun sistema de llogru aleatoriu, por ellaborar / intercambiar oxetos, o vía [[promoción cruciada]]: sombreros y armes d'edición llindada fueron premiáu por pre-ordenar o ganar un [[Llogru (videoxuegos)|llogru]] n'otros conteníos de Steam, tantu dende Valve (como ''[[Left 4 Dead 2]]''<ref name="billhat">{{cita web|url=http://www.tf2.com/post.php?id=3045|títulu=Pre-Order Giveaway Madness!|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|fecha=2 de payares de 2009|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref><ref name="elliscap">{{cita web|url=http://teamfortress.com/post.php?id=4441&p=1|títulu=Free Hats!|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|fecha=6 d'ochobre de 2010|editorial=[[Valve Corporation]]|idioma=inglés}}</ref> y ''[[Alien Swarm]]'') o otraos xuegos de terceros como ''Sam & Max: The Devil's Playhouse'', ''[[Worms: Reloaded]]'', ''Killing Floor'', o ''Poker Night at the Inventory'' (que cunta cola clase Heavy como personaxe). Según Robin Walker, Valve introduxera estos sombreros adicionales como un mediu indireutu pa los xugadores p'amosar l'estáu nel xuegu o la so afiliación con otra serie de videoxuegos a cencielles pola apariencia visual.<ref>{{cita web|url=http://www.pcgamer.com/2010/08/20/valve-on-the-future-of-team-fortress-2-part-two/|títulu=Valve on the future of Team Fortress 2. Part Two|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Francis|nome=Tom|fecha=20 d'agostu de 2010|editorial=[[PC World (magacín)|PC World]]|idioma=inglés}}</ref> El Pyro, Heavy, y Spy coloraos funcionen como un solu personaxe nel llanzamientu de ''[[Sonic and All-Stars Racing Transformed]]'' na PC.<ref>{{YouTube|YVjKx0rS1OE|Sonic & All-Stars Racing Transformed - PC Trailer}}</ref> La primer publicidá emitida en televisión del xuegu estrenar mientres el primer episodiu de la quinta temporada de ''[[The Venture Bros.]]'' en xunu de 2013, constando d'accesorios nel xuegu creaos cola ayuda d'[[Adult Swim]].<ref>{{cita web|url=http://kotaku.com/team-fortress-2-gets-its-very-own-tv-commercial-511114776|títulu=Team Fortress 2 Gets Its Very Own TV Commercial|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Hamilton|nome=Kirk|fecha=3 de xunu de 2013|editorial=[[Kotaku]]|idioma=inglés}}</ref>
== Receición ==
{{Video game reviews
|state =
|1UP = A<ref name="1UP">{{cita web|url=http://www.1up.com/do/reviewPage?cId=3163581|títulu=''Team Fortress 2'' PC Review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Elliot|nome=Shawn|fecha=10 d'ochobre de 2007|editorial=[[1UP.com]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071027215551/http://www.1up.com/do/reviewPage?cId=3163581|fechaarchivu=27 d'ochobre de 2007}}</ref>
|EuroG = 9/10<ref name="EuroG">{{cita web|url=http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=83375|títulu=''Team Fortress 2'' Review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Bradwell|nome=Tom|fecha=10 d'ochobre de 2007|editorial=[[Eurogamer]]|idioma=inglés}}</ref>
|GSpot = 8.5/10<ref name="GSpot">{{cita web|url=http://www.gamespot.com/pc/action/teamfortress2boa/review.html?om_act=convert&om_clk=tabs&tag=tabs;reviews|títulu=''Team Fortress 2'' for PC review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Watters|nome=Chris|fecha=3 de mayu de 2008|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés}}</ref>
|GSpy = {{Rating|5|5}}<ref name="GSpy">{{cita web|url=http://pc.gamespy.com/pc/team-fortress-2/826482p1.html|títulu=''Team Fortress 2'' Review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Accardo|nome=Sal|fecha=10 d'ochobre de 2007|editorial=[[GameSpy]]|idioma=inglés}}</ref>
|IGN = 8.9/10<ref name="IGN-review" />
|PCGUK = 94%<ref name="PCGUK" />
|
|rev1 = [[GameDaily]]
|rev1Score = 9/10<ref name="GameDaily" />
|rev2 = [[MobyGames]]
|rev2Score = 90%<ref name="mobygames">{{cita web|url=http://www.mobygames.com/game/windows/team-fortress-2/mobyrank|títulu=''Team Fortress 2'' for Windows|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[MobyGames]]|idioma=inglés}}</ref>
|
|MC = 92/100<ref name="Metacritic" />
|GR = 92.60%<ref name="GameRankings" />
|
|award1 = [[IGN (sitiu web)|IGN]]'s Best of 2007 Awards: <nowiki></nowiki>
*Meyor diseñu artísticu |award2
= 2007 [[1UP.com]] Editorial Awards:<nowiki></nowiki>
*Meyor esperiencia multixugador
*Meyor direición artística |award3
= [[GameSpy]]'s 2007 Game of the Year Awards:<nowiki></nowiki>
*Meyor xuegu multixugador del añu Meyor estilu d'arte único
}}
Dempués del llanzamientu, ''Team Fortress 2'' recibió aponderamientos de la crítica, con valoraciones permediu de 92/100 y 92.60% en [[Metacritic]] y [[GameRankings]] respeutivamente.<ref name="Metacritic">{{cita web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/teamfortress2|títulu=''Team Fortress 2'' (PC: 2007): Reviews|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[Metacritic]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100211114439/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/teamfortress2|fechaarchivu=2010-02-11}}</ref><ref name="GameRankings">{{cita web|url=http://www.gamerankings.com/htmlpages2/437678.asp?q=Team%20Fortress%202|títulu=''Team Fortress 2'' Reviews|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[GameRankings]]|idioma=inglés}}</ref> Munchos críticos allabaron l'estilu caricaturescu, la resultante allegre xugabilidá,<ref name="GameDaily" /> y l'usu de distintes personalidaes y apariencies pa les clases impresionó a un númberu de críticos, con ''[[PC Gamer UK]]'' declarando que "hasta agora los xuegos multixugador a cencielles nun lo tuvieron."<ref name="PCGUK" /> De manera similar, les maneres de xuegu fueron bien recibíos, ''[[GamePro]]'' describió les situaciones como enfocándose "solamente en senciella diversión",<ref name="GamePro">{{cita web|url=http://www.gamepro.com/microsoft/xbox360/games/reviews/139449.shtml|títulu=''The Orange Box'' Review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Burt|nome=Andy|fecha=10 d'ochobre de 2007|editorial=[[GamePro]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071011012505/http://gamepro.com/microsoft/xbox360/games/reviews/139449.shtml|fechaarchivu=11 d'ochobre de 2007}}</ref> ente que dellos críticos emponderaren a Valve pol mapa "Hydro" y los sos intentos en crear una manera de xuegu con variedá en cada mapa.<ref name="IGN-review" /><ref name="PCGUK" /> Aponderamientos adicionales foi concedíu polos diseños de los niveles, el balance del xuegu y la promoción al trabayu n'equipu.<ref name="GameSpot">{{enllaz rotu|1={{cita web|url=http://uk.gamespot.com/pc/action/halflife2episode2ob/review.html?page=2|títulu=''The Orange Box'' Review|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Gerstmann|nome=Jeff|fecha=11 d'ochobre de 2007|editorial=[[GameSpot]]|idioma=inglés}} |2=http://uk.gamespot.com/pc/action/halflife2episode2ob/review.html?page=2 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ''Team Fortress 2'' recibió dellos premios individualmente pola so manera multixugador<ref>{{cita web|url=http://goty.gamespy.com/2007/multiplayer/10.html|títulu=GameSpy's Game of the Year 2007: ''Team Fortress 2''|fechaaccesu=22 d'avientu de 2007|editorial=[[GameSpy]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071223104902/http://goty.gamespy.com/2007/multiplayer/10.html|fechaarchivu=23 d'avientu de 2007}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.1up.com/do/feature?cId=3165432|títulu=2007 1UP Network Editorial Awards|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[1UP.com]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090226032334/http://www.1up.com/do/feature?cId=3165432|fechaarchivu=26 de febreru de 2009}}</ref> y el so estilu gráficu,<ref>{{cita web|url=http://goty.gamespy.com/2007/multiplayer/11.html|títulu=GameSpy Game of the Year 2007: Multiplayer|fechaaccesu=214-10-27|editorial=[[GameSpy]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071223100502/http://goty.gamespy.com/2007/multiplayer/11.html|fechaarchivu=23 d'avientu de 2007}}</ref><ref>{{cita web|url=http://goty.gamespy.com/2007/special/29.html|títulu=GameSpy's Game of the Year 2007: Special Awards|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[GameSpy]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131029200206/http://goty.gamespy.com/2007/special/29.html|fechaarchivu=29 d'ochobre de 2013}}</ref><ref>{{cita web|url=http://bestof.ign.com/2007/pc/12.html|títulu=IGN Best of 2007: PC — Best Artistic Design|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=IGN|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131117080859/http://bestof.ign.com/2007/pc/12.html|fechaarchivu=17 de payares de 2013}}</ref> según recibir dellos premios "xuegu del añu" como parte de ''[[The Orange Box]]''.<ref name="AIAS">{{cita web|url=http://www.interactive.org/awards.php?winners&year=2008|títulu=11th Annual Interactive Achievement Awards|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|editorial=[[Academy of Interactive Arts & Sciences|AIAS]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080319003758/http://www.interactive.org/awards.php?winners&year=2008|fechaarchivu=19 de marzu de 2008}}</ref><ref name="spike">{{cita web|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/12-08-2007/0004719089&EDATE|títulu=Spike TV Announces 2007 'Video Game Awards' Winners|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|fecha=8 d'avientu de 2007|editorial=[[PR Newswire]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121006183842/http://www2.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=%2Fwww%2Fstory%2F12-08-2007%2F0004719089&EDATE|fechaarchivu=6 d'ochobre de 2012}}</ref>
Anque ''Team Fortress 2'' foi bien recibíu, la so eliminación de granaes específiques pa cada clase, una carauterística d'encarnaciones previes del xuegu, foi controversial ente los críticos. [[IGN (sitiu web)|IGN]] espresó cierta decepción ante esto,<ref name="IGN-review" /> ente que ''PC Gamer UK'' aprobó, indicando "les granada fueron esaniciaes dafechu — gracies a Dios".<ref name="PCGUK" /> Algúnas crítiques tomaron una serie de problemes, tales como falta de conteníu extra, como [[bots]]<ref name="IGN-review" /> (anque Valve amestara bots nuna actualización<ref>{{cita web|url=http://www.teamfortress.com/post.php?id=3279|títulu=Erectin a dispenser|fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014|apellíu=Booth|nome=Mike|fecha=21 d'avientu de 2009|editorial=Valve Corporation|idioma=inglés}}</ref>), problemes colos xugadores atopando'l so camín pola falta d'un [[minimapa]], y delles crítiques sobre la clase Medic al ser bien pasivu y repetitivu pola so naturaleza.<ref name="PCGUK" /> El Medic foi dende entós iguáu por Valve, dándo-y nueves armes y habilidaes desbloqueables.
== Requisitos ==
[[Sistema operativu|Sistema Operativu]]
* [[Windows]]® 10 o Cimeru.
* Requisitu minimo de CPU: Monocore de 1.7 GHz o cimeru.
* Requisitos encamentaos de CPU: [[Intel Corporation|Intel]] [[Intel core i7|Pentium IV]] 3.0 GHz o más
Memoria Física ([[RAM]])
* Mínimu: 4MB Oficial, 2GB Según comunidá Encamentáu: 2GB Oficial, 4GB Según comunidá
[[Tarxeta gráfica|Tarxeta de videu]]
* Mínimu: [[NVIDIA|NVIDIA GeForce]] 6 o superior, compatible con DirectX 8.1 o cimeru.
* Encamentáu: NVIDIA GeForce 8500 Series o superior, o ATI Radeon o cimeru.
Requisitos del sistema [[Macintosh|MAC]]:
* Mínimu: OS X versión Leopard 10.5.8, Snow Leopard 10.6.3, 1 GB de RAM, NVIDIA GeForce 8 o superior, o ATI X1600 o superior, Mure, Tecláu, Conexón a Internet
Conexón
* Mínimu: 128Kbps o cimeru. (La velocidá mínima caltúvose dende 2007, pero coles actualizaciones y mapes más estensos y la variación masiva de Xugadores, encamiéntase xugar a 128Kbps con un total de 10 a 14 Xugadores máximu)
* Encamentáu: 768Kbps o cimeru (Encamentáu pa xugar en mapes estensos con un total de 15 a 25 xugadores máximu; en casu de superior, ilimitáu a disponibilidad del servidor)
== Ver tamién ==
* [[Valve]]
* [[Source]]
* [[The Orange Box]]
* [[Team Fortress Classic]]
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
* {{Páxina web|http://teamfortress.com/}} (n'inglés)
* [http://orange.half-life2.com/tf2.html La páxina de ''Team Fortress 2''] na páxina oficial de ''The Orange Box'' (N'inglés)
* {{Enllaz rotu|1=Wiki Oficial de ''Team Fortress'' |2=http://wiki.teamfortress.com/wiki/Main_Page/ye |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Traducíu ref|en|Team Fortress 2|oldid=628793051}}
{{Tradubot|Team Fortress 2}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Videoxuegos pa Windows]]
[[Categoría:Videoxuegos pa Mac]]
[[Categoría:Videoxuegos pa Xbox 360]]
[[Categoría:Videoxuegos pa PlayStation 3]]
[[Categoría:Videoxuegos d'Electronic Arts]]
[[Categoría:Videoxuegos de disparos en primer persona]]
[[Categoría:Videoxuegos de 2007]]
[[Categoría:Valve]]
[[Categoría:Videoxuegos d'un solu xugador y de multixugador]]
klt2vnl906j7fdfhqr6k3zilhpl0ixq
Tabaré Vázquez
0
155502
4489969
4462734
2026-05-02T12:32:19Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 12 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489969
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Tabaré Ramón Vázquez Rosas''' {{nym}} foi un [[médicu]] y [[políticu]] [[Uruguái|uruguayu]]. Foi [[Presidente d'Uruguái|presidente]] de la [[República Oriental del Uruguái]] en dos causes: ente'l 1 de marzu de 2005 y el 1 de marzu de 2010 y de 2015 a 2020.
Foi unu de los líderes del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]. Foi'l primer candidatu d'[[Izquierda política|esquierda]] n'ocupar un cargu electivu de relevancia cuando llogró, en 1989, el puestu d'[[Intendencia Departamental de Montevideo|Intendente de Montevideo]] y, en 2004, tres dos intentos previos, la [[Presidente d'Uruguái|Presidencia de la República]], rompiendo cola hexemonía de los [[Partíos tradicionales d'Uruguái|partíos tradicionales del país]], el [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]] y el [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]].
== Biografía ==
=== Vida personal ===
[[Ficheru:Tabmar.jpg|thumb|170px|left|Vázquez cola so esposa, [[María Auxiliadora Delgado]].]]
Vázquez nació'l [[17 de xineru]] de [[1940]] nel barriu obreru de [[Texer (Montevideo)|Texer]], [[Montevidéu]]. Foi'l cuartu de los cinco fíos del matrimoniu d'Héctor Vázquez, obreru d'[[Alministración Nacional de Combustibles, Alcohol y Portland|ANCAP]] y d'Elena Rosas. El so padre foi despidíu de ANCAP mientres el conflictu sindical de 1951, motivu pol cual tuvo presu, cuando Vázquez namái tenía 11 años.<ref name=biotab>{{cita web |editorial=Rodelu |títulu=Biografía sintética |añu=2005 |url=http://www.rodelu.net/perfiles/perfil54.html |fechaaccesu=12 d'abril de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101211130855/http://www.rodelu.net/perfiles/perfil54.html |fechaarchivu=11 d'avientu de 2010 }}</ref>
Mientres la so adolescencia integrar al Centru [[Pablo Albera]], dirixíu pola comunidá [[Salesianos|salesiana]], onde se realizaben actividaes deportives y recreatives y trabayos sociales. En 1956, con 16 años foi escoyíu Secretariu Xeneral de dicha organización.
Dos años más tarde, el 1 de marzu de 1958, él xunto con un grupu d'amigos fundó'l club L'Arbolín, un club social y deportivo nos sos empiezos, onde xugó como arqueru. Col pasar del tiempu, cuando'l club adquirió una importancia relevante nel barriu, y con Vázquez na presidencia del mesmu, inaugurar nél una policlínica que llegó a atender a más de cuatrocientos pacientes per mes.<ref name=biotab/>
El 23 d'ochobre de 1964 casóse con [[María Auxiliadora Delgado]]. Frutu d'esti matrimoniu nacería en 1966 el so primer fíu Álvaro; siguíu por Javier, nacíu en 1967 ya Ignacio, nacíu en 1970. Amás criaron a un fíu adoptivu, Fabián Barbosa. María Auxiliadora, emplegada de la Caxa de Profesionales Universitarios foi mientres un tiempu, l'únicu sustentu de la familia, mientres Vázquez remataba la so carrera.<ref name=biotab/>
En 1978 foi electu vicepresidente del [[Club Atlético Progresu]], y en 1979, presidente. Mientres la so xestión el club consagrar por primer y única vegada campeón de la [[Primer División Profesional d'Uruguái|Primer División Uruguaya de fútbol]] en 1989, desligándose de la dirigencia deportiva esi mesmu añu.
En delles oportunidaes, Vázquez foi firme candidatu a ocupar la presidencia de l'[[Asociación Uruguaya de Fútbol]], anque nunca se llegó al consensu por que tal acontecimientu asocediera. Vázquez atribuyó esto a razones puramente polítiques.<ref name=biotab/>
Tabaré Vázquez pertenez a la [[Gran Loxa de la Masonería del Uruguái]],<ref>{{cita web |títulu=Tabaré Vázquez. Misterios d'un lideralgu que camudó la historia |añu=2004 |editorial=espectador.com |url=http://www.espectador.com/nota.php?idNota=33738 |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070408095916/http://www.espectador.com/nota.php?idNota=33738 |fechaarchivu=8 d'abril de 2007 }}</ref> onde ostenta'l grau de Maestru.<ref name=biotab/>
=== Vida profesional ===
Cursó los sos estudios primarios na escuela pública del so barriu. Los estudios secundarios realizar en dellos centros estudiantiles; el primer añu facer nel Llicéu públicu Bauzá, los trés años siguientes realizar nel Llicéu públicu Nᵘ11, del Cuetu, y tres cuatro años d'interrupción de los sos estudios, remató'l so bachilleratu nel [[Instituto Alfredo Vázquez Acevedo]].
Cuando concluyó'l secundariu básicu, tuvo d'atayar los sos estudios pa trabayar y poder contribuyir, d'esta manera, al sustentu de la so numberosa familia. Desempeñóse como aprendiz de carpinteru, emplegáu d'almacén, vendedor de diarios y hasta de vidreru. En 1959 ingresó a la empresa de vinos y llicores Carrau & Co. onde trabayó na alministración y depués nel llaboratoriu.
Foi recién en 1961 cuando ingresa al [[Instituto Alfredo Vásquez Acevedo]] pa realizar el so bachilleratu en Medicina, mientres siguía trabayando na compañía vinera.<ref name=biotab/>
En 1963 ingresó a la [[Facultá de Medicina (UdelaR)|Facultá de Medicina]] de la [[Universidá de la República]], de la cual graduóse en 1969 como médicu xeneral y n'agostu de 1972 como especialista en [[oncoloxía]] y [[radioterapia]]. Foi alumnu de Helmut Kasdorf, quien lo llevó a trabayar con él na Clínica Barcia.
Foi médicu de Sanidá Policial ente 1969 y 1971. Dende finales de la década de los setenta tamién exerció'l so oficiu nel Sanatoriu de Casa de Galicia y l'Hospital Británicu y, en 1981, fíxose cargu de la direición del Departamentu de Radioterapia del Institutu Nacional d'Oncoloxía del Uruguái (INDO), centru dependiente del Ministeriu de Salú Pública.
Foi profesor axuntu d'[[Oncoloxía]] na Facultá de Medicina de la [[Universidá de la República]]. Dende 1985 foi profesor direutor del área Radioterapia del Departamentu d'Oncoloxía de la [[Universidá de la República]].
Llogró una beca del gobiernu de [[Francia]] que-y dexó especializar se nel [[Institutu Gustave Roussy]] de [[París]]. En 1982 foi designáu pa representar a [[Uruguái]] n'[[Israel]] pal XI cursu d'investigación cancerológica. Asistió a numberosos congresos en [[Brasil]], [[Arxentina]], [[Xapón]], [[Israel]], Francia, [[Estaos Xuníos]], [[Austria]], [[Turquía]] y [[Dinamarca]]. Foi autor y coautor de más d'un centenar de trabayos científicos publicaos en revistes uruguayes ya internacionales. A mediaos de 1986, en sociedá con otros dos colegues, mercó'l 75% de les aiciones de la Clínica Barcia, que, dende entós llámase Centru d'Oncoloxía y Radioterapia, más conocida como la Clínica COR, una de les clíniques oncolóxiques más importantes del país. Mientres l'exerciciu de la so presidencia, Vázquez trabayó en felicidá clínica con un amenorgáu númberu de pacientes.
== Carrera política ==
=== Entamos ===
Vázquez empecipia la so carrera política en 1983, cuando-y plantega a [[José Pedro Cardoso]] el so interés d'integrar el [[Partíu Socialista del Uruguái|Partíu Socialista]]. Al ingresar nun periodu dictatorial onde'l partíu taba proscripto participó en delles xuntes que nun yeren públiques (dada la clandestinidá del so partíu), primero con otros médicos y dempués con militantes venceyaos col deporte. Nel congresu de 1986 foi escoyíu pa integrar el Comité Central.
En 1987 ocupó'l cargu de Presidente de la Comisión de Finances de la [[Comisión Nacional Pro Referéndum]] creada pa promover la revocación de la [[Llei de Caducidá de la Pretensión Punitiva d'Estáu|llei de caducidá]] qu'amnistió a los militares acusaos de delitos contra los [[Derechos Humanos]] mientres la dictadura uruguaya.<ref>{{cita web |url=http://archivo.presidencia.gub.uy/_web/pages/vazquez04.htm |títulu=Presidencia de la República Oriental del Uruguái - Presidente Tabaré Vázquez |fechaaccesu=21 de febreru de 2012 |fecha=2007 |allugamientu=Montevideo, Uruguái |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120228230230/http://archivo.presidencia.gub.uy/_web/pages/vazquez04.htm |fechaarchivu=28 de febreru de 2012 }}</ref><ref>{{cita llibru |apellíu1=Lanza |nome1=Edison |apellíu2=Tulbovitz |nome2=Ernesto |títulu=Tabaré Vázquez - Misterios d'un lideralgu que camudó la historia |añu=2004 |editorial=Alcierre Ediciones |ubicación=Montevideo, Uruguái |isbn=9974-7891-0-9 |capítulu=7 |páxines=136 y 137}}</ref>
Dos años más tarde, en 1989 nomar candidatu a la [[Intendencia de Montevidéu]]. Al ganar dicha eleición tresformar nel primer Intendente d'esquierda na historia del país, y por tanto, nun referente dientro del so partíu. Mientres la so xestión de gobiernu integró'l [[Congresu Nacional d'Intendentes]], que la so presidencia exerció nel añu 1993.<ref>{{cita web |url=http://archivo.presidencia.gub.uy/_web/pages/vazquez01.htm |títulu=Presidente Tabaré Vázquez |fechaaccesu=21 de febreru de 2012}}</ref>
Presidente del [[Alcuentru Progresista]] dende avientu de 1994 y presidente del Frente Ampliu dende avientu de 1996, tres l'arrenunciu del so anterior líder, el xeneral [[Líber Seregni]], arrenunció mientres 1997 por cuenta de diferencies colos sectores radicales, volviendo ser presidente al añu siguiente. El so cargu foi ratificáu n'avientu de 2001.
En 1994 foi proclamáu candidatu a la presidencia pol Órganu de Conducción Política (OCP) del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]. El II Congresu Estraordinariu del Frente Ampliu lleváu a cabu ente los díes 1° y 3 de xunetu de 1994 autorizó aliances con sectores d'otros partíos políticos pa la conformanza del [[Alcuentru Progresista]], lo que se llevó a cabu'l 15 d'agostu de [[1994]], actu nel que s'anunció la fórmula presidencial xunto a [[Rodolfo Nin Novoa]], naquel momentu senador y exintendente de [[Cerro Largo (departamentu)|Cerro Largo]] pol [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]].<ref>{{cita llibru |apellíu1=Lanza |nome1=Edison |apellíu2=Tulbovitz |nome2=Ernesto |títulu=Tabaré Vázquez - Misterios d'un lideralgu que camudó la historia|añu=2004 |editor=Alcierre Ediciones |editorial=Alcierre Ediciones |ubicación=Montevideo, Uruguái |isbn=9974-7891-0-9 |capítulu=12 "La socesión del xeneral" |páxines=245 a 249}}</ref> Llogró'l 30,6{{esd}}% de los votos.
Nuevamente candidatu presidencial n'ochobre de 1999, depués de ganar nes internes partidaries a [[Danilo Astori]] pol 82.4{{esd}}% de los votos, foi'l candidatu más votáu al llograr el 40,11{{esd}}% de los sufraxos, polo que tuvo que definir la so eleición na [[segunda vuelta eleutoral]] col candidatu del [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]], [[Jorge Batlle]]. Nesta definición llogró'l 45.87{{esd}}% de los votos, resultando vencedor Batlle.
El Frente Ampliu quedó como l'actor políticu con mayor bancada parllamentaria. La presidencia de Jorge Batlle carauterizar pola aguda crisis bancaria del añu 2002, periodu nel que Tabaré Vázquez caltuvo'l so papel opositor, anque colos procuros que'l momentu imponía.<ref>{{cita llibru |apellíu1=Lanza |nome1=Edison |apellíu2=Tulbovitz |nome2=Ernesto |títulu=Tabaré Vázquez - Misterios d'un lideralgu que camudó la historia |añu=2004 |editorial=Alcierre Ediciones |ubicación=Montevideo, Uruguái |isbn=9974-7891-0-9 |capítulu=14 "Llealtá institucional" |páxina=295|cita="El papel opositor de Vázquez tamién s'alimentaría de la crisis bancaria del 2002, anque colos procuros que'l momentu imponía."}}</ref> N'efeutu: nos meses previos a la instalación del gobiernu de Jorge Batlle, Vázquez tuvo diálogos con ésti, de tonu cordial, onde s'alcordaron dellos aspeutos fundamentales, como la instalación de la Comisión pa la Paz. Y en el peor momentu de la [[crisis bancaria de 2002 n'Uruguái|crisis bancaria de 2002]], Vázquez axuntar col presidente y los principales líderes políticos, p'alcordar cursos d'aición comunes. Magar nel Parllamentu'l Frente Ampliu caltuvo'l so votu opositor, nos fechos esta fuercia política evitó manifestaciones violentes contra'l gobiernu; colo cual, Tabaré Vázquez foise perfilando cada vez más como un estadista n'espera».{{ensin referencies}}
Finalmente, nes eleiciones d'ochobre de 2004 llogró alzase cola victoria na so candidatura presidencial, siendo'l primer presidente electu del Frente Ampliu na historia del país.
El 24 de payares de 2008, yá nel so puestu de presidente, solicitó'l so desafiliación del [[Partíu Socialista del Uruguái|Partíu Socialista]], depués de que'l Congresu d'esi partíu refugara'l vetu presidencial interpuestu a los artículos de la llei de salú sexual y reproductiva (qu'habilitaben la despenalización del albuertu)<ref>{{cita web |periódicu=La República |títulu=Vázquez arrenunció al Partíu Socialista |añu=2008 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/343744-vazquez-renunciu-al partíu socialista |fechaaccesu=4 d'avientu de 2008}}</ref><ref>{{cita web |periódicu=El País |títulu=Socialistes van intentar revertir decisión de Vázquez |añu=2008 |url=https://www.elpais.com.uy/081204/ultmo-385338/ultimomomento/socialistes-intentaren-revertir-decision-de-vazquez |fechaaccesu=4 d'avientu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20081207042825/https://www.elpais.com.uy/081204/ultmo-385338/ultimomomento/socialistes-intentaren-revertir-decision-de-vazquez |fechaarchivu=7 d'avientu de 2008 }}</ref> y por non sofitar direutamente la candidatura presidencial [[Danilo Astori|Astori]]-[[José Mujica|Mujica]], que'l presidente presentara al [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]].<ref>{{cita web |editorial=Ansalatina |títulu=Tabaré Vázquez arrenunció al Partíu Socialista |añu=2008 |url=http://www.ansa.it/ansalatina/notizie/rubriche/amlat/20081204115434781906.html |fechaaccesu=4 d'avientu de 2008}}</ref> Sicasí, al cumplise dos años exactos del so desafiliación, el 24 de payares de 2010, Vázquez asistió a un actu en conmemoración de los 100 años del Partíu Socialista nel país, onde foi l'orador principal ufiertando un enllargáu discursu. Esto foi vistu pola prensa llocal como un acercamientu al partíu y como la torna definitiva a l'actividá política.<ref>{{cita web |periódicu=La República |títulu=Tabaré Vázquez, la torna del cacique |añu=2010 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/433292-tabare-vazquez-la torna-del cacique |fechaaccesu=28 de payares de 2010}}</ref>
=== Intendente de Montevideo ===
En payares de 1989 foi candidatu a Intendente de Montevideo pol [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]], ganando les eleiciones y asumiendo el cargu'l 15 de febreru de 1990. Cola so eleición, tresformar nel primer gobernante frenteamplista de la hestoria y nuna figura central de la política uruguaya.{{ensin referencies}} Foi miembru del [[Congresu Nacional d'Intendentes]] nel periodu 1990-94 y presidente del mesmu mientres l'añu 1993.
Ente les sos realizaciones, cabo destacar la subdivisión de Montevideo en 18 zones con fines de [[descentralización]] de la xestión; de magar, caúna de les 18 zones tien órganos d'eleición local y un [[Intendencia Municipal de Montevideo|Centru Comunal Zonal]] (CCZ).
La so alministración realizó una revisión del catastru de los inmuebles del departamentu con cuenta d'actualizar los sos gravámenes impositivos. La oposición interpunxo'l recursu previstu na Constitución ante la Cámara de Representantes, y ante la perspeutiva de l'anulación el nuevu catastru tuvo de dexase ensin efeutu.
El so puestu como Intendente y el so carisma, rápido proyeutar como una figura d'algame nacional; les encuestes siempres favorecieron a la persona de Tabaré Vázquez, percima de les preferencies partidaries. Cuando diez años más tarde algamó la Presidencia de la República, foi'l primer ex Intendente de Montevideo en llograla, contradiciendo una enraigonada constante de la política uruguaya, pola que'l cargu d'Intendente de Montevideo solía desprestixar a quien lo exercíen.{{ensin referencies}}
=== Historial eleutoral ===
==== Eleiciones Presidenciales de 1994 ====
{{AP|Eleiciones xenerales d'Uruguái de 1994|l1=Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 1994}}
Les eleiciones presidenciales de 1994 realizáronse'l domingu 27 de payares de 1994. Nella, Vázquez (que dexara'l cargu d'Intendente de [[Montevidéu]] pa postulase) asitióse de terceres, con bien poca diferencia de votos col ganador de los comicios, [[Julio María Sanguinetti]] del [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]], quien fora presidente de la República ente 1985 y 1990. Esto significó pal [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]] una enorme crecedera en votos y xeneró esmolición nel oficialismo pola velocidá en que'l partíu foi ganando votos.
{| {{tablaguapa}}
|+Resultáu de les eleiciones de 1994 pa la presidencia de la República.<ref>{{cita web |editorial=Base de Datos Políticos de les Amériques |títulu=November 27, 1994 Presidential Election Results |añu=1994 |url=http://pdba.georgetown.edu/Elecdata/Uru/pres94.html |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
| bgcolor=#cccccc | Candidatu
| bgcolor=#cccccc | Partíu
| bgcolor=#cccccc | Votos
| bgcolor=#cccccc | Resultáu
|-
| bgcolor=#DDEEFF| [[Julio María Sanguinetti]]
| bgcolor=#DDEEFF| [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]]
| bgcolor=#DDEEFF| 656{{esd}}428 (32,35{{esd}}%)
| bgcolor=#DDEEFF| Electu
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Alberto Volonté]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]]
| bgcolor=#FFE8e8| 633{{esd}}384 (31.21{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| Tabaré Vázquez
| bgcolor=#FFE8e8| [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
| bgcolor=#FFE8e8| 621{{esd}}226 (30.61{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Rafael Michelini]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Nuevu Espaciu]]
| bgcolor=#FFE8e8| 104{{esd}}773 (5.16{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|}
==== Eleiciones Presidenciales de 1999 ====
{{AP|Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 1999}}
Les eleiciones presidenciales del domingu 31 d'ochobre de 1999 refundió una mayoría de Vázquez sobre'l restu de los candidatos, con un 40,1{{esd}}%. Sicasí la novel [[Constitución d'Uruguái de 1997|Constitución de 1997]] axustaba que pa ganar les eleiciones presidenciales tendría de llograse mayoría absoluta (esto ye, 50{{esd}}% más un votu). D'esta manera, Vázquez tuvo d'enfrentase a una segunda vuelta eleutoral (o [[ballotage]]) col segundu candidatu más votáu. Nesti casu, el so contrincante sería [[Jorge Batlle]]; candidatu pol [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]].
Resultancia de la primer vuelta de les eleiciones de 1999 pa la presidencia de la República.<ref name=eleiciones1999>{{cita web |editorial=Corte Eleutoral d'Uruguái |títulu=Eleiciones nacionales de 1999 |añu=1999 |url=http://www.corteelectoral.gub.uy/gxpfiles/eleiciones/eleiciones_nacionales_1999.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080226092410/http://www.corteelectoral.gub.uy/gxpfiles/eleiciones/eleiciones_nacionales_1999.htm |fechaarchivu=26 de febreru de 2008 }}</ref>
{| {{tablaguapa}}
| bgcolor=#cccccc | Candidatu
| bgcolor=#cccccc | Partíu
| bgcolor=#cccccc | Votos
| bgcolor=#cccccc | Resultáu
|-
| bgcolor=#DDEEFF| Tabaré Vázquez
| bgcolor=#DDEEFF| [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
| bgcolor=#DDEEFF| 861{{esd}}202 (40,10{{esd}}%)
| bgcolor=#DDEEFF| Segunda vuelta
|-
| bgcolor=#DDEEFF| [[Jorge Batlle]]
| bgcolor=#DDEEFF| [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]]
| bgcolor=#DDEEFF| 703{{esd}}915 (32,59{{esd}}%)
| bgcolor=#DDEEFF| Segunda vuelta
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Luis Alberto Lacalle]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]]
| bgcolor=#FFE8e8| 478{{esd}}980 (22,17{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Rafael Michelini]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Nuevu Espaciu]]
| bgcolor=#FFE8e8| 97{{esd}}943 (4,53{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|}
Tres la segunda vuelta eleutoral, apostada'l 28 de payares de 1999, Vázquez resultó perdedor frente al candidatu [[Partíu Coloráu (Uruguái)|coloriáu]], [[Jorge Batlle]], que xunto cola coalición del so partíu y el [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]] (partíos tradicionales del país y adversarios políticos hasta entós) llogró superalo en votos.
Resultancia de la segunda vuelta de les eleiciones de 1999 pa la presidencia de la República.<ref name=eleiciones1999 />
{| {{tablaguapa}}
| bgcolor=#cccccc | Candidatu
| bgcolor=#cccccc | Partíu
| bgcolor=#cccccc | Votos
| bgcolor=#cccccc | Resultáu
|-
| bgcolor=#DDEEFF| [[Jorge Batlle]]
| bgcolor=#DDEEFF| [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]]
| bgcolor=#DDEEFF| 1{{esd}}158{{esd}}708 (54,13{{esd}}%)
| bgcolor=#DDEEFF| Electu
|-
| bgcolor=#FFE8e8| Tabaré Vázquez
| bgcolor=#FFE8e8| [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
| bgcolor=#FFE8e8| 981{{esd}}778 (45,86{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
|}
==== Eleiciones Presidenciales de 2004 ====
{{AP|Eleición presidencial n'Uruguái (2004)}}
El 21 d'avientu de 2003 foi proclamáu candidatu a la Presidencia de la República pola coalición [[Alcuentru Progresista-Frente Ampliu-Nueva Mayoría|Atopo Progresista–Frente Ampliu–Nueva Mayoría]] (EP-FA-NM), al pie del so compañeru de fórmula d'anteriores eleiciones, Rodolfo Nin Novoa. Les encuestes dar como un claru ganador, anque se duldar si algamaría la mayoría absoluta que-y dexaría ser escoyíu ensin necesidá de midise nuna segunda vuelta eleutoral col segundu candidatu más votáu.
El 31 d'ochobre de 2004 llogró'l 50,45{{esd}}% de los votos, anque la Corte Eleutoral d'Uruguái tardó más d'una selmana en faer oficial la resultancia por cuenta de que, pa llograr mayoría absoluta, faltaba que 708 de los más de 32{{esd}}000 [[votos reparaos (Uruguái)|votos reparaos]] fueren pa la so candidatura. Esto creó la posibilidá teórica d'una segunda vuelta eleutoral con [[Jorge Larrañaga]]. Estadísticamente teníase certidume que nun diba asoceder y la predicción confirmar cola entrega de los resultaos oficiales el 6 de payares. Vázquez llogró'l votu de 1{{esd}}124{{esd}}761 ciudadanos nun total de 2{{esd}}229{{esd}}611 habilitaos y foi proclamáu oficialmente presidente electu'l 8 de payares, asumiendo'l cargu'l 1 de marzu de 2005. Tresformóse, d'esta manera, nel primer presidente del Frente Ampliu del país y rompió, por tanto, cola hexemonía bipartidista del [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]] y el [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]], qu'apoderaren la historia política uruguaya dende 1830.
El so mandatu estender hasta'l 1 de marzu de 2010.
Resultancia de les eleiciones de 2004 pa la presidencia de la República.<ref>{{cita web |editorial=Corte Eleutoral d'Uruguái |títulu=Eleiciones nacionales de 2004 |añu=2004 |url=http://www.corteelectoral.gub.uy/gxpfiles/eleiciones/Eleiciones%20Nacionales%202004.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080309221346/http://www.corteelectoral.gub.uy/gxpfiles/eleiciones/Eleiciones%20Nacionales%202004.htm |fechaarchivu=9 de marzu de 2008 }}</ref>
{| {{tablaguapa}}
| bgcolor=#cccccc | <center>Candidatu
| bgcolor=#cccccc | <center>Partíu
| bgcolor=#cccccc | <center>Votos
| bgcolor=#cccccc | <center>Resultancia
|-
| bgcolor=#DDEEFF| Tabaré Vázquez
| bgcolor=#DDEEFF| [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
| bgcolor=#DDEEFF| <center>1{{esd}}124{{esd}}761 (50,45{{esd}}%)
| bgcolor=#DDEEFF| <center>Electu
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Jorge Larrañaga]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>764{{esd}}739 (34,30{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Guillermo Stirling]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>231{{esd}}036 (10,36{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Pablo Mieres]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Independiente (Uruguái)|Partíu Independiente]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>41{{esd}}011 (1,84{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Víctor Lissidini]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Intransixente (Uruguái)|Partíu Intransixente]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>8572 (0,38{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Aldo Lamorte]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Unión Cívica (Uruguái)|Unión Cívica]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>4859 (0,22{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Julio Vera]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Lliberal (Uruguái)|Partíu Lliberal]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>1548 (0,07{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
| bgcolor=#FFE8e8| [[Rafael Fernández Rodríguez|Rafael Fernández]]
| bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu de los Trabayadores (Uruguái)|Partíu de los Trabayadores]]
| bgcolor=#FFE8e8| <center>513 (0,02{{esd}}%)
| bgcolor=#FFE8e8|
|-
|}
==== Eleiciones presidenciales de 2014 ====
El [[Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2014|26 d'ochobre]], Vazquez llogró una votación cercana a la metá del total de votos válidos, lo cual valió-y apostar la [[segunda vuelta]] contra [[Luis Lacalle Pou]] el 30 de payares. Esi día foi electu presidente con un porcentaxe cimeru al 53 % de los votos emitíos.
Resultancia de la primer vuelta de les [[Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2014|eleiciones de 2014]] pa la presidencia de la República.
{|{{tablaguapa}}
|bgcolor=#cccccc|Candidatu |bgcolor=#cccccc|Partíu |bgcolor=#cccccc|Votos
|bgcolor=#cccccc|Resultáu
|-
|bgcolor=#DDEEFF|Tabaré Vazquez
|bgcolor=#DDEEFF|[[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
|bgcolor=#DDEEFF|1{{esd}}134{{esd}}187 (47,81{{esd}}%).
|bgcolor=#DDEEFF|Segunda vuelta
|-
|bgcolor=#DDEEFF|[[Luis Lacalle Pou]]
|bgcolor=#DDEEFF|[[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]]
|bgcolor=#DDEEFF|732{{esd}}601 (30,88{{esd}}%).
|bgcolor=#DDEEFF|Segunda vuelta
|-
|bgcolor=#FFE8e8|[[Pedro Bordaberry]]
|bgcolor=#FFE8e8|[[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]]
|bgcolor=#FFE8e8|305{{esd}}699 (12,89{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|-
|bgcolor=#FFE8e8|[[Pablo Mieres]]
|bgcolor=#FFE8e8|[[Partíu Independiente (Uruguái)|Partíu Independiente]]
|bgcolor=#FFE8e8|73{{esd}}379 (3,09{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|-
|bgcolor=#FFE8e8|[[Gonzalo Abella]]
|bgcolor=#FFE8e8|[[Asamblea Popular|Unidá Popular]]
|bgcolor=#FFE8e8|26{{esd}}869 (1,13{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|-
|bgcolor=#FFE8e8|[[César Vega]]
|bgcolor=#FFE8e8|[[Partíu Ecoloxista Radical Intransixente|PERI]]
|bgcolor=#FFE8e8|17{{esd}}835 (0,75{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|-
|bgcolor=#FFE8e8|[[Rafael Fernández Rodríguez|Rafael Fernández]]
|bgcolor=#FFE8e8|[[Partíu de los Trabayadores (Uruguái)|Partíu de los Trabayadores]]
|bgcolor=#FFE8e8|3218 (0,13{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|}
Resultancia de la segunda vuelta de les [[Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2014|eleiciones de 2014]] pa la presidencia de la República.
{| {{tablaguapa}}
| bgcolor=#cccccc | Candidatu
| bgcolor=#cccccc | Partíu
| bgcolor=#cccccc | Votos
| bgcolor=#cccccc | Resultáu
|-
|bgcolor=#DDEEFF| Tabaré Vázquez
|bgcolor=#DDEEFF| [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]
|bgcolor=#DDEEFF| 1{{esd}}241{{esd}}568 (53,48{{esd}}%).
|bgcolor=#DDEEFF| Electu
|-
|bgcolor=#FFE8e8| [[Luis Lacalle Pou]]
|bgcolor=#FFE8e8| [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]]
|bgcolor=#FFE8e8| 955{{esd}}741 (41,17{{esd}}%).
|bgcolor=#FFE8e8|
|}
== Gobiernu ==
=== Gabinete ministerial ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%"
|- bgcolor="#ececec"
! Ministeriu !! Nome !! Periodu
|-
| rowspan="3" | [[Ministeriu del Interior d'Uruguái|Interior]] || [[José Enrique Díaz Chávez|José Díaz]] || [[2005]]-[[2007]]
|-
| [[Daisy Tourné]] || [[2007]]-[[2009]]
|-
| [[Jorge Bruni]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| rowspan="3" | [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores d'Uruguái|Rellaciones Esteriores]] || [[Reinaldo Gargano]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Gonzalo Fernández (políticu)|Gonzalo Fernández]] || [[2008]]-[[2009]]
|-
| [[Pedro Vaz]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| rowspan="2" | [[Ministeriu d'Economía y Finances d'Uruguái|Economía y Finances]] || [[Danilo Astori]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Álvaro García Rodríguez]] || [[2008]]-[[2010]]
|-
| rowspan="3" | [[Ministeriu de Defensa Nacional d'Uruguái|Defensa Nacional]] || [[Azucena Berrutti]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[José Bayardi]] || [[2008]]-[[2009]]
|-
| [[Gonzalo Fernández (políticu)|Gonzalo Fernández]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| rowspan="2" | [[Ministeriu d'Educación y Cultura d'Uruguái|Educación y Cultura]] || [[Jorge Brovetto]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[María Simón]] || [[2008]]-[[2010]]
|-
| rowspan="3" | [[Ministeriu d'Industria, Enerxía y Minería d'Uruguái|Industria, Enerxía y Minería]] || [[Jorge Llepra]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Daniel Martínez Villamil|Daniel Martínez]] || [[2008]]-[[2009]]
|-
| [[Raúl Fernando Sendic]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| [[Ministeriu de Salú Pública d'Uruguái|Salú Pública]] || [[María Julia Muñoz]] || [[2005]]-[[2010]]
|-
| rowspan="3" | [[Ministeriu de Ganadería, Agricultura y Pesca d'Uruguái|Ganadería, Agricultura y Pesca]] || [[José Mujica]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Ernesto Agazzi]] || [[2008]]-[[2009]]
|-
| [[Andrés Berterreche]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| rowspan="2" | [[Ministeriu de Trabayu y Seguridá Social d'Uruguái|Trabayu y Seguridá Social]] || [[Eduardo Bonomi]] || [[2005]]-[[2009]]
|-
| [[Julio Baraibar]] || [[2009]]-[[2010]]
|-
| [[Ministeriu de Tresporte y Obres Públiques d'Uruguái|Tresporte y Obres Públiques]] || [[Víctor Rossi]] || [[2005]]-[[2010]]
|-
| [[Ministeriu de Turismu y Deporte d'Uruguái|Turismu y Deporte]] || [[Héctor Lescano]] || [[2005]]-[[2010]]
|-
| rowspan="2" | [[Ministeriu de Vivienda, Ordenamientu Territorial y Mediu Ambiente d'Uruguái|Vivienda, Ordenamientu Territorial y Mediu Ambiente]] || [[Mariano Arana]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Carlos Colacce]] || [[2008]]-[[2010]]
|-
| [[Ministeriu de Desenvolvimientu Social d'Uruguái|Desarrollu Social]] || [[Marina Arismendi]] || [[2005]]-[[2010]]
|-
| rowspan="2" | [[Secretaría de Presidencia d'Uruguái|Secretaría de Presidencia]] || [[Gonzalo Fernández (políticu)|Gonzalo Fernández]] || [[2005]]-[[2008]]
|-
| [[Miguel Abarca]] || [[2008]]-[[2010]]
|-
| [[Prosecretaría de Presidencia d'Uruguái|Prosecretaría de Presidencia]] || [[Jorge Vázquez Rosas]] || [[2005]]-[[2010]]
|}
==== Reseña ====
El primer gabinete d'esquierda cuntó nos sos empiezos con dellos ministros pertenecientes al sector del [[Partíu Socialista del Uruguái|Partíu Socialista]], sector al que, nesi entós, pertenecía'l presidente Vázquez; y tamién al [[Movimientu de Participación Popular]], lideráu por [[José Mujica]], sector mayoritariu dientro del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]] tres les eleiciones del 2004. Amás esti gabinete carauterizar por ser el primeru n'incluyir a más d'una muyer a la cabeza de ministerios, habiendo nun principiu trés: [[Azucena Berruti]], [[Marina Arismendi]] y [[María Julia Muñoz]]. Amás esti gabinete ministerial tuvo cargáu dende los sos empiezos de fuertes figures polítiques del Frente Ampliu, representatives de los sectores que lu integraben, como'l canciller [[Reinaldo Gargano]].<ref>{{cita web |periódicu= La República |títulu=Gabinete de Vázquez con dirixentes de primer llinia y ampliu sofitu políticu |añu=2005 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/162037-gabinete-de-vazquez-con-dirixentes-de-primer-linea-y-ampliu-sofitu-politico |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref>
El primer cambéu dientro del gabinete ministerial dar nel [[Ministeriu del Interior (Uruguái)|Interior]], el 8 de marzu del 2007, tres l'arrenunciu del ministru [[José Enrique Díaz Chávez|José Díaz]], perteneciente al [[Partíu Socialista del Uruguái|Partíu Socialista]], so los alegatos de motivos personales<ref>{{cita web |editorial=Radio 36 |títulu=Terminator |añu=2007 |url=http://www.radio36.com.uy/mensaxe/2009/06/m_060609.html |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 }}</ref> y tres dellos pidíos d'arrenunciu pol [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]], xustificándose nel aumentu de la delincuencia y la inseguridá y na llei de humanización de cárceles promovida por Díaz, que constaba, ente otres coses, de la lliberación antemanada de presos.<ref>{{cita web |editorial=Tres puntos |títulu=Blancos pidieron l'arrenunciu del ministru Díaz |añu=2006 |url=http://www.trespuntos.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=1540 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref> Asumió en sustitución de Díaz, la entós diputada socialista [[Daisy Tourné]] col sofitu del oficialismo y gran parte de la oposición.<ref>{{cita web |editorial=Presidencia de la República |títulu=Históricu: asumió primer muyer como Ministru del Interior |añu=2007 |url=http://www.presidencia.gub.uy/_Web/noticias/2007/03/2007030807.htm |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090401001248/http://www.presidencia.gub.uy/_Web/noticias/2007/03/2007030807.htm |fechaarchivu=1 d'abril de 2009 }}</ref>
[[Ficheru:Mujicatodos.jpg|thumb|250px|Vázquez con parte del so gabinete ministerial en marzu de 2008.]]
El 3 de marzu llevar a cabu, per parte del Presidente Vázquez, un recambiu xeneral de dalgunos de los ministros. Sustituyir a la ministra de Defensa [[Azucena Berruti]], pola so viceministru [[José Bayardi]], una y bones la entós ministra presentaba problemes de salú que-y torgaben la bona execución del cargu encamentáu.<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Cámara Nacional de Comerciu y Servicios del Uruguái |títulu=Vázquez busca al reemplazante de Azucena Berrutti en Defensa |añu=2008 |url=http://www.cncs.com.uy/softis/0/nv/4873 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 }} |2=http://www.cncs.com.uy/softis/0/nv/4873 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Tamién nesa fecha sustituyir al históricu dirixente socialista, [[Reinaldo Gargano]] na cancillería, tres dellos cuestionamientos y pidíos d'arrenunciu per parte de la oposición, descontenta pol llabor del canciller,<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Cámara Nacional de Comerciu y Servicios del Uruguái |títulu=Blancos piden l'arrenunciu de Gargano |añu=2008 |url=http://www.cncs.com.uy/softis/0/nv/4703 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 }} |2=http://www.cncs.com.uy/softis/0/nv/4703 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> siendo esti sustituyíu por [[Gonzalo Fernández (políticu)|Gonzalo Fernández]],<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Facultá de Ciencies Sociales |títulu=Expectativa por nuevos lineamientos comerciales |añu=2008 |url=http://www.fcs.edu.uy/investigacion/observatorioFFAA/Politica%20Esterior%20Uruguái/Uruguái-84_Observatoriodepol%EDticaexterior.doc |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 }} |2=http://www.fcs.edu.uy/investigacion/observatorioFFAA/Politica%20Esterior%20Uruguái/Uruguái-84_Observatoriodepol%EDticaexterior.doc |bot=InternetArchiveBot }}</ref> quien hasta entós se desempeñaba como Secretariu de Presidencia, yá que foi cedíu a [[Miguel Abarca]],<ref>{{cita web |periódicu= La República |títulu=Secretariu de Presidencia : Doctor Miguel Ángel Abarca |añu=2008 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/298604-secretariu-de-presidencia-doctor-miguel-angel-toma |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref> designación que-y costó crítiques a Vázquez, yá que Abarca foi adherente al [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]] hasta la presidencia de [[Jorge Batlle]].
[[Jorge Brovetto]], hasta entós ministru d'Educación y Cultura y presidente del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]], tamién foi suplantáu, nesti casu por quien se desempeñaba como presidenta de Antel, [[María Simón]], una frenteamplista independiente.
Otru ministru suplantáu nesti grupu foi [[Mariano Arana]], ministru de Vivienda, Ordenamientu Territorial y Mediu Ambiente, que se retiró cuestionáu pola oposición por supuestes omisiones nel cargu d'Intendente de Montevideo, qu'exerciera antes de ser ministru,<ref>{{cita web |editorial=Teledoce |títulu=Francisco Gallinal pidió l'arrenunciu de Arana |añu=2008 |url=http://www.teledoce.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2785&Itemid=56 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref> siendo esti suplantáu por [[Carlos Colacce]], exdireutor d'[[Obres Sanitaries del Estáu|OSE]].
Tamién se sustituyó al ministru d'Industria, [[Jorge Llepra]], quien foi designáu embaxador d'Uruguái en [[Francia]], asitiando nel so puestu a [[Daniel Martínez Villamil|Daniel Martínez]], un dirixente nuevu del Partíu Socialista qu'hasta entós s'atopaba exerciendo'l cargu de Presidente d'[[ANCAP]].
Finalmente, la última remoción de cargu que se realizó esa xornada foi la de [[José Mujica]], qu'alegó qu'arrenunciaba por cansanciu producíu pol cargu, otru ministru cuestionáu duramente pola oposición, dexando'l puestu al so viceministru [[Ernesto Agazzi]], por pidíu espresu del renunciante.
El 18 de setiembre de 2008, el ministru d'Economía, [[Danilo Astori]],<ref>{{cita web |editorial=Mercosur Noticies |títulu=Danilo Astori va dexar el Ministeriu p'asumir nel Senáu uruguayu |añu=2008 |url=http://www.mercosurnoticias.com/index.php?option=com_content&task=view&id=14125&Itemid=30 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090626004008/http://www.mercosurnoticias.com/index.php?option=com_content&task=view&id=14125&Itemid=30 |fechaarchivu=2009-06-26 }}</ref> foi sustituyíu nel cargu por [[Álvaro García Rodríguez|Álvaro García]], mozu economista del Partíu Socialista propuestu al cargu pol mesmu Astori.<ref>{{cita web |editorial=Presidencia de la República |títulu=Pela Puerta Grande |añu=2008 |url=http://www.presidencia.gub.uy/_web/noticies/2008/09/2008091808.htm |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090626022725/http://www.presidencia.gub.uy/_web/noticies/2008/09/2008091808.htm |fechaarchivu=26 de xunu de 2009 }}</ref> Los motivos que llevaron al ministru a presentar el so arrenunciu fueron motivos d'aspiración a la Precandidatura a la Presidencia pol Frente Ampliu, a apostase nes Eleiciones Internes de xunu de 2009.<ref>{{cita web |editorial=El Revolucionariu |títulu=Danilo Astori quier ser el nuevu Presidente d'Uruguái |añu=2008 |url=http://www.elrevolucionario.org/rev.php?articulo876 |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20191111041848/http://www.elrevolucionario.org/rev.php?articulo876 |fechaarchivu=2019-11-11 }}</ref>
Otru cambéu realizáu dientro del gabinete ministerial de Vázquez dar tres l'arrenunciu de la ministra del Interior, [[Daisy Tourné]], el 5 de xunu de 2009.<ref>{{cita web |editorial=Montevideo COMM |títulu=L'Arrenunciu de Daisy Tourné |añu=2009 |url=http://www.montevideo.com.uy/noticiappal_84605_1.html |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref> El motivu que determinó'l fin del so mandatu fueron les dures declaraciones que tuvo la ministra para cola oposición frente a les cámares de [[Saeta TV Canal 10|Canal 10]], y tres la declaración del Presidente de que nengún de los sos ministros taba autorizáu a realizar campaña política.<ref>{{cita web |editorial=YouTube |títulu=Declaraciones poles cualos la Ministra Daisy Tourné tuvo d'arrenunciar al so cargu |añu=2009 |url=http://www.youtube.com/watch?v=KcJ2DgiqyoA |fechaaccesu=19 d'agostu de 2009}}</ref> La ministra foi asocedida por [[Jorge Bruni]], ex subsecretariu de Trabayu y Seguridá Social.
L'últimu cambéu de ministru dio'l 13 de xunetu de 2009, cuando [[Eduardo Bonomi]] arrenunció al cargu de Ministru de Trabayu pa dedicase de llenu a la campaña eleutoral, siendo'l voceru del candidatu a Presidente pol [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]], [[José Mujica]], y, xunto a [[Lucía Topolansky]], el líder del [[Movimientu de Participación Popular]], tres l'arrenunciu de Mujica al mesmu. Asumió por sustitución [[Julio Baraibar]], tamién perteneciente al [[Movimientu de Participación Popular|MPP]].
Les ministres de Salú Pública, [[María Julia Muñoz]], de Desenvolvimientu Social [[Marina Arismendi]]; los ministros de Tresporte y Obres Públiques [[Víctor Rossi]] y de Turismu y Deporte [[Héctor Lescano]] y el Prosecretario de Presidencia [[Jorge Vázquez Rosas]] exercieron el cargu dende'l 1 de marzu de 2005 hasta'l 1 de marzu de 2010, rematáu'l mandatu de Vázquez.
=== Política Nacional ===
==== Política Social ====
===== Plan d'Emerxencia Social =====
{{AP|Plan d'Asistencia Nacional a la Emerxencia Social}}
Los programes que componen el Plan tienen como oxetivu'l xenerar les condiciones de calter estructural imprescindibles pa entamar efeutivamente el camín escontra la igualdá, la equidad y la xusticia social. Trátase de llograr salida de la indigencia y la probeza, d'apurrir respuestes a les demandes y necesidaes más básiques sobremanera n'alimentación y salú. Foi desempeñáu pol [[Ministeriu de Desenvolvimientu Social (Uruguái)|Ministeriu de Desenvolvimientu Social]] conxuntamente con presidencia.
El plan, que recibió delles crítiques de la oposición, terminó a finales del 2007. Según el Ministeriu de Desenvolvimientu Social, el plan pudo tener delles falles, pero en contestos xenerales los resultaos que traxo fueron esitosos. Más d'ochenta mil llares ingresaron al plan y trescientos trenta y cinco mil recibieron l'Ingresu Ciudadanu y munchos d'ellos participaron de los programes que'l ministeriu incluyó.<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Ministeriu de Desenvolvimientu Social |títulu=Plan d'Emerxencia Social |añu=2007 |url=http://www.mides.gub.uy/equidad/documento/plan_equidad_def.pdf |formatu=pdf |fechaaccesu=17 d'abril de 2008 }} |2=http://www.mides.gub.uy/equidad/documento/plan_equidad_def.pdf |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Esti plan foi precedíu pol siguiente pasu na asistencia social, el Plan de Equidad.
===== Plan d'igualdá =====
Ye'l pasu posterior al Plan d'Emerxencia Social foi aprobáu'l 9 d'abril de [[2007]] pol Gabinete Social integráu polos ministerios de Desenvolvimientu Social, Economía, Educación, Trabayu, Salú Pública, Turismu, Vivienda, pola Oficina de Planiamientu y Presupuestu y pol presidente del Congresu d'Intendentes.
El Plan de Equidad apunta escontra una igualdá interxeneracional, de xéneru, étnicu–racial, equidad territorial y d'oportunidaes ensin distinción. Apuntar a asegurar el plenu exerciciu de los derechos ciudadanos de toes y tolos habitantes del territoriu nacional, cuantimás de quien s'atopen nuna situación de vulnerabilidá social, al traviés de la nivelación de les sos oportunidaes d'accesu no que refier a servicios sociales universales, a ingresos al traviés del trabayu dignu y a prestaciones sociales básiques.
==== Política de Salú ====
===== Reforma de salú =====
La reforma de Salú entró en vixencia a partir del 1 de xineru del 2008. La idea d'esta reforma ye puramente asistencial y non económica. La reforma ye impulsada pol [[Ministeriu de Salú Pública (Uruguái)|Ministeriu de Salú Pública]] y sofitada pola [[Organización Mundial de la Salú]]. Dientro del gobiernu, sostiense qu'esta reforma ye sustentable, equitativa y democrática. Felicidad Reforma busca, ente otres coses, amenorgar el pagu de mutualistes p'aquellos que tienen fíos menores de 18 años. Sicasí, p'aquellos que nun tienen fíos o los tienen mayores de dicha edá, la cuota va amontáse-yos nun 1.5{{esd}}%.
La reforma consta de tres proyeuto: el [[proyeutu de llei]] de creación del Fondu Nacional de Salú, el proyeutu de descentralización de ASSE y el proyeutu que crea'l Sistema Nacional Integráu de Salú (SNIS). El nuevu Sistema Nacional Integráu de Salú (SNIS) preve universalizar l'accesu a l'atención y la prevención d'enfermedaes.
Apenes trés díes depués de la so puesta en marcha, xeneráronse 53 mil afiliaciones de neños y adolescentes, de les cualos 3000 son nueves afiliaciones. La gran mayoría correspuenden a neños polos cualos pagábase una cuota mutual.
Doscientos cinco mil trabayadores roblaron la declaración pola cual d'agora en más se-y va descontar el 4.5{{esd}}% del salariu, que correspuende a quien nun tener fíos menores al so cargu. Amenorgando'l númberu de los trabayadores que pagaren un 6{{esd}}% a menos de la metá.
===== Decretu antitabaquismo "Un millón de gracies" =====
Por aciu esti decretu'l gobiernu prohibió totalmente el consumu de tabacu en llugares públicos zarraos; nel casu de violar esta llei múltase severamente y en repitíes sanciones penar con prisión. De la mesma, prohibióse tou tipu de publicidá nos medios de comunicación qu'afale al consumu de tabacu. La midida tamién obliga a les empreses tabacaleras a imprimir nes cajillas de pitos fuertes alvertencies con imáxenes y mensaxes atanantes qu'alviertan los posibles efeutos que produz el tabacu nel organismu. Estes imáxenes y mensaxes tienen d'ocupar un 50% del total del espaciu de la cajilla.
Amás prohibióse-yos a les empreses usar nes sos cajillas términos como: «so conteníu d'alquitrán», «light», «ultralight» o «nidios».<ref>{{cita web |editorial=Blogspot.com |títulu=Dures alvertencies en Brasil y Uruguái |añu=2008 |url=http://cajadecambios.blogspot.com/2008/01/alvertencies-en-caxes-de-pitos.html |fechaaccesu=9 de xunu de 2009}}</ref>
La idea ye menguar les enfermedaes que produz el tabacu, que ye una de les mayores causes de mortalidá nel Uruguái. Proponer con ésitu qu'un millón d'uruguayos tuvieren acordies con esti decretu por aciu firmes nuna páxina web. Uruguái foi'l primer país d'América en poner en vixencia esti decretu y séptimu a nivel mundial.
Otra de les midíes impuestes pol gobiernu consta en qu'aquelles empreses tabacaleras que deseyen promocionar los sos pitos, solo podrán facer al traviés del intercambiu de pitos. Esto ye, una marca "x" quier promocionar los sos pitos regalándolos. Solo va poder regalar a aquelles persones que tengan un pitu de distinta marca, realizándose un intercambiu, un pitu "x" por un pitu "y". D'esta manera quien nun fume nun se va ver incentiváu a probar, según tamién los que sí fumen nun se van ver incentivaos a fumar doble.
Les midíes de la campaña contra la publicidá del tabacu aniciaron fuertes reacciones d'empreses tabacaleras internacionales y la so amenaza de demandes contra l'Uruguái al traviés de mecanismos d'arbitraxe internacional. Con ello se internacionalizó considerablemente la polémica sobre la llexitimidá d'eses midíes.
Ente los premios recibíos gracies a esta iniciativa atopen los del 31 de mayu de 2006, cuando la Organización Panamericana de la Salú/Organización Mundial de la Salú (OPS/OMS) premió a Vázquez col so mayor gallardón, el Premiu del Direutor Xeneral de la [[OMS]] pola so contribución p'amenorgar el consumu del tabacu.<ref>{{cita web |editorial=Organización Panamericana de la Salú |títulu=Premiu del Día Mundial Ensin Tabacu 2006 |añu=2006 |url=http://www.paho.org/Spanish/AD/SDE/RA/WNTD06principal.htm |fechaaccesu=10 de marzu de 2009}}</ref> y el del 6 de marzu de 2009, cuando la XIV Conferencia Mundial de Salú y Tabacu estremó n'[[India]] a Uruguái por dicha campaña siendo recibíu'l gallardón pola ministra de Salú, [[María Julia Muñoz]].
===== Hospital de Güeyos "José Martí" y posteriores operaciones =====
El gobiernu, que darréu financiara'l viaxe de dos mil persones a [[Cuba]] pa realizase operaciones de tabayones, financió tamién la puesta en marcha del Hospital de Güeyos (darréu denomináu "[[José Martí]]", n'honor al poeta cubanu), asitiáu na ciudá de [[Montevidéu]].<ref>{{cita web |periódicu=La República |títulu=L'Hospital de Güeyos va llegar a les 2.000 operaciones de catarates |añu=2008 |url=http://www.larepublica.com.uy/comunidad/319308-l'hospital-de-güeyos-llegara-a-les-2000-operaciones-de-tabayones |fechaaccesu=29 de xunu de 2009}}</ref> D'esta manera, el gobiernu col sofitu del gobiernu de [[Cuba]] financió más de seis mil operaciones de tabayones a aquelles persones, principalmente xubilaos, que los sos ingresos mensuales fueren lo suficientemente baxos como para nun poder autofinanciárselas, d'esta manera llograron recuperar la vista. La primer operación realizóse'l 30 de xineru del 2008, con una comitiva d'oftalmólogos cubanos al mandu, lo que xeneró fuertes rispideces ente'l [[Ministeriu de Salú Pública (Uruguái)|Ministeriu de Salú Pública]] y la Sociedá Uruguaya d'Oftalmoloxía que se caltuvo en paru mientres un tiempu considerable en forma de protesta a les midíes del gobiernu. La ministra [[María Julia Muñoz]] espresó tajantemente: {{cita|"Acá'l ser probe ye equivalente a ser ciegu."<ref>{{cita web |editorial=Presidencia de la República |títulu=Muñoz: Acá'l ser probe ye equivalente a ser ciegu |añu=2008 |url=http://www.presidencia.gub.uy/_Web/noticias/2006/04/2006041805.htm |fechaaccesu=29 de xunu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090622150512/http://www.presidencia.gub.uy/_Web/noticias/2006/04/2006041805.htm |fechaarchivu=22 de xunu de 2009 }}</ref> }}
Tres delles negociaciones el paru llogró ser llevantáu y anguaño l'Hospital sigue operando pero solamente con oftalmólogos uruguayos.
El 27 de xunetu del 2009 celebráronse los diez mil operaciones cola presencia del presidente Vázquez y autoridaes. En conmemoración se rebautizó al Hospital col nome d'Hospital [[José Martí]], n'honor al poeta cubanu.<ref>{{cita web |editorial=180.com.uy |títulu=Hospital de güeyos: 10.000 operaciones y nuevu nome |añu=2009 |url=http://www.180.com.uy/articulo/Hospital-de-güeyos-10000-operaciones-y-nuevu-nome |fechaaccesu=28 de xunetu de 2009}}</ref>
===== Llegalización del albuertu =====
Vázquez, entá con idees socialistes,<ref name=leyaborto>{{cita web |periódicu=Diari de Tarragona |títulu=Un políticu d'Esquierdes |añu=2008 |url=http://www.diaridetarragona.comblogslaplumilla/025184/politico/izquierdes |fechaaccesu=23 de payares de 2008 }}</ref> ye contrariu a la llegalización del albuertu, magar la opinión favorable de la mayoría de los llexisladores del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]. En ciertu momentu tresmitió a los llexisladores que taba dispuestu a percorrer "tolos caminos constitucionales" pa torgar qu'espolletara'l proyeutu de llei denomináu de salú sexual y reproductiva nos aspeutos atinentes a la despenalización del albuertu. Nel Uruguái'l Códigu Penal tipificaba como delitos el consentimientu de la muyer pal so propiu albuertu, según la realización d'ésti con o ensin esi consentimientu.
El día 13 de payares de 2008, depués d'aprobada nel parllamentu y tal como lo adelantrara, Vázquez [[vetu|vetó]] la llei n'alcuerdu cola ministra [[María Julia Muñoz]].<ref name=ref_duplicada_1>{{cita web |periódicu=El País |títulu=Vázquez robló vetu a despenalización del albuerto |añu=2008 |url=https://www.elpais.com.uy/081113/ultmo-381415/ultimomomento/vazquez-roblo-vetu-a-despenalizacion-del%20albuertu |fechaaccesu=21 de payares de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090418175752/https://www.elpais.com.uy/081113/ultmo-381415/ultimomomento/vazquez-roblo-vetu-a-despenalizacion-del |fechaarchivu=2009-04-18 }}</ref><ref name=leyaborto2>{{enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Punta News |títulu=El Presidente vetó Llei d'Albuertu |añu=2008 |url=http://www.puntanews.com.uy/index.php/politica/425-el presidente vetu-llei-de-albuertu.html |fechaaccesu=21 de payares de 2008 }} |2=http://www.puntanews.com.uy/index.php/politica/425-el presidente vetu-llei-de-albuertu.html |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
==== Política de Derechos Humanos ====
[[Ficheru:Tabare Vasquez.jpeg|thumb|280px|left|<small>Tabaré Vázquez (esquierda) y el so vicepresidente, [[Rodolfo Nin Novoa]], n'automóvil afayáu dende'l [[Palaciu Llexislativu (Uruguái)|Palaciu Llexislativu]] (al fondu) hasta'l Palaciu Estévez, el 1 de marzu de 2005</small>.]]
===== Delitos de lesa humanidá cometíos ente 1973 y 1985 =====
Previu a asumir la Presidencia del Uruguái ya inclusive antes de ser escoyíu presidente, Vázquez promovía la idea d'esclariar fechos asocedíos mientres la [[Dictadura cívicu-militar n'Uruguái (1973-1985)|dictadura cívicu-militar]] ente los años 1973 y 1985, tales como desapaiciones forzaes, tortures, ensin castigar a los culpables. El 1 de marzu del 2005, fecha en qu'asume la presidencia, na so oratoria a l'Asamblea Xeneral Vázquez dixo: {{cita|Reconozamos que 20 años dempués de la recuperación de la democracia entá subsisten zones escures<ref name=dictadura01>{{cita web |axencia=Europa Press |títulu=Tabaré Vázquez asume la Presidencia d'Uruguái col compromisu d'esclariar les 'zones escures' de la dictadura |añu=2005 |url=http://www.lukor.com/not-por/0503/01202643.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008}}</ref>}} Tamién espresó qu'esclariar la verdá de soceder yera por demás necesariu por que aquello qu'asocedió en dicha dómina nun vuelva asoceder. «Nunca más», dixo.
Les primeres midíes que tomó'l gobiernu frenteamplista no qu'a estes temes correspuende fueron la recoyida d'información estraoficial de dellos presuntos llugares onde militares soterraríen a les sos víctimes depués de dales por muertes, y l'orde formal a los comandantes en xefe de les Fuercies Armaes de que axenciaren y comunicaren la información qu'esistiera sobre'l destín de los deteníos sumíos. Los informes asina recibíos del Exércitu, la Marina y la Fuercia Aérea confirmaron per primer vegada la muerte na tortura de 23 persones sumíes que la so detención nunca se almitió, y la execución apostada de dos muyeres n'igual situación.<ref name=>{{cita web |editorial=Universidá de la República |títulu=Investigación Histórica sobre Deteníos Sumíos, páxs. 73-105 |añu=2007 |url=http://archivo.presidencia.gub.uy/_web/noticies/2007/06/tomu4.pdf |fechaaccesu=26 d'agostu de 2012 }}</ref> Sobre la base de les informaciones recibíes empezar cola escavación de los llugares citaos poles fontes, al cargu d'antropólogos nacionales ya internacionales. Pero solo recién el 29 de payares del [[2006]], nuna chacra de [[Pando (Uruguái)|Pando]] apaecería'l primera sumíu, el militante comunista, Ubagesner Chávez Sosa.<ref name=dictadura03>{{cita web |periódicu= La República |títulu=Ubagesner dexó de ser un desapaecíu |añu=2006 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/200916-ubagesner-dexo-de-ser-un-sumíu |fechaaccesu=7 de marzu de 2008}}</ref> La información del so paradoriu foi suministrada por militares de la [[Fuercia Aérea]]. Malapenes unos díes más tarde de la gran conmoción, apaecería, el 2 d'avientu'l segundu (y hasta agora'l postreru) cuerpu atopáu. Nesti casu tratar de Fernando Miranda, quién foi atopáu gracies a un anónimu que-y fixo llegar a les Oficines de Presidencia un mapa del llugar del entierru, nel Batallón 13.<ref name=dictadura02>{{cita web |editorial=Montevideo COMM |títulu=Caso Fernando Miranda |añu=2006 |url=http://www.montevideo.com.uy/noticia_26899_1.html |fechaaccesu=7 de marzu de 2008}}</ref>
Mientres tou esti tiempu, el presidente Vázquez amosóse firme en nun anular la [[llei de caducidá]],<ref name=leycaducidad>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Diariu Últimes Noticies |títulu=La llei de caducidá nun s'anula |añu=2006 |url=http://www.conexionuruguay.gub.uy/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1274&mode=thread&order=0&thold=0 |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 }} |2=http://www.conexionuruguay.gub.uy/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1274&mode=thread&order=0&thold=0 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> que ye una llei vixente n'[[Uruguái]] por aciu la cual establecióse que los delitos cometíos por militares, policías y civiles mientres la dictadura quedaren amnistiaos argumentando que foi'l pueblu quién lu votó en 1985 y nun la derogó en [[1989]]. D'esta manera, yera imposible que se cometiera xusticia para colos culpables de los crímenes de lesa humanidá cometíos nesos años. Ye entós que'l 31 d'ochobre del 2005, Vázquez dexa fuera de la llei los casos de Washington Barrios y Horacio Ramos. Depués d'estos casos escluyir a otros como'l de Claudia García de Gelman, el 12 d'avientu d'esi añu y de cuarenta y tres caso más hasta la fecha.<ref>{{cita publicación |títulu=Uruguái, el to país |añu= 2007 |publicación= Montevideo, Uruguái |id= ISSN 1688-3233}}</ref>
Estes esclusiones de la [[llei de caducidá]] dexaron condergar a les "cabeces" de lo que foi la dictadura militar, tales como Nino Gavazzo, acusáu de ser el responsable de la muerte de la nuera del poeta arxentín [[Juan Gelman]], Ricardo Arab, Gilberto Vázquez, Ricardo Medina, José Silveira, el excanciller Juan Carlos Blanco, y otros tantos más. Pero ensin dulda los procesamientos que más relevancia tuvieron dientro del país fueron los de los dos expresidentes ''de facto'' qu'anguaño viven, [[Juan María Bordaberry]] y [[Gregorio Álvarez]]. Álvarez negó conocer n'absolutu'l [[Plan Cóndor]] y dixo a la prensa que sabía que diba morrer na cárcel.<ref name=dictadura06>{{cita web |títulu=Gregorio Álvarez: “Voi morrer na cárcel” |añu=2007 |allugamientu=páxina 61 |editorial=Teledoce |url=http://www.teledoce.com/index.php?Itemid=40&id=3245&option=com_content&task=view |fechaaccesu=7 de marzu de 2008}}</ref> Darréu'l [[Bancu de Previsión Social|BPS]] suspendió la xubilación que dambos percibíen como expresidentes de la República.
==== Política d'Empléu ====
===== Programa "Uruguái Trabaya" =====
El programa denomináu "Uruguái Trabaya" ye un proyeutu de llei del [[Poder executivu]] aprobáu'l 19 d'avientu del 2007 pola Cámara de Representantes. Esti programa tien como oxetivu promover el [[Trabayu (socioloxía)|trabayu]] en tanto factor sociu-educativu. El programa ta destináu a persones económicamente actives qu'integren llares en situación de vulnerabilidad socio-económica. Ta contempláu pa persones d'ente 18 y 65 años d'edá, que cumplan con requisitos especiales tales como vivir en llares de situación de vulnerabilidá, que tengan una escolaridá inferior a 3ᵉʳ. añu de Ciclu Básicu y permanecieren en situación de desocupación llaboral nel país por un periodu non inferior a dos años. El [[Bancu de Previsión Social]] va encargar d'un préstamu mensual de $4000.
===== Evolución del desemplegu =====
Depués de la fonda crisis económica del 2002, el desemplegu algamó'l so máximu tope d'unos 17 puntos porcentuales. Según los datos d'Institutu Nacional d'Estadística, el desemplegu baxó nel 2006 a un 10,9{{esd}}%. Solamente nel 2007 crear nel [[Uruguái]] 70{{esd}}000 places nueves d'empleos, lo que dexó que nel 2007 la tasa de desemplegu baxara a un 9,{{esd}}1%. El Gobiernu, atribúye-y a estes cifres la recuperación de la economía llocal.<ref name=desempleouy>{{cita web |axencia=Reuters América Llatina |títulu=Desemplegu 2007 n'Uruguái cai a mínimu dende 1993 |añu=2008 |url=http://lta.reuters.com/article/businessNews/idLTAN0756528620080207?pageNumber=1&virtualBrandChannel=0 |fechaaccesu=2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150618224030/http://lta.reuters.com/article/businessNews/idLTAN0756528620080207?pageNumber=1&virtualBrandChannel=0 |fechaarchivu=2015-06-18 }}</ref> Nel interior del país, el desemplegu allugar nos 9,5 puntos porcentuales, ente que nel 2006 nos 11,1{{esd}}%. De toes formes, a nivel nacional, la tasa de desemplegu quedó en 7,7{{esd}}% n'avientu del 2007, allugándose asina nel índiz más baxu rexistráu nel país dende 1993.
==== Política d'Educación ====
===== Plan Ceibal =====
{{AP|Proyeutu Ceibal}}
El Plan Ceibal ye una iniciativa yá aplicada de la Presidencia de la República, anque'l proyeutu foi empecipiáu mientres el mandatu de [[Jorge Batlle]], na cual cada maestru y cada alumnu de les escueles públiques del país dispón d'una [[OLPC XO-1|ordenador portátil de 100 dólares]], basándose nel proyeutu de [[Nicholas Negroponte]], denomináu ''One laptop per child''. Munchos colexos privaos tamién incorporaron el plan pa los sos estudiantes y maestres, anque'l costu tendrá de ser abonáu por ellos pero con exoneraciones d'impuestos por parte del Estáu.
{{cita|Ye la obligación non yá del gobiernu sinón de la sociedá uruguaya nel so conxuntu buscar les condiciones por que tolos neños del nuesu país, sobre tolos más humildes, tengan la posibilidá de tener les mesmes oportunidaes qu'aquellos neños que tienen un respaldu económicu. Que síamos toos nel Uruguái, non yá iguales ante la llei que ye importante, sinón que síamos toos iguales ante la vida.<ref name=redgaelc>{{cita web |editorial=RedGEALC |títulu=Plan Ceibal |añu=2009 |url=http://www.redgealc.net/index.php?module=htmlpages&func=display&pid=598 |fechaaccesu=10 de marzu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110920042852/http://www.redgealc.net/index.php?module=htmlpages&func=display&pid=598 |fechaarchivu=2011-09-20 }}</ref>}}
La segunda etapa del Plan Ceibal consta n'estender el plan a nivel de tola educación pública secundaria. El plan piloto ye puestu en marcha nel correr del 2009.<ref name=ceibalsecundaria>{{cita web |editorial=Sociedá Uruguaya |títulu=El Plan Ceibal llega dende esti 2 de marzu a Secundaria |añu=2009 |url=http://www.sociedaduruguaya.org/2009/03/el plan-ceibal-llega-dende-esti-2-de-marzu-a-secundaria.html |fechaaccesu=9 de xunu de 2009}}</ref>
El nome "Ceibal" foi escoyíu pol sentíu simbólicu que tien pa los uruguayos l'árbol del ceibo, el so [[Flor Nacional d'Arxentina y Uruguái|flor nacional]] del y el conxuntu de los ceibos a lo llargo de los ríos interiores del país. Foi tresformáu nuna sigla, "Conectividad Educativa d'Informática Básica pal Aprendizaxe en Llinia". Esto quier dicir un ordenador pa cada neñu y cada maestru. El proyeutu ye parte del "Plan d'inclusión y accesu a la sociedá de la información y la conocencia", qu'integra l'axenda del Gobiernu, pa ser aplicáu nel ámbitu de l'[[ANEP]].
El 5 de marzu de 2009 el Secretariu Xeneral de la [[OEA]], [[José Miguel Insulza]], dio-y al gobiernu uruguayu'l premiu de la excelencia en gobiernu electrónicu a la Eficiencia na Xestión Pública pol Plan Ceibal.<ref name=redgaelc />
El 31 d'agostu de 2009, apurriéronse les primeres XO a neños con ceguera o con graves discapacidaes visuales. Los ordenadores pa los neños ciegos son d'[[Acer (empresa)|Acer]] y tienen un software especial que trabaya con comandos de reconocencia de voz y de llectura de testu per parte del ordenador.
Nel casu de los ordenadores pa neños con discapacidaes visuales, les PC son les XO comunes, pero tienen un programa qu'oficia como lente engrandando los programes funcionales por que puedan ser vistos a la so conformidá. De la mesma, estes PC vienen integraes con auriculares por que tamién puedan oyer los testos que la mesma PC lléelos.<ref name=ceibaldiscapacidad>{{cita web |periódicu=L'Espectador |títulu=Plan Ceibal pa discapacitaos |añu=2009 |url=http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=160603&sts=1 |fechaaccesu=30 d'agostu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090901133907/http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=160603&sts=1 |fechaarchivu=1 de setiembre de 2009 }}</ref>
===== Plan Cardales =====
El Plan Cardales ye un proyeutu que tien como oxetivu llevar la teunoloxía actual a tolos llares uruguayos, al traviés de diversos tipos de frecuencia ([[televisión per cable]], [[telefonía móvil]] y [[telefonía fixa|fixa]] y [[Internet]]) en forma simultánea y de manera bien económica. El nome "Cardales" foi escoyíu pela ciudá homónima allugada en [[Florida (departamentu)|Florida]]; primer llugar onde s'aplicó'l [[Proyeutu Ceibal|Plan Ceibal]], qu'anguaño ta siendo espublizáu en tol país. De la mesma, "Cardales" ye la sigla de "Converxencies pal Accesu a la Recreación y al Desenvolvimientu d'Alternatives Llaborales y Emprendimientos Sustentables".
El proyeutu foi aprobáu por decretu de Vázquez el 30 de payares de 2009, y espertó la oposición del gremiu de trabayadores de Antel, del Frente Ampliu y del presidente electu José Mujica, quien espresaron esmolición por cómo se vería afeutáu Antel al habilitar a operadores privaos a emprestar el serviciu de banda ancha d'internet al traviés del sistema de triple play. Finalmente, el 2 de febreru de 2010 Vázquez robló un nuevu decretu que dexó en suspensu los contratos celebraos nel marcu d'esti Plan, hasta tantu nun se tuviera una evaluación del plan piloto que se taba aplicando na ciudá de Trinidá.<ref>{{cita web |periódicu= La República |títulu=Vázquez robló decretu que dexa en suspensu execución del Plan Cardales |añu=2010 |url=http://www.larepublica.com.uy/politica/398607-vazquez-roblo-decretu-que-dexa-en-suspensu-ejecucion-del plan-cardales |fechaaccesu=11 de febreru de 2010}}</ref>
===== Proyeutu "Gol al Futuru" =====
El proyeutu denomináu ''Gol al Futuru'', impulsáu por Presidencia de la República, tien como cometíu principal esixir a los xugadores de fútbol xuvenil del país estudiar, yá que dientro de dichu ambiente la deserción estudiantil presenta niveles preocupantemente altos. Cuenta col sofitu de l'[[Asociación Uruguaya de Fútbol]] que va ser la encargada de controlar que los equipos que lu integren cumplan col alcuerdu. En cuenta de esto, el gobiernu va facilitar a los equipos materiales de trabayu y servicios.<ref name=gol>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Repara.com.uy |títulu=Gol al Futuru |añu=2009 |url=http://www.observa.com.uy/MasLeidas/nota.aspx?id=79043 |fechaaccesu=1 de mayu de 2009 }} |2=http://www.observa.com.uy/MasLeidas/nota.aspx?id=79043 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
===== Programa d'alfabetización: "Nel país de Varela: Yo Sí Puedo" =====
El Plan d'Alfabetización denomináu “Nel país de Varela: Yo, si puedo”, propónse como oxetivu la enseñanza a persones adultes analfabetes, col fin de contribuyir a esaniciar l'analfabetismu esistente nel país y ye lleváu a cabu por un conveniu ente'l [[Ministeriu de Desenvolvimientu Social (Uruguái)|Mides]] y l'[[ANEP]].<ref name=yosi>{{cita web |editorial=Fundación Santillana |títulu=PROGRAMA D'ALFABETIZACIÓN. Nel país de Varela: Yo Sí Puedo |añu=2008 |url=http://www.alfabetizacion.fundacionsantillana.org/archivos/planes/PROGRAMA%20DE%20ALFABETIZACI%C3%93N.doc |fechaaccesu=29 de xunetu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111108230127/http://www.alfabetizacion.fundacionsantillana.org/archivos/planes/PROGRAMA%20DE%20ALFABETIZACI%C3%93N.doc |fechaarchivu=8 de payares de 2011 }}</ref>
Esti Plan empezó'l 19 de marzu de 2007, en conmemoración al 162ᵘ aniversariu de la nacencia de [[José Pedro Varela]], gran reformista de la educación pública uruguaya, nel marcu del conveniu d'usu del programa d'alfabetización “Yo, si Puedo” del Institutu Pedagóxicu Llatinoamericanu y Caribeñu (IPLAC).
El programa ta dirixíu a persones de contestu críticu, mayores de dieciocho años y que tengan educación primaria inconclusa. Col fin de erradicar l'analfabetismu, promover la culminación de los estudios primarios ente la sociedá y siguila hasta la enseñanza secundaria básica.<ref name=yosi/>
Pa xineru del 2008 trés mil persones que yeren analfabetes, remataron el cursu con ésitu. Pa esa ocasión envaloróse que los graduaos representaron un 80{{esd}}% del total de inscriptos, habiendo dientro del 20{{esd}}% restante un baxu nivel de deserción y otru tantu d'aquellos que nun llograron el nivel mínimu pa rematar el cursu. D'esos trés mil egresados, solo trescientos yeren de [[Montevidéu]], ente que'l restu pertenecía al Interior del país. Siendo'l permediu d'edá del alumnáu 40 años y na so gran mayoría de clase social baxa.<ref name=yosi2>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Uruguaysolidario.org.uy |títulu=Empezaron graduaciones d'alumnos de "Nel país de Varela, yo sí puedo" |añu=2008 |url=http://www.uruguaysolidario.org.uy/nuevu/spip.php?article3284 |fechaaccesu=29 de xunetu de 2009 }} |2=http://www.uruguaysolidario.org.uy/nuevu/spip.php?article3284 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
==== Política Tributaria ====
===== Reforma tributaria "Uruguái Avanza" =====
La reforma Tributaria ye la reforma más importante del gobiernu de Tabaré Vázquez. Impulsada pol ministru d'Economía [[Danilo Astori]], la reforma propón l'impuestu a la renta de les persones físiques y un nuevu sistema d'impuestos en tol país. Los analistes suxeren qu'esta ye la primera gran reforma d'esquierda qu'esti gobiernu pon en marcha. {{ensin referencies}}
=== Política internacional ===
Hai de solliñar dientro de les rellaciones internacionales del gobiernu de Vázquez la continuación de rellaciones con [[Cuba]], l'afitada amistá ente'l gobiernu uruguayu y el [[Venezuela|venezolanu]], la mala comunicación ente Uruguái y [[Arxentina]], les dures crítiques del mandatariu al [[Mercosur]], la negativa del gobiernu de roblar un [[Tratáu de llibre comerciu|TLC]] con [[Estaos Xuníos]], les ameyoraes rellaciones con otros gobiernos "progresistes" como'l de [[Bolivia]], [[Chile]], [[Brasil]] y [[Ecuador]] y finalmente, les nueves fronteres de comerciu con países como [[Nueva Zelanda]], [[Rusia]], [[China]], [[India]] y [[Emiratos Árabes Xuníos]].
==== Rellación con Cuba ====
La primer aición diplomática d'importancia nel gobiernu de Vázquez asocedió'l mesmu día d'asunción, el 1 de marzu del 2005, cuando'l canciller [[Reinaldo Gargano]] robla la continuación de les rellaciones diplomátiques con [[Cuba]], que dende'l 2002 y hasta entós el presidente de vez [[Jorge Batlle]] decidiera conxelar alegando severes diferencies col mandatariu cubanu [[Fidel Castro]]. Una de les promeses eleutorales del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]] foi la inmediata continuación de les rellaciones billaterales ente dambos países.
==== Rellación col Mercosur ====
Mientres los años de gobiernu'l presidente Vázquez amosóse distante para col [[Mercosur]] yá que según él esisten asimetríes bien graves ente los países grandes del bloque, ye dicir [[Arxentina]] y [[Brasil]], y los más pequeños: [[Paraguái]] y [[Uruguái]]. Estes acusaciones xeneraron rispideces ente Uruguái y los países yá nomaos.
==== Rellación con Venezuela ====
[[Ficheru:Tabaré_Vázquez_with_Hugo_Chávez.jpg|thumb|left|150px|Tabaré Vázquez y [[Hugo Chávez]].]]
Ante la petitoria de [[Venezuela]] por ser miembru plenu del Mercosur, el [[Poder executivu]] entainó l'aprobación de les cámares de representantes y la de senadores (teniendo l'aprobación del oficialismo y non la de la oposición) y consiguió asina ser el primer país n'aceptar a Venezuela como miembru plenu del bloque. La rellación de Venezuela con Uruguái ameyoró progresivamente depués del trespasu de mandu. Enantes el presidente [[Hugo Chávez]] tamién tenía diferencies col ex-presidente uruguayu Jorge Batlle, sobremanera depués del conxelamientu de rellaciones con Cuba. Depués de l'asunción de Vázquez el tratu para con Uruguái foi fraternu. Venezuela donó dineru pa la reestructuración del [[Hospital de Clíniques Dr. Manuel Quintela|Hospital de Clíniques]] y otros edificios públicos.
==== Rellación con Estaos Xuníos ====
[[Ficheru:Bush vazquez.jpg|thumb|200px|Presidente Vázquez recibe a [[George W. Bush]] n'Uruguái.]]
Magar nes campañes eleutorales Vázquez amosábase ronciegu a tou relacionamiento con [[Estaos Xuníos]], el so ministru d'economía [[Danilo Astori]] pensaba lo contrario. De fechu mientres el tiempu trescurríu nel so mandatu llogróse roblar un TIFA, pasu previu al [[Tratáu de llibre comerciu]] tan deseyáu pola oposición y refugáu pol oficialismo. De toes formes, el presidente dixo en delles ocasiones que de nenguna manera roblaráse un TLC que nun resulte beneficiosu pal país. Aun así, Estaos Xuníos amuésase insistente nel asuntu. Ello ye que el 8 de marzu del 2007 el presidente [[George W. Bush]] visitó'l país por dos díes, siendo recibíu por Vázquez na [[residencia presidencial de Anchorena]], y formalizó esportaciones del Uruguái escontra'l so país, como ye'l casu de los [[arándanu|arándanos]]. Amás el país foi visitáu por dellos secretarios del presidente Bush, como'l secretariu de l'ayalga [[Henry Paulson]], la secretaria d'estáu [[Condoleezza Rice]] y la secretaria de trabayu [[Elaine Chao]], ente otros.
==== Rellación con Arxentina ====
El conflictu más tirante que, en términos diplomáticos, encaró esti gobiernu con [[Arxentina]], país col qu'Uruguái tien muncha hestoria compartida y pueblos amigos, lo que fizo esti conflictu entá más difícil de sobrollevar, foi'l [[Conflictu ente Arxentina y Uruguái por plantes de celulosa|diferendo poles plantes de celulosa]]. Vázquez, quien en primer instancia amosárase en contra de la instalación de les plantes de celulosa en [[Fray Bentos]], camudó'l so paecer al llegar al gobiernu. Arxentina acusa a Uruguái de violar el [[s:Tratáu del Río Uruguái (1961)|Tratáu del Río Uruguái]], ríu compartíu per dambos países. Mentanto, Uruguái acusa al país vecín de la illegalidá de les cortes de ruta que los habitantes de [[Gualeguaychú]] lleven a cabu ininterrumpidamente dende avientu del 2006. Dambos conflictos van ser resueltos nel Tribunal de [[L'Haya]].
[[Ficheru:Vazquez y Kirchner crean Comisión Binacional por celulosa.jpg|thumb|left|200px|Tabaré Vázquez y [[Néstor Kirchner]] el 5 de mayu del 2005.]]
La rellación ente [[Néstor Kirchner]] y Tabaré Vázquez foi empeorando progresivamente a midida que pasaba'l tiempu. Al asumir [[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Fernández]] como presidenta d'Arxentina dedicólu dures pallabres al mandatariu uruguayu, pero aseguró-y el so deseos de terminar con esti diferendo y de nun querer agravar más el problema. Una selmana dempués, en [[Montevidéu]], el presidente uruguayu pasó-y la presidencia ''pro témpore'' del Mercosur a la mandataria y díxo-y que "nengún arxentín yera estranxeru nel Uruguái" lo que se vio como un xestu de tregua y una confirmación de que'l gobiernu uruguayu tampoco diría agravar más el problema que sufriera un gran efeutu de "bola de nieve". Sicasí, el diferendo entá nun foi solucionáu.
En setiembre de 2008, el presidente Vázquez decidió faer pública la so intención de votar negativamente pa imposibilitar que [[Néstor Kirchner]], ex-presidente y maríu de la presidenta arxentina, asumiera como Secretariu Xeneral de la [[Unasur]], cuntando col sofitu del oficialismo y la oposición.<ref name=vazquezperfil>{{cita web |editorial=Perfil |títulu=Unasur: Uruguái córta-y les ales a Kirchner |añu=2008 |url=http://www.perfil.com/contenidos/2008/10/23/noticia_0016.html |fechaaccesu=9 de marzu de 2009}}</ref> Como yera de prever, esto xeneró rispideces ente dambos gobiernos. Fuentes de la cancillería arxentina espresaron el so descontentu cola decisión de Vázquez acusándola d'agraviu al Gobiernu, a los arxentinos y a los países que sofitaben la candidatura.<ref name=vazquezperfil2>{{cita web |editorial=Perfil |títulu=Pal Gobiernu, el refugu a Kirchner ye un "agraviu" |añu=2008 |url=http://www.perfil.com/contenidos/2008/10/23/noticia_0030.html |fechaaccesu=9 de marzu de 2009}}</ref>
El gobiernu tomó como positives les declaraciones del ministru del Interior arxentín, [[Florencio Randazzo]], cuando dixo que «arxentinos y uruguayos tenemos qu'avanzar, pa transitar llibremente eses pontes», en referencia a los pasos que xunen a dambos países. Sicasí, el gobiernu respondió qu'ellos yá fixeren tou lo que teníen al so algame.
==== Rellación col restu del mundu ====
Tocantes a l'axenda internacional, Vázquez afitó la so mira nos países d'[[Asia]], [[Oceanía]] y [[Europa]]. Mientres el so mandatu visitó dellos países de dichos continentes. Nel gobiernu espresóse la voluntá del executivu de roblar un [[Tratáu de llibre comerciu]] (TLC) con [[China]]. Ente la comitiva de viaxes diplomáticos del presidente atopa un grupu de periodistes y como novedá, un grupu d'empresarios particulares que lo acompañen en busca de nueves inversiones. Tocantes a les inversiones, empresarios d'[[Emiratos Árabes Xuníos]] amosáronse bien interesaos n'invertir na zona, según empresarios de [[Nueva Zelanda]] y de la [[India]], con quien tamién se buscaría roblar un TLC. Amás les bones rellaciones con [[Chile]] son de suma importancia, una y bones el país transandino ye tomáu tantu pol oficialismo como pola oposición como modelu pal Uruguái y el so futuru.
=== Aprobación presidencial ===
{| style="background:#dddddd" align="right"
|- align="center"
| Aprobación presidencial
|- align="center"
|
<timeline>
Colors=
id:ColEscaMayor value:rgb(0,0,1)
id:ColEscaMenor value:rgb(0.8,0.8,1)
id:ColFondo value:rgb(1,0,0)
id:FondoImagren value:rgb(1,1,1)
id:ColBarra value:rgb(1,0,0)
id:ColBarr2 value:rgb(1,1,0)
id:ColBarr3 value:rgb(0,1,0)
id:FondoBarra value:rgb(1,1,1)
ImageSize = width:350 height:200
PlotArea = left: 40 bottom: 20 top: 20 right: 20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:100
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
ScaleMajor = gridcolor:ColEscaMayor increment:10 start:0
ScaleMinor = gridcolor:ColEscaMenor increment:5 start:0
BackgroundColors = canvas:FondoImagren bars:FondoBarra
BarData=
bar: a text: may05
bar: b text: oct05
bar: c text: may06
bar: d text: oct06
bar: y text: may07
bar: f text: mar08
bar: g text: mar09
bar: h text: oct09
bar: i text: dic09
PlotData=
color:ColBarra width:20 align:center
bar: a from:1 till: 64
bar: b from:1 till: 54
bar: c from:1 till: 45
bar: d from:1 till: 46
bar: y from:1 till: 59
bar: h from:1 till: 71
bar: i from:1 till: 80
PlotData=
color:ColBarr2 width:20 align:center
bar: a from:64 till: 67
bar: b from:54 till: 61
bar: c from:45 till: 58
bar: d from:46 till: 59
bar: f from:1 till: 56
PlotData=
color:ColBarr3 width:20 align:center
bar: y from:59 till: 60
bar: g from:1 till: 61
bar: i from:1 till: 80
PlotData=
bar: a at: 0 shift:(0,5)
bar: b at: 0 shift:(0,5)
bar: c at: 0 shift:(0,5)
bar: d at: 0 shift:(0,5)
bar: y at: 0 shift:(0,5)
bar: h at: 0 shift:(0,5)
bar: i at: 0 shift:(0,5)
</timeline>
|
|- align="left"
|
* <small>En <span style="color:red">coloráu</span>: estimaciones de "Equipos Mori".</small><ref name=encEquipos>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Aprobación de Vázquez crez al 50% |añu=2007 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/actividaes/dellos/ere_281206_2.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070528191603/http://www.equipos.com.uy/paginas/actividaes/dellos/ere_281206_2.htm |fechaarchivu=28 de mayu de 2007 }}</ref>
* <small>En <span style="color:#ffff80">mariellu</span>: estimaciones de "Cifra".</small><ref name=encCifra>{{cita web |editorial=Cifra |títulu=La xestión del presidente na opinión de los uruguayos |añu=2007 |url=http://www.cifra.com.uy/novedades.php?idNoticia=21 |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071014113913/http://cifra.com.uy/novedades.php?idNoticia=21 |fechaarchivu=14 d'ochobre de 2007 }}</ref>
* <small>En <span style="color:green">verde</span>: estimación de "Factum".</small><ref name=encFactum>{{cita web |editorial=Bottinelli |nome=Eduardo |títulu=En cuántu ta l'aprobación del presidente Tabaré Vázquez y cuántu incidió la visita de Bush |añu=2007 |url=http://www.factum.edu.uy/estpol/anapol/2007/anp07012.html |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080311044718/http://www.factum.edu.uy/estpol/anapol/2007/anp07012.html |fechaarchivu=11 de marzu de 2008 }}</ref>
|}
Al empezar el so mandatu presidencial, Vázquez tenía un nivel d'aprobación del 64{{esd}}%.<ref>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Alta aprobación pa Vázquez y optimismu sobre la economía |añu=2005 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/050522/pais_050522_1.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070715095727/http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/050522/pais_050522_1.htm |fechaarchivu=15 de xunetu de 2007 }}</ref> Dos meses dempués el nivel d'aprobación cayó 10 puntos, debíu principalmente a les protestes caleyeres rexistraes en [[Montevidéu]].<ref>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Cai aprobación de Vázquez, anque 54% aprueba la so xestión |añu=2005 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/050828/pais_050828_1.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070326034402/http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/050828/pais_050828_1.htm |fechaarchivu=26 de marzu de 2007 }}</ref> Ellí cuestionóse la demoranza na implementación del Plan d'Asistencia Nacional a la Emerxencia Social (PANES), un plan d'atención a los probes llanzáu pol gobiernu, y los discutinios ente altos funcionarios de los ministerios.
Tamién incidió, d'alcuerdu al sondéu, la propuesta pa lliberar a presos comunes, una midida propuesta pol Gobiernu de Vázquez pa intentar resolver la superpoblación carcelaria nel país.
