শ্ৰেণী:পৰিৱেশ বিজ্ঞান

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="as">
  <siteinfo>
    <sitename>অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া</sitename>
    <dbname>aswiki</dbname>
    <base>https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">মাধ্যম</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">বিশেষ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">সদস্য</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">সদস্য বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">চিত্ৰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">চিত্ৰ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি আলোচনা</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">সাঁচ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">সাঁচ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">সহায়</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">সহায় বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">শ্ৰেণী</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">শ্ৰেণী বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা আলোচনা</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>শ্ৰেণী:পৰিৱেশ বিজ্ঞান</title>
    <ns>14</ns>
    <id>2915</id>
    <revision>
      <id>601580</id>
      <parentid>212203</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="6q8270dk0c3fsxb3sje080lqjtllmao" xml:space="preserve">[[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞান]]
[[শ্ৰেণী:পৰিবেশ বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>6q8270dk0c3fsxb3sje080lqjtllmao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601581</id>
      <parentid>601580</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:পৰিবেশ বিজ্ঞানী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="qinv772ykrnt71ihhhj54wwnu72tf1c" xml:space="preserve">[[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞান]]</text>
      <sha1>qinv772ykrnt71ihhhj54wwnu72tf1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>থিয়েটাৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41648</id>
    <revision>
      <id>601594</id>
      <parentid>235764</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>118</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg with [[File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Panorám</comment>
      <origin>601594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2841" sha1="idde6h9pk1d9go8qgb8ifx15on9jkz6" xml:space="preserve">[[চিত্ৰ:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|thumb|থিয়েটাৰ]]
[[চিত্ৰ:New York State Theater by David Shankbone.jpg|thumb|নিউয়ৰ্ক ষ্টেট থিয়েটাৰৰ অভ্যন্তৰ, নিউয়ৰ্ক]]

{{PerformingArts}}
'''থিয়েটাৰ''' {{En|Theatre| বা Theater}} হৈছে দৰ্শকৰ সম্মুখত স্থাপিত মঞ্চ বা পটত অভিনীত নাটক। ই শিল্পমাধ্যমৰ (পৰিৱেশন কলা) এটি শাখা। দৰ্শক বা শ্ৰোতাৰ সন্মুখত পৰিৱেশন কৰা যিকোনো কলাকেই থিয়েটাৰ হিচাপে বিবেচনা কৰা হয় যদিও পৰিৱেশন কলা হিচাপে থিয়েটাৰত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰীৰ দ্বাৰা সৃষ্ট এক স্বয়ংসম্পূৰ্ণ নাটকৰ ওপৰত বিশেষভাবে গুৰুত্ব দিয়া হয়।&lt;ref&gt;Encyclopedia Britannica, Volume 28 page 521&lt;/ref&gt; এটি পৰিবেশনক নাট্যধৰ্মী বা নাটকীয় বোলা হয় যদিহে ই এক বাস্তবানুগ মায়া বা বিভ্ৰান্তি সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;Encyclopedia Britannica, Volume 28 page 561&lt;/ref&gt; এই দুই বিস্তাৰিত সংজ্ঞা অনুযায়ী কোৱা হয় যে মানৱসভ্যতাৰ প্ৰত্যূষকালতো থিয়েটাৰৰ অস্তিত্ব আছিল, কাৰণ প্ৰত্যেক মানুহৰে [[গল্প]] কোৱাৰ এক স্বাভাবিক প্ৰকৃতিগত প্ৰৱণতা আছে। আৰম্ভণিৰে পৰাই থিয়েটাৰৰ অনেক ৰূপ বা প্ৰকাৰ আছিল; নানান ধৰণৰ কথা, দেহভঙ্গি, [[গান]], [[নৃত্য|নাচ]], দৃশ্য বা ঘটনাৰ ৰূপত প্ৰয়োগ হৈছিল। দৃশ্যগ্ৰাহ্য কলাসহ (চিত্ৰাঙ্কণ, ভাষ্কৰ্য ইত্যাদি) অন্যান্য পৰিৱেশন কলাসমূহকো একমাত্ৰ সমন্বিত কলা হিচাপে থিয়েটাৰে একত্ৰিত কৰিছে। 

== ইতিহাস ==


==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:পৰিবেশ্য কলা]]</text>
      <sha1>idde6h9pk1d9go8qgb8ifx15on9jkz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কোষ বেৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54000</id>
    <revision>
      <id>601601</id>
      <parentid>380566</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24202-48</username>
        <id>49554</id>
      </contributor>
      <origin>601601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7665" sha1="e2peeqnci6n7jrigkhpzmsoq35ab5ri" xml:space="preserve">== গঠন ==
উদ্ভিদকোষৰ কোষ বেৰত তিনিটা স্তৰ থাকে: প্ৰাথমিক প্ৰাচীৰ, গৌণ প্ৰাচীৰ, তৃতীয় স্তৰৰ প্ৰাচীৰ। কোষ বেৰৰ প্ৰধান ৰাসায়নিক উপাদান [[ছেলুল'জ]] যি [[গ্ল'ক'জ‌]]ৰ [[পলিমাৰ]]। প্ৰাথমিক কোষপ্ৰাচীৰত পেকটিক পদাৰ্থ আৰু গৌণ প্ৰাচীৰত [[লিগনিন]], [[ছুবেৰিন]] ইত্যাদি থাকে। ইয়াৰোপৰি কোষ প্ৰাচীৰত [[হেমিছেলুল'জ]], [[প্ৰ'টিন]], [[লিপিড]] আৰু প্ৰচুৰ [[পানী]] থাকে। আশেপাশে অৱস্থিত দুখন কোষপ্ৰাচীৰ মধ্যপৰ্দাৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হৈ থাকে। মধ্যপৰ্দা [[পেকটিক এচিড]], [[পেকটিন]] আৰু প্ৰ'পেকটিনৰ দ্বাৰা গঠিত। মধ্যপৰ্দাৰ মাজে মাজে সৰু নলাকাৰ গাঁতৰ সৃষ্টি হয় যিবোৰক পিট বা কূপ বোলে। 

কোষৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ তৰলৰ ঘনত্বৰ বাবে সৃষ্টহোৱা চাপ সহ্য কৰিব পৰাকৈ কোষ বেৰ যথেষ্ট সহনশীল হোৱা অতি প্ৰয়োজন। উদ্ভিদৰ কোষ বেৰৰ ব্যাসাৰ্ধ ০.১ ৰ পৰা কেইবা µm পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book | title = Biology | last1 = Campbell | last2 = Reece | last3 = Urry | last4 = Cain | last5 = Wasserman | last6 = Minorsky | last7 = Jackson | first1 = Neil A. | first2 = Jane B. | first3 = Lisa A. | first4 = Michael L. | first5 = Steven A. | first6 = Peter V. | first7 = Robert B. | name-list-format = vanc | edition = 8th | isbn = 978-0-8053-6844-4 | pages = 118 | year = 2008 }}&lt;/ref&gt;