A mediaos de 2005 el nivel d'aprobación yera del 54{{esd}}%. La encuesta que se realizó n'abril de 2006 reveló que l'índiz d'aprobación foi de 44{{esd}}%,<ref>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Aprobación a Vázquez cayó diez puntos y asítiase en 44% |añu=2006 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/060514/pais_060514_1.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070625103919/http://www.equipos.com.uy/paginas/nov/pais/060514/pais_060514_1.htm |fechaarchivu=25 de xunu de 2007 }}</ref> tresformándose na segunda cayida significativa nos niveles d'aprobación presidencial. El direutor d'Opinión Pública d'Equipos Mori, Ignacio Zuasnabar, indicó:
{{cita|(...) la gastadura que provocó sobre la imaxe del presidente'l manexu del [[Conflictu ente Arxentina y Uruguái por plantes de celulosa|conflictu con Arxentina poles plantes de celulosa]] apaez como la principal esplicación d'esta cayida nos sos niveles d'aprobación.}}
Nuna encuesta d'aprobación realizada nel mes de xunetu de 2006, Tabaré Vázquez xubió un puntu, algamando d'esa manera un nivel del 45{{esd}}%.<ref>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Aprobación del desempeñu del Presidente asitiar en 40% |añu=2007 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/notes/070920/pop_tv_070920_1.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090106030840/http://www.equipos.com.uy/paginas/notes/070920/pop_tv_070920_1.htm |fechaarchivu=6 de xineru de 2009 }}</ref>
N'otra encuesta realizada a mediaos d'avientu de 2006, por Equipos Mori, rexistróse una leve crecedera del 5{{esd}}%, llegando entós a una aprobación del 50{{esd}}%.<ref>{{cita web |editorial=Equipos Mori |títulu=Aprobación de Vázquez crez al 50% |añu=2006 |url=http://www.equipos.com.uy/paginas/actividaes/dellos/ere_281206_1.htm |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070625104045/http://www.equipos.com.uy/paginas/actividaes/dellos/ere_281206_1.htm |fechaarchivu=25 de xunu de 2007 }}</ref>
Al cumplise dos años de gobiernu, Vázquez, realizó un actu públicu na [[Plaza Independencia (Montevideo)|Plaza Independencia]] onde rindió cuntes sobre los llogros del gobiernu hasta'l momentu. L'actu, ensin antecedentes na hestoria uruguaya, xeneró enforma alderique arremente del carís de la convocatoria y la so organización espertó discutiniu nos díes previos, con crítiques dende la oposición. Tanto dirixentes [[Partíu Nacional (Uruguái)|blancos]] como [[Partíu Coloráu (Uruguái)|coloriaos]] señalaron que l'actu constituyía una violación de la Constitución, yá que lo víen como un actu políticu partidariu, sicasí mientres l'actu'l presidente nun se refirió a nengún partíu políticu, nin a cuestiones partidaries. Magar esto, miembros del gabinete presidencial, como [[José Mujica]] almitieron que l'actu foi de corte políticu. Tabaré Vázquez tamién dixo que se trataba d'un actu políticu, pero non políticu partidariu, polo tanto ta amparáu pola constitución. Envalórase qu'había más de sesenta mil persones na plaza y contorna. Les llocuciones de Vázquez duraron casi 3 hores, mientres les cualos repasó los llogros de cada ministeriu nestos dos años. Pola duración del actu, la oposición calificó al actu como dignu del presidente venezolanu [[Hugo Chávez]] o del líder cubanu [[Fidel Castro]].<ref name=vazquezcomparado>{{cita web |editorial=Diariu Últimes Noticies |títulu=Vázquez comparáu con Chávez y Castro |añu=2007 |url=http://www.ultimasnoticias.com.uy/hemeroteca/030307/portada/general.html |fechaaccesu=7 de marzu de 2008 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070928121520/http://www.ultimasnoticias.com.uy/hemeroteca/030307/portada/general.html |fechaarchivu=2007-09-28 }}</ref>
A fines de marzu del 2007 la empresa consultora Factum envaloró qu'un 60{{esd}}% de los uruguayos aprueba la xestión del presidente Vázquez (aumentando un 5{{esd}}% de la última encuesta), ente que'l porcentaxe de desaprobación asitiar nun 19{{esd}}%.<ref name=encFactum />
Un añu dempués, en marzu del 2008, la consultora Cifra publicó una nueva encuesta na cual axudicábase-y a Vázquez una aprobación del 56{{esd}}% y una desaprobación del 21{{esd}}%.<ref>{{cita web |editorial=Debate Políticu |títulu=Popularidad de Tabaré Vázquez, según encuesta de Cifra |añu=2008 |url=http://www.debatepolitico.com/?p=11 |fechaaccesu=22 d'avientu de 2009}}</ref>
El 7 de marzu del 2009, Vázquez realizó un multitudinariu actu públicu en [[Montevidéu]] col fin de repasar los sos cuatro años de xestión, l'actu cuntó amás cola presencia del gabinete ministerial a plenu, autoridaes militares, llexisladores y otres figures públiques y polítiques. Esi mesmu día dar a conocer que'l presidente cuntaba hasta la fecha con un 61% de popularidá.<ref name=vazqansa>{{cita web |editorial=Ansalatina |títulu=Vázquez con 61 per cientu de popularidad |añu=2009 |url=http://www.ansa.it/ansalatina/notizie/notiziari/uruguay/20090307150434837496.html |fechaaccesu=9 de marzu de 2009}}</ref>
En vista de la popularidá de Vázquez, dellos correlixonarios aportunaron na reelección presidencial, como por casu [[José Korzeniak]]. Pero esti institutu ta vedáu pola Constitución de la República, qu'impon un mínimu de cinco años pa volvese a postular a la Presidencia. Una eventual reelección supón delles coses: l'arrenunciu antemanáu de Vázquez a la Presidencia, proclamalo como candidatu únicu nes [[Eleiciones internes d'Uruguái de 2009|eleiciones internes]], y amás plebiscitar una reforma constitucional qu'habilite la [[reelección presidencial]] inmediata. Hubo quien s'emponer al esfuerciu de recoyer firmes p'habilitar esti mecanismu; pero l'intentu llogró collechar apenes 100{{esd}}000 firmes, y albortó.<ref>{{cita web |editorial=Yahoo news |títulu=Impulsores de la reelección de Tabaré dan per termináu l'intentu |añu=2008 |url=http://ar.news.yahoo.com/s/19022009/40/n-world-impulsores-reeleccion-tabare-dan-termináu.html |fechaaccesu=15 de xunu de 2008 }}</ref>
Según una encuesta espublizada pola encuestadora Equipos Mori a dase a conocer en xunetu de 2009, a más de cuatro años de xestión de Vázquez nel gobiernu, el 52% de los encuestaos quier que se presente nes [[Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2014|eleiciones del 2014]], ente que el 34% oponer a ello y el 24{{esd}}% prefirió nun contestar.<ref name=vazq2>{{cita web |editorial=Prensa Llatina |títulu=Mayoría d'uruguayos por candidatura de Tabaré Vázquez en 2014 |añu=2009 |url=http://www.prensa-latina.cu/index.php?option=com_content&task=view&id=103848&Itemid=1 |fechaaccesu=29 de xunetu de 2009}}</ref>
Tocantes a lo meyor y lo peor de la so xestión, esa mesma encuesta recoyó que'l 21% de los encuestaos espresaron que lo meyor foi'l [[Proyeutu Ceibal]], siguíu del [[Fondu Nacional de Salú (Uruguái)|FONASA]] con un 9{{esd}}% y la llei antitabacu con un 7{{esd}}%, ente otres. Lo peor pa los encuestaos foi'l Plan d'Emerxencia con un 19{{esd}}%, la inseguridá ciudadana y la reforma tributaria con un 7{{esd}}% ambes y el vetu presidencial a la despenalización del albuertu con un 4{{esd}}%.<ref name=vazq2/>
Anguaño, bien llueu a la finalización de la so xestión, Tabaré Vázquez (según la encuestadora Equipos Mori) ye'l presidente con mayor porcentaxe d'aprobación na Hestoria recién del país con un 71{{esd}}%.<ref>{{cita web |editorial=Ansalatina |títulu=Tabaré Vázquez, con popluaridad "histórica" |añu=2009 |url=http://www.ansa.it/ansalatina/notizie/notiziari/uruguay/20091110145634977764.html |fechaaccesu=10 de payares de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101021073331/http://ansa.it/ansalatina/notizie/notiziari/uruguay/20091110145634977764.html |fechaarchivu=21 d'ochobre de 2010 }}</ref> Faciendo referencia a esto, el direutor d'Opinión Pública d'Equipos Mori, Ignacio Zuasnabar, indicó:
{{cita|Ye un porcentaxe récor. Nunca hubo un políticu con esta popularidá. Ye inéditu.<ref>{{cita web |editorial=Cope.es |títulu=Presidente uruguayu retirar con récor de popularidad |añu=2009 |url=http://www.cope.es/mundo/10-11-09--presidente-uruguayu-retírase-record-popularidá-103635-1 |fechaaccesu=15 de payares de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121102113429/http://www.cope.es/mundo/10-11-09--presidente-uruguayu-retírase-record-popularidá-103635-1 |fechaarchivu=2 de payares de 2012 }}</ref> }}
El 21 d'avientu del 2009, la empresa Factum, dio a conocer una nueva encuesta na que se-y da a Vázquez un 80{{esd}}% de popularidá ente los ciudadanos,<ref name=vazq3>{{cita web |editorial=Canal 10 |títulu=El 80% de los uruguayos aprueba la xestión de Vázquez |añu=2009 |url=http://www.canal10.com.uy/noticies/7030-el-80-de-los-uruguayos-aprueba-la-gesti%C3%B3n-de-v%C3%A1zquez |fechaaccesu=22 d'avientu de 2009}}</ref> allugándose ente los trés porcentaxes de popularidá presidencial más altos de Llatinoamérica (xunto con [[Michelle Bachelet]] y [[Lula Da Silva]]).<ref>{{cita web |editorial=BBC Mundo |títulu=¿Non más fiebre reelectoral en Llatinoamérica? |añu=2009 |url=https://www.bbc.co.uk/mundo/america_latina/2009/12/091218_2221_analisis_reeleccion_jrg.shtml |fechaaccesu=22 d'avientu de 2009}}</ref> Amás de llograr un ampliu sofitu dientro del so sector políticu, según esta encuesta, 6 de cada 10 persones pertenecientes al [[Partíu Nacional (Uruguái)|Partíu Nacional]] y al [[Partíu Coloráu (Uruguái)|Partíu Coloráu]] (opositores al [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]]) dicen tar conformes cola xestión de Vázquez.<ref name=vazq3/>
== Periodu posterior a la so primer presidencia ==
[[Ficheru:Vazqueztabare09122006.jpg|thumb|left|150px]]
A mediaos del añu 2008, hubo quien propunxeron una llista al Senáu encabezada por Vázquez pa les [[Eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2009|eleiciones d'ochobre de 2009]].<ref>{{cita web |periódicu= La República |títulu=¿Va L'Haya balotaje?: Llista única del FA al Senáu con Tabaré a la cabeza |añu=2008 |url=http://www.larepublica.com.uy/2008/07/17 |fechaaccesu=21 de payares de 2008}}</ref>
Nel marcu de les [[Eleiciones internes d'Uruguái de 2009|eleiciones internes]], el 28 de xunu del 2009, el presidente Vázquez anunció que se va ausentar de la política cuando trespase'l mandu al próximu presidente pa dedicase dafechu a les actividaes d'oncoloxía y a una futura publicación d'un llibru sobre la tema. De toes formes dexó abierta la posibilidá de volver a la política,<ref>{{cita web |editorial=Telam |títulu=Eleiciones n'Uruguái: Tabaré Vázquez anunció la transición escontra'l cambéu de gobiernu |añu=2009 |url=http://www.telam.com.ar/vernota.php?tipu=N&idPub=151604&id=299577&dis=1&sec=1 |fechaaccesu=28 de xunu de 2009 |urlarchivu=https://archive.today/20120703140008/http://www.telam.com.ar/vernota.php?tipu=N&idPub=151604&id=299577&dis=1&sec=1 |fechaarchivu=3 de xunetu de 2012 }}</ref> y nun se refuga una nueva [[eleiciones presidenciales d'Uruguái de 2014|postulación presidencial en 2014]],<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Repara |títulu=Vázquez dexó abierta puerta a candidatura 2014 |añu=2009 |url=http://www.observa.com.uy/MasLeidas/nota.aspx?id=77262 |fechaaccesu=29 de xunu de 2009 }} |2=http://www.observa.com.uy/MasLeidas/nota.aspx?id=77262 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> tema que se volvió a plantegar la nueche del trunfu del so socesor [[José Mujica]].<ref>{{cita web |periódicu=El País |títulu=Vázquez 2014, una tema que s'instaló a la hora del trunfo |añu=2009 |url=https://www.elpais.com.uy/09/11/30/pnacio_457347.asp |fechaaccesu=7 d'avientu de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20091203111608/https://www.elpais.com.uy/09/11/30/pnacio_457347.asp |fechaarchivu=3 d'avientu de 2009 }}</ref> La tema volvió ser plantegáu nel marcu de la so visita a [[Xapón]] a mediaos d'[[avientu]] del 2009, cuando un periodista d'esi país formuló-y la entruga sobre una posible reelección, ante esto, nuevamente dexó les posibilidaes abiertes:{{cita|Van Ser los acontecimientos políticos que van venir y la vida la que va poder dar respuesta a la so entruga.<ref>{{cita web |editorial=180.com |títulu=Xapón: Vázquez nun refugó volver en 2014 |añu=2009 |url=http://www.180.com.uy/articulo/Vazquez-nun refugo-volver-en-2014 |fechaaccesu=22 d'avientu de 2009}}</ref>}} Anunció tamién que, depués de dexar el sillón presidencial, tomaríase un [[añu sabáticu]] d'actividaes polítiques.
El 26 de febreru de 2010, a tres díes de rematar el so cargu como Presidente, Vázquez visitó la [[Universidá de la República]] y aceptó la invitación del rector de la mesma, [[Rodrigo Arocena]], de qu'una vegada rematáu'l so mandatu, pueda empezar a formar parte del conseyu asesor de la [[Universidá de la República|UdelaR]].<ref>{{cita web |editorial=Teledoce |títulu=Vázquez va ser asesor na Universidá de la República |añu=2010 |url=http://www.teledoce.com/noticia/6390_Vazquez-sera-asesor-en-la Universidá-de-la-Republica/ |fechaaccesu=27 de febreru de 2010 }}</ref>
El 25 de marzu de 2010, Vázquez confirmó-y al so socesor nel cargu, [[José Mujica]], la so voluntá de ser candidatu a la Presidencia nel [[2014]] siempres y cuando la so salú dexar. D'esta manera, estenáronse toles duldes que quedaben al respeutu.<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web |editorial=Repara |títulu=Vázquez más cerca de 2014 |añu=2010 |url=http://www.observa.com.uy/Actualidad/nota.aspx?id=95308 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 }} |2=http://www.observa.com.uy/Actualidad/nota.aspx?id=95308 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cita web |editorial=Espectador.com |títulu=Dispuestu a ser candidatu |añu=2010 |url=http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=178739&sts=1 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121102113513/http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=178739&sts=1 |fechaarchivu=2 de payares de 2012 }}</ref><ref>{{cita web |editorial=Ansalatina |títulu=Vázquez informó a Mujica el so interés en volver |añu=2010 |url=http://www.ansa.it/ansalatina/notizie/notiziari/uruguay/20100408231735059211.html |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101021065527/http://ansa.it/ansalatina/notizie/notiziari/uruguay/20100408231735059211.html |fechaarchivu=21 d'ochobre de 2010 }}</ref><ref>{{cita web |periódicu=El País |títulu=Vázquez diría pola reelección en 2014 |añu=2010 |url=https://www.elpais.com.uy/100408/ultmo-481325/ultimo-momento/vazquez-iria-por-la-reeleccion-en-2014 |fechaaccesu=8 d'abril de 2010 }}</ref>
Los medios de comunicación uruguayos dieron a conocer, el 2 de payares de 2010, una encuesta na cual asítiase a Tabaré Vázquez como'l políticu más popular d'Uruguái con un 70{{esd}}% de popularidá y un 17{{esd}}% d'impopularidá. Dientro de dicha llista acompañar de segundes, el presidente uruguayu del momentu, [[José Mujica]] (con 66{{esd}}% y 20{{esd}}% respeutivamente); siguíu del vicepresidente [[Danilo Astori]] (con 54{{esd}}% y 20{{esd}}%), [[Pedro Bordaberry]] (con 35{{esd}}% y 42{{esd}}%), [[Jorge Larrañaga]] (con 31{{esd}}% y 48{{esd}}%), [[Luis Alberto Lacalle]] (con 26{{esd}}% y 53{{esd}}%) y no fondero de la llista asítiase [[Pablo Mieres]] (con 17{{esd}}% y 41{{esd}}%).<ref>{{cita web |editorial=Msn Noticies |títulu=Tabaré Vázquez ye'l más popular |añu=2010 |url=http://noticias.latam.msn.com/uy/uruguay/articulo_montevideo.aspx?cp-documentid=26209696 |fechaaccesu=3 de payares de 2010 }}</ref>
A entamos de 2011, Vázquez plantegó que-y interesa aldericar l'actualización ideolóxica del FA y la modernización de la so estructura organizativa; tamién piensa caltener un baxu perfil políticu mientres l'añu.<ref>{{enllaz rotu|1={{cita web |url=http://www.observa.com.uy/actualidad/nota.aspx?id=106893 |títulu=Perfil baxu |fechaaccesu=3 de xineru de 2011 |obra=L'Observador}} |2=http://www.observa.com.uy/actualidad/nota.aspx?id=106893 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
El 7 de febreru de 2011, tres la entruga de dellos periodistes, Vázquez amosóse dispuestu a volver faer política nel país y, nuevamente, reafitó la so voluntá de postulase como candidatu a presidente de la República nel 2014, siempres y cuando la so salú acompañar y el so partíu tuviera d'alcuerdu. Inclusive nomó a [[Raúl Sendic (fíu)|Raúl Sendic]] como posible candidatu al puestu, o hasta como'l so compañeru de fórmula.<ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com.uy/110207/ultmo-545886/ultimomomento/vazquez-dixo-que-la%20so-candidatura-tien%20de%20surdir-del-fa/ |títulu=Vázquez dixo que la so candidatura tien de surdir del FA |fechaaccesu=7 de febreru de 2011 |obra=El País |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110210063211/https://www.elpais.com.uy/110207/ultmo-545886/ultimomomento/vazquez-dixo-que-la |fechaarchivu=2011-02-10 }}</ref> El 21 de febreru de 2011 diose la vuelta a la política de Vázquez, al pronunciar un discursu nun Comité de Base del [[Frente Ampliu (Uruguái)|Frente Ampliu]] del [[Prau (Montevideo)|Prau]], onde se-y rindió un homenaxe. En dichu discursu, Vázquez abogó pola unión de la fuercia política d'esquierda y el sofitu al gobiernu de [[José Mujica]]. De la mesma, amosóse a favor de l'aprobación del proyeutu de llei que dexaría ensin efeutu'l discutiniu [[Llei de Caducidá de la Pretensión Punitiva del Tao|llei de caducidá]].<ref>{{cita web |url=http://www.teledoce.com/noticia/20020_Tabare-Vazquez-volvio-a-l'actividá-politica/ |títulu=Tabaré Vázquez volvió a l'actividá política |fechaaccesu=22 de marzu de 2011 |obra=Teledoce }}</ref>
Sicasí, la visibilidá pública de Vázquez tien los sos vaivenes. El 11 d'ochobre de 2011, ante un selectu auditoriu nel Colexu Monte VI (institución del [[Opus Dei]]), Tabaré Vázquez referir al [[conflictu con Arxentina pola planta de celulosa en Fray Bentos]]; en particular, [[Conflictu con Arxentina pola planta de celulosa en Fray Bentos#Revelaciones de Tabar.C3.A9 V.C3.A1zquez|reveló que-y solicitó ayuda]] al entós presidente d'Estaos Xuníos [[George W. Bush]]. Esta declaración llevantó un discutiniu bien encendíu, que significó un nuevu llamáu a silenciu de Vázquez,<ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com.uy/111127/pnacio-609052/nacional/personaxes-con-un%20anu-pa-l%27olvidu/ |títulu=Les pallabres "inoportunes" de Tabaré Vázquez |fechaaccesu=27 de payares de 2011 |fecha=27 de payares de 2011 |obra=El País |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111128015704/https://www.elpais.com.uy/111127/pnacio-609052/nacional/personaxes-con-un |fechaarchivu=2011-11-28 }}</ref> magar la opinión pública considera que, en realidá, Vázquez nun se retiró de la política.<ref>{{cita web |url=http://www.factum.edu.uy/node/346 |títulu=¿Qué pasa con Tabaré Vázquez? |fechaaccesu=21 d'avientu de 2011 |autor=[[Oscar A. Bottinelli]] en diálogu con [[Fernando Vilar]] |fecha=9 d'avientu de 2011 |obra=Factum |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140202152338/http://www.factum.edu.uy/node/346 |fechaarchivu=2 de febreru de 2014 }}</ref>
== Asesor del Fondu Monetariu Internacional ==
Vázquez integra, dende xunetu del 2010, el Grupu Asesor Rexonal del [[Fondu Monetariu Internacional]] pal Hemisferiu Occidental, xunto con [[Óscar Arias]], [[Ricardo Lagos]], [[Paul Edgar Philippe Martin|Paul Martin]] y [[Enrique V. Iglesias]], ente otros.<ref>{{cita web |periódicu=El País |títulu=Vázquez integra grupu asesor del FMI |añu=2010 |url=https://www.elpais.com.uy/100705/ultmo-499992/ultimomomento/vazquez-integra-grupu-asesor-del-fmi |fechaaccesu=5 de jutask=view/ref>A entamos de 2011, Vázquez plantegó que-y interesa aldericar l'actualización ideolóxica del FA y la modernización de la so estructura organizativa; tamién piensa caltener un baxu perfil políticu mientres 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100708203235/https://www.elpais.com.uy/100705/ultmo-499992/ultimomomento/vazquez-integra-grupu-asesor-del-fmi |fechaarchivu=8 de xunetu de 2010 }}</ref>
Esta incorporación, punxo en dulda per parte del espectru políticu les idees d'esquierda de Vázquez, alegando que'l FMI taba nes antípodes de cualquier ideoloxía socialista. El 11 d'ochobre de 2010, Vázquez referir al asuntu: {{cita preguntarán qué faigo equí cuando por edá ya identidá pertenezo a una xeneración que dedicó los sos suaños y los sos esfuercios a la consecución a los valores de llibertá ya igualdá. Nesa entrega (qu'en munchos casos foi la vida mesma) la democracia tenía ciertu tufillo burgués y el [[Fondu Monetariu Internacional]] (digámoslo francamente) apestaba a [[imperialismu]].
Pero'l tiempu ye sabiu. Nel so intre demostró una vegada más que la [[llibertá]] ye acasu'l más fuerte y formosu impulsu humanu ensin el cual la vida nun tien sentíu, y que val la pena engarrar por ella.
Coles mesmes, demostró que'l mundu nun ye en blancu y negru, que nel complexu escenariu internacional nun hai modelos perfectos nin instituciones infalibles y que naide, por poderosu que sía, ye l'únicu propietariu de la verdá. Nel [[mundu actual]], tener fuercia nun implica tener razón, ser ricu nun implica ser prósperu, y ser distintos nun implica tener que ser desiguales.<ref name=tabfmi>{{cita web |periódicu=L'Espectador |títulu=Vázquez defendió Presupuestu ante'l FMI |añu=2010 |url=http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=194987&sts=1 |fechaaccesu=11 d'ochobre de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121102113427/http://www.espectador.com/1v4_conteníu.php?id=194987&sts=1 |fechaarchivu=2 de payares de 2012 }}</ref>}}
== Segunda presidencia ==
Col votu popular, [[Tabaré Vázquez]] foi electu presidente pa un segundu periodu, igualando nesi aspeutu a [[Julio María Sanguinetti]].
=== Gabinete ministerial ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%"
|- bgcolor="#ececec"
! Ministeriu !! Nome !! Periodu
|-
| [[Ministeriu del Interior d'Uruguái|Interior]] || '''[[Eduardo Bonomi]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores d'Uruguái|Rellaciones Esteriores]] || '''[[Rodolfo Nin Novoa]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu d'Economía y Finances d'Uruguái|Economía y Finances]] || '''[[Danilo Astori]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| rowspan="2" | [[Ministeriu de Defensa Nacional d'Uruguái|Defensa Nacional]] || '''[[Eleuterio Fernández Huidobro]]''' || [[2015]]-[[2016]]
|-
| '''[[Jorge Menéndez (ministru)|Jorge Menéndez]]''' || [[2016]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu d'Educación y Cultura d'Uruguái|Educación y Cultura]] || '''[[María Julia Muñoz]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu d'Industria, Enerxía y Minería d'Uruguái|Industria, Enerxía y Minería]] || '''[[Carolina Cosse]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Salú Pública d'Uruguái|Salú Pública]] || '''[[Jorge Basso]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
|rowspan="2" | [[Ministeriu de Ganadería, Agricultura y Pesca d'Uruguái|Ganadería, Agricultura y Pesca]] || '''[[Tabaré Aguerre]]''' || [[2015]]-[[2018]]
|-
| '''[[Enzo Benech]]''' || [[2018]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Trabayu y Seguridá Social d'Uruguái |Trabayu y Seguridá Social]] || '''[[Ernesto Murro]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Tresporte y Obres Públiques d'Uruguái|Tresporte y Obres Públiques]] || '''[[Víctor Rossi]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Turismu y Deporte d'Uruguái|Turismu]] || '''[[Liliam Kechichián]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| | [[Ministeriu de Vivienda, Ordenamientu Territorial y Mediu Ambiente d'Uruguái|Vivienda, Ordenamientu Territorial y Mediu Ambiente]] || '''[[Eneida de León]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Ministeriu de Desenvolvimientu Social d'Uruguái|Desarrollu Social]] || '''[[Marina Arismendi]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Secretaría de Presidencia d'Uruguái|Secretaría de Presidencia]] || '''[[Miguel Abarca]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
| [[Prosecretaría de Presidencia d'Uruguái|Prosecretaría de Presidencia]] || '''Juan Andrés Roballo''' || [[2015]]-nel cargu
|-
|[[Oficina de Planiamientu y Presupuestu]] || '''[[Álvaro García Rodríguez|Álvaro García]]''' || [[2015]]-nel cargu
|-
|}
== Obres publicaes ==
* {{cita llibru |autor=Vázquez, Tabaré |títulu="Crónica d'un mal amigu" |añu=2011 |editorial=Editorial Aguilar |url=http://www.prisaediciones.com/uy/llibro/cronica-de-un-mal-amigu/ |isbn=9789974954441 |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110404024038/http://www.prisaediciones.com/uy/llibro/cronica-de-un-mal-amigu/ |fechaarchivu=4 d'abril de 2011 }}
== Condecoraciones ==
* [[Orde Nacional de San Llorienzo]], grau Gran Collar (Ecuador, 2010).<ref name="Tabare Vasquez">{{cita web |autor=derechoecuador.com |títulu=Ecuador condecora al ex-presidente d'Uruguái, Tabaré Vásquez. |url=http://www.derechoecuador.com/producto/producto/catalogo/registros-oficiales/2010/marzu/code/19494/registro-oficial-non-148---xueves-11-de-marzu-de-2010#N%C2%BA263 |fecha=11 de marzu de 2010 |fechaaccesu=29 de xineru de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140203093604/http://www.derechoecuador.com/producto/producto/catalogo/registros-oficiales/2010/marzu/code/19494/registro-oficial-non-148---xueves-11-de-marzu-de-2010#N%C2%BA263 |fechaarchivu=3 de febreru de 2014 }}</ref>
{{Socesión
| periodu = 1990-1994
| predecesor = [[Eduardo Fabini Jiménez]]
| títulu = [[Ficheru:Coat of arms of Montevideo Department.png|20px]]<br />[[Intendencia Departamental de Montevideo|Intendente de Montevideo]]
| socesor = [[Tabaré González]]
| periodu2 = 2005-2010
| predecesor2 = [[Jorge Batlle]]
| títulu2 = [[Ficheru:Coat_of_arms_of_Uruguay.svg|20px]]<br />[[Presidente d'Uruguái]]
| socesor2 = [[José Mujica]]
| periodu3 = 2015-2020
| predecesor3 = [[José Mujica]]
| títulu3 = [[Ficheru:Coat_of_arms_of_Uruguay.svg|20px]]<br />[[Presidente d'Uruguái]]
| socesor3 = Nel cargu }}.
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|Tabaré Vázquez}}
{{Wikinoticies|Categoría:Tabaré Vázquez}}
{{wikiquote|Tabaré Vázquez}}
* [http://www.cidob.org/es/documentation/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/uruguay/tabare_vazquez_rosas Biografía de Tabaré Vázquez por CIDOB]
{{NF|1940|2020|Vazquez, Tabare}}
{{Tradubot|Tabaré Vázquez}}
[[Categoría:Dirixentes de fútbol d'Uruguái]]
[[Categoría:Políticos y polítiques del Frente Ampliu (Uruguái)]]
[[Categoría:Intendentes de Montevideo]]
[[Categoría:Masones d'Uruguái]]
[[Categoría:Persones de Montevidéu]]
[[Categoría:Oncólogos d'Uruguái]]
[[Categoría:Presidentes d'Uruguái]]
[[Categoría:Socialistes d'Uruguái]]
ttg5n1kg6fn3efdlcnip77pqxl76spp
Tomás Cipriano de Mosquera
0
155714
4490074
4485552
2026-05-03T07:13:10Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 4 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490074
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Tomás Cipriano Ignacio María de Mosquera-Figueroa y Arbolea-Salazar''' , más conocíu como '''Tomás Cipriano de Mosquera''' {{nym}} foi un [[militar]], [[diplomáticu]] y [[estadista]] [[Estaos Xuníos de Colombia|colombianu]]. Desempeñó'l cargu de presidente: [[Presidente de Colombia|Presidente de La República de Nueva Granada]] ente [[1845]] y [[1849]]; [[Presidente de Colombia|Presidente de la Confederación Granadina]] ente [[1861]] y [[1863]]; y de los [[Estaos Xuníos de Colombia]] ente [[1862]] y [[1864]] y de [[1866]] a [[1867]]. Mosquera foi l'únicu militar colombianu qu'ostentó'l cargu de presidente de la república en cuatro causes.<ref name="CONGRESU"/>
Mientres el réxime de [[Simón Bolívar]], Mosquera foi diplomáticu y alministrador provincial. Miembru del Partíu Conservador, con ayuda del Exércitu y del cleru católicu foi nomáu presidente de [[República de la Nueva Granada|Nueva Granada]] en 1845. Dexó'l cargu en 1849, y dedicóse a dellos negocios n'Estaos Xuníos. Al so regresu a Nueva Granada en 1854, Mosquera rompió col Partíu Conservador y allinióse nos lliberales en mediu del [[Bipartidismu conservador-lliberal|conflictu bipartidista]]. En 1861 derrocó al presidente conservador [[Mariano Ospina Rodríguez]], declarar a sí mesmu presidente en funciones, y gobernó como dictador hasta 1863, cuando foi confirmáu nel cargu pola [[Constitución de Rionegro|Convención de Ríonegro]] so una nueva Constitución. Mientres esi gobiernu, tomó midíes p'amenorgar el poder de la Ilesia.<ref>{{cita web |url= https://www.udistrital.edu.co/universidá/colombia/proceres/tomes-cipriano-de-mosquera/ |títulu= Tomás Cipriano de Mosquera (1798-1878) |fechaaccesu= 11 de mayu de 2016 |editorial= [[Universidá Distrital Francisco José de Caldas]] }}</ref>
Ye consideráu una de les figures más importantes de la [[historia de Colombia]] del sieglu XIX por cuenta de les sos midíes gubernamentales como la realización del primer censu nacional del país, la instauración del [[sistema métricu decimal]], la promoción de la navegación a vapor pol [[ríu Magdalena]] al autorizar la esportación pol puertu de Barranquilla en 1849, previa instalación d'una aduana y la firma del tratáu de Paz, Amistá, Navegación y Comerciu con Estaos Xuníos, según la construcción del Capitoliu Nacional de Colombia.<ref name="CONGRESU">{{cita web |url= http://www.senado.gov.co/sala-de-prensa/noticias/item/4665-patiu-tom%C3%A1s-cipriano-de mosquera testigu-mudu-de-grandes-acontecimientos-de-la nuesa-patria |títulu= Patio Tomás Cipriano de Mosquera testigu mudu de grandes acontecimientos de la nuesa patria |fechaaccesu= 11 de mayu de 2016 |sitiuweb= [[Senáu de la República de Colombia]] }}</ref>
== Biografía ==
Tomás Cipriano de Mosquera nació en [[Popayán]] el 26 de setiembre de [[1798]] nel llar conformáu pol hacendado payanés José María de Mosquera-Figueroa y Arbolea y pola so esposa María Manuela d'Arbolea y Arrachea, [[Primu hermanu|primos hermanos]] ente sigo, miembros de families prominentes de Colombia mientres el sieglu XIX.
Anque nun cuntaba con un títulu universitariu, a diferencia de los sos hermanos, foi un autodidacta instruyíu en [[llatín]], [[idioma inglés|inglés]], [[Idioma francés|francés]] ya [[idioma italianu|italianu]], y llegó a empezar una traducción de [[Torcuato Tasso|Tasso]].<ref>Malcom Des - Prólogu en: Lofstrom, William (1996) ''La vida íntima de Tomás Cipriano de Mosquera (1798-1878)'', Bogotá: El Áncora Editores, p.11</ref> Foi amás, [[matemáticu]], [[xeógrafu]] ya [[historiador]]<ref>Gustavo Arboleda - Diccionario Biográficu y Xenealóxicu del Antiguu Departamentu del Cauca, Bogotá: Biblioteca Horizontes, p.288</ref> y escribió dellos llibros sobre estes temes.
== Trayeutoria militar y política ==
=== Entamos ===
A temprana edá, en [[1813]], Tomás Cipriano de Mosquera incorporar al [[Exércitu independentista americanu|exércitu patriota]] d'[[Antonio Nariño]] que participaron na [[batalla de Calibío]]. Xubíu a [[subteniente]] en 1815, Mosquera algamó'l grau de [[teniente]] al añu siguiente, según el títulu d'ayudante del batallón Bravos del Socorru”. Depués foi fechu prisioneru polos [[realistes]] na [[batalla de la Cuchiella del Tambo]], pero llogró ser lliberáu gracies a les influencies del so padre.
La llucha pola independencia siguió, y Mosquera foi nomáu capitán de la
primer compañía del Batallón de reserva y dempués comandante de la guardia cívica de Popayán.<ref name="El nuesu Conceyu">{{cita web |url= http://www.mosquera-cundinamarca.gov.co/informacion_general.shtml |títulu= El nuesu Conceyu |fechaaccesu= 5 de mayu de 2016 |editorial= Alcaldía de Mosquera - Cundinamarca |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20151220090018/http://www.mosquera-cundinamarca.gov.co/informacion_general.shtml |fechaarchivu= 20 d'avientu de 2015 }}</ref>
=== La Gran Colombia ===
La Gran Colombia foi creáu en 1819 pol [[Congresu de Angostura|congresu aconceyáu na ciudá de Angostura]] pola unión de Venezuela y la Nueva Granada nuna sola nación sol nome de República de Colombia,<ref>{{cita web |url= http://www.ejercito.mil.co/?idcategoria=276824 |títulu= Ley Fundamental de la República de Colombia |fechaaccesu= 4 d'ochobre de 2014 |obra= Centro d'estudios históricos del Exércitu Nacional de Colombia}}</ref><ref>{{cita web |url= http://www.bdigital.unal.edu.co/214/21/Llei_fundamental_de_la_republica_de_colombia.pdf |títulu= Ley Fundamental de la República de Colombia |fechaaccesu= 4 d'ochobre de 2014 |obra= Biblioteca Luis Ángel Arango}}</ref> a la que depués se xuntaron Panamá (1821) y Ecuador (1822).
==== La defensa de Barbacoas ====
El combate de Barbacoas, na tarde del 1° de xunu de 1824, Mosquera causó-y la derrota definitiva al [[pastuso]] [[Agustín Agualongo]] quien venía una campaña mientres trés o cuatro años na [[provincia de Pasto]] nel so enfotu por defender la causa d'España. Nesi momentu Mosquera yera'l [[Provincia de Buenaventura|Gobernador de Bonaventura]], y moviérase a [[Barbacoas (Nariño)|Barbacoas]] col fin de xestionar un [[emprestu]] de 50.000 pesos pa ser unviaos a Bolívar, que nun pudiera recoyer un militar unviáu pal casu.
Enteráu díes primero que diba ser atacáu polos pastusos, poner a preparar la defensa llamando a les armes a los esclavos dispuestos a enrolarse, ufiertándo-yos la llibertá en cuenta de los sos servicios. Pela so parte, Agualongo y los sos principales xefes llegaron a Barbacoas fuxendo de les fuercies patriotes. La intención del caudiellu yera faese cola ayalga qu'axuntaben ellí los republicanos y tener dende onde atacar [[Tumaco]], puntu vital pa establecer comunicaciones colos corsarios españoles y peruanos qu'actuaben nel Pacíficu.<ref name= Gutierrez211 >Gutiérrez Ramos, Jairo. [http://www.banrepcultural.org/blaavirtual/revistas/credencial/xunetu2007/indioagualongo.html "El fugaz pero fatal alcuentru del indiu Agualongo col coronel Mosquera"]. Revista ''Credencial Historia''. Non. 211. Julio de 2007.</ref> Los sos siguidores sumaben apenes cien combatientes.<ref name= Ibarra311 >Ibarra Revelo, 1975: 311</ref> Sicasí, el [[31 de mayu]] Mosquera intento colase ente les posiciones realistes nuna barcaza pero foi destruyida d'un cañonazu. Un día dempués, el gruesu de los pastusos intentó asaltar la ciudá, pero fueron refugaos, dando en arrodiala y quemar.<ref name= Gutierrez211 /> Agualongo foi mancáu nuna pierna, y los realistes sobrevivientes retirar a [[Patía]] dispersandose pola rexón.<ref name= Gutierrez211 />
Los pastusos perdieron 140 homes aproximao, ente'l 30 de mayu y 1° de xunu, siendo derrotaos a les cinco de la tarde. Siguió una persecución hasta'l 2 de xunu onde les fuercies de Mosquera tomaron prisioneros a 33 oficiales y 150 soldaos. Los patriotes pela so parte pérdieron 13 soldaos y tuvieron 18 mancaos ente los que se cuntaba'l mesmu Mosquera. Los 33 oficiales pastusos fueron executaos por orde de Mosquera so l'acusación de ser incendiarios.
Pol so llabor (que marcó'l final de Agualongo, quien escapó ganáu d'esta batalla y foi prindáu por [[José María Obando]] tres selmanes dempués) foi xubíu a coronel.
==== Les sos mancaes ====
La grave mancada de Mosquera, productu d'un disparu de mosquete, que la so carga entró-y pola boca, saltó-y dos dientes y travesó-y la mexella cuando arengaba a los sos homes a atacar la guerrilla de Agualongo. Cerca de tres selmanes trescurrieron primero que pudiera llegar de Popayán un ciruxanu inglés a esaminar la firida de Mosquera, magar un sacerdote pudiera estraye-y delles partícules del güesu.<ref name="DOCUMENTOS INÉDITOS">{{cita web |url=
http://www.colombiaaprende.edu.co/html/mediateca/1607/articles-115143_archivu.pdf |títulu= Sobre'l doliosu orixe d'un abyecto nomatu |fechaaccesu=13 de mayu de 2016 |sitiuweb= colombiaaprende.edu.co |editorial= [[Ministeriu d'Educación de Colombia]]}}</ref>
En marzu de 1826, Bolívar nomó a Mosquera [[Departamentu de Guayaquil|Intendente de Guayaquil]], pero como les sos firíes entá nun fueren trataes afechiscamente, decidió viaxar primero a [[Filadelfia]], Estaos Xuníos, en busca d'un ciruxanu especializáu. Mosquera, la so esposa Mariana y fía Amalia de cuatro meses, xubieron la mariña del Pacíficu na so ruta escontra Estaos Xuníos, pero mientres la so escala en [[Panamá]] atoparon un médicu especialista que lu operó del quexal quebráu, xuniendo les dos partes con un alambre de plata.<ref name="DOCUMENTOS INÉDITOS"/> Magar l'ameyoramientu na so firida, caltuvo dende entós un repulgu na cara y una dificultá pa falar que darréu-y valdría'l llamatu de 'Mascachochas'.<ref>{{cita web |url= https://books.google.com.co/books?id=_3BzNpWhuT4C&lpg=PA299&ots=G7rr1Guz36&dq=Tom%C3%A1s%20Cipriano%20de%20Mosquera%20Mascachochas%20platina&pg=PA298#v=onepage&q=Tom%C3%A1s%20Cipriano%20de%20Mosquera%20Mascachochas%20platina&f=false |títulu= El llocu esquisitu: la vida estrafalaria de Tomás Cipriano de Mosquera |fechaaccesu=11 de mayu de 2016 |apellíu= Paz |nome= Víctor |fecha= 2004 |editorial= Villegas Asociáu}}</ref>
==== Periodu final de la Gran Colombia ====
Nel mes de xunetu de 1826, Mosquera yá s'emponer al so destín de Guayaquil, siendo nomáu xeneral en [[1829]],<ref name="El nuesu Conceyu"/> exerciendo como diplomáticu en [[Perú]] hasta 1830. Sicasí, el país [[disolución de la Gran Colombia|eslleióse]] a finales de la [[Años 1820|década de 1820]] y entamos de los [[años 1830]], poles diferencies polítiques qu'esistíen ente partidarios del [[federalismu]] y el [[centralismu]], según poles tensiones rexonales ente los pueblos qu'integraben la república.
=== La república de la Nueva Granada y la confederación Granadina ===
Mosquera desempeñóse como diplomáticu en delles naciones d'[[Europa]] y nos [[Estaos Xuníos]] (1830-1833). Al so regresu foi congresista (1834-1837) y nel gobiernu [[Partíu Conservador Colombianu|conservador]] de [[José Ignacio de Márquez]], Mosquera foi nomáu secretariu de Guerra y como tal dirixó y trunfó na [[Guerra de los Supremos]] en 1840. Nuevamente dedicóse a la diplomacia agora como embaxador en Perú, [[Chile]] y [[Bolivia]] ente 1842 y 1845.
==== Primer presidencia ====
Pa les [[Eleiciones presidenciales de Colombia (1845)|eleiciones de 1845]] el sector ministerial (los futuros conservadores) ufiertó-y el so respaldu a Mosquera, quien resultó escoyíu. Los principales llogros d'esti primer gobiernu fueron:
* La economía viró escontra una apertura del comerciu esterior; en [[1846]] roblóse'l [[Tratáu Mallarino-Bidlack|Tratáu de Paz, Amistá, Navegación y Comerciu]] con [[Estaos Xuníos]].
* Al pie del so secretariu de Facienda [[Florentino González]] llogró desmontar munchos de los impuestos coloniales sobrevivientes, según revitalizar la industria del tabacu.
* Instauróse'l sistema métricu decimal nel país.
* Empecipió la política de dixebra del Estáu y la Ilesia católica.
* Contrató al arquiteutu [[Thomas Reed]] pa dirixir les obres de construcción del [[Capitoliu Nacional de Colombia]].
* Realizó'l primer censu nacional na historia de Colombia.
* Promovió'l navegación a vapor pol [[ríu Magdalena]] al autorizar en [[1849]] la esportación pol puertu de [[Barranquilla]], allugáu na badea de Sábanu, previa instalación d'una aduana.
El conxuntu de les sos polítiques foi vistu con malos güeyos polos sectores que lo llevaren a la presidencia, y agora sentíase muncho más cercanu a los lliberales. Al terminar esti mandatu viaxó a [[Nueva York]] para dedicara a los negocios de familia y creó ellí una casa comercial internacional.
==== Regresu a la política ====
{{AP|Guerra civil colombiana de 1854|Guerra civil colombiana de 1860-1862|l1=Guerra civil de 1854|l2=Guerra civil de 1860}}
Depués de dellos años n'[[Estaos Xuníos]], Mosquera tornó pa combatir y baltar la [[dictadura]] de [[José María Melo]] en [[1854]]. Entós, yá alliniáu nel bandu lliberal, asistió al Congresu como representante y senador y foi candidatu a la reelección presidencial en [[1857]], quedando en tercer llugar en siendo escoyíu'l conservador [[Mariano Ospina Rodríguez]] que consagró'l federalismu del país, agora llamáu [[Confederación Granadina]]. Dempués d'esti episodiu políticu foi escoyíu Presidente del [[Estáu Soberanu del Cauca]] en 1858, cargu dende'l cual buscó atraer la simpatía de los lliberales y reconcilióse con [[José María Obando]], nombrandoló xefe del exércitu caucano.<ref name="VASQUEZ">{{cita web |url= http://www.banrepcultural.org/blaavirtual/biografias/mosqtoma.htm |títulu=Tomás Cipriano de Mosquera|fechaaccesu=4 de mayu de 2016 |apellíu= Vásquez |nome= Claudia |sitiuweb= banrepcultural.org}}</ref>
Mosquera llogró consolidar alredor so los enclinos que constituyíen el partíu lliberal. Anque la Constitución de 1858 sancionara'l federalismu, les polítiques del presidente [[Mariano Ospina Rodríguez]] tendíen al centralismu. Les tensiones polítiques agravar al añu siguiente con dos lleis expedíes pol gobiernu central. Pola primera quedaba aseguráu'l predominiu del partíu conservador nel gobiernu, la segunda autorizaba al poder executivu por que cuando xulgara necesariu nomara Distritos de facienda en cada estáu, rexíos por un intendente, con facultaes en tolos ramos de l'alministración. Mosquera fixo contautu con dellos lliberales quien alcordaron empresta-y sofitu nel so proyeutu insurreccional y aceptaron que fora'l ''Supremu Direutor de la Guerra''. Asina, en [[1860]] declaró la secesión de Cauca y declaró-y la guerra a la Confederación. Llueu recibió'l respaldu de los estaos de [[Estáu Soberanu de Santander|Santander]] y [[Estáu Soberanu del Tolima|Tolima]], que lo proclamaron el so gobernador.
==== Segunda presidencia ====
Depués de más d'un añu, llogró desbancar al conservadorismu del poder, convertise en presidente provisional del país y convocar a una asamblea constituyente, la [[Constitución de Rionegro|Convención de Rionegro]] de [[1863]]. Ganó al so contrincante conservador y xubió al poder.<ref name="VASQUEZ"/>
En 1861 fundó'l Colexu Militar (que sería la base de la Facultá de Mines, y polo xeneral, d'[[Facultá d'Inxeniería (UNAL Bogotá)|Inxeniería de la Universidá Nacional]]).
=== Estaos Xuníos de Colombia ===
==== Tercer presidencia ====
Na Convención de [[Rionegro (Antioquia)|Rionegro]] conformada dafechu por lliberales, viose la división ente los radicales (con [[Manuel Murillo Toro]] a la cabeza) y los mosqueristas; de toes formes, consagróse una constitución federal y lliberal que garantizaba los derechos de los ciudadanos y que dexó satisfechos a tolos convencionistas. Coles mesmes, escoyer a Mosquera pa terminar el primer bieniu de gobiernu de los [[Estaos Xuníos de Colombia]], hasta'l [[1 d'abril|1° d'abril]] de [[1869]].
Nesti tercer mandatu, tuvo d'enfrentar una [[Conflictu estremeru ente Colombia y Ecuador|guerra con Ecuador]], pa lo cual comandó personalmente l'exércitu colombianu, llogrando la victoria final na [[Batalla de Cuaspud]] n'avientu de [[1863]]. Esta victoria sobre'l Xeneral [[Juan José Flores]], tamién héroe de la independencia de la Nueva Granada, llevó al Congresu de la República a decretar una inédita llei d'honores, por aciu la cual nomar 'Gran Xeneral de los Estaos Xuníos de Colombia'.<ref name="VASQUEZ"/>
Decretó la espulsión de la Compañía de Xesús [[xesuites]] del territoriu nacional. Emitió una serie de decretos que teníen por oxetivu controlar el poder de la [[Ilesia católica]], ente los que sobresalen el de Desamortización de Bienes de Manes Muertes, consultáu col so Secretariu de Facienda, el futuru Presidente [[Rafael Núñez]] (decretu del 9 de setiembre de 1861, robláu pol Secretariu de Gobiernu, Andrés Cerón). Pero esta iniciativa tenía tamién fines económicos: por aciu el mentáu decretu espropiáronse les tierres que tenía la Ilesia, pa depués ser remataes en pública.
En dexando la presidencia viaxó a [[París]] como embaxador. Nesa mesma dómina pasó una temporada en Londres, ciudá na cual publicó'l llibru Compendio de xeografía xeneral política, física y especial de los Estaos Xuníos de Colombia, dedicáu al Congresu Xeneral de la Unión (Londres, Imprenta Inglesa y Estranjera (SIC) de H. C. Panzer, 1866).
==== Cuarta Presidencia y derrocamientu ====
[[Ficheru:cosmogonia.jpg|thumb|Portada del llibro Cosmogonía de 1868.]]
En [[1866]] Mosquera tornó victoriosu al país al ser escoyíu per cuarta vegada como Presidente de la República, a pesar de la oposición de los lliberales radicales. Pero la tensión pol manexu de les rellaciones cola Ilesia fizo que la intervención del [[Papa]] fuera intensa, y les maneres dictatoriales del presidente (qu'ordenó'l zarru de les sesiones ordinaries del Congresu n'abril de [[1867]]<ref name="VASQUEZ"/>) llevaron a la oposición a derrocalo'l 23 de mayu de 1867, día en qu'una partida del exércitu comandada pol coronel [[Daniel Delgado París]] ingresó a la casa de gobiernu metanes la nueche, prindar y dexó tomar del poder del xeneral [[Santos Acosta]], quien se desempeñaba como segundu designáu, sofitáu poles cámares llexislatives, les asamblees de los estaos y un varies municipalidaes del país.<ref>{{cita web |url= http://wsp.presidencia.gov.co/asiescolombia/presidentes/euc_21.html |títulu= Xeneral Santos Acosta |fechaaccesu=5 de mayu de 2016 |editorial= [[Casa de Nariño]]}}</ref>
L'ataque tamién foi motiváu pol recrudecimiento de la guerra nos estaos de Santander y Antioquia, y pol escándalu nel que se vía arreyáu'l gobiernu de Mosquera al respective de l'alquisición d'un barcu pa sofitar a Perú na [[Guerra del Pacíficu]].<ref name="OBSERVATORIU">{{cita web |url= http://www.revistacredencial.com/credencial/historia/temes/obra-destacada-primer-fotomontaje-en-colombia-la-fotografia-de-tomes-cipriano-de |títulu= El xeneral Tomás Cipriano de Mosquera na prisión del Observatoriu |fechaaccesu=4 de mayu de 2016 |sitiuweb= Credencial Historia}}</ref>
Mosquera foi fechu prisioneru nel [[Observatoriu Astronómicu de Bogotá]] onde permaneció pocu más d'una selmana.<ref name="OBSERVATORIU"/>
==== Últimos años ====
[[Ficheru:Tomás Cipriano de Mosquera.jpg|thumb|Tomás Cipriano de Mosquera en 1870.]]
Tres un xuiciu nel Senáu,<ref>Fueron los sos abogaos los doctores Emiliano Restrepo y Juan Zarama (Tomás Cipriano de Mosquera, Diego Castrillón Arbolea, Bancu del Estáu, 1978) -Juan Bautista Zarama Delgado, abogáu de la Universidá del Cauca y xeneral, nacíu en Pasto en 1814, casáu con Rosa Zarama, hermanu del abogáu de la O. del Cauca y xeneral José Francisco Zarama Delgado, nacíu en Pasto en 1812 y fináu en Quito en 1894, casáu con María Donoso y amigu cercanu del líder conservador don Julio Arbolea Pombo O'Donnell; José F. Zarama foi nomáu pol Presidente conservador Mariano Ospina Rodríguez Intendente Nacional de Facienda nel Cauca, polo cual foi esplicable pero irónicamente -frente al papel de defensor del so hermanu Juan- opuestu a T.C. de Mosquera-.</ref> que-y yera adversu, Mosquera foi desterráu por trés años, mientres los cualos vivió en [[Lima]].<ref name="VASQUEZ"/> Nesta ciudá publicó un estudiu (Cosmogonía, Tomás Cipriano de Mosquera, Imprenta del Estáu, 1868) sobre los diversos sistemes de la creación del universu, que nel so testu orixinal recoyía dalgunes de les daquella recién tesis de [[Charles Darwin]], discutinios pa los preceptos cristianos de la dómina. Al so regresu en 1871 postular a la Presidencia de los Estaos Xuníos de Colombia infructuosamente, pero foi escoyíu pa la Presidencia del Cauca hasta [[1873]]. En [[1876]] ocupó un escañu nel [[Senáu de Colombia|Senáu]].
Mosquera finó a los ochenta años d'edá na so [[facienda]] de [[Coconuco]], cerca de Popayán. Los sos restos reposen nel [[Panteón de los Próceres de Popayán]].
== Familia ==
{{AP|Familia Mosquera}}
Tamién se destacar na vida pública del país los sos hermanos [[Joaquín Mosquera|Joaquín]] (socesor de [[Simón Bolívar|Bolívar]] como [[Presidente de Colombia|Presidente]] de la [[Gran Colombia]]), [[Manuel José Mosquera|Manuel José]] ([[Arzobispu de Bogotá]]) y [[Manuel María Mosquera|Manuel María]] ([[diplomáticu]]). Baxaba per llinia direuta d'home del encomendero Cristóbal de Mosquera Figueroa, de quien caltuvo'l so apellíu y bien neñu vinu dende Perú col capitán don Francisco Mosquera Figueroa, el so pariente. (L'orixe de les Mosquera na so ascendencia n'España ye entá desconocíu, munchos xenealoxistes confundir col conquistador de la Florida, Cristóbal de Moquera, estremeñu que tuvo nes conquistes de Florida, Pánuco y Perú, ensin ser esto ciertu). Per llinia materna baxaba de Jacinto d'Arbolea y Ortiz, [[fidalgu]] español, natural de [[Granada]], [[Andalucía]], alcalde ordinariu, xusticia mayor en [[Anserma]], Arma y Toro, y pacificador de los chocoes. El so tíu paternu [[Joaquín de Mosquera y Figueroa|Joaquín de Mosquera-Figueroa y Arbolea-Salazar]], aportó a [[Rexencia (política)|Rexente]] del [[España|Reinu d'España]] mientres la cautividá de [[Fernandu VII]] a manes de [[Napoleón I]] y firmante de la constitución de 1812 llamada "La Pepa".<ref>{{cita web |url= http://libros.libertaddigital.com/de-reines-y-reis-1276235147.html |títulu= De reines y reis
- Siguir lleendo: de-reines-y-reis-1276235147.html |fechaaccesu= 13 de mayu de 2016 |4= |sitiuweb= Libertad Digital }}</ref> Sobre'l so profuso abolengo Mosquera manifiesta nel so testamentu lo siguiente:
{{cita|''« Yo, Tomás Cipriano Ignacio María de Mosquera-Figueroa y Arbolea-Salazar, Prieto de Tobar, Vergara, Silva, Hurtado de Mendoza, Urrutia y Guzmán, declaro: que nací'l 26 de setiembre de mil setecientos noventa y ocho, día xueves, primer día de menguante, a les ocho de la nueche na casa de los mios padres, asitiada en Popayán na cai de la Pamba... Fueron los mios padres el Doctor Don José María de Mosquera-Figueroa y Doña María Manuela Arbolea-Salazar. Los mios güelos paternos Don José Patriciu de Mosquera-Figueroa y Doña María Teresa Arbolea-Salazar, y los maternos Don Francisco Antonio Arbolea-Salazar y Doña Juana Francisca Arrachea. Pela llinia del mio padre baxo del príncipe Dorico de Moscovia y de los [[Ducáu de Feria|Duques de Feria]] y d'[[Ducáu d'Alba de Tormes|Alba]], y por tanto de dellos soberanos, y pola de la mio madre de los mesmos y de los [[Casa de Mendoza|Hurtado de Mendoza]], [[Grandes d'España]], lo cual consta nos documentos que dexo a los mios fíos y con una carta de la [[Eugenia de Montijo|Emperatriz Eugenia]], como amuesa rellacionada, por ser ella y nós descendientes de [[Guzmán el Bonu]]... »''<ref>Entamu del Testamentu del Gran Xeneral Tomás Cipriano de Mosquera otorgáu'l 25 d'abril de 1878 en Popayán, Cauca.</ref>}}
Lo anterior foi aldericáu y desmentíu por xenealoxistes, una y bones el títulu de Duques de Feria otorgar con posterioridá a la llegada de les Mosquera a América, pero si taben emparentaos coles Feria al traviés d'un hermanu del I Conde de Feria (D. Pedro Suárez de Figueroa), de quien baxaba'l capitán Francisco Mosquera Figueroa, conquistador estremeñu, Gobernador de Popayán (Interín), y pariente de Cristóbal Mosquera, l'antecesor direutu por varonía de les Mosquera payaneses. Tocantes a los Alba, entá nun s'atopa n'archivos la rellación, y solo establezse en delles pruebes d'ingresu a Carlos III la so mención.
=== Matrimonios y hijo ===
Tomás Cipriano de Mosquera casó dos vegaes. D'acordies coles normes [[Endogamia|endogámiques]] que caracterizaron a les élites de la dómina, en dambes ocasiones facer cola so parentela materna, la primer vegada'l 3 de mayu de 1822 en Popayán cola so prima hermana Mariana Benvenuta Arboleda Arroyo.
Méntense como amantes sos a la peruana Susana Llames, y les italianes Gentilina Baudini y Amalia Tadele Di Errighi, de quien nun tuvo fíos. Con Candelaria Cervantes, de Cartaxena, tuvo un solu fíu (antes de casase con Mariana Arbolea), quien morrió na revolución de 1861 engarrando pol so padre, y con Paula Luque dexó trés neñes, la postrera de les cuales morrió tamién de neña metanes la citada revolución comandada pol Xeneral. Sobre la so rellación sentimental con Paula Luque, como podemos ver na siguiente anotación testamentaria, queda claro que se trató d'una rellación probablemente conocida pola so llexítimu esposa Mariana Arbolea, na cual el Xeneral manifiesta qu'esta situación foi por atopar se "enferma" la so esposa. Conforme a ello éstes trés neñes habíes con Paula Luque seríen reconocíes dende la so nacencia pol Xeneral, amás de confirmaes darréu nel so testamentu nel cual dio-yos los mesmos derechos qu'a los sos otros fíos matrimoniales. Diz:
{{cita|''« Nel mes d'abril de 1864 di escritura de conocencia de fíu adoptivu al Teniente Coronel Jeremías Cárdenas, porque me salvó de los asesinos que m'atacaron y como tal reconocer y tratáu. El mio fíu Aníbal adoptó como hermanu a Jeremías y Amalia por una simple aceptación. La mio muyer nun quixo adoptalo y faltó esta formalidá. Espero que los mios fíos déan-y la parte correspondiente a la so llexítima, tantu más cuanto la so muyer ye fía mio (refiriéndose a Clelia Mosquera Luque fía de Paula Luque) que la tuvi cuando nun podía faer vida con Mariana pola so enfermedá y prevenir asina los médicos. »''<ref>Cláusula 38 del Testamentu del Gran Xeneral Tomás Cipriano de Mosquera otorgáu'l 25 d'abril de 1878 en Popayán, Cauca.</ref>}}
Vilbu, contraxo segundes nupcias el 15 de xunetu de 1872 nel [[Oratoriu (relixón)|oratoriu]] priváu de la so facienda 'La Pamba' en Popayán cola so prima segunda María Ignacia Arbolea Arbolea, sobrina de la so primer esposa y hermana del políticu Simón Benjamín Arbolea Arbolea, quien fora'l so ministru de Gobiernu en 1863, y el cual salvó-y la vida en diverses oportunidaes.
Tuvo en total 8 fíos:
Frutu del so primer matrimoniu, con Mariana Arbolea Regueru, fueron:
* Aníbal Mosquera Arbolea (1823 – 1879), diplomáticu y políticu que tuvo casáu cola dama samaria Isabel Epalza Herrera. Unu de los sos descendientes más destacaos ye'l científicu y académicu Federico Carlos Lehmann Valencia (Popayán 1914 – Popayán 1974), nietu del naturalista prusianu Frederich Lehmann Goldchmidt y de la dama payanesa María Josefa Mosquera Epalza.
* Amalia Concepción Gertrudis Mosquera Arbolea (1825 – 1904), al igual que la so madre foi Primer Dama de Colombia, por ser la esposa del Xeneral [[Pedro Alcántara Herrán]], Presidente de la República de Colombia pal periodu 1841 - 1845. Ente los más pernomaos decendientes d'esta pareya tán el sacerdote ya historiador Cipriano Rodríguez Santa María y el líder empresarial [[Nicanor Restrepo]]. Amalia atópase soterrada xunto cola so madre nuna sola cripta na ilesia de San José en Medellín.
De la so segunda unión con María Ignacia Arbolea Arbolea foi'l so únicu fíu:
* José Bolívar Carlo Dorico Mosquera Arbolea (1878 – 1937), que nació 4 meses antes de la muerte del so padre. José Bolívar casóse cola so prima Josefina Caicedo Regueru. Los sos descendientes fueron: Manuelita Mosquera Caicedo; Ignacita Mosquera Caicedo; Adelaida Mosquera Caicedo; Mario Tomás Mosquera Caicedo; César Mosquera Caicedo; y Carlos Bolívar Mosquera Caicedo.
Como yá se dixo enantes, amás de los sos trés fíos matrimoniales Tomás Cipriano de Mosquera dexó cinco fíos extra matrimoniales reconocíos, trés d'ellos con Paula Luque (Subachoque 1826 - Popayán).<ref>Fe de Bautismu de Juana Paula Luque Salgado, atopada pol intelectual barranquillero Alfonso de la Espriella Ossio, na Parroquia de San Miguel Arcánxel de la Puerta de Subachoque, con fecha del 29 de xunu de 1826. Nesti documentu atopen les anotaciones xenealóxiques presentaes en reseñar biográfica de Juana Paula, que dexen probar el so parentescu ancestral con quien sería'l primer cardenal colombianu: Crisanto Luque.</ref>
Les 3 fíes de Tomás Cipriano de Mosquera y Paula Luque fueron:
* Clelia Mosquera Luque (Popayán 1847 – Bogotá 1899), esposa del Xeneral Jeremías Cárdenas Silva (Cerinza, Boyacá, 1835 – Bogotá, 1899). Jeremías y Clelia fueron padres de 11 fíos, ente ellos Elvira Cárdenas Mosquera, Primer Dama de Colombia pol so matrimoniu con [[José Vicente Concha]], Presidente de la República de Colombia nel periodu 1914 - 1918. Dos de los descendientes más pernomaos de Clelia Mosquera Luque y el Xeneral Jeremías Cárdenas son los pintores Santiago y Juan Cárdenas.
* Teodulia Mosquera Luque (Popayán 1859 – Pasto 1940), casada col empresariu cartagenero Bernardo de La Espriella Navarro (Cartaxena 1852 – Pasto 1907), unu de los fundadores del Departamentu de Nariño en 1904, banqueru, sociu mayoritariu del Bancu del Sur, políticu y parllamentariu por Nariño nel Gobiernu de [[Rafael Reyes]].<ref>Biografía ‘Rafael Reyes: biografía d'un gran Colombianu' Eduardo Lemaitre (1967), Bogotá: Espiral</ref> Bernardo y Teodulia fueron padres de 13 fíos, ente ellos el sacerdote Bernardo de La Espriella Mosquera (Pasto 1889 - Yap 1944) mártir de la Compañía de Xesús -ordenáu n'España-, asesináu en 1944 pol exércitu xaponés d'ocupación na isla de Yap, na Micronesia, anguaño en procesu de beatificación.<ref>{{cita web |url= http://www.corazones.org/ilesia/a_corazon_ilesia_files/la caridá_nun tien_hora.htm |títulu= A Caridá nun tien hora |fechaaccesu= 11 de mayu de 2016 |cita= Bernardo evanxelizó incansablemente fundando misiones, construyendo ilesies y oratorios en 109 de les 800 islles que formen l'archipiélagu de la Micronesia }}</ref> Ente los fíos del matrimoniu de Bernardo y Teodulia hubo dos relixosos más: Eduardo, sacerdote jesuíta -ordenáu tamién n'España-, y Ricardo, sacerdote filipense.
* Isabel Mosquera Luque, finada na so infancia.
Con Candelaria Cervantes, de Cartaxena, foi padre de:
* El Coronel Tomás Mosquera Cervantes (Cartaxena 1818 – 1861), quien morrió engarrando pol so padre na [[Guerra civil colombiana de 1860-1862|guerra civil de 1860 a 1862]].
Con María Elorza, foi padre de:
* María Engracia Mosquera Elorza (Buga 1829–), casada col inxenieru inglés Mr. Thomas Davies, residenciado en Popayán y alministrador d'una de les mines d'oru del Xeneral Mosquera, el so suegru. La so fía, Emma Davies Mosquera (Barbacoas, 1857 - Roma, Italia, 1890), casóse col empresariu italianu Ernesto Cerruti Castelli. La so nieta, Italia Cerruti Davies, casóse con Carlos Eder Benjamin (Palmira 1872 - Cali 1942), fíu del abogáu -Harvard 1858- James -Santiago- Martin Eder, fundador del Inxeniu La Manuelita.
[[Ficheru:Patio Mosquera.jpg|thumb|Estatua de Tomás Cipriano de Mosquera por Ferdinand von Miller (1883) nel [[Capitoliu Nacional de Colombia]] ([[Bogotá]]).]]
== Homenaxes ==
Como homenaxe y reconocencia a Tomás Cipriano de Mosquera, el gobiernu del [[Estáu Soberanu de Cundinamarca|Estáu de Cundinamarca]] alzó en distritu municipal la sienda de Cuatro Esquines col nome de [[Mosquera (Cundinamarca)|Mosquera]] en setiembre de 1861, segregándolo de [[Funza]].<ref name="El nuesu Conceyu"/>
Per otra parte, n'honor del so mentor, el Patiu Tomás Cipriano de Mosquera acogé a los visitantes na sede del [[Congresu de la República de Colombia]]. En 1846, so la presidencia de Mosquera, decretóse la construcción del Capitoliu Nacional, y la [[primer piedra]] poner el mesmu Mosquera en 1847. La so construcción allugar ente 1871 y 1879, sicasí al igual que'l restu del Capitoliu Nacional, tuvo zones que nun se concluyeron sinón hasta empiezos del sieglu XX.<ref name="CONGRESU"/>
Ellí atópase una escultura de bronce de Mosquera, obra del escultor [[Alemaña|alemán]] Ferdinand von Mûller, ellaborada en 1881 y asitiada nesti espaciu en 1883. Trátase d'una estatua onde'l presidente apaez de pies cola cabeza descubierta llevando na so mano derecha una gorra de xeneral y na so manzorga una espada militar. El [[pedestal]] foi realizáu en [[Mármol de Verona|mármol colorao]] con forma rectangular vertical, que nos sos cuatro costaos tien plaques en relieve.<ref name="CONGRESU"/>
== Ver tamién ==
* [[Batalla de Campu Amalia]]
* [[Gobernadores de Cauca|Llista de gobernadores de Cauca]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía complementaria ==
* Diccionariu Bibliográficu y Xenealóxicu del Antiguu Departamentu del Cauca, Gustavo Arbolea, Biblioteca Horizontes, Bogotá, 1962.
* Les Mosquera o Popayán - El Xeneral, Cipriano Rodríguez Santa María, Edición familiar, 1978.
* Tomás Cipriano de Mosquera, Diego Castrillón Arbolea, Bancu del Estáu, 1978.
* La Vida Íntima de Tomás Cipriano de Mosquera, William Lofstrom, Bancu de la República, El Áncora Editores, 1996.
* [http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-1214715 La Combalechadura del Rayu], Germán Zarama de la Espriella, Plaza & Janés, 2000.
* La Guerra Relixosa de Tomás Cipriano de Mosquera, Departamentu de Publicaciones USB Medellín, 2010.
* El gran Xeneral. Más allá del poder y la gloria. Omar Henry Velasco. Editorial [[Universidá del Cauca]], Popayán, 2018.
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikiquote|Tomás Cipriano de Mosquera}}
{{socesión
| títulu = [[Ficheru:Flag of the President of Colombia.svg|40px|center]][[Presidente de Colombia]]
| periodu = [[1861]] a [[1863]]
| predecesor = [[Mariano Ospina Rodríguez]]
| socesor = '''Tomás Cipriano de Mosquera'''
| títulu2 = [[Ficheru:Flag of the President of Colombia.svg|40px|center]][[Presidente de Colombia]]
| periodu2 = [[1863]] a [[1864]]
| predecesor2 = '''Tomás Cipriano de Mosquera'''
| socesor2 = [[Manuel Murillo Toro]]
}}
{{NF|1798|1878|Mosquera, Tomes cipriano}}
{{Tradubot|Tomás Cipriano de Mosquera}}
[[Categoría:Políticos y polítiques del Partíu Lliberal Colombianu]]
[[Categoría:Diplomáticos y diplomátiques de Colombia]]
[[Categoría:Masones de Colombia]]
[[Categoría:Militares de Colombia]]
[[Categoría:Presidentes de Colombia]]
[[Categoría:Persones de Popayán]]
[[Categoría:Señores de la guerra]]
g8jfdvbrkd3ahfttcg3wqdwh3555w8l
Teresa Gonzalo
0
159548
4490029
4365449
2026-05-02T21:12:48Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490029
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Teresa Gonzalo Lázaro''' {{nym}} ye una investigadora y científica española especializada en [[cáncer]] y [[VIH/sida|SIDA]], coautora de dos patentes mundiales, cofundadora de Ambiox Biotech y reconocida pol so llabor solidariu. Ye esperta en terapies selectives qu'utilicen [[Nanopartícula|nanopartículas]], pa curar enfermedaes hepátiques y tumores según pa prevenir el VIH.
== Trayeutoria ==
Gonzalo ye llicenciada en Farmacia pola [[Universidá d'Alcalá]] y ye doctora en Biomedicina pola [[Universidá de Groningen|Universidá Groningen]] de [[Holanda]]. Más palantre prosiguió les sos investigaciones na [[Universidá de Santiago de Compostela]].<ref name=":0">{{Cita web|url=http://www.centrodeinnovacionbbva.com/sites/default/files/content-legacy/documentos/pdfs/tr35teresagonzalo-20120417.pdf|títulu=Ciclu premios TR35 España: Teresa Gonzalo|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170212091210/http://www.centrodeinnovacionbbva.com/sites/default/files/content-legacy/documentos/pdfs/tr35teresagonzalo-20120417.pdf|fechaarchivu=2017-02-12}}</ref> Cuenta tamién con un MBA en Xestión Bioteunolóxica pol [[IE Business School]] n'España.<ref name=":2">{{Cita web|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/biotech-scientist-teresa-gonzalo-joins-ma-advisory-firm-300382725.html|títulu=Biotech Scientist Teresa Gonzalo Joins M+A Advisory Firm|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|apellíu=VERTESS|idioma=en|sitiuweb=www.prnewswire.com}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www.cientificosus.es/Atopo/CV/Gonzalo|títulu=Teresa Gonzalo|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|sitiuweb=www.cientificosus.es}}</ref>
Desenvolvió un xel d'usu [[Vía intravaginal|tópicu vaxinal]] con molécules [[Polímeru|polimériques]] incorporaes, llamaes [[Dendrímero|dendrímeros]], d'aición microbicida y antiinflamatoria. Ta indicáu pa evitar que muyeres sanes arimar de VIH.<ref name=":0" /> El mecanismu d'actuación d'estes nanopartículas consiste na adhesión a la cápsula del VIH pa enzancar la so unión a les célules a les qu'intenta atacar, tornando hasta un 80% de la infeición.<ref name=":1">{{Cita web|url=http://www.technologyreview.es/tr35espana/1224/teresa-gonzalo/|títulu=Innovadores Menores De 35: Teresa Gonzalo, 33 - MIT Technology Review|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|apellíu=español|nome=Editores de MIT Technology Review en|sitiuweb=www.technologyreview.es|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180322020025/https://www.technologyreview.es/tr35espana/1224/teresa-gonzalo/|fechaarchivu=2018-03-22}}</ref>
Arriendes de esti productu, fundó xunto con Francisco Javier del Matu, Rafael Gómez Ramírez, Mª Ángeles Muñoz Fernández la empresa Ambiox Biotech y llogró el Premiu TR35 al Innovador Solidariu (2011) concedíu pol [[Institutu Teunolóxicu de Massachusetts]] (MIT),<ref>{{Cita web|url=http://hemeroteca.innovaspain.com/detalle_noticia.php?id=2130|títulu=Teresa Gonzalo: innovadora y solidaria|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|apellíu=INNOVASPAIN|sitiuweb=hemeroteca.innovaspain.com}}</ref> por desenvolver esti métodu de prevención del VIH, que se preve que va tener un impautu importante en países con menos recursos onde les muyeres atopen dificultaes pa poder utilizar preservativos de manera consensuada.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{Cita web|url=http://www.protectia.eu/muyeres-inventores/teresa-gonzalo|títulu=Mujer inventores: Teresa Gonzalo - Protectia|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|idioma=es-ES|sitiuweb=www.protectia.eu}}</ref>
== Patentes ==
Ye coautora de dos patentes mundiales, que son resultáu de la investigación nel proyeutu CENIT de la [[Universidá de Santiago de Compostela|Universidá de Santiago]] xunto cola empresa farmacéutica PharmaMar.<ref name=":3">{{Cita noticia|títulu=Teresa Gonzalo, premiu Muyer güei a la muyer más almirada de 2013: "Apasióname la investigación polos sos efeutos práuticos"|url=http://www.mujerhoy.com/especiales/premiu-muyer-almirada-teresa-757558122013.html|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|periódicu=Mujerhoy}}</ref>
* “Nanocápsulas con cubierta polimérica“ (''Nanocapsules with a polymeric cover'').<ref>{{Cita web|url=http://www.protectia.eu/wp-content/uploads/2015/05/nanocapsule.pdf|títulu=Nanocápsulas con cubierta polimérica|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> Númberu de patente: P201130015.
* "Usu de nanocápsulas polimériques en compuestos farmacéuticos" (''Polymeric nanocapsules for use in pharmaceutical compositions'').<ref>{{Obra citada|títulu=Nanocapsules with a polymer shell|url=https://www.google.com/patents/EP2664324A1|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|fecha=Nov 20, 2013|númberu=EP2664324 A1|inventor-surname=Alonso|inventor-given=Fernández María José|inventor2-surname=TORRES|inventor2-given=LÓPEZ Dolores|inventor3-surname=RIVERA|inventor3-given=RODRÍGUEZ Gustavo|inventor4-surname=OYARZÚN|inventor4-given=AMPUERO Felipe Andrés}}</ref> Númberu de patente: EP11382003.9.
== Premios y reconocencies ==
* Primer gallardón de la Fundación Genoma España.<ref name=":3" />
* Muyer del Añu pola revista ''Scientific Entrepreneurial Woman Today''.<ref name=":2" />
== Publicaciones ==
* «A new potential nano-oncological therapy based on polyamino acid nanocapsules» 2013.<ref>{{Cita publicación|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168365913002101|títulu=A new potential nano-oncological therapy based on polyamino acid nanocapsules|apellíu=Gonzalo|nome=Teresa|apellíos2=Lollo|nome2=Giovanna|fecha=28 de xunetu de 2013|publicación=Journal of Controlled Release|volume=169|númberu=1–2|páxines=10–16|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|doi=10.1016/j.jconrel.2013.03.037|apellíos3=Garcia-Fuentes|nome3=Marcos|apellíos4=Torres|nome4=Dolores|apellíos5=Correa|nome5=Juan|apellíos6=Riguera|nome6=Ricardo|apellíos7=Fernandez-Megia|nome7=Eduardo|apellíos8=Calvo|nome8=Pilar|apellíu9=Avilés|nome9=Pablo}}</ref>
* «Reduction of advanced liver fibrosis by short-term targeted delivery of an angiotensin receptor blocker to hepatic stellate cells in rats», 2009.<ref>{{Cita publicación|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/hep.23419/abstract|títulu=Reduction of advanced liver fibrosis by short-term targeted delivery of an angiotensin receptor blocker to hepatic stellate cells in rats|apellíos=Moreno|nome=Montserrat|apellíos2=Gonzalo|nome2=Teresa|fecha=1 de marzu de 2010|publicación=Hepatology|volume=51|númberu=3|páxines=942–952|fechaaccesu=11 de febreru de 2017|idioma=en|issn=1527-3350|doi=10.1002/hep.23419|apellíos3=Kok|nome3=Robbert J.|apellíos4=Sancho-Bru|nome4=Pau|apellíos5=van Beuge|nome5=Marike|apellíos6=Swart|nome6=Josine|apellíos7=Prakash|nome7=Jai|apellíos8=Temming|nome8=Kai|apellíos9=Fondevila|nome9=Constantino}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [https://www.madrimasd.org/cienciaysociedad/entrevistas/revista-madrimasd/detalleEmpresa.asp?id=356 Entrevista a Teresa Gonzalo en Madri+d]
{{Tradubot|Teresa Gonzalo}}
[[Categoría:Científicos y científiques d'España]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía NF]]
cae25njpb0q3715ilpv5byrzdrk60xl
Thaisa Storchi Bergmann
0
159558
4490034
4483767
2026-05-02T23:11:53Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490034
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Thaisa Storchi Bergmann}}
{{persona}}
'''Thaisa Storchi Bergmann''' {{nym}} ye una [[astrónoma]] brasilana.
Profesora acomuñada del Departamentu d'Astronomía del Institutu de Física de la [[Universidá Federal de Rio Grande do Sul]] (UFRGS), y miembru del Comité de Vixilancia de AURA (Asociación d'Universidaes pa la Investigación n'Astronomía) pal [[Observatoriu Gemini]]. Apurre asesoramientu científicu al [[Llaboratoriu Nacional d'Astrofísica (Brasil)|Llaboratoriu Nacional d'Astrofísica]], [[Fundación de Sofitu a la Investigación de São Paulo|FAPESP]], [[CAPES]], [[Conselho Nacional de Desenvolvimento Científicu y Teunolóxicu|CNPq]], y a les diverses publicaciones científiques internacionales nel área de l'[[astrofísica]].
Ye miembru de l'[[Academia Brasilana de Ciencies]] dende 2009.<ref>[http://www.abc.org.br/~thaisa Páxina de Thaisa Storchi-Bergmann] nel sitiu web de l'Academia Brasilana de Ciencies {{pt}}.</ref>
== Formación ==
Graduóse en [[física]] (bachilleratu) na UFRGS (1977). Llogró una [[maestría]] en física de la [[Universidá Pontificia Católica de Rio de Janeiro]] (1980) y un [[doctoráu]] en física na UFRGS (1987), siendo empobinada pola astrónoma [[Miriani Griselda Pastoriza]]. Llevó a cabo investigaciones sobre la formación post-doctoral na [[Universidá de Maryland]] (1991) y l'[[Institutu de Ciencia del Telescopiu Espacial]] na [[Universidá Johns Hopkins]] (Homewood campus), (1991, 1994). Tamién foi profesora visitante nel [[Institutu de Teunoloxía de Rochester]] en [[Rochester (Nueva York)|Rochester]] ([[Nueva York (estáu)|Nueva York]]) (2005).
== Investigación científica ==
La investigadora fixo delles contribuciones nel campu de l'[[astronomía estragaláctica]], particularmente nel estudiu de l'actividá nuclear nes [[galaxa|galaxes]]. Storchi Bergmann estudió'l fenómenu de l'actividá nuclear nes galaxes y la so rellación coles propiedaes de la galaxa güéspede por aciu observaciones astronómiques n'escales de distintos tamaños:
* dende aproximao los 100 [[Radiu de Schwarzschild|radios de Schwarzschild]] a los 1000, una rexón correspondiente al [[discu de acrecimiento]] alredor del [[furacu negru]] central supermasivo;<ref>Peterson, B. M. ''An Introduction to Active Galactic Nuclei''. 1ª. ed. Cambridge: [[Cambridge University Press]], 1997</ref>
* ente decenes y cientos de [[pársec]]s, rexón de la galaxa onde puede esperimentase una amplia gama de fenómenos físicos complicaos rellacionaos cola presencia d'[[estrella|estrelles]] y el [[gas ionizado]] qu'agora sirve como combustible pal furacu negru central, y que s'espulsa al traviés de "vientos" y remexos relativistes (al traviés de mecanismos qu'inda nun son bien entendíos) (por casu, Peterson 1997).
== Honores ==
En 2004, foi incluyida pola [[Veja (revista)|revista ''Veja'']] nel grupu de los dolce investigadores brasilanos más citaos en publicaciones internacionales (1674 citaciones nel momentu y más de 3000 anguaño na base de datos Astrophysics Data System).<ref>[https://web.archive.org/web/20060821105931/http://www.cptec.inpe.br/~pmtcrh/mct/artigos/melh_bra.shtml Os melhores brasileiros], Revista ''Veja'' {{pt}}</ref>
Nesi mesmu añu, la investigadora presidió la organización del 222ᵘ Simposio de la [[Unión Astronómica Internacional]], unu de los principales congresos mundiales sobre les galaxes actives, na ciudá de [[Gramado]].<ref>[http://www.cambridge.org/us/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521848039 The interplay among black holes, stars and ISM in galactic nuclei: proceedings of the 222th Symposium of the International Astronomical Union] celebráu en Gramado, Rio Grande do Sul, Brasil, 1 a 5 de marzu. Publicáu por Thaisa Storchi-Bergmann, Luis C. Ho y Henrique R. Schmitt {{en}}</ref>
En 2006, foi nomada pal premiu de la [[Claudia (revista)|revista ''Claudia'']] ([[Editorial Nova Cultural|Abril Cultural]]) nel área de ciencies en 2006. En xunu de 2007, foi incluyida nel llibru ''Mulheres do Brasil'', publicáu por [[Dow Chemical Company]], y, en xunu de 2009, nel llibru ''Vides a Descobrir - Mulheres Cientistas do Mundo Lusófono'', de l'[[Associação Viver a Ciência]], de [[Portugal]].
En 2015, ganó'l [[Premios L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia|Premiu L’Oréal-Unesco Internacional pa Muyeres na Ciencia]] pola so contribución a la ciencia polo xeneral ysobremanera, pola so contribución a la comprensión de cómo se formen los furacos negru nel centru de les galaxes y cómo evolucionen.<ref>{{cita web |url = http://www.loreal.com.br/noticies/duas-cientistas-brasileiras-recebem-premio-internacional-loreal-unesco-pa-mulheres-na-ciencia.aspx|títulu = Duas cientistas brasileiras recebem prêmio internacional "L'Oréal-Unesco para Mulheres na Ciência"|fecha = 3 de marzu de 2015 |fechaaccesu=17 d'abril de 2015|editor = L'Oréal Brasil|idioma = pt |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150402140749/http://www.loreal.com.br/noticies/duas-cientistas-brasileiras-recebem-premio-internacional-loreal-unesco-pa-mulheres-na-ciencia.aspx |fechaarchivu=2 d'abril de 2015}}</ref><ref>{{cita web |url= http://g1.globo.com/ciencia-e-saude/noticia/2015/03/cientista-brasileira-que-estuda-buracos-negros-ganha-premio-da-onu.html|títulu = Cientista brasileira que estuda buracos negros ganha prêmio da ONX|fecha = 4 de marzu de 2015 |fechaaccesu=17 d'abril de 2015|editorial = G1|idioma=pt}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.if.ufrgs.br/~thaisa/ Páxina profesional de Thaisa S. Bergmann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006195215/http://www.if.ufrgs.br/~thaisa/ |date=2018-10-06 }} {{en}}
* [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&sim_query=YES&aut_xct=NON&aut_logic=OR&obj_logic=OR&author=storchi+bergmann&object=&start_mon=&start_year=&end_mon=&end_year=&ttl_logic=OR&title=&txt_logic=OR&text=&nr_to_return=100&start_nr=1&start_entry_day=&start_entry_mon=&start_entry_year=&min_score=&h.ou_pick=ALL&ref_stems=&data_and=ALL&group_and=ALL&sort=SCORE&aut_syn=YES&ttl_syn=YES&txt_syn=YES&aut_wt=1.0&obj_wt=1.0&ttl_wt=0.3&txt_wt=3.0&aut_wgt=YES&obj_wgt=YES&ttl_wgt=YES&txt_wgt=YES&ttl_sco=YES&txt_sco=YES&version=1 Llista de publicaciones científiques] {{en}}
* {{Enllaz rotu|1=Jornal da Ciência |2=http://www.jornaldaciencia.org.br/Detalhe.jsp?id=35741 |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{pt}}
{{NF|1955||Storchi Bergmann, Thaisa}}
[[Categoría:Astrónomos y astrónomes de Brasil]]
[[Categoría:Científicos y científiques de Brasil]]
[[Categoría:Persones de Caxias do Sul]]
8myfr7dd9vw2zw2fuuckp5tdg09s2kj
Temporada de tifones nel Pacíficu de 2018
0
160238
4490025
4474689
2026-05-02T19:48:55Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490025
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de temporada de fenómenu meteorolóxicu
| nome = Temporada de tifones nel Pacíficu de [[2018]]
| imaxe = 2018 Pacific typhoon season summary.png
| pie imaxe = <small> Mapa resumen d'actividá de la temporada </small>
| sistemes activos = '''[[#Depresión Tropical Yutu|Yutu]]''' & '''[[#Depreción tropical 99W|99W]]'''
| primer ciclón formáu = [[#Nube tropical Bolaven (Agatón)|Bolaven]]<br /><small> [[29 d'avientu]] de [[2017]] </small>
| últimu ciclón disipáu = [[#Tifón Kong-rei (Queenie)|Kong-rei]]<br /><small> [[6 d'ochobre]] de [[2018]] </small>
| ciclón tropical más fuerte = '''[[Tifón Yutu|Yutu]]''' <br /><small>285 [[km/h]] (1-min),<br />215 [[km/h]] (10-min); <br /> 905 [[hPa]] </small>
| entrada en tierra = 17
| depresiones = 39 (oficial) 1 (non oficial)
| nubes = 26 (oficial), 1 (non oficial)
| tifones = 11
| súpertifones = 5 (non oficial)
| fallecimientos totales = 302 totales <!-- {{llista desplegable
|{{FIL}}: 19
|{{CHN}}: 8
|{{JAP}}: 3
|{{KOR}}: 1
}}-->
| daños totales = {{Formatprice|{{Inflation|US|7380000000|2018|r=2}}}} ({{#time:Y}} [[United States Dollar|USD]]).
| rexón = [[océanu Pacíficu]] occidental
| cinco temporaes = '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2016|2016]]''' '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2017|2017]]''' 2018 '''[[Nomes de los ciclones tropicales|Post-2018]]'''
}}
La '''temporada de tifones nel Pacíficu de [[2018]]''' ye un eventu actual nel cual ciclones tropicales formar nel [[océanu Pacíficu]] noroccidental. La temporada va permanecer activa mientres esti 2018 y con mayor incidencia ente [[mayu]] y [[payares]]. L'enfoque d'esti artículu ta llindáu pal [[océanu Pacíficu]] al norte del [[ecuador terrestre|ecuador]] ente'l [[meridianu]] 100° este y el [[meridianu]] 180°. La primer nube nomada de la temporada, [[Nube tropical Bolaven (2018)|Bolaven]], formóse'l [[3 de xineru]]. El primer tifón de la temporada, [[Tifón Jelawat (2018)|Jelawat]], algamó l'estáu de tifón el [[29 de marzu]] y convirtióse nel primer súpertifón del añu, hores dempués.
Dientro del [[océanu Pacíficu]] noroccidental, hai dos axencies quien de forma separada asignen nomes a los ciclones tropicales, de los cualos resulten n'asignar dos nomes nun solu ciclón . L'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] categoriza un ciclón tropical sí una perturbación tropical supera la velocidá de vientos sosteníos en 10 minutos de siquier 65 [[km/h]], en cualquier área de la cuenca. Ente que el Serviciu d'Alministración Atmosférica, Xeofísica y Astronómica de [[Filipines]] ([[PAGASA]]) asigna nomes a los ciclones tropicales los cualos muévense dientro o forma d'una depresión tropical nel so área de responsabilidá alcontraos ente los meridianos 135° Y y 115° Y y los paralelos 5°-25° N, sí'l ciclón tuviera un nome asignáu pola [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]]. Les depresiones tropicales, que son monitoreadas pol [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] d'[[Estaos Xuníos]], son numberaos amestándo-yos el sufixu "W".
== Pronósticos ==
{| {{tablaguapa}} style="float:right"
|-
! Pronósticos TSR<br />Fecha !! Nubes<br />tropicales !! Tifones<br />totales!! CT<br />Intenses !! ACE !! Ref
|-
| <small>Pronósticos (1965–2017)</small> || 26 || 16 || 9 || 294 ||<ref name="TSR May">{{cita web |fecha=11 de mayu de 2018|autor2=Lea, Adam|títulu=Extended Range Forecast for Northwest Pacific Typhoon Activity in 2018|publicación=Tropical Storm Risk Consortium|url=http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastMay2018.pdf |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|autor=Saunders, Mark|tipu=PDF}}</ref>
|-
| [[11 de mayu]] de [[2018]] || 27 || 17 || 9 || 307 ||<ref name="TSR May"/>
|-
| 6 de xunetu de 2018 || 27 || 17 || 10 || 331 ||<ref name="TSR Jul">{{cita web |fecha=6 de xunetu de 2018|autor2=Lea, Adam|títulu=July Forecast Forecast Update for Northwest Pacific Typhoon Activity in 2018|publicación=Tropical Storm Risk Consortium|url=http://www.tropicalstormrisk.com/docs/TSRNWPForecastJul2016.pdf |fechaaccesu=6 de xunetu de 2018|autor=Saunders, Mark|tipu=PDF}}</ref>
|-
! Otros pronósticos<br />(fecha) !! Pronósticu<br />central !! colspan=2| Periodu !! Sistemes !! Ref
|-
| [[15 de xineru]] de [[2018]] || PAGASA || colspan=2| Xineru — Marzu || 1–3 ciclones ||<ref name="PAG 1">{{cita web |títulu=January — June 2018 |type=Seasonal Climate Outlook |url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/index.php/climate/climate-advisories/seasonal-climate-outlook |fecha=15 de xineru de 2018 |publicación=Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration|author=Malano, Vicente B |urlarchivu=https://archive.today/20170129154855/http://www.pagasa.dost.gov.ph/index.php/climate/climate-advisories/seasonal-climate-outlook |fechaarchivu=18 de xineru de 2017 |deadurl=no |fechaaccesu=18 de xineru de 2017 |df= }}</ref>
|-
| [[15 de xineru]] de [[2018]] || PAGASA || colspan=2| Abril — Xunu || 2–4 ciclones ||<ref name="PAG 1" />
|-
| [[15 de marzu]] de [[2018]] || VNCHMF || colspan=2| Xineru – Avientu || 12-13 ciclones ||<ref name="VNCHMF">{{cita web |títulu=Central region vulnerable to typhoons in 2018|url=http://vietnamnews.vn/society/424485/central-region-vulnerable-to-typhoons-in-2018.html#SlJvxZgh8oA5Dzpm.99|fecha=15 de marzu de 2018|publicación=Vietnam News}}</ref>
|-
| [[23 de marzu]] de [[2018]] || HKO || colspan=2| Xineru – Avientu || 5-8 ciclones ||<ref name="HKO18">{{cita web |títulu=Direutor of the Hong Kong Observatory highlights Observatory's latest developments March 23, 2018|fecha=23 de marzu de 2018 |fechaaccesu=26 de marzu de 2018|url=http://www.hko.gov.hk/press/WP/2018/pre20180323.htm|publicación=Hong Kong Observatory|autor=Chi-ming, Shun}}</ref>
|-
| 13 de xunetu de 2018 || PAGASA || colspan=2| Xunetu-Setiembre || 6–8 ciclones ||<ref name="PAG 2">{{cita web|títulu=July–December 2018|type=Seasonal Climate Outlook|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/index.php/climate/climate-advisories/seasonal-climate-outlook|fecha=13 de xunetu de 2018|publicación=Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration|author=Malano, Vicente B|urlarchivu=https://archive.today/20170129154855/http://www.pagasa.dost.gov.ph/index.php/climate/climate-advisories/seasonal-climate-outlook|fechaarchivu=2017-01-29}}</ref>
|-
| 13 de xunetu de 2018 || PAGASA || colspan=2| Ochobre-Avientu || 4–6 ciclones ||<ref name="PAG 2" />
|-
! Temporada<br /> de 2018 !! Pronósticu<br />central !! Ciclones<br />tropicales !! Nube<br />tropical !! Tifones !! Ref
|-
| '''Actividá actual'''|| JMA || 32 || 23 || 9 ||
|-
| '''Actividá actual''' || JTWC || 28 || 24 || 11 ||
|-
| '''Actividá actual''' || PAGASA || 15 || 12 || 3 ||
|-
|}
Mientres l'añu, dellos servicios meteorolóxicos nacionales y axencies científiques agoren cuántos ciclones tropicales, nubes tropicales y tifones van formar mientres una temporada y/o cuántos ciclones tropicales van afectar a un país en particular. Estes axencies incluyeron el Consorciu de Riesgu de Nube Tropical (TSR) del [[University College de Londres]], [[PAGASA]] y la Oficina Meteorolóxica Central de Taiwán. PAGASA tamién mentó que [[La Neña (clima)|La Neña]] sería efímera y predicía que duraría hasta febreru o abril.
=== Pronósticos previos a la temporada ===
El primer pronósticu del añu foi publicáu por PAGASA mientres el [[15 de xineru]], dientro de les sos perspectives climátiques estacionales pal periodu de xineru a xunu. Estes puntualizaron a que s'esperaríen d'unu a tres ciclones tropicales ente xineru y marzu, ente que s'espera que se desenvuelvan ente dos y cuatro. o ingrese al Área de Responsabilidá de Filipines ente abril y xunu. El [[15 de marzu]], el Centru Nacional Vietnamita de Pronósticos Meteorolóxicos Hidroeléctricos (VNCHMF) predixo qu'aproximao ente dolce y trece ciclones tropicales afectaríen a [[Vietnam]] mientres la temporada de 2018, que ta percima del permediu.
=== Pronósticos mientres la temporada ===
El [[23 de marzu]], l'Observatoriu de Hong Kong predixo que de cinco a ocho ciclones tropicales atoparíense dientro de los 500 quilómetros de [[Ḥong Kong]], lo que ye normal o superior a lo normal, col primer [[ciclón tropical]] qu'afectó a Hong Kong en xunu o antes. El [[11 de mayu]], el Tropical Storm Risk (TSR) emitió'l so primer pronósticu pa la temporada, prediciendo que la temporada de 2018 sería una temporada llixeramente cimera a la media, produciendo 27 nubes nomaes, 17 tifones y nueve tifones intensos.
{{clear}}
== Resume de la temporada ==
<center>
<timeline>
ImageSize = width:1030 height:270
PlotArea = top:10 bottom:80 right:20 left:20
Legend = columns:2 left:30 top:58 columnwidth:270
AlignBars = early
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/2018 till:01/12/2018
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/01/2018
Colors =
id:canvas value:gray(0.88)
id:GP value:red id:TD
value:rgb(0.38,0.73,1) legend:Depresión_tropical_=_≤62_km/h_(≤39_mph)
id:TS value:rgb(0,0.98,0.96) legend:Nube_tropical_=_63-88_km/h_(39-54_mph)
id:ST value:rgb(0.80,1,1) legend:Nube_tropical_severa_=_89-117_km/h_(55-73_mph)
id:TY value:rgb(0.99,0.69,0.6) legend:Tifón_=_≥118_km/h_(≥74_mph)
Backgroundcolors = canvas:canvas
BarData =
barset:Hurricane
bar:month
PlotData=
barset:Hurricane width:10 align:left fontsize:S shift:(4,-4) anchor:till
from:01/01/2018 till:04/01/2018 color:TS text:"Bolaven"
from:08/02/2018 till:16/02/2018 color:TS text:"Sanba"
from:24/03/2018 till:01/04/2018 color:TY text:"Jelawat"
from:10/05/2018 till:15/05/2018 color:TD text:"04W"
from:02/06/2018 till:09/06/2018 color:TS text:"Ewiniar"
from:04/06/2018 till:11/06/2018 color:TY text:"Maliksi"
from:04/06/2018 till:05/06/2018 color:TD text:"DT"
from:13/06/2018 till:15/06/2018 color:TS text:"07W"
from:13/06/2018 till:16/06/2018 color:TS text:"Gaemi"
from:17/06/2018 till:18/06/2018 color:TD text:"DT"
from:28/06/2018 till:04/07/2018 color:TY text:"Prapiroon"
from:03/07/2018 till:09/07/2018 color:TY text:"[[Tifón María (2018)|María]]"
barset:break
from:16/07/2018 till:24/07/2018 color:TS text:"Son-Tinh"
from:16/07/2018 till:17/07/2018 color:TD text:"DT"
from:17/07/2018 till:24/07/2018 color:ST text:"Ampil"
from:20/07/2018 till:23/07/2018 color:TD text:"Josie"
from:22/07/2018 till:26/07/2018 color:ST text:"Wukong"
from:23/07/2018 till:04/08/2018 color:TY text:"Jongdari"
from:31/07/2018 till:02/08/2018 color:TD text:"16W"
from:02/08/2018 till:10/08/2018 color:TY text:"Shanshan"
from:06/08/2018 till:15/08/2018 color:TS text:"Yagi"
from:09/08/2018 till:17/08/2018 color:ST text:"Bebinca"
from:11/08/2018 till:15/08/2018 color:ST text:"Leepi"
from:13/08/2018 till:16/08/2018 color:TS text:"[[Furacán Héctor (2018)|Héctor]]"
Barset:break
from:14/08/2018 till:19/08/2018 color:TS text:"Rumbia"
from:15/08/2018 till:24/08/2018 color:TY text:"Soulik"
from:16/08/2018 till:24/08/2018 color:TY text:"Cimarón"
from:22/08/2018 till:26/08/2018 color:TD text:"Luis"
from:24/08/2018 till:26/08/2018 color:TD text:"DT"
from:27/08/2018 till:04/09/2018 color:TY text:"Jebi"
from:05/09/2018 till:08/09/2018 color:TD text:"DT"
from:07/09/2018 till:14/09/2018 color:TY text:"Mangkhut"
from:08/09/2018 till:13/09/2018 color:TS text:"Barijat"
from:20/09/2018 till:01/10/2018 color:TY text:"Trami"
from:21/09/2018 till:23/09/2018 color:TD text:"DT"
from:25/09/2018 till:27/09/2018 color:TD text:"29W"
from:28/09/2018 till:06/10/2018 color:TY text:"Kong-rei"
from:21/10/2018 till:27/10/2018 color:TY text:"Yutu"
bar:Month width:5 align:center fontsize:S shift:(0,-20) anchor:middle color:canvas
from:01/01/2018 till:31/01/2018 text:Xineru from:01/02/2018
till:28/02/2018 text:Febreru from:01/03/2018
till:01/04/2018 text:Marzu from:01/04/2018
till:01/05/2018 text:Abril
from:01/05/2018 till:01/06/2018 text:Mayu from:01/06/2018
till:01/07/2018 text:Xunu from:01/07/2018
till:01/08/2018 text:Julio from:01/08/2018
till:01/09/2018 text:Agostu from:01/09/2018
till:01/10/2018 text:Setiembre from:01/10/2018
till:01/11/2018 text:Ochobre from:01/11/2018
till:01/12/2018 text:Payares
</timeline>
</center>
Esta temporada empecipió cola [[Depresión tropical Agaton (2018)|depresión tropical Agaton]], formáu al este de les [[Filipines]]. Nel intre de dos díes, el sistema mover al [[mar de la China Meridional]] ya intensificóse na primer nube nomada, Bolaven. La [[#Nube tropical Sanba|nube tropical Sanba]] afectó al sur de [[Filipines]]. Un mes más tarde, la [[#Depresión tropical 03W|depresión tropical 03W]] formar nel Pacíficu nomó: ''Jelawat''. El Jelawat convertir nel primer tifón de la temporada'l [[30 de marzu]], y depués nel primer súpertifón de la temporada. L'actividá tropical intensificar en xunu, cuando se formaron una serie de nubes, cola [[#Nube tropical Eniwiar|nube tropical Ewiniar]], que llegó a [[China]] continental. A finales d'esi mes, el [[#Tifón Prapiroon|tifón Prapiroon]] afectó a la península de [[Corea]], el primeru dende [[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2013|2013]]. Darréu, el [[Tifón Maria (2018)|tifón María]] algamó la so intensidá máxima como súpertifón de categoría 5, siendo'l primeru dende'l [[w:Typhoon Noru (2017)|tifón Noru]] en [[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2017|2017]] .
== Ciclones tropicales ==
=== Nube tropical Bolaven (Agatón) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Bolaven (Agatón)<ref>{{cita web |url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/3276/SitRep_Non_13_re_Preparedness_Measures_and_Effects_of_TD_Agaton_as_of_0800H_22Jan2018.pdf|títulu=SitRep Non. 13 re Preparedness Measures and Effects of Tropical Depression "AGATON" |fechaaccesu=5 de febreru de 2018|fecha=22 de xineru de 2018|tipu=PDF}}</ref>
|categoría= depresión
|tipo= depresión tropical
|categoría2= tormenta |tipo2=
nube tropical
|cuenca = JMA
|formáu= [[29 d'avientu]] de [[2017]]
|disipáu= [[4 de xineru]] de [[2018]]
|vientu máximu= 55 [[km/h]] (35 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<br/>
|imaxe=Bolaven 2018-01-03 0615Z.jpg
|percorríu= Bolaven 2018 track.png
|presión mínima= 1002 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.59 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = 3 total {{llista desplegable
|{{bandera|Filipines}} 3 direutes
}}
|daños totales = [[$]]10.9 millones ([[2018]] [[USD]])
|árees afeutaes = [[Filipines]] <br /> [[Isla Carolinas]]
}}
{{AP|Nube tropical Bolaven (2018)}}
Formando parte de la [[temporada de tifones nel Pacíficu de 2017]], l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] (JMA) empezó a rastrexar una [[depresión tropical]] débil que se desenvolviera a unos 172 [[km]] (107 [[milles]]) al sur-suroeste de [[Paláu|Palau]] el [[31 d'avientu]] de [[2017]]..<ref>http://www.webcitation.org/6w7Qn2Hl5</ref><ref>http://www.webcitation.org/6w7RRHMFv</ref> Pal [[1 de xineru]] de [[2018]], el PAGASA fixo lo mesmo y dio'l nome llocal Agaton.<ref>{{cita web |títulu=Storm Signal Non. 1 raised in several areas as LPA turns into depression|url=https://newsinfo.inquirer.net/956694/td-agaton-pagasa|fecha=1 de xineru de 2018|publicación=Inquirer|autor=Jhoanna Ballaran}}</ref> A les 12:00 [[UTC]] del mesmu día, la JMA empezó a emitir avisos sobre'l sistema,<ref>{{cita web |títulu=RSMC Tropical Cyclone Adviosry TD|url=http://www.webcitation.org/6w9G9rdWN|fecha=1 de xineru de 2018 |fechaarchivu=2 de xineru de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref> ente que'l Joint Typhoon Warning Center (JTWC) emitió una Alerta de Formación de Ciclones Tropicales.<ref>http://www.webcitation.org/6w9GoGhrZ</ref> Seis hores dempués, el JTWC ameyoró'l sistema a una [[depresión tropical]] y dio la designación de '''01W'''.<ref>{{cita web|títulu=Tropical Depression 01W (One) Warning Nr 001|url=http://www.webcitation.org/6wAQehJzZ|fecha=1 de xineru de 2018|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref>
Les imáxenes satelitales representaben un sistema d'afitamientu con conveición fonda qu'escurecía'l so centru de circulación de baxu nivel.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 01W (One) Warning Nr 01|url=http://www.webcitation.org/6wARZbdNV|fecha=1 de xineru de 2018|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Seis hores más tarde, el centru de la nube quedó parcialmente espuestu con una conveición fonda que se cortaba por cuenta de un llixeru aumentu de la [[cizalladura del vientu]].<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 01W (One) Warning Nr 02|url=http://www.webcitation.org/6wARVZA9y|fecha=2 de xineru de 2018|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250223080610/https://www.webcitation.org/6wARVZA9y|fechaarchivu=2025-02-23}}</ref> A les 18:00 [[UTC]] del [[2 de xineru]], el sistema yá taba allugáu nun área de [[cizalladura]] baxa a moderada a midida que la nube remanecía escontra'l Mar del Sur de [[China]].<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 01W (One) Warning Nr 05|url=http://www.webcitation.org/6wC7Bld3F|fecha=2 de xineru de 2018|fechaaccesu=6 de xineru de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> A pesar de que'l JTWC yá predicía un enclín al debilitamientu, el JMA finalmente ameyoró'l sistema a una [[nube tropical]], llamándolo '''Bolaven''', la primer nube con nome de la temporada.<ref>{{cita web|títulu=RSMC Tropical Cyclone Adviosry TS 1801 BOLAVEN (1801) UPGRADED FROM TD|url=http://www.webcitation.org/6wC5tGTkM|fecha=3 de xineru de 2018|fechaarchivu=6 de xineru de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref> La conveición fonda permaneció desorganizada pero persistente a lo llargo del día yá que el so LLCC mentóse enantes.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 01W (Bolaven) Warning Nr 07|url=http://www.webcitation.org/6wC74xuWm|fecha=3 de xineru de 2018|fechaaccesu=6 de xineru de 2018|axencia=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> A pesar de que les imáxenes satelitales amuesen una conveición encesa,<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 01W (Bolaven) Warning Nr 09|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN31-PGTW_201801032100.htm|fecha=3 de xineru de 2018|fechaaccesu=6 de xineru de 2018|axencia=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190207042056/https://www.webcitation.org/6wDq9jKUB|fechaarchivu=2019-02-07}}</ref> l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] emitió la so alvertencia final sobre Bolaven, yá que se debilitó a una depresión tropical a principios del [[4 de xineru]].<ref>{{cita web |títulu=RSMC Tropical Cyclone Adviosry TD DOWNGRADED FROM TS 1801 BOLAVEN (1801)|url=http://www.webcitation.org/6wDpKiQLj|fecha=4 de xineru de 2018 |fechaaccesu=6 de xineru de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref> El JTWC fixo lo mesmo tres hores dempués de que'l LLCC de Bolaven quedara totalmente espuestu a una conveición deteriorada.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 01W (Bolaven) Warning Nr 010|url=http://www.webcitation.org/6wDputLB4|fecha=4 de xineru de 2018 |fechaaccesu=6 de xineru de 2018|axencia=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> L'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]], sicasí, mentó los remanentes de Bolaven hasta que s'estenó por completu a les 06:00 [[UTC]] del mesmu día.
Bolaven ye la tercera de tres tormenta consecutives qu'impactaron descomanadamente na metá inferior del país dempués de les [[w:en:Tropical Storm Kai-tak (2017)|nubes Kai-tak (Urduja)]] y [[w:en:Typhoon Tembin (2017)|Tembin (Vinta)]]. El [[1 de xineru]], darréu dempués de que PAGASA empezara a emitir avisos, Public Storm Warning Signal # 1 asitiar en diecisiete provincies, principalmente na rexón de [[Caraga]] y la rexón de [[Davao]].<ref>{{cita web |títulu=LPA now Tropical Depression Agaton, Signal Non. 1 up in 17 areas|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/638249/lpa-now-tropical-depression-agaton-signal-non-1-up-in-17-areas/story/|fecha=1 de xineru de 2018|publicación=GMA News |fechaaccesu=2 de xineru de 2018}}</ref> Más tarde, la [[isla de Bohol]] asitiar nuna "alerta colorao alta" por cuenta de posibles hinchentes, lo que provocó que 3 unidaes del gobiernu municipal municipal ordenaren la evacuación obligatoria de los residentes.<ref>{{cita web |títulu=Bohol on high alert ahead of Tropical Depression Agaton|url=https://www.rappler.com/nation/192687-massive-flooding-bohol-towns-agaton|fecha=1 de xineru de 2018|publicación=Rappler|autor=Michael O. Ligalig |fechaaccesu=2 de xineru de 2018}}</ref> A midida que la nube avanzaba escontra l'oeste, Signal # 1 estender nes provincies inferiores de [[Visayas]], [[Península de Zamboanga]] y [[Palawan]], y mentó que toles árees asitiaes so la señal esperimentaríen agües "moderaes a fuertes" en 24 hores.<ref>{{cita web |títulu='Agaton' threatens Caraga; more areas under signal non. 1|url=http://news.abs-cbn.com/news/01/01/18/agaton-threatens-caraga-more-areas-under-signal-non-1|fecha=1 de xineru de 2018|publicación=ABS CBN}}</ref> El [[2 de xineru]], prohibir a los barcos del mar salir de la [[provincia de Cebú]], ente que'l regueru Mahiga empezó a enchise.<ref>{{cita web |títulu=Sea travel from Cebu banned as ‘Agaton' lashes province|url=https://newsinfo.inquirer.net/956808/breaking-news-cebu-agaton-tropical-depression-bohol-sía#ixzz531RAxb5F |fecha=2 de xineru de 2018|publicación=Inquirer |fechaaccesu=2 de xineru de 2018}}</ref>
Alredor de 2.300 pasaxeros quedaron varaos en dellos puertos, ente que 34 buques de mar, incluyíos 66 cargamentos rodantes, fueron suspendíos.<ref>{{cita web|títulu=More than 2,000 passengers stranded due to ‘Agaton'|url=http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2018/01/02/more-2000-passengers-stranded-due-agaton-582023|fecha=2 de xineru de 2018|publicación=Sunstar Philippines|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180105011028/http://www.sunstar.com.ph/manila/local-news/2018/01/02/more-2000-passengers-stranded-due-agaton-582023|fechaarchivu=2018-01-05}}</ref> [[Negros Oriental]] tamién esperimentó cancelaciones de viaxes n'autobús cuando la nube travesaba la parte sur del país.<ref>{{cita web|títulu=Negros Oriental trips cancelled due to ‘Agaton'|url=http://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/2018/01/02/negros-oriental-trips-cancelled-due-agaton-582017|fecha=2 de xineru de 2018|publicación=Sunstar Philippines|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180407042319/http://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/2018/01/02/negros-oriental-trips-cancelled-due-agaton-582017|fechaarchivu=2018-04-07}}</ref> Aproximao 200 cases na ciudá de [[Mandaue]] anubriéronse.<ref>{{cita web|títulu=‘Agaton' leaves 200 houses in Mandaue City inundated|url=http://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/2018/01/02/agaton-leaves-200-houses-mandaue-city-inundated-582019|fecha=2 de xineru de 2018|publicación=Sunstar Philippines|fechaaccesu=2 de xineru de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180105024840/http://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/2018/01/02/agaton-leaves-200-houses-mandaue-city-inundated-582019|fechaarchivu=2018-01-05}}</ref> En [[Misamis Oriental]], 23 families que componíen a unes 132 persones viéronse obligaes a sacupar por cuenta de los hinchentes, ente que delles escueles anunciáronse suspendíes pal [[3 de xineru]]. El sa ldo mortal pola nube foi de dos persones.<ref>{{cita web|títulu=2 dead in Cebu due to 'Agaton'|url=http://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/2018/01/02/2-dead-cebu-due-agaton-582016|fecha=2 de xineru de 2018|publicación=Sunstar Philippines|fechaaccesu=2 de xineru de 2018}}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical Sanba (Baysang) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Sanba (Baysang)
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|categoría2= tormenta |tipo2=
nube tropical
|cuenca = JMA
|formáu= [[8 de febreru]]
|disipáu= [[16 de febreru]]
|vientu máximu= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<br/>
|imaxe=Sanba 2018-02-12 0512Z.jpg
|percorríu= Sanba 2018 track.png
|presión mínima= 1000 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.53 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = 14 totales {{llista desplegable
|{{bandera|Filipines}} 14 direutes
}}
|daños totales =[[$]] 3.6 millones ([[2018]] [[USD]])
|árees afeutaes = [[Filipines]]<br />[[Isla Carolinas]]<br />[[Paláu|Palau]]
}}
Un [[área de baxa presión|sistema de baxa presión]] en movimientu escontra l'oeste convertir nuna depresión tropical al norte de [[Chuuk]] el [[8 de febreru]] tempranu. Convertir nuna [[nube tropical]] el [[11 de febreru]], recibiendo'l nome internacional '''Sanba''' pola [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]]. Poco dempués, Sanba ingresó al área de responsabilidá filipina y recibió el nome de ''Basyang'' per parte de [[PAGASA]]. El [[13 de febreru]], Sanba tocó tierra en [[Cortes]], [[Filipines]],<ref>{{cita web|url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/90236/philippines-tropical-storm-sanba-makes-landfall-february-13-update-1|títulu=Philippines: Tropical Storm Sanba makes landfall February 13 /update 1|fecha=13 de febreru de 2018|fechaaccesu=20 de febreru de 2018|publicación=Garda|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180615061335/https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/90236/philippines-tropical-storm-sanba-makes-landfall-february-13-update-1|fechaarchivu=2018-06-15}}</ref> faciendo que se debilite a una [[depresión tropical]]. A otru día, el sistema debilitóse entá más y convirtióse nun mínimu remanente a midida que les temperatures de la superficie del mar cayíen per debaxo de 27℃ nel Mar de China Meridional al oeste de les [[Filipines]]. Los sos restos traxeron agua a [[Palawan]].<ref>{{cita web |títulu=NASA sees Tropical Depression 02W's remnants affecting Palawan|url=https://phys.org/news/2014-03-nasa-tropical-depression-02w-remnants.html|fecha=14 de febreru de 2018 |fechaaccesu=20 de febreru de 2018|publicación=PHYS}}</ref>
Aproximao 17,000 persones fueron afeutaes pola nube. A partir del [[16 de febreru]], el númberu de muertos asitiar en 14,<ref>{{cita web |títulu='Basyang' death toll climbs to 14|url=https://newsinfo.inquirer.net/968878/basyang-death-toll-climbs-to-14|fecha=16 de febreru de 2018 |fechaaccesu=20 de febreru de 2018|publicación=Inquirer}}</ref> ente que los daños totales fueron de [[PHP]] 43.423 millones ([[USD]] [[$]]868 mil).<ref>{{cita web |url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/3317/Update_SitRep_Non_09_re_Preparedness_Measures_and_Effect_for_Tropical_Storm_BASYANG_18_February_2018_8AM.pdf|títulu=SitRep Non. 09 re Preparedness Measures and Effects for TS BASYANG|fecha=18 de febreru de 2018 |fechaaccesu=20 de febreru de 2018}}</ref>
{{clear}}
=== Tifón Jelawat (Calóy) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Jelawat (Calóy)
|categoría= cat4
|tipu= super tifón
|categoría2= tifón
|tipu2= tifón
|cuenca = JMA
|formáu= [[24 de marzu]]
|disipáu= [[1 d'abril]]
|vientu máximu= 240 [[km/h]] (150 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 195 [[km/h]] (120 [[mph]])<br/>
|imaxe=Jelawat 2018-03-30 0550Z.png
|percorríu=Jelawat 2018 track.png
|presión mínima= 915 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 27.02 [[inHg]])
|fallecimientos totales = Nengunu reportáu |daños
totales = Nengunu |árees
afeutaes = [[Paláu|Palau]]<br/>[[Isla Carolinas]]<br/>[[Islles Marianes]]
}}
El 17 de marzu, el Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones identificó una perturbación tropical a 185 quilómetros al oeste-noroeste de Pohnpei Estaos Federaos de Micronesia.,<ref>{{cita web |títulu=SIGNIFICANT TROPICAL WEATHER ADVISORY FOR THE WESTERN AND /SOUTH PACIFIC OCEANS REISSUED/162000Z-170600ZMAR2018|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/ABPW10-PGTW_201803162000.htm|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=17 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6xzUgNKMf |fechaarchivu=17 de marzu de 2018}}</ref><ref>{{cita web |títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE ADVISORY|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPQ20-RJTD_201803240000.htm|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=24 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yAE5Nl2l |fechaarchivu=24 de marzu de 2018}}</ref> L'Axencia Meteorolóxica de Xapón lo categorizó como depresión tropical el 24 de marzu y la JTWC denominar como la depresión tropical Trés-W, allugáu bien al oeste-suroeste de Chuuk.<ref>{{cita web |títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE ADVISORY|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPQ20-RJTD_201803250600.htm|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=25 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yBF7pyWZ |fechaarchivu=25 de marzu de 2018}}</ref><ref>{{cita web |títulu=TROPICAL DEPRESSION 03W (THREE) WARNING NR 001|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPN31-PGTW_201803242100.htm|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=25 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yBF3lHZz |fechaarchivu=25 de marzu de 2018}}</ref> Alcontráu al noroeste de Yap, un bon frente de rabasera y una conveición fonda consolidada dexaron a la so promoción, el 28 de marzu, a nube tropical con nome: '''Jelawat''' (nome apurríu per Malasia y que ye un pexe d'agua duce d'esi país).<ref>{{cita web |títulu=TROPICAL STORM 03W (JELAWAT) WARNING NR 014|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPN31-PGTW_201803280300.htm|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=28 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yFxSAjVn |fechaarchivu=28 de marzu de 2018}}</ref><ref>{{cita web|títulu=PROGNOSTIC REASONING FOR TROPICAL DEPRESSION 03W (JELAWAT) WARNING NR 14|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN31-PGTW_201803280300.htm|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=28 de marzu de 2018|fechaaccesu=16 d'abril de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180328114802/http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN31-PGTW_201803280300.htm|fechaarchivu=2018-03-28}}</ref><ref name=JMAnames_and_meaning /> En namái 15 hores posteriores algamó la intensidá de tifón y 36 hores,<ref>{{cita web |títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE ADVISORY|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPQ20-RJTD_201803300000.htm|editorial=Japan Meteorological Agenc|idioma=inglés|fecha=30 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yIu7LyVR |fechaarchivu=30 de marzu de 2018}}</ref> según la JTWC, a supertifón,<ref>{{cita web |títulu=SUPER TYPHOON 03W (JELAWAT) WARNING NR 024|url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPN31-PGTW_201803301500.htm|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=30 de marzu de 2018 |fechaaccesu=16 d'abril de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/6yKnKMxc1 |fechaarchivu=30 de marzu de 2018}}</ref> algamando'l so picu d'intensidá a mediaos del 30 de marzu.<ref>{{cita web|títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE ADVISORY|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq20.rjtd..txt|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=30 de marzu de 2018|fechaaccesu=16 d'abril de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181112020958/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq20.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-12}}</ref> La influencia de temperatura superficial del mar en progresivu amenorgamientu, concomitante col so desplazamientu a llatitúes más altes, entrada d'aire seco al vórtice y una medría de la cizalladura vertical de vientu, causaron el so deterioru estructural y funcional.<ref>{{cita web|títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE PROGNOSTIC REASONING NON.28 FOR TY 1803 JELAWAT (1803)|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=30 de marzu de 2018|fechaaccesu=16 d'abril de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113040318/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13}}</ref><ref>{{cita web|títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE PROGNOSTIC REASONING NON.35 FOR TS 1803 JELAWAT (1803)|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=1 d'abril de 2018|fechaaccesu=16 d'abril de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113040318/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13}}</ref> Col so centru de circulación de magnitú baxa espuestu y ensin rastros de conveición nésti, el 1 d'abril, declaróse disipáu al sistema.<ref>{{cita web|títulu=TROPICAL STORM 03W (JELAWAT) WARNING NR 031|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn31.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=1 d'abril de 2018|fechaaccesu=16 d'abril de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113011117/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn31.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-13}}</ref>
{{clear}}
=== Depresión tropical 04W ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=04W
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|categoría2= depresión
|tipo2= depresión tropical
|cuenca = JMA
|formáu= [[10 de mayu|10]]
|disipáu= [[15 de mayu]]
|vientu máximu= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 55 [[km/h]] (35 [[mph]])<br/>
|imaxe=04W 2018-05-12 0345Z.jpg
|percorríu= 04W 2018 track.png
|presión mínima= 1008 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.77 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = Nengunu reportáu |daños
totales = Nengunu |árees
afeutaes =Nengunu }}
Un [[área de baxa presión]] al este de les [[Islles Marianes]] ameyorar a una [[depresión tropical]] pola [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] última hora del [[10 de mayu]],<ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/05/10/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-05-10t180000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-05-10T18:00:00Z|fecha=10 de mayu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=11 de mayu de 2018}}</ref> poco primero de que el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] emitiera una alerta de formación de [[ciclón tropical]].<ref>{{cita web |url=http://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9718web.txt|títulu=Tropical Cyclone Formation Alert|fecha=10 de mayu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180511021302/http://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9718web.txt |fechaarchivu=11 de mayu de 2018 |fechaaccesu=15 de mayu de 2018}}</ref> Pal [[12 de mayu]], reparóse una conveición fonda cerca del so centru cuando'l [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] empezó a emitir avisos sobre'l sistema cola designación ''04W''.<ref>{{cita web|títulu=Tropical Depression 04W (Four) Warning Nr 001|url=https://www.webcitation.org/6zM45x4Ol|fecha=12 de mayu de 2018|fechaaccesu=15 de mayu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Aproximao doce hores dempués, informóse que 04W intensificárase nuna [[nube tropical]] pol [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] dempués de que les imáxenes de satélite representárense nun centru bien definíu.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 04W (Four) Warning Nr 03|url=https://www.webcitation.org/6zNqEVaqh|fecha=12 de mayu de 2018|fechaarchivu=13 de mayu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|fechaaccesu=15 de mayu de 2018}}</ref> Siguiendo un aldu de direición oeste-noroeste, el sistema empezó a debilitase cuando empezó a ingresar nun área de condiciones desfavorables.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 04W (Four) Warning Nr 05|url=https://www.webcitation.org/6zNqDiTcO|fecha=13 de mayu de 2018|fechaarchivu=13 de mayu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|fechaaccesu=15 de mayu de 2018}}</ref>
Poro, 04W debilitóse rápido yá que el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] emitió'l so avisu final sobre'l sistema a principios del [[14 de mayu]], una y bones el sistema amosaba un centru bien allargáu y espuestu, por cuenta de la fuerte [[cizalladura]] del vientu.<ref>{{cita web|títulu=Tropical Depression 04W (Four) Warning Nr 008|url=https://www.webcitation.org/6zPBOifdC|fecha=14 de mayu de 2018|fechaaccesu=16 de mayu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|fechaarchivu=14 de mayu de 2018}}</ref> L'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]], sicasí, rastrexó'l sistema hasta'l [[15 de mayu]] ceo, cuando finalmente estenóse.<ref>https://www.webcitation.org/6zQcRnmgI</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical Ewiniar ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Ewiniar<ref>{{Cita web |url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-06/11/c_137246611.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612103455/http://www.xinhuanet.com/english/2018-06/11/c_137246611.htm |fechaarchivu=2018-06-12 }}</ref>
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|categoría2= tormenta |tipo2=
nube tropical
|cuenca = JMA
|formáu= [[2 de xunu|2]]
|disipáu= [[11 de xunu]]
|vientu máximu= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 75 [[km/h]] (45 [[mph]])<br/>
|imaxe=Ewiniar 2018-06-07 0605Z.jpg
|percorríu= Ewiniar 2018 track.png
|presión mínima= 998 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.47 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = 8 totales {{llista desplegable
|{{CHN}}: 8
}}
|daños totales =Desconocíu |árees
afeutaes = [[Vietnam]]<br />[[China]]
}}
El [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] (JTWC) empezó a rastrexar un disturbiu tropical que se desenvolviera a unos 139 [[milles]] (86 [[km]]) al sureste de [[Puerto Princesa]], [[Palawan]].<ref name="May31JTWC">https://www.webcitation.org/6zqeANsbm</ref> Nesti puntu, el sistema taba allugáu nuna redolada bien favorable con una [[cizalladura]] del vientu relativamente baxa ente 5-10 nuedos y [[temperatura de la superficie del mar]] (TSM) de más de 31[[Graos Celsius|°C]] (88[[Farenheit|°F]]).<ref name="May31JTWC"/> El [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] depués emitió una alerta de formación de [[ciclones tropicales]] pal sistema a otru día.<ref>https://www.webcitation.org/6zqeKGXXH</ref> Na medianueche del [[2 de xunu]], l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] (JMA) clasificó'l sistema como una [[depresión tropical]] y empezó a emitir avisos, envalorando vientos sosteníos de 10 minutos a aproximao 55 [[km/h]] (35 [[mph]]).<ref>{{cita web |títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory TD|url=https://www.webcitation.org/6zry592Lg|fecha=2 de xunu de 2018 |fechaarchivu=2 de xunu de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> Nueve hores más tarde, el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] fixo lo mesmo y dio l'identificador ''05W''.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 001|url=https://www.webcitation.org/6ztoVMK3K|fecha=2 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> La conveición solo foi llindada yá que taba envolubrando'l centru de circulación de baxu nivel del sistema.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 01|url=https://www.webcitation.org/6ztoQV5F6|fecha=2 de xunu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> El [[3 de xunu]], 05W entró nuna redolada desfavorable con [[cizalladura]] del vientu de moderada alta, a pesar de les temperatures templaes de les [[Temperatura de la superficie del mar|temperatures de la superficie del mar]].<ref name="Jun03JTWC">{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 05|url=https://www.webcitation.org/6ztoOujsX|fecha=3 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Por cuenta de esto, la conveición fonda ensugóse lloñe del centru, lo que contribuyó a esponer y allargar el centru de circulación de baxu nivel del sistema.<ref name="Jun03JTWC"/>
05W caltúvose como una [[depresión tropical]] débil por cuenta de la alta [[cizalladura]] continua hasta'l [[5 de xunu]], cuando'l sistema empezó a reorganizase con una conveición ameyorada y más fonda mientres s'atopaba nun área onde s'amenorgara la cizalladura.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 12|url=https://www.webcitation.org/6zyVB8VC5|fecha=5 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> La conveición de abocardado continuu xunto con una [[cizalladura]] más débil provocó que'l [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] actualizara 05W a una [[nube tropical]] a les 21:00 UTC del mesmu día.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 15|url=https://www.webcitation.org/6zyUoIfCx|fecha=5 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Na medianueche del [[6 de xunu]], l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] ameyoró'l sistema a una [[nube tropical]] tamién, recibiendo'l nome de ''Ewiniar'', la cuarta nube con nome de la temporada.<ref>{{cita web|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory TS 1804 EWINIAR (1804) UPGRADED FROM TD|url=https://www.webcitation.org/6zyTyOUOi|fecha=6 de xunetu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref> Alredor d'esi tiempu, les imáxenes satelitales representaren una creciente nubosidad central trupa onde taba escureciendo'l so centru de circulación de baxu nivel del sistema.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 16|url=https://www.webcitation.org/6zyUnfg7f|fecha=6 de xunu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Acordies con el JTWC, sicasí, a les 09:00 [[UTC]] d'esi día, la conveición fonda menguara llixeramente lo que causó que la nube debilitar de nuevu a una [[depresión tropical]].<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 05W (Five) Warning Nr 17|url=https://www.webcitation.org/6zyUmVghp|fecha=6 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref>
A les 06:00 [[UTC]] del [[7 de xunu]], la JMA declarara que Ewiniar algamara la so intensidá máxima con vientos sosteníos de 10 minutos de 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) xunto con una [[presión barométrica]] mínima de 998 [[hPa]] (29,47 [[inHg]]).<ref>{{cita web|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory TS 1804 EWINIAR (1804)|url=https://www.webcitation.org/7002Fr7Nk|fecha=7 de xunu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref> Nesi mesmu tiempu, el JTWC re-actualizó a Ewiniar a una [[nube tropical]] cuando la conveición afondárase de nuevu, con un picu de 1 minutu reconocíu de solu 65 [[km/h]] (40 [[mph]]).<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 05W (Ewiniar) Warning Nr 11|url=https://www.webcitation.org/7002Uza10|fecha=7 de xunu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> Anque seis hores dempués, les imáxenes de satélite amosaben que les bandes convectivas empezaron a aparrar cuando Ewiniar averar a la mariña del sur de [[China]].<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 05W (Ewiniar) Warning Nr 22|url=https://www.webcitation.org/7002UYMi9|fecha=7 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> y esto llevó al JTWC a emitir la so alvertencia final sobre Ewiniar a les 21:00 [[UTC]] del mesmu día.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 05W (Ewiniar) Warning Nr 23|url=https://www.webcitation.org/702zQiImW|fecha=7 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center}}</ref> El JMA, sicasí, rastrexó'l sistema hasta la medianueche del [[9 de xunu]] cuando'l sistema estenóse rápido por tocar tierra.<ref>{{cita web|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory TD DOWNGRADED FROM TS 1804 EWINIAR (1804)|url=https://www.webcitation.org/702z6MDY3|fecha=9 de xunu de 2018|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|axencia=Japan Meteorological Agency}}</ref>
El [[6 de xunu]], les cantidaes d'agua rexistraes na isla de [[Hainan]] se promediaron alredor de 100-200 [[milímetru|mm]] (4-8 [[pulgada|pulgaes]]) con delles reportaes d'hasta 300 [[milímetru|mm]] (12 [[Pulgada|pulgaes]]) en delles árees.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm Ewiniar to bring flooding rain to southern China|fecha=6 de xunu de 2018|url=https://www.accuweather.com/en/weather-news/tropical-storm-ewiniar-to-bring-flooding-rain-to-southern-china/70005111|publicación=AccuWeather |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> A les 12:40 p.m. hora llocal (04:00 [[UTC]]) del [[7 de xunu]], l'[[Observatoriu de Hong Kong]] (HKO) emitió "Typhoon Signal Non.3", con vientos alvertíos y esperaos ente 41-62 [[km/h]] (25-39 [[mph]]).<ref name="HKO1">{{cita web |títulu=Typhoon signal Non 3 issued as tropical storm Ewiniar brings floods to Hong Kong|url=http://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/2149629/heavy-rains-bring-flooding-hong-kong-tropical|fecha=7 de xunu de 2018|publicación=South China Morning Post |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> El Buró d'Educación declarara que les clases de xardín d'infantes y escueles con necesidaes especiales van tar cerraes mientres el día por cuenta de la nube, ente que delles sableres cerráronse por cuenta de les fuertes foles. Amás, HKO rexistrara una precipitación total de 1 hora de 70 [[milímetru|mm]] (0,4 [[Pulgada|pulgaes]]) nel distritu de [[Sha Tin]].<ref name="HKO1"/>
{{clear}}
=== Tifón Maliksi (Domeng) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Maliksi (Domeng)
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|categoría2= tifón
|tipu2= tifón
|cuenca = JMA
|formáu= [[4 de xunu|4]]
|disipáu= [[11 de xunu]]
|vientu máximu= 110 [[km/h]] (75 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 120 [[km/h]] (75 [[mph]])<br/>
|imaxe=Maliksi 2018-06-10 0415Z.jpg
|percorríu=Maliksi 2018 track.png
|presión mínima= 970 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 28.64 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = Nengunu |daños
totales =Desconocíu |árees
afeutaes = [[Filipines]]<br />Islles de Ryukyu
}}
Un [[área de baxa presión]] al noroeste de [[Paláu|Palau]] convertir nuna [[depresión tropical]] el [[4 de xunu]].<ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/06/04/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-06-04t000000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-06-04T00:00:00Z|fecha=4 de xunu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> A otru día, el sistema recibió'l nome Domeng de [[PAGASA]], ente que el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] emitió una alerta de [[ciclón tropical]] pal sistema.<ref name="90W_TCFA">{{cita web |url=http://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9018web.txt|títulu=Tropical Cyclone Formation Alert|fecha=5 de xunu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180606014622/http://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9018web.txt |fechaarchivu=6 de xunu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref>
A pesar de nun tocar tierra en [[Filipines]], Maliksi afaló a la [[PAGASA]] a declarar l'entamu oficial de la temporada d'agües el [[8 de xunu]]. Dos persones morrieron poles fuertes agües monzóniques, ameyoraes por Maliksi, en [[Filipines]].<ref name="Maliksi1">{{cita web|títulu=2 dead in aftermath of Typhoon Domeng|url=http://cnnphilippines.com/news/2018/06/10/domeng-aftermath.html|fecha=11 de xunu de 2018|publicación=CNN Philippines|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612213217/http://cnnphilippines.com/news/2018/06/10/domeng-aftermath.html|fechaarchivu=2018-06-12}}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical 07W ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
07W
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|formáu= [[13 de xunu|13]]
|disipáu= [[15 de xunu]]
|vientu máximu= 65 [[km/h]] (40 [[mph]])<ref group="nb">Vientos sosteníos de 1 minutu; l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] indicó'l sistema como non tropical.</ref><br/>
|imaxe=07W 2018-06-13 0525Z.jpg
|percorríu=07W 2018 track.png
|presión mínima= 993 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.32 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = Nengunu |daños
totales =Desconocíu |árees
afeutaes = [[Filipines]]<br />Islles de Ryukyu
}}
Una perturbación formar al suroeste de [[Taiwán]] el [[12 de xunu]], xusto dientro del frente meiyu, y el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] indicó una [[Ciclón tropical|depresión subtropical]] darréu.<ref>{{cita web |url=http://ftp.emc.ncep.noaa.gov/wd20vxt/hwrf-init/decks/bwp072018.dat|títulu=Tropical Storm 07W running best track|publicación=Joint Typhoon Warning Center |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> A última hora del [[13 de xunu]], cuando'l sistema rastrexara escontra l'este y depués escontra'l nordés hasta les [[islles Yaeyama]], el JTWC empezó a emitir una alvertencia al sistema yá que s'analizó como una depresión dafechu tropical y depués convirtióse nuna [[nube tropical]] a principios del [[14 de xunu]]. Sicasí, l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] caltuvo'l sistema como un baxu [[ciclón extratropical]] enllastráu nel frente estacionariu.
{{clear}}
=== Nube tropical Gaemi (Ester) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Gaemi (Ester)<ref name="DomengEster"/>
|categoría= nube |tipo=
tormenta tropical
|categoría2= tormenta |tipo2=
nube tropical
|cuenca = JMA
|formáu= [[13 de xunu|13]]
|disipáu= [[16 de xunu]]
|vientu máximu= 95 [[km/h]] (60 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 85 [[km/h]] (50 [[mph]])<br/>
|imaxe=Gaemi 2018-06-16 0450Z.jpg
|percorríu= Gaemi 2018 track.png
|presión mínima= 998 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 29.47 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = 3 totales {{llista desplegable
|{{CHN}}: 3
}}
|daños totales = Minima
|árees afeutaes = Sur de [[China]]<br />[[Vietnam]]<br />[[Filipines]]
}}
El [[13 de xunu]], formóse una [[depresión tropical]] nel mar del sur de [[China]], dende'l valle de la [[nube tropical]] 07W. El [[14 de xunu]], la [[PAGASA]] anunció qu'ingresara al Área de Responsabilidá de [[Filipines]], y asignó-y el nome de Ester. La [[depresión tropical]] Ester (08W) tocó tierra antes de la medianueche, intensificar nuna [[nube tropical]], llamábase ''Gaemi''. El [[16 de xunu]], Gaemi volver nun [[ciclón extratropical]]. El [[19 de xunu]], el NDRRMC informó que 3 persones morrieren por agües monzóniques ameyoraes por Gaemi.<ref name="DomengEster">{{cita web |títulu=SitRep Non.15 Preparedness Measures&Effects of SW Monsoon by TY Domeng & TD Ester|url=http://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/3389/SitRep_non_15_Effects_of_Southwest_Monsoon_Enhanced_by_Typhoon_DOMENG_and_TD_ESTER_for_the_period_of_8AM_to_5PM_19JUNE2018.pdf|fecha=19 de xunu de 2018|publicación=NDRRMC |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref>
{{clear}}
=== Tifón Prapiroon (Florita) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Prapiroon (Florita)
|categoría= cat1
|tipu= tifón
|categoría2= tifón
|tipu2= tifón
|cuenca = JMA
|formáu= [[28 de xunu]]
|disipáu= [[4 de xunetu]]
|vientu máximu= 140 [[km/h]] (85 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 120 [[km/h]] (75 [[mph]])<br/>
|imaxe=Prapiroon 2018-07-02 0000Z.png
|percorríu=Prapiroon 2018 track.png
|presión mínima= 970 [[Bar (unidá de presión)|mbar]] ([[hPa]]; 28.64 [[Pulgada de mercuriu|inHg]])
|fallecimientos totales = 1 total {{llista desplegable
|{{KOR}}: 1 direuta }}
|daños totales =Desconocíu |árees
afeutaes = [[Filipines]]<br />[[Xapón]]<br />Islles de Ryukyu<br />[[Península de Corea]]
}}
Un [[área de baxa presión]] al oeste d'[[Okinotorishima]] convertir nuna [[depresión tropical]] el [[28 de xunu]]. A otru día, [[PAGASA]] empezó a emitir advories, dando'l nome de ''Florita''. 6 hores dempués, Florita convertir nuna [[nube tropical]], cola [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] asignando ''Prapiroon'' pal nome internacional. El [[30 de xunu]], Prapiroon empezó a intensificase nuna nube tropical. Pal [[2 de xunetu]], Prapiroon convertir nun tifón de categoría 1, cerca de [[Xapón]] y [[Corea del Sur]]. Pal [[3 de xunetu]], el tifón Prapiroon tenía la intensidá máxima. El mesmu día, Prapiroon tocó tierra en Xapón. Dempués de tocar tierra, Prapiroon de volao debilitóse a una [[nube tropical]]. El [[4 de xunetu]], JMA y JTWC informaron que Prapiroon habíase disipáu.<ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/06/28/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-06-28t000000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-06-28T00:00:00Z|fecha=28 de xunu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/07/04/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-07-04t000000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-07-04T00:00:00Z|fecha=4 de xunetu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref>
Namái una persona morrió hasta'l momentu, en [[Corea del Sur]].<ref>{{cita web |títulu=1 dead, 1 missing as Typhoon Prapiroon approaches Korea|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180702000720|fecha=2 de xunetu de 2018|publicación=Koreaherald}}</ref>
{{clear}}
=== Tifón María (Gardo) ===
{{AP|Tifón María (2018)}}
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=María (Gardo)
|categoría = cat5
|categoría2 = tifón
|tipu = super tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Maria 2018-07-08 0630Z.png
|percorríu = Maria 2018 track.png
|formáu = [[3 de xunetu|3]]
|disipáu = [[12 de xunetu]]
|vientu máximu = 260 [[km/h]] (160 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 195 [[km/h]] (120 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 915 [[mbar]] {{small|([[hPa]]: 27.02 [[inHg]])}}
|daños totales = Desconocíu |árees
afeutaes = [[Islles Marianes]], [[Taiwán]] & [[China del Este]]
|fallecimientos totales = 1
}}
Una perturbación tropical formar nes [[Islles Márxal]] a última hora del [[26 de xunu]].<ref>{{cita web|url=https://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc18/WPAC/10W.MARIA/dir/geo/1km/|títulu=Index of /tcdat/tc18/WPAC/10W.MARIA/dir/geo/1km|publicación=[[United States Naval Research Laboratory]]|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018|fecha=26 de xunu de 2018}}</ref> Dempués del lentu desenvolvimientu y derivar escontra l'oeste mientres cinco díes, el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] (JTWC) emitió una alerta de formación de [[ciclón tropical]] el [[2 de xunetu]] y actualizó el sistema a una [[depresión tropical]] cola designación ''10W'' más tarde esi mesmu día.<ref>{{cita web |url=https://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20180702/030000/A_WTPN21PGTW020300_C_RJTD_20180702023117_42.txt|títulu=Tropical Cyclone Formation Alert|fecha=2 de xunetu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Joint Typhoon Warning Center |urlarchivu=https://www.webcitation.org/70ly8wlmb |fechaarchivu=9 de xunetu de 2018 |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref><ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 10W (Ten) Warning Nr 01|fecha=2 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181120030236/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-20|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> El [[3 de xunetu]], l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] ameyoró l'área de baxa presión nuna [[depresión tropical]] al sureste de [[Guam]] y darréu empezó a emitir avisos de ciclones tropicales.<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp25.rjtd..txt|títulu=WWJP25 RJTD 030000|fecha=3 de xunetu de 2018|publicación=Japan Meteorological Agency|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181112014355/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp25.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-12|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref><ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory WTPQ21 RJTD 030600|fecha=3 de xunetu de 2018|publicación=Japan Meteorological Agency|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113010123/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> Les condiciones ambientales favorables, incluyida la [[cizalladura]] vertical moderada del vientu, la salida de los polos ameyorada poles celdes de la troposfera cimera tropical (TUTT) asitiaes al nordeste y al noroeste, temperatures de la superficie del mar ente 30 y 31 [[Graos celsius|°C]], contribuyeron al desenvolvimientu del sistema'l [[4 de xunetu]].<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory WTPQ21 RJTD 041200|fecha=4 de xunetu de 2018|publicación=Japan Meteorological Agency|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161013215921/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|fechaarchivu=2016-10-13|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> Como resultancia, l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] actualizar a una [[nube tropical]] y asignó-y el nome internacional ''María'' alredor de les 12:00 [[UTC]], y JTWC tamién lo actualizó a una nube tropical.<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 10W (Maria) Warning Nr 08|fecha=4 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181120030236/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-20|fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref>
Seis hores dempués, cuando la nube azotó a [[Guam]] direutamente alredor de les 18:00 [[UTC]], les observaciones de superficie na base de la [[Base de la Fuercia Aérea Andersen]] rexistraron vientos máximos sosteníos d'un minutu a 50 [[nuedu (unidá)|nuedos]] (93 [[km/h]]; 58 [[mph]]) y la presión mínima a 984 [[hPa]] (29.06 [[inHg]]), lo qu'indica un sistema d'afitamientu rápidu.<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 10W (Maria) Warning Nr 09|fecha=4 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181120030236/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-20|fechaaccesu=10 de xunetu de 2018}}</ref> El [[5 de xunetu]], María mover escontra'l noroeste amodo so les influencies d'una débil cresta de direición empobinada de norte a sur y una fuerte [[cresta subtropical]] empobinada d'este a oeste, atrincherada al norte. Dempués de ser actualizáu a una nube tropical severa pola [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] y un tifón pol [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] al mesmu día,<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory WTPQ21 RJTD 050300|fecha=5 de xunetu de 2018|publicación=Japan Meteorological Agency|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113010123/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13|fechaaccesu=10 de xunetu de 2018}}</ref> María empezó una intensificación desaxeradamente rápida gracies a les condiciones favorables.<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|títulu=Prognostic Reasoning for Typhoon 10W (Maria) Warning Nr 11|fecha=5 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181120030236/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-20|fechaaccesu=10 de xunetu de 2018}}</ref> Un güeyu fuera prindáu por imáxenes de microondes primero que [[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] actualizara a María a un tifón na tarde (a primer hora de la mañana del día siguiente).<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|títulu=RSMC Tropical Cyclone Advisory WTPQ21 RJTD 051500|fecha=5 de xunetu de 2018|publicación=Japan Meteorological Agency|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113010123/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq21.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13|fechaaccesu=10 de xunetu de 2018}}</ref> El [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] alzó a María a un súper tifón ya informó qu'algamó'l so (primer) intensidá máxima con vientos máximos sosteníos d'un minutu a 260 [[km/h]] (160 [[mph]]) alredor de la medianueche del [[6 de xunetu]],<ref>{{cita web|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|títulu=Prognostic Reasoning for Super Typhoon 10W (Maria) Warning Nr 14|fecha=6 de xunetu de 2018|publicación=Joint Typhoon Warning Center|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181120030236/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|fechaaccesu=10 de xunetu de 2018|fechaarchivu=2018-11-20}}</ref> tamién el primer [[ciclón tropical]] de categoría 5 equivalente nel hemisferiu norte dende'l [[Furacán María|furacán epónimu nel Océanu Atlánticu]] en setiembre de [[2017]].<ref group="nb">Según los datos de siguimientu de 2017, nun esistía un sistema de categoría 5 equivalente nel [[Océanu Índicu]] norte ya inclusive nel [[Océanu Pacíficu]] norte.</ref>
María estropió dellos aviones [[KC-135]] na [[Base de la Fuercia Aérea Andersen]] cuando barrió Guam como una nube tropical el [[4 de xunetu]].<ref>{{cita web |url=https://www.defensenews.com/air/2018/07/06/typhoon-in-guam-damages-several-kc-135s/|títulu=Typhoon in Guam damages several KC-135s|autor=Valerie Insinna|fecha=6 de xunetu de 2018|publicación=Defense News |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> El [[9 de xunetu]], mientres el día, el tifón María viose afeutáu pol asentamientu de la periferia de María. El norte de [[Taiwán]] polo xeneral yera templáu, l'Área del Gran Taipei midió una temperatura alto de 37.8 [[graos Celsius]], Taoyuan tamién midió la temperatura de 37.4 [[graos Celsius]].<ref>{{cita web |url=https://www.ettoday.net/news/20180709/1208556.htm|autor=生活中心|axencia=ETtoday新聞雲|títulu=今西半部飆到36度!吳聖宇:10日台南以北風雨越晚越大
|fecha=9 de xunetu de 2018 |fechaaccesu=10 de xunetu de 2018}}</ref> Alredor de les 09:10 [[CST]] (01:10 [[UTC]]) del [[11 de xunetu]], Maria tocó tierra na península de Huangqi (zh) del condáu de [[Lianjiang]], [[Fuzhou]] en [[Fujian]], [[China]], con vientos máximos sosteníos de diez minutos a 155 [[km/h]] (100 [[mph]]) y la presión central a 955 [[hPa]] (28.20 [[inHg]]).<ref>{{cita web |url=http://www.nmc.cn/publish/typhoon/typhoon_new.html|títulu=“玛莉亚”在福建连江黄岐半岛登陆 |fecha=11 de xunetu de 2018|publicación=National Meteorological Center of CMA|idioma=Chinu |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180711020814/http://www.nmc.cn/publish/typhoon/typhoon_new.html |fechaarchivu=11 de xunetu de 2018 |fechaaccesu=11 de xunetu de 2018}}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical Son-Tinh (Henry) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Son-Tinh
|categoría = nube |categoría2
= tormenta |tipo =
nube tropical
|tipu2 = nube tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Son-Tinh 2018-07-18.jpg
|percorríu = Son-Tinh 2018 track.png
|formáu = [[16 de xunetu|16]]
|disipáu = [[24 de xunetu]]
|vientu máximu = 85 [[km/h]] (50 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 75[[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 994 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
Un área de baxa presión convertir en depresión tropical el 15 de xunetu al noroeste de Manila.<ref name="11W1">{{cita web |títulu=Tropical Depression 11W (Eleven) Warning Nr 001 |url=https://www.webcitation.org/70w2Bc366 |fecha=15 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=15 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> La JTWC designar como la depresión tropical Once-W, ente que la PAGASA nomar: Henry.<ref name="11W1"/> A midida que el sistema movíase rápido al oeste, el sistema intensificóse gradualmente y foi declarada como nube tropical el 17 de xunetu, col nomamientu de la JMA como: '''Son-Tinh''' (Nome que fai referencia al dios de los montes de la mitoloxía vietnamita).<ref name=JMAnames_and_meaning /><ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 07 |url=https://www.webcitation.org/70zFNXrpr |fecha=17 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=17 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Anque dempués y por cuenta de la influencia moderada d'una cizalladura de vientu moderada, debilitóse llevemente.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 08 |url=https://www.webcitation.org/70zFNA2BH |fecha=17 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=17 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Mientres el siguiente día, sicasí, la nube fortalecióse llixeramente sobre'l golfu de Tonkín por cuenta de la so temperatura superficial del mar templada, antes de tocar tierra sobre'l norte de Vietnam.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 12 |url=https://www.webcitation.org/710hJRT94 |fecha=18 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=18 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Dambes axencies emitieron los sos avisos finales el 19 de xunetu, cuando'l sistema debilitar a una baxa presión remanente y la so disipación final dos díes depués.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 014 |url=https://www.webcitation.org/711otPu9f |fecha=19 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=19 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical severa Ampil (Inday) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Ampil
|categoría = nube |categoría2
= STS
|tipo = tormenta tropical
|tipu2 =
|cuenca = JMA
|imaxe = Ampil 2018-07-21 0445Z.jpg
|percorríu = Ampil 2018 track.png
|formáu = [[17 de xunetu|17]]
|disipáu = [[24 de xunetu]]
|vientu máximu = 95 [[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 95[[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 985 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales = 175,2 millones de dólares
|árees afeutaes = China |fallecimientos
totales = 1
}}
El 17 de xunetu, desenvolvióse una depresión tropical débil sobre'l mar de les Filipines. Con dalguna conveición fonda y la so llocalización n'ambiente favorable, la JTWC empezó a monitorizar el sistema, designándolo como la depresión tropical Dolce-W.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 12W (Twelve) Warning Nr 001 |url=https://www.webcitation.org/710ipDmjp |fecha=17 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=18 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> A otru día, la PAGASA nomar llocalmente como Inday. Pa les 12:00 UTC del 18 de xunetu, el sistema intensificárase a nube tropical y foi nomada: '''Ampil''' (nome apurríu por Camboya que sigifica tamarindu)<ref name=JMAnames_and_meaning /><ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 005 |url=https://www.webcitation.org/710io9dDG |fecha=18 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=18 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> A midida que el Ampil mover en direición norte, la estructura del ciclón ampliar a mercé de la so conveición fonda.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 06 |url=https://www.webcitation.org/711qxrpVG |fecha=19 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=19 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> A pesar de nun tener enerxía térmica oceánica non favorable, la nube permaneció relativamente sobre temperatura superficial del mar relativamente templada, con una conveición fonda aceptable,<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 08 |url=https://www.webcitation.org/713PFt7FK |fecha=19 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=20 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> poro, el Ampil foi clasificáu como nube tropical severa. Con una conveición fonda ameyorada, la JTWC midió'l picu d'intensidá de vientos máximos mientres un minutu de 95 km/h.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 010 |url=https://www.webcitation.org/713P2W6Yq |fecha=20 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=20 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Tamién algamó una presión minima de 985 hPa y caltuvo esta intensidá en pocos díes, a pesar del so cambéu na so direición de desplazamientu. El 21 de xunetu, el centru del sistema espúnxose y tol ciclón debilitóse.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 15 |url=https://www.webcitation.org/714sYZMjo |fecha=20 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=20 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> A otru día, la JMA degradó al Ampil a depresión tropical cuando ésti últimu tocó tierra sobre China con falta de conveición.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 12W (Ampil) Warning Nr 21 |url=https://www.webcitation.org/717tkTHrg |fecha=22 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=23 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> El Ampil debilitóse entá más a depresión tropical el 23 de xunetu y dambes axencies emitieron los sos respeutivos avisos finales.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 12W (Ampil) Warning Nr 025 |url=https://www.webcitation.org/7199EB2y3 |fecha=23 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=24 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref>
Rexistráronse agües torreciales na [[provincia de Shandong]], atropando 237 milímetros en [[Tianjin]] causando hinchentes significativos en 31.600 hectárees de cultivos y afectando a 260.000 persones. Una persona morrió en China y les perdes xubieron a los 175,2 millones de dólares (2018).<ref name="台风安比致10省份近180万人受灾">{{cita publicación |publicación=中华人民共和国减灾部 |fecha=27 de xunetu de 2018 |fechaaccesu=27 de xunetu de 2018 |títulu=台风"安比"致10省份近180万人受灾 |url=http://www.jianzai.gov.cn//DRpublish/ywcp/0000000000029955.html |idioma=chinu |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180728175951/http://www.jianzai.gov.cn/DRpublish/ywcp/0000000000029955.html |archivedate=2018-07-28 }}</ref>
{{clear}}
=== Depresión tropical 13W (Josie) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
13W
|categoría = depresión
|categoría2 = depresión
|tipo = depresión tropical
|tipu2 = depresión tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Josie 2018-07-22 0220Z.jpg
|percorríu = 13W 2018 track.png
|formáu = [[20 de xunetu|20]]
|disipáu = [[23 de xunetu]]
|vientu máximu = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 996 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
La depresión tropical 13W formar a partir d'una baxa presión el 20 de xunetu.<ref>{{cita web |títulu=WARNING AND SUMMARY 200600|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=20 de xunetu de 2018 |fechaaccesu=15 de setiembre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/714rn4WfQ |fechaarchivu=20 de xunetu de 2018}}</ref> Foi numberáu pola JTWC a otru día y nomáu: Josie pola PAGASA.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 13W (Thirteen) Warning NR 001|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=21 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190225084921/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|fechaarchivu=2019-02-25}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Severe Weather Bulletin for Tropical Depression Josie|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%231.pdf|editorial=PAGASA|idioma=inglés|fecha=21 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181105012851/https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB#1.pdf|fechaarchivu=2018-11-05}}</ref> A pesar d'atopase nuna redolada bien favorable, la depresión nun pudo aprovechala pa fortalecese y finalmente una cizalladura de vientu intensa causó'l so disipación el 23 de xunetu.<ref>{{cita web|títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 13W Warning NR 005|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=21 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190225084921/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn31.pgtw..txt|fechaarchivu=2019-02-25}}</ref><ref>{{cita web|títulu=RSMC TROPICAL CYCLONE PROGNOSTIC REASONING REASONING NON. 8 FOR TD|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|editorial=Japan Meteorological Agency|idioma=inglés|fecha=22 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113040318/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt|fechaarchivu=2018-11-13}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Tropical Depression 13W (Thirteen) Warning NR 012|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn31.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=23 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181113011117/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn31.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-11-13}}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical severa Wukong ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Wukong
|categoría = cat1
|categoría2 = STS
|tipu = tifón
|tipu2 =
|cuenca = JMA
|imaxe = Wukong 2018-07-25.jpg
|percorríu = Wukong 2018 track.png
|formáu = [[22 de xunetu|22]]
|disipáu = [[26 de xunetu]]
|vientu máximu = 120 [[km/h]] (75 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 90 [[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 990 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
A finales del 21 de xunetu, la JTWC empezó a emitir avisos sobre la depresión tropical Catorce-W, que se formó a 603 quilómetros al este sureste de la isla xaponesa de Minamitorishima.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 14W (Fourteen) Warning Nr 001 |url=http://www.webcitation.org/716EDAbvg |fecha=21 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=22 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Pela so parte la JMA empezó a monitorizarlo a entamos del día siguiente. A finales del 22 de xunetu, la JTWC promovió al sistema a nube tropical, a pesar de que la conveición fonda fuera cizallada y alcontrada al nordeste d'una cizalladura de vientu infavorable.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 14W (Fourteen) Warning Nr 003 |url=http://www.webcitation.org/716ECRu7N |fecha=22 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=22 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Dientro de les 24 hores, El Catorce-W empezó a entamar meyor la so conveición fonda y escurecer el so centru de circulación de magnitú baxa,<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 14W (Fourteen) Warning Nr 07 |url=http://www.webcitation.org/717xOWVlz |fecha=23 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=23 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> y a les 12:00 UTC del 23 de xunetu, la JMA promover a nube tropical y nomar: '''Wukong''', que'l so nome referir a un héroe chinu famosu.<ref name=JMAnames_and_meaning /> Moviéndose, el Wukong gradualmente intensificóse mientres entraba nun ámbiente bien favorable con una cizalladura de vientu débil y, el 25 de xunetu, la JMA promover a nube tropical severa. Nueve hores dempués, la JTWC promover a tifón de categoría unu, evidenciado en que, les imáxenes de satélite amosaron un güeyu resgáu de 30 milles náutiques.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Typhoon 14W (Fourteen) Warning Nr 15 |url=http://www.webcitation.org/71B5greA0 |fecha=25 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=25 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Nel intre del 26 de xunetu, dambes axencies emitieron los sos respeutivos avisos finales del Wukong, cuando ésti tresformóse nun ciclón extratropical. Los sos remanentes fueron reparaos per última vegada, mientres s'atopaben na mariña del [[Estremu Oriente Rusu]].<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 14W (Wukong) Warning Nr 020 |url=http://www.webcitation.org/71DmJxt7V |fecha=26 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=27 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref>.
{{clear}}
=== Tifón Jongdari ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Jongdari
|categoría = cat2
|categoría2 = tifón
|tipu = tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Jongdari 2018-07-28 0324Z.jpg
|percorríu = Jongdari 2018 track.png
|formáu = [[23 de xunetu]]
|disipáu = [[4 d'agostu]]
|vientu máximu = 175 [[km/h]] (110 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 90 [[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 960 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Depresión tropical 16W ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
16W
|categoría = depresión
|categoría2 = depresión
|tipo = depresión tropical
|tipu2 = depresión tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = 16W 2018-07-31.jpg
|percorríu = 16W 2018 track.png
|formáu = [[31 de xunetu]]
|disipáu = [[2 d'agostu]]
|vientu máximu = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 1000 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
Una perturbación tropical formar a 807 quilómetros al norte-nordeste de la isla d'[[Iwo To]] el 29 de xunetu.<ref>{{cita web|títulu=SIGNIFICANT TROPICAL WEATHER ADVISORY FOR THE WESTERN AND SOUTH PACIFIC OCEANS/290600Z-300600ZJUL2018|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ab/abpw10.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=30 de xunetu de 2018|fechaaccesu=15 de setiembre de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180710102518/http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ab/abpw10.pgtw..txt|fechaarchivu=2018-07-10}}</ref> La JTWC promover como la depresión tropical Dieciséis-W al siguiente día, entós que la so estructura convectiva había llixeramente ameyoráu a pesar d'atopase cerca d'una cizalladura de vientu de moderada a fuerte.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 16W (Sixteen) Warning Nr 001 |url=http://www.webcitation.org/71KRlxGP2 |fecha=30 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=31 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Pal 31 de xunetu, la JMA fixo lo mesmo y el so centru de circulación esponer cola so conveición por cuenta de la cizalladura persistente.<ref name="webcitation.org">http://www.webcitation.org/71KRs7CE9</ref><ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 16W (Sixteen) Warning Nr 02 |url=http://www.webcitation.org/71KRg3Mzt |fecha=30 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=31 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Orixinalmente pensóse que'l sistema algamaría la categoría de nube tropical,<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 16W (Sixteen) Warning Nr 004 |url=http://www.webcitation.org/71KRkl1mn |fecha=31 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=31 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> pero la estructura de la depresión fíxose más asimétrica y el so centru bien cizallado.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 16W (Sixteen) Warning Nr 05 |url=http://www.webcitation.org/71KReu3eI |fecha=31 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=31 de xunetu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> La JTWC emitió'l so avisu final a les 21:00 UTC d'aquel día, entós que la depresión tresformar en ciclón subtropical, anque dambes axencies siguieron monitorizándolo hasta'l 2 d'agostu.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 16W (Sixteen) Warning Nr 006 |url=http://www.webcitation.org/71LmwAmw0 |fecha=31 de xunetu de 2018 |fechaarchivu=1 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref><ref>http://ftp.emc.ncep.noaa.gov/wd20vxt/hwrf-init/decks/bwp162018.dat</ref>
{{clear}}
=== Tifón Shanshan ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Shanshan
|categoría = cat2
|categoría2 = tifón
|tipu = tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Shanshan 2018-08-07 0336Z.jpg
|percorríu = Shanshan 2018 track.png
|formáu = [[2 d'agostu|2]]
|disipáu = [[10 d'agostu]]
|vientu máximu = 165 [[km/h]] (105 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 130 [[km/h]] (80 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 970 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Nube tropical Yagi (Karding) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Yagi
|categoría = nube |categoría2
= tormenta |tipo =
nube tropical
|tipu2 = nube tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Yagi 2018-08-10 0420Z.jpg
|percorríu = Yagi 2018 track.png
|formáu = [[2 d'agostu|6]]
|disipáu = [[15 d'agostu]]
|vientu máximu = 85 [[km/h]] (50 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 990 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
Una perturbación tropical persistió al el suroeste de la isla de Iwo To el 1 d'agostu.<ref>{{cita web |títulu=SIGNIFICANT TROPICAL WEATHER ADVISORY FOR THE WESTERN AND SOUTH PACIFIC OCEANS/010600Z-020600ZAUG2018|url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ab/abpw10.pgtw..txt|editorial=Joint Typhoon Warning Center|idioma=inglés|fecha=1 d'agostu de 2018 |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=https://www.webcitation.org/71LmypagG?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/ABPW10-PGTW_201808010600.htm |fechaarchivu=1 d'agostu de 2018}}</ref> Dempués de cinco díes, el sistema finalmente se fortaleción a depresión tropical según la JMA y pola JTWC tiempu dempués, designándolo como 18W.<ref>{{cita web |títulu=Tropical Depression 18W (Eighteen) Warning Nr 001 |url=http://www.webcitation.org/71b6wj8DM |fecha=6 d'agostu de 2018 |fechaarchivu=11 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> La PAGASA, tamién empecipió a emitir boletinos sobre'l sistema, nomándolo llocalmente como Karding. La depresión caltuvo tal intensidá por cuenta de la influencia d'una cizalladura vertical de vientu moderada a fuerte, a pesar de la so conveición arrodiada al centru de circulacón.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 18W (Eighteen) Warning Nr 03 |url=http://www.webcitation.org/71fA7RmYH |fecha=7 d'agostu de 2018 |fechaarchivu=14 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> Pal 8 d'agostu, una imaxe de satélite procesada en METOP-A ASCAT, amosó que'l sistema amosaba vientos de 35 nuedos, polo que la JTWC promover a nube tropical.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 18W (Yagi) Warning Nr 07 |url=http://www.webcitation.org/71fA5s8io |fecha=8 d'agostu de 2018 |fechaarchivu=14 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> La JMA fixo lo mesmo y nomar: '''Yagi''' (nome apurríu per Xapón y refierse al signu Capricorniu).<ref name=JMAnames_and_meaning /> A otru día, la nube Yagi siguió sinuosamente al noroeste, mientres siguía batallando cola cizalladura de vientu que-y torgaba fortalecer se. Anque'l 11 d'agostu a les 12:00 UTC, algamó'l so picu d'intensidá de vientos en 10 minutos de 75 km/h y presión mínima de 990 hPa. Pela so parte, el JTWC declaró que'l Yagi algamó'l so picu de vientos en 1 minutod y 85 km/h, entós que la nube ameyorara la so estructura ciclónica.<ref>{{cita web |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 18W (Yagi) Warning Nr 24 |url=http://www.webcitation.org/71f9zJVkw |fecha=12 d'agostu de 2018 |fechaarchivu=14 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> El Yagi tocó tierra sobre Wenling, Taizhou, de la provincia de [[Zhejiang]], alredor de les 23:35 tiempu local (15:35 UTC) del 12 d'agostu.<ref>{{cita web |títulu=中央气象台12日23时40分发布台风登陆消息|url=http://www.nmc.cn/publish/typhoon/warning.html |publicación=National Meteorological Center of CMA |fechaaccesu=12 d'agostu de 2018 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180812155813/http://www.nmc.cn/publish/typhoon/warning.html |fechaarchivu=12 d'agostu de 2018 |idioma=Chinese |fecha=12 d'agostu de 2018}}</ref> Pa les 21:00 UTC d'aquel día, la JTWC emitió'l so avisu final sobre'l Yagi,<ref>{{cita web |títulu=Tropical Storm 18W (Yagi) Warning Nr 025 |url=http://www.webcitation.org/71ddqLY0g |fecha=12 d'agostu de 2018 |fechaarchivu=13 d'agostu de 2018 |publicación=Joint Typhoon Warning Center }}</ref> pero siguió monitoreándolo hasta que se debilitó a depresión tropical a entamos del 13 d'agostu.<ref>http://ftp.emc.ncep.noaa.gov/wd20vxt/hwrf-init/decks/bwp182018.dat</ref> La JMA fixo lo mesmo a les 06:00 UTC, pero siguió monitoreándolo hasta que se convirtión en ciclón extratropical el 15 d'agostu.
Anque'l Yagi, nun tocó tierra sobre les Filipines, la nube acomuñar al monzón del suroeste, que traxo hinchentes severa en munches rexones del país. Según el NDRRMC, dos persones morrieron con daños de $18,7 millones nel informe del 26 d'agostu.<ref name="Karding1">{{cita web |títulu=Sitrep non.18 as of 06:00 AM, 26 August 2018|url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/3403/SitRep_Non_18_re_Preparedness_Measures_and_Effects_of_Southwest_Monsoon_Enhanced_by_Tropical_Storm_KARDING.pdf |fecha=26 d'agostu de 2018 |publicación=NDRRMC}}</ref> Nel este de China, la nube dexó dos persones muertes y daños de $55,5 millones.<ref name="第14号台风摩羯昨天夜间减弱为热带低压">{{cita web |títulu=第14号台风"摩羯"昨天夜间减弱为热带低压 |url=http://www.jianzai.gov.cn//DRpublish/ywcp/0000000000030326.html |publicación=China National Commission for Disaster Reduction |fechaaccesu=14 d'agostu de 2018 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181026051459/http://www.jianzai.gov.cn/DRpublish/ywcp/0000000000030326.html |fechaarchivu=2018-10-26 |idioma=chinu |fecha=14 d'agostu de 2018 }}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical severa Bebinca ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Bebinca
|categoría = nube |categoría2
= STS
|tipo = tormenta tropical
|tipu2 =
|cuenca = JMA
|imaxe = Bebinca 2018-08-16 Suomi NPP.jpg
|percorríu = Bebinca 2018 track.png
|formáu = [[9 d'agostu|9]]
|disipáu = [[17 d'agostu]]
|vientu máximu = 110 [[km/h]] (70 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 95 [[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 980 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Nube tropical severa Leepi ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Leepi
|categoría = cat1
|categoría2 = STS
|tipu = tifón
|tipu2 =
|cuenca = JMA
|imaxe = Leepi 2018-08-13 Suomi NPP.jpg
|percorríu = Leepi 2018 track.png
|formáu = [[11 d'agostu|11]]
|disipáu = [[15 d'agostu]]
|vientu máximu = 120 [[km/h]] (75 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 95 [[km/h]] (60 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 994 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Nube tropical Héctor ===
{{AP|Furacán Héctor (2018)}}
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=Héctor
|categoría = nube |categoría2
= tormenta |tipo =
nube tropical
|tipu2 = nube tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Hector 2018-08-14.jpg
|percorríu = Hector 2018 track.png
|formáu = [[13 d'agostu]] <small> [[Temporada de furacanes nel Pacíficu de 2018#Furacán Héctor|(crució'l meridianu]] [[Llinia internacional de cambéu de fecha|180°)]]</small>
|disipáu = [[16 d'agostu]]
|vientu máximu = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 998 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
El 13 d'agostu, la nube tropical Héctor crució la llinia internacional de cambéu de fecha, proveniente de la cuenca del Pacíficu Central.<ref>{{cita report |apellíu1=Houston |nome1=Sam |títulu=Tropical Storm Hector Advisory Number 53 |url=http://www.prh.noaa.gov/cphc/tcpages/archive/2018/TCPCP1.EP102018.053.201808131442 |website=Central Pacific Hurricane Center |publicación=National Oceanic and Atmospheric Administration |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018}}</ref> Debíu al constante asediu de [[cizalladura]] del vientu al sureste, l'Héctor siguió debilitándose mientres a otru día,<ref>{{cita report |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 10Y (Hector) Warning Nr 56 |url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt |fecha=14 d'agostu de 2018 |work=Joint Typhoon Warning Center |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/71i8lhbbr |fechaarchivu=14 d'agostu de 2018 |deadurl=yes}}</ref> tamién influyíu pol menor conteníu de calor oceánico y aire seco cercanu.<ref>{{cita report |títulu=Reasoning Non. 3 for TS 1817 Hector (1817) |url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpq30.rjtd..txt |fecha=14 d'agostu de 2018 |work=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/71f80tXK4 |fechaarchivu=14 d'agostu de 2018 |deadurl=yes}}</ref> El sistema volvióse cada vez más desorganizado, y el [[Centru Conxuntu d'Alvertencia de Tifones]] emitió'l so postreru aviso sobre Héctor el [[15 d'agostu]], a midida que el sistema debilitar hasta convertise nuna depresión tropical.<ref>{{cita report |títulu=Tropical Depression 10Y (Hector) Warning Nr 059 |url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn32.pgtw..txt |fecha=15 d'agostu de 2018 |work=Joint Typhoon Warning Center |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/71i8pQewR |fechaarchivu=15 d'agostu de 2018 |deadurl=yes}}</ref> Dempués, l'Héctor xiró escontra'l norte alredor del cantu de la [[cresta subtropical]] antes mentada, mientres siguía debilitándose.<ref>{{cita report |títulu=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 10Y (Hector) Warning Nr 58 |url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/wt/wtpn32.pgtw..txt |fecha=14 d'agostu de 2018 |work=Joint Typhoon Warning Center |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/71i8koyHM |fechaarchivu=15 d'agostu de 2018 |deadurl=yes}}</ref> L'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] notó al Héctor per última vegada'l [[16 d'agostu]], cuando la nube estenóse.<ref>{{cita report |títulu=High Seas Forecast Warning and Summary 161800 |url=http://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp25.rjtd..txt |fecha=16 d'agostu de 2018 |work=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2018 |urlarchivu=http://www.webcitation.org/71jyNfpBD |fechaarchivu=16 d'agostu de 2018 |deadurl=yes}}</ref>
{{clear}}
=== Nube tropical Rumbia ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Rumbia
|categoría = nube |categoría2
= tormenta |tipo =
nube tropical
|tipu2 = nube tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Rumbia 2018-08-15 Suomi NPP.jpg
|percorríu = Rumbia 2018 track.png
|formáu = [[14 d'agostu|14]]
|disipáu = [[19 d'agostu]]
|vientu máximu = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 85 [[km/h]] (50 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 985 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}El 15 d'agostu, una depresión tropical nel mar del este de China fortalecer na nube tropical Rumbia. Poco dempués d'algamar la intensidá máxima na Badea de Hangzhou el 16 d'agostu, Rumbia tocó tierra na Nueva Área de Pudong, Shanghai, China, alredor de les 04:05 CST del 17 d'agostu (20:05 UTC), convirtiéndose na tercer nube tropical que cutió a Shanghai en 2018 . [116] Rumbia mató a un total de 22 persones nel este de China y les perdes económiques totales envalorar en CN ¥ 9,2 mil millones (US $ 1,34 mil millones). [117] [118] Shouguang recibió 174.7 mm (6.88 pulgaes) d'agua y foi particularmente afeutáu, con 10,000 cases destruyíes y 13 persones muertes. La ciudá ye considerada como'l mayor productor de verdures y agricultura del país y sufrió enormes perdes; 200,000 ivernaderos sufrieron daños. Agües enriba na cayida del ríu El mio algamó 241.6 mm (9.51 in) y causó hinchentes significativos. Los niveles d'agua en tres embalse aumentaron peligrosamente, lo que llevó a los funcionarios a lliberar l'escesu d'agua pa evitar el colapsu. L'aumentu resultante agües embaxo agravó l'hinchente en Shouguang. Los restos extratropicales de Rumbia rastrexar por última vegada al nordeste de Hokkaido antes d'estenase finalmente na mariña del Alloñáu Oriente rusu [118].{{clear}}
=== Tifón Soulik ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Soulik
|categoría = cat3
|categoría2 = tifón
|tipu = tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Soulik 2018-08-21 0414Z.jpg
|percorríu = Soulik 2018 track.png
|formáu = [[15 d'agostu|15]]
|disipáu = [[24 d'agostu]]
|vientu máximu = 195 [[km/h]] (120 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 155 [[km/h]] (100 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 950 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Tifón [[Cimarrón|Cimarón]] ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Cimarón
|categoría = cat3
|categoría2 = tifón
|tipu = tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Cimaron 2018-08-22 0138Z.jpg
|percorríu = Cimaron 2018 track.png
|formáu = [[16 d'agostu|16]]
|disipáu = [[24 d'agostu]]
|vientu máximu = 205 [[km/h]] (130 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 155 [[km/h]] (100 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 950 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Depresión tropical 24W (Luis) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
24W
|categoría = depresión
|categoría2 = depresión
|tipo = depresión tropical
|tipu2 = depresión tropical
|cuenca = JMA
|imagen = Luis 2018-08-23 0530Z.jpg
|percorríu = Luis 2018 track.png
|formáu = [[22 d'agostu|22]]
|disipáu = [[26 d'agostu]]
|vientu máximu = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 994 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Tifón Jebi (Maymay) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Jebi
|categoría = cat5
|categoría2 = tifón
|tipu = super tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Jebi 2018-08-31 0332Z.jpg
|percorríu = Jebi 2018 track.png
|formáu = [[27 d'agostu]]
|disipáu = [[4 de setiembre]]
|vientu máximu = 280 [[km/h]] (175 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 195 [[km/h]] (120 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 915 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Tifón Mangkhut (Ompong) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Mangkhut
|categoría = cat5
|categoría2 = tifón
|tipu = super tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Mangkhut 2018-09-12 0150Z.png
|percorríu = Mangkhut 2018 track.png
|formáu = [[7 de setiembre|7]]
|disipáu = [[17 de setiembre]]
|vientu máximu = 285 [[km/h]] (180 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 205 [[km/h]] (125 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 905 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales = $877 millones (2018 USD)
|árees afeutaes = islles Marianes, Filipines, Taiwán, sur de China y Vietnam
|fallecimientos totales = 86
}}
{{clear}}
=== Torment tropical Barijat (Neneng) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Barijat
|categoría = nube |categoría2
= tormenta |tipo =
nube tropical
|tipu2 = nube tropical
|cuenca = JMA
|imaxe = Barijat 2018-09-11 0250Z.jpg
|percorríu = Barijat 2018 track.png
|formáu = [[8 de setiembre|8]]
|disipáu = [[13 de setiembre]]
|vientu máximu = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 75 [[km/h]] (45 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 998 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{clear}}
=== Tifón Trami (Paeng) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=Trami
|categoría= tifón
|tipu= super tifón
|categoría= cat5
|categoría2= tifón
|tipu2= tifón
|cuenca = JMA
|formáu = [[20 de setiembre]]
|disipáu = [[1 d'ochobre]]
|vientu máximu= 260 [[km/h]] (160 [[mph]])<br/>
|vientu máximu en 10 minutos= 195 [[km/h]] (120 [[mph]])<br/>
|imaxe = Trami 2018-09-25 0050Z.png
|percorríu =Trami 2018 track.png
|presión mínima= 915 [[Pascal (unidá)|hPa]] ([[Bar (unidá de presión)|mbar]])
|fallecimientos totales = Nengunu reportáu |daños
totales = Nengunu |árees
afeutaes =Nengunu }}.
Una perturbación tropical formar al este de Guam el 20 de Setiembre, al dia siguiente'l sistema consolidóse y por cuenta de les templaes agües de 29 graos celsius, tresformar na depresión tropical 28-W, el sistema siguió intensificandose y na tarde del 21 de setiembre foi clasificáu como una nube tropical con vientos sosteníos de 65 km/h (40 mph) (mientres 1 minutu), y una presión de de 1000 mb (hPa; 29.53 inHg), polo tanto foi nomáu como la Nube Tropical Trami, el sistema siguió intensificándose mientres la nueche y convirtióse en nube tropical severa na mañana del 22 de setiembre pola JMA, a lo llargo del día la so intensidá nun varió enforma, hasta que pela nueche algamó vientos de 120 km/h, colo cual, foi clasificáu como'l décimu tifón de la temporada y xubió a categoría 1. A partir d'equí, Trami empezó la so fase de rápida intensificación yá que siguió intensificando'l sábadu nueche y gran parte del domingu, el domingu pela mañana algamó la categoría 2, con vientos de 175 km/h, a partir de ahi empezar a formar un güeyu bastante pequeñu en compración con otros tifones de la temporada d'unos 9 km de diámetru. A midida que se iva averando a Filipines, foi nomáu con nome llocal de Paeng.
{{clear}}
=== Depresión tropical 29W ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
29W
|categoría = depresión
|categoría2 = depresión
|tipo = depresión tropical
|tipu2 = depresión tropical
|cuenca = JMA
|imaxe =29W 2018-09-26 0025Z.jpg
|percorríu =29W 2018 track.png
|formáu = [[26 de setiembre]]
|disipáu = [[28 de setiembre]]
|vientu máximu = 45 [[km/h]] (30 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 55 [[km/h]] (35 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 1008 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{Clear}}
=== Tifón Kong-rei (Queenie) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Kong-rey
|categoría = cat5
|categoría2 = tifón
|tipu = super tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe=Kong-rei 2018-10-02 0438Z.jpg
|percorríu=Kong-rei 2018 track.png
|formáu = [[28 de setiembre]]
|disipáu = [[6 d'ochobre]]
|vientu máximu = 260 [[km/h]] (160 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 195 [[km/h]] (120 [[mph]]) <br />
|presión mínima = 915 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}}
|daños totales =
|árees afeutaes =
|fallecimientos totales =
}}
{{Clear}}
=== Tifón Yutu (Rosita) ===
{{Ficha de fenómenu meteorolóxicu |nome=
Yutu
|categoría = cat5
|categoría2 = tifón
|tipu = super tifón
|tipu2 = tifón
|cuenca = JMA
|imaxe = Yutu_2018-10-25_0350Z.jpg
|percorríu = Yutu 2018 track.png
|formáu = [[21 d'ochobre]]
|disipáu = activu |vientu máximu =
285 [[km/h]] (180 [[mph]]) <br />
|vientu máximu en 10 minutos = 215 [[km/h]] (130 [[mph]]) <br />
|rafagas de vientu = 350 [[km/h]] <br />
|presión mínima = 905 [[hPa]] {{small|([[mbar]])}} <br />
|daños totales = desconocíu |árees
afeutaes = Islles Marianes
|fallecimientos totales = 1 <br />
}}
A principios del 21 d'ochobre de 2018, desenvolvióse una depresión tropical al este de Guam y les Islles Marianes del Norte , coles alvertencies d'entamu de JMA nel sistema. Poco dempués, el JTWC asignó a la nube l'identificador 31W . El sistema empezó a fortalecese, convirtiéndose nuna nube tropical delles hores dempués, y la JMA llamó al sistema Yutu . Les condiciones favorables, incluyida la baxa cizalladura del vientu y les altes temperatures de la superficie del océanu, dexaron que Yutu intensificárase explosivamente a otru día, cola nube algamando una fuerte intensidá de nube tropical y depués la intensidá del tifón unes hores más tarde. Del 23 al 24 d'ochobre, Yutu siguió entamándose ya intensificándose explosivamente, llegando a la categoría 5. Súper tifón d'intensidá'l 24 d'ochobre. El tifón siguió fortaleciéndose y amosó una estructura convectiva saludable, mientres avanzaba escontra la isla de Saipan .
Alredor de les 2:00 am hora llocal del 25 d'ochobre, el tifón Yutu tocó tierra en Tinian ,xusto al sur de Saipan, n'intensidá de Categoría 5, con vientos sosteníos de 1 minutu de 285 km / h (180 mph), convirtiéndose nel más poderosa nube rexistrada pa impautar les islles Marianes del norte .El 25 d'ochobre, el sistema someter a un ciclu de reemplazu de la paré del güeyu , lo que fizo que se debilitara a midida que avanzaba escontra l'oeste. A otru día, terminó, y el sistema recuperó la intensidá de la Categoría 5 a les 15:00 UTC. Entró nel Área de Responsabilidá de Filipines de PAGASA o PAR el sábadu tempranu, y foi nomada Rosita.
{{Clear}}
== Otres nubes ==
* El [[4 de xunu]], l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] empezó a rastrexar una [[depresión tropical]] débil que se formara al nordeste de [[Yap]].<ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/06/04/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-06-04t060000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-06-04T06:00:00Z|fecha=4 de xunu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo |publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref> Sicasí, el sistema foi absorbíu'l [[Tifón Maliksi (2018)|tifón Maliksi]] a otru día.<ref name="90W_TCFA"/>
* Dempués de que Gaemi volviérase un [[ciclón extratropical]], una [[depresión tropical]] formar al sur de [[Ḥong Kong]] el [[17 de xunu]] tempranu y estenóse un día más tarde na mariña este de [[Guangdong]], [[China]].<ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/06/17/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-06-17t060000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-06-17T06:00:00Z|fecha=17 de xunu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=18 de xunu de 2018}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2018/06/18/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-2018-06-18t060000z/|títulu=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI 2018-06-18T06:00:00Z|fecha=18 de xunu de 2018|axencia=WIS Portal – GISC Tokyo|publicación=Japan Meteorological Agency |fechaaccesu=9 de xunetu de 2018}}</ref>
== Nomes de los ciclones tropicales ==
{{VT|Nomes de los ciclones tropicales}}
Dientro del [[océanu Pacíficu]] noroccidental, dambos la [[JMA]] y [[PAGASA]] asigna nomes a los ciclones tropicales que se formen nel Pacíficu occidental, que resulten nun ciclón tropical con dos nomes.<ref>{{cita web|autor=Gary Padgett|títulu=Monthly Tropical Cyclone summary|url=http://www.australiasevereweather.com/cyclones/2000/summ9912.htm|fechaaccesu=13 d'avientu de 2013|fecha=avientu de 1999|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120211074501/http://australiasevereweather.com/cyclones/2000/summ9912.htm|fechaarchivu=2012-02-11}}</ref> El [[Centru Meteorolóxicu Rexonal Especializáu]] de l'[[Axencia Meteorolóxica de Xapón]] - Typhoon Center asigna nomes internacionales a ciclones tropicales en nome del comité de tifones de la [[Organización Meteorolóxica Mundial]], deben de ser revisaos si tienen una velocidá de vientos sosteníes en 10 minutos de 65 [[km/h]].<ref>{{cita web|autor=Typhoon Committee|títulu=Typhoon Committee Operational Manual|url=http://www.wmo.int/pages/prog/www/tcp/documents/TCP-23EDITION2012.pdf|fechaaccesu=13 d'avientu de 2013|obra=[[Organización Meteorolóxica Mundial]]|fecha=21 de febreru de 2012|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180915130129/http://www.webcitation.org/6AFsQCYxB|fechaarchivu=2018-09-15}}</ref> Los nomes de ciclones tropicales bien destructivos son retiraos, por [[PAGASA]] y el Comité de Tifones. En casu de que la llista de nomes pa la rexón filipina escósese, los nomes van ser tomaos d'una llista auxiliar nel cual los primeros diez son publicaos en cada temporada. Los nomes ensin usar tán marcaos con [[gris]] y los nomes en lletra normal son de les nubes formaes.
=== Nomes internacionales ===
Los ciclones tropicales son nomaos de la siguiente llista del [[Centru Meteorolóxicu Rexonal Especializáu]] en [[Tokiu]], una vegada qu'algamen la fuercia de nube tropical. Los nomes son apurríos por miembros de la ESCAP/WMO Typhoon Committee. Cada miembru de les 14 naciones o territorios contribúin con 10 nomes, que s'usen n'orde alfabéticu, pol nome del país n'inglés (p.ej. China, Federated States of Micronesia, Japan, South Korea, United States, etc.).<ref name=JMAnames_and_meaning>{{cita web |autor=RSMC Tokyo - Typhoon Center|títulu=List of names for tropical cyclones adopted by the ESCAP/WMO Typhoon Committee for the western North Pacific and the South China Sea|url=http://www.jma.go.jp/jma/jma-eng/jma-center/rsmc-hp-pub-eg/tyname.html |fechaaccesu=28 de payares de 2014|idioma=inglés}}</ref> Los siguientes nomes son:
{|style="width:100%;"
|
*Bolaven (1801)
*Sanba (1802)
*Jelawat (1803)
*Ewiniar (1804)
*Maliksi (1805)
*Gaemi (1806)
*Prapiroon (1807)
|
*María (1808)
*Son-Tinh (1809)
*Ampil (1810)
*Wukong (1811)
*Jongdari (1812)
*Shanshan (1813)
*Yagi (1814)
|
*Leepi (1815)
*Bebinca (1816)
*Rumbia (1818)
*Soulik (1819)
*Cimarón (1820)
*Jebi (1821)
*Mangkhut (1822)
|
*Barijat (1823)
*Trami (1824)
*Kong-rei (1825)
*Yutu (1826)
* <div style="color: #888;">Toraji (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Man-yi (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Usagi (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Pabuk (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Wutip (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Sepat (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Mun (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Danes (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Nari(ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Wipha (ensin usar)</div>
|}
==== Ciclones provenientes d'otres rexones ====
Los ciclones qu'entren al Pacíficu occidental provenientes d'otres rexones ([[océanu Índicu]], Pacíficu oriental y central) caltienen los sos nomes orixinales y son designaos numeralmente pola JMA.
{| style="width:100%;"
|
* [[Furacán Héctor (2018)|Héctor]] (1817)
|}
=== Filipines ===
La [[PAGASA]] usa los sos propios nomes pa los ciclones tropicales nel so área de responsabilidá. Ellos asignen nomes a les depresiones tropicales que se formen dientro del so área de responsabilidá y otru ciclón tropical que se mueva dientro del so área de responsabilidá. En casu de que la llista de nomes daes a un añu sían insuficientes, los nomes de la llista auxiliar seríen tomaos, los primeros diez de los cualos son publicaos cada añu primero que la temporada empiece. Los nomes ensin retirar van ser usaos na temporada del [[2022]]. Esta ye la mesma llista usada na [[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2014|temporada del 2014]], cola esceición de Gardo, Josie, Maymay, Rosita y Samuel que reemplazaron a '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2014#Tifón Rammasun (Glenda)|Glenda]]''', '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2014#Tifón Halong (José)|José]]''', '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2014#Nube tropical Fung-wong (Mario)|Mario]]''', '''[[Tifón Hagupit (2014)|Ruby]]''', '''[[Temporada de tifones nel Pacíficu de 2014#Nube tropical Jangmi (Seniang)|Seniang]]''' Los nomes ensin usar tán marcaos con [[gris]].<ref name=PAGASANAMES>{{cita web |autor=Staff Writter|títulu=Philippine Tropical cyclone names|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cylcone-names |fechaaccesu=7 d'avientu de 2014|obra=PAGASA|fecha= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.pagasa.dost.gov.ph/learning-tools/philippine-tropical-cylcone-names |fechaarchivu=3 d'avientu de 2015}}</ref>
{| width="100%"
|
*Agatón (1801)
*Basyang (1802)
*Calóy (1803)
*Domeng (1805)
*Ester (1806)
|
*Florita (1807)
*Gardo (1808)
*Henry (1809)
*Inday (1810)
*Josie
|
*Karding (1814)
*Luis
*Maymay (1821)
*Neneng (1823)
*Ompong (1822)
|
*Paeng (1823)
*Queenie (1825)
*Rosita (1826)
* <div style="color: #888;">Samuel (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Tomás (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Usmán (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Venus (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Waldo (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Yayang (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Zeny (ensin usar)</div>
|}
{| style="width:90%;"
<center>
'''Llista auxiliar'''<br />
</center>
|
* <div style="color: #888;">Alakdan (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Bagwis (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Chito (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Diego (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Elena (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Felín (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Gunding (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Harriet (ensin usar)</div>
|
* <div style="color: #888;">Indang (ensin usar)</div>
* <div style="color: #888;">Jessa (ensin usar)</div>
|}
== Ver tamién ==
* [[Nomes de los ciclones tropicales|Nome de los ciclones tropicales]]
* [[Temporada de furacanes nel Pacíficu de 2018]]
* [[Temporada de furacanes nel Atlánticu de 2018]]
* [[Temporada de ciclones nel Índicu Norte de 2018]]
* [[Temporada de ciclones nel suroeste del Índicu de 2017-2018]]
== Notes ==
{{llistaref|group=nb}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Commons category|2018 Pacific typhoon season}}
* [http://www.jma.go.jp/jma/indexe.html Japan Meteorological Agency]
* [http://www.pagasa.dost.gov.ph/ PAGASA]
* [http://www.usno.navy.mil/JTWC/ Joint Typhoon Weather Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150809201922/http://www.usno.navy.mil/JTWC/ |date=2015-08-09 }}
* [https://www.wmo.int/pages/index_es.html Organización Meteorolóxica Mundial (WMO)]
* [http://www.ssd.noaa.gov/jma/twpac/flash-avn.html Satélite: Himawari - Tropical West Pacific - AVN Color Imagery Loop.]
{{Tradubot|Temporada de tifones en el Pacífico de 2018}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Temporaes de tifones nel Pacíficu]]
[[Categoría:Desastres naturales]]
[[Categoría:Ciclones tropicales]]
[[Categoría:Páxines con errores de timeline]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
hve4i6gmp6iga36ggr6r9nbisuzaj4r
Tofet de Cartago
0
163589
4490071
4481769
2026-05-03T06:32:29Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490071
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá |
Nome = [[Sitiu arqueolóxicu de Cartago]]
| Imaxe = Tunisise Carthage Tophet Salambo 04.JPG
| Tamañu = 270
| Pie = Estáu actual del tofet.
{{Mapa de llocalización
|Tunicia
|etiqueta = Tofet de Cartago
|tamañu_etiqueta = 100
|alt =
|posición = right
|fondu =
|lon_dir=E |lat_dir=N
|lat_gra = 36
|lat_min = 50
|lat_seg = 29
|lon_gra = 10
|lon_min = 19
|lon_seg = 23
|long =
|marca =
|tamañu_marca = 6
|border = none
|pie =
|alineación = center
|anchu = 270px
}}
| País = {{TUN}}
| Tipu = '''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>'''
| Criterios = ii, iii, vi | ID = 37
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'Estaos árabes|Estaos árabes]]
| Añu = 1979
| Extensión =
| peligru =
}}
El '''tofet de Cartago''', tamién llamáu '''tofet de Salambó''', ye una antigua área sagrada dedicada a les deidaes fenicies [[Tanit]] y [[Baal]], allugada nel barriu [[Cartago|cartaxinés]] de Salambó, cerca de los [[puertos púnicos de Cartago|puertos púnicos]]. Esti [[tofet]] «híbridu de [[santuariu]] y de [[necrópolis]]»<ref name="Safar255">Bénichou-Safar, Hélène (2007). «Les rituels funéraires des Puniques», ''La Méditerranée des Phéniciens. De Tyr à Carthage''. París: Somogy, p. 255</ref> entiende un gran númberu de tumbes de neños que, d'alcuerdu a interpretaciones, seríen [[Sacrificiu humanu|sacrificaos]] o soterraos nesi llugar dempués de la so muerte prematura. El perímetru forma parte del [[sitiu arqueolóxicu de Cartago]], clasificáu como [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]].
La cuestión del destín d'estos neños ta fuertemente venceyada cola [[Relixón en Cartago|relixón]] [[Mitoloxía fenicia|fenicia]] y [[Mitoloxía púnica|púnica]], pero principalmente a la forma como los ritos relixosos fueron percibíos polos [[xudíos]] nel casu de los fenicios o polos [[Antigua Roma|romanos]] mientres los [[Guerres púniques|conflictos]] que los opunxeron a los cartaxineses. Ello ye que el términu «[[tofet]]» designa orixinalmente un [[Gehena|llugar cercanu]] a [[Xerusalén]], sinónimu del [[infiernu]]: esi nome que vien de les [[Biblies|fontes bíbliques]] induz a una interpretación macabra de los rituales que se supón tuvieron llugar y acota una hipótesis compartida polos interlocutores que revelaron fontes sobre los fenicios polo xeneral y sobre los púnicos en particular: la [[relixón en Cartago]] yera «infernal». En fecha más recién, l'imaxinariu coleutivu foi alimentáu pola novela de [[Gustave Flaubert]] ''[[Salambó]]'' ([[1862]]), que'l so nome provién del barriu onde foi afayáu'l santuariu. El [[Historieta|cómic]], que cunta les aventures d'[[Alix (historieta)|Alix]] escrites por [[Jacques Martin (historietista)|Jacques Martin]], retoma esta interpretación.
La mayor dificultá pa determinar la causa de los entierros mora nel fechu de que les úniques fontes escrites que se refieren al ritu del [[Molk|sacrificiu]] de [[neños]] nun venir# de la ciudá de Cartago, sinón del estranxeru. Pela so parte, les fontes arqueolóxiques —[[Cercu (monumentu)|cercos]] y [[Cippo|cippos]]— tán suxetes a múltiples interpretaciones. Por enforma tiempu, l'alderique tuvo vivu y entá nun esiste un consensu ampliu ente los diversos historiadores qu'estudiaron la tema.
== Curtia hestoria del descubrimientu ==
=== Entamos ===
Dende va tiempu, conozse la presencia de [[Cercu (monumentu)|cercos]] nel sitiu. Los primeros nicios conocíos daten de [[1817]]. Ello ye que los cercos taben partíes en tol [[sitiu arqueolóxicu de Cartago]] pola dispersión que siguió a la destrucción de [[146 e.C.]] y les operaciones d'[[urbanismu]] que removieron el suelu pa construyir la [[África romana|ciudá romana]].
Per otra parte, na [[historia de Cartago]], tien de dase un llugar especial al cargamentu del [[Muséu de Louvre|Louvre]], según del naufraxu del ''[[Magenta (1861)|Magenta]]'', [[buque insignia]] de la flota del [[Mediterraneu]] fundíu en [[Tolón]] el [[31 d'ochobre]] de [[1875]], tres una quema siguida d'una esplosión.<ref>(en francés) [http://www.archeonavale.org/epaves/epavefiche_magenta.htm Ficha del navío ''Magenta'' (Groupe de recherche en archéologie navale)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190515074630/http://www.archeonavale.org/epaves/epavefiche_magenta.htm |date=2019-05-15 }}</ref> A bordu atopábense más de 2.000 cercos púnicos y otres pieces, tales como la [[estatua]] de la [[Emperatrices romanes y bizantines|emperatriz]] [[Vibia Sabina]], esposa del [[emperador romanu]] [[Adriano]] ([[117]]-[[138]]). Les pieces arqueolóxiques fueren cargaes nel puertu de [[La Goleta]], depués de les escavaciones llevaes a cabu por [[Jean-Baptiste Evariste Charles Pricot de Sainte-Marie|Pricot de Sainte Marie]], intérprete nel consuláu xeneral de Francia en Túnez, con autorización del [[bey]] [[Muhammad III ibn al Husayn]]. Dempués del [[naufraxu]], los [[Bucéu profesional|buzos]] recuperaron una parte de los cercos y de la estatua; les pieces arqueolóxiques terminaron esperdigaes ente diverses coleiciones, como la de la [[Biblioteca Nacional de Francia]]. Tocantes a los restos, fueron dinamitados por que nun torgar l'accesu al [[puertu]]. So doce metros de fondu, lo que subsistía de los restos foise posáu adulces. Tres campañes arqueolóxiques llevar a cabu en [[1995]]-[[1998]] por Max Guerout y el Grupu d'investigación n'arqueoloxía naval, pa recuperar los cercos y la cabeza de la estatua. N'abril-mayu de 1995, la cabeza de la estatua foi atopada;<ref>(en francés) [http://cartelfr.louvre.fr/cartelfr/visite?srv=car_not_frame&idNotice=21917 Noticia sobre la cabeza de Sabina atopada nel ''Magenta'' (Muséu de Louvre)]</ref> dos años más tarde, n'abril-mayu de 1997, apaecieron unos 60 fragmentos de cercos y fragmentos de la estatua. Finalmente, en [[1998]], 77 fragmentos de cercos fueron estrayíes a la superficie.<ref>[http://www.culture.gouv.fr/culture/archeosm/archeosom/magen-s.htm Páxina del Ministeriu de Cultura de Francia]</ref>
Ente los precursores, tien de destacar el rol desempeñáu por Jean Herszek Spiro ([[1847]]-[[1914]]), [[Pastor (ministru relixosu)|pastor]] [[Protestantismu|protestante]] y profesor nel Llicéu Sadiki, quien volvió a [[Lausana]] con 19 cercos y redactó una obra sobre ''Les inscriptions et les stèles votives de Carthage'' (''Les inscripciones y los cercos votivas de Cartago'', [[1895]]). Nun esiste indicación dalguna del descubrimientu del tofet nin nes escavaciones de Pricot de Sainte Marie nin polos descubrimientos de Spiro. A lo sumo, el primeru mentó'l descubrimientu de cercos reutilizaos nes muralles de la dómina romana. Toos estos restos, que proveníen primitivamente del tofet, fueren oxetu d'un cambéu dende l'Antigüedá y naide taba buscando un llugar específicu onde pudiera atopase. Les coleiciones arqueolóxiques de Spiro procedíen sobremanera d'una [[Epigrafía|investigación epigráfica]]. Un descubrimientu casual fadría camudar la comprensión de toa una seición de la topografía de la Cartago púnica.
=== Descubrimientu de 1921 ===
[[Image:Tophet Carthage1921.jpg|thumb|right|upright=1.2|Escavaciones del tofet de [[1921]].]]
En [[1921]], afayóse'l cercu del [[sacerdote]] nel marcu d'unes escavaciones arqueolóxiques clandestines, bien comunes naquella dómina. Un cercu de [[caliar]], sobre la cual apaecía un adultu con un sombreru típicu de los ''kohanim'' (sacerdotes púnicos), una [[túnica]] púnica y que sostenía nos sos brazos a un neñu, foi presentada ante los coleicionistes de antigüedad Paul Gielly y François Icard, funcionarios franceses destacaos en Túnez. Frente a una pieza que paecía confirmar en tou sentíu los datos bíblicos y de ciertu autores clásicos, los dos aficionaos decidieron poner fin a la clandestinidá por que nengún descubrimientu pudiera escapar a los arqueólogos ya historiadores, Mercaron el terrén y empezaron a escavalo hasta la seronda de [[1922]].
La primer escavación estauxunidense, dirixida por Kelsey y Harden en [[1925]], brindó una comprensión global de la organización del sitiu. Lamentablemente, la muerte de Kelsey en [[1927]] tuvo de resultes la cancelación d'esta serie d'escavaciones. En cuanto al padre Lapeyre, un [[Misioneros d'África|padre blancu]], escavó un terrén vecín en [[1934]]-[[1936]] y recoyó material arqueolóxico y epigráfico diversu, pero ensin precisiones estratigráfiques que dexaren entender el contestu del descubrimientu.
=== Escavaciones recién: de Pierre Cintes a la campaña internacional de la Unesco ===
==== «Capiella Cintes» y llugar de cultu ====
[[Ficheru:MNC Chapelle cintas-edit.jpg|left|upright=1.2|thumb|Una parte del moblame de la capiya Cintes espuestu nel [[Muséu Nacional de Cartago]].]]
Dende'l final de la [[Segunda Guerra Mundial]], l'arqueólogu [[Pierre Cintes]] efectuó escavaciones sobre'l sitiu arqueolóxicu y afayó en [[1947]] unu de los elementos que plantegó nel so momentu un enorme discutiniu: l'elementu denomináu «capiella Cintes» n'honor del so descubridor. Arrodiáu de lladriyu nuna cámara d'aproximao 1 m², lo que foi interpretáu como un depósitu de fundación que taba conformáu de pieces de [[cerámica]] de diversos oríxenes del [[sieglu VIII e.C.]], esto ye, l'elementu más antiguu de la presencia [[Fenicios|fenicia]] nesta rexón. Estos fueron llargamente estudiaos y afayóse que fueron asitiaos nes fisuras nel suelu.<ref>Gilbert Charles-Picard y Colette Picard (1958). ''La vie quotidienne à Carthage au temps d'Hannibal''. París: Hachette, páxs. 37-45</ref> Les complexidaes de la datación de les cerámiques en particular, manifiestamente exea pa una parte d'elles, dexó un fecháu menos antiguu que'l propuestu per primer vegada por Cintes.<ref group="Nota">Pierre Cintes camudó la so interpretación del descubrimientu ente'l so artículu apaecíu na ''Revue tunisienne'' en 1948 y tituláu «Un sanctuaire précarthaginois sur la grève de Salammbô», onde fecha primeramente'l depósitu a fines del [[II mileniu e.C.]], y el primer tomu del so ''Manuel d'archéologie punique'' (páxs. 315-324), publicáu en 1970, onde lo fecha na primer metá del [[sieglu VIII e.C.]]</ref>
==== Últimes escavaciones estauxunidenses ====
Les últimes escavaciones, amestaes a la campaña internacional d'escavaciones entamada pola [[Unesco]], tuvieron llugar ente [[1976]] y [[1979]] so la direición de les American Schools of Oriental Research (ASOR) y Lawrence Y. Stager. Como un balance de les escavaciones demostró l'usu continuu del sitiu mientres seis sieglos, con una superficie envalorada de 6000 m², con 20 000 urnes atopaes nos diversos estratos.
{{cita|Asina l'área sagrada tuvo totalmente ocupáu, foi recubierta de tierra y los testimonios recomenzaron nel nivel cimeru.<ref>Edward Lipinski [dir.] (1992). ''Dictionnaire de la civilisation phénicienne et punique''. París: Brépols, p. 463</ref>}}
Los restos descubiertos, dende les primeres escavaciones, fueron oxetu d'analises forenses y los resultaos presentaron más problemes que dau respuestes a les insistentes entrugues que se plantegaben los especialistes.
== Interpretación del sitiu arqueolóxicu ==
=== Fuentes antigües ===
[[Ficheru:Francisco_de_Goya,_Saturno_devorando_a_su_hijo_(1819-1823).jpg|right|thumb|El mitu de [[Saturno (dios)|Saturno]] taramiando al so fíu, pintáu por [[Francisco de Goya]].]]
* [[Diodoro Sículo]], arremente del ataque de Cartago por [[Agatocles]], tiranu de [[Siracusa (Sicilia)|Siracusa]]:<ref>Hédi Slim y Nicolas Fauqué (2001). ''La Tunisie antique. De Hannibal à saint Augustin''. París: Mengès, p. 64</ref>
{{cita|Ellos [los cartaxineses] envaloraron que [[Cronos|Kronos]] tamién-yos yera hóstil, polo que quien primeramente sacrificaríen a esi dios a los meyores de los sos fíos, empezaren a mercar de callao neños qu'alimentaben pa unvialos dempués al [[Oblación|sacrificiu]]. Depués, afayóse que dalgunos de los "[fíos]" sacrificaos fueren sustituyíos. Teniendo en cuenta estes coses y viendo al enemigu [l'exércitu de Agatocles] qu'acampaba fora de les muralles, esperimentaron una medrana relixosa ante la idea d'arruinar los honores tradicional debíos a los dioses. Amburando de deséu por reparar los sos errores, escoyeron doscientos neños de los más queríos y sacrificar en nome del Estáu. Otros, que marmullaron contra él, apurriéronse voluntariamente; nun yeren menos de trescientos. Teníen ente ellos [en Cartago] una estatua de [[bronce]] de Kronos, coles [[mano|manes]] estendíes, les palmes n'alto ya inclinaes escontra'l suelu, de forma que'l neñu que yera asitiáu nelles rodaba y cayía nun foso llenu de [[fueu]].<ref>Vease la llectura crítica d'esti testu en: Michel Gras, [[Pierre Rouillard]] y Javier Teixidor (1994). ''L’univers phénicien''. París: Arthaud, páxs. 178-179</ref>}}
* [[Dionisio d'Halicarnasu]], ''Historia antigua de Roma'', I, 38, 2:
{{cita|Dizse que los antiguos sacrificaron a [[Cronos]] en Cartago tanto como duró la ciudá.<ref>Michel Gras, Pierre Rouillard y Javier Teixidor (1994). ''L’univers phénicien''. París: Arthaud, p. 176</ref>}}
* [[Porfirio|Porfirio de Tiru]], ''De l'astinencia'', II, 56, 1:
{{cita|Los fenicios, en casu de grandes calamidaes como les [[guerra|guerres]], les [[epidemia|epidemies]] o les [[seca|seques]], sacrificaben a una víctima tomada d'ente los seres que más apreciaben y que designaben por votación como víctima ufiertada a Cronos.}}
* [[Plutarcu]], ''[[Moralia (Obres morales y de costumes)|De la superstición]]'', XIII:
{{cita|Ye en plena consciencia y conocencia que los cartaxineses ufiertaben a los sos fíos y quien nun los teníen mercar de los probes como a los [[corderu|corderos]] o [[aves]], ente que la madre taba de pies ensin [[llárima|llárimes]] nin llamentos. Si ella llamentábase o lloraba, perdería'l preciu de la venta y el neñu nun dexaba de ser sacrificáu; sicasí, tol espaciu delantre de la estatua yera enllenáu del soníu de les [[flauta|flautes]] y de los [[Tambor|tambores]] con cuenta de que nun se pudieren escuchar los berros.}}
* [[Tertulianu]], ''Apologética'', IX, 2-3:
{{cita|Los neños yeren sacrificaos públicamente a Saturno, n'África, hasta'l proconsulado de [[Tiberio]], quien fixo esponer a los mesmos sacerdotes d'esi dios, ataos vivos a los árboles del so templu, que cubríen los crímenes de la so solombra: Xuro pol mio padre, quien, como soldáu, executó esta orde del procónsul. Pero, entá anguaño, esi sacrificiu criminal sigue de callao}}
Frente a estos testos contundentes, tien de tenese en cuenta'l silenciu d'otros historiadores qu'indica, sobremanera cuando se trata de les fontes más importantes pa la historia antigua como [[Herodoto]], [[Tucídides]], [[Polibio]] y [[Titu Liviu]], que «el conciertu de les acusaciones de impiedad y perfidia que yeren, ente los autores clásicos, el llote habitual de los cartaxineses».<ref>Serge Lancel, ''op. cit.'', p. 348</ref>
=== Alderiques actuales ===
[[Ficheru:Prêtre à l'enfant Musée Bardo.jpg|upright=0.9|left|thumb|Cercu del sacerdote caltenida nel [[Muséu Nacional del Bardu]].]]
Los [[Sacrificiu humanu|sacrificios humanos]] yeren bien comunes y particularmente nos periodos de conflictos o dificultaes. La mitoloxía fai ecu d'esta práctica al traviés del mitu d'[[Ifigenia]] y conténtase con recordar qu'inclusive en Roma, en [[216 e.C.]], sacrificar a una pareya de [[Pueblos galos|galos]] y otra de [[Pueblu griegu|griegos]] nel [[Foru Boario]], actu rellatáu por [[Titu Liviu]] nel so ''Historia de Roma''.<ref>{{Cita web |url=http://bcs.fltr.ucl.ac.be/LIV/XXII.html#57 |títulu=Titu Liviu. ''Historia de Roma''. Llibru XXII, 57 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110216084120/http://bcs.fltr.ucl.ac.be/liv/xxii.html#57 |fechaarchivu=2011-02-16 }}</ref>
{{cita|Por indicación de los llibros del Destín, fixéronse dellos sacrificios estraordinarios: ente ellos, un galu y una gala, un griegu y una griega fueron soterraos vivos nel mercáu de reses, nun llugar zarráu de piedres, regáu yá dende antes cola [[sangre]] de les víctimes humanes, ceremonia relixosa bien pocu romana.}}
== Ver tamién ==
* [[Relixón en Cartago]]
* [[Molk]]
* [[Moloch]]
* [[Baal Hammon]]
* [[Tanit]]
* [[Tofet]]
* [[Magenta (1861)|Acorazáu Magenta]]
== Notes ==
{{llistaref|group="Nota"}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* Badr-Eddine Arodaky [dir.] (2007). ''La Méditerranée des Phéniciens. De Tyr à Carthage''. París: Somogy, ISBN 9782757201305
* Baurain, Claude y Corinne Bonnet (1992). ''Les Phéniciens, marins des trois continents''. París: Armand Colin, ISBN 2200212232
* Bénichou-Safar, Hélène (2004). ''Le tophet de Salammbô à Carthage. Essai de reconstitution''. Roma: École française de Rome, ISBN 2728306974
* {{cita llibru |apellíu=Beschaouch |nome=Azedine |títulu=La légende de Carthage |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=1993 |editor= |editorial=Gallimard |allugamientu=París |isbn=2070532127 |capítulu= |páxina= |cita= }}
* Decret, François (1977). ''Carthage ou l'empire de la mer''. París: du Seuil, ISBN 2020047128
* {{cita llibru |apellíu=Ennabli |nome=Abdelmajid |apellíu2=Slim |nome2=Hédi |títulu=Carthage. Le site archéologique |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=1993 |editor= |editorial=Cérès |allugamientu=Túnez |isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}
* {{cita llibru |apellíu=Fantar |nome=M'hamed Hassine |títulu=Carthage. Approche d'une civilisation |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=1993 |editor= |editorial=Alif. |allugamientu=Túnez |isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}
* Gras, Michel; Pierre Rouillard y Javier Teixidor (1994). ''L’univers phénicien''. París: Arthaud, ISBN 2700307321
* Hugoniot, Christophe (2000). ''Rome en Afrique. De la chute de Carthage aux débuts de la conquête arabe''. París: Flammarion, ISBN 2080830031
* {{cita llibru |apellíu=Lancel |nome=Serge |enllaceautor=Serge Lancel |títulu=Carthage |url= |fechaaccesu=8 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu= |editor= |editorial=Fayard |allugamientu=París |isbn=2213028389 |capítulu= |páxina= |cita= }}
* Lancel, Serge (1995). «Questions sur le tophet de Carthage», ''La Tunisie carrefour du monde antique.'' Diyon: Faton, páxs. 40-47
* {{cita llibru |apellíu= |nome= |apellíu-editor=Lipinski |nome-editor=Edward |títulu=Dictionnaire de la civilisation phénicienne et punique |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=1992 |editor= |editorial=Brépols |allugamientu=París |isbn=2503500331 |capítulu= |páxina= |cita= }}
* {{cita llibru |apellíu=Mahjoubi |nome=Ammar |títulu=Villes et structures de la province romaine d'Afrique |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=2000 |editor= |editorial=Centre de publication universitaire |allugamientu=Túnez |isbn=9973937953 |capítulu= |páxina= |cita= }}
* {{cita llibru |apellíu=Picard |nome=Colette |títulu=Carthage |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=1951 |editor= |editorial=Les Belles Lettres |allugamientu=París |isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}
* Picard, Gilbert Charles y Colette Picard (1958). ''La vie quotidienne à Carthage au temps d'Hannibal''. París: Hachette.
* {{cita llibru |apellíu=Slim |nome=Hédi |apellíu2=Fauqué |nome2=Nicolas |títulu=La Tunisie antique. De Hannibal à saint Augustin |url= |fechaaccesu=3 de marzu de 2012 |idioma=francés |edición= |añu=2001 |editor= |editorial=Mengès |allugamientu=París |isbn=285620421X |capítulu= |páxines= |cita= }}
* Lawrence Y. Stager, «Le tophet et le port commercial», ''Pour sauver Carthage. Exploration et conservation de citar punique, romaine et byzantine'', ed. Unesco/INAA, 1992, páxs. 73-78, ISBN 9232027828
* ''Carthage. L’histoire, sa trace et son écho''. París: Association française d'action artistique, 1995, ISBN 9973220269
* « La Méditerranée des Phéniciens », ''Connaissance des arts'', n°344, ochobre de 2007
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Tophet of Carthage}}
* (en francés) [http://www.archaeometry.org/spiro.htm Cercu de Cartago de la coleición Spiro]
* (en francés) [https://web.archive.org/web/20080216161149/http://rhr.revues.org/document1937.html Hélène Bénichou-Safar, «Sur l'incinération des enfants aux tophets de Carthage et de Sousse»], ''Revue de l'histoire des religions'', xineru de 1988, páxs. 57-67
{{Tradubot|Tofet de Cartago}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Sitiu arqueolóxicu de Cartago]]
[[Categoría:Mitoloxía cartaxinesa]]
ij14nj50yw9drs5dkykralb4y6n91bh
TV5 Monde
0
166943
4489967
3805956
2026-05-02T12:01:41Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4489967
wikitext
text/x-wiki
{{Organización}}
'''TV5 Monde''' ye una cadena internacional de [[televisión]] qu'ufierta programación en [[llingua francesa]].
Los sos estudios parisienses taben primeramente nel númberu 15 de la cai Cognacq-Jay, nos locales históricos de la televisión francesa y de [[TF1]] antes de la so privatización. Dende xunu de 2006 tán nel 131 de l'avenida de Wagram nel [[XVII Distritu de París]], edificiu estremáu con CFI (Canal France International)
== Historia ==
Empecipió les sos emisiones el [[2 de xineru]] de [[1984]]. Llamada '''TV5''' hasta [[2006]] cuando toma la so actual denominación TV5 Monde pa enfatizar el so enfoque mundial. TV5 Monde ye la cuarta canal de televisión global más grande dempués de [[MTV]], [[CNN]] y [[BBC World]]. La mayor parte de la programación son noticies, documentales, programes d'interés xeneral y películes.
La mayor parte del so conteníu provién de los servicios de televisión pública de la [[francofonía]]. Estos son:
* [[France 2]]
* [[France 3]]
* [[France 5]]
* [[Arte (canal de televisión)|Arte Francia]]
*[[La Chaîne parlementaire]]
* RTBF ([[Radio Télévision Belge de la Communauté Française]])
* RTS ([[Radio Télévision Suisse]])
* [[Radio-Canada]]
* [[Télé-Québec]]
* RFO (Réseau France Outremer)
* CIRTEF (Conseil International des Radios-Télévisions d'Expression Française).
El númberu 5 referir a los cinco primeros provisores y fundadores: [[TF1]], [[France 2|Antenne 2]] (güei [[France 2]]), [[France 3|FR3]] (güei [[France 3]]), TSR y RTBF. En 1986 xúnese-yos un consorciu del Quebec canadiense (CTQC) formáu por [[Radio-Canada]] y [[Télé-Québec]]. [[TF1]] dexa de participar en 1987 arriendes de la so privatización, pero programes de la cadena privada apaecen hasta 1995.
== Señales ==
Les tresmisiones de la canal TV5 Monde, estremar en diez señales rexonales satelitales: África, América Llatina, Asia, Brasil, Estaos Xuníos, Europa, Francia/Bélxica/Suiza, Oriente (toes elles tresmitíes dende París), Pacíficu y Quebec/Canadá ([[TV5 Québec Canada]], dende [[Montreal]]). Los sos programes tán subtitulaos en 10 idiomes.
*'''TV5MONDE FBS''' ([[Francia]], [[Bélxica]], [[Suiza]], [[Mónacu]] y [[Luxemburgu]])
*'''TV5MONDE Europe''' (restu d'Europa)
*'''TV5MONDE Afrique''' (África, sacante Maghreb)
*'''TV5MONDE Maghreb–Orient''' ([[Maghreb]] y [[Oriente Mediu]]) con subtítulos ocasionales n'árabe *'''TV5MONDE Asie'''
(restu d'Asia)
*'''TV5MONDE États-Unis''' ([[Estaos Xuníos]]) con subtítulos ocasionales n'inglés y español
*'''TV5MONDE Amérique Latine & Caraïbes''' ([[Llatinoamérica]] (sacante [[Brasil]]), [[Puertu Ricu]] y el [[Caribe]]) con subtítulos n'español
*'''TV5MONDE Pacifique''' ([[Xapón]] – [[Corea del Sur]] – Sureste d'Asia - [[Oceania]])
*'''TV5MONDE Brésil''' (solamente en [[Brasil]])
*'''[[TV5 Québec Canada]]''' (solamente en [[Canadá]])
TV5 Monde espubliza igualmente otres 3 cadenes temátiques:
* '''[[Tivi5 Monde]]''': Cadena infantil que s'espubliza nos Estaos Xuníos dende'l 27 de xineru de 2012 y n'África dende xunu de 2016. Emite programes tales como dibuxos animaos, películes y espacios educativos de la web TV Tivi5 Monde Plus llanzada en 2009.
* '''[[TV5 Monde Style]]''': Cadena sobre l'arte de vivir a la francesa” qu'emite dende'l 8 d'abril de 2015 n'Asia-Pacíficu y el mundu árabe.
* '''[[Unis TV]]''': Cadena de televisión perteneciente al consorciu TV5 Québec Canada que s'espubliza dende'l 1 de setiembre de 2014 en Canadá. Centrar nes comunidaes francófonas canadienses fora de [[Québec]].
(*) TV5MONDE États-Unis tien ciertos programes subtitulaos n'inglés. En particular, dellos noticieros y la mayoría de les películes, tán subtitulaes nel idioma inglés.<br>
(**) TV5 Québec Canadá ye producíu en [[Montreal]].<br>
(***) En Brasil, la rede francesa acomuñóse cola [[: pt:Ancine|brasilana Axencia Nacional de Cine]], p'aguiyar la producción de conteníos, independiente de la televisión de pagu de Brasil.<ref>http://www.portalimprensa.com.br/noticies/brasil/70946/tv5monde+anuncia+chegada+ao+brasil+y+parceria+com+a+ancine+pa+produzir+conteudo TV5Monde acomuñóse con Ancine</ref>
== Programación ==
La programación de TV5MONDE basar na tresmisión de películes, series o telefilmes, documentales, revistes de noticies, entretenimientu, cultura, música y programes xuveniles, según deportes en francés.
La redaición de TV5MONDE ufierta delles emisiones informatives al día, seis informativos en francés, un noticieru con información económica y un noticieru con información del continente africanu. Amás, retresmite los noticieros y meses d'opinión de [[France 2]], [[Radio Télévision Belge de la Communauté Française|RTBF]], [[RTS (canal de televisión)|RTS]] y [[Radio-Canada]]. TV5MONDE produz cada mes la emisión ''"Objectif Monde"'' que reagrupa delles investigaciones periodístiques presentaes nes sos canales hermanos.<ref>{{Obra citada|títulu=Objectif Monde|idioma=fr|url=http://www.tv5monde.com/emissions/emission/objectif-monde|fechaaccesu=29 de xunetu de 2018}}</ref>
TV5MONDE tresmiti documentales sobre temes históriques, de cultura, ciencia y artísticos. Amás de producir programes como Acoustic y #versionfrançaise. Tamién emite eventos especiales como'l desfile del 14 de xunetu que conmemora la [[Toma de la Bastilla]] y ediciones especiales en direuto como les eleiciones presidencial y llexislativu de Francia.
A nivel deportivu tresmitió en direuto pa tol mundu los partíos de la [[Seleición de fútbol de Francia]] en condición de llocal y visitante. Tamién tresmite dellos partíos de les categoríes del [[Fútbol en Francia|Fútbol Francés]] como la [[Ligue 1]] (Primer División), la [[Ligue 2]] (Segunda División), la lliga francesa de Rugby y el [[Tour de France]] en vivu.<ref>{{cita web |url=http://tvlatina.tv/tvcanales/entrevista-con-frederic-groll-bourel-de-tv5monde-america-latina-y-el caribe/|títulu=Frédéric Groll-Bourel de TV5MONDE América Llatina y el Caribe - TVCANALES|fechaaccesu=28 de xunetu de 2018|sitiuweb=tvlatina.tv|idioma=es-ES}}</ref>
== Plataformes dixitales ==
TV5MONDE cuenta con dellos sitios temáticos disponibles en francés:
* '''TV5MONDE+:''' Apurre accesu a programes a la demanda que fueron emitíos en TV5 Monde de manera gratuita, amás ye posible ver programes de [[France Télévisions]], [[Arte (canal de televisión)|Arte]], [[Radio Télévision Belge de la Communauté Française|RTBF]]y [[Radio Canadá Internacional|Radio Canada]] ente otros.<ref>{{cita web |url=https://www.tv5mondeplus.com/faq|títulu=TV5MONDE+ : revoir émissions et programmes gratuitement en replay|fechaaccesu=28 de xunetu de 2018|sitiuweb=TV5MONDE+ : revoir émissions et programmes en replay}}</ref>
*'''TV5MONDE INFO:''' Pueden atopase noticies y repeticiones de los noticieros de la redaición de la canal.
* '''Apprendre le français avec TV5MONDE''': Sitio web que cunta con herramientas p'aprender l'idioma francés.