== কাৰ্য ==
উদ্ভিদ কোষৰ বাহিৰৰ আবৰণ হিচাপে কোষ বেৰে নিম্নোক্ত কাৰ্য সম্পাদন কৰে। যেনে-
#[[কোষ]]ক নিৰ্দিষ্ট আকাৰ প্ৰদান কৰে। 
#কোষীয় অংগাণুসমূহক বাহিৰৰ আঘাতৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। 
#[[পানী]] আৰু খনিজ লৱণ শোষণ আৰু পৰিবহণত সহায় কৰে। 
#পাৰ্শ্বৱৰ্তী কোষৰ সৈতে আন্তঃকোষীয় যোগাযোগ ৰক্ষা কৰে। 
#এটা কোষৰ পৰা অন্য কোষক পৃথক কৰে। 
==কোষৰ অন্য আৱৰণ==

বহুতো প্ৰটিষ্টা আৰু বেক্টেৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত কোষ বেৰৰ বাদেও বাহ্যিক অথবা আভ্যন্তৰিণভাৱে অন্য আৱৰণী গঠন দেখিবলৈ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Preisig HR | chapter = Terminology and nomenclature of protist cell surface structures | title = The Protistan Cell Surface | pages = 1–28 | edition = Protoplasma special | date = 1994 | doi = 10.1007/978-3-7091-9378-5_1 | isbn = 978-3-7091-9380-8 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Becker B | chapter = The cell surface of flagellates. | chapter-url = http://www.uni-koeln.de/math-nat-fak/botanik/bot1/AGBecker/Publikationen/Cell%20Surfaces%20of%20Flagellates/CELLSURFACE.htm | title = The Flagellates. Unity, diversity and evolution | veditors = Leadbeater BS, Green JC | publisher = Taylor and Francis | location = London | year = 2000 | access-date = 2019-10-26 | archivedate = 2013-02-12 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130212024846/http://www.uni-koeln.de/math-nat-fak/botanik/bot1/AGBecker/Publikationen/Cell%20Surfaces%20of%20Flagellates/CELLSURFACE.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last1 = Barsanti | first1 = Laura | last2 = Gualtieri | first2 = Paolo | name-list-format = vanc | date = 2006 | title = Algae: anatomy, biochemistry, and biotechnology | location = Florida, USA | publisher = CRC Press }}&lt;/ref&gt; বহুতো শেলাইৰ কোষৰ বাহিৰফালে এক্স'পলিচেকেৰাইডেৰে গঠিত মিউকিলেজ ছীট বা এনভেলপ থাকে। [[ডায়েটম|ডায়েটমে]] তাৰ চাৰিওকাষৰ পানীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ছিলিকাৰ দ্বাৰা গঠন কৰা ফ্ৰুষ্টুল নামৰ এক আৱৰণ সৃষ্টি কৰে; ৰেডিঅ'লেৰিয়ান, ফৰমিনিফেৰাণ আৰু ছিলিক'ফ্লেজেলেট আদিয়েও লৱণৰ দ্বাৰা এক প্ৰকাৰৰ কংকালৰ সৃষ্টি কৰা দেখা যায়। হেলিমেডা, ডাছিক্লেডালেছৰ দৰে বহুতো সেউজীয়া শেলাই, কৰলিনালেছৰ দৰে ৰঙা শেলাইৰ কোষ কেলচিয়াম কাৰ্বনেটত দ্বাৰা গঠিত কংকালত সুমুৱাই থাকে। প্ৰত্যেক ক্ষেত্ৰতে, এই বেৰবোৰ কঠিন আৰু অজৈৱিক। এইবোৰ কোষৰ অজীৱিত উপাদান। চিলিয়েট আৰু কোৱান'ফ্লেজেলেটৰ দৰে বহুতো সোণালী শেলাইৰ কোষৰ বাহিৰত ল'ৰিকা নামৰ এক সুৰক্ষা প্ৰদানকাৰী আৱৰণ থাকে। কিছুমান ডাইন'ফ্লেজেলেটৰ থিকা নামৰ ছেলুলজেৰ ফলকেৰে নিৰ্মিত আৱৰণ আৰু ক'ক্কলিথফৰিডৰ ক'ক্কলিথ লাকে। 

মেট'জ'ৱাৰ এক্সট্ৰাচেলুলাৰ মেট্ৰিস্ক (extracellular matrix (ECM)) থাকে। কোষলৈ ইয়াৰ ৰাসায়নিক সংযুতি ভিন্ন হয়, কিন্ত ইয়াত থকা কলাজেন অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰ'টিন।&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Frantz C, Stewart KM, Weaver VM | title = The extracellular matrix at a glance | journal = Journal of Cell Science | volume = 123 | issue = Pt 24 | pages = 4195–200 | date = December 2010 | pmid = 21123617 | pmc = 2995612 | doi = 10.1242/jcs.023820 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Alberts |first1=Bruce | first2 = Alexander | last2 = Johnson | first3 = Julian | last3 = Lewis | first4 = Martin | last4 = Raff | first5 = Keith | last5 = Roberts | first6 = Peter | last6 = Walter | name-list-format = vanc |title=Molecular biology of the cell|date=2002|publisher=Garland|location=New York |isbn=978-0-8153-4072-0 |pages = 1065 |edition=4th}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:কোষ]]</text>
      <sha1>e2peeqnci6n7jrigkhpzmsoq35ab5ri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601602</id>
      <parentid>601601</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>46362</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-24202-48|~2026-24202-48]] ([[User talk:~2026-24202-48|talk]]) to last version by InternetArchiveBot: unexplained content removal</comment>
      <origin>380566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8918" sha1="cg3oz2ck9dws31l8cbr1z3xe2476mtl" xml:space="preserve">[[File:Eukaryota cell strucutre.PNG|thumb|চিত্ৰত কোষ বেৰক সেউজীয়া ৰঙেৰে দেখুওৱা হৈছে। ]]
[[File:Plant cell wall diagram-bn.svg|thumb|কোষ বেৰৰ গঠন]]﻿
'''কোষ বেৰ''' {{en|Cell wall}} বা '''কোষ প্ৰাচীৰ''' বুলিলে কোষৰ সেই অংশক বুজাই যি উদ্ভিদকোষৰ আটাইতকৈ বাহিৰৰ ফালে থাকে। কোষৰ [[কোষপ্ৰৰস]] যি কঠিন ছেলুল'জ নিৰ্মিত নিৰ্জীৱ আবৰণীৰ দ্বাৰা আবৃত হৈ থাকে তাকে কোষ বেৰ বা কোষ প্ৰাচীৰ বোলে। [[উদ্ভিদ]]ৰ উপৰিও [[শেলাই]], [[ভেঁকুৰ]] আৰু [[বেক্টেৰিয়া]]ৰো কোষ প্ৰাচীৰ আছে। [[১৬৬৫]] চনত বিজ্ঞানী [[ৰবাৰ্ট হুক]]ৰ [[অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰ]]ত যি কোষ দেখা গৈছিল, সেয়া প্ৰকৃততে কোষ বেৰ আছিল। 