== Lideralgu ==
'''Presidente'''
* Jean Stock: 1988-2001
* Serge Adda: 2001-2005
* Jean-Jacques Aillagon: 2005-2006
* François Bonnemain: 2006-2008
*Alain de Pouzilhac: 2008-2012
*Pierre Hanotaux: 2012
*Marie-Christine Saragosse: 2012-2013
*Rémy Pflimlin: 2013-2015
*Delphine Ernotte: dende 2015
'''Direutor xeneral'''
* Marie-Christine Saragosse: 1998-2005, 2008- 2012
* Yves Bigot: dende avientu 2012
== Accionistes ==
Los accionistes de TV5 Monde son:<ref>{{Cita web |url=http://www.tv5.org/cms/chaine-francophone/footer-niveau-2/tv5monde/La-chaine/p-5859-Actionnariat.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120103133447/http://www.tv5.org/cms/chaine-francophone/footer-niveau-2/tv5monde/La-chaine/p-5859-Actionnariat.htm |fechaarchivu=2012-01-03 }}</ref>
* [[France Télévisions]] (49%)
*[[France Médias Monde]] (12,64%)
* [[Radio Télévision Belge de la Communauté Française|RTBF]] (11,11%)
* [[Télévision suisse romande|SSR]] (11,11%)
* [[Radio Canada|Radio-Canada]] (6,67%)
* [[Télé Québec|Télé-Québec]] (4,44%)
* [[Arte (canal de TV)|ARTE Francia]] (3,29%)
* [[Institut national de l'audiovisuel|INA]] (1,74%)
== Eslóganes ==
* 1984 - 1992 : ''Télévision internationale de langue française''. (Televisión internacional en francés)
* 1992 - 1998 : ''La télévision internationale''. (La televisión internacional)
* 1998 - 2006 : ''Le centre du monde est partout''. (El centru del mundu en toos llaos)
* 2006 - 2012 : ''Un monde, des mondes, TV5MONDE''. (Un mundu, los mundos, TV5MONDE)
* Dende 2012 : ''La chaîne culturelle francophone mondiale''. (La canal cultural francófono mundial)
== Audiencia ==
En 2016, TV5 Monde foi vistu cada selmana por 50 millones de televidentes en tol mundu.<ref>{{cita publicación |títulu=Les nouvelles ambitions de TV5 Monde|url=https://teleobs.nouvelobs.com/actualites/20160406.OBS7970/les-nouvelles-ambitions-de-tv5-monde.html|fechaaccesu=29 de xunetu de 2018|periódicu=TéléObs|idioma=fr-FR}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* {{Páxina web|www.tv5monde.com}}
{{Tradubot|TV5 Monde}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Canales de televisión]]
[[Categoría:Francofonía]]
[[Categoría:Serviciu esterior (radiodifusión)]]
[[Categoría:Canales de televisión de soscripción]]
m5i4w5w2npq15e4u4j5dunbsaivy8au
Toponimia eslava n'Alemaña
0
166966
4490075
4284858
2026-05-03T07:41:17Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490075
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Slavic people X century.jpg|thumb|250px|Los pueblos eslavos nel mapa d'Europa central y oriental a finales del [[sieglu X]].]]
Les tribus eslaves de [[sorbios]], veletos, [[abodritas]], [[pomeranios]], ranes a partir de los tiempos antiguos poblaben los territorios occidental y oriental y particularmente los del noroeste de l'[[Alemaña]] actual<ref>S. Brather, ''Archäologie der westlichen Slawen: Siedlung, Wirtschaft und Gesellschaft im früh- und hochmittelalterlichen Ostmitteleuropa''. De Gruyter, 2001, páx. 89-98[https://books.googleca/books?id=d47NB589ZO0C&hl=de]</ref><ref>Полабские славяне в борьбе с немцами sieglos VII—XII A. Pavinskiy. Añu 1871 [https://web.archive.org/web/20080601042708/http://svetaland.webgarden.cz/unnamed-20 pdf]</ref> y tamién una parte de Baviera.<ref>{{enllaz rotu|1=[http://www.datenmatrix.de/cgi-local/hdbg-karten/karten.cgi?action=detail&templ=01_01_karten_detail_druck&id=140 Estensión de los topónimos eslavos en Baviera] |2=http://www.datenmatrix.de/cgi-local/hdbg-karten/karten.cgi?action=detail&templ=01_01_karten_detail_druck&id=140 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Como afirmen dellos historiadores, estos, na segunda metá del [[sieglu VI]], sustituyeron a les tribus de [[lombardos]], [[rugios]], luguios, veletos, y otros pueblos que poblaben estes tierres na antigüedá.<ref>Joachim Herrmann, ''Die Slawen in Deutschland: Geschichte und Kultur der slawischen Stämme westlich von Oder und Neißy vom 6. bis 12. Jahrhundert; ein Handbuch''. Akademie-Verlag Berlin, 1985. páx. 10, 22, 23.</ref><ref>Y. Schwarz, Deutsches Stammeskunde. Heidelberg o.J. páx. 81, 116</ref> Sicasí, como destaquen munchos investigadores, esiste "una coincidencia sorprendente" ente los nomes de les tribus [[pomeranios|pomeranias]], [[Polabios|polabia]]s y los nomes de los otros pueblos [[eslavos occidentales]] con unes denominaciones étniques perantigues y conocíes nestes tierres a partir del [[sieglu I]] de la nuesa dómina, mentaes nes fontes romanes. En total, conócense alredor de quince denominaciones, que coinciden con nomes antiguos y [[medieval]]es de les [[tribu|tribus]] eslaves qu'habitaben estes zones.<ref>[http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000115/st006.shtml Venimanin Pavlovich Kobychev - В поисках прародины славян, М. "Наука", 1973, el capítulu "Язык Земли". Con unes cites de los trabayos distintos.]</ref>
Más tarde, al producise la espansión xermana, la población eslava asimilar nunos sieglos.
Nel [[sieglu XVIII]] sumió l'idioma [[polabio]]. Anguaño, l'únicu pueblu non germanizado totalmente ye'l [[sorbio]].
== Traces de la formación de los topónimos eslavos ==
Los [[pueblos eslavos]], que vivieron nos territorios d'[[Alemaña]] actual hasta la so xermanización, dexaron tres de sigo múltiples [[topónimu|topónimos]]. Amás una parte d'estos puede tener un orixe más antiguu, [[Idioma proto-xermánicu|xermánicu]] o entá más, [[indoeuropéu]].<ref>Joachim Herrmann, ''Die Slawen in Deutschland: Geschichte und Kultur der slawischen Stämme westlich von Oder und Neißy vom 6. bis 12. Jahrhundert; ein Handbuch''. Akademie-Verlag Berlin, 1985. páx. 22, 23.</ref> En condiciones de [[billingüismu]] una parte tuvo un calter mistu, eslavu-alemán.<ref>Marchenko N. V. [http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html Північнонімецькі топоніми слов’янського походження.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305183621/http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html |date=2016-03-05 }} Автореферат дисертація на здобуття наукового ступеня кандидата філологічних наук. — Київ, 2005</ref>
Una parte considerable de los topónimos eslavos, ta formada colos [[sufixu|sufixos]] siguientes (ente paréntesis va'l sufixu en [[alfabetu cirílicu]]):<ref>Marchenko N. V. [http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html Північнонімецькі топоніми слов’янського походження.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305183621/http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html |date=2016-03-05 }} Автореферат дисертація на здобуття наукового ступеня кандидата філологічних наук. — Київ, 2005.</ref>
* '''-in''' ('''-ин'''), [[Berlín]],<ref>Inge Bily. {{enllaz rotu|1=[https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 ''Ortsnamenbuch des Mittelelbegebietes''] |2=https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 |bot=InternetArchiveBot }} — Berlin: Akademie Verlag, 1996, S. 24</ref> Schwerín, Witzín, [https://maps.google.ru/maps?q=%D0%94%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BD+%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Devín], [https://maps.google.ru/maps?q=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D1%82+%D0%A2%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD++%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Alt Teterín], [https://maps.google.ru/maps?q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B8%D0%BD++%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Carpín]. Xeneralmente tienen l'acentu en -in (a diferencia de los topónimos alemanes, col acentu na primera [[sílaba]])
* '''-en''' ('''-ен''') nel [[este]] d'[[Alemaña]], que ye la resultancia de la [[xermanización]] de los [[sufixos]] [[eslavos]] terminaos en -n- (-in, -ina, -n', -iane (-ин, -ина, -нь, -яне))<ref>Ernst Eichler, Hans Walther, ''Städtenamenbuch der DDR'', 2 Aufl. 1988. páx. 25</ref>
* '''-itz''' ('''-иц'''), [[Lausitz]] (Łožica), [[Chemnitz]]. Les terminaciones -itz/-tz, de normal, correspuenden a les eslaves -иц/-ица (-ic/-ica) o -ицы (-icy). Exemplos: Добраниц ([[Idioma alemán|n'alemán]]: [[Dobranitz]]), en [[alto sorabo]] Dobranecy, Doberschütz, Dobrošicy
* '''-ow'''<ref>Inge Bily. {{enllaz rotu|1=[https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 Ortsnamenbuch des Mittelelbegebietes] |2=https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 |bot=InternetArchiveBot }} — Berlin: Akademie Verlag, 1996, S. 31</ref> ('''-ов'''), [https://maps.google.ru/maps?q=%D0%9B%D1%8Y%D0%B1%D0%BE%D0%B2++%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Lübow], Teterow, Güstrow, Treptow, [https://maps.google.ru/maps?q=%D0%9B%D1%8Y%D1%82%D0%BE%D0%B2++%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Lütow], [https://maps.google.ru/maps?q=Golzow%20%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Golzow], [https://maps.google.ru/maps?q=Mirow%20%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Mirow], [https://maps.google.ru/maps?q=Burow%20%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F&oe=utf-8&client=firefox&rlz=1R1MOZA_ru___RU348&um=1&ie=UTF-8&sa=N&hl=ru&tab=wl Burow].
* '''-au''' ('''-ау''') nel este d'[[Alemaña]]: [[Lübbenau]], [[Spandau]], [[Torgau]]
Les terminaciones -au nos [[topónimos]] d'orixe [[Llingües eslaves|eslavu]], na so mayoría, son les [[xermanización|germanizadas]] -ow,<ref>Inge Bily. {{enllaz rotu|1=[https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 Ortsnamenbuch des Mittelelbegebietes] |2=https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 |bot=InternetArchiveBot }} — Berlin: Akademie Verlag, 1996, S. 49</ref> pero non siempres ye asina. Por casu "Doberschau", del [[alto sorabo]] "Dobruša". Hai que notar que les terminaciones -au tamién son típiques de múltiples [[hidrónimu|hidrónimos]] d'orixe alemán.<ref>W. König, dtv — Atles deutsche Sprache, стр. 131—132, ISBN 3-423-03025-9</ref>
Munches vegaes atopen formes mistes: una [[Lexema|raíz]] alemana + un [[nome propiu]] eslavu. Los raigaños eslavos y alemanes: un nome propiu alemán + un [[sufixu]] eslavu (Arntitz).
== Los topónimos más conocíos d'orixe eslavu ==
* [[Chemnitz]], en [[alto sorabo]] Kamjenica, nomada pola denominación d'un pequeñu [[ríu]] Chemnitz, un [[afluente]] del ríu [[Ríos d'Alemaña|Zwickauer Mulde]]. La pallabra «chemnitz» vien de la «kamjenica» del idioma de los [[sorbios]] y significa «ríu cascayosu». En [[Chequia]] esa ciudá llámase [[Nomes de ciudaes d'Europa en distintos idiomes|Saská Kamenice]] esto ye «Kamjenica saxona».
* Lausitz, [[alto sorabo|n'alto sorabo]] Łožica, n'español [[Lusacia]], orixinalmente significaba «llugar buelguizu».<ref>[[Max Vasmer]]. ''Vasmer's Etymological Dictionary''.</ref> Lusacia ye una rexón histórica d'[[Alemaña]] onde inda habita'l pueblu [[eslavos|eslavu]] [[sorbio]]. [[Idioma polacu|En polacu]] llámase Łożyce y [[Idioma checu|en checu]] Lužice.
* [[Leipzig]], de la pallabra Lipsk (ver [[Lipetsk]]).
* [[Lübeck]], construyida cerca de la [[Fortificación|fortaleza]] vagriana de Liubice<ref>Johannes Baltzer und Friedrich Bruns. ''Die Bau- und Kunstdenkmäler der Freien und Hansestadt Lübeck''. — Herausgegeben von der Baubehörde. Band III: Kirche zu Alt-Lübeck. Dom. Jakobikirche. Ägidienkirche. — Lübeck: Verlag von Bernhard Nöhring, 1920. — S. 1-8. — Unveränderter Nachdruck 2001: ISBN 3-89557-167-9.</ref> (en Polonia la ciudá llámase Lubeka, nos testos llatinos medievales apaez como Lvbeca).
* [[Rostock]], significa un llugar d'onde l'agua arramar en distintes direiciones.<ref>Paul Kühnel: ''Die slavischen Ortsnamen in Meklenburg in Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde''. — Bd. 46 (1881). — S. 122.</ref>
* [[Ratzeburg]], la población eslava de Ratibor mentar por vegada primer nos documentos del [[Sacru Imperiu Romanu|emperador]] alemán Enrique IV en [[sieglu XI|1062]] como Racesburg. La denominación provién del nome d'un [[príncipe]] obodrita, Ratibor (la so forma embrivida n'alemán Ratse).<ref>[http://www.manfred-hiebl.de/genealogie-mittelalter/ratzeburg_grafen_von/ratzeburg.html ''Lexikon des Mittelalters'' (Una enciclopedia de la Edá Media). Ratzeburg.]</ref> Ye un nome popular eslavu naquellos tiempos, inclusive nes [[Crónica de Nóvgorod|cróniques ruses]].<ref>В «Новгородской первой летописи старшего извода» lleemos lo del añu 1270: «побѣгоша къ князю на Городище тысячьскыи [[Ратибор (тысяцкий)|Ратиборъ]], Гаврило Кыяниновъ и инии приятели его».</ref>
* Prenzlau, n'alto sorabo Prenzlawj.<ref name="gaer27.uni-trier.de">[http://gaer27.uni-trier.de/CLL/Ortsnamen/IV_Die%20Bildungsweise%20der%20deutschen%20Ortsnamen.html Exemplos de los topónimos eslavos n'Alemaña]</ref> Rellacionáu con [[Preslav]], [[Preslavets]], [[Pereiaslav]].
* Zossen<ref name="gaer27.uni-trier.de"/> — Sosny,<ref>[https://web.archive.org/web/20060221054651/http://www.luzice.cz/soubory/mapaSemik2.jpg Mapa de Lusacia y la so contorna con exemplos de nomes eslavos. Más al sur de Berlín indicada la ciudá de Zossen]</ref> [Со́сны]<ref>La so lletra «s» lléese como [[С (cirílicu)|la rusa]] (FONTE: ''Трофимович'' Верхнелужицко-русский словарь.: «Русский язык» — Бауцен, «Домовина», 1974. — С. 23.</ref>
* [[Brandenburg]], n'eslavu, Branibor, n'español [[Brandemburgu]]. Anguaño en [[so sorabo]] llámase Braniboŕ pśi Haboło.<ref>[[:dsb:Nimsko-serbska_lliriu%C4%87ina_m%C4%9Bstnych_mjenjow|cuadru xeneral de nomes na Wikipedia de Łožica]]</ref> La ciudá de [[Neubrandenburg]], n'eslavu, tamién, llámase Novi Branibor.<ref>[http://halat.pl/atles_slowianszczyzny_zach.jpg Un mapa del llibru 'Atles nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej Kozierowski S. Kozierowski, 1934. Poznań: Nauka i Praca']</ref>
== L'espardimientu de los topónimos eslavos n'Alemaña actual ==
Los topónimos eslavos espublizaos llargamente nes siguientes tierres alemanes:
* [[Baxa Saxonia]], los territorios más al [[este]] de [[Hamburgu]], tamién llamáu "Wendland".
* [[Schleswig-Holstein]], la so parte oriental.
* [[Mecklemburgu-Pomerania Anterior]], espardimientu xeneral de topónimos.
* [[Brandemburgu]], igual como nel puntu anterior.
* [[Berlín]], tien múltiples topónimos del orixe eslavu.
* [[Saxonia-Anhalt]], tán per toos llaos.
* [[Saxonia]], estendíos llargamente.
* [[Turinxa]], estendíos llargamente.
* [[Baviera]], este, centru y norte del territoriu.
== El estatuo de les denominaciones eslaves en Lusacia actual ==
Les denominaciones eslaves nos territorios de Lusacia tienen un estatuo oficial. Como ta escritu na "Llei sobre los derechos de los serbios nel Estáu Llibre de Saxonia". La [[llei]] foi escrita simultáneamente n'alemán y n'alto sorabo. N'eslavu llámase ''Zakoń wo prawach Serbow w Swobodnym staćy Sakska (Sakski serbski zakoń — SSZ) z dnja 31. měrca 1999''.<ref>[https://web.archive.org/web/20070928084506/http://www.tcm-kp.de/downloads/saechsischessorbengesetz.pdf El testu de la llei.]</ref> Y en alemán, asina ''Gesetz über die Rechte der Suerben im Freistaat Sachsen (Sächsisches Sorbengesetz — SächsSorbG) vom 31. März 1999''. El testu completu de la llei inclúi una llista de les denominaciones eslaves, señalaes nos documentos, accesible nel internet. Estos nomes, igual como los alemanes, amosar nos [[señales de tráficu]] y nos [[mapa|mapes]].
== Ver tamién ==
* [[Eslavos polabios]]
* [[Eslavos occidentales]]
* [[Wendos]]
* [[Llingües eslaves]]
* [[Alemaña]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* Inge Bily. {{enllaz rotu|1=[https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 Ortsnamenbuch des Mittelelbegebietes] |2=https://books.googleru/books?id=uMPJ7iscKDoC&printsec=frontcover&source=gbs_summary_s&cad=0 |bot=InternetArchiveBot }} — Berlin: Akademie Verlag, 1996. ISBN 3-05-002505-0; ISBN 978-3-05-002505-6.
* J. Y. Schmaler. [https://books.googleru/books?id=gOwGAAAAQAAJ&pg=RA3-PA568&lpg=RA3-PA568&source=web&ots=CPMyTuwVkl&sig=7xgpsOoYTwlWmh8ylZiPYUmcsxg&hl=ru Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. Jahrgang 1854.] — Bautzen: 1854. [https://books.googleru/books/pdf/Jahrb__cher_f__r_slawische_Literatur__Ku.pdf?id=gOwGAAAAQAAJ&output=pdf&sig=pCKgMtNBfAUdzRZDaknIQLsVC6A (PDF 28,4Mb)]
* Marchenko N. V. [http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html Північнонімецькі топоніми слов’янського походження.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305183621/http://www.lib.ua-ru.net/inode/5140.html |date=2016-03-05 }} Автореферат дисертація на здобуття наукового ступеня кандидата філологічних наукю — Київ, 2005.
* Ernst Eichler, Hans Walther, Städtenamenbuch der DDR, 2 Aufl. 1988.
* Ernst Eichler, Slawische Ortsnamen zwischen Saale und Neisse: ein Kompendium, Domowina Verlag, 1987.
* D. Berger, DULDEN, Geographische Namen in Deutschland, 1999.
* Joachim Herrmann und Autorenkollektiv, Die Slawen in Deutschland: Geschichte und Kultur der slawischen Stämme westlich von Oder und Neißy vom 6. bis 12. Jahrhundert; ein Handbuch. Akademie-Verlag Berlin, 1985. 530 Seiten.
* Reinhold Trautmann, Die Elb- und Ostseeslawischen Ortsnamen, Teil I, Akademie-Verlag Berlin, 1948.
== Enllaces esternos ==
* [http://gaer27.uni-trier.de/CLL/Ortsnamen/IV_Die%20Bildungsweise%20der%20deutschen%20Ortsnamen.html Die Bildungsweise der deutschen Ortsnamen]
* {{enllaz rotu|1=[http://www.datenmatrix.de/cgi-local/hdbg-karten/karten.cgi?action=detail&templ=01_01_karten_detail_druck&id=140 Распространение топонимов славянского и смешанного происхождения в Баварии.] |2=http://www.datenmatrix.de/cgi-local/hdbg-karten/karten.cgi?action=detail&templ=01_01_karten_detail_druck&id=140 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{enllaz rotu|1=[http://www.dolnoserbski.de/dnw/index.htm Deutsch-Niedersorbisches Wörterbuch: Stichwortsuche.] |2=http://www.dolnoserbski.de/dnw/index.htm |bot=InternetArchiveBot }} Zweigstelle für niedersorbische Forschungen des Sorbischen Instituts.
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Slawische ortsnamen |2=http://www.onomastik.com/on_slawische_ortsnamen.php |date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Tradubot|Toponimia eslava en Alemania}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Toponimia per país]]
[[Categoría:Historia d'Alemaña]]
[[Categoría:Xeografía d'Alemaña]]
[[Categoría:Llingües eslaves]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
jx03m74xhvcsc5itwtnghoy9mgbkvt2
The Imitation Game
0
167193
4490036
4470774
2026-05-03T00:58:34Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 4 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490036
wikitext
text/x-wiki
{{película}}
'''''The Imitation Game''''' ye un ''[[biopic]]'' [[cine bélicu|bélicu]] d'[[Estaos Xuníos]], con ciertu [[Suspense (xéneru)|suspense]]<ref name="d">{{cita web |url=http://www.tiff.net/festivals/thefestival/programmes/specialpresentations/the-imitation-game|títulu=The Imitation Game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=TIFF.net |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140926203105/http://www.tiff.net/festivals/thefestival/programmes/specialpresentations/the-imitation-game |fechaarchivu=26 de setiembre de 2014}}</ref> de [[Cine en 2014|2014]] sobre'l [[matemáticu]], [[criptoanalista]] y pioneru [[científicu]] de la [[computación]] británicu [[Alan Turing]]. Turing foi una figura clave nel descifráu de los códigos de la [[Enigma (máquina)|máquina Enigma]] de l'[[Alemaña Nazi]], lo qu'ayudó a la victoria de los aliaos na [[Segunda Guerra Mundial]]; y que más tarde foi procesáu penalmente pol so [[homosexualidá]].<ref>{{cita web|url=http://www.twcpublicity.com/movie.php?id=197#photos|títulu=The Imitation Game|editorial=The Weinstein Company|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180227070358/http://www.twcpublicity.com/movie.php?id=197#photos|fechaarchivu=2018-02-27}}</ref><ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2011/12/the-black-list-2011-screenplay-roster-204025/|títulu= "The Black List 2011: Screenplay Roster"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=12 d'avientu de 2011}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-18419691|títulu= "Alan Turing: The codebreaker who saved 'millions of lives'"|editorial=BBC News |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=12 de xunu de 2012}}</ref> Ta protagonizada por [[Benedict Cumberbatch]] como Turing y empobinada por [[Morten Tyldum]] con guión de [[Graham Moore (escritor)|Graham Moore]], basáu na biografía de Alan Turing titulada ''The Enigma'', d'[[Andrew Hodges]].<ref>{{cita web |url=http://www.buzzfeed.com/eahanks/benedict-cumberbatch-alan-turing-graham-moore|títulu= "How Benedict Cumberbatch And Alan Turing Helped A Writer Find Success In Hollywood"|editorial=Buzzfeed |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=27 de setiembre de 2013}}</ref><ref>{{cita web|url=http://twitchfilm.com/2012/12/tyldum-leaves-tordenskiold-biopic-afloat-instead-we-decrypt-the-imitation-game.html|títulu=Tyldum Leaves TORDENSKIOLD Biopic Afloat. Instead, Will Decrypt THE IMITATION GAME|editorial=Twitch|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=27 de setiembre de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160309032438/http://twitchfilm.com/2012/12/tyldum-leaves-tordenskiold-biopic-afloat-instead-we-decrypt-the-imitation-game.html|fechaarchivu=2016-03-09}}</ref><ref name="DF">{{cita web |url=http://deadline.com/2011/12/warner-bros-sets-black-list-top-scribe-graham-moore-for-devil-in-the-white-city-leonardo-dicaprio-to-play-serial-killer-206332/|títulu= "Warner Bros Sets Black List Top Scribe Graham Moore For 'Devil In The White City'; Leonardo DiCaprio To Play Serial Killer"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=16 d'avientu de 2011}}</ref>
El guión de la película encabezó la ''Black List'' (llista de los meyores guiones de Hollywood non producíos) en [[Cine en 2011|2011]].<ref>{{cita web |url=http://www.theguardian.com/film/2011/dec/13/hollywood-black-list-unproduced-films|títulu="Hollywood's 'Black List' of best unproduced scripts of 2011 revealed"|editorial=The Guardian |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=13 d'avientu de 2011}}</ref> Dempués d'un procesu de llicitación contra otros cinco estudios, [[The Weinstein Company]] adquirió los derechos de la película por una cifra récor de siete millones de dólares en febreru de 2014, la cantidá más alta enxamás pagada polos derechos de distribución n'[[Estaos Xuníos]] nel [[European Film Market]].<ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2014/02/berlin-record-deal-harvey-weinstein-pays-7-million-for-alan-turing-wwii-tale-the-imitation-game-679482/|títulu="Harvey Weinstein Pays Record $7 Million For 'Imitation Game' Movie"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=7 de febreru de 2014}}</ref>
La película tuvo'l so estrenu mundial nel 41.° [[Festival de Cine de Telluride]], n'agostu,<ref name="dg">{{cita web|url=http://insidemovies.ew.com/2014/08/28/telluride-film-festival-lineup-includes-wild-the-imitation-game/|títulu="Telluride Film Festival lineup includes 'Wild,' 'The Imitation Game'"|editorial=Entertainment Weekly|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=28 d'agostu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141022084823/http://insidemovies.ew.com/2014/08/28/telluride-film-festival-lineup-includes-wild-the-imitation-game/|fechaarchivu=2014-10-22}}</ref> y tamién se presentó nel 39ᵘ [[Festival Internacional de Cine de Toronto]] en setiembre, onde ganó'l Premiu del Públicu a la Meyor Película», el más importante del festival. Tuvo'l so estrenu européu como película d'apertura de la 58ª edición del [[Festival de Cine de Londres]] (BFI) el 8 d'ochobre de 2014.<ref name="gg">{{cita web |url=http://variety.com/2014/film/news/the-imitation-game-to-open-bfi-london-film-festival-1201265758/|títulu="'The Imitation Game' to Open BFI London Film Festival"|editorial=Variety |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=21 de xunetu de 2014}}</ref> ''The Imitation Game'' estrenar nos cines del [[Reinu Xuníu]] el 14 de payares de 2014, y nos de los [[Estaos Xuníos]] el 21 de payares d'esi añu.<ref name="Estrenu"/><ref name="PA">{{cita web |url=https://twitter.com/studiocanaluk/status/466233085391290370|títulu= "Delighted to announce Alan Turing #movie THE IMITATION GAME ŵ Benedict Cumberbatch will have it's UK release on Nov 14th 2014 @tigmovie"|editorial=Twitter |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=13 de mayu de 2014}}</ref>
== Sinopsis ==
La película narra la carrera contrarreló d'[[Alan Turing]] ([[Benedict Cumberbatch]]) y el so equipu de descifráu de códigos nel so intentu de romper el [[cifráu (criptografía)|cifráu]] de la [[Enigma (máquina)|máquina Enigma]] de l'[[Alemaña Nazi]] nel ultrasecreto [[Cuartel Xeneral de Comunicaciones del Gobiernu]] del [[Reinu Xuníu]], asitiáu na casona de [[Bletchley Park]] mientres los díes más escuros de la [[Segunda Guerra Mundial]]. El variopinto grupu d'académicos, matemáticos, llingüistes, campeones d'axedrez y oficiales d'[[Intelixencia militar|intelixencia]] tenía un poderosu aliáu nel primer ministru [[Winston Churchill]], que-yos estendió un «cheque en blancu», autorizando de mano la prestación de cualquier recursu que precisaren.
La película toma los periodos clave de la vida de Turing: los sos años d'adolescente infeliz nel internáu, el trunfu del so trabayu secretu mientres la guerra na construcción del revolucionariu «[[bombe]]» electromecánicu, que foi capaz de romper 3000 códigos navales xeneraos por Enigma, y la traxedia de la so cayida en desgracia mientres la posguerra, tres la so condena por indecencia grave» por almitir caltener una [[Homosexualidá|rellación homosexual]], daqué que poco tiempu dempués dexó de ser delitu.<ref>{{cita web |url=http://press.optimumreleasing.net/press/?id=1699|títulu= The Imitation Game|editorial=Optimum Releasing |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=2014}}</ref>
== Repartida ==
{{llista de columnes|2|
* [[Benedict Cumberbatch]] como [[Alan Turing]].
* [[Keira Knightley]] como [[Joan Clarke]].<ref name="ER"/>
* [[Matthew Goode]] como [[Hugh Alexander]].<ref>{{cita web |url=http://www.cinemablend.com/new/Matthew-Goode-Joins-Benedict-Cumberbatch-Alan-Turing-Biopic-38102.html|títulu= "Matthew Goode Joins Benedict Cumberbatch For Alan Turing Biopic"|editorial=Cinemablend |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=17 de xunu,2013}}</ref>
* [[Mark Strong]] como'l xeneral de división [[Stewart Menzies]].<ref>{{cita web |url=http://collider.com/mark-strong-imitation-game-ben-kingsley-patricia-clarkson-learning-to-drive/|títulu= "Mark Strong Joins THE IMITATION GAME, Ben Kingsley and Patricia Clarkson Lead LEARNING TO DRIVE"|editorial=Collider |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=setiembre de 2013}}</ref>
* [[Charles Dance]] como'l comandante [[Alastair Denniston]].
* [[Allen Leech]] como [[John Cairncross]].<ref>{{cita web |url=http://variety.com/2013/film/news/downton-abbey-alan-leech-cumberbatch-imitation-game-1200590246/|títulu= "'Downton Abbey' Actor Allen Leech Joins Cumberbatch in 'Imitation Game'"|editorial=Variety |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=27 d'agostu de 2013}}</ref>
* [[Matthew Beard]] como [[Peter Hilton]].<ref>{{cita web |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/matthew-goode-mark-strong-rory-629825|títulu= "Matthew Goode, Mark Strong and Rory Kinnear Join Cast of 'The Imitation Game'"|editorial=Hollywood Reporter |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=16 de setiembre,2013}}</ref>
* [[Rory Kinnear]] como'l detective Nock.<ref>{{cita web |url=http://www.screendaily.com/5060461.article|títulu="Benedict Cumberbatch and Keira Knightley begin shoot on The Imitation Game"|editorial= Screen Daily |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=16 de setiembre,2013}}</ref>
* [[Alex Lawther]] como Turing de mozu.
* [[Jack Bannon]] como Christopher Morcom.
* [[Victoria Wicks]] como Dorothy Clarke, madre de Joan.
* [[Tuppence Middleton]] como Helen.
* [[James Northcote]] como [[I. J. Good|Jack Good]].
* [[Steven Waddington]] como'l superintendente Smith.
}}
== Producción ==
[[Ficheru:Bletchley Park IMG 3625.JPG|200px|miniaturadeimagen|left|[[Bletchley Park]]: «el llar de los descifradores de códigos», onde se filmó parte de la película.]]
Primero que [[Benedict Cumberbatch]] xunir al proyeutu, la [[Warner Bros.]] mercó'l guión por una suma reportada de siete cifres, pol interés suxeríu por [[Leonardo DiCaprio]] n'interpretar a Turing.<ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2013/02/benedict-cumberbatch-in-talks-to-play-alan-turing-in-the-imitation-game-418902/|títulu="Benedict Cumberbatch In Talks To Play Alan Turing In 'The Imitation Game'"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=1 de febreru de 2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.slashfilm.com/the-imitation-game-begins-filming-with-benedict-cumberbatch-and-keira-knightley/|títulu="'The Imitation Game' Begins Filming With Benedict Cumberbatch and Keira Knightley"|editorial=Slash Film |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=16 de setiembre,2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2011/10/warner-bros-buys-spec-script-about-math-genius-biopic-because-leonardo-di-caprio-chasing-lead-role-181822/|títulu="Warner Bros Buys Spec Script About Math Genius Alan Turing For Leonardo DiCaprio"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=11 d'ochobre,2011}}</ref> A la fin DiCaprio nun llegó a bordu y los derechos del guión revirtieron a la guionista. Darréu fueron adquiríos por [[Black Bear Pictures]].<ref name="DF"/><ref>{{cita web |url=http://collider.com/imitation-game-leonardo-dicaprio/|títulu= "Leonardo DiCaprio Exits THE IMITATION GAME; Warner Bros. Backs Out of the Alan Turing Project"|editorial=Collider |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=agostu,2012}}</ref>
Embaraxáronse dellos direutores mientres la [[preproducción]], incluyendo a [[Ron Howard]] y a [[David Yates]].<ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2011/11/david-yates-develops-dr-who-as-warner-bros-tempts-him-with-imitation-game-195026/|títulu="David Yates Develops 'Dr. Who,' As Warner Bros Tempts Him With 'Imitation Game'"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=14 de payares,2011}}</ref> N'avientu de 2012, anuncióse que finalmente'l direutor de ''[[Headhunters (película)|Headhunters]]'', [[Morten Tyldum]], dirixiría'l proyeutu, polo que la película sería'l so debú como direutor n'idioma inglés.<ref>{{cita web |url=http://deadline.com/2012/12/headhunters-helmer-morten-tyldum-to-direct-the-imitation-game-382599/|títulu="'Headhunters' Helmer Morten Tyldum To Direct 'The Imitation Game'"|editorial=Deadline |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|fecha=4 d'avientu de 2012}}</ref>
El rodaxe empezó'l 15 de setiembre de 2013. Les [[Locación (audiovisual)|llocalizaciones]] principales fueron [[Sherborne School]], la escuela de Turing, y [[Bletchley Park]], onde Turing y los sos colegues trabayaron mientres la guerra. Tamién se rodó n'otros llugares d'Inglaterra: [[Joyce Grove]], en [[Nettlebed]] ([[Oxfordshire]]) y [[Chesham]] ([[Buckinghamshire]]).<ref>{{cita web |url=http://oxfordshire.county-homesearch.co.uk/2013/09/18/wartime-spy-movie-to-be-filmed-in-bicester/|títulu=Wartime Spy Movie to be Filmed in Bicester – Oxfordshire |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131004215752/http://oxfordshire.county-homesearch.co.uk/2013/09/18/wartime-spy-movie-to-be-filmed-in-bicester/ |fechaarchivu=4 d'ochobre de 2013}}</ref> Tamién se filmaron escenes nel [[Aeródromu de Bicester]] y nos esteriores del edificiu de la Sociedá de Derechu Chancery Lane. El rodaxe terminó'l 11 de payares de 2013.<ref>{{cita web |url=http://www.oxfordtimes.co.uk/news/10713158.Sherlock___s_on_the_trail_of_a_new_movie_blockbuster/|títulu="Sherlock's on the trail of a new movie blockbuster" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial= The Oxford Times|fecha=3 d'ochobre de 2013}}</ref> En xunu de 2014 anuncióse que [[Alexandre Desplat]] compondría la partitura orixinal de la película.<ref name="Score"/>
[[The Weinstein Company]] adquirió los derechos de distribución de la película nos [[Estaos Xuníos]] en febreru de 2014 por siete millones de dólares, la mayor cantidá enxamás pagada nel [[European Film Market]].<ref name="Fleming">{{cita web |url=http://deadline.com/2014/02/berlin-record-deal-harvey-weinstein-pays-7-million-for-alan-turing-wwii-tale-the-imitation-game-679482 |títulu=Harvey Weinstein Pays Record $7 Million For 'Imitation Game' Movie |nome=Mike |apellíu=Fleming| work=Deadline |fecha=7 de febreru de 2014 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2014}}</ref> La película ye receptora del Fondu Sloan pa Cineastes del [[Festival de Cine de Tribeca]], que da financiamientu y orientación a les películes innovadores que tengan que ver cola ciencia, les matemátiques y la teunoloxía.<ref>{{cita web |url=https://tribecafilminstitute.org/films/detail/the_imitation_game|títulu=The Imitation Game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial= Tribeca Film Institute}}</ref>
El títulu de la película fai referencia a la [[Imitation Game|prueba del mesmu nome propuesta por Turing]] nel so trabayu de 1950 sobre la [[intelixencia artificial]], tituláu «[[Computing machinery and intelligence]]». La prueba tien como oxetivu responder a la entruga «¿Pueden pensar les máquines?».<ref>{{cita web |url=http://www.turing.org.uk/scrapbook/test.html|títulu="The Turing Test, 1950" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial= Alan Turing Internet Scrapbook}}</ref>
== Mercadotecnia y llanzamientu al cine ==
Tres el [[indultu]] real dau pol [[Reinu Xuníu]] a [[Alan Turing]] el 24 d'avientu de 2013, la productora publicó la primer fotografía promocional oficial de [[Benedict Cumberbatch]] carauterizáu de Turing, xunto a la so máquina electromecánica «[[bombe]]».<ref name="Distrubición"/><ref>{{cita web |url=https://twitter.com/ImitationGame/status/415596720408371200|títulu= "In honor of today's Royal Pardon, please find the first still released from the upcoming filme, The Imitation Game" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Twitter|fecha=24 d'avientu de 2013}}</ref> Na selmana del sesenta aniversariu de la muerte de Turing, en xunu de 2014, la revista ''[[Entertainment Weekly]]'' publicó dos nuevos [[fotograma|fotogrames]] que dexaron echar una primer güeyada a la carauterización de los personaxes interpretaos por [[Keira Knightley]] ([[Joan Clarke]]), [[Matthew Goode]], [[Matthew Beard]] y [[Allen Leech]] ([[John Cairncross]], unu de [[los cinco de Cambridge]]).<ref>{{cita web |url=http://insidemovies.ew.com/2014/06/05/benedict-cumberbatch-outwits-nazis-in-the-imitation-game-first-look/|títulu= "Benedict Cumberbatch outwits Nazis in 'The Imitation Game' -- FIRST LOOK" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Entertainment Weekly.|fecha=5 de xunu de 2014}}</ref> El 23 de xunu, 102 cumpleaños de Turing, ''[[Empire (revista)|Empire]]'' publicó dos fotografies de la carauterización de [[Mark Strong]] y [[Charles Dance]]. El célebre fotógrafu [[Jack English]], que yá fotografiara a Cumberbatch por ''[[Tinker Tailor Soldier Spy]]'', tomó imáxenes promocionales.<ref>{{cita web |url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=41360|títulu= "New Stills Of Benedict Cumberbatch And Keira Knightley In The Imitation Game"" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Empire|fecha=23 de xunu de 2014}}</ref>
Na ''BookExpo America 2014'', [[Princeton University Press]] anunció que publicaría una edición de la biografía de Alan Turing escrita por [[Andrew Hodges]] ''[[Alan Turing: The Enigma]]'' en setiembre de 2014 sol títulu ''The Imitation Game''.<ref>{{cita web|url=http://blog.press.princeton.edu/2014/06/03/june-summer-and-princeton-university-press-in-the-movies/|títulu="June, summer, and Princeton University Press in the movies"|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=blogue.press.princeton.edu|fecha=3 de xunu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150411060305/http://blog.press.princeton.edu/2014/06/03/june-summer-and-princeton-university-press-in-the-movies/|fechaarchivu=2015-04-11}}</ref> Los tráileres del [[Reinu Xuníu]] y los [[Estaos Xuníos]] fueron llanzaos el 22 de xunetu de 2014. El póster internacional vio la lluz el 18 de setiembre de 2014, col lema «El verdaderu enigma yera l'home que descifró'l códigu».<ref>{{cita web |url=http://www.bfi.org.uk/news-opinion/news-bfi/announcements/imitation-game-will-open-58th-bfi-london-film-festival|títulu= "The Imitation Game will open the 58th BFI London Film Festival" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=. British Film Institute|fecha=3 de setiembre de 2014}}</ref>
La película estrenóse mundialmente nel 41ᵘ [[Festival de Cine de Telluride]], n'agostu. Presentar nel 39.° [[Festival Internacional de Cine de Toronto]] en setiembre, onde ganó'l Premiu del Públicu a la Meyor Película. Estrenar n'Europa como la película d'apertura de la 58ª edición del [[Festival de Cine de Londres]] (BFI) el 8 d'ochobre de 2014. Estrenar nes sales comerciales de los Estaos Xuníos el 21 de payares de 2014, una selmana dempués del so estrenu nel Reinu Uníu el 14 de payares.<ref name="d"/>
== Receición ==
La película recibió crítiques positives de los críticos emponderando particularmente l'actuación del protagonista, [[Benedict Cumberbatch]] como [[Alan Turing|Turing]]. Anguaño tien un índiz d'aprobación del 85% nel sitiu ''web'' d'agregamientu d'opiniones ''[[Rotten Tomatoes]]'', con una puntuación media de 7,4/10, basada en 27 opiniones.<ref>{{cita web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/the_imitation_game/l|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Rotten Tomatoes}}</ref> En ''[[Metacritic]]'', qu'asigna una calificación normalizada de 100, la película tien un rexistru de 71, basáu en 9 opiniones.<ref>{{cita web |url=http://www.metacritic.com/movie/the-imitation-game|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Metacritic}}</ref>
Kaleem Aftab, de ''[[The Independent]]'', dio a la película una crítica de cinco estrelles aclamándola como «la meyor película británica del añu».<ref>{{cita web |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/the-imitation-game-film-review-benedict-cumberbatch-set-for-oscar-nod-as-alan-turing-9719177.html|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Independent}}</ref> Lou Lumenick del ''[[New York Post]]'' describir como «una apasionante película de calibre Óscar», ente que'l críticu James Rocchi amestó que la película ye «fuerte, agitadora, trunfante y tráxica».<ref>{{cita web |url=http://nypost.com/2014/09/10/benedict-cumberbatch-foils-nazis-in-oscar-caliber-imitation-game/|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=MYPost}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.film.com/movies/review-the-imitation-game|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Film}}</ref> Peter Debruge, de ''[[Variety]]'', añade que la película ta «perbién escrita, montada de manera elegante ya interpretada de forma conmovedora».<ref>{{cita web |url=http://variety.com/2014/film/festivals/variety-critics-pick-the-best-films-of-venice-telluride-and-toronto-1201305671/|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Variety}}</ref> El críticu Scott Foundas declaró que «la película ye innegablemente fuerte nes sos pintures d'una lluz brilloso quemar demasiáu puestu y del de cutiu indignu destín de quien s'atreven a desafiar a les normes establecíes de la sociedá».<ref>{{cita web |url= http://variety.com/2014/film/reviews/telluride-film-review-the-imitation-game-1201294590/|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Variety}}</ref> Amás, tamién se dirixen allabancies a l'actuación de [[Keira Knightley]] como [[Joan Clarke]], al montaxe de [[William Goldenberg]], a la música d'[[Alexandre Desplat]], a la fotografía d'[[Óscar Faura]] y al diseñu de producción de [[Maria Djurkovic]].<ref>{{cita web |url= http://www.firstshowing.net/2014/telluride-2014-Cumberbatch-is-remarkable-in-the-imitation-game/|títulu=The Imitation game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=FirsShowing}}</ref> La película tamién foi recibida con entusiasmu nel [[Festival de Cine de Telluride]] y ganó'l Premiu del Públicu a la Meyor Película» nel [[Festival Internacional de Cine de Toronto]], el más altu premiu del festival, col que ''The Imitation Game'' xunir a les files de les oscarizadas ''[[Slumdog Millionaire]]'', ''[[The King's Speech]]'' y ''[[12 Years a Slave]]'' que tamién tuvieron esi honor nos sos respeutivos años.
La interpretación de Turing realizada por Cumberbatch, foi universalmente aclamada, por casu pol críticu Clayton Davis indicó que ye «una interpretación antolóxica... que demuestra que ye unu de los meyores actores de los nuesos díes».<ref>{{cita web |url=http://www.theguardian.com/film/2014/sep/14/toronto-2014-the-imitation-game-benedict-cumberbatch-win-award|títulu=Crítica |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=The Guardian}}</ref> Foundes, de ''Variety'', declaró que l'actuación de Cumberbatch ye «maxistral... una maravía de ver». Per otru llau, Manohla Dargis, de ''[[The New York Times]]'', describir como «delicadamente matizada, espinosa y tráxica», y Owen Gleiberman, de la ''[[BBC]]'', proclamar como «una perfeición afecha emocionalmente».<ref>{{cita web |url=http://www.bbc.com/culture/story/20140912-cumberbatch-his-best-role-yet|títulu=Crítiques |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=BBC}}</ref> Trátase de «una actuación estelante de Cumberbatch: descífrase'l so trabayu muncho depués de los creitos», según declaró Dave Calhoun, de ''[[Time Out]]''.<ref>{{cita web|url=http://www.timeout.com/london/filme/the-imitation-game-2014|títulu=Crítiques de The Imitation Game|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Timeout}}</ref> Todd McCarthy, de ''[[The Hollywood Reporter]]'' escribió que l'indiscutible puntu culminante de la película yera Cumberbatch «que'l so carisma, la so narración con modulada y naturalista matriz d'escentricidaes, el so talentu pa indicar qu'una mente nunca ta en reposu y la so maña pa, simultáneamente, retratar la rareza y el curiosu físicos combinar pa crear una semeya absolutamente creíble d'un xeniu nel so trabayu».<ref>{{cita web |url=http://www.hollywoodreporter.com/review/imitation-game-telluride-review-729267|títulu=Crítiques de The Imitation Game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Fhe Hollywood Reporter}}</ref> Los críticos tamién señalaron que se trata del so meyor rendimientu na so carrera d'actor hasta la fecha. El críticu Roger Friedman escribió a la fin de la so opinión que «Cumberbatch pue ser lo más asemeyao que tenemos a un verdaderu descendiente de [[Laurence Olivier|''Sir'' Laurence Olivier]]».<ref>{{cita web |url=http://www.usatoday.com/story/life/movies/2014/09/10/cumberbatch-imitation-game-toronto-film-festival/15404971/|títulu=Crítiques de The Imitation Game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=USaToday}}</ref>
A pesar d'allabar les actuaciones de Cumberbatch y Knightley, Catherine Shoard de ''[[The Guardian]]'' dixo que la película ye «demasiáu formulista, demasiáu eficiente n'a cencielles abasnar y asegurase de que rexistrasti'l mensaxe de la diversidá».<ref>{{cita web |url=http://www.theguardian.com/film/2014/sep/08/the-imitation-game-review-script-fails-to-sizzle|títulu=Crítiques de The Imitation Game |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=The Guardian}}</ref> Tim Robey de ''[[The Telegraph]]'', pela so parte, describir como «una película sobre una calculadora humana que se siente... un pocu demasiáu calculada». Dellos críticos tamién espresaron la so esmolición pola ausencia na película d'escenes de sexu que punxeren de relieve la [[homosexualidá]] de Turing.
== Discutiniu ==
[[Ficheru:TIFF2014-BenedictCumberbatch-1.jpg|250px|miniaturadeimagen|derecha|Benedict Cumberbatch nel TIFF 2014]]
Andrew Hodges, autor de la biografía de Turing na que se basa la película, señaló que'l guión «constrúi la rellación con Joan muncho más allá de lo que realmente foi». Inagh Payne, sobrina de Turing, comentó que [[Keira Knightley]] nun yera la más apropiada pa interpretar a Clarke, a quien describió como «abondo senciella».<ref>{{cita web|url=http://www.pinknews.co.uk/2013/06/24/alan-turings-biographer-criticises-upcoming-biopic-for-downplaying-gai-identity/|títulu="Alan Turing's biographer criticises upcoming biopic for downplaying gay identity".|fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Pink News|fecha=24 de xunu de 2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.radiotimes.com/news/2013-11-19/benedict-cumberbatch-and-keira-knightleys-imitation-game-romance-labelled-inaccurate|títulu="Imitation Game filmmakers accused of romanticising the relationship between Benedict Cumberbatch and Keira Knightley's characters by Alan Turing's niece Inagh Payne" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial=Eadio Times|fecha=19 de payares de 2013}}</ref>
En declaraciones a la revista ''[[Empire (revista)|Empire]]'', el direutor [[Morten Tyldum]] esplicó la so decisión de dirixir la película: «Ye una hestoria bien complexa. Foi pol elementu de los derechos de los homosexuales, pero tamién por cómo les sos idees [de Turing] caltuviéronse de callao y a pesar de lo increíblemente importante que foi'l so trabayu mientres la guerra, nunca se-y dio creitu por él». Nuna entrevista pa la revista ''[[GQ]]'', l'actor [[Matthew Goode]], qu'interpreta na película a un compañeru criptógrafo de Turing, dixo que'l guión centrar en «la vida de Turing y la manera como na nuesa nación celebrar como un héroe capándolo químicamente por ser ''gai''».<ref>{{cita web |url=http://www.gq-magazine.co.uk/style/articles/2013-06/24/matthew-goode-interview-2013-hogan-campaign|títulu="Matthew Goode announced as new face of Hogan Shoes" |fechaaccesu=27 de setiembre de 2014|editorial= GQ Magacín|fecha=25 de xunu de 2013}}</ref>
== Discutiniu cola representación de Turing en ''The Imitation Game'' ==
[[Ficheru:Benedict Cumberbatch (28352082280).jpg|miniaturadeimagen|Benedict Cumberbatch, l'actor qu'interpreta a Turing en ''[[The Imitation Game]]'']]
A pesar de que la película empobinada por [[Morten Tyldum]] y protagonizada por [[Benedict Cumberbatch]] recibió bones crítiques tantu per parte del públicu, como per parte de la crítica (91% a ''[[Rotten Tomatoes]]''<ref>{{cita web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_imitation_game|títulu=The Imitation Game (2014) - Rotten Tomatoes |fechaaccesu=3 de payares de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref> y 7,2 a ''[[FilmAffinity]]''<ref>{{cita web |url=https://www.filmaffinity.com/es/film617730.html|títulu=The Imitation Game (Descifrando Enigma) - FilmAffinity |fechaaccesu=03/11/17|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref>), la cinta ''[[The Imitation Game]]'' tamién xeneró gran discutiniu ente dellos periodistes profesionales pola carauterización de Turing na pantalla grande. Les principales diferencies que s'atoparon ente'l calter de Turing representáu nel filme, y el de la vida real, son les siguientes:
* Anque Turing foi descritu polos sos compañeru como una persona "escéntrica" y "maniática", nunca llegó al nivel de carauterización de la película, onde-y lo presenta como un tipu práuticamente déspota incapaz de rellacionase coles persones que la arrodiaben. Ello ye que según les cróniques de los sos compañeros de trabayu, él yera una persona con bien bon sentíu del humor col que podía caltenese una rellación d'amistá bien prestosa.<ref>{{cita web |url=http://www.nybooks.com/daily/2014/12/19/poor-imitation-alan-turing/|títulu=A Poor Imitation of Alan Turing |fechaaccesu=2 de payares de 2017|apellíu=Caryl|nome=Christian|fecha=19 d'avientu de 2014|sitiuweb=The New York Review of Books}}</ref><ref name=":0" />
* A pesar de que Alan Turing viose claramente afeutáu pola muerte d'unu de los sos compañeros de clase, Christopher Morcom, na vida real yá fuera alvertíu polos sos profesores de qu'esti acontecimientu podía llegar a producise, ente que na película ye amosáu como daqué sorprendente ya inesperáu pa él.<ref>{{cita web|url=http://oldshirburnian.org.uk/wp-content/uploads/2014/03/The-Sherborne-Formula-Vivat-2012-2013-optimised.pdf|títulu=The-Sherborne-Formula-Vivat-2012-2013-optimised.pdf|fechaaccesu=3 de payares de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140415082353/http://oldshirburnian.org.uk/wp-content/uploads/2014/03/The-Sherborne-Formula-Vivat-2012-2013-optimised.pdf|fechaarchivu=2014-04-15}}</ref>
* La representación cinematográfica de la rellación matrimonial ente'l personaxe de Benedict Cumberbatch y la so muyer, denominada [[Joan Clarke]] ya interpretada por [[Keira Knightley]], foi llomada pol mesmu sobrín de Turing de "romantizada", en comparanza a la vida real.<ref name="radiotimes">{{cita publicación |títulu=Benedict Cumberbatch and Keira Knightley's Imitation Game romance labelled inaccurate|url=http://www.radiotimes.com/news/2013-11-19/benedict-cumberbatch-and-keira-knightleys-imitation-game-romance-labelled-inaccurate/ |fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=Radio Times|idioma=en}}</ref><ref>{{cita publicación|títulu=The Spirit Of Alan Turing|url=https://blogue.sciencemuseum.org.uk/the-spirit-of-alan-turing/|fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=Science Museum Blogue|idioma=en-GB}}</ref><ref name="radiotimes" />
* Ente que na película'l personaxe de Turing denomina a la máquina capacitada pa descifrar ''Enigma'' como "Christopher" (en rellación al amor platónicu de la so infancia), en realidá foi denominada "La bomba" y nun esiste constancia de nada qu'afirme lo contrario.<ref name=":0">{{cita publicación |títulu=Alan Turing nun foi como lo pinta Hollywood|url=http://www.yorokobu.es/the-imitation-game/ |fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=Yorokobu|idioma=es-ES}}</ref> Amás, la primer versión n'operativu de "La bomba" recibió darréu'l nome de "Victory".<ref>{{cita web |url=http://www.codesandciphers.org.uk/virtualbp/tbombe/tbombe.htm|títulu=Virtual Bletchley Park |fechaaccesu=2 de payares de 2017|sitiuweb=www.codesandciphers.org.uk}}</ref>
* Tocantes a la parte d'espionaxe en ''The Imitation Game'', la cinta presenta a John Cairncross, un espía soviéticu y posible "quintu home" del ''Círculu de Cambridge''<ref>{{cita web |url=https://www.bbc.co.uk/archive/cambridgespies/7814.shtml |títulu=BBC - Archive - Cambridge Spies - Newsnight {{!}} John Cairncross |fechaaccesu=2 de payares de 2017|sitiuweb=www.bbc.co.uk|idioma=en-GB}}</ref> que formaba parte de la unidá de criptografía encabezada por Turing. Aun así, por enforma que Cairncross sí que trabayara na mesma zona que Alan Turing mientres la [[Segunda Guerra Mundial]] ([[Bletchley Park]]), nunca formó parte de la mesma unidá que la del personaxe de Cumberbatch. Ello ye que el mesmu Cairncross escribió na so autobiografía que yera improbable que lo conociera ellí porque "yera imposible caltener cualquier tipu de contautu ente les distintes unidaes esistentes, de forma que namái conocía a los mios compañeros operacionales".<ref>{{cita publicación|títulu=Alan Turing's biographer criticises upcoming biopic for downplaying gay identity|url=http://www.pinknews.co.uk/2013/06/24/alan-turings-biographer-criticises-upcoming-biopic-for-downplaying-gai-identity/|fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=PinkNews|idioma=en-US}}</ref> Con éses tola subtrama na cinta na que'l personaxe de Cairncross chantajea a Turing amenaciándolo de revelar la so identidá sexual si él revela la so identidá como espía, ye dafechu falsa.<ref>{{cita publicación |apellíos=Tunzelmann |nome=Alex von|títulu=The Imitation Game: inventing a new slander to insult Alan Turing|url=http://www.theguardian.com/film/2014/nov/20/the-imitation-game-invents-new-slander-to-insult-alan-turing-reel-history|fecha=20 de payares de 2014 |fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=The Guardian|issn=0261-3077|idioma=en-GB}}</ref>
* Turing, al contrariu de lo que s'amuesa na película, nunca escribió una carta a [[Winston Churchill]] por que-y otorgara autoridá sobre los sos compañeros, nin tampoco despidió a dos d'ellos por cuenta de una intervención del primer ministru que nunca se llegó a producir. Realmente facer cuatro criptonanalistas de [[Bletchley Park]] pa pidir más fondos económicos; deséu que finalmente foi cedíu pol primer ministru, yá que díes antes pudiera guardar colos sos propios güeyos los progresos d'estos científicos. Curiosamente, una de les persones que robló esta carta foi Hugh Alexander, que más tarde calificó de "inhumana" la representación del comportamientu de Turing na cinta de [[Morten Tyldum|Tyldum]].<ref name=":1">{{cita publicación |apellíos=Anderson|nome=L. V.|títulu=How Accurate Is The Imitation Game?|url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2014/12/03/the_imitation_game_fact_vs_fiction_how_true_the_new_movie_is_to_alan_turing.html|fecha=3 d'avientu de 2014 |fechaaccesu=2 de payares de 2017|periódicu=Slate|issn=1091-2339|idioma=en-US}}</ref>
* Nuna de les escenes de la película, dempués de pescudase cómo romper el códigu de ''Enigma'', tanto Turing como los sos compañeros d'unidá dexen que se produza un ataque nazi coles mires de que los alemanes nun abarrunten que descifraron el so códigu secretu. Mientres esti ataque, unu de los hermanos d'estos trabayadores muerre y esto supón un puntu inflexivo na película. Sicasí, esti fechu nunca llegó a producise, yá que, per un sitiu, el personaxe que sufre la muerte del so hermanu nun tuvo nengún na vida real, y per otru llau, porque les decisiones que se tomaben respectu "La bomba" nun correspondíen nin a Turing nin a los sos compañeros.<ref name=":1" /><ref name=":0" />
* Ente que na cinta amuésase como'l personaxe de Cumberbatch va perdiendo facultaes psicolóxiques debíu al tratamientu hormonal, na vida real consiguió calteneles y llevó a cabu importantes meyores científiques nel campu de la bioloxía matemática a pesar de la so capadura química.<ref>{{cita publicación |títulu=Alan Turing nun foi como lo pinta Hollywood|url=http://www.yorokobu.es/the-imitation-game/ |fechaaccesu=21 de payares de 2017|periódicu=Yorokobu|idioma=es-ES}}</ref><ref>{{cita publicación |apellíos=Tunzelmann |nome=Alex von|títulu=The Imitation Game: inventing a new slander to insult Alan Turing|url=http://www.theguardian.com/film/2014/nov/20/the-imitation-game-invents-new-slander-to-insult-alan-turing-reel-history|fecha=20 de payares de 2014 |fechaaccesu=21 de payares de 2017|periódicu=The Guardian|issn=0261-3077|idioma=en-GB}}</ref>
== Feches d'estrenu ==
<center>
{|width=74% {{tablaguapa}} style="font-size: 90%; background: #F9F9F9;"
|colspan=8 align=center bgcolor=#ccddff|'''Feches d'estrenu''' <small>(Fonte: ''[[IMDb]]'')<ref>{{cita web |títulu=The Imitation Game |fechaaccesu=12 de payares de 2014|editorial=IMDb|idioma=inglés|url=https://www.imdb.com/title/tt2084970/releaseinfo}}</ref></small>
|-
!width=18% style="background:#ccddff"|País
!width=10% style="background:#ccddff"|Fecha !width=6%
style="background:#ccddff"|Añu !width=18%
style="background:#ccddff"|País
!width=10% style="background:#ccddff"|Fecha !width=6%
style="background:#ccddff"|Año
|-
| {{bandera2|Estaos Xuníos}}
| [[28 de payares]]
| <center>[[2014]]</center>
| {{bandera2|República Checa}}
| [[4 d'avientu]]
| <center>[[2014]]</center>
|-
| {{bandera2|Eslovaquia}}
| [[4 d'avientu]]
| <center> [[2014]]</center>
| {{bandera2|Polonia}}
| [[5 d'avientu]]
| <center>[[2014]]</center>
|-
| {{Bandera2|Canadá}}
| [[19 d'avientu]]
| <center>[[2014]]</center>
| {{bandera2|Grecia}}
| [[25 d'avientu]]
| <center>[[2014]]</center>
|-
| {{bandera2|Noruega}}
| [[25 d'avientu]]
| <center>[[2014]]</center>
| {{bandera2|Australia}}
| [[1 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|España}}
| [[1 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Italia}}
| [[1 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Chile}}
| [[8 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{Bandera2|Países Baxos}}
| [[8 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Nueva Zelanda}}
| [[8 de xineru]]
| <center> [[2015]]</center>
| {{bandera2|Bélxica}}
| [[14 de xineru]]
|<center> [[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Méxicu}}
| [[5 de febreru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Portugal}}
| [[15 de xineru]]
|<center> [[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Suecia}}
| [[16 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Taiwán}}
| [[16 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|-
|{{bandera2|Alemaña}}
|[[22 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|{{bandera2|Singapur}}
| [[22 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Francia}}
| [[28 de xineru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Dinamarca}}
| [[29 de xineru]]
|<center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Rumanía}}
| [[30 de xineru]]
|<center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Arxentina}}
| [[5 de febreru]]
|<center>[[2015]]</center>
|-
| {{bandera2|Hungría}}
| [[12 de febreru]]
| <center>[[2015]]</center>
| {{bandera2|Finlandia}}
| [[20 de febreru]]
| <center>[[2015]]</center>
|}</center>
== Premios y nomamientos ==
<center>
{| {{tablaguapa}}
|- align="center"
! Premiu/Festival
! Ceremonia
!Categoría
!Nomaos
! Resultancia
|-
| align="center" rowspan=4|[[British Independent Film Awards]]
| align="center" rowspan=4|7 d'avientu de 2014
| Meyor película |
''The Imitation Game''
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actor
| [[Benedict Cumberbatch]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actriz
| [[Keira Knightley]]
| {{celda|Nomada}}
|-
| Meyor guión
| [[Graham Moore (escritor)|Graham Moore]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| align="center" rowspan=4|[[Premios del Cine de Hollywood]]
| align="center" rowspan=4|14 de payares de 2014
| Meyor direutor
| [[Morten Tyldum]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actor
| Benedict Cumberbatch
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actriz de repartu |
Keira Knightley
| {{celda|Nomada}}
|-
| Meyor compositor
| [[Alexandre Desplat]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| align="center" rowspan=6|[[Premios de la Crítica Cinematográfica|Critics' Choice Awards]]
| align="center" rowspan=6|15 de xineru de 2015
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica a la meyor película|Meyor película]]
| ''The Imitation Game''
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica al meyor actor|Meyor actor]]
| Benedict Cumberbatch
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica a la meyor actriz de repartu Meyor actriz de repartu]]
| Keira Knightley
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Premiu de la Crítica Cinematográfica al meyor guión|Meyor guión]]
| Graham Moore
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor banda sonora |
Alexandre Desplat
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor repartu |
''The Imitation Game''
| {{celda|Nomaos}}
|-
| align="center" rowspan=5|[[Premiu Globu d'Oru]]
| align="center" rowspan=5|[[Premiu Globu d'Oru de 2014|12 de xineru de 2015]]
| [[Globu d'Oru a la meyor película dramática|Meyor película - Drama]]
| ''The Imitation Game''
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Globu d'Oru al meyor actor - Drama|Meyor actor - Drama]]
| Benedict Cumberbatch
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Globu d'Oru a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]
| Keira Knightley
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Globu d'Oru al meyor guión|Meyor guión]]
| Graham Moore
| {{celda|Nomáu}}
|-
|[[Globu d'Oru a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]
| Alexandre Desplat
| {{celda|Nomáu}}
|-
| align="center" rowspan=8|[[Premios Satellite]]
| align="center" rowspan=8|15 de febreru de 2015
| Meyor película |
''The Imitation Game''
| {{celda|Nomada}}
|-
| Meyor direutor
| Morten Tyldum
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actor
| Benedict Cumberbatch
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor actriz de repartu |
Keira Knightley
| {{celda|Nomada}}
|-
| Meyor guión adautáu |
Graham Moore
| {{celda|Ganador}}
|-
| Meyor banda sonora |
Alexandre Desplat
| {{celda|Nomáu}}
|-
| Meyor direición d'arte |
[[Maria Djurkovic]] y [[Nick Dent]]
| {{celda|Nomaos}}
|-
| Meyor montaxe |
[[William Goldenberg]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| align="center" rowspan=3|[[Premios del Sindicatu d'Actores]]
| align="center" rowspan=3|[[Premios del Sindicatu d'Actores 2014|25 de xineru de 2015]]
| [[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor actor|Meyor actor]]
| Benedict Cumberbatch
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]
| Keira Knightley
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu|Meyor repartu]]
| ''The Imitation Game''
| {{celda|Nomaos}}
|-
| align="center" rowspan=8|[[Premiu Óscar]]
| align="center" rowspan=8|[[87ᵘ Premiu Óscar|22 de febreru de 2015]]
| [[Óscar a la meyor película|Meyor película]]
| ''The Imitation Game''
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Óscar al meyor direutor|Meyor direutor]]
| [[Morten Tyldum]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Óscar al meyor actor|Meyor actor]]
| [[Benedict Cumberbatch]]
| {{celda|Nomáu}}
|-
| [[Óscar a la meyor actriz de repartu|Meyor actriz de repartu]]
| [[Keira Knightley]]
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Óscar al meyor guión adautáu|Meyor guión adautáu]]
| [[Graham Moore (escritor)|Graham Moore]]
| {{celda|Ganador}}
|-
| [[Óscar al meyor diseñu de producción|Meyor diseñu de producción]]
| [[Maria Djurkovic]] y [[Tatiana Macdonal]]
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Óscar al meyor montaxe|Meyor montaxe]]
| [[William Goldenberg]]
| {{celda|Nomada}}
|-
| [[Óscar a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]
| [[Alexandre Desplat]]
| {{celda|Nomada}}
|}
</center>
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Enllaces esternos ==
*[http://theimitationgamemovie.com/ Sitiu oficial]
*[https://www.imdb.com/title/tt2084970/ The Imitation Game] en [[IMDb]]
*[http://www.allmovie.com/movie/v592994 The Imitation Game] en AllMovie
*[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=imitationgame.htm The Imitation Game] en Box Office Mojo *[http://www.rottentomatoes.com/m/the_imitation_game/
The Imitation Game] en [[Rotten Tomatoes]]
*[http://www.metacritic.com/movie/the-imitation-game The Imitation Game] en [[Metacritic]]
*{{filmaffinity|617730}}
{{Tradubot|The Imitation Game}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes basaes en fechos reales]]
[[Categoría:Películes biográfiques]]
[[Categoría:Películes sobre la Segunda Guerra Mundial]]
[[Categoría:Películes de FilmNation Entertainment]]
[[Categoría:Ganadores del premiu Óscar al meyor guión adautáu]]
[[Categoría:Películes con temática LGBT]]
[[Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película]]
1zpw43xirm7eh1yn5xgzxiewt0lwig3
The Martian
0
167197
4490051
4342592
2026-05-03T01:44:17Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490051
wikitext
text/x-wiki
{{película}}
'''''The Martian''''' ye una película d'[[cine de los Estaos Xuníos|Estaos Xuníos]] de [[Cine de ciencia ficción|ciencia ficción]] de 2015 dirixida por [[Ridley Scott]] y escrita por [[Drew Goddard]]. Los sos protagonistes son [[Matt Damon]], [[Jessica Chastain]], [[Kristen Wiig]], [[Jeff Daniels]], [[Michael Peña]], [[Kate Mara]], [[Sean Bean]], [[Sebastian Stan]], [[Aksel Hennie]], [[Donald Glover]], [[Mackenzie Davis]] y [[Chiwetel Ejiofor]]. La película ta basada na novela d'[[Andy Weir]] publicada en 2011 ''[[The Martian (novela)|The Martian]]''<ref name="El Marciano">{{cita web |títulu=El Marciano, Andy Weir|url=https://vayaebook.com/el-marciano-resena/|sitiuweb=VayaEBOOK|idioma=castellanu|fecha=7 d'avientu de 2015 |fechaaccesu=3 de febreru de 2019}}</ref>.
== Sinopsis ==
Mientres una misión a [[Marte (planeta)|Marte]] de la nave tripulada ''Ares III'', una fuerte nube desamarrar, polo que, en dando por desapaecíu y muertu al astronauta Mark Watney ([[Matt Damon]]), los sos compañeros tomen la decisión de dise; sicasí, sobrevivió, pero ta solu y con pocos recursos nel planeta. Con bien pocos medios, tendrá de recurrir a les sos conocencies, el so sentíu del humor y un gran instintu de sobrevivencia pa llograr sobrevivir y comunicar a la [[Tierra]] qu'inda ta vivu, esperando qu'alleguen nel so rescate.
== Argumentu ==
La tripulación de la [[Viaxe tripuláu a Marte|misión a Marte]] ''Ares III'' ta esplorando [[Acidalia Planitia]] nel día marcianu o [[Marte (planeta)#Rotación|sol]] 18 d'una misión de 31 soles. Una [[Clima de Marte#Nubes de polvo|tormenta de polvu]] oblíga-yos a abandonar la misión y tornar a la nave n'órbita “Hermes”. Mientres la evacuación, l'astronauta Mark Watney ye cutíu por una antena y piérdese na nube; la telemetría del so traxe indicó descompresión y perda de signos vitales antes d'apagase. Colos restantes miembros de la tripulación en peligru, la comandante Melissa Lewis da la orde de despegue del VAM (Vehículu d'Ascensión de Marte) ensin él.
Tres la nube, Watney ye espertáu pola alarma de baxu nivel d'osíxenu del so traxe y torna al “Hab” (Hábitat), la base d'operaciones de la tripulación en Marte. Estrayer una pieza d'antena del abdome, que furara'l so traxe y destruyíu el so biomonitor, lo que dio llectures errónees de los sos signos vitales, y empecipia un videu diariu. Ye consciente de que la so única posibilidá de rescate ye la llegada de la misión ''Ares IV'' al [[Schiaparelli (cráter)|cráter Schiaparelli]], a 3 200 quilómetros de distancia, dientro de cuatro años, y que va precisar les sos conocencies científiques pa sobrevivir. En calculando que tien comida pa solu 300 soles (aproximao 309 díes terrestres), Watney, inxenieru mecánicu y botánicu, improvisa un campu de cultivu, dientro del Hab con suelu marcianu fertilizáu con escrementos de la tripulación empaquetados al vaciu, agua fabricada estrayendo hidróxenu de [[hidracina]], un combustible de cohete sobrante, aferruñándola por aciu combustión, y pataques reservaes pa una comida del [[Día d'Aición de Gracies]]. Tamién llimpia los paneles solares del Hab y empieza a modificar l'únicu [[rover]] funcional pa faer el llargu viaxe al traviés de Marte.
Al revisar semeyes de satélite de Marte, siguiendo instrucciones de Vincent Kapoor, Direutor de la Misión, la especialista en satélites Mindy Park dase cuenta de que Watney sobrevivió. A pesar de les oxeciones de Mitch Henderson, Direutor de Vuelu de la ''Hermes'', el direutor de la [[NASA]] Teddy Sanders decide nun informar a la tripulación, creyendo que-yos distrayería de la so misión.
Watney viaxa col rover pa recuperar la sonda [[Mars Pathfinder|''Pathfinder'']], cola que se perdieron les comunicaciones en 1997. Utilizando la cámara del módulu de descensu, establez una rudimentaria comunicación col equipu del [[Llaboratoriu de Propulsión a Chorru|JPL]]. La NASA únvia-y instrucciones pa modificar el rover y que, al traviés de la ''Pathfinder'', puedan comunicase por testu. Watney enóxase cuando-y dicen que la tripulación nun foi informada de la so sobrevivencia, y Sanders autoriza a Henderson a informa-yos.
Considerando que'l cultivu de pataques dexaría-y sobrevivir hasta'l sol 900, Henderson y Bruce Ng, Direutor del JPL, preparen un plan pa unviar una [[sonda espacial]] a Marte con suministros pa Watney, con suficiente comida hasta la llegada del ''Ares IV''. Cuando un fallu na esclusa del Hab provoca una descompresión esplosiva, les plantes de Watney muerren y Sanders ordena acelerar los trabayos de la misión de suministru saltándose les inspeiciones de seguridá. Desafortunadamente, el llanzador cola sonda de suministru esplota darréu tres el despegue.
L'[[Alministración Espacial Nacional China]] ufierta a la NASA la ''Taiyang Shen'', una [[llanzadera espacial]] secreta que podría llevar una carga a Marte. Mentanto, el físicu [[Astrodinámica|astrodinámico]] del JPL Rich Purnell calculó una maniobra d'[[asistencia gravitatoria]] pa unviar a la ''Hermes'' de vuelta a Marte más rápido, utilizando la danzadera china p'abastecela pal so viaxe adicional de 18 meses.
Pa ello, realiza una xunta secreta a la que llamen "Proyeutu Elrond", en dicha xunta simplificar los detalles de la maniobra y Sanders refuga'l plan porque nun quier arriesgar les vides de la tripulación, pero Henderson a les escondidielles unvia los detalles a la ''Hermes''. Lewis y la so tripulación voten por unanimidá executar el plan, y la NASA, imposibilitada pa detene-yos, acepta reabastecer a la ''Hermes'' mientres vuela alredor de la Tierra, usando la gravedá p'acelerar de vuelta escontra Marte.
Dempués de 461 soles, Watney empecipia'l so viaxe de 90 soles escontra'l Cráter Schiaparelli, onde'l VAM de la misión ''Ares IV'' yá aterrizó. Pa poder algamar a la ''Hermes'' al so pasu sobre Marte, Watney tien que faer cambeos drásticos nel VAM p'amenorgar la so masa, retirando equipu del interior, les ventanes, el morru y paneles esteriores; Watney va llevar el so traxe espacial puestu y nun va tener accesu a controles, asina que la nave tendrá de ser operada a distancia dende la ''Hermes''; llanzar pero nun algamar nin l'altor nin la velocidá entamaes. La ''Hermes'' utiliza los sos cohetes de maniobra pa camudar de trayeutoria y una descompresión de la so propia atmósfera interna pa frenar. Lewis utiliza una [[Unidá de Maniobra Tripulada|mochila propulsada]] por aciu gas nitróxenu a presión p'averase a la nave de Watney, pero nun puede algamar. Watney pincha'l guante del so traxe y utiliza el remexu d'aire qu'escapa como un cohete en miniatura p'averase a Lewis. La tripulación axúntase y per tol mundu ensames celebren la noticia.
Dempués de volver a la Tierra, Watney empecipia una nueva vida como instructor de sobrevivencia pa los nuevos candidatos a astronautes. Cinco años dempués, con ocasión del llanzamientu de la misión ''Ares V'', aquellos arreyaos nel rescate de Watney volvieron a les sos vides o empecipiáu nueves actividaes. Puede vese que Martínez viaxa como comandante de la "Ares V", Lewis abandona la NASA y quédase col so home, al igual que Vogel, que vuelve a Alemaña. Mitch Henderson retírase como direutor de vuelu de la NASA. Beck y Johansen acaben xuntos y con un fíu de mancomún.
== Repartu ==
{{multiple image
| direction = horizontal
| width1 = 128
| width2 = 133
| footer = [[Matt Damon]] y [[Jessica Chastain]] interpreten a Mark Watney y Melissa Lewis respeutivamente.
| image1 = Matt Damon TIFF 2015.jpg
| alt1 = Matt Damon
| image2 = Jessica Chastain by Gage Skidmore.jpg
| alt2 = Jessica Chastain
}}
* [[Matt Damon]] como Mark Watney, botánicu ya inxenieru mecánicu. Astronauta
* [[Jessica Chastain]] como Comandante Melissa Lewis (USN), comandante y xeóloga de la Misión a Marte Ares III
* [[Michael Peña]] como'l Mayor Rick Martínez (USAF), pilotu, inxenieru y astronauta Ares III
* [[Kate Mara]] como Beth Johanssen, astronauta, inxeniera del Ares III
* [[Aksel Hennie]] como Alex Vogel, astronauta alemán, bioquímicu y navegante del Ares III
* [[Sebastian Stan]] como Dr. Chris Beck, astronauta, biólogu y médicu del Ares III
* [[Chiwetel Ejiofor]] como Venkat Kapoor, Direutor de la Misión a Marte Ares III
* [[Jeff Daniels]] como Teddy Sanders, Direutor de la NASA
* [[Kristen Wiig]] como Annie Montrose, Direutora de Comunicación de la NASA
* [[Sean Bean]] como Mitch Henderson, Direutor de vuelu de la NASA
* [[Donald Glover]] como Rich Purnell, Especialista en astrodinámica del JPL de la NASA
* [[Benedict Wong]] como Bruce Ng, Direutor del JPL de la NASA
* [[Mackenzie Davis]] como Mindy Park, Comunicación satelital de la NASA
* [[Eddy Ko]] como Guo Ming. Direutor de ciencies de l'Alministración Espacial China
* [[Chen Shu]] como Zhu Tau. Subdireutora de ciencies de l'Alministración Espacial China
* [[Naomi Scott]] como Ryoko
* [[Nick Mohammed]] como Tim Grimes
== Producción ==
En marzu de 2013, [[20th Century Fox]] adquirió los derechos de la película, y contrató al guionista [[Drew Goddard]] p'afaer y dirixir la película.<ref name="sneider">{{cita web |url=http://www.thewrap.com/awards/column-post/drew-goddard-negotiations-write-direct-martian-fox-exclusive-91896 |títulu=Drew Goddard in Negotiations to Write and Direct 'The Martian' for Fox (Exclusive) |fechaaccesu=16 de febreru de 2014 |apellíu=Sneider |nome=Jeff |fecha=15 de mayu de 2013 |sitiuweb=The Wrap }}</ref> En mayu de 2014 informar de que [[Ridley Scott]] taba en negociaciones pa dirixir una adautación que protagonizaría [[Matt Damon]] como Mark Watney.<ref name="holl">{{cita web |url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ridley-scott-direct-matt-damon-703887 |títulu=Ridley Scott in Talks to Direct Matt Damon in 'The Martian' (Exclusive) |fechaaccesu=14 de mayu de 2014 |fecha=13 de mayu de 2014 |sitiuweb=Hollywood Reporter}}</ref> El 3 de setiembre, [[Jessica Chastain]] xunir a la película pa la protagonista femenina.<ref>{{cita publicación |apellíos=Kroll |nome=Justin |títulu=Jessica Chastain Joins Matt Damon in Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://variety.com/2014/film/news/jessica-chastain-to-joins-matt-damon-in-ridley-scotts-the-martian-1201214554/ |fecha=3 de setiembre de 2014 |fechaaccesu=3 de setiembre de 2014 |editorial=variety.com}}</ref> El 16 de setiembre, Mackenzie Davis xunir a la repartida de la película pa un pequeñu papel crucial.<ref name="Davis">{{cita publicación |apellíos=Sneider |nome=Jeff |títulu='Halt and Catch Fire's' Mackenzie Davis to Join Matt Damon in Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://www.thewrap.com/halt-and-catch-fires-mackenzie-davis-to-join-matt-damon-in-ridley-scotts-the-martian-exclusive/ |fecha=16 de setiembre de 2014 |fechaaccesu=17 de setiembre de 2014 |editorial=thewrap.com}}</ref> El 17 de setiembre, ufiertóse-y a [[Kate Mara]] el papel protagonista femenín de la película, [[Jessica Chastain]] y [[Kristen Wiig]] tamién taben implicaes nel mesmu papel.<ref>{{cita publicación |apellíos=Yamato |nome=Jen |títulu=Kate Mara Offered Role In Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://deadline.com/2014/09/kate-mara-ridley-scott-the-martian-835862/ |fecha=17 de setiembre de 2014 |fechaaccesu=18 de setiembre de 2014 |editorial=deadline.com}}</ref> El 24 de setiembre, anuncióse que [[Michael Peña]] taba nes primeres conversaciones pa xunise a la película, que l'actor taba comenenciudu pero que la so participación dependería de la so axenda.<ref>{{cita publicación |apellíos=Kroll |nome=Justin |títulu=Michael Pena Circles Ridley Scott's 'The Martian' With Matt Damon |url=http://variety.com/2014/film/news/michael-pena-the-martian-matt-damon-ridley-scott-1201307660/ |fecha=24 de setiembre de 2014 |fechaaccesu=25 de setiembre de 2014 |editorial=variety.com}}</ref> El 2 d'ochobre, [[Jeff Daniels]] xunir a la película pa interpretar al direutor de la NASA que fai frente a la crisis.<ref name="Daniels">{{cita publicación |autor=Rebecca Ford, Borys Kit |títulu=Jeff Daniels Joining Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jeff-daniels-joining-ridley-scotts-734388 |fecha=2 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2014 |editorial=hollywoodreporter.com}}</ref> El 10 d'ochobre, [[Donald Glover]] y [[Aksel Hennie]] xunir a la película, dambos interpretaríen a mozos emplegaos de la NASA.<ref name="Glover-Hennie">{{cita publicación |apellíos=Sneider |nome=Jeff |títulu='Community's' Donald Glover Joins Matt Damon in Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://www.thewrap.com/communitys-donald-glover-joins-matt-damon-in-ridley-scotts-the-martian-exclusive/ |fecha=10 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=11 d'ochobre de 2014 |editorial=thewrap.com}}</ref> El 20 d'ochobre, [[Sean Bean]] xunir a la película pa interpretar a un direutor de vuelu de la NASA.<ref name="Bean">{{cita publicación |apellíos=Kit |nome=Borys |títulu=Sean Bean Joins Matt Damon in 'The Martian' |url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/sían-bean-joins-matt-damon-742226 |fecha=20 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=21 d'ochobre de 2014 |editorial=hollywoodreporter.com}}</ref> El 23 d'ochobre, [[Chiwetel Ejiofor]] y [[Sebastian Stan]] xunir a la repartida de la película, Ejiofor interpretaría a Venkat Kapoor, el Direutor de la Misión a Marte.<ref name="Ejiofor">{{cita publicación |apellíos=Fleming Jr |nome=Mike |títulu=Chiwetel Ejiofor Lands On 'The Martian' |url=http://deadline.com/2014/10/chiwetel-ejiofor-lands-on-the-martian-859177/ |fecha=23 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014 |editorial=deadline.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141024042253/http://deadline.com/2014/10/chiwetel-ejiofor-lands-on-the-martian-859177/ |archivedate=2014-10-24 }}</ref><ref name="Stan-Davis">{{cita publicación |apellíos=Vilkomerson |nome=Sara |títulu=Chiwetel Ejiofor joins Matt Damon, Jessica Chastain and Kristen Wiig in Ridley Scott's 'The Martian' |url=http://insidemovies.ew.com/2014/10/23/chiwetel-ejiofor-the-martian/ |fecha=23 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=24 d'ochobre de 2014 |editorial=ew.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141024005920/http://insidemovies.ew.com/2014/10/23/chiwetel-ejiofor-the-martian/ |archivedate=2014-10-24 }}</ref>
=== Rodaxe ===
[[Ficheru:Mountain in Wadi Rum, Jordan.jpg|thumb|[[Uadi Rum]] en [[Xordania]] foi un práuticu escenariu de [[Marte (planeta)|Marte]] nel rodaxe de ''The Martian''.]]
[[Ficheru:NASA Journey to Mars and “The Martian" (201508180009HQ).jpg|thumb|Imaxe de Damon mientres imprime les sos manes en cementu nel [[Llaboratoriu de Propulsión a Chorru]]. Ta acompañáu por Jim Erickson (esquierda) y Andrew J. Feustel (derecha).]]
El rodaxe empezó'l 10 de payares de 2014 en [[Budapest]].<ref>{{cita web |url=http://www.ssninsider.com/on-the-set-for-111014-star-wars-the-force-awakens-along-with-angelina-joliebrad-pitts-by-the-sea-wraps-more/ |títulu=On the Set for 11/10/14: Star Wars: The Force Awakens Along with Angelina Jolie/Brad Pitt's By The Sea Wraps & More |fechaaccesu=13 de payares de 2014 |fecha=10 de payares de 2014 |editorial=ssninsider.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150925202341/http://www.ssninsider.com/on-the-set-for-111014-star-wars-the-force-awakens-along-with-angelina-joliebrad-pitts-by-the-sea-wraps-more |fechaarchivu=25 de setiembre de 2015}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=Ridley Scott: 'Martian,' 'Blade Runner,' 'Prometheus' sequels are all written |url=http://insidemovies.ew.com/2014/08/25/ridley-scott-the-martian-blade-runner-prometheus-sequels/ |editorial=ew.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150117110634/http://insidemovies.ew.com/2014/08/25/ridley-scott-the-martian-blade-runner-prometheus-sequels/ |archivedate=2015-01-17 |fechaaccesu=2018-10-31 }}</ref>
== Estrenu ==
En principiu, el so estrenu n'Estaos Xuníos programar pal 25 de payares de 2015,<ref name="firstshow">{{cita publicación |apellíos=Anderton |nome=Ethan |títulu=Fox Shifts Release Dates for 'The Martian,' 'Miss Pelegrine' & More |url=http://www.firstshowing.net/2014/fox-shifts-release-dates-for-the-martian-miss-pelegrine-more/ |fecha=1 d'agostu de 2014 |fechaaccesu=2 d'agostu de 2014 |editorial=firstshowing.net }}</ref> pero finalmente adelantróse al 2 d'ochobre d'esi mesmu añu.<ref>{{cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt3659388/releaseinfo |títulu=Feches d'estrenu |fechaaccesu=28 d'agostu de 2015 |sitiuweb=IMDb}}</ref>
== Receición ==
''The Martian'' recaldó 55 millones de dólares na so fin de selmana d'estrenu nos Estaos Xuníos y quedó a menos d'un millón de dólares del récor de recaldación pa una película nesi país nel mes d'ochobre, que fuera algamáu por ''[[Gravity (película)|Gravity]]'' en 2013.<ref name="CNN">{{cita web |url=http://money.cnn.com/2015/10/04/media/the-martian-matt-damon-box-office/ |títulu='The Martian' opening rockets near October box office record |fecha=4 d'ochobre de 2015 |sitiuweb=CNN Money |idioma=inglés}}</ref> Amás, la película foi perbién recibida pola crítica,<ref name="Critiques de The Martian">{{cita web |url=https://criticasdepeliculas.com/peliculas/mision-rescate |títulu=Critiques de "The Martian" |fecha=6 d'ochobre de 2015}}</ref> atropando puntuaciones percima del 90% en sitios de reseñes como [[Rotten Tomatoes]] y [[Metacritic]].<ref name="CNN" />
== Premios ==
=== [[Premiu Óscar]] ===
{| {{tablaguapa}}
|- bgcolor="#B0C4DE" align="center"
!'''Añu''' || '''Categoría''' || '''Persona''' || '''Resultancia'''
|-
| rowspan=10|[[88ª Premiu Óscar|2016]]||[[Óscar a la meyor película|Meyor película]]||[[Simon Kinberg]]<br />[[Ridley Scott]]<br />Michael Schafer<br />Mark Huffman||{{celda|Nomada}}
|-
| [[Óscar al meyor actor|Meyor actor]]||[[Matt Damon]]||{{Celda|Nomáu}}
|-
|[[Óscar al meyor guión adautáu|Meyor guión adautáu]]||[[Drew Goddard]]||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[Óscar al meyor diseñu de producción|Meyor diseñu de producción]]||Athur Max<br />Celia Bobak||{{Celda|Nomaos}}
|-
|[[Óscar al meyor soníu|Meyor soníu]]||Paul Massey<br />Mark Taylor<br />Mac Ruth||{{celda|Nomaos}}
|-
|[[Óscar a la meyor edición de soníu|Meyor edición de soníu]]||Oliver Tarney||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[Óscar a los meyores efeutos visuales|Meyores efeutos visuales]]||Richard Stammers<br /> Anders Langlands <br /> Chris Lawrence <br /> Steven Warner ||{{celda|Nomaos}}
|-
|}
=== [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]] ===
{| {{tablaguapa}}
|- bgcolor="#B0C4DE" align="center"
! '''Añu''' || '''Categoría''' || '''Persona''' || '''Resultancia'''
|-
| rowspan=3|2015||[[Globu d'Oru a la meyor película - Comedia o musical|Meyor película - Comedia o musical]]||||{{celda|Ganadora}}
|-
|[[Globu d'Oru al meyor direutor|Meyor direutor]]||[[Ridley Scott]]||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[Globu d'Oru al meyor actor - Comedia o musical|Meyor actor - Comedia o musical]]||[[Matt Damon]]||{{celda|Ganador}}
|-
|}
=== [[Premios BAFTA]] ===
{| {{tablaguapa}}
|- bgcolor="#B0C4DE" align="center"
! '''Añu''' || '''Categoría''' || '''Persona''' || '''Resultancia'''
|-
| rowspan=10|2015||[[BAFTA al meyor direutor|Meyor Direutor]]||[[Ridley Scott]]||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[BAFTA al meyor actor|Meyor actor]]||[[Matt Damon]]||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[BAFTA al meyor diseñu de producción|Meyor Diseñu de Producción]]||Athur Max<br />Celia Bobak||{{celda|Nomaos}}
|-
|[[BAFTA al meyor montaxe|Meyor montaxe]]|| Pietro Scalia ||{{celda|Nomáu}}
|-
|[[BAFTA a los meyores efeutos visuales|Meyores Efeutos Visuales]]||Richard Stammers<br /> Anders Langlands <br /> Chris Lawrence <br /> Steven Warner ||{{celda|Nomaos}}
|-
|[[BAFTA al meyor soníu|Meyor soníu]]||Paul Massey<br />Mark Taylor<br />Mac Ruth||{{celda|Nomaos}}
|}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces película}}
{{ORDENAR:Martian, The}}
{{Tradubot|The Martian}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes basaes en noveles de ciencia ficción]]
[[Categoría:Películes dramátiques]]
[[Categoría:Películes ganadores del Globu d'Oru a la meyor película de comedia o musical]]
[[Categoría:Películes d'aventures espaciales]]
[[Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película]]
[[Categoría:Ridley Scott]]
836pti6tp1uag2b4t4lbqizt40ydpd4
Tos
0
179691
4490089
4438554
2026-05-03T09:22:08Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490089
wikitext
text/x-wiki
{{Avisu médicu}}
{{Ficha d'enfermedá|nome=Tos|imagen=Pertussis.jpg|pie=Neñu mientres una crisis de tus por [[tus ferina]].|especialidá=[[Infectoloxía]] y [[neumoloxía]]|CIE-10={{CIE-10|R|05||r|00}}|CIE-9={{CIE-9|786.2}}|CIE-O=|CIAP-2=R05|OMIM=|DiseasesDB=|MedlinePlus=003072|eMedicineSubj=ENT|eMedicineTopic=1048560|MeshID=D003371}}{{Multimedia|archivo=Husten-abf-.ogg|títulu=Tus|descripción=Sonido de una persona tosiendo.}}
La '''tos''' o '''tus''' ye un mecanismu [[reflexu]] complexu que dexa caltener la función d'intercambiu de gases de los [[Pulmón|pulmones]] evitando l'aspiración de cuerpos estraños o bien lliberando la vía aérea de secreciones o partícules por aciu la espiración violenta. En situaciones normales tien un efectu protector de les víes aérees y de los pulmones, pero n'otres condiciones puede aportar a escesiva y ensin utilidá, convirtiéndose nun factor potencialmente dañible. Ye'l [[síntoma]] más común de consulta a los servicios médicos.
Per otru llau, la tus representa un mediu d'espardimientu d'infeiciones del tracto respiratoriu, como la [[Gripe|influenza]], la [[tuberculosis]], el [[síndrome respiratoriu agudu grave]](SARS) o la [[Llandra|tus ferina]] (producida por B. pertusis). Asina mesmu, nel contestu d'enfermedaes como l'asma, la [[Enfermedá pulmonar obstructiva crónica|enfermedá pulmonar obstructiva crónica]], el refluxu gastroesofágico, o la rinosinusitis la tus apuerta a escesiva y dañible para la vía aérea empeorando la calidá de vida de los enfermos.
Cada tus xenerase pola estimulación d'un complexu arcu reflexu. Puede empecipiase pola estimulación mecánica o química de receptores allugaos nel gorgoberu, la carina traqueal, los bronquios y los bronquiolos; tamién s'alluguen na larinxe y la farinxe. Más receptores, pero solu de tipu mecánicu, esisten nel conductu auditivu esternu, los tímpanos, los senos paranasales, la diafragma, la pleura, el pericardiu y l'estómagu. Les víes aferentes lleven l'impulsu nerviosu al traviés del nerviu vagu al centru de la tus que s'alluga nel [[Migollu espinal|Megollu espinal]]. Dende ende produzse una señal de respuesta vía eferente que viaxa pol nerviu vagu, el nerviu frénico y los nervios motores espinarales, produciendo la contracción espasmódica repentina y dacuando repetitiva del [[Tórax|cuévanu torácicu]] lo que resulta nuna lliberación violenta del aire de los [[Pulmón|pulmones]], lo que produz un soníu característicu.
== Mecanismu ==
La tus puede empecipiase bien de forma voluntaria o como un mecanismu reflexu. Como reflexu defensivu tien víes tanto sintomátiques como asintomáticas. La ''parte sintomática'' abarca receptores dientro de la distribución sensorial de los nervios trixéminu, glosofaríngeo, laríngeo cimeru y vagu. La ''parte asintomática'' incluyi'l nerviu laríngeo recurrente (que produz el zarru de la glotis) y los nervios espinales (que producen contracción de la musculatura torácico y abdominal). La ''secuencia de la tus'' abarca un estímulu apropiáu qu'empecipia una inspiración fonda. Esto síguese del zarru de la glotis, relaxación diafragmática y una contracción muscular frente a la glotis zarrada de forma que se produz el máximu de presión positiva dientro del [[tórax]] y de les [[Aparatu respiratoriu|víes respiratories]]. Estes presiones positives intratorácicas dan llugar a un estrechamientu del gorgoberu al traviés d'una plega de la membrana posterior, más elástica. Una vegada que se abri la glotis, la combinación d'una gran diferencia de presiones ente les víes respiratories y l'atmósfera xunto con esti estrechamientu traqueal produz fluxos al traviés del gorgoberu que la so velocidá averase a la del soníu. Les fuerces de cizallamiento que se desenvuelven cooperen na espulsión del mocu y cuerpos estraños.
== Etioloxía ==
La tus produzse pola estimulación inflamatoria, mecánica, química o térmica de losl receptores de la tus. La ''estimulación inflamatoria'' empecipiase pol [[edema]] y la hiperemia de les mucoses respiratories, como asocede na [[bronquitis]] [[Bacteria|bacteriana]] o [[Virus|vírica]], el [[resfriáu común]], y el consumu escesivu de [[tabacu]]. Tamién puede ser causada pola irritación producida por procesos exudativos, como la pinga nasal posterior y el refluxu gastroesofágico con aspiración. Dichos estímulos pueden surdir bien nes [[Aparatu respiratoriu|víes respiratories]] (como asocede na larinxitis, traqueítis, bronquitis y [[bronquiolitis]]) o bien nos alveolos (como asocede na neumonitis y nos abscesos pulmonares). Los ''estímulos mecánicos'' producense pola inhalación de partícules baltes como les de polvu, y pola compresión de les víes respiratories o l'exerciciu o presión sobro estes estructures. Les mancadures que se acomuñen cola compresión de les víes respiratories pueden ser extra o intramurales. Ente estes postreres figuren los [[Aneurisma|aneurismas]] de l'aorta, granuloma, neoplasias pulmonares y [[Tumor|tumores]] del mediastino; les mancadures intramurales comprensen los carcinomes broncógenos, adenomas bronquiales, cuerpos estraños, afectación granulomatosa del interior de los bronquios, y la contracción de los músculos llisos de les víes respiratories ([[asma]] bronquial). La presión o tensión sobro les víes respiratories produzse, polo xeneral, por mancadures que se acomuñuñen con un descensu na eslasticidad pulmonar. Exemplos de causes específiques son les fibrosisintersticiales agudes y cróniques, l'edema pulmonar y les atelectasias. Los ''estímulos químicos'' pueden producise a partir de la inhalación de gases irritantes, ente los que figuren el fumu del [[tabacu]] y los vapores químicos. Munchos otros fármacos pueden exercer efectos adversos sobro l'aparatu respiratoriu y al traviés d'ellos causar tus. Sicasí, la tus ''per se'' ye l'efectu secundariu principal de los inhibidores de la [[enzima]] convertidora de angiotensina. A lo último, los ''estímulos térmicos'' pueden debese a la inhalación d'aire, bien caliente o bien fríu.
La tus suelse acomuñar a sibilancias episódiques secundaries a la broncoconstricción de los pacientes con asma bronquial sintomáticu. La tus crónica o persistente pue ser la ''única'' manifestación d'un asma bronquial ("tus asmática"). Tales pacientes caracterizcense por: 1) ausencia d'una historia de sibilancias episódiques y el gorgoberu, y 2) falta de obstrucción del gorgoberu al fluxu espiratorio de les víes respiratories na espirometría, pero 3) presenten una hiperreactividad de les víes respiratories (característiques de l'asma) cuando éstes s'esponen a un axente colinérgico como la metacolina.
== Clasificación ==
Esisten diversos tipos de tus:<ref>[http://www.slideshare.net/furia/aparato-respiratorio-tos-disnea Aparato Respiratorio. SlideShare. 2012.]</ref>
* Según los elementos que la compongan:
: - Seca: solo espulsa [[aire]].
: - Granible: espulsa aire acompañáu de esputo, ye dicir produz expectoración.
: - Emetizante: que produz vultures (con alimentos, bilis, etc.).
* Según la so duración:
: - Aguda: menos de 3 selmanes.
: - Subaguda: de 3 a 8 selmanes.
: - Crónica: más de 8 selmanes.
* Según la so presentación:
: - Espasmódica: en forma de tiemblos.
: - Sibilante: acompañada de ruíos respiratorios agudos.
: - Convulsiva o convulsa: accesos violentos, intermitentes y afogadiegos de tus. Golpes de tus.
: - Nocherniega: solo o principalmente apaez pela nueche.
: - D'esfuerzu: provocada voluntariamente, xeneralmente para espulsar alimentos o cuerpos estraños inxeríos.
* Según determinaes enfermedaes:<ref>[http://lema.rae.es/drae/?val=tos Diccionario de la Lengua Española (22ª ed.). Madrid: Real Academia de la Lengua; 2001.]</ref>
: - [[Llandra|Tusferina]].
: - tus perruna: producida por tiemblos de la larinxe.
: - tus vómica: tus acompañada de vultures angüeñoses.
== Evaluación diagnóstica ==
La historia ye l'elementu más importante de la valoración. Tien de tomar los siguientes puntos:
# La tus, ¿ye aguda o crónica?
# ¿Acomuñase con [[Fiebre|fiebre?]]
# ¿Acompañase de expectoración? Si ye asina, ¿cuálos son les sos característiques?
# ¿Ye estacional?
# ¿Tien el paciente factores de riesgu importantes pa desenvolver dalguna [[Enfermedá|enfermedá?]] (p. ex., [[tabaquismu]], adicción a drogues intravenoses, inmovilización, esposición ambiental a tóxicos).
# ¿Cómo ye la so historia médica anterior?
La esploración física, la radiografía de tórax, l'analís de esputo y les pruebes de función pulmonar (volúmenes pulmonares estáticos y estudiu dinámicu de fluxos) pueden indicar entós la causa específica. La ''historia'' puede empobinar escontra un diagnósticu específicu. Los episodios agudos de tus pueden acomuñar con infeiciones virales baltes como la traqueítis aguda o la neumonitis, o con una bronconeumonía bacteriana. La tus acomuñada con un episodiu febril agudu y que s'acompaña de ronquera débese, polo xeneral, a una laringotraqueobronquitis. La pinga nasal posterior ye tamién una causa frecuente de tus crónica.
El calter de la tus puede suxerir la llocalización anatómica de la infeición: el paciente con un tipu "perrunu" de tus puede tener una afectación de la epiglotis (por casu, "[[Llandra|tus ferina]]" debida a una infeición por ''Bordetella pertussis'' nos neños pequeños), ente que la tus que se acomuña nel gorgoberu con una afectación traqueal o de les víes respiratories ye, con frecuencia, fuerte y "aspra". La tus que se acomuñar coles sibilancias xeneralizaes puede producise por un broncoespasmo agudu. El momentu nel que se produz la tus puede tamién indicar una causa específica: una tus que se produz de forma selectiva mientres la nueche suxer la presencia d'una [[insuficiencia cardiaca]] congestiva; una tus rellacionada coles comíes suxer una fístula traqueoesofágica, una hernia d'hiatu o un divertículo esofáxicu; una tus que se desencadena por un cambéu de la posición suxer un absceso pulmonar o un área alcontrada de bronquiectasias. La descripción del esputo o de les secreciones producíes cola tus tien de comprender la color, la consistencia, el golor y el volume: los esputos bien abondosos y angüeñosos suxeren un absceso pulmonar o una bronquiectasia; los esputos sanguinolentos, sangráu (vease hemoptisis); los esputos esplumosos y tiñíos de sangre, edema pulmonar; los esputos abondosos y mucinosos, carcinoma de [[Célula|célules]] alveolares.
La ''esploración física'' xeneral puede apuntar escontra una causa extrapulmonar de la tus, como una insuficiencia cardiaca, una neoplasia extrapulmonar, una inmunodeficiencia, etc. El calter de los datos ausculatorios puede suxerir cualquier enfermedá: nes enfermedaes de la larinxe puede atopase un estridor inspiratorio con sibilancias; los ''roncus'' inspiratorios y espiratorios van en favor de la afectación predominante del gorgoberu y de los bronquios principales; los estertores subcrepitantes inspiratorios axataos pueden indicar la presencia de fibrosis intersticial, edema o dambos; los estertores crepitantes finos pueden indicar una neumonítis o un edema pulmonar, qu'enllena los alveolos de líquidu. La ''radiografía de tórax'' puede revelar la causa de la tus; puede amosar una mancadura ocupante d'espaciu intrapulmonar que puede ser central o periférica, un procesu qu'enllena los alveolos y que puede ser neumónico o non neumónico, un área en setu d'abeya y formación de duviesos que puede indicar una zona de bronquiectasias asitiaes, o una adenopatía biliar billateral que puede indicar la persencia d'una sarcoidosis o un [[linfoma]].
El cuidadosu ''exame de esputo'' puede dar más lluz que la descripción del mesmu paciente sobro les característiques del mesmu. L'exame amuesa si la expectoración ye fluyida o mafosa, angüeñosa, de mal golor, tiñida de sangre, o bien escasa o bayurosa. Na neumonía producida por ''Klebsiella'' puede paecer "xalea de bruseles". La tinción de Gram y el cultivu de muestres llograes d'una tus fonda pueden poner de manifiestu una causa bacteriana, [[Fungi|fúngica]] o micoplásmica específica, ente que la citoloxía del esputo puede establecer un diagnósticu positivu de neoplasia pulmonar.
La ''broncoscopia'' puede poner de manifiestu la causa d'una tus crónica, otra manera inexplicada. Los estudios de ''función pulmonar'' pueden ser tamién d'utilidá. Una obstrucción espiratoria significativa del fluxu aéreo (determinada al traviés d'una maniobra de fluxu espiratorio forzáu), xunto con una historia de tus y producción considerable de esputo suxer que, con independencia d'otros afayos, el paciente tien una bronquitis importante. L'amenorgamientu de los volúmenes pulmonares (determinaos al traviés de los volúmenes pulmonares estáticos) suxeren la presencia d'una enfermedá restrictiva. Quiciabes de mayor importancia qu'apurrir un diagnósticu específicu nel gorgoberu, les resultancies de función pulmonar son útiles no que se refier a cuantificar la gravedá de la enfermedá y la so progresión a lo llargo del tiempu, y pa valorar la eficacia de cualquier intervención terapéutica.
Hai que resaltar dos característiques de la tus:
# Ente los fumadores de pitos, la tus suel ser tan frecuente que s'ignora o la so importancia amenorgase al mínimu. Cualquier cambéu na naturaleza o calter d'una tus crónica de fumador tien de poner darréu en marcha la valoración diagnóstica, y tien d'emprestase particular atención a la detección d'un carcinoma broncógeno.
# Les muyeres suelen deglutir les sos esputos y non expectorar de la mesma forma que lo faen los homes. Esti enclín puede llevar a la conclusión incorreuta de que la tus d'un paciente ye irritativa y non granible (nun s'acompaña d'expectoración).
== Entueyos ==
Los mecanismos de la tus pueden causar los siguientes entueyos:
* Síncope tusígeno, por cuenta del amenorgamientu de la circulación cerebral, por causa del amenorgamientu del gastu cardiacu secundariu al amenorgamientu de la circulación venosa escontra'l corazón que sería consecuencia del aumentu de la presión intratorácica qu'acompaña a la tus paroxística.<ref>{{cita web |url=http://misremediospara.com/sincope-tusigeno/|títulu=Síncope tusígeno|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304104533/http://misremediospara.com/sincope-tusigeno/|fechaarchivu=4 de marzu de 2016|fechaaccesu=11 de setiembre de 2015}}</ref>
* Frayatu de bulda enfisematosa.
* [[Quebra|Quebres]] costales. Nesti casu, pueden esistir enfermedaes acomuñaes como mieloma múltiple, [[osteoporosis]] o metástasis osteolíticas.
* Costocondritis.
* Hemorraxa pulmonar. {{VT|Desgarro de Mallory-Weiss}}
=== Vía aérea intervenida ===
La traqueostomía curtia'l circuitu de les víes respiratories y los tubos endotraqueales torguen el zarru de la glotis. Poro, dambos elementos mengüen la eficacia del mecanismu de la tus.[cita {{Ensin referencies}}
== Tratamientu ==
El tratamientu definitivu de la tus básase en determinar la so causa exacta y empecipiar entós un tratamientu específicu de la causa subxacente. Cuando se fai esto, el tratamientu específicu ye davezu eficaz, como cuando s'abandona'l tabacu, tratase con [[antibióticu]] una infeición bacteriana específica, o se suprime'l refluxu gastroesofágico.
Tien de valorase'l tratamientu sintomáticu o non específicu de la tus cuando: 1) la causa de la tus desconozse o nun ye posible un tratamientu específicu, y 2) cuando la tus nun tien utilidá o supón un riesgu potencial, o si causa incomodidad sustancial. La tus irritativa non granible puede suprimise con un fármacu antitusígeno, qu'aumenta la llatencia o estragal del centru tusígeno. Ente estos fármacos figuren la [[codeína]], melecines non narcótiques como'l dextrometorfano. Estes melecines son un tratamientu sintomáticu útil atayando paraxismos enllargaos que se autoperpetúan. Sicasí, davezu nun tien de suprimise una tus productora de cantidaes significatives de esputo, por cuenta de que la retención de esputo nel árbol traqueobronquial puede interferir cola distribución de la ventilación, l'aireación alveolar, y la resistencia pulmonar a la infeición.
Cuando les secreciones son trupes, fuertes y/o adherentes pueden ser útiles una hidratación afayadiza, los expectorantes, y la humidificación del aire con un nebulizador ultrasónicu con bromuru de ipratropio, un tipu de broncodilatador d'acción antimuscarínica. El glicerol yodáu pue ser especialmente útil na tus de l'asma o na bronquitis crónica, anque nun se demostró la so eficacia, y la guaifenesina, na [[bronquitis]] aguda o crónica. El aclaramiento mucociliar puede aumentar con agonistas beta-adrenérgicos como la efedrina, especialmente en pacientes con [[fibrosis quística]], y la teofilina, en pacientes con enfermedá pulmonar obstructiva crónica.
El tratamientu ''protusígeno'' (favorecedor de la tus), ta diseñáu p'aumentar la efectividá d'una tus útil pero desaparente. Los aerosoles con sueru salín hipertónico pueden aumentar el aclaramiento de partícules de les víes aérees inferiores mientres la tus en pacientes con bronquitis, y demostróse un efectu similar de los aerosoles de amilorida en pacientes con fibrosis quística.
* En pediatría la tus nun tien de tratase con melecines calmantes de la tus, mucolíticos, expectorantes, antihistamínicos o descongestivos nasales, especialmente en menores de seis años. En neños nun ta demostráu qu'estes melecines sían eficaces pal tratamientu de la tus y los riesgos superen a los posibles beneficios. Si úsense, siempres tienen de tar baxu control médicu.<ref>[http://www.pap.es/FrontOffice/PAP/front/Articulos/Articulo/_IXus5l_LjPqmzmYUJVNzPcpdV-dJrUdS Ugarte Libano R. ¿Necesitamos antitusígenos?. Rev Pediatr Aten Primaria. 2013;15:199-201]</ref>
Recién estudios afirmen amás, que la tus crónica pue ser tratada de forma eficaz pola Llogopedia, una y bones dalgunos de los músculos implicaos en trestornos del llinguaxe tamién inflúin na apaición d'esti trestornu.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundofinanciero.com/noticia/77907/sociedad/la-logopedia-como-herramienta-para-curar-la-tos-cronica.html|títulu=La logopedia como herramienta para curar la tos crónica|autor=Elmundofinanciero.com|enllazautor=|fecha=|idioma=|obra=|editorial=|fechaaccesu=24 d'ochobre de 2018}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref||refs=<ref name = "Lamasa2014">{{cita publicación
|apellíos=Lamasa
|nome=Adelaida
|apellíos2=Ruiz de Valbuena
|nome2=Marta
|apellíos3=Máiz
|nome3=Luis
|fecha=xunetu de 2014
|títulu=Tos en el niño
|publicación=Arch Bronconeumol 2014;50: - Vol. 50 Núm.7 DOI:
|volumen=50
|númberu=7
|páxines=294-300
|ubicación=Madrid, España
|editorial=SEPAR
|doi=10.1016/j.arbres.2013.09.011
|url=http://www.archbronconeumol.org/es/tos-el-nino/articulo/S0300289613003001/
|fechaaccesu=2 de mayu de 2017
}}</ref><ref name = "Polverino2012">{{cita publicación |apellíos=Polverino |nome=Mario
|apellíos2=Polverino |nome2=Francesca
|apellíos3=Fasolino |nome3=Marco
|apellíos4=Andò |nome4=Filippo
|apellíos5=Alfieri |nome5=Antonio
|apellíos6=De Blasio |nome6=Francesco
|fecha=mayu de 2012
|títulu=Anatomy and neuro-pathophysiology of the cough reflex arc
|títulotrad=Anatomía y neuropatofisiología del arco reflejo de la tos
|publicación=Multidisciplinary Respiratory Medicine
|volumen=7 |páxina=5 |idioma=inglés
|editorial=BioMed Central Ltd
|issn=2049-6958
|doi=10.1186/2049-6958-7-5
|pmid=22958367
|url=https://mrmjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/2049-6958-7-5
|fechaaccesu=2 de mayu de 2017}}</ref><ref name = "Canning2014">{{cita publicación |apellíos=Canning |nome=Brendan J.
|apellíos2=Chang |nome2=Anne B.
|apellíos3=Bolser |nome3=Donald C.
|apellíos4=Smith |nome4=Jaclyn A.
|apellíos5=Mazzone |nome5=Stuart B.
|apellíos6=McGarvey |nome6=Lorcan
|fecha=avientu de 2014
|títulu=Anatomy and Neurophysiology of Cough
|títulotrad=Anatomía y neurofisiología de la tos
|publicación=Chest
|volumen=146 |númberu=6 |páxines=1633-1648
|idioma=inglés
|editorial=American College of Chest Physicians
|doi=10.1378/chest.14-1481
|pmid=25188530
|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4251621/
|fechaaccesu=2 de mayu de 2017}}</ref>}}
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Coughing}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Terminoloxía médica]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con traducciones ensin revisar]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
t9bsyjl4obbyuxu1xq8tejbd05gercl
Llista d'estudiantes de la Universidá d'Uviéu
0
187866
4490041
4489788
2026-05-03T01:33:56Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490041
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2303432.}
|wdedit=yes
|sort=P19
|columns=label:Nome,description,P106,P569,P19,P570
|thumb=
}}
{| class='wikitable sortable wd_can_edit'
! Nome
! description
! ocupación
! fecha de nacimientu
! llugar de nacimientu
! data de la muerte
|- class='wd_q5749532'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5749532|Carlos Aedo]]''
|class='wd_desc'| botánicu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2374149|botánicu]]''<br/>''[[:d:Q30059961|paleobotánicu]]''<br/>[[científicu]]<br/>[[coleicionista de plantes]]<br/>''[[:d:Q98544732|coleicionista científicu]]''
|class='wd_p569'| 1960
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6149151'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6149151|Toribio Fernández Otero]]''
|class='wd_desc'| científicu español
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1951
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6294103'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6294103|José Tous Soto]]''
|class='wd_desc'| políticu d'Estaos Xuníos (1874–1933)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1874-10-02
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'| 1933-03-22
|- class='wd_q6299908'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6299908|Juan González-Castelao]]''
|
|class='wd_p106'| [[direutor d'orquesta]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''
|class='wd_p569'| 1969
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q14109185'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q14109185|Sergio Carlos Matos Castro]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[pedagogu]]
|class='wd_p569'| 1976-02-15
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q16611756'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q16611756|Nicolás Terrados]]''
|class='wd_desc'| médicu deportivu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2577681|médicu deportivu]]''
|class='wd_p569'| 1958-03-12
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q18986984'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q18986984|Herminio Severiano Nava Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[biólogu]]<br/>''[[:d:Q2374149|botánicu]]''<br/>[[coleicionista de plantes]]
|class='wd_p569'| 1956
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21339485'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21339485|Jesús Ortea]]''
|class='wd_desc'| malacólogu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16271261|malacólogu]]''
|class='wd_p569'| 1951-01-21
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21391566'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21391566|Luis Carlos Sánchez de Posada]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21503682'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21503682|Manuel Caballer Gutiérrez]]''
|class='wd_desc'| malacólogu venezolanu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16271261|malacólogu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21511003'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21511003|Margarita Dueñas]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2374149|botánicu]]''
|class='wd_p569'| 1959
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q22102791'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q22102791|Andrés Arias]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q350979|zoólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q24939875'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q24939875|Miguel Cuevas]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1978
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q24943688'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q24943688|Manuel Iglesias Bango]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1958
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q27757176'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q27757176|Sara Carreño]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1985-10-02
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q29570927'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q29570927|Inmaculada C. Álvarez Ayuso]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q30114397'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30114397|Lynnette Fernandez-Cuesta]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q30914482'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30914482|Luis López-Vigil y Pando]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1788
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q37617391'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q37617391|Lorena Rodríguez-Rubio]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q37830013'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q37830013|Carlos Olano]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q38320584'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q38320584|David Bernardo]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q38323353'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q38323353|Salvador Conejero]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q38544180'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q38544180|Vicente Gotor-Fernández]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q39025326'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39025326|Jesús Carro Fernández]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q39393223'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39393223|Andrés A Trabanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q39402961'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39402961|Álvaro Valdés]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q39757653'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39757653|Josep Franch-Nadal]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q40039511'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q40039511|Natalia Díaz]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q40462816'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q40462816|Arsenio Fernández-López]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q40595764'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q40595764|Salvador Ordóñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q40859651'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q40859651|Miguel Ángel Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41094029'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41094029|José Luis Carballo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[psicólogu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41161846'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41161846|Ana Fernández-Somoano]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41173234'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41173234|Federico Herrera]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41573073'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41573073|Rosa María Sainz]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41597667'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41597667|Alfonso Gutiérrez-Adán]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41728397'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41728397|Rubén Queiró]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41783708'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41783708|Victor Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41848376'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41848376|Eduardo Cuesta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42067936'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42067936|Carlos I Lorda-Diez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42096031'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42096031|Eva Martínez-Pinilla]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42182266'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42182266|Ignacio Sancho-Martinez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42321065'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42321065|Luis Valledor]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42431047'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42431047|Luis A. Pardo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42540257'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42540257|Víctor Ladero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42770509'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42770509|Antonio Benítez-Burraco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42824752'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42824752|Elías Delgado Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42829084'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42829084|Patricia Ruas-madiedo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42846263'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42846263|Mario Díaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42868742'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42868742|Roberto Sanz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42872512'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42872512|Francisco Parra]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42881879'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42881879|Daniel Miguel]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42918429'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42918429|Fernando López Ortiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42948439'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42948439|Ángel Manteca Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42950581'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42950581|Roberto Rosal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43096072'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43096072|José María Huerta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43102984'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43102984|Marta Elena Losa Iglesias]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43121459'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43121459|Beatriz Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43169312'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43169312|Sara M Soto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43182257'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43182257|Eduardo Martinez-naves]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43185846'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43185846|Alejandro Díaz-Moscoso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43239015'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43239015|José M García-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q43292476'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q43292476|María Celina Rodicio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q44472053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q44472053|Juan C. Mayo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q45275800'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q45275800|Agustin F. Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q45453251'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q45453251|Sandra Rodríguez-Rodero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q45744716'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q45744716|Alberto Lana]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q45978342'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q45978342|Christine Reta Arkinstall]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3400985|académicu]]''
|class='wd_p569'| 1954-07-24
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46193298'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46193298|Eduardo Iglesias-Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46343562'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46343562|Javier Parrondo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46607471'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46607471|Gonzalo de Gonzalo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46722316'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46722316|Cristina Tomás-Zapico]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46809363'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46809363|Paloma Morán]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46854405'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46854405|Eva Garcia-Vazquez]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46900977'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q46900977|Joaquín García-Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47156158'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47156158|Diego Rubiera-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47164621'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47164621|Gabriel García-Herbosa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47232297'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47232297|Antonio F Pardiñas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47286884'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47286884|Laura Trapiella-Alfonso]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47502274'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47502274|Elena Llano]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47678457'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47678457|Cristina Santín]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47692987'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47692987|Ana Herrero-Fresno]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47889080'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47889080|Sara Llames]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q48359317'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q48359317|Paula Morales]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q48711724'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q48711724|Héctor González-Pardo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q49524405'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q49524405|Vanesa García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50080900'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50080900|Daniel García-Vivó]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50277985'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50277985|Inés López-Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50277993'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50277993|Guillermo M Albaiceta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50488848'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50488848|Lara Ordóñez-Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50542272'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50542272|José Luis Lambert Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50579830'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50579830|Patricia Sampedro-Piquero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50867160'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50867160|Ana Gutiérrez-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50916060'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50916060|Beatriz Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51009076'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51009076|Mónica Meijón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51034783'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51034783|Juan Navarro-Barriuso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51069057'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51069057|Álvaro F. Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51100118'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51100118|Daniel Hernandez-Vaquero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51126173'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51126173|Helena Fernández]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51148444'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51148444|David Hardisson]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51686044'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51686044|Carolina Gomez-Diaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51872857'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51872857|Noemí Eiró]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51905765'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51905765|Olaya García-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[psicólogu]]
|class='wd_p569'| 1981
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'| 2015-07-15
|- class='wd_q52087600'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52087600|Manuel Landajo Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52151151'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52151151|Celestino Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52796971'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52796971|Leticia Huergo-Zapico]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52804134'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52804134|Claudia Sánchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52985026'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52985026|Pedro J. Campos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53107241'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53107241|David Palomas]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53159765'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53159765|R Calderon-Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53172629'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53172629|G Rodriguez-Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53295314'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53295314|A Brizuela]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53337121'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53337121|Ana Cuadrado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53546829'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53546829|Miguel Calleja Puerta]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1973
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53810950'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53810950|Abraham Mendoza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54196236'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54196236|A Fernandez-Martinez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54378326'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54378326|Belén Prieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54479096'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54479096|Lorena Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54521135'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54521135|Izaskun Merino-Sáinz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54604188'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54604188|Jenaro L. Garcia-Alcalde]]''
|class='wd_desc'| paleontólogu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54609128'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54609128|Miguel V. Pardo-Alonso]]''
|class='wd_desc'| paleontólogu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54611935'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54611935|M. Truyols-Massoni]]''
|class='wd_desc'| paleontóloga española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54620748'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54620748|Susana García López]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q54957517'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q54957517|S Folgueras]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55100096'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55100096|David Pérez Solís]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55209037'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55209037|Eva del Valle]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55229315'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55229315|Juan Antonio Quirós Castillo]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55272735'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55272735|Luis Seijo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55299985'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55299985|David Nicolás]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55382941'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55382941|Virginia Casado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55445073'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55445073|Enrique J deAndrés-Galiana]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55486893'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55486893|Gloria Alvarez-Llamas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55662189'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55662189|S Suárez-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55704486'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55704486|Pablo Santamarina]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55704487'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55704487|Raúl F Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55704488'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55704488|Juan Ramon Tejedor]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55705478'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55705478|Daniel Martín-Yerga]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55835347'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55835347|S Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55990966'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55990966|Margarita Fernández Mier]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3332711|medievalista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56046900'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56046900|Pedro Casado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56378933'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56378933|Laura Miralles]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56380935'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56380935|Paula Saavedra]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56405192'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56405192|Alberto Suárez-Esteban]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56405855'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56405855|Floriaan Devloo-Delva]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56428170'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56428170|Álvaro Cuesta-Marbán]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56435556'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56435556|Rubén Torices]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16063497|biólogu evolutivu]]''<br/>[[investigador]]<br/>''[[:d:Q2374149|botánicu]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecólogu]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académicu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56452200'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56452200|Brezo Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56480850'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56480850|Eva Gonzalez-Suarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56503568'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56503568|Javier A Menendez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56530034'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56530034|José F Fierro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56679121'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56679121|Ignacio Díaz Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56704854'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56704854|Juan Mangas-Sanchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56722709'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56722709|Conchi O Ania]]''
|
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56748026'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56748026|José M Costa-Fernandez]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56751015'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56751015|Miguel F Sanmamed]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56761094'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56761094|Ana Arenillas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56808209'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56808209|G. Orizaola]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56811401'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56811401|Bruno Peixoto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56812194'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56812194|Emilio Cervantes]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56816631'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56816631|Daniel Fernandez Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56862074'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56862074|O Luaces]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56864862'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56864862|Sonia Pérez Castro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56879598'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56879598|Estrella Santamaría]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56936548'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56936548|David Hevia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56941271'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56941271|Pedro Javier Guerrero-Medina]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56942598'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56942598|Jorge Ruiz Encinar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56942664'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56942664|N Esquinas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56952594'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56952594|Helbert Eduardo Espitia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56975561'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56975561|Belén Méndez-Vigo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56982015'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56982015|Elías Cueto]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q81096|inxenieru]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[científicu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56986327'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56986327|Francisco Jose Garcia-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56992183'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56992183|Carmen Bécares Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57000238'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57000238|Jesús F Aparicio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57002810'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57002810|Lucía Méndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57007245'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57007245|Miguel Bayod]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57019866'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57019866|Violeta Yeguas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57050111'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57050111|Iván Suazo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57053918'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57053918|Víctor M Campa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57072234'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57072234|Borja Jiménez-Alfaro]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2374149|botánicu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57093140'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57093140|Laura Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57132162'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57132162|Enol López]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57157084'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57157084|Rafael Castro Delgado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57162367'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57162367|Loida López-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57179759'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57179759|Yolanda Pérez-Pertejo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57198214'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57198214|M. Esther García]]''
|
|class='wd_p106'| [[químicu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57206889'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57206889|Clara Meana]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57208617'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57208617|María A Longo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57264921'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57264921|Ángel M. Felicísimo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1957
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57274772'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57274772|Pablo Miranda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57320520'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57320520|José A Gullón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57320832'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57320832|Luisa María Sierra]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57404568'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57404568|José G Pérez-Silva]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57405050'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57405050|Daniel Oves-Costales]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57412023'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57412023|laura riesgo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57413053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57413053|Javier A. Pulgar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57413950'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57413950|Juanjo Peón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57414048'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57414048|Francisco J Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57414399'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57414399|José Luis García Pallero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57415316'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57415316|Blanca María Pérez Gladish]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57415781'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57415781|Laura R de la Ballina]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57415893'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57415893|Clara de los Reyes-Gavilan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57416003'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57416003|José Manuel Redondo López]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57416445'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57416445|Javier Fernandez-Rio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57416826'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57416826|Cristina BLEORŢU]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57417353'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57417353|Benjamín Fernández García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57418548'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57418548|Germán Santos Flor]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57421276'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57421276|Lara Macheriotou]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57421872'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57421872|Maria Pilar Mosteiro-Diaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57421931'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57421931|Pablo Perez-Pinera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57422627'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57422627|Celestino Ordóñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57423154'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57423154|Marta Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57423195'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57423195|Josué Villa Prieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57458393'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57458393|Jose V. Roces-Díaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57464582'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57464582|Pilar Jiménez Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57551631'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57551631|Raquel Ibáñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57559044'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57559044|Ignacio J Villar-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57570550'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57570550|Jose M Freije]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57571792'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57571792|José M Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57644638'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57644638|Montserrat García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57665929'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57665929|Jesús A Santos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57757802'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57757802|Víctor Manuel Álvarez García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57832659'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57832659|Ignacio González Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57845026'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57845026|Daniel Ballesteros]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57848703'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57848703|Andrés González Quirós]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57895397'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57895397|G. Gutiérrez-Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57897963'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57897963|José María Esbrí]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57901139'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57901139|P. Valverde-Vaquero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57906610'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57906610|Joaquín García-Sansegundo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57913606'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57913606|Sergio Llana-Fúnez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57917418'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57917418|V.M. Prida]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57920937'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57920937|Jorge Gallastegui]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57960418'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57960418|Amelia Bilbao Terol]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57971899'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57971899|Ana Rodriguez-Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57974079'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57974079|Pablo Rodríguez-Gonzálvez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57975311'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57975311|Caroline E. Paul]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57975477'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57975477|José Luis Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57975949'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57975949|C. Marcos]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1954
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57976163'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57976163|Julio A. Pérez-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57981968'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57981968|C. Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57982028'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57982028|Cristina Botas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57982229'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57982229|Clara Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57983884'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57983884|Eva Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57987391'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57987391|Miguel de Lucas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58025410'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58025410|Felipe Pedro Álvarez Rabanal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58039360'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58039360|Laura Fernandez-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58110436'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58110436|E. Marañón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58165264'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58165264|J. García]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58183004'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58183004|Isabel Suárez-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58204689'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58204689|Pablo Roman-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58207848'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58207848|Pablo Serret]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58219942'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58219942|José Carlos Núñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58227325'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58227325|Sara Ceballos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58231277'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58231277|Antonio J. Gutiérrez Trashorras]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58323470'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58323470|Alfonso H Magadan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58335874'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58335874|María del Cisne Tituaña Castillo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58440912'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58440912|Juan Bueno]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58451145'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58451145|Percy Minaya]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58461529'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58461529|Pablo Cubillas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58626890'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58626890|Juan José Palacios]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58626991'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58626991|Ines Gonzalez-Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58655218'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58655218|Ana I. García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58655597'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58655597|A MORAN]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58655601'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58655601|J. Cara]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58663548'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58663548|Beatriz Fidalgo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58728992'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58728992|Mar Arenas-Parra]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58756649'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58756649|Gonzalo Galván]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58860650'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58860650|M Perez-Basterrechea]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58862752'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58862752|Patricia García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q3779582|microbiólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58875621'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58875621|Lorena de Mena]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58882539'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58882539|José Antonio Cecchini Estrada]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58888777'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58888777|Víctor Noriega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58894879'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58894879|Irene Valverde]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58898167'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58898167|Xurde M Caravia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58901911'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58901911|G Palomar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58903353'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58903353|Enrique Álvarez Areces]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58923634'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58923634|R. Fernandez-Cobos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58923782'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58923782|Enrique Miranda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59004094'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59004094|David Outomuro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59039410'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59039410|Luis Pando]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59073408'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59073408|Susana Garcia-Silva]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59139898'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59139898|C Valdés]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59141002'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59141002|Sofía Sal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59155901'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59155901|Ana Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59161543'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59161543|Manuel Sánchez Fernández]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59185922'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59185922|C. Sierra]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59188177'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59188177|Belén Suárez Valles]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59192583'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59192583|P Abad-Valle]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59213065'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59213065|A. Bello-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59256007'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59256007|Vicente Rozas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59259444'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59259444|María-Cruz Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59260528'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59260528|L. Hinojosa-Reyes]]''
|
|class='wd_p106'| [[químicu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59273279'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59273279|Ricardo González-Gil]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59290593'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59290593|F. Pelayo García de Arquer]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59447094'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59447094|L. J. Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59474655'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59474655|Alma Hernández de Rojas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59541457'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59541457|Patricia Castro-Santos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59558169'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59558169|Andrés Gutiérrez-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59576646'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59576646|Alejandro García-Miranda Ferrari]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59674582'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59674582|Mamen Oliván]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59687886'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59687886|Ana Navarro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59688643'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59688643|Pablo Acebal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59688733'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59688733|Antonella Rivera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59690079'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59690079|Jessica Ares]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59690312'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59690312|Belén Cabal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59690466'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59690466|Diego Bouzas-Ramos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59690980'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59690980|Carolina Palencia-Gándara]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59692166'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59692166|Juan J Ferreira]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59692350'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59692350|Juan Höfer]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59692375'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59692375|Juan R de Los Toyos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59693705'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59693705|Francisco Javier Ferrero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59694291'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59694291|Jorge Fernández-Trillo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59694706'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59694706|David Álvarez-Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59696765'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59696765|Beatriz Tavira]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59698291'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59698291|David Basanta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59707896'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59707896|Adolfo López-Paredes]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59784958'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59784958|Emilio López-Navarro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59843052'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59843052|Juan Carlos García-Davalillo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59918527'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59918527|Diego González-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60024328'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60024328|Pablo Marín]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60145954'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60145954|Susana Al-Halabí]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60159893'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60159893|Javier Fermoso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60160899'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60160899|Eduardo J Garcia-Suarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60161474'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60161474|Aurelio Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60169144'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60169144|Victoria G Rocha]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60181601'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60181601|Óscar Álvarez-Machancoses]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60189254'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60189254|Jesus Maria Vielba]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60218021'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60218021|Fabián Suárez-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60218036'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60218036|Guillermo A. Ferrero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60218215'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60218215|Matías Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60220144'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60220144|M. G. Plaza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60220186'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60220186|O. Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60318815'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60318815|Raúl Pérez-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60324188'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60324188|Juan Carlos Illera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60372175'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60372175|Roberto Barriales-Villa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60393999'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60393999|L Faez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60529682'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60529682|Cristina Y Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60585138'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60585138|Ignacio Málaga]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60656074'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60656074|Ana Campa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60667188'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60667188|Mario Herrero Valea]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60681426'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60681426|Silvia Blanco-Ferrera]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60695913'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60695913|Beatriz Gómez-Anson]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60729152'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60729152|Ian Del Rio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60729399'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60729399|C. López-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60731348'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60731348|Isabel Donoso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60731717'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60731717|Ana Marta Muñoz Colmenero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60731757'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60731757|Victoria Mesa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60966477'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60966477|David Fernández-Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60983989'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60983989|Saúl Álvarez-Teijeiro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61089935'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61089935|Antonia Angulo-Tuesta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61093853'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61093853|Sandra Bernaldo de Quirós Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61139640'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61139640|Adrián Alvarez-Molina]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61149158'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61149158|Miguel García-Villarino]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61161301'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61161301|Fernando López]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61162223'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61162223|Sara Rodríguez-Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61163833'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61163833|Miguel M Sandin]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1990
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61194289'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61194289|Eduardo Fernández-Pascual]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61208265'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61208265|José Manuel Guevara-Vela]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61216182'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61216182|Cristian Vidal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61517112'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61517112|Carlos Cernuda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61758956'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61758956|Pablo Quintana-Barcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61758958'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61758958|Jorge Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61759564'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61759564|Cristian Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61776428'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61776428|José Manuel Benito]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61808031'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61808031|Juan Enrique Martínez-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61829567'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61829567|Laura Cabeza-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61856682'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61856682|C. López-Colina]]''
|class='wd_desc'| investigador español
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61906491'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61906491|Marcos Bouza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62036367'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62036367|Angel Martín Pendás]]''
|
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62050275'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62050275|Isabel Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62050277'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62050277|Fernando Gascón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62050278'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62050278|David de la Fuente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62057345'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62057345|Ana Soldado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62589315'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62589315|Jorge Bernad Lusilla]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62592597'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62592597|Cristóbal Bernardo-Castiñeira]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62607128'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62607128|R Celaya]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62633814'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62633814|Zoila Barandiaran]]''
|class='wd_desc'| investigadora española
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62657210'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62657210|Pablo M de Roque]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63370405'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63370405|Cristina Lasheras]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63489050'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63489050|Daniel Gayo-Avello]]''
|class='wd_desc'| profesor universitariu español
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63628939'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63628939|Ignazio Puccio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63645286'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63645286|Lucía González-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63646321'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63646321|María del Carmen Pérez García de la Mata]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63666456'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63666456|Urtzi Enriquez-Urzelai]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63671789'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63671789|Valentina Pirovano]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63710347'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63710347|Aroa Baragaño Raneros]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63762910'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63762910|A. Hierro-Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63766886'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63766886|María Ángeles Argudín]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63865570'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63865570|Jorge Tolivia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63953904'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63953904|Luana Cunha]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63973849'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63973849|Jaime Bonachea]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63987367'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63987367|Y Fernández-Nava]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64008032'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64008032|jose ignacio gil ibarguchi]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64008879'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64008879|Antonio Saiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64064623'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64064623|Joaquín González-Nuevo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64140975'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64140975|Susana Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64539440'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64539440|Fernando Rayon-Viña]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64545319'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64545319|Marta I Saloña-Bordas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64654107'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64654107|Francisco J Azcona]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64748920'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64748920|Lara Martinez Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64788606'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64788606|Nerea Allende-Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64854680'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64854680|Marta Mendez]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64854980'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64854980|Aurora Astudillo-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64862675'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64862675|Jose A. Galván]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64863681'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64863681|B. Alvarez Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64865948'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64865948|Daniel Rodriguez Gutierrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64868650'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64868650|María Pérez-Urdiales]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64918239'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64918239|Saúl Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64958392'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64958392|Davide Martinetti]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q65073470'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q65073470|Mario Peláez-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''<br/>''[[:d:Q17125263|youtuber]]''<br/>[[drag queen]]<br/>[[productor de televisión]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q67215154'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q67215154|Jezabel Rodriguez-Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q67388686'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q67388686|Cordero-Llana Ó]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q67760249'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q67760249|J C de Vicente Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q68277776'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q68277776|Caso Peláez E]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q70990422'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q70990422|María-Teresa Andrés]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q70999718'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q70999718|Juan Arguelles]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q71624111'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q71624111|Pablo González-Melendi]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q71834453'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q71834453|Juan Pablo Rodrigo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q71841183'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q71841183|M T Fernández-Sánchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q71984612'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q71984612|Celso Iglesias García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q72997723'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q72997723|Victor Alvarez Muñoz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73116643'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73116643|Mónica Alvarez-Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73132545'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73132545|Ana Fernández-Feito]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73140615'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73140615|Araceli Díaz-Perales]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73157889'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73157889|María Luz Centeno]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73159816'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73159816|Anna Picinelli Lobo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73186944'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73186944|P Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73201255'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73201255|Ángeles Saavedra González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73468040'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73468040|María Del Carmen Perillán Méndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73522371'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73522371|César Fernández Sánchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1943
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73589503'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73589503|Nélida María Conejo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73724915'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73724915|Esther Salgueiro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73803662'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73803662|José Luis García Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73857902'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73857902|J Pérez Fidalgo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73977027'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73977027|Juan-José Palacios-Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q74367013'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q74367013|Said Bouarab]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q74836204'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q74836204|Carlos del Pozo Losada]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q76329127'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q76329127|Jose Manuel Fernández Carreira]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q76902157'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q76902157|Susana F. Huelga]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16745601|físicu cuánticu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q77382409'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q77382409|José M Bruno-Bárcena]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q77834748'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q77834748|R Arroyo García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q77864628'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q77864628|Juan Tornin Cavielles]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q78048738'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q78048738|Celestino Gonzalez-Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q78225947'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q78225947|María Del Mar García Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q78592601'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q78592601|María Díaz-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q78736158'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q78736158|Pilar Aivar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79239045'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79239045|Susana Armesto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79280520'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79280520|Natalia Mejía-Gaviria]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79327167'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79327167|Yaisel Juan Borrell Pichs]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79441371'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79441371|Rafael Peláez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79459402'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79459402|Cristina Molinos Norniella]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79664659'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79664659|Javier Taboada]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79706295'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79706295|Angel Gutiérrez-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79746337'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79746337|José Manuel González Lafuente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79750611'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79750611|Mercedes Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q79867816'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q79867816|Mercedes Díaz-Somoano]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80090920'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80090920|Beatriz Caballero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80096227'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80096227|Marta Valencia Prieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80150419'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80150419|Pablo Martínez Camblor]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80261347'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80261347|Patricia de-Los-Santos-Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80280329'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80280329|Angela Moncada-Pazos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80514530'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80514530|Celedonio M Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80703013'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80703013|Víctor Fernández Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'| 2021-06-16
|- class='wd_q80732151'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80732151|Hector Gonzalez-Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80781926'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80781926|Rubén Martín-Payo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q80803973'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q80803973|Sandra Cabrera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81128297'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81128297|Beatriz Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81150408'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81150408|Mónica Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81279317'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81279317|David Ordonez Del Valle]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81340468'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81340468|Pilar L González-Torre]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81395035'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81395035|Beatriz Braña Marcos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81483897'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81483897|Víctor M García-Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81739688'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81739688|Mónica Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81998282'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q81998282|Laura Rodríguez-Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1981
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82110054'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82110054|David Cabrera-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82211007'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82211007|Javier Toraño]]''
|class='wd_desc'| investigador/a
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82263960'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82263960|Orestes Rivada-Wheelaghan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82366758'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82366758|Manuel Bermúdez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82373323'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82373323|Ana Arribas-Gil]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82452511'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82452511|Susana del Olmo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82642624'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82642624|Laura Amado-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q82737878'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q82737878|Jessica Méndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83118034'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83118034|Isolina Riaño-Galan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83296076'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83296076|Ignacio Peña]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83335578'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83335578|César González-Pola]]''
|class='wd_desc'| investigador/a
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83396347'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83396347|Isidro Diego]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83405432'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83405432|Julio Rodríguez Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83418458'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83418458|Fernando Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83475766'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83475766|G Villamizar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83538099'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83538099|Tania Rodriguez-Santamarta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83583203'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83583203|María Jesús González-Muñoz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83585264'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83585264|Pablo Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83676231'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83676231|Angel L Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83681159'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83681159|Pablo Herrero Puente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83728174'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83728174|Rocio Rosa García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83779876'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83779876|Ana Fernández Tena]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83798194'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83798194|Jesús Pascual]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83867889'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q83867889|Fernando Martínez De Juan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84159924'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84159924|Beatriz Villazán]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84171037'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84171037|Juan María Menéndez Aguado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84286949'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84286949|Iván Fernández-Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84291348'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84291348|Manuel Javier Vallina-Victorero Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84399700'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84399700|Beatriz Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84511850'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84511850|Jose Ramon Alameda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84599856'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84599856|Alejandro Concheso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84720063'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84720063|Marta Cabeza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84826671'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84826671|Jesús Daniel Santos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85239037'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85239037|Clara Herrera Arozamena]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85250047'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85250047|Susana García-Cerro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85324143'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85324143|Mateo Hevia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85342655'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85342655|Víctor Martínez-Loredo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85373118'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85373118|Alejandra Fernández-Cid]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85484401'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85484401|Héctor Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85652924'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85652924|María José Antón-Díaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85856668'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85856668|Henar M Cimadevilla]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85929909'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85929909|Elsa Peña-Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85941989'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85941989|Indira Alvarez-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q85945461'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q85945461|Ignacio Montero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86012362'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86012362|José M Munuera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86045428'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86045428|Jesús Moreta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86095717'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86095717|Mario Corte-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86137200'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86137200|Janet Pagnozzi Angel]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86273512'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86273512|Bhabananda Biswas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86345403'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86345403|Óscar Suárez Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86522608'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86522608|Marina Ilkaeva]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86545901'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86545901|Yaiza Potes]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86688295'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86688295|Yolanda Fontanil]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86701833'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86701833|Ronald M Sanchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86716163'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86716163|Maikel Acosta-Zaldívar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86785571'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86785571|Pedro J González-Liste]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86796484'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86796484|Diego Florez-Cuadrado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86883295'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86883295|Marta Castillo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86904618'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86904618|Sofia Martinez Garaot]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q86905401'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q86905401|David Abbasi-Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87070389'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87070389|Gonzalo Torga]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87105468'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87105468|Alberto Ballesteros]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87109291'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87109291|Sergio López-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87189358'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87189358|Emilio Álvarez Arregui]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87215563'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87215563|Miguel J Prieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87215568'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87215568|Fernando Nuño]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87268650'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87268650|Alvaro Rubio Ordoñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87273581'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87273581|Guillermo Solache-Berrocal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87296079'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87296079|Javier Casares-Arias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87298454'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87298454|Mauro Sanna]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87320075'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87320075|Jorge García-Piqueras]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87339966'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87339966|Carlos Sialer]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[biólogu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87409136'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87409136|A Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87474394'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87474394|Estefanía Ledesma]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87507457'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87507457|Pedro Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87553750'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87553750|Inés Couso Blanco]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[matemáticu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'| 2016
|- class='wd_q87564914'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87564914|Alfonso Martín]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87569105'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87569105|Juan C Álvarez Antón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87646232'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87646232|Lucia Martinez-Cruzado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87647972'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87647972|Adrián Pérez-Arcoiza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87675398'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87675398|Carlos Álvarez Lamsfus]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87695083'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87695083|Luis Fernandez-Vega Cueto-Felgueroso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87718154'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87718154|Carles Borredá]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87735122'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87735122|Marta Pérez-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87742634'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87742634|Pablo García-Manrique]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87752591'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87752591|Cecilia Díaz-Méndez]]''
|class='wd_desc'| investigador/a
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87799239'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87799239|Lorena Álvarez-Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87801850'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87801850|J A Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87835254'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87835254|Laura Garrido Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87844462'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87844462|Cristina Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87845994'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87845994|Luis Querol Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87889949'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87889949|Marta Muñoz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87947636'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87947636|Ana Suárez Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87978058'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87978058|Beatriz García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88058363'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88058363|Carlos Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88090687'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88090687|Carlos Rodríguez-Lucas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88109136'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88109136|Luis Santos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88125598'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88125598|Ana Cárcaba]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88141935'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88141935|César Rodriguez-Gutierrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88148683'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88148683|Alfredo García-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88174350'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88174350|Lydia Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88176744'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88176744|Tania Fernández-Navarro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88176746'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88176746|Sonia González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88232449'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88232449|Francisco Calderón-Celis]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88242324'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88242324|Ramon A Fernandez-Diaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88260253'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88260253|Pilar Menéndez-Manjón Tartiere]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88271372'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88271372|Álvaro Del Real]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88288504'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88288504|Joaquín Fernández Francos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88294023'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88294023|Patricia García-Cabo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88325190'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88325190|Álvaro L Caicoya]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331830'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331830|Juan Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331832'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331832|Diego G Lamar]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331835'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331835|Daniel G Aller]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331838'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331838|Pablo F Miaja]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331840'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331840|Javier Sebastián]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88331916'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88331916|Mohamed Salaheldeen]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88390374'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88390374|Ander Díaz-Navarro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88434811'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88434811|María Berdasco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88435567'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88435567|Ángela Antúnez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88492440'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88492440|Víctor M González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88601227'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88601227|Javier Fernandez-Castanon]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88604162'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88604162|Ana Arboleya-Arboleya]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88652730'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88652730|Alejandro Fernández Asensio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88663445'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88663445|Paula Yagüe]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88681902'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88681902|Pablo Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88730953'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88730953|Manuel Fernández-Sanjurjo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88761868'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88761868|Daniel Pedregal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88782021'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88782021|Sara Martínez de Salinas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88835166'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88835166|Lucía Álvarez-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88835168'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88835168|Javier Brugos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88835170'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88835170|Enrique Pérez-Carreño]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88878714'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88878714|Mario Andres Mauvezin-Quevedo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88913823'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88913823|Javier Perez-Barberia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88958210'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88958210|María Banqueri]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88960609'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88960609|Sigita Doblyte]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88975127'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88975127|Ana Castañeda-Sampedro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88991063'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88991063|Ana Alvarez-Mendez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88993056'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88993056|Mario Sánchez Canteli]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88999573'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q88999573|Ines Ruiz Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89020319'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89020319|Paloma Alvarez-Suarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89044301'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89044301|Lorena Riesgo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89073918'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89073918|Noemí Sanz Merino]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89096001'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89096001|Inés Sáenz-de-Santa-María]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89114528'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89114528|P Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89151949'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89151949|Ana Bernardo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89180375'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89180375|Nafisa Rizzini Ansari]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89226210'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89226210|Begoña Díaz de la Noval]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89257546'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89257546|Wael Ramadan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89304532'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89304532|Raquel Sánchez-Salcedo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89322435'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89322435|Esther Onecha]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89357977'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89357977|Sergio Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89375482'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89375482|Silvia Villar-Rodil]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89416316'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89416316|María García-Portela]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89428150'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89428150|César Alvarez-Llamas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89475827'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89475827|Carmen Lorente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89552236'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89552236|Pablo Fanjul-Bolado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89561412'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89561412|Francisco Foubelo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89597547'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89597547|Carlota Suárez-Barrio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89598944'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89598944|Daniel Fernández-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89705486'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89705486|German Flor-Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89801756'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89801756|Amparo Luna]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89835006'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89835006|Ángel Alegría]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89851163'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89851163|Nestor Arandia-Gorostidi]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89934944'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89934944|Ángela Fernández-Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89953361'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89953361|Esther García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89986247'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89986247|Adrián Sánchez-Visedo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90032622'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90032622|Jose Luis Múgica]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90045757'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90045757|Ainhoa Nieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90072571'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90072571|Pablo Bousquets Muñoz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90078045'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90078045|Ana-Belén Muñiz-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90114754'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90114754|Belén Huidobro Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90162626'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90162626|Laura Delgado-Lobete]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90190628'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90190628|Florentino Alvarez-Antolin]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90220802'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90220802|Elena Fernández-Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90231500'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90231500|Alejandro López-Prieto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90237530'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90237530|Roberto Fernandez-Moran]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90260716'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90260716|Emilia María Durán Almarza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90275854'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90275854|Feliciano F Ordoñez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90323004'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90323004|Cristina Fernandez-Baizan]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90413882'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90413882|Elena L Peredo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90419470'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90419470|Jose Manuel Diaz-Sarachaga]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90432621'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90432621|Thais González-Torres]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90589542'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90589542|Diego Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90607939'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90607939|María Baldonedo-Mosteiro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90612429'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90612429|María Aránzazu Fernández Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90622630'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90622630|Elena Gonzalez-Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90630856'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90630856|Laura González-Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90646566'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90646566|Cristina Esteban-Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90662657'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90662657|Cristina Santiso-Bellón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90713434'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90713434|Leticia Matilla-Cuenca]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90741604'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90741604|Carmen Alonso-Llamazares]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90773773'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90773773|Paula Fernández-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90775987'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90775987|Miguel Muniz-Calvente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90880031'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90880031|Alejandra Zarzo-Arias]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15839134|ecólogu]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90928257'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90928257|Yuri Álvarez López]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90935624'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90935624|Helena Codina-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91042027'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91042027|Ariyan Mottaghi]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91077132'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91077132|Marta Suarez-Fernandez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91081904'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91081904|Manuel Salto-Tellez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91130320'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91130320|José María García-Gala]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91187173'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91187173|María Carbó]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91202312'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91202312|Daniel Vázquez-Tarrío]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91290569'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91290569|Cecilia Sánchez-Ragnarsson]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91305159'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91305159|Miguel Claros]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91322577'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91322577|Jesus Redondo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91349064'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91349064|Rafael González-Ayestarán]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91362932'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91362932|Giovanny Tarazona]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91449754'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91449754|Laura Rúa Gonzálvez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91500904'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91500904|Jorge Laureano Moya Rodriguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91510484'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91510484|María Teresa Sanz-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91544362'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91544362|José M López]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91556221'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91556221|Laura Prado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91630885'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91630885|María Blanco Díaz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91640444'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91640444|Josefa Ángela García Calzón]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91695673'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91695673|Lucia Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91735644'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91735644|Serena Galié]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91746507'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91746507|Lazaro J. Perez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91875050'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91875050|Javier Taboada-Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91881248'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91881248|Marta Sánchez-Zaballos]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91917247'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91917247|Guillermo Lorenzo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91921523'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91921523|Francisco Javier De La Calle Herrero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91959139'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91959139|Jonatan Fernández-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91975542'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91975542|Candela Zorzo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92015789'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92015789|Marta Íscar-Urrutia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92019231'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92019231|Carlos J Laglera-Gándara]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92026632'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92026632|Luis de Pedro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92078618'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92078618|Luis Romero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92081026'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92081026|Fernando Cuetos Vega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92083427'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92083427|Javier Menéndez-Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92130031'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92130031|Jose Antonio Llosa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92130830'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92130830|Marta M Pisano-Gonzalez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92151681'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92151681|Sergio Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92155523'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92155523|Pablo Cayado]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92167716'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92167716|Diana Movilla Quesada]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92168177'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92168177|Silvia González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92186774'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92186774|Noelia Bueno-Gómez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92247100'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92247100|María José Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92276153'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92276153|Nereida Melguizo-Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92310152'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92310152|Roberto A Boto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92314829'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92314829|Mario Cabello Ulloa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92373062'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92373062|Borja Moreira-Alvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92378180'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92378180|Isabel García-Espejo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92388949'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92388949|Miriam García González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92444188'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92444188|Ángel Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92469016'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92469016|Alba Morán-Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q41799705|morphologist]]''<br/>''[[:d:Q15839136|citólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92519660'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92519660|Marta G Avello]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92563266'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92563266|Ester Murube]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92678319'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92678319|Jorge Rubén Sánchez-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92732951'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92732951|David Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92824601'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92824601|Myriam Fernandez-Sendin]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92936940'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92936940|María Esteban]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92939355'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92939355|Ruben Sanchez-Hidalgo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92945744'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92945744|José Ramón Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93018812'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93018812|Candela Cuesta]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93115744'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93115744|Maria Planella Cornudella]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93118595'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93118595|Cristina Martínez-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93180184'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93180184|Olaya Amor-Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93224364'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93224364|José Luis Martínez López-Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1944
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93230549'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93230549|José Carlos Fernández Rozas]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1950-01-04
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93239012'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93239012|Miguel Ángel Presno Linera]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1965-02-18
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93262858'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93262858|Laura M Cañamero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93371444'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93371444|José María Miranda Boto]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q94441006'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q94441006|Ivan Menendez-Montes]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q94515970'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q94515970|Ramón Lorenzo-Gómez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95256878'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95256878|Efren Garcia Ordiales]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95261274'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95261274|María Nieves Roqueñí]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95317805'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95317805|Gabriela Desdín-Micó]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95651953'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95651953|Maite Barbero González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95832018'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95832018|Pablo González-Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95933492'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95933492|Gonzalo Álvarez-Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95943091'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95943091|Adrián Castro-Lopez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95975053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95975053|Jorge González Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95984491'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95984491|María J Rodríguez-Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95988725'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95988725|Asunción Monsalve]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96053528'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96053528|Cristina Sánchez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96055563'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96055563|Maryia Khomich]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96114329'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96114329|Julio Meneses Naranjo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96120023'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96120023|Santiago Ibáñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96122826'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96122826|Lidia Goyos-Ball]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96127014'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96127014|Fernando Izquierdo-Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96195402'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96195402|Maria Paz Fernandez-Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96227603'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96227603|Raquel García-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1977
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96612643'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96612643|Enrique Toledo Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96691384'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96691384|Víctor Rodríguez Bouza]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96691386'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96691386|Sergio Sanchez Cruz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96768176'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96768176|Fernando Santos-Simarro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96960165'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q96960165|Miguel Turrero García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97411823'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97411823|Sonia Arca-Lafuente]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97413168'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97413168|Helena Gil-Peña]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97424429'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97424429|Iago Doel-Perez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97536020'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97536020|Isabel Pérez-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97650249'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97650249|Tamara Boto]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97687623'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97687623|Montserrat Rivas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98155881'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98155881|María J Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98159271'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98159271|Enrique González-Bernardo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98198441'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98198441|Ana Álvarez-Uría]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98236832'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98236832|Elías Cuesta-Llavona]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98236834'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98236834|Juan Gómez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98385169'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98385169|María González-García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98389475'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98389475|Zoraida González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98567909'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98567909|Covadonga Brime]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q12094958|xeofísicu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98649309'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98649309|Rebeca Arevalo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98723705'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98723705|Celia Toyos-Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98898582'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q98898582|María García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99213584'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99213584|David Pérez-Pascual]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99548760'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99548760|Juan Díaz]]''
|class='wd_desc'| investigador
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99548761'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99548761|Juan A Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99570563'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99570563|Laura Cid-Barrio]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99724662'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99724662|Katharina Gloria Hugentobler]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q99724711'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q99724711|Patricia Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100313258'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100313258|Remberto Castro-Castañeda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100404700'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100404700|Jaime García-Iglesias]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100414674'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100414674|Olga Rivero-Menendez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100416055'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100416055|Darío Chamorro]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100521598'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100521598|Lara Cala]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100529208'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100529208|Ángel García-Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100545580'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100545580|Marcos Alonso García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q101041572'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q101041572|Gonzalo Garcia Garcia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q101148355'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q101148355|Laura Casado-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q101214464'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q101214464|Adrián Suárez-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q101223176'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q101223176|Juan Luis Carús]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q101235348'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q101235348|Mauro Callejas-Cuervo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102059281'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102059281|José María Cordero]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102064395'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102064395|M Caunedo-Jimenez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102070536'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102070536|Isabel Roldán Gómez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102213532'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102213532|María Jesús López Palomo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102256621'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102256621|Miguel López Díaz]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102277529'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102277529|Juan García Escudero]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102277569'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102277569|Javier García García]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102281994'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102281994|José Fernández Núñez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102282220'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102282220|Ignacio Fernández Rúa]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102292967'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102292967|María Concepción López Díaz]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102311117'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102311117|Javier Salas Puig]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q783906|neurólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102313764'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102313764|Pedro Alonso Velázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102314467'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102314467|Policarpo Abascal Fuentes]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102332854'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102332854|Clarissa Murru]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102343563'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102343563|Maria Gonzalez Taboada]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102354823'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102354823|Santiago Ibáñez Mesa]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102354826'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102354826|Jesús Suárez Pérez del Río]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102356199'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102356199|Wifredo García Fuertes]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102365008'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102365008|Javier Ortiz Castro]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102372860'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102372860|María del Pilar Vicente Matilla]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102372865'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102372865|Juan Carlos Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102372871'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102372871|Elena Couselo Hernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102382516'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102382516|Covadonga González-Nuevo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397054'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397054|Hortensia López García]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397056'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397056|Norberto Corral Blanco]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397057'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397057|María Asunción Lubiano Gómez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397060'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397060|Ana Colubi Cervero]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397062'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397062|Luis José Rodríguez Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102397063'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102397063|Ignacio Cascos Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102405660'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102405660|Esther Garcia]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102405666'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102405666|Belén García Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102429075'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102429075|Julián Velasco]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102430181'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102430181|Javier Pello García]]''
|
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102442795'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102442795|José María Grau Ribas]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102443313'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102443313|Ignacio Montes]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102443314'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102443314|Susana Montes Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102531248'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102531248|Virginia Selgas Buznego]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102555658'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102555658|Rigoberto Pérez Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558753'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558753|José Secundino López García]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558767'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558767|Teófilo Brezmes Brezmes]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1950
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'| 2009-02-10
|- class='wd_q102558779'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558779|Fermín Suárez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558854'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558854|Antonia Josefina Salas Riesgo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558869'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558869|Ignacio Martínez]]''
|class='wd_desc'| matemáticu español
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558885'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558885|Manuel José Fernández Gutiérrez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558908'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558908|María Gloria Naval Alegre]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558953'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558953|Susana Díaz Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102559267'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102559267|Manuel Francisco Montenegro Hermida]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102559288'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102559288|Ana Belén Ramos Guajardo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560179'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560179|Carlos Enrique Carleos Artime]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560347'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560347|Ángela Blanco Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560419'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560419|Marta García Bárzana]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560480'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560480|Marco Antonio García Tamargo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560492'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560492|Luz Deicy Alvarado Nieto]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560539'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560539|José Antomil Ibias]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560560'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560560|Ana Palacios Somoano]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560582'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560582|Luis Antonio Junco Navascués]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560598'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560598|Álvaro Martínez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560632'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560632|Ana Jesús López Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560644'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560644|Matías Mayor Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560659'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560659|María Rosalía Vicente Cuervo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560690'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560690|Blanca Moreno Cuartas]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560705'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560705|Mercedes Alvargonzález Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560721'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560721|María José Presno Casquero]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102560744'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102560744|Laura Cabiedes Miragaya]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102583705'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102583705|Mario Alberto Cázarez Meza]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586122'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586122|Carmen Ramos Carvajal]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586197'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586197|Esteban Fernández Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'| 1944
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586243'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586243|Ana Salomé García Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586276'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586276|Sergio Alejandro Soza Amigo]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586309'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586309|Aidée Hurtado Marqués]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586342'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586342|Elena Lasarte Navamuel]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586368'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586368|Alberto Díaz Dapena]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586398'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586398|Isabel Zapico García]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586421'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586421|Enrique Oltra Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586453'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586453|Carlos Manuel Córdoba Segovia]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586480'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586480|Paula Fernández González]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102586549'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102586549|Pelayo González Arbués]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102607627'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102607627|Verónica Cañal Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102637836'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102637836|María Antonieta Gayoso Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102637865'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102637865|Jorge Raga Díaz]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102637889'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102637889|David Sánchez Arango]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102637903'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102637903|Clara García Cendón]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102669022'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102669022|Raúl Pérez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102680528'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102680528|Sara de la Rosa de Sáa]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102747435'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102747435|Patricia Díaz Díaz]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102843812'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102843812|Panagiotis Paoullis]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102843836'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102843836|Ahmed M.H. Shatla]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q103093436'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q103093436|Sergio Martínez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q103134805'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q103134805|Ignacio Cascudo Pueyo]]''
|
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q103735074'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q103735074|Patricio Vergara]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q103830035'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q103830035|Luis Mariano Pedruelo-González]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104109488'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104109488|Patricia Martínez-Botía]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104476743'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104476743|Mar Alonso-Martinez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104484067'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104484067|Olaya de Dios]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104511074'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104511074|Verónica Vidal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104612820'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104612820|Juan Luis Fernandez-Morera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104613943'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104613943|Javier Lera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104748668'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104748668|Ch Muhammad Nadeem Faisal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q105707538'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q105707538|Carmen Álvarez-Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106698889'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106698889|José Manuel Cuesta Abad]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q17167049|especialista en lliteratura]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106729178'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106729178|Sabino García Vallina]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q140686|presidente]]''
|class='wd_p569'| 1947-07-03
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106986771'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106986771|Henrique Guzzo Júnior]]''
|class='wd_desc'| profesor universitariu brasilanu
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q109514308'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q109514308|Christian Franco Torre]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q112133819'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q112133819|Gonzalo Zamora Valcarce]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q113760076'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q113760076|Marcos Cortés Guadarrama]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q17167049|especialista en lliteratura]]''<br/>''[[:d:Q2505739|hispanista]]''
|class='wd_p569'| 1977
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115183647'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q115183647|Angeles Muniz]]''
|
|class='wd_p106'| [[direutor de cine]]<br/>[[guionista]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q116518787'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q116518787|Borja González-Rabanal]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117304655'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q117304655|Chiara Bettega]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117742187'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q117742187|Cristina Pérez Costoya]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q119161388'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q119161388|Héctor Naves Sordo]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q122977746'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q122977746|Juan José Díaz-Munío Carabaza]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2577681|médicu deportivu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q123982577'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q123982577|Maria Jesús Martínez Argüelles]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124052292'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124052292|Fernando Bahr]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124154167'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124154167|Verónika Haydee Merino Osorio]]''
|class='wd_desc'| veterinaria peruana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q202883|veterinariu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124175053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124175053|Eunice Villicaña Ortiz]]''
|class='wd_desc'| inxeniera mexicana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124322062'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124322062|Patricia Anahí Lescano Feria]]''
|class='wd_desc'| abogada peruana
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124322078'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124322078|Maricela Del Rosario Gonzáles Pérez]]''
|class='wd_desc'| abogada peruana
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q125816988'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125816988|Dina Heidi Horna Inga]]''
|class='wd_desc'| bióloga peruana
|class='wd_p106'| [[biólogu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q126026759'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q126026759|Nishu Gupta]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1326886|inxenieru eléctricu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1982-06-12
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q126329291'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q126329291|Francisco Javier Vinjoy Valea]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q5758653|profesor d'enseñanza secundaria]]''
|class='wd_p569'| 1965-05-05
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q126373403'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q126373403|Fins Eirexas]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>''[[:d:Q3578589|ambientalista]]''<br/>''[[:d:Q15627169|sindicalista]]''
|class='wd_p569'| 1967
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127722326'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127722326|Salomé Gonzales Chávez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127736359'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127736359|Helbert Eduardo Espitia Cuchango]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127736387'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127736387|Carlos Enrique Montenegro Marín]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q30093119|senior researcher]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127736408'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127736408|José Ignacio Rodríguez Molano]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127736412'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127736412|Luz Andrea Rodríguez Rojas]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127736544'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127736544|Carlos Augusto Osorio Marulanda]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127748876'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127748876|Fabiola Sáenz Blanco]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q17125552|early-career researcher]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127748883'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127748883|Giovanny Mauricio Tarazona Bermúdez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q30093119|senior researcher]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q127749019'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q127749019|Nayive Nieves Pimiento]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q17125552|early-career researcher]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q130525318'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q130525318|Mar Norlander]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>[[pianista]]<br/>''[[:d:Q2675537|profesor de música]]''<br/>''[[:d:Q20669622|periodista musical]]''<br/>''[[:d:Q5758653|profesor d'enseñanza secundaria]]''
|class='wd_p569'| 1960s
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q136325319'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q136325319|David M. Kennes Veiga]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q136419486'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q136419486|Pablo G. Barrientos]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q5669847|assistant professor]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q136700262'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q136700262|Benjamín Rivaya]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137380898'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137380898|Jesús Ait Idir]]''
|
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'| 2004
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137844842'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137844842|Cecilia Díaz-Martínez]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137916644'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137916644|Mateo Gómez Matos]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137919082'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137919082|Graciela Mier]]''
|
|class='wd_p106'| [[actor]]<br/>[[direutor de cine]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q138658884'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q138658884|Beatriz Oliveros Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[psicólogu]]<br/>[[pedagogu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'|
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5947397'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5947397|Juan Antonio Porto]]''
|class='wd_desc'| guionista español
|class='wd_p106'| [[guionista]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cine]]''<br/>''[[:d:Q6051619|publicista]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>[[productor de televisión]]
|class='wd_p569'| 1937
|class='wd_p19'| [[A Coruña]]
|class='wd_p570'| 2021-02-16
|- class='wd_q12391059'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q12391059|José Luis Meilán Gil]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1933-07-06
|class='wd_p19'| [[A Coruña]]
|class='wd_p570'| 2018-06-26
|- class='wd_q12402865'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q12402865|Xosé Novo Freire]]''
|class='wd_desc'| políticu español (1928–2012)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1928-10-25
|class='wd_p19'| [[A Coruña]]
|class='wd_p570'| 2012-01-27
|- class='wd_q30225362'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30225362|Leticia Fernandez-Friera]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1977
|class='wd_p19'| [[A Coruña]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61059155'
|class='wd_label'| [[Damián Barreiro]]
|class='wd_desc'| escritor y periodista asturianu (1984-2025)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q73306227|television writer]]''<br/>''[[:d:Q17125263|youtuber]]''
|class='wd_p569'| 1984-08-09
|class='wd_p19'| [[A Estrada]]
|class='wd_p570'| 2025-02-06
|- class='wd_q53552849'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53552849|José Luis Basanta Campos]]''
|class='wd_desc'| 1924-2016
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>''[[:d:Q3109488|gnomonicista]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1924-05-05
|class='wd_p19'| [[A Fonsagrada]]
|class='wd_p570'| 2016-12-20
|- class='wd_q5612467'
|class='wd_label'| [[Emilio Cotarelo]]
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q10429346|bibliógrafu]]''<br/>''[[:d:Q127869863|Cervantist]]''
|class='wd_p569'| 1857-05-01
|class='wd_p19'| [[A Veiga]]
|class='wd_p570'| 1936-01-27
|- class='wd_q16489948'
|class='wd_label'| [[Camilo Barcia Trelles]]
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1888-07-15
|class='wd_p19'| [[A Veiga]]
|class='wd_p570'| 1977-12-04
|- class='wd_q30610693'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30610693|Juan María Rodríguez Arango]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1833-05-28
|class='wd_p19'| [[A Veiga]]
|class='wd_p570'| 1911-03-02
|- class='wd_q15591860'
|class='wd_label'| [[Jesús Sanjurjo González]]
|class='wd_desc'| empresariu y políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1954-12-16
|class='wd_p19'| [[Abres (parroquia)|Abres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q108852923'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q108852923|Víctor de Reina]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q12027957|canon law jurist]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1932-11-04
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q389205|Alcántara]]''
|class='wd_p570'| 2017-12-03
|- class='wd_q131705817'
|class='wd_label'| [[Juan Castrillón Folgueras]]
|class='wd_desc'| militar y políticu asturianu (1784-1862)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q189290|oficial]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1784-12-30
|class='wd_p19'| [[Arangu]]
|class='wd_p570'| 1862-08-05
|- class='wd_q8843264'
|class='wd_label'| [[Esther Prieto]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1960
|class='wd_p19'| [[Arenas (parroquia)|Arenas]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q135428355'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q135428355|Paloma Serra Robles]]''
|
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1976-01-20
|class='wd_p19'| [[As Figueiras (parroquia)|As Figueiras]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2857181'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q2857181|Antonio Arrúe Zarauz]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[escritor]]<br/>[[poeta]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[compositor de cantares]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[antropólogu]]
|class='wd_p569'| 1903-03-26
|class='wd_p19'| [[Asteasu]]
|class='wd_p570'| 1976-11-16
|- class='wd_q5953274'
|class='wd_label'| [[Juan de Llano Ponte]]
|class='wd_desc'| relixosu ya historiador asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1104153|canon]]''<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''
|class='wd_p569'| 1727-04-23
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'| 1805-04-29
|- class='wd_q5956063'
|class='wd_label'| [[Julián García-San Miguel]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1841–1911)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1841-03-08
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'| 1911-10-04
|- class='wd_q9065922'
|class='wd_label'| [[Rafael Suárez Solís]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1881–1968)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[Crítica|críticu]]
|class='wd_p569'| 1881-08-29
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'| 1968-10-27
|- class='wd_q57906755'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57906755|J. Alvarez-Marron]]''
|class='wd_desc'| investigadora asturiana
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1958
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63140495'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63140495|Susana Solís Pérez]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'| 1971-12-21
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87769196'
|class='wd_label'| [[Pablo Fernández Muñiz]]
|class='wd_desc'| médicu y políticu asturianu
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106284967'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106284967|Pablo Ignacio Fernández Muñiz]]''
|class='wd_desc'| médicu asturianu
|class='wd_p106'| [[médicu]]
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106557779'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106557779|Vicente Reyes Martín]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[químicu]]<br/>''[[:d:Q11977377|inspeutor]]''
|class='wd_p569'| 1954
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q134886550'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q134886550|Elisabeth Arrojo]]''
|
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1983
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137189211'
|class='wd_label'| [[José Luis Cienfuegos]]
|class='wd_desc'| xestor cultural asturianu (1964-2025)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3104508|xestor cultural]]''
|class='wd_p569'| 1964
|class='wd_p19'| [[Avilés]]
|class='wd_p570'| 2025-12-02
|- class='wd_q109332013'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q109332013|Juan Ignacio de Uría Epelde]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''
|class='wd_p569'| 1929-06-30
|class='wd_p19'| [[Azkoitia]]
|class='wd_p570'| 2015-05-31
|- class='wd_q106540634'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106540634|Juan Santos Yanguas]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''
|class='wd_p569'| 1951
|class='wd_p19'| [[Añe]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63348304'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63348304|Alfonso García Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q212238|funcionariu]]''
|class='wd_p569'| 1964-03-12
|class='wd_p19'| [[Barakaldo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q114030138'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q114030138|Pablo Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q5884056|graduáu social]]''<br/>''[[:d:Q212238|funcionariu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1963-08-20
|class='wd_p19'| [[Barakaldo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q131575195'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q131575195|Alfonso García Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1964-03-12
|class='wd_p19'| [[Barakaldo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6174885'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6174885|Óscar Muñiz Martín]]''
|class='wd_desc'| escritor español (1930–1997)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1930
|class='wd_p19'| [[Barcelona]]
|class='wd_p570'| 1997
|- class='wd_q8054715'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q8054715|YolanDa Brown]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15981151|músicu de jazz]]''<br/>''[[:d:Q12800682|saxofonista]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[compositor]]
|class='wd_p569'| 1982-10-04
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q377720|Barking]]''<br/>[[Londres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2777685'
|class='wd_label'| [[Aurelio González Ovies]]
|
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de lliteratura infantil]]''
|class='wd_p569'| 1964-02-09
|class='wd_p19'| [[Bañugues]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5368654'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5368654|Elías Amézaga]]''
|class='wd_desc'| escritor español
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q10429346|bibliógrafu]]''
|class='wd_p569'| 1921-08-09
|class='wd_p19'| [[Bilbao]]
|class='wd_p570'| 2008-04-13
|- class='wd_q4212626'
|class='wd_label'| [[Marcos Canteli]]
|class='wd_desc'| poeta asturianu
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''
|class='wd_p569'| 1974
|class='wd_p19'| [[Bimenes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6117692'
|class='wd_label'| [[Salvador Gutiérrez Ordóñez]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1948-07-22
|class='wd_p19'| [[Bimenes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q108196440'
|class='wd_label'| [[Blanca Fernández Quintana]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana y profesora d'asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1994-02-08
|class='wd_p19'| [[Bimenes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56070674'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56070674|Diego de la Viña]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3242115|revolucionariu]]''<br/>[[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1849-05-20
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1903520|Binondo]]''
|class='wd_p570'| 1920-03-27
|- class='wd_q5858719'
|class='wd_label'| [[Ánxel Álvarez Llano]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1958
|class='wd_p19'| [[Bo (parroquia)|Bo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3362422'
|class='wd_label'| [[Carlos Bousoño|Carlos Bousoño Prieto]]
|class='wd_desc'| poeta y críticu lliterariu asturianu (1923–2015)
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q15962340|teóricu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1923-05-09
|class='wd_p19'| [[Bual]]
|class='wd_p570'| 2015-10-24
|- class='wd_q51881397'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51881397|Enrique González Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q212238|funcionariu]]''
|class='wd_p569'| 1964
|class='wd_p19'| [[Bual]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q114729935'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q114729935|Álvaro J. Sanjuán]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBTI]]''<br/>''[[:d:Q15077007|podcaster]]''
|class='wd_p569'| 1974
|class='wd_p19'| [[Burgos]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13146950'
|class='wd_label'| [[Consuelo Vega]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1961-09-24
|class='wd_p19'| [[Bustiyé]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50379623'
|class='wd_label'| [[María Teresa Mallada]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q18524075|inxenieru de mines]]''
|class='wd_p569'| 1973-01-14
|class='wd_p19'| [[Cabanaquinta (parroquia)|Cabanaquinta]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6068558'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6068558|Pedro Crespo de Lara]]''
|class='wd_desc'| abogáu español
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1935-09-06<br/>1935
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q24014638|Cabezón de la Sal]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q27755704'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q27755704|Ana María Madrazo Díaz]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1961-09-28
|class='wd_p19'| [[Cabezón de la Sal]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2824722'
|class='wd_label'| [[Adolfo Camilo Díaz]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[dramaturgu]]<br/>''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>''[[:d:Q2462658|mánager]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor]]''
|class='wd_p569'| 1963
|class='wd_p19'| [[Caborana (parroquia)|Caborana]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q15980180'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q15980180|Enrique López López]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[xuez]]<br/>''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1963-05-18
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q695202|Cacabelos]]''<br/>[[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q16948804'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q16948804|Daniel Miguel San José]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[químicu]]
|class='wd_p569'| 1957-08-21
|class='wd_p19'| [[Calabazas de Fuentidueña]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q66809646'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q66809646|Ramón Cacabelos]]''
|
|class='wd_p106'| [[neurocientíficu]]<br/>''[[:d:Q1266283|profesor titular]]''
|class='wd_p569'| 1955
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q695477|Cambados]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5866160'
|class='wd_label'| [[Francisco Javier Fernández González]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1961-12-03
|class='wd_p19'| [[Candás (parroquia)|Candás]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q25579208'
|class='wd_label'| [[Benito de l'Auxa]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1742
|class='wd_p19'| [[Candás (parroquia)|Candás]]
|class='wd_p570'| 1814
|- class='wd_q5939832'
|class='wd_label'| [[José Francisco Uría y Riego]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1819–1862)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1819-02-16
|class='wd_p19'| [[Cangas del Narcea]]
|class='wd_p570'| 1862-03-24
|- class='wd_q20898830'
|class='wd_label'| [[José Avello]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1943-2015)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q12144794|prosista]]''
|class='wd_p569'| 1943
|class='wd_p19'| [[Cangas del Narcea]]
|class='wd_p570'| 2015-02-16
|- class='wd_q617455'
|class='wd_label'| [[Berta Piñán]]
|class='wd_desc'| escritora y política asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1963-03-26
|class='wd_p19'| [[Cangues d'Onís]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q30610712'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30610712|José Miguel Caso González]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1928-02-04
|class='wd_p19'| [[Cangues d'Onís]]
|class='wd_p570'| 1995-09-10
|- class='wd_q134514687'
|class='wd_label'| [[Belén del Valle Díaz]]
|class='wd_desc'| fiscal asturiana (1943-2025)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q600751|prosecutor]]''
|class='wd_p569'| 1943
|class='wd_p19'| [[Cangues d'Onís]]
|class='wd_p570'| 2025-05-19
|- class='wd_q5944872'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5944872|José Ramón Ayllón]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1955-11-18
|class='wd_p19'| [[Cantabria]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q95403454'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q95403454|Javier Álvarez Liébana]]''
|
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]<br/>''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1989
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1001991|Carabanchel]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137826344'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137826344|Graciano Torre González]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1951-2026)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1951-02-08
|class='wd_p19'| [[Carrocera (San Andrés de Llinares)|Carrocera]]
|class='wd_p570'| 2026-01-17
|- class='wd_q14026403'
|class='wd_label'| [[Ángela Vallina]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1959-07-06
|class='wd_p19'| [[Castrillón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21074907'
|class='wd_label'| [[Rafael Arenas]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1967-06-22
|class='wd_p19'| [[Castrillón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5675522'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5675522|Lorenzo Oliván]]''
|class='wd_desc'| traductor español
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'| [[Castro-Urdiales|Castro Urdiales]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5995637'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5995637|Marcelino Menéndez Pintado]]''
|class='wd_desc'| matemáticu asturianu (1823–1899)
|class='wd_p106'| [[matemáticu]]
|class='wd_p569'| 1823-09-26
|class='wd_p19'| [[Castropol]]
|class='wd_p570'| 1899-05-13
|- class='wd_q58847255'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58847255|Faustino García Roel]]''
|class='wd_desc'| médicu asturianu (1821–1895)
|class='wd_p106'| [[médicu]]
|class='wd_p569'| 1821-05-05
|class='wd_p19'| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
|class='wd_p570'| 1895
|- class='wd_q47513855'
|class='wd_label'| [[Daniel Ripa]]
|class='wd_desc'| psicólogu y políticu
|class='wd_p106'| [[psicólogu]]
|class='wd_p569'| 1982-07-25
|class='wd_p19'| [[Chaca]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61314628'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61314628|Carlos Alejandro Hidalgo-Rasmussen]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q30093119|senior researcher]]''<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1970-05-13
|class='wd_p19'| [[Chile]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q19361351'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q19361351|José María Hernández Pérez]]''
|class='wd_desc'| políticu español (1959–2015)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[biólogu]]
|class='wd_p569'| 1959-12-18
|class='wd_p19'| [[Ciudad Rodrigo]]
|class='wd_p570'| 2015-02-14
|- class='wd_q9025643'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q9025643|Luys Santa Marina]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[periodista]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1898-01-05<br/>1898-01-04
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1443892|Colindres]]''
|class='wd_p570'| 1980-09-15
|- class='wd_q5913226'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5913226|Ignacio Fernández de Castro]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2306091|sociólogu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1919
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q847329|Comillas]]''
|class='wd_p570'| 2011-09-17
|- class='wd_q20533893'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q20533893|José María Arellano Igea]]''
|class='wd_desc'| políticu español (1885–1963)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1885-05-15
|class='wd_p19'| [[Corella]]
|class='wd_p570'| 1963-05-26
|- class='wd_q43231505'
|class='wd_label'| [[Rosa María Menéndez López]]
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1956-02-12
|class='wd_p19'| [[Corollos]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q749149'
|class='wd_label'| [[Gustavo Suárez Pertierra]]
|class='wd_desc'| xurista y políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[músicu]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1949-02-27
|class='wd_p19'| [[Cuideiru]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q19694726'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q19694726|Estefanía Torres Martínez]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1982-04-27
|class='wd_p19'| [[Cuideiru]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5679000'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5679000|Riay Tatary]]''
|class='wd_desc'| imán siriu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q125482|imán]]''
|class='wd_p569'| 1948-03-19
|class='wd_p19'| [[Damascu]]
|class='wd_p570'| 2020-04-06
|- class='wd_q2558228'
|class='wd_label'| [[Paz Fernández Felgueroso]]
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1937-09-28
|class='wd_p19'| [[Donostia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3320985'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q3320985|Juan María Bandrés Molet]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1932-02-12
|class='wd_p19'| [[Donostia]]
|class='wd_p570'| 2011-10-28
|- class='wd_q18784083'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q18784083|Igor Paskual]]''
|class='wd_desc'| guitarrista español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q855091|guitarrista]]''
|class='wd_p569'| 1975-12-13
|class='wd_p19'| [[Donostia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106544512'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106544512|Carmen Solorzano Sanchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>''[[:d:Q1919436|pediatra]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1952-10-26
|class='wd_p19'| [[Donostia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9066442'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q9066442|Ramón María Aller Ulloa]]''
|
|class='wd_p106'| [[astrónomu]]<br/>[[matemáticu]]<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''
|class='wd_p569'| 1878-02-03
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q11202741|Donramiro]]''
|class='wd_p570'| 1966-03-28
|- class='wd_q123126529'
|class='wd_label'| [[Adolfo Fernández Valdés]]
|class='wd_desc'| investigador asturianu
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1974
|class='wd_p19'| [[El Corvero]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q29222097'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q29222097|Eloy Terrón Abad]]''
|class='wd_desc'| filósofu español (1919–2002)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1919-12-01
|class='wd_p19'| [[El Fabeiru]]
|class='wd_p570'| 2002-05-25
|- class='wd_q117204407'
|class='wd_label'| [[Marcelino Fernández Fernández]]
|class='wd_desc'| escritor y políticu asturianu (1866–1932)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q5758653|profesor d'enseñanza secundaria]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1866-02-25
|class='wd_p19'| [[El Franco]]
|class='wd_p570'| 1932-12-18
|- class='wd_q118244594'
|class='wd_label'| [[Javier Suárez Llana]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1989-01-09
|class='wd_p19'| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9011659'
|class='wd_label'| [[Jesús Neira Martínez|Jesús Neira]]
|class='wd_desc'| dialeutólogu asturianu (1916–2011)
|class='wd_p106'| [[dialeutólogu]]
|class='wd_p569'| 1916-04-10
|class='wd_p19'| [[El Vaḷḷe (La Pola)|El Vaḷḷe]]
|class='wd_p570'| 2011-02-02
|- class='wd_q645141'
|class='wd_label'| [[Armando Palacio Valdés]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1853-10-04
|class='wd_p19'| [[Entrialgo (parroquia)|Entrialgo]]
|class='wd_p570'| 1938-01-29
|- class='wd_q23781709'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q23781709|Rosa María Cid López]]''
|class='wd_desc'| caderalga d'universidá española
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1956-01-29
|class='wd_p19'| [[España]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q109488213'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q109488213|Lorena Villa García]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q186360|enfermeru]]''
|class='wd_p569'| 1987-05-22
|class='wd_p19'| [[España]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6108129'
|class='wd_label'| [[Ricardo Duque de Estrada]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[naturalista]]
|class='wd_p569'| 1870-01-11
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q646620|Estella-Lizarra]]''
|class='wd_p570'| 1941-09-28
|- class='wd_q24062415'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q24062415|Patricia Simón Carrasco]]''
|class='wd_desc'| periodista española
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1983-02-24
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q31916251|Estepona]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q83984855'
|class='wd_label'| [[Belarmina Díaz]]
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q18524075|inxenieru de mines]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1968-08-24
|class='wd_p19'| [[Estorga]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2894543'
|class='wd_label'| [[Gumersindo Laverde y Ruiz]]
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1835-04-05
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q5849535|Estrada]]''
|class='wd_p570'| 1890-10-12
|- class='wd_q12263565'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q12263565|Miguel Elizalde]]''
|
|class='wd_p106'| [[teólogu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1617-05-17
|class='wd_p19'| [[Etxalar]]
|class='wd_p570'| 1678-11-18
|- class='wd_q9014823'
|class='wd_label'| [[José Suárez Arias-Cachero]]
|class='wd_desc'| políticu y empresariu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[Felechosa]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3396401'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q3396401|Victor López Seoane y Pardo-Montenegro]]''
|
|class='wd_p106'| [[naturalista]]<br/>''[[:d:Q16271064|herpetólogu]]''
|class='wd_p569'| 1832-09-28
|class='wd_p19'| [[Ferrol]]
|class='wd_p570'| 1900-07-14
|- class='wd_q6454262'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6454262|José García-Jove]]''
|class='wd_desc'| políticu español (1810–1864)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1810
|class='wd_p19'| [[Ferrol]]
|class='wd_p570'| 1864
|- class='wd_q23727504'
|class='wd_label'| [[Mónica González Santana]]
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'| [[Ferrol]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q26834258'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q26834258|Ricardo Fernández Vallespín]]''
|class='wd_desc'| arquiteutu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q42973|arquiteutu]]''<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''
|class='wd_p569'| 1910-09-23
|class='wd_p19'| [[Ferrol]]
|class='wd_p570'| 1988-07-28
|- class='wd_q57565514'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57565514|Antonio Gómez Caamaño]]''
|
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[Ferrol]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64632602'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64632602|José Luis Caramés Lage]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1945
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q11007345|Feás, Aranga]]''
|class='wd_p570'| 2019-06-14
|- class='wd_q5953921'
|class='wd_label'| [[Juana Álvarez-Prida y Vega]]
|class='wd_desc'| química asturiana (1900–2000)
|class='wd_p106'| [[químicu]]
|class='wd_p569'| 1900-02-03
|class='wd_p19'| [[Fresnéu (San Salvador d'Alesga)|Fresnéu]]
|class='wd_p570'| 2000-07-08
|- class='wd_q5941051'
|class='wd_label'| [[José Longoria Carbajal]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1827–1910)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[médicu]]
|class='wd_p569'| 1827-04-29
|class='wd_p19'| [[Grau]]
|class='wd_p570'| 1910-09-30
|- class='wd_q110061794'
|class='wd_label'| [[Jacinto Díaz de Miranda]]
|class='wd_desc'| caderalgu y helenista asturianu (?-1794)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q18916625|helenista]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 18th century
|class='wd_p19'| [[Grau]]
|class='wd_p570'| 1794
|- class='wd_q59535838'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59535838|Mara Nadiezhda Robles Villaseñor]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1969
|class='wd_p19'| [[Guadalajara (Méxicu)|Guadalajara]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q113613003'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q113613003|Karin Ohlenschläger]]''
|class='wd_desc'| xestora cultural alemana (1959–2022)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3104508|xestor cultural]]''
|class='wd_p569'| 1959
|class='wd_p19'| [[Hannover]]
|class='wd_p570'| 2022-08-24
|- class='wd_q11919201'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11919201|Empar Pineda i Erdozia]]''
|class='wd_desc'| activista LGBT española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1944
|class='wd_p19'| [[Hernani]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62050274'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62050274|Paolo Priore]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Interlaken (Suiza)|Interlaken]]
|class='wd_p570'| 2022-03-08
|- class='wd_q12252346'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q12252346|Paul Dujardin]]''
|class='wd_desc'| historiador del arte belxicanu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1792450|historiador del arte]]''<br/>''[[:d:Q1162163|direutor]]''
|class='wd_p569'| 1963-06-30
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q208713|Ixelles]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3329909'
|class='wd_label'| [[Pablo Rodríguez Medina]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1978
|class='wd_p19'| [[L'Entregu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13146909'
|class='wd_label'| [[Chechu García]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1970
|class='wd_p19'| [[L'Entregu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20605252'
|class='wd_label'| [[Pablo Xuan Manzano Rodríguez]]
|class='wd_desc'| profesor asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1948-07-22
|class='wd_p19'| [[L'Entregu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2877702'
|class='wd_label'| [[Anselmo González del Valle]]
|
|class='wd_p106'| [[compositor]]<br/>[[pianista]]<br/>''[[:d:Q3243461|coleicionista]]''<br/>''[[:d:Q15472169|mecenes]]''
|class='wd_p569'| 1852-10-26
|class='wd_p19'| [[L'Habana]]
|class='wd_p570'| 1911-09-15
|- class='wd_q25106303'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q25106303|María Elvira Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q121594|profesor]]''<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1923-03-11
|class='wd_p19'| [[L'Habana]]
|class='wd_p570'| 2016-10-29
|- class='wd_q9025343'
|class='wd_label'| [[Luis Riera Posada]]
|class='wd_desc'| abogáu y políticu asturianu, alcalde d'Uvieu ente 1979 y 1983 (1923–2007)
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1923-04-11
|class='wd_p19'| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
|class='wd_p570'| 2007-03-24
|- class='wd_q130379369'
|class='wd_label'| [[Onofre Rojo Asenjo]]
|class='wd_desc'| astrofísicu asturianu (1923-2024)
|class='wd_p106'| [[astrofísicu]]<br/>[[físicu nuclear]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]<br/>[[pedagogu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1923-05-31
|class='wd_p19'| [[La Cabaña Lloreo]]
|class='wd_p570'| 2024-09
|- class='wd_q57545583'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57545583|Nieves Roqueñí]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1964-05-01
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q5962797|La Cavada]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6004352'