== গঠন ==
উদ্ভিদকোষৰ কোষ বেৰত তিনিটা স্তৰ থাকে: প্ৰাথমিক প্ৰাচীৰ, গৌণ প্ৰাচীৰ, তৃতীয় স্তৰৰ প্ৰাচীৰ। কোষ বেৰৰ প্ৰধান ৰাসায়নিক উপাদান [[ছেলুল'জ]] যি [[গ্ল'ক'জ‌]]ৰ [[পলিমাৰ]]। প্ৰাথমিক কোষপ্ৰাচীৰত পেকটিক পদাৰ্থ আৰু গৌণ প্ৰাচীৰত [[লিগনিন]], [[ছুবেৰিন]] ইত্যাদি থাকে। ইয়াৰোপৰি কোষ প্ৰাচীৰত [[হেমিছেলুল'জ]], [[প্ৰ'টিন]], [[লিপিড]] আৰু প্ৰচুৰ [[পানী]] থাকে। আশেপাশে অৱস্থিত দুখন কোষপ্ৰাচীৰ মধ্যপৰ্দাৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হৈ থাকে। মধ্যপৰ্দা [[পেকটিক এচিড]], [[পেকটিন]] আৰু প্ৰ'পেকটিনৰ দ্বাৰা গঠিত। মধ্যপৰ্দাৰ মাজে মাজে সৰু নলাকাৰ গাঁতৰ সৃষ্টি হয় যিবোৰক পিট বা কূপ বোলে। 

কোষৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ তৰলৰ ঘনত্বৰ বাবে সৃষ্টহোৱা চাপ সহ্য কৰিব পৰাকৈ কোষ বেৰ যথেষ্ট সহনশীল হোৱা অতি প্ৰয়োজন। উদ্ভিদৰ কোষ বেৰৰ ব্যাসাৰ্ধ ০.১ ৰ পৰা কেইবা µm পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book | title = Biology | last1 = Campbell | last2 = Reece | last3 = Urry | last4 = Cain | last5 = Wasserman | last6 = Minorsky | last7 = Jackson | first1 = Neil A. | first2 = Jane B. | first3 = Lisa A. | first4 = Michael L. | first5 = Steven A. | first6 = Peter V. | first7 = Robert B. | name-list-format = vanc | edition = 8th | isbn = 978-0-8053-6844-4 | pages = 118 | year = 2008 }}&lt;/ref&gt;

== কাৰ্য ==
উদ্ভিদ কোষৰ বাহিৰৰ আবৰণ হিচাপে কোষ বেৰে নিম্নোক্ত কাৰ্য সম্পাদন কৰে। যেনে-
#[[কোষ]]ক নিৰ্দিষ্ট আকাৰ প্ৰদান কৰে। 
#কোষীয় অংগাণুসমূহক বাহিৰৰ আঘাতৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। 
#[[পানী]] আৰু খনিজ লৱণ শোষণ আৰু পৰিবহণত সহায় কৰে। 
#পাৰ্শ্বৱৰ্তী কোষৰ সৈতে আন্তঃকোষীয় যোগাযোগ ৰক্ষা কৰে। 
#এটা কোষৰ পৰা অন্য কোষক পৃথক কৰে। 
==কোষৰ অন্য আৱৰণ==

বহুতো প্ৰটিষ্টা আৰু বেক্টেৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত কোষ বেৰৰ বাদেও বাহ্যিক অথবা আভ্যন্তৰিণভাৱে অন্য আৱৰণী গঠন দেখিবলৈ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Preisig HR | chapter = Terminology and nomenclature of protist cell surface structures | title = The Protistan Cell Surface | pages = 1–28 | edition = Protoplasma special | date = 1994 | doi = 10.1007/978-3-7091-9378-5_1 | isbn = 978-3-7091-9380-8 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Becker B | chapter = The cell surface of flagellates. | chapter-url = http://www.uni-koeln.de/math-nat-fak/botanik/bot1/AGBecker/Publikationen/Cell%20Surfaces%20of%20Flagellates/CELLSURFACE.htm | title = The Flagellates. Unity, diversity and evolution | veditors = Leadbeater BS, Green JC | publisher = Taylor and Francis | location = London | year = 2000 | access-date = 2019-10-26 | archivedate = 2013-02-12 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130212024846/http://www.uni-koeln.de/math-nat-fak/botanik/bot1/AGBecker/Publikationen/Cell%20Surfaces%20of%20Flagellates/CELLSURFACE.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last1 = Barsanti | first1 = Laura | last2 = Gualtieri | first2 = Paolo | name-list-format = vanc | date = 2006 | title = Algae: anatomy, biochemistry, and biotechnology | location = Florida, USA | publisher = CRC Press }}&lt;/ref&gt; বহুতো শেলাইৰ কোষৰ বাহিৰফালে এক্স'পলিচেকেৰাইডেৰে গঠিত মিউকিলেজ ছীট বা এনভেলপ থাকে। [[ডায়েটম|ডায়েটমে]] তাৰ চাৰিওকাষৰ পানীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ছিলিকাৰ দ্বাৰা গঠন কৰা ফ্ৰুষ্টুল নামৰ এক আৱৰণ সৃষ্টি কৰে; ৰেডিঅ'লেৰিয়ান, ফৰমিনিফেৰাণ আৰু ছিলিক'ফ্লেজেলেট আদিয়েও লৱণৰ দ্বাৰা এক প্ৰকাৰৰ কংকালৰ সৃষ্টি কৰা দেখা যায়। হেলিমেডা, ডাছিক্লেডালেছৰ দৰে বহুতো সেউজীয়া শেলাই, কৰলিনালেছৰ দৰে ৰঙা শেলাইৰ কোষ কেলচিয়াম কাৰ্বনেটত দ্বাৰা গঠিত কংকালত সুমুৱাই থাকে। প্ৰত্যেক ক্ষেত্ৰতে, এই বেৰবোৰ কঠিন আৰু অজৈৱিক। এইবোৰ কোষৰ অজীৱিত উপাদান। চিলিয়েট আৰু কোৱান'ফ্লেজেলেটৰ দৰে বহুতো সোণালী শেলাইৰ কোষৰ বাহিৰত ল'ৰিকা নামৰ এক সুৰক্ষা প্ৰদানকাৰী আৱৰণ থাকে। কিছুমান ডাইন'ফ্লেজেলেটৰ থিকা নামৰ ছেলুলজেৰ ফলকেৰে নিৰ্মিত আৱৰণ আৰু ক'ক্কলিথফৰিডৰ ক'ক্কলিথ লাকে। 

মেট'জ'ৱাৰ এক্সট্ৰাচেলুলাৰ মেট্ৰিস্ক (extracellular matrix (ECM)) থাকে। কোষলৈ ইয়াৰ ৰাসায়নিক সংযুতি ভিন্ন হয়, কিন্ত ইয়াত থকা কলাজেন অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰ'টিন।&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Frantz C, Stewart KM, Weaver VM | title = The extracellular matrix at a glance | journal = Journal of Cell Science | volume = 123 | issue = Pt 24 | pages = 4195–200 | date = December 2010 | pmid = 21123617 | pmc = 2995612 | doi = 10.1242/jcs.023820 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Alberts |first1=Bruce | first2 = Alexander | last2 = Johnson | first3 = Julian | last3 = Lewis | first4 = Martin | last4 = Raff | first5 = Keith | last5 = Roberts | first6 = Peter | last6 = Walter | name-list-format = vanc |title=Molecular biology of the cell|date=2002|publisher=Garland|location=New York |isbn=978-0-8153-4072-0 |pages = 1065 |edition=4th}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:কোষ]]</text>
      <sha1>cg3oz2ck9dws31l8cbr1z3xe2476mtl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>যতি-চিন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59022</id>
    <revision>
      <id>601536</id>
      <parentid>601197</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>যদুমণি</username>
        <id>32127</id>
      </contributor>
      <comment>/* বিভিন্ন চিনবোৰৰ ব্যৱহাৰ */</comment>
      <origin>601536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6956" sha1="2dgrzqg263cs6ntw8t884q1z4vl3bxs" xml:space="preserve">{{অনুলিপি সম্পাদনা}}
আমি মনৰ ভাব স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ কৰিবলৈ কথা কওঁতে শব্দ বা বাক্যৰ মাজত কিছু সময় বিৰতি লওঁ বা অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিবলৈ শব্দৰ উচ্চাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ভিন্নতা প্ৰকাশ কৰোঁ। এই দৰে প্ৰকাশ কৰা মনৰ ভাব লিখি প্ৰকাশ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বাক্যবোৰৰ উপযুক্ত অৰ্থ প্ৰকাশৰ বাবে কিছুমান চিন বা চিহ্ন, যেনে: কমা (,), দাৰি (।), আদি ব্যৱহাৰ কৰোঁ। এই চিনবোৰকে 'যতি-চিহ্ন' বোলা হয়।

==বিভিন্ন যতি-চিন==
* কমা (,)
* চেমিকোলন (;)
* দাৰি (। )
* সন্দেহবোধক চিন (?)
* ভাববোধক চিন (!)
* প্ৰশ্নবোধক চিন (?)
* ডেচ্ চিন বা ঢাপলি ৰেখা (_)
* কোলন  চিন (:-)
* হাইফেন বা সমাস চিহ্ন  (-)
* ঊৰ্ধ্ব কমা (“__”)
* বন্ধনী চিন
** চন্দ্ৰ বন্ধনী ( )
** কুটিল বন্ধনী { }
** বৰ বন্ধনী [ ]
* কাপ পো চি (^)
* লুপ্ত চিন (***)
* পাদটীকা বা ফুট নোট (*, +)

== বিভিন্ন চিনবোৰৰ ব্যৱহাৰ == 
* কমা (,): এই চিহ্ন টো পঢ়ি থকাৰ মাজত কিছু বিৰতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ।
কমাৰ ব্যৱহাৰ - 

# একে ধৰণৰ কেইবাটাও শব্দ পৃথককৈ বুজাবলৈ। (যেনে— ৰাম, হৰি আৰু যদু আহিছে।)
# সম্বোধনবাচক শব্দ পৃথক কৰিবলৈ। (যেনে— হে প্ৰভু, মোক ৰক্ষা কৰা।) 

* চেমিকোলন বা অৰ্দ্ধচ্ছেদ (; ): দুটা স্বতন্ত্ৰ বাক্যৰ মাজত সম্পৰ্ক ৰাখিবলৈ আৰু কমাতকৈ অলপ বেছি সময় ৰ’বলৈ চেমিকোলন ব্যৱহাৰ কৰা হয় ।  ইয়াত প্ৰায় দুটা সংখ্যা উচ্চাৰণ কৰা সময়খিনি ৰ’ব লাগে ।

# উদাহৰণ: তেওঁ ধনী হ’ব পাৰে; কিন্তু তেওঁ এজন কৃপণ মানুহ।

* দাৰি বা পূৰ্ণচ্ছেদ (।):কোনো বৰ্ণনামূলক সাধাৰণ বাক্য সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ হ’লে বাক্যটোৰ অন্তত এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক পূৰ্ণবিৰাম মাত্ৰা বুলিও কোৱা হয়, কাৰণ ইয়াত পঢ়োঁতে প্ৰায় দুটা আখৰ উচ্চাৰণ কৰাৰ সমান সময় ৰ’ব লাগে।

# উদাহৰণ: আমি কাইলৈ গুৱাহাটীলৈ যাম।

* প্ৰশ্নবোধক চিহ্ন ( ? ): কোনো কথা জানিবলৈ বা প্ৰশ্ন সুধিবলৈ বাক্যৰ শেষত এই চিহ্ন দিয়া হয়।

# উদাহৰণ: তোমাৰ ঘৰ ক’ত?

* ভাববোধক বা বিস্ময়বোধক চিহ্ন ( ! ): আনন্দ, দুখ, ভয়, ঘৃণা বা বিস্ময় আদি মনৰ আকস্মিক ভাব প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

# উদাহৰণ: বাহ ! কি ধুনীয়া ফুল। 

* কোলন ( : ):কোনো কথাৰ তালিকা দিবলৈ, উদাহৰণ দিবলৈ বা কাৰোবাৰ নাম উল্লেখ কৰি তেওঁৰ কথাখিনি ক’বলৈ কোলন ব্যৱহাৰ হয়।