|class='wd_label'| [[María Neira]]
|class='wd_desc'| direutora asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1162163|direutor]]''
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[La Felguera (Llangréu)|La Felguera]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q8191993'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q8191993|Agustín José Antuña Alonso]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1927–2012)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1927-03-19
|class='wd_p19'| [[La Felguera (Llangréu)|La Felguera]]
|class='wd_p570'| 2012-03-10
|- class='wd_q201134'
|class='wd_label'| [[José Manuel Castañón]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1920-02-10
|class='wd_p19'| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]
|class='wd_p570'| 2001-06-06
|- class='wd_q71050490'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q71050490|María Luz Melcón]]''
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1943-03-03
|class='wd_p19'| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]
|class='wd_p570'| 2019-10-15
|- class='wd_q3242464'
|class='wd_label'| [[Lisardo Lombardía]]
|class='wd_desc'| médicu, periodista y promotor musical asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q10550018|culture personality]]''
|class='wd_p569'| 1955-02-10
|class='wd_p19'| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6054933'
|class='wd_label'| [[Ovidio Sánchez]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1952-09-21
|class='wd_p19'| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52675979'
|class='wd_label'| [[Daniel García Granda]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1972
|class='wd_p19'| [[La Pola Siero]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93123289'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93123289|Justiniano Fernández Campa y Vigil Escalera]]''
|class='wd_desc'| notariu y políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q189010|notariu]]''<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1855-12-05
|class='wd_p19'| [[La Pola Siero]]
|class='wd_p570'| 1929-10-23
|- class='wd_q112876720'
|class='wd_label'| [[María García Díaz]]
|class='wd_desc'| investigadora, profesora universitaria y poeta asturiana
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1992
|class='wd_p19'| [[La Pola Siero]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q250969'
|class='wd_label'| [[Álvaro Flórez Estrada]]
|class='wd_desc'| economista asturianu (1766-1853)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1766-02
|class='wd_p19'| [[La Pola Somiedo]]
|class='wd_p570'| 1853-12-16
|- class='wd_q28503644'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q28503644|Sabino Alonso Fueyo]]''
|
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1908-01-15
|class='wd_p19'| [[Lada (Llangréu)|Lada]]
|class='wd_p570'| 1979-12-10
|- class='wd_q66712668'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q66712668|José Antonio López Díaz]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q18524075|inxenieru de mines]]''<br/>[[profesor]]<br/>''[[:d:Q47064|militar]]''
|class='wd_p569'| 1959
|class='wd_p19'| [[Las Cuestas (Trubia)|Las Cuestas]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q12155701'
|class='wd_label'| [[Alicia Miyares]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[activista]]
|class='wd_p569'| 1963-04-30
|class='wd_p19'| [[Les Arriondes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41777164'
|class='wd_label'| [[Amador Menéndez Velázquez]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''<br/>[[químicu]]<br/>[[científicu]]
|class='wd_p569'| 1969
|class='wd_p19'| [[Les Regueres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2581755'
|class='wd_label'| [[Martín López-Vega]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Llanes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5940526'
|class='wd_label'| [[José Ignacio Gracia Noriega]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1945–2016)
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1945
|class='wd_p19'| [[Llanes (capital)|Llanes]]
|class='wd_p570'| 2016-09-06
|- class='wd_q20970064'
|class='wd_label'| [[José María Saro Posada]]
|class='wd_desc'| diplomáticu asturianu (1904–1980)
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1904-06-29
|class='wd_p19'| [[Llanes (capital)|Llanes]]
|class='wd_p570'| 1980-11-12
|- class='wd_q118558014'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118558014|Noelia Ordieres]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q7019111|asistente social]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1985-07-03
|class='wd_p19'| [[Llanes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50414145'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50414145|Amparo Pedregal Rodríguez]]''
|class='wd_desc'| historiadora asturiana (1961–2015)
|class='wd_p106'| [[historiador]]
|class='wd_p569'| 1961<br/>1960
|class='wd_p19'| [[Llangréu]]
|class='wd_p570'| 2015
|- class='wd_q50905554'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50905554|Enrique Fernández Prado]]''
|class='wd_desc'| empresariu asturianu (1940–2018)
|class='wd_p106'| [[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1940-06-30
|class='wd_p19'| [[Llangréu]]
|class='wd_p570'| 2018-03-24
|- class='wd_q82722869'
|class='wd_label'| [[Pedro Leal Llaneza]]
|class='wd_desc'| políticu y abogáu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1971
|class='wd_p19'| [[Llangréu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q111345622'
|class='wd_label'| [[Rita Camblor Rodríguez]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1970-11-25
|class='wd_p19'| [[Llangréu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q131746812'
|class='wd_label'| [[Próspero Morán]]
|class='wd_desc'| escritor, periodista y profesor universitariu asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[Llangréu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q14026688'
|class='wd_label'| [[Adrián Barbón]]
|class='wd_desc'| 9ᵘ Presidente del Principáu d'Asturies
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1979-01-04
|class='wd_p19'| [[Llaviana]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q72549188'
|class='wd_label'| [[Adrián Pumares]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1989-06-14
|class='wd_p19'| [[Llaviana]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13147766'
|class='wd_label'| [[Miguel Ramos Corrada]]
|class='wd_desc'| filólogu asturianu (1949–2013)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q2504617|romanista]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1949-10-12
|class='wd_p19'| [[Llerandi (parroquia)|Llerandi]]
|class='wd_p570'| 2013-08-20
|- class='wd_q1672483'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q1672483|Irene Andres-Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q17167049|especialista en lliteratura]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q2505739|hispanista]]''<br/>''[[:d:Q11499929|man of letters]]''
|class='wd_p569'| 1948-07-17
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5391053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5391053|Ángel Villalba Álvarez]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1949-04-15
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6002008'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6002008|Marta Reyero]]''
|
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''
|class='wd_p569'| 1965-11-18
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6793901'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6793901|Mauro Guillén]]''
|class='wd_desc'| sociólogu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2306091|sociólogu]]''<br/>''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politólogu]]''<br/>''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1964
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q16483316'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q16483316|Andrés Suárez y Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q202883|veterinariu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1920-04-01
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'| 2005-05-19
|- class='wd_q16607152'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q16607152|Miguel Bravo Guarida]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1958649|inspeutor d'enseñu]]''<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1873-05-08
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'| 1950-02-18
|- class='wd_q22964689'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q22964689|León Martín-Granizo Rodríguez]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1884-07-24
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'| 1964-09-13
|- class='wd_q28518195'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q28518195|Enrique Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1954
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63762438'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63762438|Amalia Maceda Rubio]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1952-04-07
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q65040640'
|class='wd_label'| [[José Antonio Díez|José Antonio Díez Díaz]]
|class='wd_desc'| xeólogu y políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1968-09-01
|class='wd_p19'| [[Llión|Lleón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50293248'
|class='wd_label'| [[Alejandro Argüelles]]
|class='wd_desc'| militar asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q47064|militar]]''
|class='wd_p569'| 1839-02
|class='wd_p19'| [[Llimanes (Uviéu)|Llimanes]]
|class='wd_p570'| 1899-04-03
|- class='wd_q3781357'
|class='wd_label'| [[Antón de Marirreguera]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''
|class='wd_p569'| 1605
|class='wd_p19'| [[Llorgozana]]
|class='wd_p570'| 1660s
|- class='wd_q13147731'
|class='wd_label'| [[Luis Vega Escandón|Luis Vega y Escandón]]
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1928-11-11
|class='wd_p19'| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
|class='wd_p570'| 2014-10-31
|- class='wd_q450262'
|class='wd_label'| [[Gaspar Llamazares]]
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1957-11-28
|class='wd_p19'| [[Logroño]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5783592'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5783592|Conrado Escobar Las Heras]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1964
|class='wd_p19'| [[Logroño]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20534151'
|class='wd_label'| [[Miguel García Teijeiro]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1867–1936)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1867-11-04
|class='wd_p19'| [[Lois]]
|class='wd_p570'| 1936-05-23
|- class='wd_q63170409'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63170409|Gustavo Pablo Romanelli]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[químicu]]
|class='wd_p569'| 1966-03-14
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q642057|Lomas de Zamora]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104857167'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104857167|Victoria Sanz-Moreno]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'| [[Londres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102354824'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102354824|Antonio Pumariño Vázquez]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[matemáticu]]
|class='wd_p569'| 1966-06-01
|class='wd_p19'| [[Lugo]]
|class='wd_p570'| 2026-02-13
|- class='wd_q3054592'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q3054592|Miguel Álvarez-Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>[[compositor]]<br/>''[[:d:Q19850998|artista de soníu]]''<br/>''[[:d:Q3922505|DJ producer]]''<br/>[[direutor de cine]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cine]]''<br/>[[productor de cine]]<br/>''[[:d:Q706364|direutor artísticu]]''
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3321388'
|class='wd_label'| [[Ramón d'Andrés]]
|class='wd_desc'| escritor español
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1959-05-28
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6015045'
|class='wd_label'| [[Miguel Rojo Borbolla]]
|class='wd_desc'| fotógrafu asturianu
|class='wd_p106'| [[fotógrafu]]
|class='wd_p569'| 1874-07-05
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'| 1930-02-24
|- class='wd_q16302717'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q16302717|José Zárate]]''
|class='wd_desc'| compositor español
|class='wd_p106'| [[compositor]]<br/>[[músicu]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1972-08-11
|class='wd_p19'| [[Madrid]]<br/>''[[:d:Q1641529|Mora]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q19588867'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q19588867|Alejandro Rebollo Álvarez Amandi]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1934-11-05
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'| 2015-03-11
|- class='wd_q27971039'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q27971039|José Gabriel López Antuñano]]''
|class='wd_desc'| periodista español
|class='wd_p106'| [[dramaturgu]]
|class='wd_p569'| 1949
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q41717382'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41717382|Teresa Giráldez Fernández]]''
|class='wd_desc'| bioquímica española
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[bioquímicu]]
|class='wd_p569'| 1973
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q47088120'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47088120|Miguel Colmenero]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q600751|prosecutor]]''
|class='wd_p569'| 1951-04-13
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55454742'
|class='wd_label'| [[Adonina Tardón]]
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiólogu]]''<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1953
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93126441'
|class='wd_label'| [[Emilio Tuya García]]
|class='wd_desc'| abogáu y políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]<br/>''[[:d:Q26481809|dirixente deportivu]]''
|class='wd_p569'| 1879-11-30<br/>1880-02-20
|class='wd_p19'| [[Madrid]]<br/>[[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1974-12-22
|- class='wd_q113432390'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q113432390|Cristina Juesas]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1973-04-29
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117151958'
|class='wd_label'| [[Adrián Carbayales]]
|class='wd_desc'| escritor español en llingua asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1985
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118469298'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118469298|Víctor Urrutia Vallejo]]''
|
|class='wd_p106'| [[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1942
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q139555305'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q139555305|Natalia Alonso Arduengo]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4164507|críticu d'arte]]''<br/>''[[:d:Q3104508|xestor cultural]]''
|class='wd_p569'| 1984
|class='wd_p19'| [[Madrid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q27075072'
|class='wd_label'| [[Natasha Lee|Natasha Lee Suárez]]
|class='wd_desc'| xugadora de ḥóquei sobre patinos
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q20900796|xugador de ḥoquei sobre patinos]]''<br/>''[[:d:Q73510801|entrenador de ḥoquei sobre patinos]]''<br/>''[[:d:Q694748|fisioterapeuta]]''
|class='wd_p569'| 1988-07-13
|class='wd_p19'| [[Malasia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q1350775'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q1350775|Julián Barrio Barrio]]''
|class='wd_desc'| sacerdote católicu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1469535|presbíteru católicu romanu]]''<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''<br/>[[arzobispu]]<br/>[[teólogu]]<br/>''[[:d:Q1423891|ministru]]''
|class='wd_p569'| 1946-08-15
|class='wd_p19'| [[Manganeses de la Polvorosa]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q72540729'
|class='wd_label'| [[Ignacio Cuesta Areces]]
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1972-02-01
|class='wd_p19'| [[Manresa]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q53544839'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q53544839|Adolfo Fernández Pérez]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]
|class='wd_p569'| 1943
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q52259513|Matalavilla]]''
|class='wd_p570'| 2023
|- class='wd_q39588985'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39588985|Antonio de Argüelles y Valdés]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1643–1710)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1643-06-13
|class='wd_p19'| [[Meres (Tiñana)|Meres]]
|class='wd_p570'| 1710-04-26
|- class='wd_q14026743'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q14026743|María Dolores Álvarez Campillo]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[psicólogu]]
|class='wd_p569'| 1960-04-10
|class='wd_p19'| [[Meré]]
|class='wd_p570'| 2022-04-06
|- class='wd_q630295'
|class='wd_label'| [[Javier Fernández Fernández]]
|class='wd_desc'| 8ᵘ Presidente'l Principáu d'Asturies
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q212238|funcionariu]]''<br/>''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'| 1948-01-07
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2167303'
|class='wd_label'| [[Nacho Martínez]]
|class='wd_desc'| actor asturianu (1952–1996)
|class='wd_p106'| [[actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''
|class='wd_p569'| 1952-07-08
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'| 1996-07-24
|- class='wd_q5196482'
|class='wd_label'| [[Xaviel Vilareyo]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1967
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'| 2015-05-19
|- class='wd_q5992907'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5992907|Manuel Fernández López]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1947–2014)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q15627169|sindicalista]]''
|class='wd_p569'| 1947-06-08
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'| 2014-06-27
|- class='wd_q6028560'
|class='wd_label'| [[Inés Marful]]
|class='wd_desc'| escritora y artista visual asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1961
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q15105973'
|class='wd_label'| [[Víctor Alperi]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1930-07-14
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'| 2013-10-22
|- class='wd_q20167434'
|class='wd_label'| [[Aquilino Alonso]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1960
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q24878916'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q24878916|José Antonio Sampil Labiades]]''
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1756-09-09
|class='wd_p19'| [[Mieres (parroquia)|Mieres]]
|class='wd_p570'| 1829-09-17
|- class='wd_q39081252'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q39081252|Gonzalo Castañón]]''
|
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q876864|editing staff]]''<br/>''[[:d:Q212238|funcionariu]]''
|class='wd_p569'| 1834-12-02
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'| 1870-02-01
|- class='wd_q56425286'
|class='wd_label'| [[José Ángel Gayol]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1977-08-11
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56721283'
|class='wd_label'| [[Delia Losa|Delia Losa Carballido]]
|class='wd_desc'| abogada y política asturiana
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1954-08-12
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q87712104'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q87712104|Javier Barón Thaidigsmann]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q4164507|críticu d'arte]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisariu d'arte]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q1792450|historiador del arte]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador de muséu]]''
|class='wd_p569'| 1956
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100148261'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100148261|Susana Carro Fernández]]''
|class='wd_desc'| filósofa asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1971
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117705461'
|class='wd_label'| [[Manuel Palomino Arjona]]
|class='wd_desc'| artista asturianu
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q131746994'
|class='wd_label'| [[María Luz Pontón]]
|class='wd_desc'| escritora, política y presentadora asturiana
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q2722764|llocutor radiofónicu]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Mieres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104889710'
|class='wd_label'| [[Montserrat Garnacho]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1952-12-02
|class='wd_p19'| [[Mieres del Camín]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q28497906'
|class='wd_label'| [[Mario Arias]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1979-09-05
|class='wd_p19'| [[Miranda]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3571042'
|class='wd_label'| [[Xosé Lluis García Arias]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q2504617|romanista]]''<br/>[[dialeutólogu]]
|class='wd_p569'| 1945-05-06
|class='wd_p19'| [[Montecieḷḷu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60667590'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60667590|Vicente de Mendoza y Castaño]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1869
|class='wd_p19'| [[Murcia]]
|class='wd_p570'| 1936
|- class='wd_q125511036'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125511036|Carlota Torrontegui]]''
|class='wd_desc'| nadadora española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q10843402|nadador]]''
|class='wd_p569'| 2003-05-02
|class='wd_p19'| [[Málaga]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q10952082'
|class='wd_label'| [[Xosé Miguel Suárez Fernández]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''
|class='wd_p569'| 1965
|class='wd_p19'| [[Mántaras]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q73125762'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q73125762|Francisco Cónsul Jove y Tineo]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1781198|agrónomu]]''<br/>''[[:d:Q169470|físicu]]''
|class='wd_p569'| 1754
|class='wd_p19'| [[Narzana]]<br/>[[Samartino]]
|class='wd_p570'| 1810
|- class='wd_q50883495'
|class='wd_label'| [[Almudena Cueto]]
|class='wd_desc'| abogada y política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1975-10-26
|class='wd_p19'| [[Nava]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5812223'
|class='wd_label'| [[Rafael Calzada Fernández]]
|class='wd_desc'| xurista asturianu (1854-1929)
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1854-01-23
|class='wd_p19'| [[Navia]]
|class='wd_p570'| 1929-11-04
|- class='wd_q55999813'
|class='wd_label'| [[Juan Méjica]]
|class='wd_desc'| escultor asturianu
|class='wd_p106'| [[escultor]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[historiador]]<br/>[[xeógrafu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1956
|class='wd_p19'| [[Navia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q100324298'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q100324298|Elwin Huaman]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82594|informáticu teóricu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[investigador]]<br/>''[[:d:Q3151026|research engineer]]''<br/>''[[:d:Q30002353|language teacher]]''
|class='wd_p569'| 1990-07-01
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q27194667|Nuñoa]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q23007425'
|class='wd_label'| [[Carmen Nájera Domingo]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[químicu]]
|class='wd_p569'| 1951-01-12
|class='wd_p19'| [[Nájera]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q232208'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q232208|Vanessa Valladares]]''
|
|class='wd_p106'| [[cantante]]<br/>[[artista d'estudiu]]
|class='wd_p569'| 1985-07-05
|class='wd_p19'| [[O Incio]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58942986'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58942986|Luis Rivaya Riaño]]''
|class='wd_desc'| abogáu español
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1912-02-19
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q20546246|O Incio]]''
|class='wd_p570'| 1976-04-16
|- class='wd_q65556481'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q65556481|Domingo Díaz Caneja]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1820-08-04
|class='wd_p19'| [[Oseya de Sayambre]]
|class='wd_p570'| 1906-06-06
|- class='wd_q51218434'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q51218434|María Pilar Alén]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1961-07-24
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q10951711|Oza]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5670153'
|class='wd_label'| [[Alonso Marcos de Llanes Argüelles]]
|class='wd_desc'| escritor español (1732–1795)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1469535|presbíteru católicu romanu]]''
|class='wd_p569'| 1732-04-26
|class='wd_p19'| [[Palaciu del Rebollín]]
|class='wd_p570'| 1795-01-07
|- class='wd_q24239002'
|class='wd_label'| [[José Ramón Morala Rodríguez]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 20th century
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q6058787|Palanquinos]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q61856980'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q61856980|Roque Nieto Peña]]''
|class='wd_desc'| poeta español
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1910
|class='wd_p19'| [[Palencia]]
|class='wd_p570'| 1991
|- class='wd_q5058454'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5058454|Celso Arango]]''
|class='wd_desc'| psiquiatra español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'| [[Palma (Mallorca)|Palma]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q125273690'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125273690|Ana Tereza Lyra Campos Meirelles]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Paraíba]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5196453'
|class='wd_label'| [[Luis Menéndez Pidal]]
|class='wd_desc'| pintor asturianu (1861–1932)
|class='wd_p106'| [[pintor]]
|class='wd_p569'| 1861-08-15<br/>1861-08-18
|class='wd_p19'| [[Payares (parroquia)|Payares]]
|class='wd_p570'| 1932-02-04<br/>1932-02-05<br/>1932-02-07
|- class='wd_q133859049'
|class='wd_label'| [[César Álvarez de Linera Uría]]
|class='wd_desc'| maxistráu asturianu (1924-2025)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''
|class='wd_p569'| 1924
|class='wd_p19'| [[Pezós (parroquia)|Pezós]]
|class='wd_p570'| 2025-04-11
|- class='wd_q8962412'
|class='wd_label'| [[Francisco Javier Fernández Conde]]
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[sacerdote]]
|class='wd_p569'| 1937
|class='wd_p19'| [[Piarnu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q22690107'
|class='wd_label'| [[Yasmina Triguero Estévez]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1971-03-05
|class='wd_p19'| [[Piedrasblancas]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2750857'
|class='wd_label'| [[Luis Martínez Noval]]
|class='wd_desc'| políticu y profesor universitariu asturianu (1948–2013)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q188094|economista]]''
|class='wd_p569'| 1948-07-03
|class='wd_p19'| [[Piloña]]
|class='wd_p570'| 2013-03-30<br/>2013-03-29
|- class='wd_q63762351'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63762351|Ana Rosa Migoya Diego]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1964-08-26
|class='wd_p19'| [[Piloña]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q27755628'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q27755628|Susana López Ares]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1967-12-08
|class='wd_p19'| [[Ponferrada]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q132192770'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q132192770|María Grandury]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q81096|inxenieru]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1997
|class='wd_p19'| [[Ponferrada]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q963236'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q963236|José Estévez Carrera]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1869-05-08
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q617119|Ponteareas]]''
|class='wd_p570'| 1936-11-02
|- class='wd_q40909385'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q40909385|Rafael Fernández Martínez]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1916-10-24
|class='wd_p19'| [[Pontevedra]]
|class='wd_p570'| 1979-03-08
|- class='wd_q21480818'
|class='wd_label'| [[Oliverio Martínez y Mier]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1862–1925)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1861-10-07
|class='wd_p19'| [[Principáu d'Asturies]]
|class='wd_p570'| 1925-03-09
|- class='wd_q47718015'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q47718015|Marina García-Macia]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[neurocientíficu]]
|class='wd_p569'| 1984-07-01
|class='wd_p19'| [[Principáu d'Asturies]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97181377'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q97181377|Adjany Costa]]''
|class='wd_desc'| ambientalista angolana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3578589|ambientalista]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1989
|class='wd_p19'| [[Provincia de Huambo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q62313138'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q62313138|Ramón Gonzálvez Ruiz]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q635734|archiveru]]''
|class='wd_p569'| 1928-08-14
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1605886|Puebla de Alcocer]]''
|class='wd_p570'| 2019-01-29
|- class='wd_q116869394'
|class='wd_label'| [[Josefina Álvarez Díaz]]
|class='wd_desc'| profesora y pedagoga asturiana (1898–1972)
|class='wd_p106'| [[profesor]]
|class='wd_p569'| 1898-05-04
|class='wd_p19'| [[Puertas (Santolaya)|Puertas]]
|class='wd_p570'| 1972-08-26
|- class='wd_q48977789'
|class='wd_label'| [[José Luis Mediavilla Ruiz|José Luis Mediavilla]]
|class='wd_desc'| psiquiatra y escritor español (1937-2025)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1937
|class='wd_p19'| [[Quintanar de la Sierra]]
|class='wd_p570'| 2025-01-03
|- class='wd_q11934305'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11934305|Luz Pozo Garza]]''
|class='wd_desc'| poeta española
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1922-07-21
|class='wd_p19'| [[Ribadeo]]
|class='wd_p570'| 2020-04-20
|- class='wd_q634348'
|class='wd_label'| [[Agustín de Argüelles Álvarez González]]
|class='wd_desc'| abogáu, políticu y diplomáticu asturianu (1776–1844)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1776-08-18
|class='wd_p19'| [[Ribeseya]]
|class='wd_p570'| 1844-03-26
|- class='wd_q6453309'
|class='wd_label'| [[Jon Bilbao]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1972
|class='wd_p19'| [[Ribeseya]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20605239'
|class='wd_label'| [[Xandru Martino Ruz]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>[[profesor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Ribeseya]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5925403'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5925403|Jaime Truyols-Santonja]]''
|class='wd_desc'| paleontólogu español (1921–2013)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'| 1921-03-18
|class='wd_p19'| [[Sabadell]]
|class='wd_p570'| 2013-08-28
|- class='wd_q30331514'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30331514|José Luna Borge]]''
|class='wd_desc'| escritor español
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1952
|class='wd_p19'| [[Safagún]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q134414608'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q134414608|Jesús Bernal Valls]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q600751|prosecutor]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1935
|class='wd_p19'| [[Salamanca]]
|class='wd_p570'| 2025-04-28
|- class='wd_q42908982'
|class='wd_label'| [[Raquel Fernández Menéndez]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Salas]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q91615410'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q91615410|María Xosé Martínez]]''
|class='wd_desc'| presidenta del Rosal FC
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1980
|class='wd_p19'| [[Salas]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5946594'
|class='wd_label'| [[José Ángel Ordiz Llaneza]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1955
|class='wd_p19'| [[Samartín del Rei Aurelio]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13860389'
|class='wd_label'| [[Lara Alcázar]]
|class='wd_desc'| periodista asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q1792450|historiador del arte]]''<br/>[[activista]]
|class='wd_p569'| 1992-10-22
|class='wd_p19'| [[Samartín del Rei Aurelio]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2919877'
|class='wd_label'| [[Carlos López Otín]]
|class='wd_desc'| bioquímicu español
|class='wd_p106'| [[bioquímicu]]<br/>[[biólogu molecular]]
|class='wd_p569'| 1958-12-22
|class='wd_p19'| [[Samianigo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9057359'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q9057359|Pedro Benavente Jareño]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q202883|veterinariu]]''<br/>''[[:d:Q41546637|wikimedista]]''
|class='wd_p569'| 1950-07-31
|class='wd_p19'| [[Samianigo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13147296'
|class='wd_label'| [[Josefina Martínez Álvarez]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1937-04-11
|class='wd_p19'| [[San Cloyo (parroquia)|San Cloyo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124831499'
|class='wd_label'| [[Guillermo Martínez Suárez]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1975-01-23
|class='wd_p19'| [[San Llázaro Paniceres]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q122240854'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q122240854|Aurora Sampedro Piñeiro]]''
|class='wd_desc'| química gallega (1913–1996)
|class='wd_p106'| [[químicu]]
|class='wd_p569'| 1913-01-15
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q10987891|San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]''
|class='wd_p570'| 1996-09-23
|- class='wd_q6004169'
|class='wd_label'| [[María Luisa Carcedo]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[médicu]]
|class='wd_p569'| 1953-08-30
|class='wd_p19'| [[Santa Bárbola]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115627092'
|class='wd_label'| [[Gaudencio Tomillo Montes]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1930–2022)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1930
|class='wd_p19'| [[Santa Cruz (parroquia de Mieres)|Santa Cruz]]
|class='wd_p570'| 2022-12-06
|- class='wd_q130336590'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q130336590|María de la Soterraña Martín Postigo]]''
|
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1918
|class='wd_p19'| [[Santa María la Real de Nieva]]
|class='wd_p570'| 1990
|- class='wd_q2834877'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q2834877|Alfonso Osorio]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[empresariu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[pintor]]
|class='wd_p569'| 1923-12-13
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'| 2018-08-26
|- class='wd_q5752103'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5752103|Carlos Villar Flor]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>''[[:d:Q17167049|especialista en lliteratura]]''<br/>''[[:d:Q11499929|man of letters]]''
|class='wd_p569'| 1966-06-06
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5819550'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5819550|Eduardo Peralta Labrador]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''<br/>[[historiador]]
|class='wd_p569'| 1957
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5938083'
|class='wd_label'| [[José Antonio Rodríguez Martínez]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1931-05-27
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5949958'
|class='wd_label'| [[Juan Hormaechea]]
|class='wd_desc'| políticu español (1939-2020)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1939-06-05
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'| 2020-12-01
|- class='wd_q5998691'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5998691|Mario García-Oliva]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q516463|heraldista]]''<br/>''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1928-06-19
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'| 2008-06-05
|- class='wd_q6173116'
|class='wd_label'| [[Ángel Díaz de Entresotos]]
|class='wd_desc'| políticu español (1927–2009)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1927-12-05
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'| 2009-11-16
|- class='wd_q58423203'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q58423203|Ángel Obregón Sierra]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q41546637|wikimedista]]''<br/>''[[:d:Q19827218|ultramaratonista]]''<br/>''[[:d:Q13382576|remeru]]''
|class='wd_p569'| 1981-07-19
|class='wd_p19'| [[Santander]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50405402'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50405402|Sofía Oriana Infante Souto]]''
|class='wd_desc'| compositora española
|class='wd_p106'| [[compositor]]
|class='wd_p569'| 1989
|class='wd_p19'| [[Santiago de Compostela]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q107345685'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q107345685|Carmen Yebra Rovira]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q19829990|biblista]]''
|class='wd_p569'| 1972
|class='wd_p19'| [[Santiago de Compostela]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q135989629'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q135989629|Carlos Rodríguez Baltar]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q5352191|téunicu]]''
|class='wd_p569'| 1922-04-20
|class='wd_p19'| [[Santiago de Compostela]]
|class='wd_p570'| 1988-11-08
|- class='wd_q7420370'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q7420370|Santiago Vera-Rivera]]''
|class='wd_desc'| compositor chilenu
|class='wd_p106'| [[compositor]]
|class='wd_p569'| 1950-11-02
|class='wd_p19'| [[Santiagu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57981195'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57981195|Francisco Adolfo Cifuentes Silva]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Santiagu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q59821241'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59821241|Diego O Pastene]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Santiagu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3753874'
|class='wd_label'| [[Xulio Vixil]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1964-07-30
|class='wd_p19'| [[Santuyano (parroquia de Bimenes)|Santuyano]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57377656'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57377656|José Luis Concepción]]''
|
|class='wd_p106'| [[xuez]]
|class='wd_p569'| 1961
|class='wd_p19'| [[Segovia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5888950'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5888950|Guillermo Suárez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q202883|veterinariu]]''<br/>[[biólogu]]<br/>[[farmacéuticu]]<br/>''[[:d:Q3779582|microbiólogu]]''
|class='wd_p569'| 1929-01-27
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1607678|Sena de Luna]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q500546'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q500546|Gonzalo Torrente Ballester]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[dramaturgu]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1910-06-13
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q3398150|Serantes]]''
|class='wd_p570'| 1999-01-27
|- class='wd_q41634198'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q41634198|Lorena García-Hevia]]''
|class='wd_desc'| bióloga asturiana
|class='wd_p106'| [[biólogu]]
|class='wd_p569'| 1985
|class='wd_p19'| [[Siero]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118236593'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118236593|Beatriz Polledo Enríquez]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Siero]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q11919389'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11919389|Enrique Fernández Sánchez]]''
|class='wd_desc'| científicu y profesor asturianu
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q169470|físicu]]''
|class='wd_p569'| 1948
|class='wd_p19'| [[Sietes]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q11705273'
|class='wd_label'| [[Wenceslao Roces Suárez]]
|class='wd_desc'| políticu, historiador, traductor, xurista y profesor asturianu (1897–1992)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1897-02-03
|class='wd_p19'| [[Sobrescobiu]]
|class='wd_p570'| 1992-03-28
|- class='wd_q108276726'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q108276726|Antonio Peláez Campomanes]]''
|class='wd_desc'| militar asturianu (1811-1892)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q47064|militar]]''<br/>[[diputáu]]<br/>''[[:d:Q1402561|líder militar]]''
|class='wd_p569'| 1811-06-13
|class='wd_p19'| [[Sorriba (parroquia)|Sorriba]]
|class='wd_p570'| 1892-05-23
|- class='wd_q21106800'
|class='wd_label'| [[Cristina Coto]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1970-03-06
|class='wd_p19'| [[Sotrondio]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q19289031'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q19289031|Salvador Reguant Serra]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>''[[:d:Q2138822|regular cleric]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''
|class='wd_p569'| 1928-12-24
|class='wd_p19'| [[Súria]]
|class='wd_p570'| 2016-02-23
|- class='wd_q11946767'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11946767|Salvador García-Bodaño]]''
|class='wd_desc'| poeta español
|class='wd_p106'| [[poeta]]
|class='wd_p569'| 1935-07-17
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q3398857|Teis]]''
|class='wd_p570'| 2023-03-07
|- class='wd_q24352977'
|class='wd_label'| [[Eduardo Gota Losada]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''<br/>[[xuez]]
|class='wd_p569'| 1930-08-21
|class='wd_p19'| [[Teruel]]
|class='wd_p570'| 2016-06-05
|- class='wd_q2620758'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q2620758|Alberto Aza Arias]]''
|class='wd_desc'| diplomáticu español
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]<br/>''[[:d:Q106223649|Councillor of State]]''
|class='wd_p569'| 1937-05-23
|class='wd_p19'| [[Tetuán]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3780819'
|class='wd_label'| [[José Maldonado González]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1901–1985)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1901<br/>1900
|class='wd_p19'| [[Tinéu]]
|class='wd_p570'| 1985-02-11
|- class='wd_q13148062'
|class='wd_label'| [[Tante Blanco]]
|
|class='wd_p106'| [[músicu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q6901699|monologuista]]''
|class='wd_p569'| 1957
|class='wd_p19'| [[Tolivia (parroquia)|Tolivia]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5865827'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5865827|Francisco García Pavón]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1919-09-24<br/>1919-08-24
|class='wd_p19'| [[Tomelloso]]
|class='wd_p570'| 1989-03-18
|- class='wd_q2392446'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q2392446|Melchor de Navarra, Duke of Palata]]''
|class='wd_desc'| militar español (1626–1691)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q47064|militar]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1626
|class='wd_p19'| [[Torrelacárcel]]
|class='wd_p570'| 1691-04-13
|- class='wd_q603406'
|class='wd_label'| [[Manuel Rico Avello]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1886
|class='wd_p19'| [[Trevías]]
|class='wd_p570'| 1936
|- class='wd_q3781342'
|class='wd_label'| [[Xandru Fernández]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q48930480|profesor de filosofía]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1970-01-22
|class='wd_p19'| [[Turón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q120637536'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q120637536|José Ramón Fernández Menéndez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q18524075|inxenieru de mines]]''
|class='wd_p569'| 1944-02-23
|class='wd_p19'| [[Turón]]
|class='wd_p570'| 2023-06-09
|- class='wd_q203036'
|class='wd_label'| [[Rafael del Riego y Flórez|Rafael del Riego]]
|class='wd_desc'| xeneral y políticu asturianu (1784-1823)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q189290|oficial]]''<br/>''[[:d:Q47064|militar]]''
|class='wd_p569'| 1784-04-07
|class='wd_p19'| [[Tuña (parroquia)|Tuña]]
|class='wd_p570'| 1823-11-07
|- class='wd_q115942108'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q115942108|Antonio Torralba Burrial]]''
|class='wd_desc'| biólogu español
|class='wd_p106'| [[biólogu]]
|class='wd_p569'| 1977-07-01
|class='wd_p19'| [[Uesca]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q11934004'
|class='wd_label'| [[Lourdes Álvarez|Lourdes Álvarez García]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q23906216|looter]]''
|class='wd_p569'| 1961-07-26
|class='wd_p19'| [[Urbiés (parroquia)|Urbiés]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q369210'
|class='wd_label'| [[Alejandro Mon y Menéndez]]
|
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1801-02-26
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1882-11-01
|- class='wd_q532099'
|class='wd_label'| [[José María Blázquez Martínez]]
|class='wd_desc'| historiador, caderalgu y arqueólogu asturianu (1926-2016)
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>''[[:d:Q15983985|arqueólogu clásicu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q16267607|filólogu clásicu]]''
|class='wd_p569'| 1926-06-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2016-03-27
|- class='wd_q715118'
|class='wd_label'| [[Ángel González]]
|class='wd_desc'| profesor asturianu
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1925-09-03
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2008-01-12
|- class='wd_q727717'
|class='wd_label'| [[Ramón Pérez de Ayala]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1880-1962)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[diplomáticu]]<br/>[[poeta]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1880-08-09
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1962-08-05
|- class='wd_q937433'
|class='wd_label'| [[Rodrigo Uría González]]
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1906-11-26
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2001-09-17
|- class='wd_q1388107'
|class='wd_label'| [[Jorge Suárez Carbajal]]
|class='wd_desc'| músicu asturianu
|class='wd_p106'| [[músicu]]
|class='wd_p569'| 1986-03-13
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2141785'
|class='wd_label'| [[Victoriano Guisasola y Menéndez]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''
|class='wd_p569'| 1852-03-21
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1920-09-02
|- class='wd_q2585827'
|class='wd_label'| [[Manuel Granell]]
|class='wd_desc'| filósofu asturianu (1906-1993)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1906-06-18
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1993-11-12
|- class='wd_q3093526'
|class='wd_label'| [[Gabino de Lorenzo]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu, alcalde d'Uviéu dende 1991 a 2012
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q81096|inxenieru]]''
|class='wd_p569'| 1943-02-14
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3266709'
|class='wd_label'| [[Luis García-San Miguel]]
|class='wd_desc'| xurista y filósofu asturianu (1929–2006)
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1929-11-10
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2006-12-17
|- class='wd_q3322032'
|class='wd_label'| [[Rafael Fernández|Rafael Luis Fernández Álvarez]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu, primer presidente del Principáu d'Asturies
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1913-09-17
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2010-12-18
|- class='wd_q3393151'
|class='wd_label'| [[Diego Medrano]]
|class='wd_desc'| poeta español
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1978
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3476923'
|class='wd_label'| [[Sebastián Miranda y Pérez-Herce]]
|class='wd_desc'| escultor asturianu (1885–1975)
|class='wd_p106'| [[escultor]]<br/>[[ceramista]]
|class='wd_p569'| 1885-07-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1975-10-19
|- class='wd_q3774836'
|class='wd_label'| [[María Izquierdo Rojo]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q15627169|sindicalista]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''
|class='wd_p569'| 1946-09-13
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q4893207'
|class='wd_label'| [[Sabino Fernández Campo]]
|class='wd_desc'| militar asturianu (1918–2009)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q47064|militar]]''
|class='wd_p569'| 1918-03-17
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2009-10-26
|- class='wd_q5390778'
|class='wd_label'| [[Jesús Lobato de Blas]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1942
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2014-11-07
|- class='wd_q5412158'
|class='wd_label'| [[Mercedes Neuschäfer-Carlón]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana (1929-2024)
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1929-07-12
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2024-04-21
|- class='wd_q5549918'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5549918|Luis Ignacio Sánchez]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1948
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2010-07-19
|- class='wd_q5665000'
|class='wd_label'| [[Alejandro Fernández Sordo|Alejandro Fernández Sordu]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1921–2009)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1921-09-04
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2009-05-06
|- class='wd_q5667055'
|class='wd_label'| [[Alfonso Nieto Tamargo]]
|class='wd_desc'| profesor universitariu asturianu (1932–2012)
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1932-05-23
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2012-02-02
|- class='wd_q5667265'
|class='wd_label'| [[Reinerio Álvarez Saavedra]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1962–2020)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1962-12-03
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2020-11-28
|- class='wd_q5813143'
|class='wd_label'| [[José Ramón García Cañal]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1957-07-21
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5833612'
|class='wd_label'| [[Enrique Moradiellos]]
|class='wd_desc'| profesor asturianu
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1961
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5846312'
|class='wd_label'| [[Juan José Otegui]]
|class='wd_desc'| actor asturianu
|class='wd_p106'| [[actor]]
|class='wd_p569'| 1936-03-09
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2021-04-12
|- class='wd_q5872474'
|class='wd_label'| [[Félix de Aramburu]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1848-05-05
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1913-04-30
|- class='wd_q5878203'
|class='wd_label'| [[Gerardo Berjano Escobar]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1850-10-03
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1924-01-06
|- class='wd_q5916316'
|class='wd_label'| [[Inmaculada Concepción González]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1957-05-13
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5942006'
|class='wd_label'| [[José Manuel Campa]]
|class='wd_desc'| economista asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[empresariu]]<br/>''[[:d:Q806798|banqueru]]''
|class='wd_p569'| 1964-07-20<br/>1964
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5943165'
|class='wd_label'| [[José María Martínez Cachero]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1924-03-30
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2010-06-30
|- class='wd_q5955800'
|class='wd_label'| [[Julio Somoano|Julio Somoano Rodríguez]]
|class='wd_desc'| periodista asturianu
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[presentador]]<br/>[[profesor]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1976-11-24
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5992314'
|class='wd_label'| [[Manuel Atienza Rodríguez]]
|class='wd_desc'| xurista, filósofu del derechu y profesor universitariu asturianu
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q23760244|filósofu del derechu]]''
|class='wd_p569'| 1951<br/>1951-09-24
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6004427'
|class='wd_label'| [[María Paz Andrés Sáenz de Santa María]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1953-11-29
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6158905'
|class='wd_label'| [[Valentín Silva Melero]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1905-07-21
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1982-06-25
|- class='wd_q6206456'
|class='wd_label'| [[Joaquín Fernández Prida]]
|class='wd_desc'| abogáu y políticu asturianu (1863-1942)
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1863-03-31
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1942-10-29
|- class='wd_q6301093'
|class='wd_label'| [[Juan Uría Ríu]]
|class='wd_desc'| arqueólogu español
|class='wd_p106'| [[antropólogu]]<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''<br/>''[[:d:Q1371378|etnólogu]]''<br/>[[historiador]]
|class='wd_p569'| 1891-10-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1979-06-23
|- class='wd_q6301414'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6301414|Juan Álvarez de Lorenzana y Guerrero]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1818–1883)
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1818-08-25
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1883-07-15
|- class='wd_q8246331'
|class='wd_label'| [[Benigno Blanco]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1957
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q8962417'
|class='wd_label'| [[Francisco Javier García Valledor]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1958-03-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9015440'
|class='wd_label'| [[Juan Cueto Alas]]
|class='wd_desc'| periodista, escritor y actor asturianu (1942–2019)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[actor]]
|class='wd_p569'| 1942
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2019-01-14
|- class='wd_q9015724'
|class='wd_label'| [[Juan Luis de la Vallina Velarde]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1932–2010)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1932-11-11<br/>1932-11-10
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2010-08-12
|- class='wd_q9061176'
|class='wd_label'| [[Plácido Álvarez-Buylla Lozana]]
|class='wd_desc'| diplomáticu, políticu y futbolista asturianu (1885–1938)
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[Xugador de fútbol|futbolista]]
|class='wd_p569'| 1885-04-05
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1938-08-10
|- class='wd_q9066491'
|class='wd_label'| [[Ramón Pérez Costales]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1832–1911)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[médicu]]
|class='wd_p569'| 1832-05-31
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1911-01-18
|- class='wd_q9070374'
|class='wd_label'| [[Rogelio Jove y Bravo]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1851-09-16
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1927-04-17
|- class='wd_q10877452'
|class='wd_label'| [[Ricardo Rodríguez]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q628099|entrenador de fútbol]]''<br/>[[Xugador de fútbol|futbolista]]
|class='wd_p569'| 1974-04-03
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q11051947'
|class='wd_label'| [[Leopoldo Alas Argüelles]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1883-11-12
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1937-02-20
|- class='wd_q11146087'
|class='wd_label'| [[Anthony Blake]]
|class='wd_desc'| magu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15855449|magu]]''
|class='wd_p569'| 1959-01-09
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q17233277'
|class='wd_label'| [[Teodoro López-Cuesta]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1921
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2014-06-13
|- class='wd_q19950763'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q19950763|Valentín Masip Acevedo]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1918–1963)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1918-03-02
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1963-02-10
|- class='wd_q20088090'
|class='wd_label'| [[Wenceslao López Martínez]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1947-10-29
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20535111'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q20535111|Jorge Luis Bueno Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1972-04-24
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20535250'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q20535250|Victoriano Guisasola Rodríguez]]''
|class='wd_desc'| arzobispu asturianu (1821-1888)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1469535|presbíteru católicu romanu]]''<br/>''[[:d:Q102039658|Latin Catholic bishop]]''
|class='wd_p569'| 1821-08-11
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1888-01-20
|- class='wd_q20535527'
|class='wd_label'| [[José María Fernández-Ladreda|José María Fernández Ladreda]]
|class='wd_desc'| políticu y militar asturianu (1885–1954)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[químicu]]<br/>''[[:d:Q47064|militar]]''
|class='wd_p569'| 1885-03-14
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1954-09-20
|- class='wd_q20829631'
|class='wd_label'| [[Noemí Pinilla Alonso]]
|class='wd_desc'| astrónoma asturiana
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>[[astrofísicu]]
|class='wd_p569'| 1971
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21199189'
|class='wd_label'| [[Faustino Álvarez del Manzano]]
|class='wd_desc'| xurista y catedráticu asturianu
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1851-11-23
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1916-10-21
|- class='wd_q21485917'
|class='wd_label'| [[José Amodia]]
|class='wd_desc'| profesor asturianu (1936–2006)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1936-06-11
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2006
|- class='wd_q21541035'
|class='wd_label'| [[Rosario Neira]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>[[escritor]]<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1973
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21546327'
|class='wd_label'| [[Sara Suárez Solís]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana (1925–2000)
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1925
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2000-05-15<br/>2000
|- class='wd_q21984331'
|class='wd_label'| [[Adolfo Álvarez-Buylla y González-Alegre]]
|class='wd_desc'| sociólogu, pedagogu, xurista y caderalgu de la Universidá d'Uviéu (1850–1927)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogu]]''
|class='wd_p569'| 1850-12-01<br/>1849-11-30
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1927-10-27
|- class='wd_q22964688'
|class='wd_label'| [[Leopoldo Palacios Morini]]
|class='wd_desc'| políticu y xurista asturianu (1876-1952)
|class='wd_p106'|
|class='wd_p569'| 1876-12-29
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1952-12-23
|- class='wd_q23907369'
|class='wd_label'| [[Marcelo García Martínez]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q23907385'
|class='wd_label'| [[Alba González Sanz]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q708492|conceyal]]''<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>[[poeta]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1986
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q25409923'
|class='wd_label'| [[Jorge Menéndez Vallina]]
|class='wd_desc'| inxenieru de mines asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q18524075|inxenieru de mines]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1970-06-26
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q27306159'
|class='wd_label'| [[Carmen Ruiz-Tilve]]
|class='wd_desc'| escritora, filóloga y cronista oficial d'Uviéu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor]]<br/>''[[:d:Q182436|bibliotecariu]]''
|class='wd_p569'| 1941-04-19
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q28114546'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q28114546|Paquita Suárez Coalla]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q13418253|filólogu]]''
|class='wd_p569'| 1965
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q28502958'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q28502958|Paula Jiménez Fonseca]]''
|class='wd_desc'| oncóloga asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16062369|oncólogu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1978
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q29516210'
|class='wd_label'| [[Luis Álvarez Santullano]]
|class='wd_desc'| profesor asturianu (1879–1952)
|class='wd_p106'| [[profesor]]
|class='wd_p569'| 1879-12-08
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1952-05-12
|- class='wd_q30112087'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q30112087|Guillermo Mariño]]''
|class='wd_desc'| investigador asturianu
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q33515255'
|class='wd_label'| [[Víctor Suárez Piñero]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q58428578|activista polos derechos llingüísticos]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>''[[:d:Q41546637|wikimedista]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1988
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42181309'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42181309|Ignacio Varela]]''
|class='wd_desc'| biólogu asturianu
|class='wd_p106'| [[biólogu]]
|class='wd_p569'| 1981-03-26
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q42964911'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42964911|Patricia García-García]]''
|class='wd_desc'| investigadora asturiana
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1980-08-05
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q44735139'
|class='wd_label'| [[Alfredo Prieto Valiente]]
|class='wd_desc'| políticu y empresariu asturianu (1934–2023)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1934-09-10
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2023-11-25
|- class='wd_q47895992'
|class='wd_label'| [[Emilio Tamargo]]
|class='wd_desc'| periodista y llocutor deportivu asturianu (1938–2009)
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q1371925|llocutor]]''
|class='wd_p569'| 1938-02-04
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2009-09-30
|- class='wd_q50691190'
|class='wd_label'| [[Emma Cabal]]
|class='wd_desc'| escritora y profesora asturiana
|class='wd_p106'| [[poeta]]<br/>[[profesor]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q50861882'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q50861882|Jesús María Chamorro González]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[xuez]]<br/>''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''
|class='wd_p569'| 1964-08-21
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q52063285'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q52063285|Beatriz Roldán Cuenya]]''
|class='wd_desc'| física asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q169470|físicu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55349348'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55349348|Edu Galán]]''
|class='wd_desc'| escritor, guionista y humorista asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q12406482|humorista]]''<br/>''[[:d:Q20020377|críticu cultural]]''<br/>[[psicólogu]]
|class='wd_p569'| 1980
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q55838349'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55838349|Eduardo Serrano y Branat]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1856-09-11<br/>1854-09-11
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1914-11-15
|- class='wd_q55948806'
|class='wd_label'| [[Amaro González de Mesa]]
|class='wd_desc'| diplomáticu asturianu (1924-2023)
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1924-12-08
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2023-05-30
|- class='wd_q55991948'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55991948|Bruno Sánchez-Andrade Nuño]]''
|class='wd_desc'| astrofísicu asturianu
|class='wd_p106'| [[astrofísicu]]<br/>[[científicu]]
|class='wd_p569'| 1981
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56753430'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56753430|Luis Fernández-Vega Sanz]]''
|class='wd_desc'| oftalmólogu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q12013238|oftalmólogu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1952-01-23
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q58485697'
|class='wd_label'| [[Alicia García-Salcedo González]]
|class='wd_desc'| primer muyer abogada d'Asturies
|class='wd_p106'| [[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1903-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2003-01-05
|- class='wd_q59682909'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q59682909|Luis J Rodríguez-Muñiz]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1974-10-12
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q60831476'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q60831476|León Sánchez Cuesta]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q998550|llibreru]]''
|class='wd_p569'| 1892
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1978
|- class='wd_q63979201'
|class='wd_label'| [[Víctor Fernández Coalla]]
|class='wd_desc'| Xestor cultural y coach asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3104508|xestor cultural]]''<br/>[[pedagogu]]<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor]]''
|class='wd_p569'| 1966-09-21
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64141083'
|class='wd_label'| [[Irene Cano]]
|class='wd_desc'| executiva asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2961975|xefe d'empresa]]''
|class='wd_p569'| 1974
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64523792'
|class='wd_label'| [[Ástor García]]
|class='wd_desc'| profesor y políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1978-02-03
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64667393'
|class='wd_label'| [[Ana González Rodríguez]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1963-05-14
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q81620444'
|class='wd_label'| [[José Ramón Pérez Bances]]
|class='wd_desc'| escritor, traductor y profesor asturianu (1880–1933)
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[abogáu]]<br/>''[[:d:Q135228907|German–Spanish translator]]''
|class='wd_p569'| 1880
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1933-03-27
|- class='wd_q87760950'
|class='wd_label'| [[Carlos Navarro Suárez]]
|class='wd_desc'| cineasta asturianu
|class='wd_p106'| [[cineasta]]
|class='wd_p569'| 1968-07-01
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q89990733'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q89990733|Lorenzo Arias Páramo]]''
|class='wd_desc'| historiador del arte y profesor asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1792450|historiador del arte]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1951
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q92101121'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q92101121|Miguel Gallego Gómez]]''
|class='wd_desc'| inxenieru y traductor asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2267418|inxenieru industrial]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''
|class='wd_p569'| 1983-10-24
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q96747680'
|class='wd_label'| [[Marcelino Marcos Líndez]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q97179122'
|class='wd_label'| [[Francisco Casariego Hernández-Vaquero]]
|class='wd_desc'| historiador, escritor y periodista asturianu (1919‑2010)
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1919
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2010-05-12
|- class='wd_q102302852'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102302852|Elías Fernández Combarro Álvarez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82594|informáticu teóricu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q102558939'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q102558939|Pedro Miranda]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104905106'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104905106|María Luisa Martínez Chacón]]''
|class='wd_desc'| paleontóloga asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1662561|paleontólogu]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogu]]''
|class='wd_p569'| 1946
|class='wd_p19'| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q105501864'
|class='wd_label'| [[Jorge Egocheaga]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q9149093|alpinista]]''<br/>[[médicu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1966-11-07
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q107149868'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q107149868|Sara Gutiérrez Torre]]''
|class='wd_desc'| médica y escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q107246218'
|class='wd_label'| [[Manuel B. García Álvarez]]
|class='wd_desc'| xurista asturianu
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1943-08-16
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q107566172'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q107566172|Antonio Piquero]]''
|class='wd_desc'| xurista y abogáu asturianu
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[xuez]]
|class='wd_p569'| 1773
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q109401520'
|class='wd_label'| [[Xosé Bolado]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1946-2021)
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1946
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2021-05-20
|- class='wd_q110096735'
|class='wd_label'| [[Alfredo Martínez Serrano]]
|class='wd_desc'| diplomáticu asturianu
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1971-04-01
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q110866664'
|class='wd_label'| [[Ignacio Vidau Argüelles]]
|class='wd_desc'| maxistráu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''
|class='wd_p569'| 1952-09-13
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q111976465'
|class='wd_label'| [[Diego Díaz Alonso]]
|class='wd_desc'| periodista ya historiador asturianu
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1981-11-15
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q112056332'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q112056332|Francisco Díaz Ordoñez]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[abogáu]]<br/>''[[:d:Q635734|archiveru]]''<br/>[[xuez]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1816
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1875
|- class='wd_q112536930'
|class='wd_label'| [[Carlos Prieto]]
|class='wd_desc'| empresariu y músicu asturianu (1898-1991)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q6606110|industrial]]''<br/>''[[:d:Q1979607|financieru]]''<br/>[[músicu]]<br/>[[historiador]]<br/>[[empresariu]]<br/>''[[:d:Q15472169|mecenes]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q1259917|violinista]]''<br/>''[[:d:Q215536|comerciante]]''
|class='wd_p569'| 1898-05-19
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 1991-03-14
|- class='wd_q115236415'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q115236415|Gazir]]''
|class='wd_desc'| raperu asturianu
|class='wd_p106'| [[raperu]]
|class='wd_p569'| 2001-12-15
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115406645'
|class='wd_label'| [[Lucía Galán|Lucía Galán Bertrand]]
|class='wd_desc'| pediatra asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1919436|pediatra]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueru]]''
|class='wd_p569'| 1978-02-13
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115494604'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q115494604|Diego Canga Fano]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q105434600|altu funcionariu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1964-12-25
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115631900'
|class='wd_label'| [[Álvaro Queipo|Álvaro Queipo Somoamo]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1988-05-09
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q115785788'
|class='wd_label'| [[Ana Paredes Prieto]]
|class='wd_desc'| diplomática asturiana
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1963-02-22
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118492645'
|class='wd_label'| [[José Carlos Fernández Sarasola]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1964-05-29
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q119974965'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q119974965|Nagore de Arquer]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q315247|university student]]''<br/>[[activista]]
|class='wd_p569'| 2001
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q120648349'
|class='wd_label'| [[Raimundo Robredo Rubio|Raimundo Robredo]]
|class='wd_desc'| diplomáticu asturianu
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1971-04-25
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q125570632'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125570632|Quico Alsedo]]''
|
|class='wd_p106'| [[periodista]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q125572020'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125572020|Luis Pérez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q130124622'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q130124622|Luis López Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| [[poeta]]
|class='wd_p569'| 1966
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q130995053'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q130995053|José María Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1963-06-12
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q131765685'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q131765685|Juan Ponte]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q5758653|profesor d'enseñanza secundaria]]''<br/>''[[:d:Q16145150|profesor de música]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1983-10-08
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137673174'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137673174|Guillermo Ortigueira]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q519076|axente inmobiliariu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137802038'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137802038|Margarita Cuartas Rivera]]''
|class='wd_desc'| archivera ya historiadora asturiana (1938-2024)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q635734|archiveru]]''<br/>[[historiador]]
|class='wd_p569'| 1938
|class='wd_p19'| [[Uviéu]]
|class='wd_p570'| 2024
|- class='wd_q3181301'
|class='wd_label'| [[Juan Luis Rodríguez-Vigil|Juan Luis Rodríguez-Vigil Rubio]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q212238|funcionariu]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1945-03-17
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q898563|Valdepeñas]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6097665'
|class='wd_label'| [[Rafael Menéndez de Luarca]]
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[presbíteru]]<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''
|class='wd_p569'| 1743-11-22
|class='wd_p19'| [[Valdés]]
|class='wd_p570'| 1819-06-20
|- class='wd_q56839612'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56839612|Gonzalo Rico Avello]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1912-06-12
|class='wd_p19'| [[Valdés]]
|class='wd_p570'| 1994-08-30
|- class='wd_q21730688'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21730688|Felipe, Conde de Canga Argüelles Canga Argüelles]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[historiador]]<br/>[[médicu]]
|class='wd_p569'| 1805
|class='wd_p19'| [[València|Valencia]]
|class='wd_p570'| 1863-01-25
|- class='wd_q68480525'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q68480525|Esteban López-Escobar]]''
|class='wd_desc'| periodista español
|class='wd_p106'| [[periodista]]
|class='wd_p569'| 1941-10-20
|class='wd_p19'| [[València|Valencia]]
|class='wd_p570'| 2025-03-11
|- class='wd_q2877534'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q2877534|Alfredo Martínez Marín]]''
|class='wd_desc'| periodista español
|class='wd_p106'| [[periodista]]
|class='wd_p569'| 1965-06-06
|class='wd_p19'| [[Valladolid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q56871126'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q56871126|María Ángeles Gil Álvarez]]''
|class='wd_desc'| investigadora
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2732142|estadísticu]]''<br/>[[matemáticu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1953-09-15
|class='wd_p19'| [[Valladolid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q105192567'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q105192567|Ana María Vega Gutiérrez]]''
|class='wd_desc'| caderalga d'universidá española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q12027957|canon law jurist]]''
|class='wd_p569'| 1965
|class='wd_p19'| [[Valladolid]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q46459468'
|class='wd_label'| [[Fernando Padilla Palicio]]
|class='wd_desc'| Direutor Xeneral de Planificación Llingüística y Normalización del Principáu d'Asturies
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>''[[:d:Q1501800|direutor xeneral]]''
|class='wd_p569'| 1957-01-01
|class='wd_p19'| [[Veguín]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9015907'
|class='wd_label'| [[Juan Pérez Villamil]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1754-05-01
|class='wd_p19'| [[Veiga (parroquia)|Veiga]]
|class='wd_p570'| 1824-02-20
|- class='wd_q6123368'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q6123368|Secundino Serrano Fernández]]''
|class='wd_desc'| historiador español
|class='wd_p106'| [[historiador]]
|class='wd_p569'| 1953
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q6160082|Velilla de la Reina]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q25367930'
|class='wd_label'| [[Santiago García Granda]]
|class='wd_desc'| químicu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15142825|cristalógrafu]]''<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1955
|class='wd_p19'| [[Verdicio]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3186415'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q3186415|José Manuel Otero Novas]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1940-03-23
|class='wd_p19'| [[Vigo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q57976025'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q57976025|Marta E. G. Mosquera]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1991
|class='wd_p19'| [[Vigo]]
|class='wd_p570'| 2024-06-16
|- class='wd_q109659444'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q109659444|Antonio Aretxabala Díez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1963-05-02
|class='wd_p19'| [[Vigo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q125661407'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q125661407|Araceli Anadón]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1953
|class='wd_p19'| [[Vigo]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q111344781'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q111344781|Fran Canosa]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q520549|xeólogu]]''<br/>''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''
|class='wd_p569'| 1983-08-29
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q1442637|Vilagarcía de Arousa]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q984423'
|class='wd_label'| [[Víctor García de la Concha]]
|class='wd_desc'| filólogu asturianu
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q14467526|llingüista]]''<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1934-01-02
|class='wd_p19'| [[Villaviciosa]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5868048'
|class='wd_label'| [[Francisco de Paula Caveda y Solares]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu (1760–1811)
|class='wd_p106'| [[escritor]]
|class='wd_p569'| 1759-02-27
|class='wd_p19'| [[Villaviciosa]]
|class='wd_p570'| 1812-02-13
|- class='wd_q55837499'
|class='wd_label'| [[Casimiro Piñera y Naredo]]
|class='wd_desc'| obispu católicu asturianu (1837–1904)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''
|class='wd_p569'| 1837-07-24
|class='wd_p19'| [[Villaviciosa]]
|class='wd_p570'| 1904-08-28
|- class='wd_q11927530'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11927530|Jesús Vázquez Gayoso]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1909-04-05
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q12402064|Viloudriz, A Pontenova]]''
|class='wd_p570'| 1970-05-09
|- class='wd_q12262696'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q12262696|Luis Olariaga Puiana]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]
|class='wd_p569'| 1885-03-21
|class='wd_p19'| [[Vitoria-Gasteiz|Vitoria]]
|class='wd_p570'| 1976-08-03
|- class='wd_q42788713'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q42788713|Luis Rodrigo]]''
|
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1944
|class='wd_p19'| [[Vitoria-Gasteiz|Vitoria]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q8198010'
|class='wd_label'| [[Ana Cano]]
|class='wd_desc'| filóloga asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q13418253|filólogu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1950-05-12
|class='wd_p19'| [[Viḷḷarín (Veigas)|Viḷḷarín]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6120903'
|class='wd_label'| [[Santiago Fernández Negrete]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1799–1875)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1799-02-11
|class='wd_p19'| [[Viḷḷatresmil (parroquia)|Viḷḷatresmil]]
|class='wd_p570'| 1869-03
|- class='wd_q90696289'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90696289|Yayoi Kawamura]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1266283|profesor titular]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1954-12-15
|class='wd_p19'| [[Xapón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q4776620'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q4776620|Antonio Flores de Lemus]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1876
|class='wd_p19'| [[Jaén|Xaén]]
|class='wd_p570'| 1941
|- class='wd_q239117'
|class='wd_label'| [[Ángeles Caso]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>''[[:d:Q6051619|publicista]]''
|class='wd_p569'| 1959-07-16
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q282498'
|class='wd_label'| [[Gaspar Melchor de Xovellanos]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>[[abogáu]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1744-01-05
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1811-11-27
|- class='wd_q330028'
|class='wd_label'| [[Gil Carlos Rodríguez Iglesias]]
|class='wd_desc'| xurista asturianu 1946-2019()
|class='wd_p106'| [[xuez]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1946-05-26
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2019-01-17
|- class='wd_q645325'
|class='wd_label'| [[Torcuato Fernández-Miranda|Torcuato Fernández-Miranda Hevia]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1915-11-10
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1980-06-19
|- class='wd_q2223900'
|class='wd_label'| [[Carmen Moriyón]]
|class='wd_desc'| política y ciruxana asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q16062369|oncólogu]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1966-10-25
|class='wd_p19'| [[Xixón (parroquia)|Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q2553082'
|class='wd_label'| [[Melquíades Álvarez]]
|class='wd_desc'| político asturianu (1864–1936)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1864-05-17
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1936-08-22
|- class='wd_q3142789'
|class='wd_label'| [[Xuan Xosé Sánchez Vicente]]
|class='wd_desc'| políticu y escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q2504617|romanista]]''<br/>''[[:d:Q13418253|filólogu]]''
|class='wd_p569'| 1949-02-01
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3181289'
|class='wd_label'| [[Sergio Marqués|Sergio Rutilio Marqués Fernández]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1946-08-04
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2012-05-08
|- class='wd_q3319437'
|class='wd_label'| [[Ángela Pumariega]]
|class='wd_desc'| regatista asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q476246|regatista]]''
|class='wd_p569'| 1984-11-12
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3322037'
|class='wd_label'| [[Pedro de Silva Cienfuegos-Jovellanos]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1945-08-18
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3395726'
|class='wd_label'| [[Inaciu Galán]]
|class='wd_desc'| periodista y escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1986-06-06
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3395887'
|class='wd_label'| [[Nacho Vegas]]
|class='wd_desc'| cantautor asturianu
|class='wd_p106'| [[cantautor]]<br/>[[cantante]]
|class='wd_p569'| 1974-12-09
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q3751058'
|class='wd_label'| [[Luis Suárez Fernández]]
|class='wd_desc'| historiador asturianu (1924-2024)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q3332711|medievalista]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[historiador]]
|class='wd_p569'| 1924-06-25
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2024-12-15
|- class='wd_q3753215'
|class='wd_label'| [[Aurelio Menéndez]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1927-05-01
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2018-01-03
|- class='wd_q3775162'
|class='wd_label'| [[José Luis García Rúa]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15627169|sindicalista]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q4964182|filósofu]]''
|class='wd_p569'| 1923-08-31
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2017-01-06
|- class='wd_q3816067'
|class='wd_label'| [[Evaristo Fernández de San Miguel]]
|class='wd_desc'| noble, militar, políticu ya historiador asturianu (1785-1862)
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>''[[:d:Q47064|militar]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1785-10-26
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1862-05-29
|- class='wd_q5752545'
|class='wd_label'| [[Carmen Gómez Ojea]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana (1945–2022)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[poeta]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''
|class='wd_p569'| 1945-10-11
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2022-08-10
|- class='wd_q5920840'
|class='wd_label'| [[Isabel Pérez-Espinosa]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1967-01-05
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5930237'
|class='wd_label'| [[Jesús Iglesias Fernández]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1959-12-31
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5982447'
|class='wd_label'| [[Lucía Herrera]]
|
|class='wd_p106'| [[Realizador|realizador de televisión]]<br/>[[direutor de cine]]<br/>[[xurista]]<br/>[[actor]]
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5992409'
|class='wd_label'| [[Ignacio Prendes]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1965-02-22
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6010839'
|class='wd_label'| [[Mercedes Fernández González|Mercedes Fernández]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1960-08-04
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6121006'
|class='wd_label'| [[Santiago Martínez Argüelles]]
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1967-05-11
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q6172778'
|class='wd_label'| [[Álvaro Díaz Huici]]
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[poeta]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1958
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q9028947'
|class='wd_label'| [[Mariano Antolín Rato]]
|
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''
|class='wd_p569'| 1943-12-08
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2025-01-10
|- class='wd_q11964845'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q11964845|David Testa]]''
|class='wd_desc'| atleta asturianu
|class='wd_p106'| [[atleta]]
|class='wd_p569'| 1984-08-09
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q13147885'
|class='wd_label'| [[Pilar Sánchez Vicente]]
|class='wd_desc'| historiadora, escritora y documentalista asturiana
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[documentalista]]<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]''
|class='wd_p569'| 1961-11-11
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q16578096'
|class='wd_label'| [[Ignacio Bertrand y Bertrand]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1914–1992)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1914-06-03
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1992-01-11
|- class='wd_q20021258'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q20021258|Ignacio Fernández Sarasola]]''
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1970
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20605225'
|class='wd_label'| [[Marta Mori]]
|class='wd_desc'| escritora española
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1965
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q20605458'
|class='wd_label'| [[Pablo Rodríguez Alonso]]
|class='wd_desc'| escritor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1979
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21010760'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q21010760|Jesús G. Maestro]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q15962340|teóricu lliterariu]]''
|class='wd_p569'| 1967-12-01
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21259431'
|class='wd_label'| [[Eva Hevia]]
|class='wd_desc'| química asturiana
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[investigador]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q21293215'
|class='wd_label'| [[Sofía Castañón]]
|class='wd_desc'| escritora asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[direutor de cine]]
|class='wd_p569'| 1983-11-01
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q23843495'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q23843495|Ángeles Barrio Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|class='wd_p569'| 1955
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q23925094'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q23925094|Carla Rubiera Cancelas]]''
|
|class='wd_p106'| [[historiador]]
|class='wd_p569'| 1985-02-23
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q26015435'
|class='wd_label'| [[Juan Suárez Martínez]]
|
|class='wd_p106'| [[empresariu]]
|class='wd_p569'| 1913-05-16
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 2006-08-18
|- class='wd_q27755637'
|class='wd_label'| [[Isidro Martínez Oblanca|Isidro Manuel Martínez Oblanca]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1956-11-12
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q51528460'
|class='wd_label'| [[Mariano Marín Albi]]
|class='wd_desc'| abogáu y políticu asturianu
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1962
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63283211'
|class='wd_label'| [[Lorena Gil|Lorena Gil Álvarez]]
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63440902'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63440902|Diana María Sánchez Martín]]''
|
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1981
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63614749'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63614749|María del Carmen Fernández Gómez]]''
|class='wd_desc'| política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'|
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63614922'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63614922|Carlos José Suárez Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q6950050|Doctor on Call]]''<br/>''[[:d:Q55379489|primary care physician]]''<br/>''[[:d:Q742628|assistant physician]]''<br/>[[ciruxanu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1963
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63646451'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63646451|David González Medina]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1986
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q63762546'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q63762546|María Isabel Pérez-Espinosa González-Lobón]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1967-01-05
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q64745695'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64745695|Pedro Díaz Valdés]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>[[naturalista]]<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''
|class='wd_p569'| 1740-09-08
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1807-11-15
|- class='wd_q64831520'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q64831520|Ángeles Huerta]]''
|
|class='wd_p106'| [[direutor de cine]]<br/>[[guionista]]
|class='wd_p569'| 1974
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q69879779'
|class='wd_label'| [[Ignacio Blanco Urizar]]
|class='wd_desc'| políticu, abogáu y economista asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q188094|economista]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1971-01-01
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q84236852'
|class='wd_label'| [[Antonio Ortega|Antonio Ortega y Fernández de la Granda]]
|class='wd_desc'| escritor, políticu y profesor asturianu
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1903-11-13
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1970-03-18
|- class='wd_q84739707'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q84739707|Maria A García-Valiñas]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q88393779'
|class='wd_label'| [[Carmen Suárez Suárez]]
|class='wd_desc'| profesora y política asturiana
|class='wd_p106'| [[profesor]]<br/>''[[:d:Q1958649|inspeutor d'enseñu]]''
|class='wd_p569'| 1953-03-24
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q93433462'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q93433462|Ángel Ignacio Villaverde Menéndez]]''
|class='wd_desc'| profesor asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q121594|profesor]]''
|class='wd_p569'| 1965-02-24
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q98609618'
|class='wd_label'| [[Xosé Lluis Rodríguez Alberdi]]
|class='wd_desc'| escritor y maestru de Llingua Asturiana
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>[[profesor]]
|class='wd_p569'| 1955-04-12
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q106729089'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q106729089|Joaquín García Rico]]''
|
|class='wd_p106'| [[direutor executivu]]<br/>''[[:d:Q1501800|direutor xeneral]]''
|class='wd_p569'| 1973-08
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q107305203'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q107305203|Marcos Alonso Alonso]]''
|
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1970
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q108428866'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q108428866|Marcos Tamargo García]]''
|class='wd_desc'| artista plásticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q98552221|artista plásticu]]''
|class='wd_p569'| 1982
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q110669656'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q110669656|Ana María Díaz Marcos]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q3400985|académicu]]''
|class='wd_p569'| 1968
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q114514527'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q114514527|Mónica Álvarez Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q116875329'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q116875329|Eladio de la Concha]]''
|class='wd_desc'| políticu español
|class='wd_p106'| [[abogáu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1959-01-03
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117037415'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q117037415|Sara Álvarez Rouco]]''
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1965-11-17
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q117309137'
|class='wd_label'| [[Sara Torres]]
|
|class='wd_p106'| [[investigador]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[poeta]]
|class='wd_p569'| 1991
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118116617'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118116617|Manuel Iñarra]]''
|class='wd_desc'| políticu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1971
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118322787'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118322787|María Nieves Blanco Díaz]]''
|class='wd_desc'| diplomática asturiana
|class='wd_p106'| [[diplomáticu]]
|class='wd_p569'| 1970-05-05
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118489664'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q118489664|Olaya Suárez]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>''[[:d:Q326653|contable]]''
|class='wd_p569'| 1993-12-31
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q119406016'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q119406016|Rafael Cofiño]]''
|
|class='wd_p106'| [[médicu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1969-12-28
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q119520211'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q119520211|Verónica Martínez Barbero]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q11771944|civil service]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1980-02-02
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q120210021'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q120210021|Celsa Alonso González]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''
|class='wd_p569'| 1964-11-02
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q124080269'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q124080269|Nicky Villanueva]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q27658988|reality television participant]]''<br/>''[[:d:Q44508716|personalidá televisiva]]''
|class='wd_p569'| 1975
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q131408350'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q131408350|Juan Nepomuceno Fernández San Miguel]]''
|class='wd_desc'| xurista y políticu asturianu (1772-1850)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4594605|maxistráu]]''<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1772
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'| 1850-07-12
|- class='wd_q135216779'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q135216779|Ana Rodríguez García]]''
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]
|class='wd_p569'| 1976
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q135261231'
|class='wd_label'| [[Arantza Margolles|Arantxa Margolles]]
|class='wd_desc'| periodista asturiana
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogu]]''
|class='wd_p569'| 1982-12-11
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q137806044'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q137806044|Silvia Sparks]]''
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q4964182|filósofu]]''<br/>''[[:d:Q333634|traductor]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[comediante]]
|class='wd_p569'| 1986-08-14
|class='wd_p19'| [[Xixón]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q24075672'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q24075672|Dionisio Llamazares Fernández]]''
|
|class='wd_p106'| [[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1936
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q5479317|Yugueros]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q312747'
|class='wd_label'| [[Leopoldo Alas "Clarín"|Leopoldo Alas]]
|
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[escritor]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q4263842|críticu lliterariu]]''<br/>[[xurista]]
|class='wd_p569'| 1852-04-25
|class='wd_p19'| [[Zamora]]
|class='wd_p570'| 1901-06-13
|- class='wd_q5413878'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q5413878|Pedro José Campos García]]''
|
|class='wd_p106'| [[químicu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1951
|class='wd_p19'| [[Zaragoza]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q90658298'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q90658298|Lucía González Cuesta]]''
|
|class='wd_p106'| [[astrofísicu]]<br/>''[[:d:Q15143191|divulgador científicu]]''
|class='wd_p569'| 1985
|class='wd_p19'| [[Zreiceda]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q5888521'
|class='wd_label'| [[Guillermo Estrada]]
|
|class='wd_p106'| [[xurista]]<br/>''[[:d:Q1266283|profesor titular]]''<br/>[[periodista]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1834-05-23
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q66310849|cai Carpio]]''
|class='wd_p570'| 1894-12-27
|- class='wd_q55837007'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q55837007|Ciriaco Miguel Vigil]]''
|class='wd_desc'| historiador, arqueólogu, epigrafista y xenealoxista asturianu (1819–1903)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q15632632|epigrafista]]''<br/>[[historiador]]<br/>''[[:d:Q8963721|xenealoxista]]''
|class='wd_p569'| 1819<br/>1819-08-08
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q62106499|cai Paraíso]]''
|class='wd_p570'| 1903-08-09
|- class='wd_q62566102'
|class='wd_label'| [[Paloma Gázquez]]
|class='wd_desc'| política española
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1969-04-27
|class='wd_p19'| ''[[:d:Q250746|Álora]]''
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q133261264'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q133261264|Graziëlla Hunsel Rivero]]''
|
|class='wd_p106'| [[cantante]]
|class='wd_p569'| 1976-01-04
|class='wd_p19'| [[Ámsterdam]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q251413'
|class='wd_label'| [[Álvaro de Albornoz]]
|class='wd_desc'| políticu asturianu (1879–1954)
|class='wd_p106'| [[escritor]]<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''<br/>[[abogáu]]
|class='wd_p569'| 1879-06-13
|class='wd_p19'| [[Ḷḷuarca]]
|class='wd_p570'| 1954-10-22<br/>1954-10-20
|- class='wd_q5949704'
|class='wd_label'| [[Juan García Avello y Castrillón]]
|class='wd_desc'| sacerdote católicu asturianu
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q250867|sacerdote católicu]]''<br/>''[[:d:Q611644|obispu católicu]]''
|class='wd_p569'| 1673
|class='wd_p19'| [[Ḷḷuarca]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q104976366'
|class='wd_label'| ''[[:d:Q104976366|Manuel Álvarez-Castrillón y Bustelo]]''
|class='wd_desc'| meteorólogu y profesor universitariu asturianu (1886–1957)
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q2310145|meteorólogu]]''<br/>[[profesor universitariu]]
|class='wd_p569'| 1886-04-10
|class='wd_p19'| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
|class='wd_p570'| 1957-10-19
|- class='wd_q117815231'
|class='wd_label'| [[Covadonga Tomé]]
|class='wd_desc'| médica y política asturiana
|class='wd_p106'| ''[[:d:Q1919436|pediatra]]''<br/>''[[:d:Q82955|políticu]]''
|class='wd_p569'| 1970-08-30
|class='wd_p19'| [[Ḷḷuarca]]
|class='wd_p570'|
|- class='wd_q118399152'
|class='wd_label'| [[Guillermo García Alcalde]]
|class='wd_desc'| periodista, musicólogu y compositor asturianu (1940–2023)
|class='wd_p106'| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogu]]''<br/>[[compositor]]
|class='wd_p569'| 1940-10-22
|class='wd_p19'| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
|class='wd_p570'| 2023-05-15
|}
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commons}}
{{control d'autoridaes}}
5rym775owe6zxb7u6o8u40b47zggqlt
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/imáxenes
4
190484
4490048
4489789
2026-05-03T01:35:49Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490048
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/imáxenes
|sparql=SELECT ?item ?dob ?dod ?img (CONCAT(" <small>",str(ROUND(FLOOR((?dod - ?dob)/365.2425)))," años</small>") as ?s3)
{
SELECT ?item ?stct ?slct (?stct + ?slct*2 as ?rank) (SAMPLE(?img1) as ?img) (MAX(?dod1) as ?dod) (SAMPLE(?dob1) as ?dob)
{
?item wdt:P570 ?dod1
FILTER ( ?dod1 > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod1 > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod1 < now() )
?item wdt:P18 ?img1 .
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P1087 [] }
?item wdt:P31 wd:Q5 .
?item wikibase:statements ?stct ; wikibase:sitelinks ?slct .
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob1 }
FILTER EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:isPartOf <https://ast.wikipedia.org/> .
}
}
GROUP BY ?item ?stct ?slct
ORDER BY DESC(?rank) ?item
LIMIT 8
}
ORDER BY DESC(?dod)
|section=
|columns=P18,label,P570,P20,qid,?s3
|thumb=130
|min_section=
|links=local
|row_template=Wikidata list/gallery
|skip_table=1
|autolist=fallback
|short = true
|chart=true
|references=all
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Georg Baselitz by Erling Mandelmann.jpg|center|130px]]
| label = [[Georg Baselitz]]
| p570 = 2026-04-30<ref name="ref_d0298ab3f421a0cdfeda872811b083142be8af8f65883539e2645cf98551c12b">https://www.lanacion.com.ar/agencias/muere-a-los-88-anos-el-artista-plastico-aleman-georg-baselitz-nid30042026/</ref>
| qid = Q164775
| s3 = <small>88 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Craigventer2.jpg|center|130px]]
| label = [[Craig Venter]]
| p570 = 2026-04-29<ref name="ref_ad1ca150bf853821e80a36ec9a3e127dbefa86daaac42e325c5b52af15ebdc03">https://natlawreview.com/press-releases/j-craig-venter-genomics-pioneer-and-founder-jcvi-and-diploid-genomics-inc</ref>
| p20 = [[San Diego]]
| qid = Q311003
| s3 = <small>79 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:MaríaNieves-TangoArgentino.jpg|center|130px]]
| label = [[María Nieves Rego|María Nieves]]
| p570 = 2026-04-19<ref name="ref_2757653f241220ad6a6b5a1af0aebeef1a272b03ad44f4cca35bf7b3eb2154d7">https://www.perfil.com/noticias/actualidad/murio-maria-nieves-una-bailarina-de-tango-magica-e-inolvidable.phtml</ref>
| qid = Q15890628
| s3 = <small>91 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Desmond Morris (1969).jpg|center|130px]]
| label = [[Desmond Morris]]
| p570 = 2026-04-19<ref name="ref_82522f93bb8a241ed4fddd83912f15691238bb66e9d395ca030506531f133133">https://www.nytimes.com/2026/04/20/science/desmond-morris-dead.html</ref>
| p20 = ''[[:d:Q216038|Naas]]''
| qid = Q311132
| s3 = <small>98 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Mariclare Costello 1977.JPG|center|130px]]
| label = [[Mariclare Costello]]
| p570 = 2026-04-17<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| p20 = [[Brooklyn]]<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| qid = Q1897074
| s3 = <small>90 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Nathalie Baye Cannes 2019.jpg|center|130px]]
| label = [[Nathalie Baye]]
| p570 = 2026-04-17<ref name="ref_0cd087c9bfb7a78fc54e2e11d60f325d3b4756759351e0d0b5426096b214a152">https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/cinema/lactrice-nathalie-baye-est-morte-a-lage-de-77-ans-18-04-2026-KVJXVKEN2FGWBJW3ZTUA44SA5Q.php</ref><ref name="ref_7f695fdafed18bbc910c15cdecbe0dccdceeb1d9a71c5f589f6649d58bd6d2fc">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/04/18/nathalie-baye-actrice-aux-cent-roles-est-morte_6681131_3382.html</ref><ref name="ref_1def53f6a32f48a39e306f8dc529efbba80f35393a89906b3b667dbf77d210ce">https://nos.nl/artikel/2610952-franse-actrice-nathalie-baye-77-overleden</ref>
| p20 = [[París]]
| qid = Q106573
| s3 = <small>77 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Moya Brennan - backstage at Glastonbury 2011.JPG|center|130px]]
| label = [[Moya Brennan]]
| p570 = 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref>
| p20 = ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
| qid = Q238941
| s3 = <small>73 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:2019-06-11, Toledo, 6990, Seminario Defensa (cropped) Diego Carcedo.jpg|center|130px]]
| label = [[Diego Carcedo]]
| p570 = 2026-04-05<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| p20 = [[Madrid]]<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| qid = Q5805947
| s3 = <small>86 años</small>
}}
{{Wikidata list end}}
9bup68cgiyjs22a8p319mvx1bshed4o
4490057
4490048
2026-05-03T03:31:59Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490057
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/imáxenes
|sparql=SELECT ?item ?dob ?dod ?img (CONCAT(" <small>",str(ROUND(FLOOR((?dod - ?dob)/365.2425)))," años</small>") as ?s3)
{
SELECT ?item ?stct ?slct (?stct + ?slct*2 as ?rank) (SAMPLE(?img1) as ?img) (MAX(?dod1) as ?dod) (SAMPLE(?dob1) as ?dob)
{
?item wdt:P570 ?dod1
FILTER ( ?dod1 > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod1 > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod1 < now() )
?item wdt:P18 ?img1 .
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P1087 [] }
?item wdt:P31 wd:Q5 .
?item wikibase:statements ?stct ; wikibase:sitelinks ?slct .
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob1 }
FILTER EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:isPartOf <https://ast.wikipedia.org/> .
}
}
GROUP BY ?item ?stct ?slct
ORDER BY DESC(?rank) ?item
LIMIT 8
}
ORDER BY DESC(?dod)
|section=
|columns=P18,label,P570,P20,qid,?s3
|thumb=130
|min_section=
|links=local
|row_template=Wikidata list/gallery
|skip_table=1
|autolist=fallback
|short = true
|chart=true
|references=all
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Georg Baselitz by Erling Mandelmann.jpg|center|130px]]
| label = [[Georg Baselitz]]
| p570 = 2026-04-30<ref name="ref_d0298ab3f421a0cdfeda872811b083142be8af8f65883539e2645cf98551c12b">https://www.lanacion.com.ar/agencias/muere-a-los-88-anos-el-artista-plastico-aleman-georg-baselitz-nid30042026/</ref><ref name="ref_bb604978a71e64afdf1c9837eec606716b01a2b79a465c3f49194869a9326f95">https://www.telerama.fr/arts-expositions/mort-de-l-artiste-allemand-georg-baselitz-figure-de-l-expressionnisme-7030859.php</ref>
| qid = Q164775
| s3 = <small>88 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Craigventer2.jpg|center|130px]]
| label = [[Craig Venter]]
| p570 = 2026-04-29<ref name="ref_ad1ca150bf853821e80a36ec9a3e127dbefa86daaac42e325c5b52af15ebdc03">https://natlawreview.com/press-releases/j-craig-venter-genomics-pioneer-and-founder-jcvi-and-diploid-genomics-inc</ref>
| p20 = [[San Diego]]
| qid = Q311003
| s3 = <small>79 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:MaríaNieves-TangoArgentino.jpg|center|130px]]
| label = [[María Nieves Rego|María Nieves]]
| p570 = 2026-04-19<ref name="ref_2757653f241220ad6a6b5a1af0aebeef1a272b03ad44f4cca35bf7b3eb2154d7">https://www.perfil.com/noticias/actualidad/murio-maria-nieves-una-bailarina-de-tango-magica-e-inolvidable.phtml</ref>
| qid = Q15890628
| s3 = <small>91 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Desmond Morris (1969).jpg|center|130px]]
| label = [[Desmond Morris]]
| p570 = 2026-04-19<ref name="ref_82522f93bb8a241ed4fddd83912f15691238bb66e9d395ca030506531f133133">https://www.nytimes.com/2026/04/20/science/desmond-morris-dead.html</ref>
| p20 = ''[[:d:Q216038|Naas]]''
| qid = Q311132
| s3 = <small>98 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Mariclare Costello 1977.JPG|center|130px]]
| label = [[Mariclare Costello]]
| p570 = 2026-04-17<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| p20 = [[Brooklyn]]<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| qid = Q1897074
| s3 = <small>90 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Nathalie Baye Cannes 2019.jpg|center|130px]]
| label = [[Nathalie Baye]]
| p570 = 2026-04-17<ref name="ref_0cd087c9bfb7a78fc54e2e11d60f325d3b4756759351e0d0b5426096b214a152">https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/cinema/lactrice-nathalie-baye-est-morte-a-lage-de-77-ans-18-04-2026-KVJXVKEN2FGWBJW3ZTUA44SA5Q.php</ref><ref name="ref_7f695fdafed18bbc910c15cdecbe0dccdceeb1d9a71c5f589f6649d58bd6d2fc">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/04/18/nathalie-baye-actrice-aux-cent-roles-est-morte_6681131_3382.html</ref><ref name="ref_1def53f6a32f48a39e306f8dc529efbba80f35393a89906b3b667dbf77d210ce">https://nos.nl/artikel/2610952-franse-actrice-nathalie-baye-77-overleden</ref>
| p20 = [[París]]
| qid = Q106573
| s3 = <small>77 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Moya Brennan - backstage at Glastonbury 2011.JPG|center|130px]]
| label = [[Moya Brennan]]
| p570 = 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref>
| p20 = ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
| qid = Q238941
| s3 = <small>73 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:2019-06-11, Toledo, 6990, Seminario Defensa (cropped) Diego Carcedo.jpg|center|130px]]
| label = [[Diego Carcedo]]
| p570 = 2026-04-05<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| p20 = [[Madrid]]<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| qid = Q5805947
| s3 = <small>86 años</small>
}}
{{Wikidata list end}}
aa81rf3sgt0n1rxtp14ntepxm8fvssu
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/llista
4
190487
4490043
4489956
2026-05-03T01:34:10Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490043
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/llista
|sparql=SELECT ?item ?dod ?stct ?slct
{
?item wdt:P570 ?dod
FILTER ( ?dod > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() )
?item wdt:P31 wd:Q5 .
}
ORDER BY DESC(?dod) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=local
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q164775|Q164775]]
| [[Ficheru:Georg Baselitz by Erling Mandelmann.jpg|center|128px]]
| [[Georg Baselitz]]
| 1938-01-23<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_45b2fa2862a9d32b727abcd8c70b4833103584d9a8b486761b422ce76b0d95c8">''[[:d:Q103891952|Baselitz [Kern], Georg]]''</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref><ref name="ref_82b7d344207b335d154630f5b3633ca6e9092c67382481b97b60dd96d5bd7e90">''[[:d:Q1307356|Salzburgwiki]]''</ref><ref name="ref_0b6394c9b71b4096d2093e1c96ed71f61a31b392bc22d3542305c22bb29142a2">''[[:d:Q2877812|Babelio]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref><ref name="ref_1ef73acaa6e35c746a43f9e0bc10a749c81196356c4a47da4f869a260d68a637">''[[:d:Q20056651|Le Delarge]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_d0298ab3f421a0cdfeda872811b083142be8af8f65883539e2645cf98551c12b">https://www.lanacion.com.ar/agencias/muere-a-los-88-anos-el-artista-plastico-aleman-georg-baselitz-nid30042026/</ref>
| [[Alemaña|alemán]]-[[Austria|austriacu]] [[Pintor|pintor]], [[Escultor|escultor]], grabador, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], [[Ilustrador|ilustrador]], escenógrafu, [[Artista|artista]], [[Autor|autor]] (1938–2026) ♂; Villa Romana Prize, Goslarer Kaiserring, comendador de les Artes y les Lletres, State Award of Lower Saxony, Praemium Imperiale, Condecoración Austriaca de les Ciencies y les Artes, Berliner Bär, [[Caballeru de la Lexón d'Honor|caballeru de la Lexón d'Honor]]; member of Royal Academy of Arts, Bavarian Academy of Fine Arts, Academia de les Artes de Berlín, Académie des beaux-arts; notable work Die große Nacht im Eimer
| [[pintor]]<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_1ddc4cfd718fc03184a8aa0cb9a1d49b16690e1ee9320a9f813e8a596c52368c">https://vanabbemuseum.nl/en/collection/details/collection/?lookup%5B1673%5D%5Bfilter%5D%5B0%5D=id%3AC1760</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[escultor]]<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>''[[:d:Q11569986|grabador]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[ilustrador]]<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafu]]''<ref name="ref_7e15a092cd42cb45b8ba648690e56b93342a8bbe6a5d837313de85e10739c106">https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Georg_Baselitz</ref><br/>[[artista]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[autor]]
|
| [[Alemaña]]<ref name="ref_9d3a17c26ff070bd88a92a76acffa64ff359828c2192b5f31057984b7598c758">''[[:d:Q73268604|coleición en llinia del Muséu d'Arte Modernu de Nueva York]]''</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[Austria]]
| ''[[:d:Q81722|Kamenz]]''
|
|-
| [[:d:Q311003|Q311003]]
| [[Ficheru:Craigventer2.jpg|center|128px]]
| [[Craig Venter]]
| 1946-10-14<ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_ad1ca150bf853821e80a36ec9a3e127dbefa86daaac42e325c5b52af15ebdc03">https://natlawreview.com/press-releases/j-craig-venter-genomics-pioneer-and-founder-jcvi-and-diploid-genomics-inc</ref>
| bioquímicu d'Estaos Xuníos
| [[bioquímicu]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q131524|entamador]]''<br/>[[investigador]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Salt Lake City]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[San Diego]]
|-
| [[:d:Q15890628|Q15890628]]
| [[Ficheru:MaríaNieves-TangoArgentino.jpg|center|128px]]
| [[María Nieves Rego|María Nieves]]
| 1938<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>1934-09-06<ref name="ref_dab59b7ded2d7ec521be86a8c15c6fa5d6c9fbb7e185c1e626303b33577a9783">https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17128349t</ref><ref name="ref_13106dcd30f035422c232a0bb8f4673b9af91abf56475dec13402af39bee216d">https://www.todotango.com/english/artists/biography/798/Maria-Nieves/</ref>
| 2026-04-19<ref name="ref_2757653f241220ad6a6b5a1af0aebeef1a272b03ad44f4cca35bf7b3eb2154d7">https://www.perfil.com/noticias/actualidad/murio-maria-nieves-una-bailarina-de-tango-magica-e-inolvidable.phtml</ref>
| baillarina de balé arxentina
| ''[[:d:Q805221|baillarín de balé]]''<br/>[[coreógrafu]]<ref name="ref_5608daa6822c73216d1f03633d8e39a2346bcb4ee3a083d77789e374a309ed28">https://www.argentina.gob.ar/noticias/adios-maria-nieves</ref>
|
| [[Arxentina]]<ref name="ref_66a0d796f8ba4ac2c8c3e99d75b40ee7ea8eaec0c571984d6fff7578d7b6dcd6">https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb17128349t</ref>
| [[Buenos Aires]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q311132|Q311132]]
| [[Ficheru:Desmond Morris (1969).jpg|center|128px]]
| [[Desmond Morris]]
| 1928-01-24<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| 2026-04-19<ref name="ref_82522f93bb8a241ed4fddd83912f15691238bb66e9d395ca030506531f133133">https://www.nytimes.com/2026/04/20/science/desmond-morris-dead.html</ref>
| zoólogu británicu
| ''[[:d:Q1371378|etnólogu]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogu]]''<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogu]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogu]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[ilustrador]]<br/>[[biólogu]]<br/>[[pintor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Reinu Xuníu]]
| ''[[:d:Q7261605|Purton]]''<ref name="ref_7c2c0d4c827e70bb31faa817c593e493b59b0fd44fe9b758363c8a6b57302870">http://desmond-morris.com/biography.php</ref>
| ''[[:d:Q216038|Naas]]''
|-
| [[:d:Q106573|Q106573]]
| [[Ficheru:Nathalie Baye Cannes 2019.jpg|center|128px]]
| [[Nathalie Baye]]
| 1948-07-06<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref><ref name="ref_db600c583c11c1f4a3f0618664504bb3e8c69966ec7f858aab6e941ad0d589eb">''[[:d:Q61356138|FemBio database]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_beb08c37302db59faae18def7df503aa49faa56692d5237f49cc8cdcaf6046c9">''[[:d:Q83365652|Roglo]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref>
| 2026-04-17<ref name="ref_0cd087c9bfb7a78fc54e2e11d60f325d3b4756759351e0d0b5426096b214a152">https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/cinema/lactrice-nathalie-baye-est-morte-a-lage-de-77-ans-18-04-2026-KVJXVKEN2FGWBJW3ZTUA44SA5Q.php</ref><ref name="ref_7f695fdafed18bbc910c15cdecbe0dccdceeb1d9a71c5f589f6649d58bd6d2fc">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/04/18/nathalie-baye-actrice-aux-cent-roles-est-morte_6681131_3382.html</ref><ref name="ref_1def53f6a32f48a39e306f8dc529efbba80f35393a89906b3b667dbf77d210ce">https://nos.nl/artikel/2610952-franse-actrice-nathalie-baye-77-overleden</ref>
| actriz francesa
| [[actor de voz]]<ref name="ref_bc3a85658e8a28e65af625fa996b59966ba6a9d097cdf31fe7dc3db6bc6ea2b7">''[[:d:Q1516429|Unifrance]]''</ref><br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatru]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cine]]''<br/>[[baillarín]]<br/>[[actor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Francia]]
| [[Mainneville]]<ref name="ref_6bd7f343ec86bf162b9bf98e2a22ba28c4226ad3dc2f3301b0707a2e32285c09">http://www.debate.org/reference/jean-yves-berteloot</ref>
| [[París]]
|-
| [[:d:Q1897074|Q1897074]]
| [[Ficheru:Mariclare Costello 1977.JPG|center|128px]]
| [[Mariclare Costello]]
| 1936-02-03<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_f2c80df09e95b58628606a2c8a10b00cd8a6048c2ebdae04cf3f20d42f6c2393">''[[:d:Q31964|Internet Broadway Database]]''</ref>
| 2026-04-17<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| actriz d'Estaos Xuníos
| [[actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatru]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cine]]''
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Peoria (Illinois)|Peoria]]
| [[Brooklyn]]<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
|-
| [[:d:Q2512502|Q2512502]]
|
| [[Kazuo Imanishi]]
| 1941-01-12
| 2026-04-16<ref name="ref_767ce8c390707bffbd9f39d1603100c5c00e057fa16e268ba4826567bb69169c">https://www.sanfrecce.co.jp/news/team/12243</ref>
| futbolista xaponés
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<br/>''[[:d:Q628099|entrenador de fútbol]]''
|
| [[Xapón]]
| [[Hiroshima]]
| [[Hiroshima]]
|-
| [[:d:Q238941|Q238941]]
| [[Ficheru:Moya Brennan - backstage at Glastonbury 2011.JPG|center|128px]]
| [[Moya Brennan]]
| 1952-08-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref>
| música irlandesa
| [[cantante]]<br/>[[compositor de cantares]]<br/>''[[:d:Q3127709|arpista]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropu]]''<br/>[[compositor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[productor musical]]
|
| [[República d'Irlanda]]
| ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
| ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
|-
| [[:d:Q3367014|Q3367014]]
|
| [[Frank Stack]]
| 1937-10-31<ref name="ref_2515a038bf5d14233e38e713969cb159123804e15e066817ab8ec55c6d0e81d7">https://www.degruyter.com/view/AKL/_37773d22-509f-497b-b05c-aaa6e039ce6a</ref>
| 2026-04-12<ref name="ref_e2787a782a0a79fa82b74387173e4bd46e21d53071250473451e9e477ea3939d">https://www.dailycartoonist.com/index.php/2026/04/14/frank-stack-rip/</ref>
| historietista d'Estaos Xuníos
| ''[[:d:Q715301|historietista]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q10862983|aguafuertista]]''<br/>''[[:d:Q15296811|dibuxante]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Houston]]<ref name="ref_aaff9d5de55b30489e1441fd299f17dd53502cde5fde5efc16832d4770589af4">''[[:d:Q135933563|Dictionary of Erotic Artists (2010)]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q5805947|Q5805947]]
| [[Ficheru:2019-06-11, Toledo, 6990, Seminario Defensa (cropped) Diego Carcedo.jpg|center|128px]]
| [[Diego Carcedo]]
| 1940-03-24
| 2026-04-05<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| periodista, presentador y escritor asturianu (1940-2026)
| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q1371925|llocutor]]''<br/>''[[:d:Q131572781|radio employee]]''<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>''[[:d:Q6051619|publicista]]''<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Sobrecueva]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
|}
----
∑ 10 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
9hsap24ejqz330tcn6yms83u5lq06xx
4490058
4490043
2026-05-03T03:31:59Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490058
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/llista
|sparql=SELECT ?item ?dod ?stct ?slct
{
?item wdt:P570 ?dod
FILTER ( ?dod > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() )
?item wdt:P31 wd:Q5 .
}
ORDER BY DESC(?dod) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=local
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q164775|Q164775]]
| [[Ficheru:Georg Baselitz by Erling Mandelmann.jpg|center|128px]]
| [[Georg Baselitz]]
| 1938-01-23<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_45b2fa2862a9d32b727abcd8c70b4833103584d9a8b486761b422ce76b0d95c8">''[[:d:Q103891952|Baselitz [Kern], Georg]]''</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref><ref name="ref_82b7d344207b335d154630f5b3633ca6e9092c67382481b97b60dd96d5bd7e90">''[[:d:Q1307356|Salzburgwiki]]''</ref><ref name="ref_0b6394c9b71b4096d2093e1c96ed71f61a31b392bc22d3542305c22bb29142a2">''[[:d:Q2877812|Babelio]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref><ref name="ref_1ef73acaa6e35c746a43f9e0bc10a749c81196356c4a47da4f869a260d68a637">''[[:d:Q20056651|Le Delarge]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_d0298ab3f421a0cdfeda872811b083142be8af8f65883539e2645cf98551c12b">https://www.lanacion.com.ar/agencias/muere-a-los-88-anos-el-artista-plastico-aleman-georg-baselitz-nid30042026/</ref><ref name="ref_bb604978a71e64afdf1c9837eec606716b01a2b79a465c3f49194869a9326f95">https://www.telerama.fr/arts-expositions/mort-de-l-artiste-allemand-georg-baselitz-figure-de-l-expressionnisme-7030859.php</ref>
| [[Alemaña|alemán]]-[[Austria|austriacu]] [[Pintor|pintor]], [[Escultor|escultor]], grabador, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], [[Ilustrador|ilustrador]], escenógrafu, [[Artista|artista]], [[Autor|autor]] (1938–2026) ♂; Villa Romana Prize, Goslarer Kaiserring, comendador de les Artes y les Lletres, State Award of Lower Saxony, Praemium Imperiale, Condecoración Austriaca de les Ciencies y les Artes, Berliner Bär, [[Caballeru de la Lexón d'Honor|caballeru de la Lexón d'Honor]]; member of Royal Academy of Arts, Bavarian Academy of Fine Arts, Academia de les Artes de Berlín, Académie des beaux-arts; notable work Die große Nacht im Eimer
| [[pintor]]<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_1ddc4cfd718fc03184a8aa0cb9a1d49b16690e1ee9320a9f813e8a596c52368c">https://vanabbemuseum.nl/en/collection/details/collection/?lookup%5B1673%5D%5Bfilter%5D%5B0%5D=id%3AC1760</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[escultor]]<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>''[[:d:Q11569986|grabador]]''<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[ilustrador]]<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafu]]''<ref name="ref_7e15a092cd42cb45b8ba648690e56b93342a8bbe6a5d837313de85e10739c106">https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Georg_Baselitz</ref><br/>[[artista]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[autor]]
|
| [[Alemaña]]<ref name="ref_9d3a17c26ff070bd88a92a76acffa64ff359828c2192b5f31057984b7598c758">''[[:d:Q73268604|coleición en llinia del Muséu d'Arte Modernu de Nueva York]]''</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[Austria]]
| ''[[:d:Q81722|Kamenz]]''
|
|-
| [[:d:Q311003|Q311003]]
| [[Ficheru:Craigventer2.jpg|center|128px]]
| [[Craig Venter]]
| 1946-10-14<ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_ad1ca150bf853821e80a36ec9a3e127dbefa86daaac42e325c5b52af15ebdc03">https://natlawreview.com/press-releases/j-craig-venter-genomics-pioneer-and-founder-jcvi-and-diploid-genomics-inc</ref>
| bioquímicu d'Estaos Xuníos
| [[bioquímicu]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q131524|entamador]]''<br/>[[investigador]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Salt Lake City]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[San Diego]]
|-
| [[:d:Q15890628|Q15890628]]
| [[Ficheru:MaríaNieves-TangoArgentino.jpg|center|128px]]
| [[María Nieves Rego|María Nieves]]
| 1938<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>1934-09-06<ref name="ref_dab59b7ded2d7ec521be86a8c15c6fa5d6c9fbb7e185c1e626303b33577a9783">https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17128349t</ref><ref name="ref_13106dcd30f035422c232a0bb8f4673b9af91abf56475dec13402af39bee216d">https://www.todotango.com/english/artists/biography/798/Maria-Nieves/</ref>
| 2026-04-19<ref name="ref_2757653f241220ad6a6b5a1af0aebeef1a272b03ad44f4cca35bf7b3eb2154d7">https://www.perfil.com/noticias/actualidad/murio-maria-nieves-una-bailarina-de-tango-magica-e-inolvidable.phtml</ref>
| baillarina de balé arxentina
| ''[[:d:Q805221|baillarín de balé]]''<br/>[[coreógrafu]]<ref name="ref_5608daa6822c73216d1f03633d8e39a2346bcb4ee3a083d77789e374a309ed28">https://www.argentina.gob.ar/noticias/adios-maria-nieves</ref>
|
| [[Arxentina]]<ref name="ref_66a0d796f8ba4ac2c8c3e99d75b40ee7ea8eaec0c571984d6fff7578d7b6dcd6">https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb17128349t</ref>
| [[Buenos Aires]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q311132|Q311132]]
| [[Ficheru:Desmond Morris (1969).jpg|center|128px]]
| [[Desmond Morris]]
| 1928-01-24<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_da9896ec5589fa9ffe53a54c8b84174c08b1a2aa95f7d112cc52e89cd90a0648">''[[:d:Q112122720|WorldCat Entities]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| 2026-04-19<ref name="ref_82522f93bb8a241ed4fddd83912f15691238bb66e9d395ca030506531f133133">https://www.nytimes.com/2026/04/20/science/desmond-morris-dead.html</ref>
| zoólogu británicu
| ''[[:d:Q1371378|etnólogu]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogu]]''<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogu]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogu]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[ilustrador]]<br/>[[biólogu]]<br/>[[pintor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Reinu Xuníu]]
| ''[[:d:Q7261605|Purton]]''<ref name="ref_7c2c0d4c827e70bb31faa817c593e493b59b0fd44fe9b758363c8a6b57302870">http://desmond-morris.com/biography.php</ref>
| ''[[:d:Q216038|Naas]]''
|-
| [[:d:Q106573|Q106573]]
| [[Ficheru:Nathalie Baye Cannes 2019.jpg|center|128px]]
| [[Nathalie Baye]]
| 1948-07-06<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref><ref name="ref_db600c583c11c1f4a3f0618664504bb3e8c69966ec7f858aab6e941ad0d589eb">''[[:d:Q61356138|FemBio database]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_beb08c37302db59faae18def7df503aa49faa56692d5237f49cc8cdcaf6046c9">''[[:d:Q83365652|Roglo]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref>
| 2026-04-17<ref name="ref_0cd087c9bfb7a78fc54e2e11d60f325d3b4756759351e0d0b5426096b214a152">https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/cinema/lactrice-nathalie-baye-est-morte-a-lage-de-77-ans-18-04-2026-KVJXVKEN2FGWBJW3ZTUA44SA5Q.php</ref><ref name="ref_7f695fdafed18bbc910c15cdecbe0dccdceeb1d9a71c5f589f6649d58bd6d2fc">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/04/18/nathalie-baye-actrice-aux-cent-roles-est-morte_6681131_3382.html</ref><ref name="ref_1def53f6a32f48a39e306f8dc529efbba80f35393a89906b3b667dbf77d210ce">https://nos.nl/artikel/2610952-franse-actrice-nathalie-baye-77-overleden</ref>
| actriz francesa
| [[actor de voz]]<ref name="ref_bc3a85658e8a28e65af625fa996b59966ba6a9d097cdf31fe7dc3db6bc6ea2b7">''[[:d:Q1516429|Unifrance]]''</ref><br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatru]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cine]]''<br/>[[baillarín]]<br/>[[actor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Francia]]
| [[Mainneville]]<ref name="ref_6bd7f343ec86bf162b9bf98e2a22ba28c4226ad3dc2f3301b0707a2e32285c09">http://www.debate.org/reference/jean-yves-berteloot</ref>
| [[París]]
|-
| [[:d:Q1897074|Q1897074]]
| [[Ficheru:Mariclare Costello 1977.JPG|center|128px]]
| [[Mariclare Costello]]
| 1936-02-03<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_f2c80df09e95b58628606a2c8a10b00cd8a6048c2ebdae04cf3f20d42f6c2393">''[[:d:Q31964|Internet Broadway Database]]''</ref>
| 2026-04-17<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
| actriz d'Estaos Xuníos
| [[actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatru]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cine]]''
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Peoria (Illinois)|Peoria]]
| [[Brooklyn]]<ref name="ref_39675489f30270323de2686a044dfab644b8bf4dc2510f7c0411b5a0bee4d556">https://www.legacy.com/legacy/mariclare-costello-arbus</ref>
|-
| [[:d:Q2512502|Q2512502]]
|
| [[Kazuo Imanishi]]
| 1941-01-12
| 2026-04-16<ref name="ref_767ce8c390707bffbd9f39d1603100c5c00e057fa16e268ba4826567bb69169c">https://www.sanfrecce.co.jp/news/team/12243</ref>
| futbolista xaponés
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<br/>''[[:d:Q628099|entrenador de fútbol]]''
|
| [[Xapón]]
| [[Hiroshima]]
| [[Hiroshima]]
|-
| [[:d:Q238941|Q238941]]
| [[Ficheru:Moya Brennan - backstage at Glastonbury 2011.JPG|center|128px]]
| [[Moya Brennan]]
| 1952-08-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref>
| música irlandesa
| [[cantante]]<br/>[[compositor de cantares]]<br/>''[[:d:Q3127709|arpista]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropu]]''<br/>[[compositor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[productor musical]]
|
| [[República d'Irlanda]]
| ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
| ''[[:d:Q693164|Gweedore]]''
|-
| [[:d:Q3367014|Q3367014]]
|
| [[Frank Stack]]
| 1937-10-31<ref name="ref_2515a038bf5d14233e38e713969cb159123804e15e066817ab8ec55c6d0e81d7">https://www.degruyter.com/view/AKL/_37773d22-509f-497b-b05c-aaa6e039ce6a</ref>
| 2026-04-12<ref name="ref_e2787a782a0a79fa82b74387173e4bd46e21d53071250473451e9e477ea3939d">https://www.dailycartoonist.com/index.php/2026/04/14/frank-stack-rip/</ref>
| historietista d'Estaos Xuníos
| ''[[:d:Q715301|historietista]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q10862983|aguafuertista]]''<br/>''[[:d:Q15296811|dibuxante]]''<br/>''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Houston]]<ref name="ref_aaff9d5de55b30489e1441fd299f17dd53502cde5fde5efc16832d4770589af4">''[[:d:Q135933563|Dictionary of Erotic Artists (2010)]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q5805947|Q5805947]]
| [[Ficheru:2019-06-11, Toledo, 6990, Seminario Defensa (cropped) Diego Carcedo.jpg|center|128px]]
| [[Diego Carcedo]]
| 1940-03-24
| 2026-04-05<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
| periodista, presentador y escritor asturianu (1940-2026)
| [[periodista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[escritor]]<br/>''[[:d:Q1371925|llocutor]]''<br/>''[[:d:Q131572781|radio employee]]''<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>''[[:d:Q6051619|publicista]]''<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Sobrecueva]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_021c29b98aab1df777f096b2b865ee93adf55c5ffd497e105d0c44bdc95df386">https://www.eldebate.com/cultura/20260405/muere-86-anos-diego-carcedo-maestro-reporterismo-referente-rtve_403388.html</ref>
|}
----
∑ 10 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
4xrsraradsz69dz2ux2kmdn2fpqvho2
Wikipedia:Wikiproyeutu espardimientu de la toponimia oficial d'Asturies/Parroquies/Castrillón
4
190806
4490046
4488970
2026-05-03T01:35:11Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490046
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item
?label_mul ?label_ca ?label_eu ?label_es ?label_gl ?label_en ?label_fr ?label_de ?label_pt ?label_nl ?label_it
?link_mul ?link_ca ?link_eu ?link_es ?link_gl ?link_en ?link_fr ?link_de ?link_pt ?link_nl ?link_it
WHERE {
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ast". }
?item (wdt:P131*) wd:Q653861.
OPTIONAL { ?item wdt:P31 ?tipu. }
OPTIONAL { ?item wdt:P131 ?parroquia. }
FILTER(?tipu IN(wd:Q13526752, wd:Q5084, wd:Q618123, wd:Q5756064, wd:Q123705, wd:Q3957, wd:Q532, wd:Q486972, wd:Q120041664, wd:Q3055118, wd:Q674950))
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_mul filter (lang(?label_mul) = "mul") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_ca filter (lang(?label_ca) = "ca") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_eu filter (lang(?label_eu) = "eu") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_es filter (lang(?label_es) = "es") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_gl filter (lang(?label_gl) = "gl") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_en filter (lang(?label_en) = "en") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_fr filter (lang(?label_fr) = "fr") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_de filter (lang(?label_de) = "de") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_pt filter (lang(?label_pt) = "pt") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_nl filter (lang(?label_nl) = "nl") }
OPTIONAL { ?item rdfs:label ?label_it filter (lang(?label_it) = "it") }
OPTIONAL { ?link_ca schema:about ?item . ?link_ca schema:inLanguage "ca" . ?link_ca schema:isPartOf <https://ca.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_eu schema:about ?item . ?link_eu schema:inLanguage "eu" . ?link_eu schema:isPartOf <https://eu.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_es schema:about ?item . ?link_es schema:inLanguage "es" . ?link_es schema:isPartOf <https://es.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_gl schema:about ?item . ?link_gl schema:inLanguage "gl" . ?link_gl schema:isPartOf <https://gl.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_en schema:about ?item . ?link_en schema:inLanguage "en" . ?link_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_fr schema:about ?item . ?link_fr schema:inLanguage "fr" . ?link_fr schema:isPartOf <https://fr.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_de schema:about ?item . ?link_de schema:inLanguage "de" . ?link_de schema:isPartOf <https://de.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_pt schema:about ?item . ?link_pt schema:inLanguage "pt" . ?link_pt schema:isPartOf <https://pt.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_nl schema:about ?item . ?link_nl schema:inLanguage "nl" . ?link_nl schema:isPartOf <https://nl.wikipedia.org/> . }
OPTIONAL { ?link_it schema:about ?item . ?link_it schema:inLanguage "it" . ?link_it schema:isPartOf <https://it.wikipedia.org/> . }
}
ORDER BY (?parroquiaLabel) (?itemLabel)
|columns=item,label:nome,P131:parroquia,description:descripción,P31:tipu,?label_mul,?label_ca,?label_eu,?label_es,?label_gl,?label_en,?label_fr,?label_de,?label_pt,?label_nl,?label_it,?link_ca,?link_eu,?link_es,?link_gl,?link_en,?link_fr,?link_de,?link_pt,?link_nl,?link_it
|links=red
|sort=label
|section=P131
|min_section=1
|references=all
|header_template=toponimia/cabecera2
|row_template=toponimia/filera2
}}
== Bayas ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q132531343|Q132531343]]
| label = [[Bayas (Castrillón)|Bayas]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]
| desc = pueblu de la parroquia del mesmu nome (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Bayas
| label_es = Bayas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128890|Q119128890]]
| label = [[El Camín de Muniellas]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = El Camín de Muniellas
| label_ca = El Camín de Muniellas
| label_eu = El Camín de Muniellas
| label_es = El Camín de Muniellas
| label_gl = El Camín de Muniellas
| label_en = El Camín de Muniellas
| label_fr = El Camín de Muniellas
| label_de = El Camín de Muniellas
| label_pt = El Camín de Muniellas
| label_nl = El Camín de Muniellas
| label_it = El Camín de Muniellas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128895|Q119128895]]
| label = [[El Camín del Sablón]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = El Camín del Sablón
| label_ca = El Camín del Sablón
| label_eu = El Camín del Sablón
| label_es = El Camín del Sablón
| label_gl = El Camín del Sablón
| label_en = El Camín del Sablón
| label_fr = El Camín del Sablón
| label_de = El Camín del Sablón
| label_pt = El Camín del Sablón
| label_nl = El Camín del Sablón
| label_it = El Camín del Sablón
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128891|Q119128891]]
| label = [[El Pinu (Bayas)|El Pinu]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = El Pinu
| label_ca = El Pinu
| label_eu = El Pinu
| label_gl = El Pinu
| label_en = El Pinu
| label_fr = El Pinu
| label_de = El Pinu
| label_pt = El Pinu
| label_nl = El Pinu
| label_it = El Pinu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128884|Q119128884]]
| label = [[Infiesta (Bayas)|Infiesta]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = Infiesta
| label_ca = Infiesta
| label_eu = Infiesta
| label_es = Infiesta
| label_gl = Infiesta
| label_en = Infiesta
| label_fr = Infiesta
| label_de = Infiesta
| label_pt = Infiesta
| label_nl = Infiesta
| label_it = Infiesta
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128894|Q119128894]]
| label = [[L'Arandona]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = L'Arandona
| label_ca = L'Arandona
| label_eu = L'Arandona
| label_es = L'Arandona
| label_gl = L'Arandona
| label_en = L'Arandona
| label_fr = L'Arandona
| label_de = L'Arandona
| label_pt = L'Arandona
| label_nl = L'Arandona
| label_it = L'Arandona
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128889|Q119128889]]
| label = [[La Roza (Bayas)|La Roza]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = La Roza
| label_ca = La Roza
| label_eu = La Roza
| label_es = La Roza
| label_gl = La Roza
| label_en = La Roza
| label_fr = La Roza
| label_de = La Roza
| label_pt = La Roza
| label_nl = La Roza
| label_it = La Roza
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119128886|Q119128886]]
| label = [[Navalón]]
| p131 = [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = Navalón
| label_ca = Navalón
| label_eu = Navalón
| label_es = Navalón
| label_gl = Navalón
| label_en = Navalón
| label_fr = Navalón
| label_de = Navalón
| label_pt = Navalón
| label_nl = Navalón
| label_it = Navalón
}}
|}
== Castrillón ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q5696021|Q5696021]]
| label = [[El Cotu Carcéu]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = El Cotu Carcéu
| label_es = Coto Carcedo
| label_nl = El Cotu Carcéu
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Coto_Carcedo
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q5963082|Q5963082]]
| label = [[La Cruz d'Illes (Castrillón)|La Cruz d'Illes]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Cruz d'Illes
| label_ca = La Cruz d'Illes
| label_eu = La Cruz d'Illes
| label_es = La Cruz de Illas
| label_gl = La Cruz d'Illes
| label_en = La Cruz d'Illes
| label_fr = La Cruz d'Illes
| label_de = La Cruz d'Illes
| label_pt = La Cruz d'Illes
| label_nl = La Cruz d'Illes
| label_it = La Cruz d'Illes
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/La_Cruz_de_Illas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6100957|Q6100957]]
| label = [[La Fundición]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]
| label_es = Raíces (barrio)
| label_nl = Raíces
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Ra%C3%ADces_Nuevo
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q5963983|Q5963983]]
| label = [[La Llaguna (Castrillón)|La Llaguna]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]
| label_es = La Laguna (Castrillón)
| label_nl = La Laguna
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/La_Laguna_(Castrill%C3%B3n)
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q10979480|Q10979480]]
| label = [[Miranda (Castrillón)|Miranda]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]
| label_es = Miranda (Castrillón)
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Miranda_(Castrill%C3%B3n)
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6118580|Q6118580]]
| label = [[San Cristoba (Castrillón)|San Cristoba]]
| p131 = [[Castrillón]]
| desc = pueblu del conceyu de Castrillón
| p31 = [[entidá singular de población]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref><br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| label_mul = San Cristoba
| label_es = San Cristóbal
| label_nl = San Cristóbal
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/San_Crist%C3%B3bal_(Castrill%C3%B3n)
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6119148|Q6119148]]
| label = [[San Xuan (Castrillón)|San Xuan]]
| p131 = [[Castrillón]]<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| desc = llugar del conceyu de Castrillón
| p31 = [[llugar]]<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| label_ca = San Xuan
| label_eu = San Xuan
| label_es = San Juan de Nieva
| label_gl = San Xuan
| label_en = San Xuan
| label_fr = San Xuan
| label_de = San Xuan
| label_pt = San Xuan
| label_nl = San Xuan
| label_it = San Xuan
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/San_Juan_de_Nieva_(Castrill%C3%B3n)
}}
|}
== El Puertu ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q13146724|Q13146724]]
| label = [[Arancés (El Puertu)|Arancés]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[entidá singular de población]]
| label_ca = Arancés
| label_eu = Arancés
| label_es = Arancés
| label_gl = Arancés
| label_en = Arancés
| label_fr = Arancés
| label_de = Arancés
| label_pt = Arancés
| label_nl = Arancés
| label_it = Arancés
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Aranc%C3%A9s_(Castrill%C3%B3n)
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q13147027|Q13147027]]
| label = [[El Barru (El Puertu)|El Barru]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = El Barru
| label_eu = El Barru
| label_gl = El Barru
| label_en = El Barru
| label_fr = El Barru
| label_de = El Barru
| label_pt = El Barru
| label_nl = El Barru
| label_it = El Barru
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q13147079|Q13147079]]
| label = [[El Molín de Mata]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = El Molín de Mata
| label_eu = El Molín de Mata
| label_gl = El Molín de Mata
| label_en = El Molín de Mata
| label_fr = El Molín de Mata
| label_de = El Molín de Mata
| label_pt = El Molín de Mata
| label_nl = El Molín de Mata
| label_it = El Molín de Mata
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q97228069|Q97228069]]
| label = [[El Puertu (Castrillón)|El Puertu]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = El Puertu
| label_eu = El Puertu
| label_gl = El Puertu
| label_en = El Puertu
| label_fr = El Puertu
| label_de = El Puertu
| label_pt = El Puertu
| label_nl = El Puertu
| label_it = El Puertu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q136450348|Q136450348]]
| label = [[La Cruz (El Puertu)|La Cruz]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| p31 = [[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| label_mul = La Cruz
| label_es = La Cruz
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q20618637|Q20618637]]
| label = [[La Llonguera]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = La Llonguera
| label_eu = La Llonguera
| label_gl = La Llonguera
| label_en = La Llonguera
| label_fr = La Llonguera
| label_de = La Llonguera
| label_pt = La Llonguera
| label_nl = La Llonguera
| label_it = La Llonguera
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q65296973|Q65296973]]
| label = [[Las Arribas]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_mul = Las Arribas
| label_ca = Las Arribas
| label_eu = Las Arribas
| label_es = Las Arribas
| label_gl = Las Arribas
| label_en = Las Arribas
| label_fr = Las Arribas
| label_de = Las Arribas
| label_pt = Las Arribas
| label_nl = Las Arribas
| label_it = Las Arribas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q13147427|Q13147427]]
| label = [[Las Chabolas]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = Las Chabolas
| label_eu = Las Chabolas
| label_gl = Las Chabolas
| label_en = Las Chabolas
| label_fr = Las Chabolas
| label_de = Las Chabolas
| label_pt = Las Chabolas
| label_nl = Las Chabolas
| label_it = Las Chabolas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q20619197|Q20619197]]
| label = [[Las Vallinas]]
| p131 = [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| desc = pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = Las Vallinas
| label_eu = Las Vallinas
| label_gl = Las Vallinas
| label_en = Las Vallinas
| label_fr = Las Vallinas
| label_de = Las Vallinas
| label_pt = Las Vallinas
| label_nl = Las Vallinas
| label_it = Las Vallinas
}}
|}
== Naveces ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098033|Q119098033]]
| label = [[L'Almoria]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = L'Almoria
| label_ca = L'Almoria
| label_eu = L'Almoria
| label_gl = L'Almoria
| label_en = L'Almoria
| label_fr = L'Almoria
| label_de = L'Almoria
| label_pt = L'Almoria
| label_nl = L'Almoria
| label_it = L'Almoria
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098023|Q119098023]]
| label = [[La Llada]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = La Llada
| label_eu = La Llada
| label_gl = La Llada
| label_en = La Llada
| label_fr = La Llada
| label_de = La Llada
| label_pt = La Llada
| label_nl = La Llada
| label_it = La Llada
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098029|Q119098029]]
| label = [[La Siega]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = La Siega
| label_eu = La Siega
| label_gl = La Siega
| label_en = La Siega
| label_fr = La Siega
| label_de = La Siega
| label_pt = La Siega
| label_nl = La Siega
| label_it = La Siega
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098031|Q119098031]]
| label = [[La Vallina (Naveces)|La Vallina]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = La Vallina
| label_eu = La Vallina
| label_gl = La Vallina
| label_en = La Vallina
| label_fr = La Vallina
| label_de = La Vallina
| label_pt = La Vallina
| label_nl = La Vallina
| label_it = La Vallina
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098032|Q119098032]]
| label = [[Naveces]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = pueblu de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = Naveces
| label_eu = Naveces
| label_gl = Naveces
| label_en = Naveces
| label_fr = Naveces
| label_de = Naveces
| label_pt = Naveces
| label_nl = Naveces
| label_it = Naveces
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119098026|Q119098026]]
| label = [[San Adrianu (Naveces)|San Adrianu]]
| p131 = [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| desc = pueblu de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = San Adrianu
| label_eu = San Adrianu
| label_gl = San Adrianu
| label_en = San Adrianu
| label_fr = San Adrianu
| label_de = San Adrianu
| label_pt = San Adrianu
| label_nl = San Adrianu
| label_it = San Adrianu
}}
|}
== Piarnu ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133104|Q119133104]]
| label = [[Buxande]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[casería]]
| label_ca = Buxande
| label_eu = Buxande
| label_gl = Buxande
| label_en = Buxande
| label_fr = Buxande
| label_de = Buxande
| label_pt = Buxande
| label_nl = Buxande
| label_it = Buxande
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133119|Q119133119]]
| label = [[El Cascayu (Piarnu)|El Cascayu]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[casería]]
| label_ca = El Cascayu
| label_eu = El Cascayu
| label_gl = El Cascayu
| label_en = El Cascayu
| label_fr = El Cascayu
| label_de = El Cascayu
| label_pt = El Cascayu
| label_nl = El Cascayu
| label_it = El Cascayu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133108|Q119133108]]
| label = [[El Cuadru]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[entidá singular de población]]<br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| label_ca = El Cuadru
| label_eu = El Cuadru
| label_gl = El Cuadru
| label_en = El Cuadru
| label_fr = El Cuadru
| label_de = El Cuadru
| label_pt = El Cuadru
| label_nl = El Cuadru
| label_it = El Cuadru
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133120|Q119133120]]
| label = [[L'Alvarina]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = llugar de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = L'Alvarina
| label_eu = L'Alvarina
| label_gl = L'Alvarina
| label_en = L'Alvarina
| label_fr = L'Alvarina
| label_de = L'Alvarina
| label_pt = L'Alvarina
| label_nl = L'Alvarina
| label_it = L'Alvarina
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133105|Q119133105]]
| label = [[La Cangueta]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = La Cangueta
| label_eu = La Cangueta
| label_gl = La Cangueta
| label_en = La Cangueta
| label_fr = La Cangueta
| label_de = La Cangueta
| label_pt = La Cangueta
| label_nl = La Cangueta
| label_it = La Cangueta
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133107|Q119133107]]
| label = [[La Corredoria (Piarnu)|La Corredoria]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[casería]]
| label_ca = La Corredoria
| label_eu = La Corredoria
| label_gl = La Corredoria
| label_en = La Corredoria
| label_fr = La Corredoria
| label_de = La Corredoria
| label_pt = La Corredoria
| label_nl = La Corredoria
| label_it = La Corredoria
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133109|Q119133109]]
| label = [[La Machuquera]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_ca = La Machuquera
| label_eu = La Machuquera
| label_gl = La Machuquera
| label_en = La Machuquera
| label_fr = La Machuquera
| label_de = La Machuquera
| label_pt = La Machuquera
| label_nl = La Machuquera
| label_it = La Machuquera
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133114|Q119133114]]
| label = [[La Ramera de Riba]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_ca = La Ramera de Riba
| label_eu = La Ramera de Riba
| label_gl = La Ramera de Riba
| label_en = La Ramera de Riba
| label_fr = La Ramera de Riba
| label_de = La Ramera de Riba
| label_pt = La Ramera de Riba
| label_nl = La Ramera de Riba
| label_it = La Ramera de Riba
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133117|Q119133117]]
| label = [[La Salguera]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[casería]]
| label_ca = La Salguera
| label_eu = La Salguera
| label_gl = La Salguera
| label_en = La Salguera
| label_fr = La Salguera
| label_de = La Salguera
| label_pt = La Salguera
| label_nl = La Salguera
| label_it = La Salguera
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q126890047|Q126890047]]
| label = [[Moire]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[entidá singular de población]]<br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| label_ca = Moire
| label_eu = Moire
| label_es = Moire
| label_gl = Moire
| label_en = Moire
| label_fr = Moire
| label_de = Moire
| label_pt = Moire
| label_nl = Moire
| label_it = Moire
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Moire_(Asturias)
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133111|Q119133111]]
| label = [[Orbón]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_ca = Orbón
| label_eu = Orbón
| label_gl = Orbón
| label_en = Orbón
| label_fr = Orbón
| label_de = Orbón
| label_pt = Orbón
| label_nl = Orbón
| label_it = Orbón
| link_ca = https://ca.wikipedia.org/wiki/Orb%C3%B3n
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133112|Q119133112]]
| label = [[Pipe (Piarnu)|Pipe]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Pipe
| label_ca = Pipe
| label_eu = Pipe
| label_gl = Pipe
| label_en = Pipe
| label_fr = Pipe
| label_de = Pipe
| label_pt = Pipe
| label_nl = Pipe
| label_it = Pipe
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133113|Q119133113]]
| label = [[Pulide (Piarnu)|Pulide]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = Pulide
| label_eu = Pulide
| label_gl = Pulide
| label_en = Pulide
| label_fr = Pulide
| label_de = Pulide
| label_pt = Pulide
| label_nl = Pulide
| label_it = Pulide
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6111359|Q6111359]]
| label = [[Romadoriu]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_mul = Romadoriu
| label_ca = Romadoriu
| label_eu = Romadoriu
| label_es = Romadorio
| label_gl = Romadoriu
| label_en = Romadoriu
| label_fr = Romadoriu
| label_de = Romadoriu
| label_pt = Romadoriu
| label_nl = Romadoriu
| label_it = Romadoriu
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Romadorio
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q13148063|Q13148063]]
| label = [[Teboyas]]
| p131 = [[Piarnu]]
| desc = aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_ca = Teboyas
| label_eu = Teboyas
| label_es = Teboyas
| label_gl = Teboyas
| label_en = Teboyas
| label_fr = Teboyas
| label_de = Teboyas
| label_pt = Teboyas
| label_nl = Teboyas
| label_it = Teboyas
}}
|}
== Samartín de L'Aspra ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6388610|Q6388610]]
| label = [[Arnáu]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref>
| label_mul = Arnáu
| label_ca = Arnáu
| label_eu = Arnáu
| label_es = Arnao
| label_gl = Arnáu
| label_en = Arnáu
| label_fr = Arnáu
| label_de = Arnáu
| label_pt = Arnáu
| label_nl = Arnáu
| label_it = Arnáu
| link_eu = https://eu.wikipedia.org/wiki/Arn%C3%A1u
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Arnao
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094055|Q114094055]]
| label = [[Campiellu (Samartín de L'Aspra)|Campiellu]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref><br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref>
| label_ca = Campiellu
| label_eu = Campiellu
| label_es = Campiello
| label_gl = Campiellu
| label_en = Campiellu
| label_fr = Campiellu
| label_de = Campiellu
| label_pt = Campiellu
| label_nl = Campiellu
| label_it = Campiellu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094049|Q114094049]]
| label = [[El Pontón (Samartín de L'Aspra)|El Pontón]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = El Pontón
| label_eu = El Pontón
| label_es = El Pontón
| label_gl = El Pontón
| label_en = El Pontón
| label_fr = El Pontón
| label_de = El Pontón
| label_pt = El Pontón
| label_nl = El Pontón
| label_it = El Pontón
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094056|Q114094056]]
| label = [[La Castañalona]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = La Castañalona
| label_eu = La Castañalona
| label_es = La Castañalona
| label_gl = La Castañalona
| label_en = La Castañalona
| label_fr = La Castañalona
| label_de = La Castañalona
| label_pt = La Castañalona
| label_nl = La Castañalona
| label_it = La Castañalona
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094081|Q114094081]]
| label = [[La Quinta'l Misteriu]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Quinta'l Misteriu
| label_ca = La Quinta'l Misteriu
| label_eu = La Quinta'l Misteriu
| label_es = Quinta del Misterio
| label_gl = La Quinta'l Misteriu
| label_en = La Quinta'l Misteriu
| label_fr = La Quinta'l Misteriu
| label_de = La Quinta'l Misteriu
| label_pt = La Quinta'l Misteriu
| label_nl = La Quinta'l Misteriu
| label_it = La Quinta'l Misteriu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094058|Q114094058]]
| label = [[Las Piñeras (Samartín de L'Aspra)|Las Piñeras]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_ca = Las Piñeras
| label_eu = Las Piñeras
| label_es = Las Piñeras
| label_gl = Las Piñeras
| label_en = Las Piñeras
| label_fr = Las Piñeras
| label_de = Las Piñeras
| label_pt = Las Piñeras
| label_nl = Las Piñeras
| label_it = Las Piñeras
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q7191572|Q7191572]]
| label = [[Piedrasblancas]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| desc = villa de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[Villa (población)|villa]]<br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref><br/>[[capital de conceyu]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| label_ca = Piedrasblancas
| label_eu = Piedrasblancas
| label_es = Piedras Blancas
| label_gl = Piedrasblancas
| label_en = Piedrasblancas
| label_fr = Piedrasblancas
| label_de = Piedrasblancas
| label_pt = Piedrasblancas
| label_nl = Piedrasblancas
| label_it = Piedrasblancas
| link_eu = https://eu.wikipedia.org/wiki/Piedrasblancas_(Castrill%C3%B3n)
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Piedras_Blancas_(Espa%C3%B1a)
| link_gl = https://gl.wikipedia.org/wiki/Piedrasblancas
| link_en = https://en.wikipedia.org/wiki/Piedrasblancas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094057|Q114094057]]
| label = [[Quiloñu]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref><br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref>
| label_mul = Quiloñu
| label_ca = Quiloñu
| label_eu = Quiloñu
| label_es = Camino Quiloño
| label_gl = Quiloñu
| label_en = Quiloñu
| label_fr = Quiloñu
| label_de = Quiloñu
| label_pt = Quiloñu
| label_nl = Quiloñu
| label_it = Quiloñu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q6119339|Q6119339]]
| label = [[Samartín (Samartín de L'Aspra)|Samartín]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_ca = Samartín
| label_eu = Samartín
| label_es = San Martín de Laspra
| label_gl = Samartín
| label_en = Samartín
| label_fr = Samartín
| label_de = Samartín
| label_pt = Samartín
| label_nl = Samartín
| label_it = Samartín
| link_eu = https://eu.wikipedia.org/wiki/Samart%C3%ADn_(Castrill%C3%B3n)
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/San_Mart%C3%ADn_de_Laspra
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094050|Q114094050]]
| label = [[Varboniel]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Varboniel
| label_ca = Varboniel
| label_eu = Varboniel
| label_es = Valboniel
| label_gl = Varboniel
| label_en = Varboniel
| label_fr = Varboniel
| label_de = Varboniel
| label_pt = Varboniel
| label_nl = Varboniel
| label_it = Varboniel
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094051|Q114094051]]
| label = [[Vegarrozadas]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Vegarrozadas
| label_ca = Vegarrozadas
| label_eu = Vegarrozadas
| label_es = Vegarrozadas
| label_gl = Vegarrozadas
| label_en = Vegarrozadas
| label_fr = Vegarrozadas
| label_de = Vegarrozadas
| label_pt = Vegarrozadas
| label_nl = Vegarrozadas
| label_it = Vegarrozadas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114094052|Q114094052]]
| label = [[Villar (Samartín de L'Aspra)|Villar]]
| p131 = [[Samartín de L'Aspra]]
| desc = llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = Villar
| label_ca = Villar
| label_eu = Villar
| label_es = Villar
| label_gl = Villar
| label_en = Villar
| label_fr = Villar
| label_de = Villar
| label_pt = Villar
| label_nl = Villar
| label_it = Villar
}}
|}
== Samiguel de Quiloñu ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093265|Q114093265]]
| label = [[El Castru (Samiguel de Quiloñu)|El Castru]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = El Castru
| label_ca = El Castru
| label_eu = El Castru
| label_gl = El Castru
| label_en = El Castru
| label_fr = El Castru
| label_de = El Castru
| label_pt = El Castru
| label_nl = El Castru
| label_it = El Castru
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093270|Q114093270]]
| label = [[El Ventorrillu]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = El Ventorrillu
| label_ca = El Ventorrillu
| label_eu = El Ventorrillu
| label_gl = El Ventorrillu
| label_en = El Ventorrillu
| label_fr = El Ventorrillu
| label_de = El Ventorrillu
| label_pt = El Ventorrillu
| label_nl = El Ventorrillu
| label_it = El Ventorrillu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093264|Q114093264]]
| label = [[La Braña (Samiguel de Quiloñu)|La Braña]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = La Braña
| label_ca = La Braña
| label_eu = La Braña
| label_gl = La Braña
| label_en = La Braña
| label_fr = La Braña
| label_de = La Braña
| label_pt = La Braña
| label_nl = La Braña
| label_it = La Braña
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093273|Q114093273]]
| label = [[La Peruyera (Samiguel de Quiloñu)|La Peruyera]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Peruyera
| label_ca = La Peruyera
| label_eu = La Peruyera
| label_gl = La Peruyera
| label_en = La Peruyera
| label_fr = La Peruyera
| label_de = La Peruyera
| label_pt = La Peruyera
| label_nl = La Peruyera
| label_it = La Peruyera
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093268|Q114093268]]
| label = [[La Plata (Samiguel de Quiloñu)|La Plata]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = La Plata
| label_ca = La Plata
| label_eu = La Plata
| label_gl = La Plata
| label_en = La Plata
| label_fr = La Plata
| label_de = La Plata
| label_pt = La Plata
| label_nl = La Plata
| label_it = La Plata
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093274|Q114093274]]
| label = [[La Quiona]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Quiona
| label_ca = La Quiona
| label_eu = La Quiona
| label_gl = La Quiona
| label_en = La Quiona
| label_fr = La Quiona
| label_de = La Quiona
| label_pt = La Quiona
| label_nl = La Quiona
| label_it = La Quiona
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093269|Q114093269]]
| label = [[La Ramera de Baxu]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = aldea de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[aldea]]
| label_mul = La Ramera de Baxu
| label_ca = La Ramera de Baxu
| label_eu = La Ramera de Baxu
| label_gl = La Ramera de Baxu
| label_en = La Ramera de Baxu
| label_fr = La Ramera de Baxu
| label_de = La Ramera de Baxu
| label_pt = La Ramera de Baxu
| label_nl = La Ramera de Baxu
| label_it = La Ramera de Baxu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q5970259|Q5970259]]
| label = [[Las Bárzanas]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Las Bárzanas
| label_ca = Las Bárzanas
| label_eu = Las Bárzanas
| label_es = Las Bárzanas
| label_gl = Las Bárzanas
| label_en = Las Bárzanas
| label_fr = Las Bárzanas
| label_de = Las Bárzanas
| label_pt = Las Bárzanas
| label_nl = Las Bárzanas
| label_it = Las Bárzanas
| link_es = https://es.wikipedia.org/wiki/Las_B%C3%A1rzanas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093272|Q114093272]]
| label = [[Las Curuxas (Samiguel de Quiloñu)|Las Curuxas]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = Las Curuxas
| label_ca = Las Curuxas
| label_eu = Las Curuxas
| label_gl = Las Curuxas
| label_en = Las Curuxas
| label_fr = Las Curuxas
| label_de = Las Curuxas
| label_pt = Las Curuxas
| label_nl = Las Curuxas
| label_it = Las Curuxas
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093266|Q114093266]]
| label = [[Llodares]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Llodares
| label_ca = Llodares
| label_eu = Llodares
| label_gl = Llodares
| label_en = Llodares
| label_fr = Llodares
| label_de = Llodares
| label_pt = Llodares
| label_nl = Llodares
| label_it = Llodares
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093267|Q114093267]]
| label = [[Peñarréi]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Peñarréi
| label_ca = Peñarréi
| label_eu = Peñarréi
| label_gl = Peñarréi
| label_en = Peñarréi
| label_fr = Peñarréi
| label_de = Peñarréi
| label_pt = Peñarréi
| label_nl = Peñarréi
| label_it = Peñarréi
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q114093271|Q114093271]]
| label = [[Samiguel (Samiguel de Quiloñu)|Samiguel]]
| p131 = [[Samiguel de Quiloñu]]
| desc = pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = Samiguel
| label_ca = Samiguel
| label_eu = Samiguel
| label_gl = Samiguel
| label_en = Samiguel
| label_fr = Samiguel
| label_de = Samiguel
| label_pt = Samiguel
| label_nl = Samiguel
| label_it = Samiguel
}}
|}
== Santiagu'l Monte ==
{{toponimia/cabecera2}}
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133286|Q119133286]]
| label = [[Anzu (Santiagu'l Monte)|Anzu]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = Anzu
| label_ca = Anzu
| label_eu = Anzu
| label_gl = Anzu
| label_en = Anzu
| label_fr = Anzu
| label_de = Anzu
| label_pt = Anzu
| label_nl = Anzu
| label_it = Anzu
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133285|Q119133285]]
| label = [[El Monte (Santiagu'l Monte)|El Monte]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = pueblu de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = El Monte
| label_ca = El Monte
| label_eu = El Monte
| label_gl = El Monte
| label_en = El Monte
| label_fr = El Monte
| label_de = El Monte
| label_pt = El Monte
| label_nl = El Monte
| label_it = El Monte
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133289|Q119133289]]
| label = [[L'Umeiru]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = L'Umeiru
| label_ca = L'Umeiru
| label_eu = L'Umeiru
| label_gl = L'Umeiru
| label_en = L'Umeiru
| label_fr = L'Umeiru
| label_de = L'Umeiru
| label_pt = L'Umeiru
| label_nl = L'Umeiru
| label_it = L'Umeiru
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133287|Q119133287]]
| label = [[L'Águila]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = L'Águila
| label_ca = L'Águila
| label_eu = L'Águila
| label_gl = L'Águila
| label_en = L'Águila
| label_fr = L'Águila
| label_de = L'Águila
| label_pt = L'Águila
| label_nl = L'Águila
| label_it = L'Águila
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133281|Q119133281]]
| label = [[La Banda]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Banda
| label_ca = La Banda
| label_eu = La Banda
| label_gl = La Banda
| label_en = La Banda
| label_fr = La Banda
| label_de = La Banda
| label_pt = La Banda
| label_nl = La Banda
| label_it = La Banda
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133282|Q119133282]]
| label = [[La Cabaña (Santiagu'l Monte)|La Cabaña]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Cabaña
| label_ca = La Cabaña
| label_eu = La Cabaña
| label_gl = La Cabaña
| label_en = La Cabaña
| label_fr = La Cabaña
| label_de = La Cabaña
| label_pt = La Cabaña
| label_nl = La Cabaña
| label_it = La Cabaña
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133283|Q119133283]]
| label = [[La Lloba]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = pueblu de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>[[entidá singular de población]]
| label_mul = La Lloba
| label_ca = La Lloba
| label_eu = La Lloba
| label_gl = La Lloba
| label_en = La Lloba
| label_fr = La Lloba
| label_de = La Lloba
| label_pt = La Lloba
| label_nl = La Lloba
| label_it = La Lloba
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133288|Q119133288]]
| label = [[La Muriégana]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = La Muriégana
| label_ca = La Muriégana
| label_eu = La Muriégana
| label_gl = La Muriégana
| label_en = La Muriégana
| label_fr = La Muriégana
| label_de = La Muriégana
| label_pt = La Muriégana
| label_nl = La Muriégana
| label_it = La Muriégana
}}
|-
{{toponimia/filera2
| item = [[:d:Q119133284|Q119133284]]
| label = [[Panizales (Santiagu'l Monte)|Panizales]]
| p131 = [[Santiagu'l Monte]]
| desc = llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| p31 = [[llugar]]
| label_mul = Panizales
| label_ca = Panizales
| label_eu = Panizales
| label_gl = Panizales
| label_en = Panizales
| label_fr = Panizales
| label_de = Panizales
| label_pt = Panizales
| label_nl = Panizales
| label_it = Panizales
}}
|}
{{Wikidata list end}}
8gv0c61ugkvjxgfxhxjm8932if7lscs
Wikipedia:Wikiproyeutu poblaciones d'Asturies/Estáu/Wikidata/Castrillón
4
251077
4490045
4489792
2026-05-03T01:34:31Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490045
wikitext
text/x-wiki
{{mapa llista de coordenaes}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE {
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ast". }
?item (wdt:P131*) wd:Q653861.