# উদাহৰণ: আমাৰ ৰাজ্যৰ প্ৰধান জিলাসমূহ হ’ল: কামৰূপ, ডিব্ৰুগড়, লখিমপুৰ আদি।

* ডেশ্ব বা ঢাপলি ৰেখা ( — ):কোনো ভাব বিশদভাৱে বুজাবলৈ বা কথাৰ মাজত হঠাৎ পৰিৱৰ্তন হ’লে ডেশ্ব ব্যৱহাৰ হয়। ই হাইফেনতকৈ দীঘল। 

# উদাহৰণ: ল’ৰাটো আহিল— পিছে হাতত একো নাই। 

* হাইফেন বা সমাস চিহ্ন ( - ): দুটা বা ততোধিক শব্দ লগ লগাই এটা শব্দ কৰিবলৈ বা সমাসবদ্ধ পদত হাইফেন ব্যৱহাৰ হয়। ই ডেশ্বতকৈ চুটি। 

# উদাহৰণ: সুখ-দুখ, ঘৰ-দুৱাৰ, খেল-ধেমালি। 

* উদ্ধৃতি চিহ্ন ( “ ” বা ‘ ’ ):কাৰোবাৰ মুখৰ কথা হুবহু প্ৰকাশ কৰিবলৈ বা কোনো বিশেষ শব্দ বা বাক্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক ঊৰ্ধ্ব কমা বুলিও জনা যায়। 

# উদাহৰণ: [[মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী|মহাত্মা গান্ধী]]য়ে কৈছিল, “অহিংসাই পৰম ধৰ্ম”। 

* বন্ধনী ( Bracket ): বাক্যৰ মাজত কোনো শব্দৰ অৰ্থ বা ভাঙনি দেখুৱাবলৈ বন্ধনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰ বন্ধনী ( ), কুটিল বন্ধনী { } আৰু বৰ বন্ধনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
{{Empty section}}

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ব্যাকৰণ]]
[[শ্ৰেণী:ব্যাকৰণ]]
[[শ্ৰেণী:পোখালি]]</text>
      <sha1>2dgrzqg263cs6ntw8t884q1z4vl3bxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Election box begin</title>
    <ns>10</ns>
    <id>60935</id>
    <revision>
      <id>601498</id>
      <parentid>454839</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="lm7v0lr2746zjpauwtmohpdmmaiwzvy" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#switch:{{{float|}}}
 |left=style=&quot;float:left;clear:left;margin-right:1em&quot;
 |right=style=&quot;float:right;clear:right;margin-left:1em&quot;
 |center|centre=style=&quot;margin-left:auto;margin-right:auto&quot;
 }}
|+ {{{title}}}
|-
! scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 130px&quot;|দল
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 17em&quot;|{{{candidatetitle|প্ৰাৰ্থীৰ নাম}}}
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 5em&quot;|ভোট
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 3.5em&quot;|%
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width: 3.5em&quot;|{{Tooltip|±%|Change in percentage value since previous election}}
|-
&lt;noinclude&gt;
|}
{{documentation}}
[[শ্ৰেণী:নিৰ্বাচন সম্পৰ্কীয় সাঁচ|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lm7v0lr2746zjpauwtmohpdmmaiwzvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য:মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)</title>
    <ns>2</ns>
    <id>72657</id>
    <revision>
      <id>601534</id>
      <parentid>286644</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পৰিবৰ্তন</comment>
      <origin>601534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="737" sha1="111tpih7hc8y1ijhtp745u4twt845h5" xml:space="preserve">
বৰ্তমান আৰু স্থায়ী ঠিকনা
নামঃ মোখলেছুৰ ৰহমান। 
পিতাঃ আবুল কালাম আজাদ। 
মাতাঃ হাজেৰা খাতুন। 
গাঁওঃ দলসিংহেৰ আলগা (১ম খণ্ড)। 
ডাকঃ আশাৰীকান্দি। 
থানাঃ গৌৰীপুৰ। 
জিলাঃ ধুবুৰী (অসম)
সূচ্যাঙ্কঃ  ৭৮৩৩৩১
ভ্ৰাম্যভাষঃ  ৯৭০৭-৫২১-৩৫১
ইমেইলঃ  rahmanmokhlesur2@gmail.com

সহকাৰী শিক্ষক, অসম চৰকাৰৰ শিক্ষাবিভাগ।</text>
      <sha1>111tpih7hc8y1ijhtp745u4twt845h5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601537</id>
      <parentid>601534</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ওৱেব</comment>
      <origin>601537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="15o8d991hndndpxrafleoz897dfvuiw" xml:space="preserve">
বৰ্তমান আৰু স্থায়ী ঠিকনা

নামঃ মোখলেছুৰ ৰহমান। 

পিতাঃ আবুল কালাম আজাদ। 

মাতাঃ হাজেৰা খাতুন। 

গাঁওঃ দলসিংহেৰ আলগা (১ম খণ্ড)। 

ডাকঃ আশাৰীকান্দি। 

থানাঃ গৌৰীপুৰ। 

জিলাঃ ধুবুৰী (অসম)

সূচ্যাঙ্কঃ  ৭৮৩৩৩১

ভ্ৰাম্যভাষঃ  ৯৭০৭-৫২১-৩৫১

ইমেইলঃ  rahmanmokhlesur2@gmail.com

ওৱেবছাইট: —https://babu9707521351.weebly.com

সহকাৰী শিক্ষক, অসম চৰকাৰৰ শিক্ষাবিভাগ।</text>
      <sha1>15o8d991hndndpxrafleoz897dfvuiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601542</id>
      <parentid>601537</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:26:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>তথ্যৰ পৰিবৰ্তন</comment>
      <origin>601542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10830" sha1="3yju0jwr2gvg2jviu8bmnlwy3jczvql" xml:space="preserve">
এই আৰ্টিকেলৰ পৰা আপুনি নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাৰ দলসিংহৰ আলগা গাঁৱৰ শিক্ষক [https://babu9707521351.weebly.com মোখলেছুৰ ৰহমান] (বাবু)ৰ বিষয়ে জানিব পাৰিব। তেওঁৰ বিষয়ে বিতং তথ্য ইয়াত দিয়া হ’ল:

ব্যক্তিগত তথ্য:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; নাম: [https://babu9707521351.weebly.com/ মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)।]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পিতৃ: আবুল কালাম আজাদ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; মাতৃ: হাজেৰা খাতুন।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ঠিকনাঃ দলসিংঘেৰ আলগা (১ম ব্লক), ডাক: আছাৰিকান্দি, থানা: গৌৰীপুৰ, জিলা: ধুবুৰী, ৰাজ্য: অসম, ডাক কোড: ৭৮৩৩৩১।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; যোগাযোগ: তেওঁ একাধিক মোবাইল নম্বৰ (যেনে: ৯৭০৭ ৫২১ ৩৫১, ৮৪৭৩ ৯৬৫ ১০৩) আৰু ইমেইল ঠিকনা (যেনে: rahmanmokhlesur2@gmail.com) ব্যৱহাৰ কৰে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেবছাইট: https://babu9707521351.weebly.com/

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; তেজৰ গোট: এ পজিটিভ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্য: বাওঁ ভৰিৰ ওপৰৰ অংশত ভৰিৰ ছাপ, উচ্চতা: ৫ ফুট ৪ ইঞ্চি, ওজন: ৫৩ কিলোগ্ৰাম।

শিক্ষাগত অৰ্হতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতক (অসমীয়া মেজৰ)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতকোত্তৰ (অসমীয়া)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ডি.এল.এড.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসম টেট (২০২১) অৰ্হতা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; এম টেট অৰ্হতা

ভাষা দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসমীয়া (কথা কোৱা, পঢ়া-শুনা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বাংলা (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; হিন্দী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ইংৰাজী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; উৰ্দু (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; আৰবী (পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সংস্কৃত (পঠন আৰু লিখা)

অন্যান্য দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সাঁতোৰ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; গান গোৱা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; লংঘন কৰা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ফটো শ্বুটিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কেলিগ্ৰাফী

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কলা আৰু পোষ্টিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেব ডিজাইনিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ব্যক্তিত্ব বিকাশ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং

কৰ্মস্থলী:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বৰ্তমান : ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক (U-DISE Code: 18020309501)। ১৮-০৫-২০২২ তাৰিখৰ পৰা ইয়াত কাম কৰি আহিছে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পূৰ্বতে: ধুবুৰীৰ বিদ্যাসাগৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী  বিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তা। ০১-০৫-২০২১ৰ পৰা ১৩-০৫-২০২২লৈ তেওঁ ইয়াত কাম কৰিছিল।

শৈক্ষিক অৱদান:

তেওঁ মূলতঃ অসমীয়া বিষয়ৰ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শৈক্ষিক সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। নৱম, দশম, ১১ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা তেওঁৰ ৱেবছাইটত (https://babu9707521351.weebly.com/) উপলব্ধ। &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্রবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot; (অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দুৰ ব্যৱহাৰ) শিৰোনামেৰে তেওঁৰ এটা লেখা আছে, যিটো তেওঁৰ শৈক্ষিক আগ্ৰহৰ নিদৰ্শন।

মুঠতে মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) ধুবুৰী জিলাৰ এজন শিক্ষিত ব্যক্তি যিয়ে পাঠদান আৰু শিক্ষামূলক লেখাৰ লগত জড়িত।

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে আৰু কিছু তথ্য আগবঢ়ালোঁ:

ডিজিটেল উপস্থিতি আৰু অৱদান

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)য়েও ডিজিটেল মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ এটা ব্যক্তিগত ৱেবছাইট (&lt;nowiki&gt;https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/nowiki&gt;) চলায় য'ত তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা আৰু অন্যান্য শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আপলোড কৰে। নৱম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁৰ ৱেবছাইটত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহ বিচাৰি পাব পাৰে। এই পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ কেৱল এজন শিক্ষকেই নহয়, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী।

লেখা আৰু গৱেষণাৰ আগ্ৰহ

শিক্ষকতাৰ উপৰিও মোখলেছু ৰহমান (বাবু) লিখাৰ প্ৰতিও যথেষ্ট আগ্ৰহী। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ৰচনা হৈছে &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot;। এই লেখাটোত অসমীয়া ভাষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত দিশ আলোচনা কৰা হৈছে, যিটোৱে ভাষাটোৰ শুদ্ধ ব্যৱহাৰ আৰু পাঠদানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ ইংগিত দিয়ে। শিক্ষাবিদ হিচাপে তেওঁৰ নিষ্ঠা আৰু গৱেষণামুখী মনোভাৱৰ এইটোৱেই প্ৰমাণ।

সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ

তেওঁৰ দক্ষতাৰ তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে মোখলেচু ৰহমান (বাবু) কেৱল শৈক্ষিক বা পেছাদাৰী ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধ নহয়। সাঁতোৰ, গায়ন-বায়ন, এংকৰিং, ফটো শ্বুটিং, কেলিগ্ৰাফী, আৰ্ট এণ্ড পোষ্টিং, ৱেব ডিজাইনিং আদি বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাম-কাজৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে। এই বহুমুখী দক্ষতাই ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ এজন সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি যিয়ে বিভিন্ন সৃষ্টিশীল আৰু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত সমানে পাকৈত। ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ দৰে দক্ষতাই আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহক উজ্জ্বল কৰি তোলে।

ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

মোখলেচু ৰহমানে (বাবু) অসম টেট (২০২১) আৰু এম টেট দুয়োটা পৰীক্ষাতে ক্লিয়াৰ কৰি শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ পদবী বা সুযোগৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰতিফলিত কৰিছে। যদিও বৰ্তমান তেওঁ ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছে, তথাপিও তেওঁৰ শৈক্ষিক অৰ্হতা আৰু বহুমুখী দক্ষতাই ভৱিষ্যতে তেওঁক বৃহৎ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। মোখলেচু ৰহমান (বাবু) এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষক আৰু সাহিত্যিক, যিয়ে নিজৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতাক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবাঢ়িছে।</text>
      <sha1>3yju0jwr2gvg2jviu8bmnlwy3jczvql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601544</id>
      <parentid>601542</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>তথ্যৰ পৰিবৰ্তন</comment>
      <origin>601544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10910" sha1="98n85l9cmekcr7326grxo8nexfutsad" xml:space="preserve">
এই আৰ্টিকেলৰ পৰা আপুনি নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাৰ দলসিংহৰ আলগা গাঁৱৰ শিক্ষক [https://babu9707521351.weebly.com মোখলেছুৰ ৰহমান] (বাবু)ৰ বিষয়ে জানিব পাৰিব। তেওঁৰ বিষয়ে বিতং তথ্য ইয়াত দিয়া হ’ল:

ব্যক্তিগত তথ্য:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; নাম: [https://babu9707521351.weebly.com/ মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)।]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পিতৃ: আবুল কালাম আজাদ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; মাতৃ: হাজেৰা খাতুন।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ঠিকনাঃ দলসিংঘেৰ আলগা (১ম ব্লক), ডাক: আছাৰিকান্দি, থানা: গৌৰীপুৰ, জিলা: ধুবুৰী, ৰাজ্য: অসম, ডাক কোড: ৭৮৩৩৩১।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; যোগাযোগ: তেওঁ একাধিক মোবাইল নম্বৰ (যেনে: ৯৭০৭ ৫২১ ৩৫১, ৮৪৭৩ ৯৬৫ ১০৩) আৰু ইমেইল ঠিকনা (যেনে: rahmanmokhlesur2@gmail.com) ব্যৱহাৰ কৰে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেবছাইট: https://babu9707521351.weebly.com/