OPTIONAL { ?item wdt:P31 ?categoría. }
FILTER(?categoría IN (
wd:Q55102916, # parroquia
wd:Q13526752, # llugar
wd:Q5084, # aldea
wd:Q618123, # oxetu xeográficu
wd:Q5756064, # casería
wd:Q123705, # barriu
wd:Q3957, # villa
wd:Q532, # pueblu
wd:Q8776398, # entidá coleutiva de población
wd:Q3055118, # entidá singular de población
wd:Q486972, # asentamientu humanu
wd:Q113860930, # venta
wd:Q11679959, # arrabalde
wd:Q123340192, # pobláu
wd:Q3947, # casa
wd:Q39715, # faru
wd:Q44494, # molín
wd:Q515, # ciudá
wd:Q674950, #urbanización
wd:Q126168706, # zona d'interés turísticu
wd:Q120041664 # llugar d'Asturies
))
}
|columns=P18,item:id,label:nome,P1448:nome oficial,description:descripción,P31:tipu,P625:coordenaes,P2044:altor,P1538:viviendes,P131:entidá superior,P1082:población total,P1539:muyeres,P1540:homes,P281:códigu postal,P421:fusu horariu,P772:INE
|references=all
|sort=P772
|section=P131
|min_section=1
}}
== Bayas ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q119128884|Q119128884]]
| [[Infiesta (Bayas)|Infiesta]]
| ast:Infiesta<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.5713554|-6.02933455|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 15<br/>15<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010200<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q119128886|Q119128886]]
| [[Navalón]]
| ast:Navalón<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.57308794|-6.03114403|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 40<br/>39<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010300<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q119128889|Q119128889]]
| [[La Roza (Bayas)|La Roza]]
| ast:La Roza<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.57578928|-6.03156849|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 15<br/>16<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010500<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q132531343|Q132531343]]
| [[Bayas (Castrillón)|Bayas]]
|
| pueblu de la parroquia del mesmu nome (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.575278|-6.028333|display=inline}}
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]
| 55
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010600
|-
|
| [[:d:Q119128890|Q119128890]]
| [[El Camín de Muniellas]]
| ast:El Camín de Muniellas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.57831343|-6.01476196|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 1<br/>1<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010700<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q119128891|Q119128891]]
| [[El Pinu (Bayas)|El Pinu]]
| ast:El Pinu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.57528361111111|-6.018458888888889|display=inline}}
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010800
|-
|
| [[:d:Q119128894|Q119128894]]
| [[L'Arandona]]
| ast:L'Arandona<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.58310411|-6.02708371|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 0<br/>0<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010900<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q119128895|Q119128895]]
| [[El Camín del Sablón]]
| ast:El Camín del Sablón<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Bayas (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.57400889|-6.03528407|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 0<br/>0<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016011000<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|}
== Castrillón ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q10979480|Q10979480]]
| [[Miranda (Castrillón)|Miranda]]
|
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Castrillón]]
| 117
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q5963082|Q5963082]]
| [[La Cruz d'Illes (Castrillón)|La Cruz d'Illes]]
|
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]
| {{Coord|43.53377472222222|-5.949887222222222|display=inline}}
|
|
| [[Castrillón]]
| 114
|
|
|
|
| 33016000100
|-
|
| [[:d:Q5963983|Q5963983]]
| [[La Llaguna (Castrillón)|La Llaguna]]
|
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]
| {{Coord|43.52120444444444|-5.954216944444444|display=inline}}
|
|
| [[Castrillón]]
| 38
|
|
|
|
| 33016000200
|-
|
| [[:d:Q6100957|Q6100957]]
| [[La Fundición]]
|
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]
| {{Coord|43.574796666666664|-5.940175277777778|display=inline}}
|
|
| [[Castrillón]]
| 2125
|
|
|
|
| 33016000400
|-
|
| [[:d:Q6118580|Q6118580]]
| [[San Cristoba (Castrillón)|San Cristoba]]
|
| pueblu del conceyu de Castrillón
| ''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref><br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.5696675|-5.951018611111111|display=inline}}
|
|
| [[Castrillón]]
| 47
|
|
|
|
| 33016000500
|-
|
| [[:d:Q6119148|Q6119148]]
| [[San Xuan (Castrillón)|San Xuan]]
| ast:San Xuan<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| {{Coord|43.58805555555555|-5.935555555555555|display=inline}}<ref name="ref_b84d20af7bc8b3b6eab57e7069dbff0401a6cef4c133776c6fbf1d394d87fc59">https://www.geonames.org/3110526/san-juan-de-nieva.html</ref>
| 24<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| 81<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| [[Castrillón]]<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
| 106<ref name="ref_b4d21bd9ee99c145d60250943c7caedac702b10ded280fde1af872cb3176a0e7">http://www.sadei.es/es/tratarBuscadorNomenclatorExportar.do?toponimia=1&anio=2018&codZona=16&codParroquia=</ref>
|
|
| 33417
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016000600
|-
|
| [[:d:Q5696021|Q5696021]]
| [[El Cotu Carcéu]]
|
| llugar del conceyu de Castrillón
| [[llugar]]
| {{Coord|43.56685944444445|-5.955601944444444|display=inline}}
|
|
| [[Castrillón]]
| 909
|
|
|
|
| 33016000700
|-
| [[Ficheru:Playon de bayas.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q812106|Q812106]]
| [[Bayas (parroquia)|Bayas]]
| ast:Bayas<ref name="ref_17451d0980917b9c2bfe1471944401cfb9da21ff2add9d0a81975e5c7b128095">https://www.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.57630757|-6.02484302|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 98<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 126
|
|
| 33457
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016010000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q6493822|Q6493822]]
| [[Samartín de L'Aspra]]
| ast:Samartín de L'Aspra<ref name="ref_17451d0980917b9c2bfe1471944401cfb9da21ff2add9d0a81975e5c7b128095">https://www.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.57186964|-5.97247855|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 80<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 4513
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 11197
|
|
| 33450
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016020000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:2 Santa María del Mar.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q5199216|Q5199216]]
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| ast:El Puertu<ref name="ref_17451d0980917b9c2bfe1471944401cfb9da21ff2add9d0a81975e5c7b128095">https://www.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref><br/>es:Santa María del Mar<ref name="ref_17451d0980917b9c2bfe1471944401cfb9da21ff2add9d0a81975e5c7b128095">https://www.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.57237082|-5.99637897|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 9<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 261
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 497
|
|
| 33457
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016030000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:Carbayo e Iglesia de Santiago de los Montes.JPG|center|128px]]
| [[:d:Q7420394|Q7420394]]
| [[Santiagu'l Monte]]
|
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.54940505|-6.029015|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 89<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 301
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016040000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q845295|Q845295]]
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
|
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.56747637|-6.00732328|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 33<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 565
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016050000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:Iglesia de San Cipriano 009.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q5198707|Q5198707]]
| [[Piarnu]]
|
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.52427464|-5.98116348|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 86<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 767
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016060000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q609741|Q609741]]
| [[Samiguel de Quiloñu]]
|
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.55673101|-5.96567957|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 18<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 900
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016070000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:Salinas, Castrillón, Asturias.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q5196052|Q5196052]]
| [[Salinas]]
|
| parroquia del conceyu de Castrillón (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.57557283|-5.96127963|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 8<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Castrillón]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 4325
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016080000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|}
== El Puertu ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q13147027|Q13147027]]
| [[El Barru (El Puertu)|El Barru]]
| ast:El Barru<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q13147427|Q13147427]]
| [[Las Chabolas]]
| ast:Las Chabolas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 150
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q20618637|Q20618637]]
| [[La Llonguera]]
| ast:La Llonguera<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 5
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q20619197|Q20619197]]
| [[Las Vallinas]]
| ast:Las Vallinas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 132
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q97228069|Q97228069]]
| [[El Puertu (Castrillón)|El Puertu]]
| ast:El Puertu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 68
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q13146724|Q13146724]]
| [[Arancés (El Puertu)|Arancés]]
| ast:Arancés<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| ''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.5711|-5.9838|display=inline}}
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 142
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016030100
|-
|
| [[:d:Q136450348|Q136450348]]
| [[La Cruz (El Puertu)|La Cruz]]
|
|
| [[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| {{Coord|43.5618243|-5.9905752|display=inline}}
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 17
|
|
|
|
| 33016030501
|-
|
| [[:d:Q65296973|Q65296973]]
| [[Las Arribas]]
| ast:Las Arribas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.57553306|-5.98977406|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 0<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016030600<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q13147079|Q13147079]]
| [[El Molín de Mata]]
| ast:El Molín de Mata<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia d'El Puertu (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.56899222222222|-5.994469166666667|display=inline}}
|
|
| [[El Puertu (parroquia)|El Puertu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016030900
|}
== Naveces ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q119098029|Q119098029]]
| [[La Siega]]
| ast:La Siega<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 13
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119098023|Q119098023]]
| [[La Llada]]
| ast:La Llada<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.573835833333334|-6.000476111111111|display=inline}}
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 151
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016051100
|-
|
| [[:d:Q119098026|Q119098026]]
| [[San Adrianu (Naveces)|San Adrianu]]
| ast:San Adrianu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.56043666666667|-6.005705555555555|display=inline}}
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 162
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016051500
|-
|
| [[:d:Q119098031|Q119098031]]
| [[La Vallina (Naveces)|La Vallina]]
| ast:La Vallina<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.55314222222222|-6.015116111111111|display=inline}}
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 43
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016051800
|-
|
| [[:d:Q119098032|Q119098032]]
| [[Naveces]]
| ast:Naveces<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.56699361111111|-6.009484722222222|display=inline}}
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 279
|
|
|
|
| 33016051919
|-
|
| [[:d:Q119098033|Q119098033]]
| [[L'Almoria]]
| ast:L'Almoria<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Naveces (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.566741388888886|-5.997470833333333|display=inline}}
|
|
| [[Naveces (parroquia)|Naveces]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016052000
|}
== Piarnu ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q6111359|Q6111359]]
| [[Romadoriu]]
| ast:Romadoriu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[aldea]]
| {{Coord|43.520013888889|-5.9742916666667|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 101
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133104|Q119133104]]
| [[Buxande]]
| ast:Buxande<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[casería]]
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133105|Q119133105]]
| [[La Cangueta]]
| ast:La Cangueta<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 133
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133109|Q119133109]]
| [[La Machuquera]]
| ast:La Machuquera<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[aldea]]
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 15
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133111|Q119133111]]
| [[Orbón]]
| ast:Orbón<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[aldea]]
| {{Coord|43.52428934213779|-5.966064258201812|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 30
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133112|Q119133112]]
| [[Pipe (Piarnu)|Pipe]]
| ast:Pipe<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 76
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133113|Q119133113]]
| [[Pulide (Piarnu)|Pulide]]
| ast:Pulide<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 21
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133114|Q119133114]]
| [[La Ramera de Riba]]
| ast:La Ramera de Riba<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[aldea]]
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 15
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133117|Q119133117]]
| [[La Salguera]]
| ast:La Salguera<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[casería]]
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 1
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133120|Q119133120]]
| [[L'Alvarina]]
| ast:L'Alvarina<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Piarnu]]
| 14
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133107|Q119133107]]
| [[La Corredoria (Piarnu)|La Corredoria]]
| ast:La Corredoria<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[casería]]
| {{Coord|43.524276388888886|-5.965678888888889|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 16
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016060700
|-
|
| [[:d:Q119133108|Q119133108]]
| [[El Cuadru]]
| ast:El Cuadru<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| ''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.52581944444445|-5.979733055555555|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 133
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016060900
|-
|
| [[:d:Q126890047|Q126890047]]
| [[Moire]]
| ast:Moire<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| ''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<br/>[[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.51943|-5.994117|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 148
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016061400
|-
|
| [[:d:Q13148063|Q13148063]]
| [[Teboyas]]
| ast:Teboyas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[aldea]]
| {{Coord|43.53966492|-5.97103066|display=inline}}<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
|
| [[Piarnu]]
| 63
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016062403<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q119133119|Q119133119]]
| [[El Cascayu (Piarnu)|El Cascayu]]
| ast:El Cascayu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Piarnu (Castrillón)
| [[casería]]
| {{Coord|43.520156388888886|-6.022032222222222|display=inline}}
|
|
| [[Piarnu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016062800
|}
== Samartín de L'Aspra ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q114094050|Q114094050]]
| [[Varboniel]]
| ast:Varboniel<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.553952|-5.980725|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 151
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114094051|Q114094051]]
| [[Vegarrozadas]]
| ast:Vegarrozadas<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.553043|-5.996025|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 288
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114094052|Q114094052]]
| [[Villar (Samartín de L'Aspra)|Villar]]
| ast:Villar<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.563208|-5.983343|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 204
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114094057|Q114094057]]
| [[Quiloñu]]
| ast:Quiloñu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref><br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref>
| {{Coord|43.561191|-5.968859|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 5
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114094058|Q114094058]]
| [[Las Piñeras (Samartín de L'Aspra)|Las Piñeras]]
| ast:Las Piñeras<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.575323|-5.968333|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 8
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114094081|Q114094081]]
| [[La Quinta'l Misteriu]]
| ast:La Quinta'l Misteriu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.550255|-5.996663|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
| [[Ficheru:Aytocastrillon.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q7191572|Q7191572]]
| [[Piedrasblancas]]
| ast:Piedrasblancas<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| villa de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[Villa (población)|villa]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref><br/>''[[:d:Q121289819|capital de conceyu]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.56|-5.976|display=inline}}
| 27<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref>
|
| [[Samartín de L'Aspra]]<br/>[[Castrillón]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| 9235
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016021200<br/>33016021201<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q114094049|Q114094049]]
| [[El Pontón (Samartín de L'Aspra)|El Pontón]]
| ast:El Pontón<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.57021805555556|-5.974510277777778|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 513
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016021400
|-
|
| [[:d:Q6388610|Q6388610]]
| [[Arnáu]]
| ast:Arnáu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref>
| {{Coord|43.57583333|-5.97694444|display=inline}}
| 9<ref name="ref_adac9a15f0790cc5ccf24bafe710eb7d07077698a05725d130e545157aee5efc">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2022M00.xlsx</ref>
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 156<ref name="ref_9caa59ba4a1b91977d9f3727054a94aec9121fafe2f14583438c81504fc96815">''[[:d:Q28109748|Nomenclátor del INE: Población del padrón continuo por unidad poblacional.]]''</ref>
|
|
| 33450
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016022000<ref name="ref_9caa59ba4a1b91977d9f3727054a94aec9121fafe2f14583438c81504fc96815">''[[:d:Q28109748|Nomenclátor del INE: Población del padrón continuo por unidad poblacional.]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q114094055|Q114094055]]
| [[Campiellu (Samartín de L'Aspra)|Campiellu]]
| ast:Campiellu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref><br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''<ref name="ref_3b3f20461a2be41ad3734150413e07501ddda8eb7707024e768365aaad25e072">https://www.sadei.es/tematico/aplicaciones/Nomen/Datos/A2024M16.xlsx</ref>
| {{Coord|43.56404333333333|-5.9720575|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 52
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016022100
|-
|
| [[:d:Q114094056|Q114094056]]
| [[La Castañalona]]
| ast:La Castañalona<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.566669166666664|-5.974179166666667|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 341
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016022200
|-
| [[Ficheru:San Martín de Laspra 003.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q6119339|Q6119339]]
| [[Samartín (Samartín de L'Aspra)|Samartín]]
| ast:Samartín<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref><ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.57033527777778|-5.9689175|display=inline}}
|
|
| [[Samartín de L'Aspra]]
| 251
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016022300
|}
== Samiguel de Quiloñu ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q5970259|Q5970259]]
| [[Las Bárzanas]]
| ast:Las Bárzanas<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
| 50
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 163
|
|
| 33456
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093264|Q114093264]]
| [[La Braña (Samiguel de Quiloñu)|La Braña]]
| ast:La Braña<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 149
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093265|Q114093265]]
| [[El Castru (Samiguel de Quiloñu)|El Castru]]
| ast:El Castru<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 178
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093267|Q114093267]]
| [[Peñarréi]]
| ast:Peñarréi<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 28
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093268|Q114093268]]
| [[La Plata (Samiguel de Quiloñu)|La Plata]]
| ast:La Plata<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 74
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093269|Q114093269]]
| [[La Ramera de Baxu]]
| ast:La Ramera de Baxu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[aldea]]
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 55
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093270|Q114093270]]
| [[El Ventorrillu]]
| ast:El Ventorrillu<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 5
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093273|Q114093273]]
| [[La Peruyera (Samiguel de Quiloñu)|La Peruyera]]
| ast:La Peruyera<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 16
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093274|Q114093274]]
| [[La Quiona]]
| ast:La Quiona<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q114093266|Q114093266]]
| [[Llodares]]
| ast:Llodares<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.53770083333333|-5.999904722222222|display=inline}}
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 56
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016070600
|-
|
| [[:d:Q114093271|Q114093271]]
| [[Samiguel (Samiguel de Quiloñu)|Samiguel]]
| ast:Samiguel<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
| {{Coord|43.55590222222222|-5.964963888888889|display=inline}}
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 176
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016071200
|-
|
| [[:d:Q114093272|Q114093272]]
| [[Las Curuxas (Samiguel de Quiloñu)|Las Curuxas]]
| ast:Las Curuxas<ref name="ref_2863b764a537dffe2ad9dc079d9980b20c60464e7dbe3b1f18a476dd9b105832">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/CASTRILLON.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Samiguel de Quiloñu (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.55077722222222|-5.971410277777778|display=inline}}
|
|
| [[Samiguel de Quiloñu]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016071300
|}
== Santiagu'l Monte ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q119133281|Q119133281]]
| [[La Banda]]
| ast:La Banda<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 44
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133283|Q119133283]]
| [[La Lloba]]
| ast:La Lloba<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 23
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133284|Q119133284]]
| [[Panizales (Santiagu'l Monte)|Panizales]]
| ast:Panizales<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 15
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133285|Q119133285]]
| [[El Monte (Santiagu'l Monte)|El Monte]]
| ast:El Monte<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| pueblu de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[Pueblu (llocalidá)|pueblu]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>''[[:d:Q3055118|entidá singular de población]]''
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133287|Q119133287]]
| [[L'Águila]]
| ast:L'Águila<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 2
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133288|Q119133288]]
| [[La Muriégana]]
| ast:La Muriégana<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
|
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 1
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
|
|-
|
| [[:d:Q119133282|Q119133282]]
| [[La Cabaña (Santiagu'l Monte)|La Cabaña]]
| ast:La Cabaña<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.55362777777778|-6.028095833333333|display=inline}}
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 2
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016040400
|-
|
| [[:d:Q119133286|Q119133286]]
| [[Anzu (Santiagu'l Monte)|Anzu]]
| ast:Anzu<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.55902777777778|-6.032578611111111|display=inline}}
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 0
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016041300
|-
|
| [[:d:Q119133289|Q119133289]]
| [[L'Umeiru]]
| ast:L'Umeiru<ref name="ref_2fd06cb9ec04d37ca2a104152bb79156b4ee9ec519ffddb9aa95b9aeaae680a5">https://sede.asturias.es/bopa/2008/07/09/20080709.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Santiagu'l Monte (Castrillón)
| [[llugar]]
| {{Coord|43.54601611111111|-6.032011111111111|display=inline}}
|
|
| [[Santiagu'l Monte]]
| 4
|
|
|
| ''[[:d:Q6655|UTC+01:00]]''
| 33016041600
|}
{{wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
3sy31bwbmp0g6mywlo7d82k7hqp5dr3
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/portada
4
256849
4490040
4489819
2026-05-03T01:32:22Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490040
wikitext
text/x-wiki
<div style="display:block;border:1px solid #5da95d; vertical-align:top;width:100%; background-color:#f9f9ff;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px; box-shadow: 8px 8px 8px #ccc; box-sizing: border-box">
<div style="height:22px; border-bottom:1px solid #5da95d; padding:0px; background:#b9f3b9; color:#000000; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">
<div class="center"><b>Persones finaes de recién</b></div></div>
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/portada
|sparql=SELECT ?item ?dob ?dod (CONCAT(" <small>", STR(ROUND(FLOOR((?dod - ?dob) / "365.2425"^^xsd:decimal))), " años</small>") AS ?s3) WHERE {
SELECT ?item ?stct ?slct (MAX(?dod1) AS ?dod) (SAMPLE(?dob1) AS ?dob) WHERE {
?item wdt:P570 ?dod1.
FILTER(?dod1 > "2021-11-02T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER((?dod1 > ((NOW()) - "P32D"^^xsd:duration)) && (?dod1 < (NOW())))
FILTER(NOT EXISTS { ?item wdt:P1087 _:b4. })
?item wdt:P31 wd:Q5;
wikibase:statements ?stct;
wikibase:sitelinks ?slct.
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob1. }
FILTER(EXISTS {
?article schema:about ?item;
schema:isPartOf <https://ast.wikipedia.org/>.
})
}
GROUP BY ?item ?stct ?slct
ORDER BY DESC (?dod)
LIMIT 8
}
ORDER BY DESC (?dod)
|section=
|columns=label,description,P570,qid,?s3
|thumb=130
|min_section=
|links=local
|row_template=Wikidata list/portada
|skip_table=1
|autolist=fallback
|short = true
|chart=true
|minimal=1
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Georg Baselitz]]
| desc = [[Alemaña|alemán]]-[[Austria|austriacu]] [[Pintor|pintor]], [[Escultor|escultor]], grabador, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], [[Ilustrador|ilustrador]], escenógrafu, [[Artista|artista]], [[Autor|autor]] (1938–2026) ♂; Villa Romana Prize, Goslarer Kaiserring, comendador de les Artes y les Lletres, State Award of Lower Saxony, Praemium Imperiale, Condecoración Austriaca de les Ciencies y les Artes, Berliner Bär, [[Caballeru de la Lexón d'Honor|caballeru de la Lexón d'Honor]]; member of Royal Academy of Arts, Bavarian Academy of Fine Arts, Academia de les Artes de Berlín, Académie des beaux-arts; notable work Die große Nacht im Eimer
| p570 = 2026-04-30
| qid = Q164775
| s3 = <small>88 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Craig Venter]]
| desc = bioquímicu d'Estaos Xuníos
| p570 = 2026-04-29
| qid = Q311003
| s3 = <small>79 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[María Nieves Rego|María Nieves]]
| desc = baillarina de balé arxentina
| p570 = 2026-04-19
| qid = Q15890628
| s3 = <small>91 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Desmond Morris]]
| desc = zoólogu británicu
| p570 = 2026-04-19
| qid = Q311132
| s3 = <small>98 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Mariclare Costello]]
| desc = actriz d'Estaos Xuníos
| p570 = 2026-04-17
| qid = Q1897074
| s3 = <small>90 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Nathalie Baye]]
| desc = actriz francesa
| p570 = 2026-04-17
| qid = Q106573
| s3 = <small>77 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Kazuo Imanishi]]
| desc = futbolista xaponés
| p570 = 2026-04-16
| qid = Q2512502
| s3 = <small>85 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Moya Brennan]]
| desc = música irlandesa
| p570 = 2026-04-13
| qid = Q238941
| s3 = <small>73 años</small>
}}
{{Wikidata list end}}
</div>
b6po9d866xx7xmcl17lj43o7p0l5bs8
Niulakita
0
259843
4489971
4082167
2026-05-02T12:43:55Z
Canon58
139505
4489971
wikitext
text/x-wiki
[[Archivu:Niulakita 2022.png||thumb|Niulakita]]
[[Archivu:Niulakita.png|thumb|305px|Imaxe del atolón de Niulakita. ]]
{{xeografía|mapa=Tuvalu|Vahanga}}
'''Niulakita''' ye una de les nueve [[Islla|islles]] que componen [[Tuvalu|el estáu de Tuvalu]] y la que s'alluga más al sur de esti país, l'atolón mas próximu ye [[Nukulaelae]]. Foi mercada pol [[Reinu Xuníu|Reinu Uníu]] a metá del [[sieglu XX]], dómina na cual decayó la población. Tien una población de 27 habitantes, según un censu realizáu en 2012. Ye la islla poblada más pequeña, atópase a 270 kilómetros de [[Funafuti]], la capital del país. Tien cuatro estanques o llagunes que s'usen como llugar recreativu. Ye de forma ovalada y nel so puntu más anchu mide 1 kilómetru. El suministru eléctricu d'esta islla ye 100 % anovable, por cuenta de qu'utilízase [[enerxía solar]]. Solamente ye posible llegar en [[Buque|barcu]] por cuenta de que nun hai [[Aeropuertu|aeropuertos]] nin [[Helipuertu|helipuertos]].
== Historia ==
La islla foi afayada por Álvaro de Mendaña el 29 d'agostu de 1595 y foi moteyada ''La Solitaria''.
Munchos sieglos dempués, en 1949, dellos aldeanos llegaron provenientes de [[Niutao]] y decidieron camudase por cuenta de la sobrepoblación que sufría aquella islla.
En 2002 la islla tenía una población de 35 habitantes.<ref>[https://hmong.es/wiki/Niulakita Historia de Niulakita.{{es}}]</ref>
== Infraestructura ==
La islla cunta con una clínica, una escuela primaria (que cunta con 5 alumnos), una ilesia, una "maneaba", que ye una gran casa o salón de xuntes, allugáu nel centru de l'aldega onde tolos vecinos axúntense para aldericar temes rellacionaes cola islla), una estación meteorolóxica y delles cases tradicionales (con depósitos d'agua).
Según el sacerdote de la islla, el sofitu de [[Canadá]] foi vital na meyora tecnolóxica de Niulakita, por cuenta de que donaron paneles solares y les ferramientes de la estación meteorolóxica.
Los caminos de Niulakita nun tán pavimentaos y pol montón de vexetación qu'hai na isla (que ye lo que brinda d'alimentos a l'aldega), ye prácticamente imposible construyir un aeropuertu.
== Diversidá y xeografía ==
La islla, como la mayoría de les islles de [[Tuvalu]], nun cunta con estanques d'agua duce; el terrén ye arenosu y ta llenu de vexetación (na so mayoría palmeres de cocos y bayes).
Ye abondo difícil navegar por barcu alredor de Niulakita por cuenta de la gran fuerza de les sos foles la mayor parte del tiempu. Tien tamién na su estensión, el puntu más altu de Tuvalu, 4,6 metros.
== Vida ==
Niulakita nun cunta con conexón d'internet y los sos habitantes caltienen un estilu de vida tradicional. La mayoría de los aldeanos dedíquense a l'agricultura de subsistencia. Les sos cases son sencielles y cunten con una cocina y un depósitu d'agua nel patiu traseru.
=== Gastronomía ===
Ye difícil salir a pescar por cuenta de la fuerza de les foles d'alredor de la islla y escasamente los sos [[aldea]]nos comen [[pexe]]s. El plato principal son los [[Aves|páxaros]], amás de diverses [[Fruta|frutes]] y [[Verdura|verdures]]. Tamién hai habitantes que tienen [[Gochu|gochos]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://blog.xuite.net/fang0305/blog/36642968 Reseña d'un turista chinu na so visita a Niulakita, con munches imaxe.] {{Zh icon}}
{{Control d'autoridaes}}
[[Categoría:Archipiélagos]]
[[Categoría:Tuvalu]]
[[Categoría:atolones]]
bcbfw97sch43w2qg12xv3sw01h1erju
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién (ensin páxina)
4
268886
4490049
4489960
2026-05-03T01:35:55Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490049
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién (ensin páxina)
|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?linkcount
{
?item wdt:P570 ?dod
FILTER ( ?dod > "2023-08-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() )
?item wdt:P31 wd:Q5 .
?item wikibase:sitelinks ?linkcount . # count of sitelinks
}
ORDER BY DESC(?dod) ?item
LIMIT 50
|columns=item,P18,label,P569:nacimientu,P570:muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20,?linkcount:enllaces
|thumb=128
|autolist=fallback
|links=red_only
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! nacimientu
! muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
! enllaces
|-
| [[:d:Q49476247|Q49476247]]
| [[Ficheru:Danseres Soheir Zaki tijdens het dansen terwijl ze begeleid wordt door een drummer, Bestanddeelnr 918-5322.jpg|center|128px]]
| [[Soheir Zaki]]
| 1945-01-04
| 2026-05-02<ref name="ref_e386a5785c538dcb7b07b52baf1e851166a0e54a7728a184a2a1d1b9fb6492be">https://www.masrawy.com/arts/zoom/details/2026/5/2/2981638/%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D9%84%D9%80-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%88%D9%8A-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%B3%D8%A8%D8%A8-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%B3%D9%87%D9%8A%D8%B1-%D8%B2%D9%83%D9%8A</ref>
| baillarina exipciana
| [[baillarín]]<br/>[[actor]]
|
| [[Reinu d'Exiptu]]<br/>[[República d'Exiptu]]<br/>[[República Árabe Xunida]]<br/>[[Exiptu]]
| [[Mansoura]]
|
| 12
|-
| [[:d:Q5942821|Q5942821]]
|
| [[José María Cruz Novillo]]
| 1936-01-20<ref name="ref_2ca581b9938fe1df356a869e109869a261e69c392fb82929947a2c57718c3f52">http://datos.bne.es/resource/XX981048</ref><ref name="ref_2726bafe92feafc3bd8b1bc3c56034b2f2ab9fb430e8b893be71bf83841ecbf0">https://graffica.info/muere-pepe-cruz-novillo-el-disenador-que-diseno-espana/</ref>
| 2026-05-02<ref name="ref_2726bafe92feafc3bd8b1bc3c56034b2f2ab9fb430e8b893be71bf83841ecbf0">https://graffica.info/muere-pepe-cruz-novillo-el-disenador-que-diseno-espana/</ref>
| [[España|español]] [[Pintor|pintor]], [[Escultor|escultor]], diseñador gráficu, grabador, Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand (1936–2026) ♂; Medaya d'Oru al Méritu nes Belles Artes; member of Real Academia de Belles Artes de San Fernando
| [[pintor]]<br/>[[escultor]]<br/>[[diseñador gráficu]]<br/>[[grabador]]
| [[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]
| [[España]]
| [[Cuenca]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_2726bafe92feafc3bd8b1bc3c56034b2f2ab9fb430e8b893be71bf83841ecbf0">https://graffica.info/muere-pepe-cruz-novillo-el-disenador-que-diseno-espana/</ref>
| 6
|-
| [[:d:Q6112052|Q6112052]]
| [[Ficheru:Roque avallay en huracan.jpg|center|128px]]
| [[Roque Avallay]]
| 1945-12-14<ref name="ref_29b4f8ade6fdd994ba783c1741c1a5c5ff0ca8aa03c3cc6a9cca168e9a257292">''[[:d:Q2449070|transfermarkt.com]]''</ref>
| 2026-05-02<ref name="ref_f6f16f91b8740e81a8dc4f6f747528ab482f577da7b7a0b616fda67a87ef59e8">https://442.perfil.com/noticias/futbol/murio-roque-avallay-mitico-goleador-del-futbol-argentino-y-alma-del-huracan-de-1973.phtml</ref>
| futbolista arxentín
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[Arxentina]]
| [[San Rafael]]
|
| 11
|-
| [[:d:Q131145263|Q131145263]]
|
| [[Agnès Darmar]]
| 1940s
| 2026-05-01
| Person (1940–2026) ♀; child of Emmanuel Ponsoye, Antoinette Ponsoye; spouse of Atilla Darmar
|
|
|
|
|
| 0
|-
| [[:d:Q139601292|Q139601292]]
|
| [[Injigúl Saburova]]
| 1962-07-05
| 2026-05-01
| [[Cantante|cantante]], [[Pedagogu|pedagoga]] (1962–2026) ♀; Qaraqalpaqstan Respublikasına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri
| [[cantante]]<br/>[[pedagogu]]
|
|
| [[Kegeyli District]]<br/>[[Karakalpakia|República Autónoma de Karakalpakstan]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q139603530|Q139603530]]
|
| [[Pompinchú]]
| 1970-12-04
| 2026-05-01<ref name="ref_1fc8d39fb6b151337a2e43ed44fe1cb63ff1cdec7d0bf31c64191b07c7001f8d">https://larepublica.pe/entretenimiento/2026/05/01/comico-pompinchu-fallecio-hoy-viernes-tras-permanecer-varios-dias-internado-en-uci-72868</ref>
| [[Perú|peruanu]] [[Comediante|comediante]] (1970–2026) ♂
| [[comediante]]
|
| [[Perú]]
| [[Arequipa]]<ref name="ref_6d35390eedbc8f4e1f1133b5b9028b03417a5d105da885a40b075eb1f398f209">https://trome.com/espectaculos/pompinchu-y-su-dura-historia-lustraba-zapatos-y-vendia-ceviche-ganaba-2600-soles-en-la-tv-su-mal-de-la-cadera-y-mas-farandula-noticia/</ref>
| [[Lima]]<ref name="ref_4b4d0d7047f8d92b16566cb00cddde81c37595320f4e0360c51f84ce673f3d47">https://www.infobae.com/peru/2026/05/02/fallecio-pompinchu-el-querido-comico-ambulante-murio-a-los-55-anos-tras-dias-en-uci/</ref>
| 1
|-
| [[:d:Q139603626|Q139603626]]
|
| [[Gabi Ben Modo]]
| 1968-04-22<ref name="ref_69733a9cee6d8f5f57ab97acb7b5f4e210e212c628d820486a0fce03ca4c8477">https://www.pontevedraviva.com/es/deportes/fallece-gabi-ben-modo-balonmano-pontevedres-anos-dorados-teucro_516899_102.html</ref>
| 2026-05-01<ref name="ref_69733a9cee6d8f5f57ab97acb7b5f4e210e212c628d820486a0fce03ca4c8477">https://www.pontevedraviva.com/es/deportes/fallece-gabi-ben-modo-balonmano-pontevedres-anos-dorados-teucro_516899_102.html</ref>
| [[España|español]] xugador de balonmano (1968–2026) ♂
| [[xugador de balonmano]]
|
| [[España]]
| [[Malabu]]<ref name="ref_69733a9cee6d8f5f57ab97acb7b5f4e210e212c628d820486a0fce03ca4c8477">https://www.pontevedraviva.com/es/deportes/fallece-gabi-ben-modo-balonmano-pontevedres-anos-dorados-teucro_516899_102.html</ref>
| [[Ribeira]]<ref name="ref_69733a9cee6d8f5f57ab97acb7b5f4e210e212c628d820486a0fce03ca4c8477">https://www.pontevedraviva.com/es/deportes/fallece-gabi-ben-modo-balonmano-pontevedres-anos-dorados-teucro_516899_102.html</ref>
| 0
|-
| [[:d:Q15087170|Q15087170]]
| [[Ficheru:Fernando Cabeza.png|center|128px]]
| [[Fernando Cabeza Quiles]]
| 1953<ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref>
| 2026-05-01<ref name="ref_bd63dd85c88dfe0f2deee1673c16e5f629641eeacd2386f5d3254091306af369">https://www.lavozdegalicia.es/noticia/carballo/carballo/2026/05/01/muere-ciclista-73-anos-accidente-carballo/00031777637334907835173.htm</ref>
| polígrafu español
| [[polígrafu]]<br/>[[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Ponferrada]]
| [[Vivente]]<ref name="ref_bd63dd85c88dfe0f2deee1673c16e5f629641eeacd2386f5d3254091306af369">https://www.lavozdegalicia.es/noticia/carballo/carballo/2026/05/01/muere-ciclista-73-anos-accidente-carballo/00031777637334907835173.htm</ref>
| 2
|-
| [[:d:Q173188|Q173188]]
| [[Ficheru:Alex Zanardi (cropped).JPG|center|128px]]
| [[Alex Zanardi]]
| 1966-10-23
| 2026-05-01<ref name="ref_426a46f969e43780f0295e73b5379c06cbc9dd8e989842bbc5eeb0e9cec63213">https://www.lequipe.fr/Formule-1/Actualites/Alessandro-zanardi-ancien-pilote-devenu-athlete-paralympique-est-mort-a-59-ans/1672496</ref>
| [[Italia|italianu]] pilotu d'automovilismu, presentador de televisión, atleta paralímpicu, handcyclist, [[Pilotu de Fórmula Unu|pilotu de Fórmula Unu]], [[Deportista|deportista]] (1966–2026) ♂; gold medal for athletic prowess, Caballeru de la Gran Cruz de la Orde al Méritu de la República Italiana, Knight of the Order of Merit of the Italian Republic, Commander of the Order of Merit of the Italian Republic, Gold Collar for Sports Merit, silver medal for athletic prowess, bronze medal for athletic prowess, Nettuno d'oro
| [[pilotu d'automovilismu]]<ref name="ref_68c568a94a69063b72c4670401b0009b9cf12d7ccf0258579ff1f1e3c2ac2a12">''[[:d:Q19587362|Driver Database]]''</ref><br/>[[presentador de televisión]]<br/>[[atleta paralímpicu]]<br/>[[handcyclist]]<ref name="ref_99c7ac72902dc3603c3135e8ca6a1c59c700d81858fb01458823f4a9ce85479d">https://www.bmw-motorsport.com/en/topics/magazine-article-pool/alessandro-zanardi-back-home.html</ref><br/>[[pilotu de Fórmula Unu]]<br/>[[deportista]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
|
| [[Italia]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| [[Boloña]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| [[Padua]]<br/>[[Boloña]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| 31
|-
| [[:d:Q17401778|Q17401778]]
|
| [[Dionysis Tsamis]]
| 1951-05-21
| 2026-05-01<ref name="ref_0adef28b675b815484a86ae878d737c6c2ff52d0f016c4e183fc90d6f444ecc2">https://www.gazzetta.gr/football/superleague/2535898/dionysis-tsamis-efyge-apo-ti-zoi-o-palaimahos-aek-kai-panaitolikoy</ref>
| [[Xugador de fútbol|futbolista]] (1951–2026) ♂
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
|
| [[Agrinio]]
| [[Agrinio]]
| 2
|-
| [[:d:Q18548431|Q18548431]]
| [[Ficheru:Takács Csaba .jpg|center|128px]]
| [[Csaba Takács]]
| 1955-03-30
| 2026-05-01
| políticu rumanu
| [[políticu]]
| [[diputáu de Rumanía]]
| [[Rumanía]]
| [[Aiud]]
| [[Corneni]]
| 1
|-
| [[:d:Q20744712|Q20744712]]
|
| [[Michael Sollis]]
| 1985-05-26
| 2026-05-01
| [[Compositor|compositor]] (1985–2026) ♂
| [[compositor]]
|
|
|
|
| 1
|-
| [[:d:Q2464353|Q2464353]]
| [[Ficheru:Tülay Özer 1988.jpg|center|128px]]
| [[Tülay Özer]]
| 1946-12-10
| 2026-05-01<ref name="ref_da41e43404c01ac10dd09d91a375c5c8830a882c1f72fe79b9fddbd13ee6b6a2">https://www.sozcu.com.tr/zerrin-ozer-in-ablasi-tulay-ozer-hayatini-kaybetti-buklum-buklum-ve-ikimiz-bir-fidaniz-ile-p315889</ref>
| [[Turquía|turcu]] [[Músicu|música]], [[Cantante|cantante]] (fl. 1972–2010) (1946–2026) ♀
| [[músicu]]<br/>[[cantante]]
|
| [[Turquía]]
| [[Kemaliye]]
| [[Estambul]]
| 7
|-
| [[:d:Q2626275|Q2626275]]
| [[Ficheru:Jojje Wadenius (14868453641).jpg|center|128px]]
| [[Georg Wadenius]]
| 1945-05-04<ref name="ref_b3bdbecaec40aea431e565eae658a55f3e47441e07e0dfe2f79fb236f0a4a9e6">https://www.wadenius.com/biography</ref>
| 2026-05-01<ref name="ref_6a52cb0c4efc2de9aba39f948214bead71d3966e753ca84f71b05bd0c4d7cafb">https://popculture.com/celebrity/news/family-confirms-saturday-night-live-alums-passing-georg-wadenius-was-80/</ref>
| [[Suecia|suecu]]-[[Estaos Xuníos d'América|d'estaos xuníos]] [[Cantante|cantante]], [[Compositor|compositor]], [[Productor musical|productor musical]], guitarrista, guitarrista de jazz, bass guitarist, [[Artista d'estudiu|artista d'estudiu]] (1945–2026) ♂; Cornelis Vreeswijk scholarship, Grammis för årets barnmusik, Litteris et Artibus; member of Blood, Sweat & Tears, Gejoma; child of Eva Engdahl
| [[cantante]]<br/>[[compositor]]<br/>[[productor musical]]<br/>[[guitarrista]]<br/>[[guitarrista de jazz]]<br/>[[bass guitarist]]<br/>[[artista d'estudiu]]
|
| [[Suecia]]<ref name="ref_7f5bbff9df041d88c8b61ec14cbb798b82512ffc53e56e8c973ae72eb0508039">''[[:d:Q1798125|LIBRIS]]''</ref><br/>[[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Estocolmu]]
|
| 10
|-
| [[:d:Q5418220|Q5418220]]
|
| [[Evgeni Duleev]]
| 1956-04-05<ref name="ref_d78ce588427da3dae803129f59fadc0b5329f75880b43cc3078ffdf66f8ba1e7">''[[:d:Q21008628|World Rowing athlete database]]''</ref><ref name="ref_3fc07083d8fcabac16241b8ac87a40898480460ba71da1dd59246a01053010b7">''[[:d:Q18002875|Sports-Reference.com]]''</ref>
| 2026-05-01
| remeru rusu
| [[remeru]]<ref name="ref_d78ce588427da3dae803129f59fadc0b5329f75880b43cc3078ffdf66f8ba1e7">''[[:d:Q21008628|World Rowing athlete database]]''</ref>
|
| [[Rusia]]<ref name="ref_d78ce588427da3dae803129f59fadc0b5329f75880b43cc3078ffdf66f8ba1e7">''[[:d:Q21008628|World Rowing athlete database]]''</ref>
| [[Moscú]]
|
| 11
|-
| [[:d:Q553594|Q553594]]
|
| [[Antonio Arcari]]
| 1953-05-08
| 2026-05-01
| sacerdote católicu italianu
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Mozambique]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Honduras]]<br/>[[apostolic nuncio to Monaco]]
| [[Italia]]
| [[Pralboino]]
|
| 12
|-
| [[:d:Q6308924|Q6308924]]
|
| [[Juliet Winters Carpenter]]
| 1948-12-31
| 2026-05-01<ref name="ref_e289c378e3489e019eaa4a701bf09b09acf457c8e9031f6b5f79c8884ee9b68f">https://www.sankei.com/article/20260502-Z2EKFNLCJFIOBITXU5X6ITA6EM/</ref>
| [[Estaos Xuníos d'América|d'Estaos Xuníos]] llingüista, traductora (1948–2026) ♀
| [[llingüista]]<br/>[[traductor]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| [[Ann Arbor (Michigan)|Ann Arbor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| 3
|-
| [[:d:Q74812759|Q74812759]]
|
| [[Gust Stefanetti]]
|
| 2026-05-01
| políticu luxemburgués
| [[políticu]]
| [[mayor in Luxembourg]]
| [[Luxemburgu]]
|
|
| 1
|-
| [[:d:Q7610160|Q7610160]]
|
| [[Stephen Owen]]
| 1946-10-30<ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref>
| 2026-05-01<ref name="ref_c04af06b0bfe62fb64039c435ba17a9922e3592aef83641b25d1140b8613bad2">https://news.ifeng.com/c/8snSplk3Ems</ref>
| llingüista estauxunidense
| [[llingüista]]<br/>[[sinólogu]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]]<ref name="ref_3530c6144275621546b9162506301f1362cdfff54b30d06f208b66d03781331a">''[[:d:Q15241312|Google Freebase Data Dump]]''</ref>
| [[Cambridge (Massachusetts)|Cambridge]]
| 8
|-
| [[:d:Q794942|Q794942]]
|
| [[Péter Bikár]]
| 1945-11-05
| 2026-05-01<ref name="ref_87aa29722895750fbb4d7aed4cc213a69db18e85d9d5a51700c1f7a9228e4ae1">https://www.nemzetisport.hu/jegkorong/2026/05/gyasz-elhunyt-bikar-peter-valogatott-jegkorongozo-olimpikon</ref>
| xugador de ḥoquei sobre xelu húngaru
| [[xugador de ḥoquei sobre xelu]]<br/>[[odontólogu]]
|
| [[Hungría]]<ref name="ref_dcf115523f4d6def34be5650117ea7cc82f662554c6568ee38c4672dc31d93b4">http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bi/peter-bikar-1.html</ref>
| [[Budapest]]
|
| 4
|-
| [[:d:Q12497032|Q12497032]]
| [[Ficheru:Maria Menado, Varia, No. 45, Cover.jpg|center|128px]]
| [[Maria Menado]]
| 1932-02-02<ref name="ref_900d227603ccd0159efa611d0260dbc1a1751a455c0cfd93de93d97074b3b860">https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16729141n</ref>
| 2026-04-30
| [[Malasia|malasiu]] [[Actor|actriz]], [[Direutor de cine|direutora de cine]], [[Guionista|guionista]] (1932–2026) ♀; Knight Companion of Order of the Crown of Pahang, Grand Knight of the Order of Sultan Ahmad Shah of Pahang; spouse of Abu Bakar of Pahang
| [[actor]]<br/>[[direutor de cine]]<br/>[[guionista]]
|
| [[Malasia]]
| [[Tonsea]]
|
| 7
|-
| [[:d:Q139603273|Q139603273]]
|
| [[Barry O'Neill]]
| 1949<ref name="ref_f473a7e12c3ed49855b9d7fdc5bff7fdd89881428a52d639da021728f18ba471">https://www.legacy.com/nz/obituaries/timaru-herald-nz/name/barry-o-neill-obituary?id=61377236</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_f473a7e12c3ed49855b9d7fdc5bff7fdd89881428a52d639da021728f18ba471">https://www.legacy.com/nz/obituaries/timaru-herald-nz/name/barry-o-neill-obituary?id=61377236</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] contable, justice of the peace (1949–2026) ♂; Queen's Service Medal
| [[contable]]<br/>[[justice of the peace]]
|
| [[Nueva Zelanda]]
|
| [[Waimate]]<ref name="ref_f473a7e12c3ed49855b9d7fdc5bff7fdd89881428a52d639da021728f18ba471">https://www.legacy.com/nz/obituaries/timaru-herald-nz/name/barry-o-neill-obituary?id=61377236</ref>
| 0
|-
| [[:d:Q1401256|Q1401256]]
|
| [[László Valkó]]
| 1946-05-15<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_18c80e5c6b8c69dcb81c6b848dc24fa43807c6f69aa12dfd1af75863a0cd7d3b">https://www.szombat.org/hirek-lapszemle/elhunyt-valko-laszlo-festomuvesz</ref>
| pintor húngaru
| [[pintor]]<ref name="ref_a3c635ae43d3c726e642826e0f8761b65bcf99deb5ae19b6d25045b2e554466c">https://cs.isabart.org/person/32664</ref><br/>[[fotógrafu]]<ref name="ref_a3c635ae43d3c726e642826e0f8761b65bcf99deb5ae19b6d25045b2e554466c">https://cs.isabart.org/person/32664</ref>
|
| [[Hungría]]
| [[Kaposvár]]
|
| 2
|-
| [[:d:Q14517523|Q14517523]]
|
| [[Walter Michiels]]
| 1963-07-06
| 2026-04-30
| actor belxicanu
| [[actor]]
|
| [[Bélxica]]
| [[Turnhout]]<ref name="ref_d0a322ddad05ce5a33914e1d8493996b517312b1bb9c198d1e6696535be0a6a5">https://www.schoolbank.nl/school/koninklijk-lyceum-2</ref>
| [[Turnhout]]
| 1
|-
| [[:d:Q16692544|Q16692544]]
|
| [[Յուրի Ռոմանով]]
| 1945-12-13
| 2026-04-30<ref name="ref_cf2e4d7d3382ca3dffecd5117ef43d32746cbe888f7a97ba66b10607304d9e03">https://www.mid.ru/ru/activity/shots/vnutrivedomstvennye_novosti/nekrologi_pamyati_kolleg/2101280/</ref>
| [[Xunión Soviética|soviéticu]] [[Diplomáticu|diplomáticu]] (1945–2026) ♂
| [[diplomáticu]]
|
| [[Xunión Soviética]]
| [[Orsha]]<ref name="ref_cf2e4d7d3382ca3dffecd5117ef43d32746cbe888f7a97ba66b10607304d9e03">https://www.mid.ru/ru/activity/shots/vnutrivedomstvennye_novosti/nekrologi_pamyati_kolleg/2101280/</ref>
|
| 2
|-
| [[:d:Q19600462|Q19600462]]
| [[Ficheru:Seymour Bernstein 2015.jpg|center|128px]]
| [[Seymour Bernstein]]
| 1927-04-24<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_fc6b331eca32c484ab995daa68011dfe528b1baa07eb4e471989aca72c42516d">https://tributevine.com/memorial/seymour-bernstein</ref>
| pianista estauxunidense
| [[pianista]]<br/>[[compositor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Newark (Nueva Jersey)|Newark]]<ref name="ref_bcf253d03b3739c93181d8a421e67847269a9a2cc98ab09a422b7e19d7efd529">''[[:d:Q30500746|Carnegie Hall linked open data]]''</ref>
| [[Damariscotta]]
| 8
|-
| [[:d:Q19758710|Q19758710]]
|
| [[Shlomo Kirt]]
| 1954-01-28
| 2026-04-30<ref name="ref_0539f400d157f78fb822b4bc40acbee88f10e45813b3c374cf2629c23ad4f3d1">https://www.facebook.com/share/p/1J7E8DNHsh/</ref><ref name="ref_448c84b2ac0f377d45a3e5b8434a90d45c232dca66f43b4187785d926b91062e">https://www.mako.co.il/breaking_news-2026/m05_w01/shorts-f3bb6a2a882ed91026.htm</ref>
| futbolista israelín
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[Israel]]
| [[Rehovot]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q262134|Q262134]]
|
| [[René Henry Gracida]]
| 1923-06-09
| 2026-04-30
| sacerdote católicu estauxunidense
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
| [[Roman Catholic Bishop of Corpus Christi]]<br/>[[obispu diocesianu]]<br/>[[obispu titular]]<br/>[[auxiliary bishop]]
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]<ref name="ref_6941333e9a56151c941c4b4a355941ce4a214d3eb5b579505480e98be174e46a">https://gcatholic.org/dioceses/diocese/corp0</ref>
| [[Nueva Orleans]]
|
| 11
|-
| [[:d:Q308271|Q308271]]
| [[Ficheru:Abdollah Movahed.jpg|center|128px]]
| [[Abdollah Movahed]]
| 1940-03-10
| 2026-04-30<ref name="ref_8e41a574b35cdc8ac700b8e2eec69e7dc50787047d3ce8f829d0f04865bf6efa">https://fararu.com/fa/news/967315/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA</ref>
| lluchador iranín
| [[lluchador]]
|
| [[Irán]]
| [[Babolsar]]
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]<ref name="ref_b68e56e1b2ba20d39e523ac75ebf7b46c1c2b4359f1639d160dda46c07917c82">https://www.tehrantimes.com/news/525954/Iranian-legend-wrestler-Movahed-dies</ref>
| 19
|-
| [[:d:Q3275650|Q3275650]]
|
| [[Madeleine Gagnon]]
| 1938-07-27<ref name="ref_0b6394c9b71b4096d2093e1c96ed71f61a31b392bc22d3542305c22bb29142a2">''[[:d:Q2877812|Babelio]]''</ref>
| 2026-04-30<ref name="ref_2f721b0be8ef431c822edd427b2cad4c1c88dfa237785dba47fef5f66dea3d6b">https://www.ledevoir.com/lire/976694/poete-madeleine-gagnon-est-plus?</ref>
| [[Canadá|canadianu]] crítica lliteraria, novelista, [[Ensayista|ensayista]], [[Poeta|poeta]], [[Escritor de cuentos|escritora de cuentos]], [[Escritor|escritora]], [[Profesor universitariu|profesora universitaria]], teacher of literature (1938–2026) ♀; oficial de la Orde Nacional de Quebec, Governor General's Award for French-language poetry, Prix Athanase-David, Member of the Order of Canada
| [[críticu lliterariu]]<br/>[[novelista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[ensayista]]<br/>[[poeta]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[escritor de cuentos]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[profesor universitariu]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[teacher of literature]]
|
| [[Canadá]]
| [[Amqui]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref>
|
| 5
|-
| [[:d:Q3624252|Q3624252]]
| [[Ficheru:Art Becker.png|center|128px]]
| [[Art Becker]]
| 1942-01-12
| 2026-04-30<ref name="ref_ebc0635ee49f5c66832ae4b9f3ba1c0a8c3f64dae523e56f8b38b4f7c458f5b0">https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2026/05/01/former-arizona-state-basketball-aba-star-art-becker-dies-84/89899186007/</ref>
| [[Estaos Xuníos d'América|d'Estaos Xuníos]] [[Entrenador de baloncestu|entrenador de baloncestu]], xugador de baloncestu (fl. 1967–1973) (1942–2026) ♂
| [[entrenador de baloncestu]]<br/>[[xugador de baloncestu]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref><ref name="ref_99983cc74c5b73610a83fbe2ebe3297e43972667bef0e486b171ca0047bb0aa4">''[[:d:Q21901366|nasljerseys.com]]''</ref>
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Akron (Ohio)|Akron]]
| [[Tempe]]
| 10
|-
| [[:d:Q4494472|Q4494472]]
| [[Ficheru:Vladimir Putin 22 March 2002-2.jpg|center|128px]]
| [[Dzjonson Talovitsj Hagazjeev]]
| 1940-01-27
| 2026-04-30
| empresariu rusu
| [[empresariu]]
|
| [[Rusia]]
| [[Nartan]]
|
| 2
|-
| [[:d:Q55106065|Q55106065]]
|
| [[Денисова, Александра Ивановна]]
| 1934-01-14
| 2026-04-30
| [[Xunión Soviética|soviéticu]] person (1934–2026) ♀; [[Orde de l'Amistá de los Pueblos]], Orde de la Bandera Colorada del Trabayu, [[Orde de Lenin]], Héroe del Trabayu Socialista
|
|
| [[Xunión Soviética]]
| [[Dmitrovskoïe (établissement rural de Pirogovo)]]
| [[Tver]]
| 1
|-
| [[:d:Q106849913|Q106849913]]
|
| [[David Bell]]
| 1950-09-20<ref name="ref_1e55f8939a1bd0e2c67cf332ee7f6998091ccf86656a788cbaa1753db066e025">''[[:d:Q311369|Otago Daily Times]]''</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_1e55f8939a1bd0e2c67cf332ee7f6998091ccf86656a788cbaa1753db066e025">''[[:d:Q311369|Otago Daily Times]]''</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] [[Profesor|profesor]], [[Autor|autor]], caderalgu d'universidá, professor emeritus, associate professor (1950–2026) ♂
| [[profesor]]<br/>[[autor]]
| [[caderalgu d'universidá]]<ref name="ref_34edfbe407f6d0eb2f905745a70ef2b26e9473016fa3c6c9a7c5a5631ff84b26">https://www.otago.ac.nz/christchurch/departments/psychmed/news/university-of-otago-announces-academic-promotions</ref><br/>[[professor emeritus]]<ref name="ref_2488ddd3657d3ac576a6efba40ad0685a9c30a9268239b2b816c018d5df4f53d">https://www.otago.ac.nz/about/official_documents/calendar</ref><br/>[[associate professor]]<ref name="ref_2b73393d2ed394a9ef1cdaf7efe497c5cff6d2b42d9fd3df24951cc4b43f3e00">https://www.odt.co.nz/news/campus/university-of-otago/academics-get-well-deserved-promotions</ref>
| [[Nueva Zelanda]]
|
| [[Dunedin]]<ref name="ref_1e55f8939a1bd0e2c67cf332ee7f6998091ccf86656a788cbaa1753db066e025">''[[:d:Q311369|Otago Daily Times]]''</ref>
| 0
|-
| [[:d:Q107119372|Q107119372]]
| [[Ficheru:Gg-auckland-arts-festival-reception-009 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Carla Van Zon]]
| 1952-01-20<ref name="ref_59fc8eb71e0f5e61901d76c4bb7aa21422c22ecd87645d81e09ab41c7617fdea">https://www.metromag.co.nz/arts/arts-art-city/aucklands-queen-of-arts-carla-van-zons-final-curtain-call</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_57cf26ebdc99aa6a715472c3d0c20ca14b5c56dcf0eca01a47fcdd5f70d29784">https://www.thepost.co.nz/culture/360996027/carla-van-zon-forceful-visionary-new-zealand-arts</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] direutora artística (1952–2026) ♀; Officer of the New Zealand Order of Merit, NEXT Woman of the Year: Arts & Culture, honorary doctor of the University of Otago
| [[direutor artísticu]]<ref name="ref_8b86b4eafd653e25042c8c80391333cd2ec1676973bc97820704e36bc172baef">https://nzdc.org.nz/our-team/carla-van-zon</ref>
|
| [[Nueva Zelanda]]
| [[Te Atatū Peninsula]]<ref name="ref_59fc8eb71e0f5e61901d76c4bb7aa21422c22ecd87645d81e09ab41c7617fdea">https://www.metromag.co.nz/arts/arts-art-city/aucklands-queen-of-arts-carla-van-zons-final-curtain-call</ref>
|
| 5
|-
| [[:d:Q109492889|Q109492889]]
|
| [[Кошкин, Олег Александрович]]
| 1937-04-20
| 2026-04-29
| [[Xunión Soviética|soviéticu]]-[[Rusia|rusu]] person (1937–2026) ♂; Orde d'Honor, [[Orde de la Insinia d'Honor]], Medaya del Centenariu de Lenin, Medaya conmemorativa del 850 aniversariu de Moscú, Merited worker of culture of the Russian Federation, Honored architect of the Russian Federation, Russian Federation Presidential Certificate of Honour
|
|
| [[Xunión Soviética]]<br/>[[Rusia]]
| [[Moscú]]
|
| 2
|-
| [[:d:Q111017795|Q111017795]]
|
| [[Nikolay Obyedkov]]
| 1958-07-13
| 2026-04-29
| [[Xunión Soviética|soviéticu]]-[[Kazakstán|kazaquistanín]]-[[Rusia|rusu]] [[Xugador de fútbol|futbolista]], árbitru de fútbol (1958–2026) ♂
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<ref name="ref_444150233c70a2d1d1d428ef2f1058761d1f8a9cfb79e96058fe75d64dd528dd">''[[:d:Q42428763|FootballFakts.ru]]''</ref><br/>[[árbitru de fútbol]]
|
| [[Xunión Soviética]]<br/>[[Kazakstán]]<br/>[[Rusia]]
| [[Almaty]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q112379533|Q112379533]]
|
| [[Gian Franco Gensini]]
| 1945-05<ref name="ref_e8426113862289ea19c9eb8262ace649d540d190a80224c0db8bc4dac6f8fc24">https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/gianfranco-gensini-careggi-up2rdaqn</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_e8426113862289ea19c9eb8262ace649d540d190a80224c0db8bc4dac6f8fc24">https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/gianfranco-gensini-careggi-up2rdaqn</ref>
| [[Cardiólogu|cardiólogu]] (1945–2026) ♂
| [[cardiólogu]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
|
| [[Florencia]]<ref name="ref_561b2bbe8383716013dffe96dbed062d4e2bee53f200da65da6c01d21ea200e8">''[[:d:Q105086090|OPAC SBN]]''</ref>
|
| 0
|-
| [[:d:Q114774922|Q114774922]]
|
| [[Anna Erőss]]
| 1930-06-27
| 2026-04-29<ref name="ref_aa247d321851bdc292c9ecfe048064909cac052404ff17650253bb08f0bc95f4">https://www.facebook.com/groups/224455497653020/?multi_permalinks=26387636554241557&hoisted_section_header_type=recently_seen</ref>
| [[Hungría|húngaru]] llocutora, llocutora radiofónica (1930–2026) ♀; Order of Labour, Kazinczy Award
| [[llocutor]]<br/>[[llocutor radiofónicu]]
|
| [[Hungría]]
| [[Budapest]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q12042975|Q12042975]]
| [[Ficheru:Brno, Semilasso, 2. Beatfest, Oskar Petr.jpg|center|128px]]
| [[Oskar Petr]]
| 1952-05-16<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref><ref name="ref_3b1979d214f536e48f0133eff16d51bb31544315c4f47b5fdd726d2e9de128ab">''[[:d:Q11293091|Český hudební slovník osob a institucí]]''</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref><ref name="ref_7bab3749dcccdd430b88c97421b465b0156f5751b9ed97c6698362819241a7fc">http://svazky.cz/test/svazkyMT.php?jmeno=Oskar&prijm=Petr&dnar=16.05.1952&hledej=Hledat</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_5cc5550c5265672c2597928b3103609a5ae7474e64b6f4f73776440f4ed8191f">https://www.novinky.cz/clanek/kultura-zemrel-oskar-petr-40575952</ref>
| cantante checoslovacu
| [[cantante]]<br/>[[fotógrafu]]<ref name="ref_7971640fa75184349b1ec3822b11999d84fa33b514053466348f24c5d47af81f">https://cs.isabart.org/person/38511</ref><br/>[[arquiteutu]]<ref name="ref_7971640fa75184349b1ec3822b11999d84fa33b514053466348f24c5d47af81f">https://cs.isabart.org/person/38511</ref><br/>[[publicista]]<ref name="ref_7971640fa75184349b1ec3822b11999d84fa33b514053466348f24c5d47af81f">https://cs.isabart.org/person/38511</ref><br/>[[músicu]]<ref name="ref_7971640fa75184349b1ec3822b11999d84fa33b514053466348f24c5d47af81f">https://cs.isabart.org/person/38511</ref><br/>[[compositor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[lletrista]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref>
|
| [[Checoslovaquia]]<ref name="ref_7bab3749dcccdd430b88c97421b465b0156f5751b9ed97c6698362819241a7fc">http://svazky.cz/test/svazkyMT.php?jmeno=Oskar&prijm=Petr&dnar=16.05.1952&hledej=Hledat</ref>
| [[Praga]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><ref name="ref_7bab3749dcccdd430b88c97421b465b0156f5751b9ed97c6698362819241a7fc">http://svazky.cz/test/svazkyMT.php?jmeno=Oskar&prijm=Petr&dnar=16.05.1952&hledej=Hledat</ref><ref name="ref_7971640fa75184349b1ec3822b11999d84fa33b514053466348f24c5d47af81f">https://cs.isabart.org/person/38511</ref>
|
| 5
|-
| [[:d:Q12356923|Q12356923]]
| [[Ficheru:Czegő Zoltán.jpg|center|128px]]
| [[Zoltán Czegő]]
| 1938-06-18
| 2026-04-29<ref name="ref_222e85f8edb51e0e182fca7f282a371ae3e9740bb50594cb0f9a587177ea743e">https://www.iroszovetseg.hu/elhunyt-czego-zoltan/</ref>
| [[Rumanía|rumanu]] [[Periodista|periodista]], [[Poeta|poeta]] (1938–2026) ♂
| [[periodista]]<br/>[[poeta]]
|
| [[Rumanía]]
| [[Bucarest]]
|
| 2
|-
| [[:d:Q12969233|Q12969233]]
|
| [[Park Dong-bin]]
| 1970-10-15<ref name="ref_8c2d044b01ccd5b1e07a8e7973c41d12b9cc6cc7301069e288bb62eb5d928ede">http://www.ypeopleent.com/?act=info.page&pcode=sub3_1</ref>
| 2026-04-29
| actor surcoreanu
| [[actor]]
|
| [[Corea del Sur]]
| [[Corea del Sur]]<ref name="ref_3530c6144275621546b9162506301f1362cdfff54b30d06f208b66d03781331a">''[[:d:Q15241312|Google Freebase Data Dump]]''</ref>
| [[Pyeongtaek]]
| 2
|-
| [[:d:Q139588589|Q139588589]]
|
| [[Mitxel Longaron]]
| 1959<ref name="ref_eeb85814cc4d79f21ce200327e2cbdeff47c6d1622ca7ac0b7edde61f52f4acf">https://www.diariovasco.com/culturas/musica/fallece-bateria-tolosarra-michel-longaron-20260429164038-nt.html</ref>
| 2026-04-29<ref name="ref_be8a358eb6de7b86a538aff120517017a167d116edaf166de7c56f7b03be7d29">https://www.berria.eus/kultura/mitxel-longaron-bateria-jotzailea-zendu-da_2157447_102.html</ref><ref name="ref_bd25c7c41851e03040d1298b35668f9affcc767ca659fff11abe695be7314a3e">https://ataria.eus/tolosa/1777464748199-mitxel-longaron-bateria-jotzailea-hil-da</ref>
| [[España|español]] batería (1959–2026) ♂
| [[batería]]
|
| [[España]]
| [[Tolosa]]<ref name="ref_be8a358eb6de7b86a538aff120517017a167d116edaf166de7c56f7b03be7d29">https://www.berria.eus/kultura/mitxel-longaron-bateria-jotzailea-zendu-da_2157447_102.html</ref>
|
| 1
|-
| [[:d:Q139589854|Q139589854]]
|
| [[Ali Saad]]
|
| 2026-04-29
| [[Exiptu|exipcianu]] [[Compositor|compositor]], [[Músicu|músicu]] (†2026) ♂
| [[compositor]]<br/>[[músicu]]
|
| [[Exiptu]]
|
|
| 1
|-
| [[:d:Q139590785|Q139590785]]
| [[Ficheru:Pencalonan Prof. Eddy Pratomo sebagai Hakim Mahkamah Internasional untuk Hukum Laut (ITLOS) (2025) (cropped).webp|center|128px]]
| [[Eddy Pratomo]]
| 1953-10-05
| 2026-04-29
| [[Indonesia|indonesiu]] [[Diplomáticu|diplomáticu]], [[Xurista|xurista]], [[Estadista|estadista]] (1953–2026) ♂
| [[diplomáticu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[estadista]]
|
| [[Indonesia]]
| [[Semarang]]
| [[Tangerang]]
| 2
|-
| [[:d:Q139603333|Q139603333]]
|
| [[Jean Swan]]
|
| 2026-04-29<ref name="ref_8108f76a167abd7fe71248277c40fd100b879fc58b984f59637dd61db28498e6">https://www.legacy.com/nz/obituaries/waikato-times-nz/name/jean-swan-obituary?id=61377242</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] líder comunitaria (†2026) ♀; Queen's Service Medal
| [[líder comunitariu]]
|
| [[Nueva Zelanda]]
|
| [[Te Aroha]]<ref name="ref_8108f76a167abd7fe71248277c40fd100b879fc58b984f59637dd61db28498e6">https://www.legacy.com/nz/obituaries/waikato-times-nz/name/jean-swan-obituary?id=61377242</ref>
| 0
|-
| [[:d:Q16901280|Q16901280]]
|
| [[Stephen Adamini]]
| 1945-03-10
| 2026-04-29
| políticu estauxunidense
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]
| [[miembru de la Cámara de Representantes de Michigan]]
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
|
|
| 4
|-
| [[:d:Q2149722|Q2149722]]
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Harries of Pentregarth crop 2, 2026.jpg|center|128px]]
| [[Richard Harries, Baron Harries of Pentregarth]]
| 1936-06-02
| 2026-04-29
| [[Reinu Xuníu|británicu]] [[Escritor|escritor]], políticu, sacerdote anglicanu, Bishop of Oxford, Miembru de la cámara de los Lords (1936–2026) ♂; Fellow of the Academy of Medical Sciences, miembru de la Real Sociedá de Lliteratura, President's Medal, prix Giles, Fellow of the Learned Society of Wales, [[Doctor honoris causa|doctor honoris causa]]; member of Real Sociedá de Lliteratura, Learned Society of Wales
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_2b0155dcb4d4a9445827cd1efca863ffc4aaef1c71cff6406b3c859899ab9fee">''[[:d:Q19204319|Hansard 1803–2005]]''</ref><br/>[[sacerdote anglicanu]]
| [[Bishop of Oxford]]<br/>[[Miembru de la cámara de los Lords]]<ref name="ref_6260438c8fc29fcb5c4dc849731f08e75d4a1494074888618a98024a21503725">https://members.parliament.uk/member/3813/career</ref>
| [[Reinu Xuníu]]
|
|
| 7
|-
| [[:d:Q2262879|Q2262879]]
|
| [[Sebastian Kuboth]]
| 1984-06-05
| 2026-04-29
| [[Alemaña|alemán]] [[Autor|autor]] (1984–2026) ♂
| [[autor]]
|
| [[Alemaña]]
| [[Schweinfurt]]
|
| 1
|}
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
t739iihzep38xrwff5hvq5b2t9ysunx
Wikipedia:Wikidata/Asturianos finaos per periodu/1930-1939
4
268906
4490044
4489438
2026-05-03T01:34:23Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490044
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT ?item ?death_date
{
?item p:P570/psv:P570 ?death_date_node .
?death_date_node wikibase:timeValue ?death_date .
?death_date_node wikibase:timePrecision ?timeprecision .
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P19*/wdt:P131* wd:Q3934.
FILTER (?timeprecision > 8) # check that date precision is at least to the year
FILTER (year(?death_date) >= 1930 && year(?death_date) <= 1939)
}
ORDER BY ASC(?death_date) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=red
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q20740446|Q20740446]]
|
| [[José Fernández Cuevas]]
| 1844<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| 1923<br/>1914<ref name="ref_c7a1a0669e4ef0ec6403cf9684085f63c3f4cf488a79fa066270c0347cb12f45">https://books.google.es/books?id=bnJdAAAAMAAJ</ref><br/>No/unknown value<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><br/>1930<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| dibuxante asturianu
| [[dibuxante]]<br/>[[pintor]]<br/>[[ilustrador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
|-
| [[:d:Q55838579|Q55838579]]
| [[Ficheru:Atanasio Rivero (Diario de la Marina, March 16, 1930).jpg|center|128px]]
| [[Atanasio Rivero]]
| 1860<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><br/>1870-10-25
| 1930-01-04<ref name="ref_5b88d76bc9b11a7dbc1c8397a0b32fed6a4e1c8f75d86545cdc64c27dfe8a881">https://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1000199820&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
| [[Periodista|periodista]], editor de periódicu, críticu lliterariu (1860–1930) ♂
| [[periodista]]<br/>[[editor de periódicu]]<br/>[[críticu lliterariu]]
|
|
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_c1f5a4d6955d4f31a4532b5b6abf097d5b4ed1c389d7f63fc9176e1c0fb8c8ba">https://biblioteca.galiciana.gal/es/consulta_aut/registro.do?id=150151</ref><br/>[[cai Marqués de Cubas]]<ref name="ref_5b88d76bc9b11a7dbc1c8397a0b32fed6a4e1c8f75d86545cdc64c27dfe8a881">https://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1000199820&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
|-
| [[:d:Q9027895|Q9027895]]
| [[Ficheru:1918-09-01, España, Los obreros mineros y el burgués (cropped) Llaneza.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Llaneza]]
| 1879-01-14<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| 1931-01-24<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu asturianu (1879–1931)
| [[políticu]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><br/>[[sindicalista]]<br/>[[mineru]]
| [[alcalde de Mieres]]<br/>[[Diputáu nes Cortes]]<br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Lada (Llangréu)|Lada]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref>
| [[Mieres]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q23942926|Q23942926]]
| [[Ficheru:Manuel de Vereterra y Lombán (1852-1932) 01.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Vereterra y Lombán]]
| 1852-04-21
| 1931-09-17
| políticu asturianu (1852–1931)
| [[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q131341126|Q131341126]]
|
| [[Mario Gómez Gómez]]
| 1872-01-23<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| 1932-04-26<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| médicu, militar y escritor asturianu (1872-1932)
| [[médicu]]<br/>[[militar]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
|-
| [[:d:Q5196453|Q5196453]]
| [[Ficheru:Luis Menéndez Pidal.jpg|center|128px]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref>
| [[Luis Menéndez Pidal]]
| 1861-08-15<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><br/>1861-08-18<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
| 1932-02-04<ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><br/>1932-02-05<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><br/>1932-02-07<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
| pintor asturianu (1861–1932)
| [[pintor]]<ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref>
| [[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]<ref name="ref_3e3eaa4b185e3358d3739e2923952581956483078c523e6f418bffff7a1a6f1f">https://www.realacademiabellasartessanfernando.com/assets/docs/academicos/relacion_general_de_academicos.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Payares (parroquia)|Payares]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
|-
| [[:d:Q6165751|Q6165751]]
|
| [[Víctor Sáenz Suárez]]
| 1841<ref name="ref_e072a39ad484b93b688add901d54de87fc60627af9b6059b1cf584e14a15f2ed">http://datos.bne.es/resource/XX1504821</ref>
| 1932-02-15
| compositor y organista asturianu (1841-1932)
| [[compositor]]<br/>[[pianista]]<br/>[[organista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q6006186|Q6006186]]
| [[Ficheru:Matilde García del Real.jpg|center|128px]]
| [[Matilde García del Real]]
| 1856-03-15
| 1932-04-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritora]], [[Profesor|profesora]], [[Periodista|periodista]], restauradora (1856–1932) ♀; child of Emilia Álvarez Mijares de Real
| [[escritor]]<br/>[[profesor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[restaurador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5852497|Q5852497]]
| [[Ficheru:Eva Canel (1857-1932).jpg|center|128px]]
| [[Eva Canel]]
| 1857-01-30<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| 1932-05-02<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| escritora y periodista asturiana (1857-1932)
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[actor]]
|
| [[España]]
| [[Cuaña]]
| [[L'Habana]]
|-
| [[:d:Q111429766|Q111429766]]
|
| [[Ramón Martínez Insua]]
| 19th century
| 1932-05-12
| empresariu, artista y políticu asturianu
| [[empresariu]]<br/>[[artista]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde de Mondoñedo]]
| [[España]]
| [[San Tiso d'Abres]]
| [[Mondoñedo]]
|-
| [[:d:Q123965907|Q123965907]]
| [[Ficheru:Jmsomoano.jpg|center|128px]]
| [[José María Somoano]]
| 1902-02-04
| 1932-07-16
| [[España|español]] sacerdote católicu (1902–1932) ♂; member of Prelature of the Holy Cross and Opus Dei
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Les Arriondes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q11929428|Q11929428]]
|
| [[Julio de Lasarte Pessino]]
| 1862-08-18
| 1932-08-08
| militar asturianu (1862–1932)
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[Trubia (parroquia)|Trubia]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q13147214|Q13147214]]
|
| [[Ramón García Tuero]]
| 1864-02-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1932-10-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| gaiteru asturianu
| [[músicu]]
|
| [[España]]
| [[Arroes]]
| [[Lliberdón (parroquia)|Lliberdón]]
|-
| [[:d:Q117204407|Q117204407]]
|
| [[Marcelino Fernández Fernández]]
| 1866-02-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1932-12-18<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor y políticu asturianu (1866–1932)
| [[profesor d'enseñanza secundaria]]<ref name="ref_6c1564ed74f2f2274ec4efed638dc7e81fdf9134b75b0f68c52e5a2f75f1c34a">https://xn--espaolito-o6a.es/index.php/encyclopedia/fernandez-y-fernandez-marcelino/</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[políticu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[alcalde d'Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[gobernador civil de Cáceres]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España]]
| [[El Franco]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q13148066|Q13148066]]
|
| [[Telesforo Cuevas|Telesforo Fernández Cuevas]]
| 1849-01-05<br/>1850<ref name="ref_49fc1e172f530eadf9ad7cfaeb12467075269207291da7b8509858048b9e863d">https://arcade.nyarc.org/record=b318926~S7</ref><ref name="ref_5bb22c25fbd386da0b9b80521bc5b85cbeb433184f66167e1164ef3eb7ab2a77">''[[:d:Q50813730|Invaluable.com]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| 1934-12-06<ref name="ref_a6922b0eb8a4ec2995a272ee5887067dbf94ea2a5d3e16459ac8a61b58360cb1">https://books.google.es/books?id=dgIrAQAAMAAJ</ref><br/>1933<ref name="ref_49fc1e172f530eadf9ad7cfaeb12467075269207291da7b8509858048b9e863d">https://arcade.nyarc.org/record=b318926~S7</ref><ref name="ref_5bb22c25fbd386da0b9b80521bc5b85cbeb433184f66167e1164ef3eb7ab2a77">''[[:d:Q50813730|Invaluable.com]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| pintor asturianu (1849–1934)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_a6922b0eb8a4ec2995a272ee5887067dbf94ea2a5d3e16459ac8a61b58360cb1">https://books.google.es/books?id=dgIrAQAAMAAJ</ref>
|-
| [[:d:Q81620444|Q81620444]]
|
| [[José Ramón Pérez Bances]]
| 1880<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| 1933-03-27<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref>
| escritor, traductor y profesor asturianu (1880–1933)
| [[periodista]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[traductor]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[German–Spanish translator]]
| [[assistant professor]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><ref name="ref_81bf8b287c1d4c3f2c98c99d9b1f882d60aa9f0daa9e367fb39150894b8eb38a">https://españolito.es/index.php/encyclopedia/perez-bances-jose-ramon/</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref>
|
|-
| [[:d:Q124370670|Q124370670]]
|
| [[Francisco Martínez Corbalán]]
| 1889<ref name="ref_a1bec6d577f8fe7bfa94c86ff7ce72d48e0d05258bf71f33dd4b92bc9a62c8bc">https://data.cervantesvirtual.com/person/113956</ref>
| 1933-08-05
| [[España|español]] [[Poeta|poeta]], [[Periodista|periodista]], críticu de teatru, críticu taurín (1889–1933) ♂
| [[poeta]]<br/>[[periodista]]<br/>[[críticu de teatru]]<br/>[[críticu taurín]]
|
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q105488434|Q105488434]]
|
| [[Nicolás Soria González]]
| 1882-08-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1933-08-28<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| pintor asturianu
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_ba6a8e5ddae6bcfe18b63c8d454858fc1eefb5f067453aeb6ac06c3c132e9036">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/soria-y-gonzalez-nicolas/f6fc5c2c-0d79-4ece-8ded-e26d2ca1604f</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q2251006|Q2251006]]
| [[Ficheru:Francisco Acebal, de Franzen, Blanco y Negro, 12-01-1901 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Francisco Acebal]]
| 1866-04-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1933-09-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Dramaturgu|dramaturgu]], [[Periodista|periodista]], novelista, [[Escritor de cuentos|escritor de cuentos]] (1866–1933) ♂
| [[escritor]]<br/>[[dramaturgu]]<br/>[[periodista]]<br/>[[novelista]]<br/>[[escritor de cuentos]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q47770649|Q47770649]]
| [[Ficheru:Retrato de Dña. Carolina de Castillo Díaz.jpg|center|128px]]
| [[Carolina del Castillo Díaz]]
| 1867-07-03<ref name="ref_6b3784b535bec83fd323883b6555254bea07c38ffcde8e06d6e244ad845d53e4">http://datos.bne.es/resource/XX983562</ref>
| 1933-10-24<ref name="ref_6b3784b535bec83fd323883b6555254bea07c38ffcde8e06d6e244ad845d53e4">http://datos.bne.es/resource/XX983562</ref>
| pintora asturiana (1867–1933)
| [[pintor]]<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q8774909|Q8774909]]
| [[Ficheru:Fernández de la Vega y Lombán, Elisa Fernanda María del Carmen.jpg|center|128px]]
| [[Elisa Fernández de la Vega]]
| 1895-05-30
| 1933-11-21
| médica asturiana (1895–1933)
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[A Veiga]]
| [[Zaragoza]]
|-
| [[:d:Q105658406|Q105658406]]
|
| [[Ángel Cuartas Cristóbal]]
| 1910<ref name="ref_9d89b476b2744bb54841517a3a76ef54142a4b7361b97b72b3fd23763e27fd39">https://biblioiglesia.tk/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?marc=1&authid=60704</ref>
| 1934<ref name="ref_9d89b476b2744bb54841517a3a76ef54142a4b7361b97b72b3fd23763e27fd39">https://biblioiglesia.tk/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?marc=1&authid=60704</ref><ref name="ref_44a07365bb1965e3c63a7d83e219d783ec0909b57042dd681773abad18ef621a">''[[:d:Q105458385|Catalogue of the Biblioteca Iglesia Nacional Española en Roma]]''</ref>
| seminarista asturianu (1910–1934)
|
|
|
| [[Llastres (parroquia)|Llastres]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_44a07365bb1965e3c63a7d83e219d783ec0909b57042dd681773abad18ef621a">''[[:d:Q105458385|Catalogue of the Biblioteca Iglesia Nacional Española en Roma]]''</ref>
|-
| [[:d:Q114003100|Q114003100]]
|
| [[José Antonio Loredo Álvarez]]
| 1906-11-26
| 1934-02-21
| futbolista asturianu (1906–1934)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q125861449|Q125861449]]
| [[Ficheru:Purificación Viyao Valdés.jpg|center|128px]]
| [[Purificación Viyao Valdés]]
| 1892-02-01<ref name="ref_1a07b911c070ffaa61cc2125ee53a0a955f622de6ef59cbbc0ac7b38f0c8a5c1">https://diccionariobiograficodecastillalamancha.es/biografias/viyao-valdes-purificacion/</ref>
| 1934-02-23<ref name="ref_1a07b911c070ffaa61cc2125ee53a0a955f622de6ef59cbbc0ac7b38f0c8a5c1">https://diccionariobiograficodecastillalamancha.es/biografias/viyao-valdes-purificacion/</ref>
| profesora asturiana (1892-1934)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Navelgas (parroquia)|Navelgas]]
| [[Cuenca]]
|-
| [[:d:Q13147754|Q13147754]]
|
| [[María Teresa Villaverde]]
| 1882-12-21
| 1934-06<ref name="ref_9b3dcfad6fb94616eed108daf195ef309b24676381d0cb0202b83fbf2fc31ec2">https://www.lne.es/cultura/2013/01/09/tuxa-villaverde-escritora-porreu/1351575.html</ref>
| escritora asturiana (1882–1934)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Figares (San Román)|Figares]]<ref name="ref_9b3dcfad6fb94616eed108daf195ef309b24676381d0cb0202b83fbf2fc31ec2">https://www.lne.es/cultura/2013/01/09/tuxa-villaverde-escritora-porreu/1351575.html</ref>
|-
| [[:d:Q6081996|Q6081996]]
| [[Ficheru:Pololo and Bernabeu 1922.jpg|center|128px]]
| [[Pololo]]
| 1901-08-05
| 1934-10-06<ref name="ref_d17ecb7c5714f69f6740d9678b56a2ac45a6cef2014c28754cfbc9c72b613def">https://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1934/10/31/032.html</ref><ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| futbolista asturianu (1901–1934)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Llugones (parroquia)|Llugones]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q20898215|Q20898215]]
| [[Ficheru:Emilio Valenciano.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Valenciano]]
| 1851-01-15
| 1934-10-10
| militar asturianu (1851–1934)
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[Lluniego (parroquia)|Lluniego]]
| [[Lluniego (parroquia)|Lluniego]]
|-
| [[:d:Q10973237|Q10973237]]
|
| [[José María Martínez]]
| 1884<ref name="ref_b07e6afd1474392b89171750e04d9424bdd2a1cf2363d8ed8bcac17511961801">http://datos.bne.es/resource/XX1148156</ref>
| 1934-10-12
| sindicalista asturianu (1884–1934)
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Prunales]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20534799|Q20534799]]
| [[Ficheru:1923-05-25, El Financiero, Ángel Bernárdez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ángel Bernárdez Rodríguez]]
| 1859-10-08
| 1935-04-03
| periodista asturianu (1859–1935)
| [[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Vigo]]
|-
| [[:d:Q63115613|Q63115613]]
|
| [[Miguel García de la Cruz]]
| 1874-03-10<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1935-04-20<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| arquiteutu español
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q8199740|Q8199740]]
| [[Ficheru:Aniceto Sela Sampil 1900.jpg|center|128px]]
| [[Aniceto Sela Sampil]]
| 1863-09-13<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1935-05-09<ref name="ref_7a93af5f0a78ecc4dad1a9b044289af63b181a5cd3d59ebebf321109ce535f2b">http://portal.uc3m.es/portal/page/portal/instituto_figuerola/programas/phu/diccionariodecatedraticos/lcatedraticos/selasampil</ref>
| xurista asturianu (1863–1935)
| [[xurista]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q11031854|Q11031854]]
| [[Ficheru:1919-04-19, La Acción, Nicanor Alas Pumariño.jpg|center|128px]]
| [[Nicanor de las Alas Pumariño y Troncoso]]
| 1870-11-29<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1935-07-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| político y escritor asturianu (1870-1935)
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref><br/>[[conservador]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_0ef3277fb84c705a7ebaec5db34c67cde16fac27718520b64cffcee2e157d60d">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=46</ref><br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
|
|-
| [[:d:Q1709730|Q1709730]]
| [[Ficheru:Jose-Legorburu-Dominguez-Matamoros.jpg|center|128px]]
| [[José de Legorburu y Domínguez-Matamoros|José Legorburu]]
| 1882
| 1935-09-07<ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref>
| militar, escritor, poeta y pioneru de l'aviación asturianu (1882–1935)
| [[escritor]]<br/>[[diplomáticu]]<br/>[[militar]]<br/>[[pilotu de guerra]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Bad Kissingen]]
|-
| [[:d:Q13148176|Q13148176]]
|
| [[Xuacu'l de Sama]]
| 1900-05-10
| 1935-12-18
| cantante asturianu (1900–1935)
| [[cantante]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
| [[Llangréu]]
|-
| [[:d:Q112274783|Q112274783]]
|
| [[Práxedes Fernández García]]
| 1886-07-21<ref name="ref_20a2f12432ea49dc5557c964bc9fee3033f41b3f485ce13ff2df1371b5b83951">https://www.mieres.es/turismo/personajes-relevantes-de-mieres/praxedes-fernandez/</ref>
| 1936-10-06<ref name="ref_20a2f12432ea49dc5557c964bc9fee3033f41b3f485ce13ff2df1371b5b83951">https://www.mieres.es/turismo/personajes-relevantes-de-mieres/praxedes-fernandez/</ref>
| relixosa asturiana (1886-1936)
|
|
|
| [[El Puente la Luisa]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q13147741|Q13147741]]
|
| [[Manuel González Wes]]
| 1873
| 1936
| periodista asturianu (1873–1936)
| [[periodista]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Corvera]]
|
|-
| [[:d:Q20016462|Q20016462]]
| [[Ficheru:Vicente Palacio, Los Sports, 1927-06-03 (221).jpg|center|128px]]
| [[Vicente Palacios González]]
| 1897
| 1936
| futbolista asturianu (1897–1936)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q48870609|Q48870609]]
|
| [[José María Fernández Sánchez]]
| 1875-01-15<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| 1936-10-23<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[España|español]] relixosu (1875–1936) ♂
| [[relixosu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Vallecas]]
|-
| [[:d:Q55838440|Q55838440]]
|
| [[Joaquín Pérez y Pando]]
| 1857-11-29<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| 1939<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[España|español]] biblista (1857–1936) ♂
| [[biblista]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
|
| [[España]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[Courias (parroquia de Cangas del Narcea)|Courias]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[Salamanca]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
|-
| [[:d:Q603406|Q603406]]
| [[Ficheru:Manuel Rico Avello NAC 1935.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Rico Avello]]
| 1886<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu
| [[políticu]]
| [[altu comisariu d'España en Marruecos]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_3657ebf944428839cd7f602541926fbb025a3e4e0c308acd5a9bc26e716fc5f8">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2895290%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_bf15934df14a1175660bf74a222142f1c56c1c63f0ef77d9539a3e1fbdaf1cf1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2895290%29.NDIP.</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Trevías]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6099647|Q6099647]]
| [[Ficheru:1912-11, La Fotografía, Ramón García Duarte, José Prado Norniella (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ramón García Duarte]]
| 1862
| 1936
| fotógrafu asturianu
| [[fotógrafu]]
|
| [[España]]
| [[La Estación (Llugo)|La Estación]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_b91ebbff6e23bc584b68a3388e7d769703b886bffaa6cbba2dc066c78cd0ff32">https://www.gijon.es/es/creativos/ramon-garcia-duarte</ref>
|-
| [[:d:Q81619797|Q81619797]]
|
| [[Alfredo Fanjul Acebal]]
| 1867-07-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| 1936-11-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| autor español
| [[autor]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><br/>[[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Uviéu]]
| [[Paracuellos de Jarama]]
|-
| [[:d:Q85380046|Q85380046]]
|
| [[Emilio García García]]
| 1894<ref name="ref_74a6d2e6f463fae2ac5ec8beba922ccb11cd5b7d68af87bb2076826e319f3645">http://datos.bne.es/resource/XX5291635</ref>
| 1936<ref name="ref_74a6d2e6f463fae2ac5ec8beba922ccb11cd5b7d68af87bb2076826e319f3645">http://datos.bne.es/resource/XX5291635</ref>
| sindicalista asturianu (1894–1936)
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q9013835|Q9013835]]
| [[Ficheru:José Fernández Montaña.png|center|128px]]
| [[José Fernández Montaña]]
| 1842<ref name="ref_834127f70e6826e30dde682ecae9174cfb7a0a7ad02e92b820f3f00ea4c9e2f5">https://pust.urbe.it/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=8408</ref><ref name="ref_496527c3dadbd8c632111524203aae24b81d7dcfd059bf1231e22aec095c4ded">''[[:d:Q96071920|Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas]]''</ref>
| 1936<ref name="ref_37bb8b48144d812172272316b02c94b1e63a58b44731e5b571368dffcb888528">http://datos.bne.es/resource/XX903092</ref>
| [[España|español]] sacerdote católicu, [[Xurista|xurista]], [[Periodista|periodista]], [[Historiador|historiador]] (1842–1936) ♂
| [[sacerdote católicu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Miudes (parroquia)|Miudes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5612467|Q5612467]]
| [[Ficheru:Emilio Cotarelo, de Kaulak.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Cotarelo]]
| 1857-05-01<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-01-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], críticu lliterariu, musicólogu, políticu, bibliógrafu, Cervantist, senador del Reinu, Member of the Consultative National Assembly, Member of the Royal Spanish Academy (1857–1936) ♂; member of [[Real Academia Española]]
| [[escritor]]<br/>[[críticu lliterariu]]<br/>[[musicólogu]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_33a1e1cd12e1401d90be4c0808bbf784a6df9994629c8515dfdc0a924d1f546b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2828600%29.NDIP.</ref><br/>[[bibliógrafu]]<br/>[[Cervantist]]
| [[senador del Reinu]]<ref name="ref_e0f2e4e2c22644d04a34d199a8bfa1f7b009834ecde8d0e3bc3c302965d172a2">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=796</ref><br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_33a1e1cd12e1401d90be4c0808bbf784a6df9994629c8515dfdc0a924d1f546b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2828600%29.NDIP.</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_39509663ae71c8fa1d7cd601532dec212c073aa948352e3ce7ec83ad8ddb53c9">https://www.rae.es/academico/emilio-cotarelo-y-mori</ref>
| [[España]]
| [[A Veiga]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q2877280|Q2877280]]
|
| [[Alfredo Martínez García-Argüelles]]
| 1877-05-05
| 1936-03-25<br/>1936-03-24<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| médicu y políticu asturianu (1877–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref><br/>[[médicu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| [[ministru]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q118665419|Q118665419]]
|
| [[Laudelino Sánchez Solís]]
|
| 1936-04-05
| [[España|español]] person (†1936) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
|
|-
| [[:d:Q117197142|Q117197142]]
|
| [[Manuel Pedregal Luege]]
| 1875-10-20
| 1936-04-13
| maxistráu asturianu (c. 1890-1936)
| [[maxistráu]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa (parroquia)|Villaviciosa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q60220693|Q60220693]]
|
| [[Adolfo Fernández Vega]]
| 1856-04-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-05-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], oftalmólogu (1856–1936) ♂
| [[médicu]]<br/>[[oftalmólogu]]
|
| [[España]]
| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
|-
| [[:d:Q20534151|Q20534151]]
|
| [[Miguel García Teijeiro]]
| 1867-11-04
| 1936-05-23
| escritor asturianu (1867–1936)
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Lois]]
| [[Lois]]
|-
| [[:d:Q954471|Q954471]]
|
| [[Horacio Álvarez-Mesa]]
| 1881-11-30
| 1936-07
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], políticu, [[Periodista|periodista]], [[Abogáu|abogáu]] (1881–1936) ♂; child of [[Florentino Álvarez-Mesa]]
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[periodista]]<br/>[[abogáu]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q125392606|Q125392606]]
|
| [[Jacinto García Riesco]]
| 1894-08-28
| 1936-07-20
| relixosu asturianu (1894-1936)
| [[relixosu cristianu]]
|
|
| [[Clavichas (parroquia)|Clavichas]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q119000196|Q119000196]]
| [[Ficheru:Manuel Mon Miranda.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Mon Miranda]]
| 1892
| 1936-07-23
| [[España|español]] carabinier (1892–1936) ♂
| [[carabinier]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Ribadeo]]
|-
| [[:d:Q90574440|Q90574440]]
|
| [[Nemesio Martínez]]
| 1897-03-21
| 1936-07-26<ref name="ref_3fc07083d8fcabac16241b8ac87a40898480460ba71da1dd59246a01053010b7">''[[:d:Q18002875|Sports-Reference.com]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xinete hípicu|xinete hípicu]] (1897–1936) ♂
| [[xinete hípicu]]
|
| [[España]]
| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
| [[España]]
|-
| [[:d:Q115611072|Q115611072]]
|
| [[Otilia Alonso González]]
| 1916-12-31<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| 1936-07-27<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| Person (1916–1936) ♀
|
|
|
| [[Uviéu]]<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| [[Barcelona]]<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
|-
| [[:d:Q87928743|Q87928743]]
|
| [[Gonzalo Meras Navia Osorio]]
| 1886<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
| 1936-08-01<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
| políticu español
| [[políticu]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref><br/>[[periodista]]
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
|
|-
| [[:d:Q28599870|Q28599870]]
| [[Ficheru:Giovanni Díaz Nosti.png|center|128px]]
| [[Juan Díaz Nosti]]
| 1880-02-17
| 1936-08-02
| sacerdote católicu asturianu (1880–1936)
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Barbastro]]
|-
| [[:d:Q5998023|Q5998023]]
|
| [[Mariano Zapico]]
| 1890-10-27
| 1936-08-06
| militar asturianu (1890–1936)
| [[militar]]
| [[gobernador civil]]<br/>[[gobernador civil de Cádiz]]
| [[España]]
| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
| [[Castle of San Sebastián]]
|-
| [[:d:Q28042867|Q28042867]]
|
| [[Francisco Beceña]]
| 1889-10-30<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-08-07
| xurista y catedralgu de la Universidá d'Uviéu (1889-1936)
| [[xurista]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]
|
|-
| [[:d:Q4985482|Q4985482]]
| [[Ficheru:Buenaventura García de Paredes (17 Thomasian Martyrs).jpg|center|128px]]
| [[Buenaventura García de Paredes]]
| 1866-04-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_69468c245a16cd051f0941469dba192d0479ffa4f0f56cc9c298091c1ecbb5cf">''[[:d:Q101207543|AlKindi]]''</ref>
| 1936-08-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_69468c245a16cd051f0941469dba192d0479ffa4f0f56cc9c298091c1ecbb5cf">''[[:d:Q101207543|AlKindi]]''</ref>
| [[España|español]] sacerdote católicu, flaire, Master General of Order of Friars Preachers (1866–1936) ♂
| [[sacerdote católicu]]<br/>[[flaire]]
| [[Master General of Order of Friars Preachers]]
| [[España]]
| [[Castañéu (parroquia de Valdés)|Castañéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q9070574|Q9070574]]
|
| [[Romualdo Alvargonzález Lanquine]]
| 1880-03-07
| 1936-08-14
| políticu español
| [[políticu]]<ref name="ref_b832a69f66004fb058b66cc45ddd2865dc201687ebb08833ff132c476af5821e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><br/>[[empresariu]]<br/>[[inxenieru]]<ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b832a69f66004fb058b66cc45ddd2865dc201687ebb08833ff132c476af5821e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q107012118|Q107012118]]
|
| [[Celestino José Alonso Villar]]
| 1862-06-15<ref name="ref_b2cda5adf374d7e1f01dbea6876913244c2cd9a2d052d70daab92a9a8ec5864d">http://www.gcatholic.org/p/64276</ref>
| 1936-08-18<ref name="ref_b2cda5adf374d7e1f01dbea6876913244c2cd9a2d052d70daab92a9a8ec5864d">http://www.gcatholic.org/p/64276</ref>
| relixosu asturianu (1862–1936)
| [[presbíteru católicu romanu]]
|
| [[España]]
| [[Margolles (Cangues d'Onís)|Margolles]]
| [[La Tiera (Santolaya de Miñu)|La Tiera]]
|-
| [[:d:Q84519509|Q84519509]]
|
| [[Bernardo Aza y González Escalada]]
| 1887-02-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-08-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| periodista, empresariu y diputáu asturianu (1887–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><ref name="ref_f036d63139eb63f9e5ad9be17978da7f08c4b212fe9ab1865da2b8f106ae9db7">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[industrial]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[periodista]]
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_f036d63139eb63f9e5ad9be17978da7f08c4b212fe9ab1865da2b8f106ae9db7">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q2553082|Q2553082]]
| [[Ficheru:Melquíades Álvarez.jpg|center|128px]]
| [[Melquíades Álvarez]]
| 1864-05-17<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-08-22<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| político asturianu (1864–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[abogáu]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref>
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_5ab94f2a8f25f4479a1660b0dba47705104765e9a390fc0fa52897666faceab1">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(5070)</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_f06297f1039b59c686ad3221e5e75e31c60027726953af5dda14b2f6dec9b0d5">https://www.congreso.es/es/presidentes-del-congreso-de-los-diputados?p_p_id=diputadomodule&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&codigo=5070&tipoHistorico=1</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_42b9707e9cbf43e79a4384692c14c48e68fd91b4e995843ce458682b78bda91d">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=15-15&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[caderalgu d'universidá]]<br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_58c97352d4ab107dfd38fda17d59ca31b8645b4ea4bce4717d98842e264592f8">https://racmyp.es/clases-academicos/academicos-numerarios/?jsf=jet-engine:acad-numerarios&tax=medalla:165</ref><br/>[[dean]]
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]<br/>[[Madrid]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q3418549|Q3418549]]
| [[Ficheru:1916-04-25, Revista Ilustrada de Banca, Ferrocarriles, Industria y Seguros, Don Ramón Álvarez Valdés y Castañón (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ramón Álvarez-Valdés]]
| 1866<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| 1936-08-23<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| [[España|español]] políticu, [[Abogáu|abogáu]], ministru de Xusticia, diputáu nes Cortes republicanes, Diputáu nes Cortes (1866–1936) ♂
| [[políticu]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| [[ministru de Xusticia]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[La Pola Siero]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q30018964|Q30018964]]
|
| [[Ildefonso Fernández Muñiz]]
| 1897-06-24<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| 1936-08-28<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| relixosu católicu asturianu (1897–1936)
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Muros]]
| [[Barbastro]]
|-
| [[:d:Q106640348|Q106640348]]
|
| [[Balbina Gayo Gutiérrez]]
| 1901
| 1936-09-10
| profesora asturiana (1901-1936)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Bisuyu (Allande)|Bisuyu]]
| [[Cangas del Narcea]]
|-
| [[:d:Q12388610|Q12388610]]
| [[Ficheru:Florentino Rodríguez Palacios, Alcalde de Aller 1931-1936.jpg|center|128px]]
| [[Florentino Rodríguez Palacios]]
| 1896
| 1936-09-23
| políticu asturianu (1896–1936)
| [[políticu]]
| [[alcalde d'Ayer]]
| [[España]]
| [[Caborana (parroquia)|Caborana]]
| [[Aranga]]
|-
| [[:d:Q58424133|Q58424133]]
|
| [[Rafael del Valle y Aldabalde]]
| 1857-11-15
| 1936-09-27
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]] (1857–1936) ♂; member of Real Academia Nacional de Medicina
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q113151271|Q113151271]]
|
| [[Raimundo Joaquín Castaño González]]
| 1865-08-20<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_e603e8fa80b9c79a8a9dbaa163c928c67892a86a30508d2bf848f63dd360de8f">''[[:d:Q296584|Ökumenisches Heiligenlexikon]]''</ref>
| 1936-10-03<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_e603e8fa80b9c79a8a9dbaa163c928c67892a86a30508d2bf848f63dd360de8f">''[[:d:Q296584|Ökumenisches Heiligenlexikon]]''</ref>
| teólogu asturianu (1865–1936)
| [[teólogu]]
|
| [[España]]
| [[Mieres]]<ref name="ref_0ffee8f8eecdb81c3acbb2e6f004d53ecb1fa2d6d18ee6fff9615a43a16efdca">https://www.heiligenlexikon.de/BiographienR/Raimund_Joachim_Castano_Gonzalez.html</ref>
| [[Bilbao]]
|-
| [[:d:Q2884813|Q2884813]]
| [[Ficheru:José Gafo Muñiz.png|center|128px]]
| [[José Gafo]]
| 1881<ref name="ref_b9d843ea0fa96b46eaf13d9b92d5a6e7314b9b0f94f8a24ac83361a553ce59b1">http://datos.bne.es/resource/XX1277434</ref>
| 1936-10-04<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| relixosu asturianu (1881-1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref><br/>[[sindicalista]]<br/>[[sacerdote católicu]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Campumanes (parroquia)|Campumanes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6099880|Q6099880]]
| [[Ficheru:Retrato Ramón de Navia-Osorio Castropol.jpg|center|128px]]
| [[Ramón Navia Osorio y Castropol]]
| 1877-02-09
| 1936-10-20
| políticu asturianu (1877–1936)
| [[militar]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Les Caldes]]
| [[Cartaxena]]
|-
| [[:d:Q11203378|Q11203378]]
|
| [[Aurelio del Llano]]
| 1868-03-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1936-11-02
| escritor y etnógrafu asturianu (1868-1936)
| [[escritor]]<br/>[[arqueólogu]]
|
| [[España]]
| [[Caravia La Baxa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5994817|Q5994817]]
|
| [[Manuel del Fresno y Pérez del Villar]]
| 1900-01-01<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| 1936-11-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| compositor y compositor asturianu
| [[compositor]]<br/>[[soldáu]]<br/>[[pianista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q5837054|Q5837054]]
|
| [[Ernesto Winter Blanco]]
| 1872
| 1936-11-06
| pedagogu, humanista, inxenieru de mines y ensayista asturianu
| [[pedagogu]]<br/>[[inxenieru de mines]]<br/>[[ensayista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q28355765|Q28355765]]
|
| [[Luis Pando Rivero]]
| 1896
| 1936-12-04
| xuez asturianu (1896–1936)
| [[xuez]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[A Caeira]]
|-
| [[:d:Q106636766|Q106636766]]
| [[Ficheru:1926-03-24, Región, J. Prado Norniella, Duarte (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Prado Norniella]]
| 1868-10-24<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref><br/>1875<ref name="ref_2b37fe04067cef83d4b9db6d6c5af86740a3bede93bfe8b4ff86ba447128f750">https://www.elcomercio.es/v/20140328/cultura/pueblo-asturias-adquiere-cuatro-20140328.html</ref>
| 1936-12-06<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref><br/>1937<ref name="ref_2b37fe04067cef83d4b9db6d6c5af86740a3bede93bfe8b4ff86ba447128f750">https://www.elcomercio.es/v/20140328/cultura/pueblo-asturias-adquiere-cuatro-20140328.html</ref>
| pintor asturianu
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Cualloto]]
| [[cai Fuentes]]<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref>
|-
| [[:d:Q61062436|Q61062436]]
|
| [[César Navarrete Cortina]]
| 1888
| 1936-12-17
| [[España|español]] [[Fotógrafu|fotógrafu]], políticu (1888–1936) ♂
| [[fotógrafu]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[A Coruña]]
|-
| [[:d:Q110830567|Q110830567]]
|
| [[Antonio López Barro]]
| 1906
| 1936-12-29
| sindicalista y políticu asturianu
| [[funcionariu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Naves (parroquia de Llanes)|Naves]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q109331071|Q109331071]]
|
| [[Servando Albuerne Menéndez-Conde]]
| 19th century
| 1937
| abogáu y políticu asturianu
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde de Tui]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Tui]]
|-
| [[:d:Q111976794|Q111976794]]
|
| [[Arturo Truan]]
| 1868
| 1937
| pintor asturianu (1868–1937)
| [[pintor]]<br/>[[fotógrafu]]<ref name="ref_131d93818f16bc1364119d4f63c88253d946c06b5bbca5346f20f3b2f01d30c4">https://www.cervantes.com/libro/9788487741814/arturo-truan-la-fotografia-como-arte/</ref>
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_0102ef13b7897c75ed68168b24128a2518518d48c96a9da1521f0cee44887325">https://www.lne.es/gijon/2020/12/05/museo-jovellanos-suma-fondos-tres-25960134.html</ref>
|
|-
| [[:d:Q136377113|Q136377113]]
|
| [[Inés Rodríguez Fernández]]
| 1913
| 1937
| profesora asturiana (1913-1937)
| [[profesor]]
|
|
| [[El Coutu (parroquia)|El Coutu]]
| [[Somiedo]]
|-
| [[:d:Q136995811|Q136995811]]
|
| [[Constante Felgueroso González]]
| 1865
| 1937
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]] (1865–1937) ♂; child of Gabino Felgueroso Rodríguez
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Ciañu]]
|
|-
| [[:d:Q137923814|Q137923814]]
|
| [[Faustino Ovide González]]
| 1863<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
| 1937-01<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
| [[España|español]] oficial (1863–1937) ♂; Gran Cruz de la Orde de Carlos III, Cross of Military Merit with Red Decoration, cruz de primera clase de la Real y Militar Orden de María Cristina
| [[oficial]]<ref name="ref_6ab55b5204a432de9cb754fdbf7990f7e983db5b12d7cfadf85cd7a79ead58d8">https://publicaciones.defensa.gob.es/media/downloadable/files/links/r/h/rhm_extra_ii_2019_.pdf</ref>
|
| [[España]]
| [[Viḷḷatexil (parroquia)|Viḷḷatexil]]<ref name="ref_92c873baed693a292bdefddf8ca0a2bbaafcf4bdcad77fba6c0fb526cfebaae5">https://www.eldebate.com/historia/20251216/faustino-ovide-heroe-olvidado-defensa-espanola-manila-1898-frente-30-hombres_365599.html</ref>
| [[Barcelona]]<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
|-
| [[:d:Q5486865|Q5486865]]
| [[Ficheru:Tomás García Sampedro2.jpg|center|128px]]
| [[Tomás García Sampedro]]
| 1860-05-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1937
| pintor asturianu (1860–1937)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Muros (Pravia)|Muros]]
| [[Muros]]
|-
| [[:d:Q8962378|Q8962378]]
| [[Ficheru:Gonpriet.jpg|center|128px]]
| [[Francisco González Prieto]]
| 1859<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref>
| 1937<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref>
| escritor asturianu (1859–1937)
| [[escritor]]<br/>[[archiveru]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Siero]]
|-
| [[:d:Q26936089|Q26936089]]
|
| [[José Uría y Uría]]
| 1861-03-18<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| 1937-01-31<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| pintor asturianu (1861-1937)
| [[pintor]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
|
| [[España]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| [[Vigo]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
|-
| [[:d:Q11051947|Q11051947]]
| [[Ficheru:Leopoldo García-Alas García-Argüelles.jpg|center|128px]]
| [[Leopoldo Alas Argüelles]]
| 1883-11-12
| 1937-02-20<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], políticu, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], profesor, rector, undersecretariat, diputáu nes Cortes republicanes (1883–1937) ♂; Hijo Predilecto de Oviedo; child of [[Leopoldo Alas "Clarín"|Leopoldo Alas]]
| [[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref><br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[profesor]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref>
| [[rector]]<ref name="ref_8a004c55bfae49813ce2880e5eea011b4e6dfefc31590a7a31471e0a925273b9">http://www.cronicapopular.es/2012/03/el-asesinato-del-rector-leopoldo-alas/</ref><br/>[[undersecretariat]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5952008|Q5952008]]
| [[Ficheru:1917-03, Plus Ultra, Nuestros colaboradores artísticos, Autocaricaturas (cropped) Juan Peláez.jpeg|center|128px]]
| [[Juan Peláez]]
| 1881-03-06
| 1937-03-09
| pintor asturianu (1881-1937)
| [[pintor]]<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref>
|
| [[Arxentina]]<br/>[[España]]
| [[Serandías (parroquia)|Serandías]]
| [[Villa Ballester]]
|-
| [[:d:Q5707564|Q5707564]]
|
| [[Arturo Álvarez-Buylla Godino]]
| 1895-08-24<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1937-03-17
| militar asturianu (1895–1937)
| [[militar]]
| [[altu comisariu d'España en Marruecos]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Ceuta]]
|-
| [[:d:Q25421945|Q25421945]]
| [[Ficheru:1923-06-24, El Adelanto, El doctor Barreiro (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Agustín Jesús Barreiro Martínez]]
| 1865-11-22<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1937-03-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_ae59fae7424e65578d59d27fcc396d4e3eeef5d4ff140cb715440ad21b7a2a68">https://www.aihs-iahs.org/fr/node/812</ref>
| biólogu asturianu (1865–1937)
| [[naturalista]]<ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[cultural anthropologist]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[historiador de la ciencia]]<ref name="ref_ae59fae7424e65578d59d27fcc396d4e3eeef5d4ff140cb715440ad21b7a2a68">https://www.aihs-iahs.org/fr/node/812</ref><ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><br/>[[investigador]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
| [[presidente]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences]]<ref name="ref_d1050b67a98ae0163837a706acfccfecff40ae0651e593024edfbedb1060baee">https://rac.es/sobre-nosotros/miembros/academicos-historicos/numerarios/234/</ref>
| [[España]]
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
|-
| [[:d:Q110846776|Q110846776]]
|
| [[Manuel Enríquez Fernández]]
| 1878
| 1937-04-29
| obreru, sindicalista y políticu asturianu (1878–1937)
| [[obreru]]<br/>[[sindicalista]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Taramundi]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q3781352|Q3781352]]
|
| [[Graciano Antuña]]
| 1903<br/>1902-07-25<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| 1937-05-13<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref><br/>1938<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
| políticu asturianu (1903–1937)
| [[políticu]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><br/>[[mineru]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><br/>[[secretariu xeneral]]
| [[España]]
| [[Ciañu]]<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q5699553|Q5699553]]
| [[Ficheru:Candás-museoAntón (Antón, 1936)6172.jpg|center|128px]]
| [[Antonio Rodríguez García]]
| 1911-02-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1937-05-19
| escultor y pintor asturianu (1911-1937)
| [[pintor]]<br/>[[escultor]]
|
| [[España]]
| [[Candás (parroquia)|Candás]]
| [[Murias (parroquia de Candamu)|Murias]]
|-
| [[:d:Q6700532|Q6700532]]
|
| [[Luis Fernández Álvarez]]
| 1853-01-04
| 1937-05-24
| médicu asturianu (1853–1937)
| [[médicu]]<br/>[[inventor]]
|
| [[España]]
| [[Maecina (parroquia)|Maecina]]
| [[Ḥawai]]
|-
| [[:d:Q135659461|Q135659461]]
| [[Ficheru:Pura Lago.jpg|center|128px]]
| [[Pura Lago Couceiro]]
| 1894<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| 1937-06-16<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| [[Pianista|pianista]] (1894–1937) ♀
| [[pianista]]
|
|
| [[Villaviciosa]]<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9025351|Q9025351]]
|
| [[Luis Rufilanchas]]
| 1910-05-17<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| 1937-07-11<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], políticu, [[Abogáu|abogáu]], diputáu nes Cortes republicanes (1910–1937) ♂
| [[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[A Coruña]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q106720882|Q106720882]]
|
| [[Anita Orejas|Ana Orejas López]]
| 1914
| 1937-11-09
| enfermera asturiana (1914-1937)
| [[trabayador domésticu]]<br/>[[enfermeru]]
|
| [[España]]
| [[Sama (Llangréu)|Sama]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20536148|Q20536148]]
|
| [[Francisco Villanueva Lombardero]]
| 1860
| 1937-11-14
| políticu español
| [[empresariu]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde d'Ourense]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Ourense]]
|-
| [[:d:Q124021536|Q124021536]]
|
| [[Julia Morán]]
| 1896<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| 1937-11-26<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| [[España|español]] [[Activista polos derechos de les muyeres|activista polos derechos de les muyeres]], activista política (1896–1937) ♀
| [[activista polos derechos de les muyeres]]<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref><br/>[[activista políticu]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
|
| [[España]]
| [[Blimea (parroquia)|Blimea]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| [[Llangréu]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
|-
| [[:d:Q124021694|Q124021694]]
|
| [[Rosario Montes]]
| 1898<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
| 1937-11-26<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
| [[España|español]] person (1898–1937) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Los Barreros (Tiraña)|Los Barreros]]<ref name="ref_ba7b3386c64d65ee4f6a1348f62ad14343d3289879102f5a94647ede120ac60b">https://esquelas.lne.es/esquela-rosario-montes-estrada/23278.html</ref>
| [[Llangréu]]<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
|-
| [[:d:Q106774085|Q106774085]]
|
| [[Teresa Santianes Giménez]]
|
| 1937-12-21
| [[España|español]] person (†1937) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q106731154|Q106731154]]
|
| [[Eladia García Palacios]]
| 1904
| 1937-12-29
| profesora asturiana (1904–1937)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q5865809|Q5865809]]
|
| [[Francisco García Nava]]
| 1868<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
| 1937-12-29<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
| arquiteutu asturianu (1868–1937)
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Somió]]<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
|
|-
| [[:d:Q136995809|Q136995809]]
|
| [[Adelaida Felgueroso González]]
| 1861
| 1938
| [[España|español]] [[Empresariu|empresaria]] (1861–1938) ♀; child of Gabino Felgueroso Rodríguez
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Ciañu]]
|
|-
| [[:d:Q20993989|Q20993989]]
|
| [[Julio Fernández Martínez|Casuco]]
| 1910-10-13<ref name="ref_29b4f8ade6fdd994ba783c1741c1a5c5ff0ca8aa03c3cc6a9cca168e9a257292">''[[:d:Q2449070|transfermarkt.com]]''</ref>
| 1938<ref name="ref_4882729dc65c193b19f986bebb6a9bbc230199f75aa57409ca7e9741b536deac">https://www.lacomarca.net/casuco-futbolista-elite-murio-bajo-aragon-guerra-civil/</ref>
| futbolista asturianu (1910–1936)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Lugo]]<ref name="ref_4882729dc65c193b19f986bebb6a9bbc230199f75aa57409ca7e9741b536deac">https://www.lacomarca.net/casuco-futbolista-elite-murio-bajo-aragon-guerra-civil/</ref>
|-
| [[:d:Q8772158|Q8772158]]
| [[Ficheru:Edmundo Gonzalez Blanco.png|center|128px]]
| [[Edmundo González-Blanco]]
| 1877<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1938<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Ensayista|ensayista]], traductor, [[Periodista|periodista]], novelista (1877–1938) ♂
| [[ensayista]]<br/>[[traductor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[novelista]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q98833666|Q98833666]]
| [[Ficheru:Thun thun 1894 06 24 mandatariya rogelio gordon.jpg|center|128px]]
| [[Rogelio Gordón y García Robés]]
| 1860<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| 1938<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| pintor y fotógrafu asturianu (1860-1938)
| [[fotógrafu]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><br/>[[pintor]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref><br/>[[grabador]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref>
| [[Donostia]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref>
|-
| [[:d:Q645141|Q645141]]
| [[Ficheru:Armando Palacio Valdés, de Compañy, en Mundo Gráfico.jpg|center|128px]]
| [[Armando Palacio Valdés]]
| 1853-10-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1938-01-29<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_ca80f6a31529e570100ce9f874f67a3f7af9b9f4a4a9e02fae9ff49b3b6d5963">''[[:d:Q19098835|Library of the World's Best Literature]]''</ref><br/>[[críticu lliterariu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[novelista]]
| [[presidente del Atenéu de Madrid]]<ref name="ref_a24edd8b33654ab910feddc3f51d641e7a57a78c46f8f81fe26927c6aa8b3db8">https://ateneodemadrid.com/presidentes/</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_4ea43fbf6c4fcbe1f62a88c6442252e7e516683d7993dfaa5bf12d3080a535bf">https://www.rae.es/academico/armando-palacio-valdes</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Entrialgo (parroquia)|Entrialgo]]<ref name="ref_75d3de52a576a8d3100ae4a80ed64adb8654e4f5e1a259e5a606e4be51294bc7">http://filosofia.org/ave/001/a243.htm</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref>
|-
| [[:d:Q9028731|Q9028731]]
| [[Ficheru:Marcos del Torniello.gif|center|128px]]
| [[Xosé Manuel García González]]
| 1853-11-28
| 1938-02-09<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1853–1938)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]<br/>[[Gozón]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q106768862|Q106768862]]
|
| [[Belarmina Suárez Muñiz]]
| 1909
| 1938-02-15
| [[España|español]] sindicalista (1909–1938) ♀
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Bocines]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q106768460|Q106768460]]
|
| [[Anita Vázquez Barrancúa]]
| 1911
| 1938-02-16
| [[España|español]] secret police, combatiente, [[Llabrador|agricultora]], Islamic resistance, militante (1911–1938) ♀
| [[secret police]]<br/>[[combatiente]]<br/>[[Llabrador|agricultor]]<br/>[[Islamic resistance]]<br/>[[militante]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q11015686|Q11015686]]
| [[Ficheru:Busto07.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Robles Muñiz]]
| 1877-10-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
| 1938-03-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
| escritor asturianu (1877–1938)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q3326363|Q3326363]]
| [[Ficheru:Avelino Gonzalez Mallada.jpg|center|128px]]
| [[Avelino González Mallada]]
| 1894-08-07
| 1938-03-27
| [[España|español]] políticu, sindicalista, [[Alcalde de Xixón|alcalde de Xixón]] (1894–1938) ♂; member of [[Confederación Nacional del Trabayu]]
| [[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
| [[alcalde de Xixón]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Woodstock]]
|-
| [[:d:Q5648285|Q5648285]]
|
| [[Arturo Sordo]]
| 1871-11-22
| 1938-04
| [[España|español]] arquiteutu, [[Escultor|escultor]] (1871–1938) ♂
| [[arquiteutu]]<br/>[[escultor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q9003744|Q9003744]]
|
| [[Higinio Carrocera]]
| 1908<ref name="ref_c61d21a4164b326b315210bb73ddc1541547f3fdf596860e8a226b3e82df0d53">http://cantic.bnc.cat/registres/fitxa/199629</ref><ref name="ref_13d3fc653336ec0291944695b26228bc0cb348e4326ce9b1483b6197bc6a8b0f">http://cantic.bnc.cat/registres/fitxa/199565</ref><ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| 1938-05-08
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Historiador|historiador]], políticu, sindicalista (1908–1938) ♂; member of [[Confederación Nacional del Trabayu]]
| [[escritor]]<br/>[[historiador]]<br/>[[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Barros]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q12386432|Q12386432]]
|
| [[Consuelo Alonso González]]
| 1898
| 1938-05-13
| [[España|español]] vendedora ambulante de periódicos, militante (1898–1938) ♀
| [[vendedor ambulante de periódicos]]<br/>[[militante]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q106774001|Q106774001]]
|
| [[Máxima Vallinas Fernández]]
| 1896
| 1938-06-25
| [[España|español]] person (1896–1938) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q59848593|Q59848593]]
|
| [[Daniel Berjano]]
| 1853-01-03<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
| 1938-07-03<ref name="ref_9082f362943cbbfdf7982713582a1f0f57f2c1ae571749eb0abb9f2d17ce6079">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000038064&posicion=2&presentacion=pagina</ref><br/>1938-07-08<ref name="ref_62eaecd1fdec34f401b1f1c8c56bb2ef155ea6af16148670d86744edb029afc3">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000236356&interno=S&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
| escritor asturianu (1853-1938)
| [[escritor]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref><br/>[[rexistrador de la propiedá]]<br/>[[xurista]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref><br/>[[historiador]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
| [[Donostia]]<ref name="ref_9082f362943cbbfdf7982713582a1f0f57f2c1ae571749eb0abb9f2d17ce6079">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000038064&posicion=2&presentacion=pagina</ref>
|-
| [[:d:Q131311383|Q131311383]]
|
| [[Oliva Zafa Castillo|Oliva Zafa]]
| 1915-07-07
| 1938-07-28<ref name="ref_7f3a1aeaa2e32d8f87861dde16ff6fdb6596f52ef5f5faf4acc844955638dd84">https://www.lavozdeasturias.es/noticia/opinion/2019/04/28/linea-silencio-libertad-martires-bornaina/00031556471883065460810.htm</ref>
| republicana asturiana (1915-1938)
|
|
| [[España]]
| [[Sebares (parroquia)|Sebares]]<ref name="ref_07b900a75505cd21289d01446faf301bf36fb20d0157750a365b4a6bb933935b">https://tematico.asturias.es/asunsoci/fosas/fscommand/Fichas_fosas/28-Langreo_San_Martin_del_Rey_Aurelio/San_Martin_del_Rey_Aurelio/28-07-La_Bornaina.pdf</ref>
| [[La Bornaína]]<ref name="ref_7f3a1aeaa2e32d8f87861dde16ff6fdb6596f52ef5f5faf4acc844955638dd84">https://www.lavozdeasturias.es/noticia/opinion/2019/04/28/linea-silencio-libertad-martires-bornaina/00031556471883065460810.htm</ref>
|-
| [[:d:Q23758869|Q23758869]]
|
| [[Galé]]
| 1908-11-28
| 1938-07-29
| futbolista asturianu (1908–1938)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Tremp]]
|-
| [[:d:Q9061176|Q9061176]]
|
| [[Plácido Álvarez-Buylla Lozana]]
| 1885-04-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1938-08-10
| diplomáticu, políticu y futbolista asturianu (1885–1938)
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[París]]
|-
| [[:d:Q5944775|Q5944775]]
|
| [[José Pío Aza]]
| 1865-07-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1938-10-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| misioneru asturianu (1865–1938)
| [[misioneru]]
|
| [[España]]
| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]
| [[Quillabamba]]
|-
| [[:d:Q118966246|Q118966246]]
|
| [[Ismael Esparza Sánchez]]
|
| 1938-10-16<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| futbolista asturianu (?–1938)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q16599042|Q16599042]]
|
| [[Manuel Álvarez Álvarez]]
| 1908<ref name="ref_0ca2e9ca3e35368cd28c9ac0fa9e823e2e47659cddfd88658b4e944600b02c07">http://datos.bne.es/resource/XX4820229</ref>
| 1938-11-13
| políticu español
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Ascó]]
|-
| [[:d:Q11929242|Q11929242]]
|
| [[Jovino Fernández Díaz]]
| 1898
| 1939
| [[España|español]] políticu, sindicalista, [[Alcalde|alcalde]], Alcalde-Presidente (1898–1939) ♂; member of [[Unión Xeneral de Trabayadores]]
| [[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
| [[alcalde]]<br/>[[Alcalde-Presidente]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Paterna]]
|-
| [[:d:Q131676836|Q131676836]]
| [[Ficheru:1913-03-19, Mundo Gráfico, José de Villalain (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Antonio Villalaín Fernández]]
| 1878-08-28<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| 1939-09-11<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], botánicu, violinista, dibuxante, [[Escritor|escritor]] (1878–1939) ♂
| [[médicu]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[botánicu]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[violinista]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[dibuxante]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
|
| [[España]]
| [[Navia]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| [[Salinas]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
|-
| [[:d:Q4892346|Q4892346]]
| [[Ficheru:Etelvinovegamartinez.jpg|center|128px]]
| [[Etelvino Vega]]
| 1906
| 1939
| políticu asturianu (1906–1939)
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Alacant|Alicante]]
|-
| [[:d:Q5872438|Q5872438]]
| [[Ficheru:Felix Suárez Inclán, de Compañy.jpg|center|128px]]
| [[Félix Suárez Inclán]]
| 1854-06-23<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| 1939<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| políticu español
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[xurista]]
| [[agriculture minister]]<br/>[[gobernador civil de Barcelona]]<br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_0325ce246b202f01745268fdffce2ee343ca2a9934eacb39a472c42f04f70051">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2851</ref><br/>[[ministru de Facienda]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref>
|-
| [[:d:Q3069597|Q3069597]]
|
| [[Fernán Coronas]]
| 1884-08-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1939-01-28
| escritor asturianu (1884-1939)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Cadavéu (parroquia)|Cadavéu]]
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
|-
| [[:d:Q23541007|Q23541007]]
| [[Ficheru:Julia Alcayde y Montoya - Self Portrait.jpg|center|128px]]
| [[Julia Alcayde Montoya]]
| 1855-05-22<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| 1939-02-18<ref name="ref_b89502efe87f824f6628f71957a283fd96f802f82411116b9e78bae3fa0bef41">http://wm1640482.web-maker.es/Mujeres-pintoras/Julia-Alcayde-Montoya/</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| pintora asturiana (1885–1939)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_adc05fa367b98cf4f0f98ba77a74d1ebfa670e889c4fc7332e80673d7b459af0">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/alcayde-y-montoya-julia/90666ee4-2793-4861-b3ec-7a3e0014d147</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_adc05fa367b98cf4f0f98ba77a74d1ebfa670e889c4fc7332e80673d7b459af0">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/alcayde-y-montoya-julia/90666ee4-2793-4861-b3ec-7a3e0014d147</ref>
|-
| [[:d:Q16165510|Q16165510]]
|
| [[Fernando Álvarez de La Campa]]
| 1869-06-14<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1939-04-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] políticu, militar, alcalde de Barcelona (1850–1939) ♂; Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[alcalde de Barcelona]]<ref name="ref_279b2c7e7e562ce7ebe4871b9f9bce756f848e909483f304d325af166bee5927">https://opendata-ajuntament.barcelona.cat/data/es/dataset/alcaldes-alcaldesses-bcn/resource/45284656-53c8-4553-b585-94c93327c1c1</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q113556829|Q113556829]]
|
| [[Avelino Méndez Suárez]]
| 1914
| 1939-04-24
| mineru y sindicalista asturianu (1914–1939)
| [[mineru]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_9ba2c73c2ba95631c711a6777e26430add74860884a7590b3e79addd3a031b13">''[[:d:Q841208|Wikipedia en gallegu]]''</ref>
| [[Vilacova]]
|-
| [[:d:Q5992604|Q5992604]]
| [[Ficheru:Manuel Cascon Briega last picture 1939.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Cascón Briega]]
| 1895
| 1939-08-03<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu (1895–1939)
| [[militar]]<br/>[[Pilotu d'aviación|aviador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Paterna]]
|-
| [[:d:Q70783380|Q70783380]]
| [[Ficheru:Retrato Julia Conesa.jpg|center|128px]]
| [[Julia Conesa Conesa]]
| 1919-05-25
| 1939-08-05
| miembru del grupu llamáu «Les Trelce Roses»
| [[modistu]]<br/>[[militante de la resistencia]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[cementeriu de la Almudena]]
|-
| [[:d:Q90407548|Q90407548]]
| [[Ficheru:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|128px]]
| [[Joaquina López Laffite|Joaquina López Lafitte]]
| 1916
| 1939-08-05
| miembru del grupu llamáu «Les Trelce Roses»
| [[secretariu]]<br/>[[militante de la resistencia]]
|
| [[España]]
| [[Trubia (parroquia)|Trubia]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q106772849|Q106772849]]
| [[Ficheru:Fanny Cueto 1935.jpg|center|128px]]
| [[Estefanía Cueto Puertas]]
| 1899
| 1939-08-29
| modista asturiana (1899–1939)
| [[modista]]
|
| [[España]]
| [[Nueva (parroquia)|Nueva]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20533576|Q20533576]]
| [[Ficheru:1924-01-16, Región, Julio Galán Carvajal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Julio Galán Carvajal]]
| 1875-12-22<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1939-12
| arquiteutu asturianu (1875–1939)
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q24050538|Q24050538]]
| [[Ficheru:Marqués de Quirós, de Franzen.jpg|center|128px]]
| [[Jesús Bernaldo de Quirós]]
| 1871-07-21<ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1939-12-04<ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu (1871–1939)
| [[políticu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Madrid]]
|}
----
∑ 139 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:llistes d'Asturies]]
hveacuhj2i6s3tspf2djsuiufgmx2q8
Wikipedia:Wikidata/Asturianos finaos per periodu/1920-1929
4
268907
4490047
4484999
2026-05-03T01:35:14Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4490047
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT ?item ?death_date
{
?item p:P570/psv:P570 ?death_date_node .
?death_date_node wikibase:timeValue ?death_date .
?death_date_node wikibase:timePrecision ?timeprecision .
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P19*/wdt:P131* wd:Q3934.
FILTER (?timeprecision > 8) # check that date precision is at least to the year
FILTER (year(?death_date) >= 1920 && year(?death_date) <= 1929)
}
ORDER BY ASC(?death_date) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=red
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q583076|Q583076]]
| [[Ficheru:Juan Martinez Abades2.jpg|center|128px]]
| [[Juan Martínez Abades]]
| 1862-03-07<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref>
| 1920-01-19
| [[España|español]] [[Pintor|pintor]], [[Compositor de cantares|compositor de cantares]] (1862–1920) ♂
| [[pintor]]<br/>[[compositor de cantares]]
|
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Xixón]]<ref name="ref_a0f7b0800740a088fbffd9ebf367eb19e346ace758838c49985386aa0e0bbe91">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/martinez-abades-juan/80de1528-d42a-48c0-bfe3-9e7d33ccdec8</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref>
|-
| [[:d:Q2141785|Q2141785]]
| [[Ficheru:Guisasola menendez.jpg|center|128px]]
| [[Victoriano Guisasola y Menéndez]]
| 1852-03-21
| 1920-09-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], sacerdote católicu, Roman Catholic Archbishop of Valencia, presbiter-bíboros, Patriarch of West Indies, obispu de Xaén, bishop of Madrid-Alcalá, Bishop of Osma, archbishop of Toledo, senador del Reinu, Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences (1852–1920) ♂; collar de la Orde de Carlos III; member of [[Real Academia de la Historia]], Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques
| [[profesor universitariu]]<br/>[[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
| [[Roman Catholic Archbishop of Valencia]]<br/>[[cardinal priest]]<br/>[[Patriarch of West Indies]]<br/>[[obispu de Xaén]]<br/>[[bishop of Madrid-Alcalá]]<br/>[[Bishop of Osma]]<br/>[[archbishop of Toledo]]<br/>[[senador del Reinu]]<br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_3a253f07e880072bc839e78cf23e0c9fd20f725827c82206692c393b2e51d17b">https://racmyp.es/academicos/victoriano-guisasola-y-menendez/</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q8246823|Q8246823]]
|
| [[Bernardo Acevedo y Huelves]]
| 1849<ref name="ref_f53f3c9ab0c542afa1aa0b78b866e013ef1f9d8cc1c2ec4be8f791279e414b62">http://datos.bne.es/resource/XX952873</ref>
| 1920-09-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1849–1920)
| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Bual]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q6174546|Q6174546]]
|
| [[Íñigo Noriega Lasso]]
| 1853
| 1920-12-04
| empresariu asturianu (1853–1920)
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Colombres (parroquia)|Colombres]]
| [[Méxicu]]
|-
| [[:d:Q113366081|Q113366081]]
|
| [[Alejandro Menéndez Acebal]]
| 1851
| 1921
| [[España|español]] [[Periodista|periodista]], militar, políticu (1851–1921) ♂
| [[periodista]]<ref name="ref_0423f1f224c5772ace12060f3c396b390399e4264ac0b3f4783ecf282f540050">https://www.lne.es/gijon/2020/03/14/gijoneses-dibujados-paraguas-20375466.html</ref><br/>[[militar]]<ref name="ref_0423f1f224c5772ace12060f3c396b390399e4264ac0b3f4783ecf282f540050">https://www.lne.es/gijon/2020/03/14/gijoneses-dibujados-paraguas-20375466.html</ref><br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[España]]
|-
| [[:d:Q22927402|Q22927402]]
| [[Ficheru:1898-11-28, España, Félix González Llana.jpg|center|128px]]
| [[Félix González Llana]]
| 1850-05-12<ref name="ref_f150705f5690dc784b5dc05d30e1e1a79a49acba42d2882489c16fe5fc9f26aa">''[[:d:Q1074931|WikiTree]]''</ref>
| 1921-07-18<ref name="ref_f150705f5690dc784b5dc05d30e1e1a79a49acba42d2882489c16fe5fc9f26aa">''[[:d:Q1074931|WikiTree]]''</ref>
| periodista y dramaturgu asturianu (1850-1921)
| [[periodista]]<br/>[[dramaturgu]]<br/>[[críticu de teatru]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5864246|Q5864246]]
|
| [[Fortunato de Selgas Albuerne]]
| 1838-09-27
| 1921-11-07
| historiador, escritor y empresariu asturianu (1838-1921)
| [[empresariu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Cuideiru]]
|
|-
| [[:d:Q97012624|Q97012624]]
|
| [[Célanie Brandenburg]]
| 1848-02-26
| 1921-11-18
| pintora alemana nacida n'Asturies (1848–1921)
| [[pintor]]
|
|
| [[Trubia (parroquia)|Trubia]]<ref name="ref_e35b331fb32304ac330fb4d6fec322668e33bc41e6eafbe9222b9291466f4412">https://gw.geneanet.org/lapommerage?lang=sv&m=P&v=catalina+celanie+louise+caroline</ref>
| [[Hannover]]
|-
| [[:d:Q28503143|Q28503143]]
| [[Ficheru:Justo Cuervo Arango, O.P. (1859-1921).jpg|center|128px]]
| [[Justo Cuervo]]
| 1859-07-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1921-12-29<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] sacerdote católicu (1859–1921) ♂
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Folgueras (parroquia)|Folgueras]]
|
|-
| [[:d:Q42909665|Q42909665]]
| [[Ficheru:Tomás Argüelles 1922.jpg|center|128px]]
| [[Tomás Argüelles]]
| 1855
| 1922-11-22
| [[España|español]] [[Sacerdote|sacerdote]], profesor (1855–1922) ♂
| [[sacerdote]]<br/>[[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Vigo]]
|-
| [[:d:Q20740446|Q20740446]]
|
| [[José Fernández Cuevas]]
| 1844<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| 1923<br/>1914<ref name="ref_c7a1a0669e4ef0ec6403cf9684085f63c3f4cf488a79fa066270c0347cb12f45">https://books.google.es/books?id=bnJdAAAAMAAJ</ref><br/>No/unknown value<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><br/>1930<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| dibuxante asturianu
| [[dibuxante]]<br/>[[pintor]]<br/>[[ilustrador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
|-
| [[:d:Q27864257|Q27864257]]
|
| [[Nicolás García Rivero]]
| 1853
| 1923
| arquiteutu asturianu (1853–1923)
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q64786529|Q64786529]]
|
| [[Francisco de Paula González Álvarez]]
| 1857-09-29<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1923-02-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| empresariu y políticu asturianu (1857-1923)
| [[empresariu]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Murias (parroquia de Candamu)|Murias]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q131744398|Q131744398]]
|
| [[Benigno Fernández Álvarez]]
| 1866-07-18<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1923-03-28<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] bibliotecariu, [[Historiador|historiador]] (1866–1923) ♂; member of Cuerpo Facultativo de Archiveros, Bibliotecarios y Arqueólogos
| [[bibliotecariu]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[estación de tren de Santolaya de Manzanea]]
|
|-
| [[:d:Q60311984|Q60311984]]
| [[Ficheru:1924-07-23, Región, Domingo Álvarez Acebal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Domingo Álvarez Acebal]]
| 1846
| 1924
| [[España|español]] person (1846–1924) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
|
|-
| [[:d:Q6172791|Q6172791]]
|
| [[Álvaro Fernández de Miranda]]
| 1855<ref name="ref_9720f22334e33347ca04ac5e4b096b438d676c9cba092ec139de20fb005dcc65">http://datos.bne.es/resource/XX1027934</ref>
| 1924<ref name="ref_9720f22334e33347ca04ac5e4b096b438d676c9cba092ec139de20fb005dcc65">http://datos.bne.es/resource/XX1027934</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], políticu (1855–1924) ♂
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5878203|Q5878203]]
|
| [[Gerardo Berjano Escobar]]
| 1850-10-03<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1924-01-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] políticu, [[Xurista|xurista]], [[Alcalde d'Uviéu|alcalde d'Uviéu]], caderalgu d'universidá (1850–1924) ♂; child of Carlos Berjano Fernández-Banciella
| [[políticu]]<br/>[[xurista]]
| [[alcalde d'Uviéu]]<br/>[[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q12392879|Q12392879]]
| [[Ficheru:Marcelino Gómez Arias.jpg|center|128px]]
| [[Marcelino Gómez Arias]]
| 1880-09-05
| 1924-03-13
| periodista y políticu asturianu (1880-1924)
| [[periodista]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Armeirín]]
| [[Crecente]]
|-
| [[:d:Q5858974|Q5858974]]
|
| [[Fermín Canella y Secades|Fermín Canella Secades]]
| 1849-07-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1924-03-22
| escritor, caderalgu y cronista asturianu (1849-1924)
| [[escritor]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[xurista]]
| [[caderalgu d'universidá]]<br/>[[senador del Reinu]]<br/>[[cronista oficial d'Asturies]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q107184902|Q107184902]]
|
| [[Emilio Villegas Bueno]]
| 1882-12-22<ref name="ref_c83dfdd244c123ba13801c7d4a55917327f8adadd6943b188d1988a11a6b4115">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43664073/villegas-bueno-emilio</ref>
| 1924-12-11<ref name="ref_c83dfdd244c123ba13801c7d4a55917327f8adadd6943b188d1988a11a6b4115">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43664073/villegas-bueno-emilio</ref>
| [[España|español]] oficial, spanish legionary, [[Comandante en xefe|Comandante en Xefe]] (1882–1924) ♂
| [[oficial]]<br/>[[spanish legionary]]
| [[Comandante en xefe|Comandante en Xefe]]<ref name="ref_2af33315a2b05849c18caadb7f1da3f7e6a5698fd687a4be432ffa110249f2b2">https://ejercito.defensa.gob.es/en/desfiles_actos/desfile_fiesta_nal_2010/unidades_participantes/tercio2.html</ref>
| [[España]]
| [[Pimiango]]<ref name="ref_c83dfdd244c123ba13801c7d4a55917327f8adadd6943b188d1988a11a6b4115">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43664073/villegas-bueno-emilio</ref>
| [[protectoráu español de Marruecos]]
|-
| [[:d:Q56000613|Q56000613]]
| [[Ficheru:1925-01-24, La Esfera, Un ingenio que desaparece, El padre Graciano Martínez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Graciano Martínez]]
| 1869<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_c7414b473f3f17156e840497fe49e1f225fb4ef922a4bfbb365300df7a38d18b">''[[:d:Q84353965|opac.vatlib.it]]''</ref>
| 1925<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_c7414b473f3f17156e840497fe49e1f225fb4ef922a4bfbb365300df7a38d18b">''[[:d:Q84353965|opac.vatlib.it]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Poeta|poeta]], [[Pedagogu|pedagogu]], [[Misioneru|misioneru]] (1869–1925) ♂
| [[escritor]]<br/>[[poeta]]<br/>[[pedagogu]]<br/>[[misioneru]]
|
| [[España]]
| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q3821801|Q3821801]]
| [[Ficheru:Faustino Rodríguez.jpg|center|128px]]
| [[Faustino Rodríguez-San Pedro]]
| 1833-06-30<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| 1925-01-10<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| abogáu y políticu asturianu (1883–1925)
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[abogáu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_f40c2908b6fd12ca5b23f42a4d6a34c2347a95dddbb1c2bd2e2c3e8bdf721c1c">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=35015</ref><br/>[[alcalde de Madrid]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_8cf0cfc0ef7a66b8ec04e29b5aed173a95cd755b43ca656fbe8546ed634e7612">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2482</ref><br/>[[conceyal del Conceyu de Madrid]]<br/>[[ministru de Facienda]]<ref name="ref_c31141b280652c2e3e8f8e694291678577f215664aa9e9786aebeeec81b7a219">https://www.hacienda.gob.es/sgt/libro%20ministros%20de%20hacienda/ministros-ministras-espana.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_a7875a3be821b5865cda85a465024b2c721efd62686b1cf5d730d81df8bf18f1">https://www.boe.es/gazeta/dias/1903/12/08/pdfs/GMD-1903-342.pdf</ref><ref name="ref_74b1905f466cdcf63433130bafb548adbe1f1583d4b27f0c09e525afc1cd76d6">https://www.boe.es/gazeta/dias/1904/12/17/pdfs/GMD-1904-350.pdf</ref><br/>[[minister of Public Instruction and Fine Arts]]<ref name="ref_306652e1e4a4561407f9c3d0600dc82e8938fced844b7655458196c4dfe134fb">https://www.boe.es/gazeta/dias/1907/01/26/pdfs/GMD-1907-26.pdf</ref><ref name="ref_af17bc89f7a4d8f17daf970e80208a5aa33f1cf0534187c2704d62ab658c9049">https://www.boe.es/gazeta/dias/1909/10/22/pdfs/GMD-1909-295.pdf</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_3c817cb568e1ec3a5aadf31386cbc75c9924d28e8f03fca078ed6b8fd7d9b6d7">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=36181</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_2f849493d4d581598a84229c8f9d093f11abbb65453aa67d76948a2d12e06b47">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(98410)</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_a7c964958c1a15ada1d9be88c2a7571424a7e86b69bdf5804af4eac935b87ab5">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=40158</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_b0378df5a30057ea66d833c08441181e1a50079b054297c7e38758bb4f69330e">https://racmyp.es/clases-academicos/academicos-numerarios/?jsf=jet-engine:acad-numerarios&tax=medalla:133</ref><br/>[[Presidente de la Real Academia de Jurisprudencia y Legislación]]<ref name="ref_953ba99fc262123836dbf129e416224071563e13cc31f638e3c91b992a697ae8">https://rajyle.com/la-institucion/presidentes/</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20605094|Q20605094]]
| [[Ficheru:Eladio Garcia Jove.jpg|center|128px]]
| [[Eladio García Jove]]
| 1859-12-17
| 1925-02-21
| médicu y escritor asturianu (1859–1925)
| [[médicu]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
| [[San Andrés de Llinares]]
|-
| [[:d:Q21480818|Q21480818]]
| [[Ficheru:OliverioMartinezMierPortrait.png|center|128px]]
| [[Oliverio Martínez y Mier]]
| 1861-10-07
| 1925-03-09
| políticu asturianu (1862–1925)
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[València|Valencia]]
|-
| [[:d:Q55838570|Q55838570]]
|
| [[José Pando y Valle]]
| 1860-01-21<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| 1926-08-03<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]] (1860–1926) ♂; Gran Cruz de la Orde Civil de Beneficencia
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q3746712|Q3746712]]
|
| [[Florentino Álvarez-Mesa]]
| 1846<ref name="ref_ac4c56a2cbb0a058225000826a9cba9dd70e138352920239c9ccef448ef68c97">https://web.archive.org/web/20110720171536/http://www.lliteratu.com/comun.php?seccion=autores_desarrollo&id_aut=1346</ref>
| 1926-10-14<ref name="ref_ac4c56a2cbb0a058225000826a9cba9dd70e138352920239c9ccef448ef68c97">https://web.archive.org/web/20110720171536/http://www.lliteratu.com/comun.php?seccion=autores_desarrollo&id_aut=1346</ref>
| escritor, periodista y políticu asturianu (1846–1926)
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[periodista]]
| [[alcalde d'Avilés]]
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q9070374|Q9070374]]
|
| [[Rogelio Jove y Bravo]]
| 1851-09-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1927-04-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], [[Periodista|periodista]], [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], [[Abogáu|abogáu]], [[Escritor|escritor]], caderalgu d'universidá (1851–1927) ♂; member of [[Real Academia de la Historia]], Real Academia de Belles Artes de San Fernando, [[Grupu d'Uviéu]]
| [[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[escritor]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q25578711|Q25578711]]
| [[Ficheru:Julián Cifuentes.jpeg|center|128px]]
| [[Julián Cifuentes Fernández]]
| 1865-01-07
| 1927-10-05<ref name="ref_9d9004221e09dd8d0e20c5f454f145cbd10a79db085aee11299a1f2b91f106d6">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2826120%29.NDIP.</ref>
| políticu asturianu
| [[políticu]]<ref name="ref_9d9004221e09dd8d0e20c5f454f145cbd10a79db085aee11299a1f2b91f106d6">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2826120%29.NDIP.</ref>
| [[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_9d9004221e09dd8d0e20c5f454f145cbd10a79db085aee11299a1f2b91f106d6">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2826120%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q3213046|Q3213046]]
| [[Ficheru:Bernardino Nozaleda O.P. (1889 - 1902).jpg|center|128px]]
| [[Bernardino Nozaleda]]
| 1844-05-06
| 1927-10-07
| sacerdote católicu asturianu (1844–1927)
| [[sacerdote católicu]]
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[Metropolitan Archbishop of Manila]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Valencia]]<br/>[[titular archbishop]]
| [[España]]
| [[Purnea]]<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q21984331|Q21984331]]
|
| [[Adolfo Álvarez-Buylla y González-Alegre]]
| 1850-12-01<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>1849-11-30<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref>
| 1927-10-27<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| sociólogu, pedagogu, xurista y caderalgu de la Universidá d'Uviéu (1850–1927)
| [[economista]]<br/>[[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref><br/>[[sociólogu]]
| [[vocal of the Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones científicas]]<br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref><br/>[[caderalgu d'universidá]]<br/>[[presidente del Atenéu de Madrid]]<ref name="ref_a24edd8b33654ab910feddc3f51d641e7a57a78c46f8f81fe26927c6aa8b3db8">https://ateneodemadrid.com/presidentes/</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_3178ddf20efeef05a0621fbafeb5d7a09100a2f4cb38c3fb05013d9db5022a8d">https://racmyp.es/academicos/adolfo-alvarez-buylla-y-gonzalez-alegre/</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]<br/>[[Uviéu]]<ref name="ref_ff5af3dd0dea2891257688041362d455b03a3758972327b3c5b76152ee938df0">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%284780%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q21483844|Q21483844]]
|
| [[Manuel Rivero Collada]]
| 1862-08-19
| 1927-11-28
| banqueru asturianu (1862–1927)
| [[banqueru]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Andalucía]]
|-
| [[:d:Q55838371|Q55838371]]
|
| [[Pedro Nolasco de Medio]]
| 1856<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
| 1928<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
| [[España|español]] filósofu, [[Teólogu|teólogu]] (1856–1928) ♂
| [[filósofu]]<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref><br/>[[teólogu]]<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
|
| [[España]]<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_cf7342e98fccfe84419df55e551bb415c38d92e26372848e3b6a08108e3cf9a5">''[[:d:Q86834882|Biblioteca Virtual de la Filología Española]]''</ref>
|-
| [[:d:Q55838474|Q55838474]]
|
| [[Miguel Díaz Álvarez]]
| 1858-06-10
| 1928<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] políticu, mayor of Havana (1858–1928) ♂
| [[políticu]]
| [[mayor of Havana]]<ref name="ref_6541d5d9a6c77b3b42bd2ec8c0b644f7b4c46747ec7e123234a6ae547837005a">https://repositoriodigital.ohc.cu/download/files/original/8004be7f2639944a0e55db8c119134fa57bb09d9.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Villalegre]]<ref name="ref_9beca524c58fbefed60425cf8931be6614146a3ae3dc0dd645b077aa548a75ee">https://hemeroteca.elcomercio.es/25/10/2015/10/60ab5d48610a820e2ef2720ad956f359.html?subedition=AVI</ref>
|
|-
| [[:d:Q24941021|Q24941021]]
| [[Ficheru:AnselmoArtimeVega.jpg|center|128px]]
| [[Anselmo Vega Artime]]
| 1892-02-11
| 1928-01-19
| poeta asturianu (1892–1928)
| [[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[L'Habana]]
|-
| [[:d:Q3324630|Q3324630]]
| [[Ficheru:Juan Vazquez de Mella-01.jpg|center|128px]]
| [[Juan Vázquez de Mella]]
| 1861-06-08<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1928-02-26<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] políticu, [[Escritor|escritor]], filósofu, Diputáu nes Cortes, Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences, Member of the Royal Spanish Academy (1861–1928) ♂; member of Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques, [[Real Academia Gallega]], [[Real Academia Española]]
| [[políticu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[filósofu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_8719d7c7acba30d18aca14ba6abbdb4456669b1ab324a0097f66996d56acd3bc">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(117810)</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_554fb8484d03de96f1e0bba55a0375d08f679c931901c2045093860e5dfc2329">https://racmyp.es/clases-academicos/academicos-numerarios/</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_1c41293586bcd4e859195f2603a59c27cebdb75d8bda190e1270379274fe00e8">https://www.rae.es/academico/juan-vazquez-de-mella-electo-1907</ref>
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]
| [[Paseo del Prado]]<ref name="ref_6ab3b1efe8c262152706e9f17ff88c330819cd0d797489e73a377e7f25bdc2f3">http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1952/03/15/003.html</ref>
|-
| [[:d:Q20534027|Q20534027]]
|
| [[Ramón Cueto Noval]]
| 1858
| 1928-02-27
| silvicultor asturianu (1858–1928)
| [[inxenieru de mines]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[A Coruña]]
|-
| [[:d:Q344554|Q344554]]
| [[Ficheru:Manuel Fernandez Juncos 1917.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Fernández Juncos]]
| 1846-12-11<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref>
| 1928-08-18<ref name="ref_184956a55caf945c954a517c9223b885e125afece99d8a1289f5cedd7f56424e">''[[:d:Q708653|death certificate]]''</ref>
| escritor asturianu
| [[poeta]]<br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[compositor]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><br/>[[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Tresmonte (Moru)|Tresmonte]]<ref name="ref_184956a55caf945c954a517c9223b885e125afece99d8a1289f5cedd7f56424e">''[[:d:Q708653|death certificate]]''</ref>
| [[Santurce]]<ref name="ref_184956a55caf945c954a517c9223b885e125afece99d8a1289f5cedd7f56424e">''[[:d:Q708653|death certificate]]''</ref>
|-
| [[:d:Q78223339|Q78223339]]
|
| [[Enrique Mairlot Nieto]]
| 1899-10-30<ref name="ref_ac89e0014885e6d75a355b9f239493f39a97cae5527ec52969b0f8e8cefef25b">http://periquito.cat/html/zmairlot.html</ref>
| 1928-09-28<ref name="ref_ac89e0014885e6d75a355b9f239493f39a97cae5527ec52969b0f8e8cefef25b">http://periquito.cat/html/zmairlot.html</ref>
| futbolista asturianu
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q3781336|Q3781336]]
| [[Ficheru:Pin de Pría.jpg|center|128px]]
| [[Pepín de Pría]]
| 1864-12-14
| 1928-12-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], plower (1864–1928) ♂; member of [[Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres]]
| [[escritor]]<br/>[[plower]]
|
| [[España]]
| [[Pría]]
| [[Nueva (parroquia)|Nueva]]
|-
| [[:d:Q29345013|Q29345013]]
| [[Ficheru:Julio Gonzalez Pola.jpg|center|128px]]
| [[Julio González Pola]]
| 1865<ref name="ref_f98a3b6436fc54cbfd48580a80efc0d1e7aec37fc66c7775e473ebffe13f276d">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/gonzalez-pola-julio/82baf1e4-58bf-49f3-8d4f-cb3492a46fdb</ref>
| 1929<ref name="ref_f98a3b6436fc54cbfd48580a80efc0d1e7aec37fc66c7775e473ebffe13f276d">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/gonzalez-pola-julio/82baf1e4-58bf-49f3-8d4f-cb3492a46fdb</ref>
| escultor asturianu (1865–1929)
| [[escultor]]<ref name="ref_f98a3b6436fc54cbfd48580a80efc0d1e7aec37fc66c7775e473ebffe13f276d">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/gonzalez-pola-julio/82baf1e4-58bf-49f3-8d4f-cb3492a46fdb</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_f98a3b6436fc54cbfd48580a80efc0d1e7aec37fc66c7775e473ebffe13f276d">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/gonzalez-pola-julio/82baf1e4-58bf-49f3-8d4f-cb3492a46fdb</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_f98a3b6436fc54cbfd48580a80efc0d1e7aec37fc66c7775e473ebffe13f276d">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/gonzalez-pola-julio/82baf1e4-58bf-49f3-8d4f-cb3492a46fdb</ref>
|-
| [[:d:Q4068509|Q4068509]]
| [[Ficheru:Foto de Arango.jpg|center|128px]]
| [[Emilio López Arango]]
| 1893-05-25<ref name="ref_9531670cdcdb858b4f48093429040b3b94ce16e6a42e4d215c53a55a7f31bfb4">https://www.asturias.me/periodismo-divulgacion/c/0/i/54360695/lopez-arango-emilio</ref><ref name="ref_5f3386f44f2f3063c6122dee44469684b0c4ac526f45ac84b7b8976099356a55">https://anarkobiblioteka2.files.wordpress.com/2016/08/emilio_lc3b3pez_arango-_identidad_y_fervor_literario_-_carlos_penelas.pdf</ref>
| 1929-10-25<br/>1929<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| anarquista asturianu (1894–1929)
| [[anarquista]]<br/>[[panaderu]]
|
| [[Arxentina]]
| [[Cuideiru]]
| [[Buenos Aires]]
|-
| [[:d:Q93123289|Q93123289]]
|
| [[Justiniano Fernández Campa y Vigil Escalera]]
| 1855-12-05
| 1929-10-23
| notariu y políticu asturianu
| [[políticu]]<ref name="ref_605e7f33b62ebefcd46c90b7e11d194828fb5d79c14443fe1e3b24cf9ad3658a">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2836640%29.NDIP.</ref><br/>[[notariu]]<ref name="ref_605e7f33b62ebefcd46c90b7e11d194828fb5d79c14443fe1e3b24cf9ad3658a">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2836640%29.NDIP.</ref><br/>[[xurista]]
| [[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_605e7f33b62ebefcd46c90b7e11d194828fb5d79c14443fe1e3b24cf9ad3658a">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2836640%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[La Pola Siero]]<ref name="ref_605e7f33b62ebefcd46c90b7e11d194828fb5d79c14443fe1e3b24cf9ad3658a">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2836640%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5812223|Q5812223]]
| [[Ficheru:Portrait of Rafael Calzada.jpg|center|128px]]
| [[Rafael Calzada Fernández]]
| 1854-01-23<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| 1929-11-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| xurista asturianu (1854-1929)
| [[abogáu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España]]
| [[Navia]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Rafael Calzada]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|}
----
∑ 43 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:llistes d'Asturies]]
4c2dalz8n4m8saimojdrj0ua7ozngr8
Tanxugueiras
0
268977
4490002
4369149
2026-05-02T15:06:24Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490002
wikitext
text/x-wiki
{{Banda|nome=Tanxugueiras|imaxe=|web=}}'''Tanxugueiras''' ye un tríu de [[Pandereteru|pandereteres]] [[Galicia|gallegues]] formáu por Aida Tarrío y les hermanes ximielgues Olaia y Sabela Maneiro. El grupu trabaya col repertoriu de la música gallega tradicional, tratando de da-y una sonoridá más moderna, que lu avera a la música [[trap]] o a la [[Música electrónica|electrónica]]. Nes sos pieces rescamplen temes como l'entendimientu ente pueblos, la defensa de la llingua y de la cultura gallega y l'emporderamientu de la muyer.
El nome del grupu procede de la [[toponimia]], trátase del nome d'una vega de la parroquia Fumaces, nel conceyu de [[Riós]].<ref>{{cita web |url=https://portaldaspalabras.gal/lexico/allos-con-bugallos/tanxugueiras/ |títulu=tanxugueiras}}</ref> Ye un zoónimu que fai referencia a un llugar onde son frecuentes los [[Meles meles|melandros]].<ref>{{cita web |url=https://portaldaspalabras.gal/lexico/allos-con-bugallos/tanxugueiras/|fecha=1 de marzu de 2017 |títulu=Allos con bugallos: Tanxugueiras}}</ref>
== Trayeutoria ==
=== Comienzu ===
Les hermanes Sabela y Olaia comenzaron na música tradicional a los cuatro años, nuna asociación cultural de [[Teo]]. Aida comenzó a tocar la pandereta en Ribeira, la so villa natal, con diez años d'edá. Nel añu [[2016]] Aida treslladóse a [[Santiago de Compostela|Santiago]] pa estudiar pente l'ingresu na asociación na que tocaben Sabela y Olaia, l'A.C. ''A Mámoa de Luou''. Al comenzar a tocar xuntes nes verbenes y nes [[Folixa|folixes]] de la zona, decidieron formar el grupu. El so primer conciertu foi en Bandeira, na XXVIII edición del festival Esmorga Folk.<ref>{{cita web |url=https://www.farodevigo.es/deza-tabeiros-montes/2022/01/30/debut-tanxugueiras-bandeira-benidorm-fest-eurovision-62055690.html|autor=Salgueiro|nome=Xan |títulu=Así foi o debut de Tanxugueiras: do Esmorga Folk a rozar Eurovisión}}</ref>
Llograron la fama per primer vegada, fuera de los círculos de la música tradicional, a lo primero del 2017, al facese viral nes redes sociales un videu nel qu'apaecíen cantando unes ''panadeiras''<ref>{{cita web |url=https://carolinapalenciagarcia.wordpress.com/2018/09/04/ritmo-de-panaderas/|autor=carolinapalenciagarcia|fecha=2018-09-04 |títulu=Ritmo de panaderas|idioma=es-ES}}</ref> enantes d'un conciertu cola [[A banda das crechas|Banda das Crechas]] en [[Glasgow]]. Nesi mesmu añu collaboraron nel tema «Pepa», incluyíu nel primer discu del grupu A banda da loba.<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/nos-moi-importante-non-ter-cinguirnos-estilo-musical-hora-facer-nosa-musica/20181123145902073991.html|autor=Castro|nome=Uxía |títulu="Para nós é moi importante non ter que cinguirnos a un estilo determinado á hora de facer música"|idioma=gl}}</ref>
=== 2018: ''Tanxugueiras'' ===
Na primavera de [[2018]] editaron el so primer discu col mesmu nome que'l grupu, ''Tanxugueiras''. Ésti ganó'l Premio MIN de discu en gallegu 2018. El cenciellu de presentación foi «Que non me neguen», nel que cuntaron cola collaboración de Guadi Galego. Nesti mesmu añu, espublizaron un cenciellu de rock llamáu «Cultura crítica» nel que collaboren con [[NAO]] y col grupu de rap SonDaRúa. D'esta manera, collaboraron col grupu de folk escocés Shooglenifty na canción «East West». Demientres la so xira visitaron escenarios de llugares estremaos como [[Cuba]], [[India]], [[Suiza|Suíza]] y Glasgow.
=== 2019: ''Contrapunto'' ===
Metanes del [[2019]] gallardoniáronles col Premio Martín Códax da Música na categoría de Música tradicional gallega y folk.<ref>{{cita web |url=http://premiosmartincodaxdamusica.gal/entities/previous-editions/2019 |títulu=Premios Martín Códax 2019}}</ref> En payares espublizóse'l segundu discu, ''Contrapunto'', espublizáu col sellu discográficu madrilanu Calaverita Records y producíu poles propies Tanxugueiras cola collaboración d'[[Isaac Palacín]], quien tamién toca la batería. La representación del grupu pasa a tar xestionada pola axencia de Bueu , Playplan Cultural.
Nel trabayu, xunto con pieces más próximes a la música tradicional, como «Perfidia» o «Miña Nai», otres músiques, como «Malquerenza» o «Desposorio» tienen sonoridaes que recuerden al pop y a la [[música electrónica]]. D'esta forma, el discu sigue vindicando la figura de la muyer na música traducional y na sociedá, un aspeutu que s'ilustra nos videos de presentación del discu, que correspuenden a les canciones «Desposorio» y «Perfidia». Con esti álbum comezó la so collaboración cola productora audiovisual marinense Trece Amarillo, cola que ficieron hasta'l momentu los sos videoclips.<ref>{{cita web |url=https://treceamarillo.com/noticias/perfidia/|fecha=2019-11-18 |títulu=Trece Amarillo - Quemamos un coche el día de las elecciones|idioma=es}}</ref><ref>{{cita web|url=https://treceamarillo.com/noticias/midas/|fecha=2021-02-17|títulu=Trece Amarillo - Grabando ‘Midas’ de Tanxugueiras|idioma=es}}</ref><ref>{{cita web |url=https://treceamarillo.com/noticias/figa/|fecha=2021-08-11 |títulu=Trece Amarillo - Making of de Figa|idioma=es}}</ref>
En 2020 recibieron el premiu a la Meyor Adautación d'una Pieza Tradicional nos XIX Premios La Opinión de Música de Raíz. D'esta manera, Contrapunto foi reconocíu como unu de los dos meyores discos del World Music Charts Europe.
=== 2020: Evolución de cara a la música electrónica. ===
Dempués del álbum ''Contrapunto'', comezó la so collaboración col músicu santiagués Iago Pico,<ref>{{Cita videu |títulu=Entrevista a Iago Pico para Xente Emerxente (VTelevision)|url=https://www.youtube.com/watch?v=onH59ndEpA4|medio=YouTube}}</ref> apreciándose una evolución nel so estilu cara a canciones electróniques próximes al trap.
En xunu de 2020, con motivu del día de la música, llanzaron el cenciellu "Telo".<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/tanxugueiras-lanzan-novo-tema-telo/20200623201823100099.html |títulu=Tanxugueiras lanzan un novo tema, 'Telo'}}</ref> En febreru del 2021 espublizaron el single "Midas"<ref>{{cita web |url=https://nostelevision.gal/tanxugueiras-lanza-o-seu-novo-single-midas-un-xiro-cara-o-trap-e-a-electronica/|autor=Redacción|fecha=2021-02-05 |títulu=Tanxugueiras lanza o seu novo single 'Midas', un xiro cara o trap e a electrónica|idioma=gl-ES}}</ref>, cola collaboración nel videoclip del baillador y músicu Xisco Feijoo. La canción foi un gran ésitu, consiguiendo en 15 díes 175000 reproduciones y más de 100000 visualizaciones en [[YouTube]].<ref>{{cita web |url=https://twitter.com/tanxugueiras/status/1363209081314508808 |títulu=Midas|idioma=gl}}</ref> En xunetu, pa festexar el Día Internacional del Reggae, apaeció'l single "Coda"<ref>{{cita web |url=https://descubreas.com/gl/tanxugueiras-estrea-coda/|fecha=2021-07-05 |títulu=Tanxugueiras estrea "Coda"|idioma=gl-ES}}</ref> y tamién "Figa"<ref>{{cita web |url=https://tanxugueiras.com/tanxugueiras-lanza-figa-o-seu-novo-single-o-venres-9-de-xullo/|fecha=5 de xullo de 2021 |títulu=Tanxugueiras lanza Figa, o seu novo single, o venres 9 de xullo}}</ref>, un cenciellu que s'escoyó nuna votación non vinculante ente aficionaos como tema favoritu pa participar na edición del añu 2022 del [[Festival del Cantar d'Eurovisión|festival de Eurovisión]].<ref>{{cita web |url=https://metropolitano.gal/extra/os-eurofans-elixen-un-tema-en-galego-de-tanxugueiras-como-o-favorito-para-eurovision/ |títulu=Os eurofans elixen un tema en galego de Tanxugueiras como o favorito para Eurovisión - Metropolitano}}</ref>
=== 2021: Terra y el Benidorm Fest ===
El 10 d'avientu [[Televisión Española]] confirmó la so presencia ente los catorce artistes preseleicionaos pa competir nel [[Benidorm Fest 2022|Benidorm Fest]] por una plaza nel festival européu [[Eurovisión]].<ref>{{cita web |url=https://praza.gal/cultura/tanxugueiras-xa-estan-na-carreira-oficial-cara-a-eurovision-2022|fecha=2021-12-10 |títulu=Tanxugueiras xa están na carreira oficial cara a Eurovisión 2022|idioma=gl}}</ref> Según la normativa del concursu, que se celebró nos díes 26, 27 y 29 de xineru de 2022, presentaron pa la so participación un tema inéditu tituláu ''Terra''.<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/tanxugueiras-derruban-fronteiras-coas-suas-bravas-gorxas-camino-eurovision/20211220195351134400.html|autor=S.D. |títulu=Tanxugueiras derruban as "fronteiras" con 'Terra' camiño de Eurovisión|idioma=gl}}</ref> La canción tuvo una acoyida escelente, superando'l primer día, el mediu millon de reproducciones en plataformes como [[YouTube]], [[Spotify]] o Apple Music.<ref>{{cita web|url=https://www.elespanol.com/quincemil/articulos/vivir/tanxugueiras-supera-las-500-000-reproducciones-en-el-dia-del-lanzamiento-de-terra|títulu='Terra' de las gallegas Tanxugueiras supera las 500.000 reproducciones en su primer día|idioma=es|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220103103554/https://www.elespanol.com/quincemil/articulos/vivir/tanxugueiras-supera-las-500-000-reproducciones-en-el-dia-del-lanzamiento-de-terra|fechaarchivu=2022-01-03}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.elconfidencial.com/cultura/2022-01-02/tanxugueiras-folclore-gallego-eurovision_3352077/|autor=Ramírez|nome=Ana |títulu=¿Quiénes son las Tanxugueiras? La revolución del folclore gallego que pisa fuerte en Eurovisión|idioma=es}}</ref>
Llegaron al certame como unes de les favorites y el mesmu artista portugués Salvador Sobral, convidáu y ganador del Festival de Eurovisión 2017, llegó a pidir el votu pa elles.<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/reaccions-ao-pase-final-das-tanxugueiras/20220127155025136369.html|autor=Y.C. |títulu=As reaccións ao pase á final das Tanxugueiras: do apoio de Sobral ás críticas ao xurado}}</ref> Na semifinal recibieron per parte del xuráu una puntuación que les dexaba fuera de la final, lo que provocó que'l públicu urriara y glayara «tongu»; mentanto, el votu demoscópicu y el televotu otorgó-yos un un 2ᵘ y 1ᵉʳ puestu que-yos permitió clasificase.<ref>{{cita web |url=https://www.20minutos.es/noticia/4947134/0/benidorm-fest-2022-primera-semifinal-directo-votaciones-finalistas/|fecha=26 de xaneiro de 2022 |títulu=Chanel, Tanxugueiras, Blanca Paloma y Varry Brava pasan a la final del Benidorm Fest, acusado de intentar un "tongo"|idioma=es}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/27/sombra-tongo-rodea-primera-semifinal-benidorm-fest/00031643272755322116975.htm|fecha=27 de xaneiro de 2022 |títulu=La sombra del tongo marca la primera semifinal del Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> Na final ganaron tanto'l votu demoscópicu como'l popular, onde consiguieron más del 70% del votu telefónicu<ref>{{cita web |url=https://www.elespanol.com/quincemil/articulos/actualidad/chanel-tuvo-un-4-de-apoyo-del-televoto-frente-al-71-de-tanxugueiras-en-el-benidorm-fest|autor=Lede|nome=Adrián |títulu=Tanxugueiras tuvo un 71% de apoyo del televoto frente al 4% de Chanel en el Benidorm Fest|idioma=es}}</ref>; sicasí, una puntuación perbaxa dada de nueves pol xuráu dexóles ensin posibilidá de victoria.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/30/tanxugueiras-adoradas-espana-ninguneadas-jurado/0003_202201O30P52995.htm|fecha=30 de xaneiro de 2022 |títulu=Tanxugueiras, adoradas por España y ninguneadas por el jurado del Benidorm Fest|idioma=es}}</ref><ref>{{cita web |url=https://praza.gal/cultura/as-tanxugueiras-fora-de-eurovision-malia-seren-as-preferidas-polo-publico-do-benidorm-fest|fecha=2022-01-29 |títulu=As Tanxugueiras, fóra de Eurovisión malia seren as preferidas polo público do Benidorm Fest|idioma=gl}}</ref> L'interés pola participación de les Tanxugueiras na final foi máxima en Galicia, con una cuota de pantalla d'hasta'l 52,9%.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/cultura/2022/01/30/tanxugueiras-paralizo-galicia-mitad-espectadores-vio-benidorm-fest/00031643539489416100556.htm|fecha=30 de xaneiro de 2022 |títulu=Tanxugueiras paralizó Galicia: la mitad de los espectadores vio el Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> La decisión del xuráu (formáu por un xuráu español y otru internacional) foi bien cuestionada y espardiéronse peles redes sociales acusaciones d'amañu.<ref>{{cita web|url=http://www.galiciaconfidencial.com/noticia/187671-tongo-xurado-benidorm-fest--deixa-fora-eurovision-tanxugueiras|fecha=30 de xaneiro de 2022|títulu=#Tongo?... o xurado do 'Benidorm Fest ' deixa fóra de Eurovisión ás Tanxugueiras}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.lavanguardia.com/television/20220130/8021606/chanel-tongo-benidorm-fest-pmv.html|fecha=30 de xaneiro de 2022 |títulu=¿Ha habido tongo en el 'Benidorm Fest'?|idioma=es}}</ref> Contribuyó a aumentar la especulación de manipulación el fechu de que se supiere que'l xuráu internacional apoyaba a Tanxugueiras.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/30/maximohuerta-confiesa-jurado-internacional-queria-ganasen-tanxugueiras-rigoberta/00031643576473899710413.htm|fecha=31 de xaneiro de 2022 |títulu=Máximo Huerta confiesa que el jurado internacional quería que ganasen Tanxugueiras o Rigoberta|idioma=es}}</ref> Tamién s'espublizaron les rellaciones de dalgún miembru del xuráu español cola ganadora del festival, Chanel Terrero.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/28/vinculos-miembro-jurado-ganadora-benidorm-fest/00031643371691824944198.htm|fecha=28 de xaneiro de 2022 |títulu=Los vínculos de un miembro del jurado con la ganadora del Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> Énte l'escándalu, [[En Común|Galicia en Común]], [[Bloque Nacionalista Galego|BNG]] y [[Partido Popular|PP]] rexistraron nel [[Congresu de los Diputaos|Congresu]] y [[Senáu d'España|Senáu]] españoles delles cuestiones sobre la polémica.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/31/preguntas-podemos-bng-pp-registraron-cortes-sobre-benidorm-fest/00031643646224931953319.htm|fecha=31 de xaneiro de 2022 |títulu=Estas son las preguntas que Podemos, BNG y PP registraron en las Cortes sobre el Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> Per otra parte, la seición del sindicatu [[Comisiones Obreres|CC. OO.]] dientro de [[Radiotelevisión Española|RTVE]] denunció irregularidaes y solicitó a la canal qu'invalidase la eleición de la ganadora.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/01/31/ccoo-requiere-rtve-deje-efecto-victoria-chanel-benidorm-fest/00031643629521118131399.htm|fecha=31 de xaneiro de 2022 |títulu=CC.OO. requiere a RTVE que «deje sin efecto» la victoria de Chanel en el Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> La controversia xenerada fixo que RTVE espublizase'l detalle de los votos del xuráu,<ref>{{cita web |url=https://www.rtve.es/television/20220202/benidorm-fest-actas-jurado-votaciones-desglosadas-televoto/2279063.shtml|autor=Macías|nome=Fernando|fecha=2022-02-02 |títulu=RTVE publica las votaciones desglosadas del Benidorm Fest|idioma=es}}</ref> comprobándose qu'un dellos llegó a dar mayor puntuación a un videoclip, el del cantante Gonzalo Hermida, ausente por enfermedá, qu'a l'actuación en direuto de Tanxugueiras.<ref>{{cita web |url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2022/02/05/misterio-jurado-numero-5-benidorm-fest-valoro-encima-actuacion-tanxugueiras-videoclip/0003_202202G5P49991.htm|fecha=2022-02-04 |títulu=El misterio del miembro del jurado que dio más puntos a un videoclip que a la actuación de Tanxugueiras|idioma=es}}</ref> La polémica tamén foi noticia en Portugal, onde afectaos del concursu solicitaron la participación de Tanxugueiras nel Festival da Canção, el certame nel que s'escueye al representante portugués pal festival eurovisivu.<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/social/peticions-tanxugueiras-festival-cancao/20220203181922136753.html|autor=Redacción |títulu=Vaga de peticións desde Portugal para que as Tanxugueiras participen no Festival da Canção}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.elconfidencial.com/television/2022-02-03/portugal-pide-tanxugueiras-represente-eurovision_3369508/|autor=Rodríguez|nome=Óscar|fecha=2022-02-03 |títulu=Portugal clama para que Tanxugueiras los represente en Eurovisión|idioma=es}}</ref>
=== 2022: Singles nuevos ===
Pela mesma época na que concursaben nel Benidorm Fest participaron nel discu «''10 años de Flores, Viento y Fuego''» del cantante Muerdo col tema ''Cambia todo''.<ref>{{cita web |url=https://www.historiable.gal/news/cambia-todo-o-novo-do-cantante-muerdo-xunto-as-tanxugueiras?uid=63213|fecha=2022-01-18 |títulu=‘Cambia todo’, o novo do cantante Muerdo xunto ás Tanxugueiras}}</ref> Tamién espublizaron un adelantu del so discu nuevu d'estudiu,<ref>{{cita web |url=https://www.galiciapress.es/texto-diario/mostrar/3417986/tanxugueiras-lanza-viernes-averno-single-nuevo-disco|autor=|nome= |títulu=Tanxugueiras lanza este viernes 'Averno', single de su nuevo disco|idioma=es}}</ref> el cenciellu ''Averno'' nel que collabora l'artista Rayden, participante cuando elles del Benidorm Fest de 2022.<ref>{{cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/tanxugueiras-estrea-averno-declaracion-intencions-respecto-sentimento-comun-rabia/20220128133738136431.html|autor=Redacción |títulu=Tanxugueiras estrea 'Averno', "unha declaración de intencións a respecto dun sentimento común: a rabia"}}</ref>
Nesti mesmu añu participaron nel llibru-discu Acorda, editáu pola Diputación de Pontevedra baxo'l documental del mesmu nome,<ref>{{cita web |url=https://www.pontevedraviva.com/cultura/78108/presentacion-acorda-documental-deputacion-memoria-historica/ |títulu=Presentan en Pontevedra 'Acorda', un documental "exemplo de resistencia e dignidade"|idioma=gl}}</ref> grabando un videuclip pal so tema ''Autocracia'' qu'apaez nel discu ''Tanxugueiras''.
El 13 de mayu de 2022 espublizaron, en delles plataformes dixitales, un cenciellu nuevu del so tercer trabayu tituláu ''Pano corado'', el 24 de xunu del mesmu añu espublizaron ''Seghadoras'', y el 29 de xunetu ''Fame de odio''.
Xunto a esti últimu cenciellu llanzaron el so discu Diluvio, nel que s'inclúin les pieces yá espublizaes demientres el 2022.
== Discografía ==
=== Álbumes ===
<center>
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center;"
|-
! Añu
! Títulu
! Detalles
! Sellu discográficu
!Cenciellos
!Videoclips
|-
| rowspan="2" | 2018
! scope="row" rowspan="2" | <center>''Tanxugueiras''</center>
| rowspan="2" |
* Llanzamientu: 2018
* Formatu: [[disco compacto|CD]], [[Descarga de música|Dixital]], [[streaming]]
| rowspan="2" | Artista independente
| «Xota de Bembibre»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Xota de Bembibre|autor=Seispés Producións Creativas|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hzq1pDSKJmU|data=07/06/2017|medio=YouTube}}</ref>
| rowspan="2" | Seispés Producións Creativas
|-
| «Que non mo neguen»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Que non mo neguen|autor=Seispes Producións Creativas|url=https://www.youtube.com/watch?v=riXsyaKDaL0|data=21/05/2018|medio=YouTube}}</ref>
|-
| rowspan="3" | 2019
! scope="row" rowspan="3" | <center>''Contrapunto''</center>
| rowspan="3" |
* Llanzamientu: 2019
* Formatu: [[disco compacto|CD]], [[Descarga de música|Dixital]], [[streaming]]
| rowspan="3" | Calaverita Records
| «Desposorio»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Desposorio|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=S4_TL9PfIsk|data=25/10/2019|medio=YouTube}}</ref>
| rowspan="2" | Trece amarillo y PlayPlan Cultural
|-
| «Perfidia»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Perfidia|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=q_0rdsMhXfE|data=15/11/2019|medio=YouTube}}</ref>
|-
| «Malquerenza»<ref name=":0">{{Cita audiovisual |títulu=Malquerenza (Directo en Estudio)|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=9fU4fC5999Q|data=18/01/2021|medio=YouTube}}</ref><ref name=":1">{{Cita audiovisual |títulu=Malquerenza (Na casa)|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZEd-mppnqEc|data=17/05/2020|medio=YouTube}}</ref>
| ''Na casa''
|-
| rowspan="7" | 2022
! scope="row" rowspan="7" | <center>Diluvio</center>
| rowspan="7" |
* Llanzamientu: 2022
* Formatos: [[disco compacto|CD]], [[Descarga de música|Dixital]], [[streaming]]
| rowspan="7" | Calaverita Records
| «Midas»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Midas|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=qjCeKRoGS8s|data=5/02/2021|medio=YouTube}}</ref>
| rowspan="7" | Trece amarillo y PlayPlan Cultural
|-
| «Figa»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Figa|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hcd6CicBCUI|data=09/07/2021|medio=YouTube}}</ref>
|-
| «Terra»<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Terra (Lyric Video Oficial)|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=6At10g4UlmE|data=21/12/2021|medio=YouTube}}</ref>
|-
| «Averno» <small>(con [[Rayden (MC)|Rayden]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Averno|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=8xx7Tv_lga0|data=28/01/2022|medio=YouTube}}</ref></small>
|-
|«Pano corado»<ref>{{Cita audiovisual|títulu=Pano corado|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=QIqYV_daGbc|data=13/05/2022|medio=YouTube}}</ref>
|-
|«Seghadoras»
|-
|«Fame de odio»
|-
|}
</center>
=== Collaboraciones ===
<center>
{| {{tablaguapa}}
!Añu
!Cenciellu
!Álbum
|-
| rowspan="1" |2017
|«Pepa» <small>(con [[A banda da Loba]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Pepa|autor=A banda da loba|url=https://www.youtube.com/watch?v=SRU4dACtxIM|data=31/01/2018|medio=YouTube}}</ref></small>
| rowspan="1" |<center>''Bailando as rúas''</center>
|-
|2018
|«Cultura crítica» <small>(con [[NAO|Nao]] y [[SonDaRúa]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Cultura Crítica|autor=Nao|url=https://www.youtube.com/watch?v=8JKLngtfNl4|data=6/5/2018|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Ata que o lume se apague''</center>
|-
| rowspan="4" |2019
|«East West» <small>(con [[Shooglenifty]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=East West|autor=ShoogleniftyScotland|url=https://www.youtube.com/watch?v=RtQDOjWV7YE|data=18/01/2019|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Sen álbum''</center>
|-
|«Meigas» <small>(con [[Xabi Aburruzaga]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Meigas (directo. Kafe Antzokia)|autor=Xabi Aburruzaga|url=https://www.youtube.com/watch?v=n69KPRhaOOY|data=23/11/2019|medio=YouTube}}</ref></small>
| rowspan="2" |<center>''Bost''</center>
|-
|«Non da Palestina?» (<small>con Xabi Aburruzaga)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Non da Palestina?|autor=Xabi Aburruzaga|url=https://www.youtube.com/watch?v=vMCuEJZAm9Y|data=22/11/2019|medio=YouTube}}</ref></small>
|-
|«Cumbia de Muxía» (<small>con Los Jinetes del Trópico)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Cumbia de Muxia|autor=Los jinetes de trópico|url=https://www.youtube.com/watch?v=fXTmCFKWBx4|data=1/08/2019|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Sen álbum''</center>
|-
| rowspan="6" |2021
|«Ràbia» (<small>con Roba Estesa)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Ràbia feat|autor=Roba Estesa|url=https://www.youtube.com/watch?v=eudD-Kojz4M|data=8/10/2021|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Rosa Permanent''</center>
|-
| «Telo» <small>(con Dj Mil)</small><ref>{{Cita audiovisual |títulu=Telo|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=LYKGnSLAeO4|data=25/04/2021|medio=YouTube}}</ref>
| rowspan="2" |<center>''Sen álbum''</center>
|-
| «Coda» <small>(con Chalart58)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Coda|autor=Tanxugueiras|url=https://www.youtube.com/watch?v=yZHycpT9BgY|data=30/06/2021|medio=YouTube}}</ref></small>
|-
|«Palabras que abrazan» (<small>con dellos artistes)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Palabras que abrazan|autor=Niuss|url=https://www.youtube.com/watch?v=KykOIEGTqwE|data=2/6/2021|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Sen álbum''</center>
|-
|«Fariña» (<small>con [[Carlos Núñez|Carlos Nuñez]] y [[Iván Ferreiro|Ivan Ferreiro]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Fariña|autor=Folky Celtic|url=https://www.youtube.com/watch?v=__1s4PvworM|data=04/01/2021|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''A Irmandade das Estrelas (25 Aniversario)''</center>
|-
|«Pobo de Artistas» (<small>con [[Dakidarría|Dakidarria]] y más)<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Pobo de artistas|autor=Dakidarría Galiza|url=https://www.youtube.com/watch?v=klq74uvVyb0|data=19/11/2021|medio=YouTube}}</ref></small>
| rowspan="3" |<center>''Sen álbum''</center>
|-
| rowspan="3" |2022
|«Cambia todo» <small>(con [[Muerdo]])<ref name=":2">{{Cita audiovisual |títulu=Cambia Todo|autor=Muerdo música|url=https://www.youtube.com/watch?v=v6cgWTYq-5A|data=14/01/2022|medio=YouTube}}</ref></small>
|-
|«Tirititran» <small>(con [[Macaco (banda)|Macaco]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Macaco, Tanxugueiras - Tirititran|autor=MACACO
|url=https://www.youtube.com/watch?v=QsMLFyxsiJQ|data=4/11/2022|medio=YouTube}}</ref></small>
|-
|«A Virxe do Portovello» <small>(con [[Rozalén]])<ref>{{Cita audiovisual |títulu=Rozalén, Tanxugueiras - A Virxe Do Portovello (Video Oficial)|autor=Rozalen|url=https://www.youtube.com/watch?v=ayrDdxs48wQ|data=11/11/2022|medio=YouTube}}</ref></small>
|<center>''Matriz''</center>
|-
| rowspan="2" |2023
| «La humanidad y la tierra» <small>(con [[Iván Ferreiro]])</small>
| <center>''Trinchera Pop''</center>
|-
| «Reina» <small>(con [[Ruth Lorenzo]])</small>
|
|}
</center>
== Premios y reconocimientu ==
{| {{tablaguapa}}
|-
! Añu
! Gallardón
! Categoría
! Candidatu
! Resultáu
! {{Abbr|Ref.|Referencia(s)}}
|-
| rowspan="4" | 2019
| [[aRitmar|aRi[t]mar]] Galicia y Portugal
| Meyor música de Galicia
| «Que non mo neguen»
| {{gan|place=1|Primer premiu}}
|<ref>{{Cita web|títulu=aRi[t]mar {{!}} Edición 2019|url=https://aritmar.gal/edicion-2019/|páxina-web=aritmar.gal|fechaaccesu=2021-06-25|lingua=gl|fechaarchivu=25 de xuño de 2021|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210625091612/https://aritmar.gal/edicion-2019/|url-morta=yes}}</ref>
|-
| [[Scots Trad Music Awards]]
| Meyor videoclip
| «East West» (con [[Shooglenifty]])
| {{nom}}
|<ref>{{Cita web|títulu=MG ALBA Scots Trad Music Awards 2019: Shooglenifty and Tanxugueiras|url=https://projects.handsupfortrad.scot/scotstradmusicawards/mg-alba-scots-trad-music-awards-2019-shooglenifty-and-tanxugueiras/|páxina-web=Scots Trad Music Awards|data=2019-11-04|fechaaccesu=2021-06-25|lingua=en-US}}</ref>
|-
| [[Premios Martín Códax da Música]]
| Meyor grupu de música tradicional y folk
| Tanxugueiras
| {{gan}}
|<ref>{{Cita novas|data=9 de maio de 2019|títulu=Coñecemos ós gañadores dos Premios Martín Códax da Música!|url=https://www.martincodax.com/blog/gl/noticia/conocemos-los-ganadores-de-los-premios-martin-codax-da-musica/|fechaaccesu=27 de decembro de 2019}}</ref>
|-
| rowspan="2" | Premios MIN
| Meyor álbum en gallegu
| ''Tanxugueiras''
| {{gan}}
|<ref>{{Cita web |url=https://www.premiosmin.com/historico/2019 |title=Ganadores 2019 |páxina-web=Premios MIN |lingua=es |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201020172223/https://www.premiosmin.com/historico/2019 |fechaarchivu=20 de outubro de 2020 |url-morta=si}}</ref>
|-
| rowspan="3" | 2020
| Meyor álbum en gallegu
| ''Contrapunto''
| {{nom}}
|<ref name="aspira">{{Cita web |url=https://tanxugueiras.com/tanxugueiras-aspira-a-acadar-o-titulo-de-mellor-album-en-galego-nunha-nova-edicion-dos-xii-premios-da-musica-independente/ |páxina-web=Tanxugueiras |títulu=Tanxugueiras aspira a acadar o título de ‘Mellor álbum en galego’ nunha nova edición dos XII Premios da Música Independente |data=28 de febreiro de 2020}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.premiosmin.com/historico/2020 |title=Ganadores 2020 |páxina-web=Premios MIN |lingua=es |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221005053750/https://www.premiosmin.com/historico/2020 |fechaarchivu=5 de outubro de 2022 |url-morta=si}}</ref>
|-
| [[18ª edición dos Premios Mestre Mateo|Premios Mestre Mateo]]
| Meyor videoclip
| «Perfidia»
| {{nom}}
|<ref name="aspira"/>
|-
| Premios Opinión de Música de Raíz
| Meyor adautación d'una pieza tradicional
| «Desposorio»
| {{gan}}
|<ref>{{Cita web |títulu=Tanxugueiras gaña con ‘Desposorio’ o galardón á mellor adaptación dunha peza tradicional nos Premios Opinión de Música de Raíz |url=https://tanxugueiras.com/tanxugueiras-gana-con-desposorio-o-galardon-a-mellor-adaptacion-dunha-peza-tradicional-nos-premios-opinion-de-musica-de-raiz/ |páxina-web=Tanxugueiras |data=2020-09-30|fechaaccesu=2021-06-25}}</ref>
|-
| rowspan="4" | 2022
| rowspan="3" | Premios MIN
| Meyor artista emerxente
| Tanxugueiras
| {{gan}}
|<ref>{{Cita web |url=https://www.premiosmin.com/ganadores |title=Ganadores 2022 |páxina-web=Premios MIN |lingua=es |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220925020022/https://www.premiosmin.com/ganadores |fechaarchivu=25 de setembro de 2022 |url-morta=si}}</ref>
|-
| Canción del añu
| «Terra»
| {{nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cita web |url=https://www.premiosmin.com/nominados |title=Nominados |páxina-web=Premios MIN |lingua=es |fechaaccesu=16 de abril de 2022 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220925010710/https://www.premiosmin.com/nominados |fechaarchivu=25 de setembro de 2022 |url-morta=si}}</ref>
|-
| Meyor videoclip
| «Figa»
| {{nom}}
|-
| [[20ª edición dos Premios Mestre Mateo|Premios Mestre Mateo]]
| Meyor videoclip
| «Figa»
| {{gan}}
|<ref>{{Cita novas|títulu=«Hierro» conquista uns Mestre Mateo con Brandariz na memoria de todos|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/cultura/2022/03/20/span-langglhierro-conquista-uns-mestre-mateo-brandariz-na-memoria-spanspan-langglprofesores-alumnos-do-mpxa-coparon-as-nominacions-span/0003_202203G20P41991.htm|xornal=La Voz de Galicia|data=20 de marzo de 2022|dataacceso=21 de marzo de 2022}}</ref>
|-
| rowspan="9" | 2023
| [[21ª edición dos Premios Mestre Mateo|Premios Mestre Mateo]]
| Meyor videoclip
| «Pano corado»
| {{nom}}
|<ref>{{Cita web |url=https://premiosmestremateo.gal/rapa-e-o-corpo-aberto-acaparan-as-candidaturas-finalistas-dos-xxi-mestre-mateo/ |títulu=Rapa e O corpo aberto acaparan as candidaturas finalistas dos XXI Mestre Mateo |páxina-web=Premios Mestre Mateo |data=7 de febreiro de 2023}}</ref>
|-
| rowspan="7" | Premios MIN
| Meyor produción musical
| Tanxugueiras (con Iago Pico)
| {{nom}}
| rowspan="7" |<ref>{{Cita web |nome=Paula |apelidos={{Versaleta|Quintás}} |url=https://www.elespanol.com/quincemil/articulos/vivir/tanxugueiras-el-grupo-con-mas-nominaciones-en-los-premios-de-la-musica-independiente |títulu=Tanxugueiras, el grupo con más nominaciones en los Premios de la Música Independiente |data=19 de abril de 2023 |páxina-web=Quincemil |lingua=es}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/tanxugueiras-triunfan-gala/20230518132751168996.html |xornal=[[Nós Diario]] |títulu=Tanxugueiras triunfan na gala dos Premios da Música Independente |data=18 de maio de 2023}}</ref>
|-
| Meyor álbum
| rowspan="3" | ''Diluvio''
| {{nom}}
|-
| Meyor álbum en gallegu
| {{gan}}
|-
| Meyor álbum de música de raíz
| {{gan}}
|-
| Meyor videoclip
| «Averno» (con Rayden)
| {{nom}}
|-
| Meyor lletra orixinal
| «Pano corado»
| {{nom}}
|-
| Meyor direutu
| Xira Midas
| {{nom}}
|-
| [[Premios Odeón]]
| Meyor artista revelación alternativu
| Tanxugueiras
| {{gan}}
|<ref>{{Cita web |url=https://los40.com/los40/2023/04/27/musica/1682598313_407859.html |títulu=Todos los ganadores de los Premios Odeón 2023 |páxina-web=Los40 |lingua=es |data=27 de abril de 2023}}</ref>
|}
* Premios MIN de la Música Independiente 2018 (Meyor álbum gallegu).
* Certame aRi(t)mar Galicia y Portugal 2019 (Meyor Música de Galicia 2019).<ref>{{cita web|url=https://aritmar.gal/edicion-2019/|autor=triwus.com|títulu=aRi[t]mar {{!}} Edición 2019|idioma=gl|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210625091612/https://aritmar.gal/edicion-2019/|fechaarchivu=2021-06-25}}</ref>
* Premios Mestre Mateo del Audiovisual Galego 2019 (Finalistes Meyor videuclip por ''Perfidia'')<ref>{{cita web |url=https://www.academiagalegadoaudiovisual.gal/ |títulu=Academia Galega do Audiovisual|idioma=gl-ES}}</ref>
* Scots Trad Music Awards 2019 (Finalistes na categoría de Meyor videu con Shooglenifty)<ref>{{cita web |url=https://projects.handsupfortrad.scot/scotstradmusicawards/mg-alba-scots-trad-music-awards-2019-shooglenifty-and-tanxugueiras/|fecha=2019-11-04 |títulu=MG ALBA Scots Trad Music Awards 2019: Shooglenifty and Tanxugueiras|idioma=en-US}}</ref>
* Premios MIN de la Música Independiente 2019 (Finalistes Meyor álbum gallegu).
* Premios Martín Códax da Música 2019 (Meyor grupu de Música tradicional y folk).
* XIX Premios La Opinión de Música de Raíz 2020 (Meyor adautación d'una pieza tradicional).<ref>{{cita web |url=https://tanxugueiras.com/es/tanxugueiras-gana-con-desposorio-el-galardon-a-la-mejor-adaptacion-de-una-pieza-tradicional-en-los-premios-opinion-de-musica-de-raiz/|fecha=2020-09-30 |títulu=Tanxugueiras gaña con ‘Desposorio’ o galardón á mellor adaptación dunha peza tradicional nos Premios Opinión de Música de Raíz|idioma=es-ES}}</ref>
* World Music Charts Europe 2020 (20 meyores discos de World Music en mayu de 2020).
* Nel 2021, la pallabra "Tanxugueiras" reconocióse como la pallabra del añu en Galicia.<ref>{{cita web |url=https://portaldaspalabras.gal/tanxugueiras-palabra-do-ano-2021/ |títulu=‘Tanxugueiras’, Palabra do Ano 2021}}</ref> Ésta inscribióse nuna llábana de granitu no chan da rúa Menorca da cidade de [[Lugo]].
* En 2022, el conceyu de [[Teo]] otorgó'l so nome a l'área recreativa de Luou.<ref>{{cita web |url=http://culturagalega.gal/noticia.php?id=33418|fecha=3 de febreiro de 2022 |títulu=As Tanxugueiras terán praza de seu en Teo}}</ref>
* En 2022, recibieron el Premiu Mestre Mateo al meyor videuclip por «Figa» na 20ª edición de los premios.
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{páxina web oficial}}
* [http://praza.gal/cultura/17195/tanxugueiras-somos-tres-rapazas-e-somos-capaces-de-levar-adiante-un-proxecto-tan-ben-ou-mellor-ca-os-homes/ Entrevista] de Montse Dopico en Praza Pública.
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Idioma gallegu]]
[[Categoría:Música tradicional gallega]]
[[Categoría:Grupos de música en gallegu]]
[[Categoría:Grupos de música de Galicia]]
gw2k1fm9chkrq6p4kd9ekb471jyge79
Tofua Puletama
0
275628
4490072
4305870
2026-05-03T06:34:54Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4490072
wikitext
text/x-wiki
{{Persona}}
'''Tofua Puletama''' ye un políticu [[Niue|Niueanu]] y miembru de l'Asamblea de Niue.
Puletama ye miembru de l'Asamblea que foi escoyíu per primer vegada nes Elecciones xenerales de Niue en 1999.<ref>{{Cita web|url=http://www.pireport.org/articles/1999/03/22/niue-premier-frank-lui-loses-assembly-seat|títulu=NIUE PREMIER FRANK LUI LOSES ASSEMBLY SEAT|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20200628033821/http://www.pireport.org/articles/1999/03/22/niue-premier-frank-lui-loses-assembly-seat|fechaarchivu=28 Xunu 2020|fecha=22 Marzu 1999|editorial=Pacific Islands Report|fechaaccesu=2 Avientu 2021}}</ref><ref>{{Cita publicación|url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/server/api/core/bitstreams/771528f1-d687-4940-aef2-b39dc7f32075/content|title=Niue in Review: Issues and Events, 1 Xunetu 1998 to 30 Xunu 1999}}</ref> Foi reelexíu ensin oposición nes Elecciones de 2002.<ref>{{Cita web|url=http://www.pireport.org/articles/2002/04/22/niues-election-inconclusive|títulu=NIUE'S ELECTION INCONCLUSIVE|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210910072912/http://www.pireport.org/articles/2002/04/22/niues-election-inconclusive|fechaarchivu=10 September 2021|fecha=22 April 2002|editorial=Pacific Islands Report|fechaaccesu=2 Avientu 2021}}</ref> Perdió'l so escañu nes Elecciones de 2011 por un únicu votu.<ref>{{Cita web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197008/three-new-common-roll-and-one-new-village-representative-in-unofficial-election-results-from-niue|títulu=Three new common roll and one new village representative in unofficial election results from Niue|fecha=9 Mayu 2011|editorial=[[RNZ]]|fechaaccesu=6 Mayu 2023}}</ref> Una petición electoral desafiando'l resultáu foi desestimada.<ref>{{Cita web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197578/niue-electoral-petition-dismissed|títulu=Niue electoral petition dismissed|fecha=6 June 2011|editorial=[[RNZ]]|fechaaccesu=6 Mayu 2023}}</ref> Recuperó'l so escañu nes Elecciones de 2014. Foi reelexíu nes elecciones de 2017 y 2020. Foi reelexíu nes Elecciones de 2023.<ref name="TVNResults">{{Cita web|url=https://tvniue.com/2023/04/several-new-members-will-be-sworn-in-to-the-18th-niue-legislative-assembly-after-the-general-election-yesterday/|títulu=Several new members will be sworn in to the 18th Niue Legislative Assembly after the general election yesterday|autor=Esther Pavihi|fecha=30 April 2023|editorial=TV Niue|fechaaccesu=1 Mayu 2023|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20230501035418/https://tvniue.com/2023/04/several-new-members-will-be-sworn-in-to-the-18th-niue-legislative-assembly-after-the-general-election-yesterday/|fechaarchivu=2023-05-01}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pacificmedianetwork.com/articles/final-seat-in-niuean-elections-to-be-decided-by-hat-draw|títulu=Final seat in Niuean elections to be decided by hat-draw|autor=Matt Manukuo|fecha=1 Mayu 2023|editorial=PMN|fechaaccesu=3 Mayu 2023}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [https://www.gov.nu/government/ Gobiernu de Niue, {{en}}]
* [https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/server/api/core/bitstreams/771528f1-d687-4940-aef2-b39dc7f32075/content Sobro Niue {{en}}]
* [https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197578/niue-electoral-petition-dismissed Peticion electoral desestimada]
{{Control d'autoridaes}}
[[Categoría:Persones vives]]
79y75u4si3qrzxbihd6jj7p2pvr9q1v
Georg Baselitz
0
283789
4490010
2026-05-02T18:09:58Z
Mistico Dois
69055
Páxina creada con «{{persona}} '''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d’abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemanha|alemán]]. Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[neoexpresionismu|neoexpresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l...»
4490010
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d’abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemanha|alemán]].
Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[neoexpresionismu|neoexpresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l’escultura primitiva africana. Desenvolvió un estilu personal y únicu.
Baselitz finó’l 30 d’abril de 2026, a los 88 años.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1938|2026|Baselitz, Georg}}
[[Categoría:Pintores de Alemanha]]
[[Categoría:Escultores de Alemanha]]
o5ioyy730nxy55t0tf0885s4ntja1f8
4490011
4490010
2026-05-02T18:10:12Z
Mistico Dois
69055
4490011
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d'abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemanha|alemán]].
Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[neoexpresionismu|neoexpresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l’escultura primitiva africana. Desenvolvió un estilu personal y únicu.
Baselitz finó’l 30 d’abril de 2026, a los 88 años.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1938|2026|Baselitz, Georg}}
[[Categoría:Pintores de Alemanha]]
[[Categoría:Escultores de Alemanha]]
n6ho2z3ctm10no20gsrgawm748e1ql0
4490012
4490011
2026-05-02T18:10:44Z
Mistico Dois
69055
4490012
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d'abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemaña|alemán]].
Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[neoexpresionismu|neoexpresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l’escultura primitiva africana. Desenvolvió un estilu personal y únicu.
Baselitz finó’l 30 d’abril de 2026, a los 88 años.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1938|2026|Baselitz, Georg}}
[[Categoría:Pintores de Alemaña]]
[[Categoría:Escultores de Alemaña]]
aznnv9gbsmyv6d0jgz2ld80mbczhxbc
4490013
4490012
2026-05-02T18:11:29Z
Mistico Dois
69055
4490013
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d'abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemaña|alemán]].
Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[neoexpresionismu|neoexpresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l’escultura primitiva africana. Desenvolvió un estilu personal y únicu.
Baselitz finó’l 30 d’abril de 2026, a los 88 años.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1938|2026|Baselitz, Georg}}
[[Categoría:Pintores d'Alemaña]]
[[Categoría:Escultores d'Alemaña]]
g68w7l9xno98pj6lwvp5dniwsq6tf1e
4490014
4490013
2026-05-02T18:12:19Z
Mistico Dois
69055
4490014
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Georg Baselitz''' ([[23 de xineru]] de [[1938]] – [[30 d'abril]] de [[2026]]) foi un pintor, escultor y artista gráficu [[Alemaña|alemán]].
Fízose célebre nos años 1960 coles sos pintures figuratives y [[Neoespresionismu|neoespresionistes]]. En 1969 empezó a pintar tolos sos motivos del revés, nun intentu d’amosar l’artificiu de la pintura. Les sos influencies artístiques inclúin la ilustración soviética, la pintura manierista y l’escultura primitiva africana. Desenvolvió un estilu personal y únicu.
Baselitz finó’l 30 d’abril de 2026, a los 88 años.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1938|2026|Baselitz, Georg}}
[[Categoría:Pintores d'Alemaña]]
[[Categoría:Escultores d'Alemaña]]
4ar3rfdk3kavtcfl7rv4b6251kqd47b
Nacionalismu navarru
0
283790
4490077
2026-05-03T08:08:11Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Nacionalismu navarru */
4490077
wikitext
text/x-wiki
El '''nacionalismu navarru''' ye un movimientu que reivindica a [[Navarra]] como nación.
== Historia ==
El nacionalismu navarru surdi como un conxuntu de planteamientos [[Independentismu|independentistes]], estremaos de los postulaos del [[nacionalismu vascu]] tradicional, que pretenden establecer un [[Estáu soberanu]] pa Navarra, yá que ven un precedente históricu nel [[Reinu de Pamplona]]; o cuandoquier consideren qu'hai da-y más importancia a Navarra dientro d'Euskal Herria, como territoriu fundaor del mesmu.
Entá siendo un movimientu minoritariu, tien sectores estremaos ente sí. Dalgunos son más próximos a la [[izquierda abertzale]], con una ideoloxía cercana al nacionalismu vascu; otros son moderaos, que quieren una concesión de [[soberanía]] a Navarra más pausada y controlada; y tamién esiste un sector vinceyáu a la [[derecha política]]. Estos postreros, tres la Llei Paccionada Navarra (1841) y la dictadura de [[Francisco Franco]] (1936-1978), son más partidarios del [[foralismu]], siendo en el [[País Vascu]] un sector vinceyáu a los planteamientos del [[Partíu Nacionalista Vascu]].
Una encuesta realizada en 2005 reveló que solo el 36,8% de los residentes navarros manifestaba un "sentimientu predominante d'identidá nacional navarra". En 2019, otra encuesta amosó un aumentu hasta el 52,16% nesa mesma cuestión.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru |apellíu=Bergantiños |nome=Noemi |fecha=2011 |títulu=Basque Political Systems: Political Culture in the Basque Countr |editorial=Center for Basque Studies of the University of Nevada |ubicación=Reno |isbn=978-1-935709-03-9 }}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
* {{cita web |títulu=El imposible nacionalismo navarro |url=https://elpais.com/diario/2003/05/23/paisvasco/1053718811_850215.html |autor=Ángel Pascual |obra=El País |fecha=23.5.2003 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Objetivo del nacionalismo: Destruir España | El avance del separatismo en Navarra |url=https://fundacionvillacisneros.es/objetivo-del-nacionalismo-destruir-espana-el-avance-del-separatismo-en-navarra/ |autor= |obra=Fundación Villacisneros |fecha=31.10.2023 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu="El mariscal Pedro de Navarra defendía un Estado con territorialidad, independiente de Francia y de Castilla" |url=https://web.archive.org/web/20121018050226/http://www.noticiasdenavarra.com/2012/10/13/ocio-y-cultura/cultura/el-mariscal-pedro-de-navarra-defendia-un-estado-con-territorialidad-independiente-de-francia-y-de-castilla |autor= |obra=Noticias de Navarra |fecha=13.10.2012 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Sectores del nacionalismo navarro, conservador y no separatista, votaron contra la OTAN |url=https://elpais.com/diario/1986/03/27/espana/512262019_850215.html |autor=Lola Galán |obra=El País |fecha=27.3.1986 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Navarra es la comunidad con menor sentimiento de españolidad |url=https://www.noticiasdenavarra.com/actualidad/2019/01/06/navarra-comunidad-menor-sentimiento-espanolidad-2446212.html |autor=Ibai Fernandez |obra=Noticias de Navarra |fecha=6.1.2019 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
{{control d'autoridaes}}
ioqx64weiduu1d7ut0kyws1vef0jew4
4490079
4490077
2026-05-03T08:10:20Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Enllaces esternos */
4490079
wikitext
text/x-wiki
El '''nacionalismu navarru''' ye un movimientu que reivindica a [[Navarra]] como nación.
== Historia ==
El nacionalismu navarru surdi como un conxuntu de planteamientos [[Independentismu|independentistes]], estremaos de los postulaos del [[nacionalismu vascu]] tradicional, que pretenden establecer un [[Estáu soberanu]] pa Navarra, yá que ven un precedente históricu nel [[Reinu de Pamplona]]; o cuandoquier consideren qu'hai da-y más importancia a Navarra dientro d'Euskal Herria, como territoriu fundaor del mesmu.
Entá siendo un movimientu minoritariu, tien sectores estremaos ente sí. Dalgunos son más próximos a la [[izquierda abertzale]], con una ideoloxía cercana al nacionalismu vascu; otros son moderaos, que quieren una concesión de [[soberanía]] a Navarra más pausada y controlada; y tamién esiste un sector vinceyáu a la [[derecha política]]. Estos postreros, tres la Llei Paccionada Navarra (1841) y la dictadura de [[Francisco Franco]] (1936-1978), son más partidarios del [[foralismu]], siendo en el [[País Vascu]] un sector vinceyáu a los planteamientos del [[Partíu Nacionalista Vascu]].
Una encuesta realizada en 2005 reveló que solo el 36,8% de los residentes navarros manifestaba un "sentimientu predominante d'identidá nacional navarra". En 2019, otra encuesta amosó un aumentu hasta el 52,16% nesa mesma cuestión.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru |apellíu=Bergantiños |nome=Noemi |fecha=2011 |títulu=Basque Political Systems: Political Culture in the Basque Countr |editorial=Center for Basque Studies of the University of Nevada |ubicación=Reno |isbn=978-1-935709-03-9 }}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
* {{cita web |títulu=El imposible nacionalismo navarro |url=https://elpais.com/diario/2003/05/23/paisvasco/1053718811_850215.html |autor=Ángel Pascual |obra=El País |fecha=23.5.2003 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Objetivo del nacionalismo: Destruir España | El avance del separatismo en Navarra |url=https://fundacionvillacisneros.es/objetivo-del-nacionalismo-destruir-espana-el-avance-del-separatismo-en-navarra/ |autor= |obra=Fundación Villacisneros |fecha=31.10.2023 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu="El mariscal Pedro de Navarra defendía un Estado con territorialidad, independiente de Francia y de Castilla" |url=https://web.archive.org/web/20121018050226/http://www.noticiasdenavarra.com/2012/10/13/ocio-y-cultura/cultura/el-mariscal-pedro-de-navarra-defendia-un-estado-con-territorialidad-independiente-de-francia-y-de-castilla |autor= |obra=Noticias de Navarra |fecha=13.10.2012 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Sectores del nacionalismo navarro, conservador y no separatista, votaron contra la OTAN |url=https://elpais.com/diario/1986/03/27/espana/512262019_850215.html |autor=Lola Galán |obra=El País |fecha=27.3.1986 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
* {{cita web |títulu=Navarra es la comunidad con menor sentimiento de españolidad |url=https://www.noticiasdenavarra.com/actualidad/2019/01/06/navarra-comunidad-menor-sentimiento-espanolidad-2446212.html |autor=Ibai Fernandez |obra=Noticias de Navarra |fecha=6.1.2019 |fechaaccesu=3.5.2026 |idioma=es }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Política de Navarra]]
[[Categoría:Nacionalismu]]
d37whkhsk3txqwu87q50cy679wzveu2