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; তেজৰ গোট: এ পজিটিভ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্য: বাওঁ ভৰিৰ ওপৰৰ অংশত ভৰিৰ ছাপ, উচ্চতা: ৫ ফুট ৪ ইঞ্চি, ওজন: ৫৩ কিলোগ্ৰাম।

শিক্ষাগত অৰ্হতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতক (অসমীয়া মেজৰ)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতকোত্তৰ (অসমীয়া)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ডি.এল.এড.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসম টেট (২০২১) অৰ্হতা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; এম টেট অৰ্হতা

ভাষা দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসমীয়া (কথা কোৱা, পঢ়া-শুনা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বাংলা (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; হিন্দী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ইংৰাজী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; উৰ্দু (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; আৰবী (পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সংস্কৃত (পঠন আৰু লিখা)

অন্যান্য দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সাঁতোৰ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; গান গোৱা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; লংঘন কৰা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ফটো শ্বুটিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কেলিগ্ৰাফী

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কলা আৰু পোষ্টিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেব ডিজাইনিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ব্যক্তিত্ব বিকাশ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং

কৰ্মস্থলী:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বৰ্তমান : ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক (U-DISE Code: 18020309501)। ১৮-০৫-২০২২ তাৰিখৰ পৰা ইয়াত কাম কৰি আহিছে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পূৰ্বতে: ধুবুৰীৰ বিদ্যাসাগৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী  বিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তা। ০১-০৫-২০২১ৰ পৰা ১৩-০৫-২০২২লৈ তেওঁ ইয়াত কাম কৰিছিল।

শৈক্ষিক অৱদান:

তেওঁ মূলতঃ অসমীয়া বিষয়ৰ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শৈক্ষিক সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। নৱম, দশম, ১১ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা তেওঁৰ ৱেবছাইটত (https://babu9707521351.weebly.com/) উপলব্ধ। &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্রবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot; (অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দুৰ ব্যৱহাৰ) শিৰোনামেৰে তেওঁৰ এটা লেখা আছে, যিটো তেওঁৰ শৈক্ষিক আগ্ৰহৰ নিদৰ্শন।

মুঠতে মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) ধুবুৰী জিলাৰ এজন শিক্ষিত ব্যক্তি যিয়ে পাঠদান আৰু শিক্ষামূলক লেখাৰ লগত জড়িত।

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে আৰু কিছু তথ্য আগবঢ়ালোঁ:

ডিজিটেল উপস্থিতি আৰু অৱদান

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)য়েও ডিজিটেল মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ এটা ব্যক্তিগত ৱেবছাইট (&lt;nowiki&gt;https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/nowiki&gt;) চলায় য'ত তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা আৰু অন্যান্য শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আপলোড কৰে। নৱম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁৰ ৱেবছাইটত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহ বিচাৰি পাব পাৰে। এই পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ কেৱল এজন শিক্ষকেই নহয়, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী।

লেখা আৰু গৱেষণাৰ আগ্ৰহ

শিক্ষকতাৰ উপৰিও মোখলেছু ৰহমান (বাবু) লিখাৰ প্ৰতিও যথেষ্ট আগ্ৰহী। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ৰচনা হৈছে &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot;। এই লেখাটোত অসমীয়া ভাষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত দিশ আলোচনা কৰা হৈছে, যিটোৱে ভাষাটোৰ শুদ্ধ ব্যৱহাৰ আৰু পাঠদানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ ইংগিত দিয়ে। শিক্ষাবিদ হিচাপে তেওঁৰ নিষ্ঠা আৰু গৱেষণামুখী মনোভাৱৰ এইটোৱেই প্ৰমাণ।

সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ

তেওঁৰ দক্ষতাৰ তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে মোখলেচু ৰহমান (বাবু) কেৱল শৈক্ষিক বা পেছাদাৰী ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধ নহয়। সাঁতোৰ, গায়ন-বায়ন, এংকৰিং, ফটো শ্বুটিং, কেলিগ্ৰাফী, আৰ্ট এণ্ড পোষ্টিং, ৱেব ডিজাইনিং আদি বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাম-কাজৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে। এই বহুমুখী দক্ষতাই ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ এজন সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি যিয়ে বিভিন্ন সৃষ্টিশীল আৰু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত সমানে পাকৈত। ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ দৰে দক্ষতাই আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহক উজ্জ্বল কৰি তোলে।

ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

মোখলেচু ৰহমানে (বাবু) অসম টেট (২০২১) আৰু এম টেট দুয়োটা পৰীক্ষাতে ক্লিয়াৰ কৰি শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ পদবী বা সুযোগৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰতিফলিত কৰিছে। যদিও বৰ্তমান তেওঁ ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছে, তথাপিও তেওঁৰ শৈক্ষিক অৰ্হতা আৰু বহুমুখী দক্ষতাই ভৱিষ্যতে তেওঁক বৃহৎ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। মোখলেচু ৰহমান (বাবু) এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষক আৰু সাহিত্যিক, যিয়ে নিজৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতাক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবাঢ়িছে।


&lt;ref&gt;তথ্য সংগ্ৰহ https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>98n85l9cmekcr7326grxo8nexfutsad</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601549</id>
      <parentid>601544</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Link add</comment>
      <origin>601549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10987" sha1="0j39atkuae95kgcnxsy46xd70eqxeuv" xml:space="preserve">
এই আৰ্টিকেলৰ পৰা আপুনি নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাৰ দলসিংহৰ আলগা গাঁৱৰ শিক্ষক [https://babu9707521351.weebly.com মোখলেছুৰ ৰহমান] (বাবু)ৰ বিষয়ে জানিব পাৰিব। তেওঁৰ বিষয়ে বিতং তথ্য ইয়াত দিয়া হ’ল:

ব্যক্তিগত তথ্য:&lt;syntaxhighlight line=&quot;1&quot; start=&quot;1&quot;&gt;
https://ibb.co/fY2hWgcv
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; নাম: [https://babu9707521351.weebly.com/ মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)।]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পিতৃ: আবুল কালাম আজাদ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; মাতৃ: হাজেৰা খাতুন।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ঠিকনাঃ দলসিংঘেৰ আলগা (১ম ব্লক), ডাক: আছাৰিকান্দি, থানা: গৌৰীপুৰ, জিলা: ধুবুৰী, ৰাজ্য: অসম, ডাক কোড: ৭৮৩৩৩১।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; যোগাযোগ: তেওঁ একাধিক মোবাইল নম্বৰ (যেনে: ৯৭০৭ ৫২১ ৩৫১, ৮৪৭৩ ৯৬৫ ১০৩) আৰু ইমেইল ঠিকনা (যেনে: rahmanmokhlesur2@gmail.com) ব্যৱহাৰ কৰে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেবছাইট: https://babu9707521351.weebly.com/

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; তেজৰ গোট: এ পজিটিভ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্য: বাওঁ ভৰিৰ ওপৰৰ অংশত ভৰিৰ ছাপ, উচ্চতা: ৫ ফুট ৪ ইঞ্চি, ওজন: ৫৩ কিলোগ্ৰাম।

শিক্ষাগত অৰ্হতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতক (অসমীয়া মেজৰ)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতকোত্তৰ (অসমীয়া)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ডি.এল.এড.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসম টেট (২০২১) অৰ্হতা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; এম টেট অৰ্হতা

ভাষা দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসমীয়া (কথা কোৱা, পঢ়া-শুনা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বাংলা (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; হিন্দী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ইংৰাজী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; উৰ্দু (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; আৰবী (পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সংস্কৃত (পঠন আৰু লিখা)

অন্যান্য দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সাঁতোৰ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; গান গোৱা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; লংঘন কৰা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ফটো শ্বুটিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কেলিগ্ৰাফী

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কলা আৰু পোষ্টিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেব ডিজাইনিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ব্যক্তিত্ব বিকাশ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং

কৰ্মস্থলী:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বৰ্তমান : ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক (U-DISE Code: 18020309501)। ১৮-০৫-২০২২ তাৰিখৰ পৰা ইয়াত কাম কৰি আহিছে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পূৰ্বতে: ধুবুৰীৰ বিদ্যাসাগৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী  বিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তা। ০১-০৫-২০২১ৰ পৰা ১৩-০৫-২০২২লৈ তেওঁ ইয়াত কাম কৰিছিল।

শৈক্ষিক অৱদান:

তেওঁ মূলতঃ অসমীয়া বিষয়ৰ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শৈক্ষিক সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। নৱম, দশম, ১১ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা তেওঁৰ ৱেবছাইটত (https://babu9707521351.weebly.com/) উপলব্ধ। &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্রবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot; (অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দুৰ ব্যৱহাৰ) শিৰোনামেৰে তেওঁৰ এটা লেখা আছে, যিটো তেওঁৰ শৈক্ষিক আগ্ৰহৰ নিদৰ্শন।

মুঠতে মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) ধুবুৰী জিলাৰ এজন শিক্ষিত ব্যক্তি যিয়ে পাঠদান আৰু শিক্ষামূলক লেখাৰ লগত জড়িত।

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে আৰু কিছু তথ্য আগবঢ়ালোঁ:

ডিজিটেল উপস্থিতি আৰু অৱদান

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)য়েও ডিজিটেল মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ এটা ব্যক্তিগত ৱেবছাইট (&lt;nowiki&gt;https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/nowiki&gt;) চলায় য'ত তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা আৰু অন্যান্য শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আপলোড কৰে। নৱম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁৰ ৱেবছাইটত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহ বিচাৰি পাব পাৰে। এই পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ কেৱল এজন শিক্ষকেই নহয়, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী।

লেখা আৰু গৱেষণাৰ আগ্ৰহ

শিক্ষকতাৰ উপৰিও মোখলেছু ৰহমান (বাবু) লিখাৰ প্ৰতিও যথেষ্ট আগ্ৰহী। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ৰচনা হৈছে &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot;। এই লেখাটোত অসমীয়া ভাষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত দিশ আলোচনা কৰা হৈছে, যিটোৱে ভাষাটোৰ শুদ্ধ ব্যৱহাৰ আৰু পাঠদানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ ইংগিত দিয়ে। শিক্ষাবিদ হিচাপে তেওঁৰ নিষ্ঠা আৰু গৱেষণামুখী মনোভাৱৰ এইটোৱেই প্ৰমাণ।

সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ

তেওঁৰ দক্ষতাৰ তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে মোখলেচু ৰহমান (বাবু) কেৱল শৈক্ষিক বা পেছাদাৰী ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধ নহয়। সাঁতোৰ, গায়ন-বায়ন, এংকৰিং, ফটো শ্বুটিং, কেলিগ্ৰাফী, আৰ্ট এণ্ড পোষ্টিং, ৱেব ডিজাইনিং আদি বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাম-কাজৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে। এই বহুমুখী দক্ষতাই ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ এজন সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি যিয়ে বিভিন্ন সৃষ্টিশীল আৰু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত সমানে পাকৈত। ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ দৰে দক্ষতাই আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহক উজ্জ্বল কৰি তোলে।

ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

মোখলেচু ৰহমানে (বাবু) অসম টেট (২০২১) আৰু এম টেট দুয়োটা পৰীক্ষাতে ক্লিয়াৰ কৰি শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ পদবী বা সুযোগৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰতিফলিত কৰিছে। যদিও বৰ্তমান তেওঁ ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছে, তথাপিও তেওঁৰ শৈক্ষিক অৰ্হতা আৰু বহুমুখী দক্ষতাই ভৱিষ্যতে তেওঁক বৃহৎ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। মোখলেচু ৰহমান (বাবু) এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষক আৰু সাহিত্যিক, যিয়ে নিজৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতাক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবাঢ়িছে।


&lt;ref&gt;তথ্য সংগ্ৰহ https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0j39atkuae95kgcnxsy46xd70eqxeuv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601551</id>
      <parentid>601549</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mokhlesur 9707521351</username>
        <id>49540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ph</comment>
      <origin>601551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10936" sha1="cgap4wt7d7g51ueshgrguo1dlsolsaw" xml:space="preserve">
এই আৰ্টিকেলৰ পৰা আপুনি নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাৰ দলসিংহৰ আলগা গাঁৱৰ শিক্ষক [https://babu9707521351.weebly.com মোখলেছুৰ ৰহমান] (বাবু)ৰ বিষয়ে জানিব পাৰিব। তেওঁৰ বিষয়ে বিতং তথ্য ইয়াত দিয়া হ’ল:

[https://ibb.co/fY2hWgcv ব্যক্তিগত তথ্য:]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; নাম: [https://babu9707521351.weebly.com/ মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)।]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পিতৃ: আবুল কালাম আজাদ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; মাতৃ: হাজেৰা খাতুন।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ঠিকনাঃ দলসিংঘেৰ আলগা (১ম ব্লক), ডাক: আছাৰিকান্দি, থানা: গৌৰীপুৰ, জিলা: ধুবুৰী, ৰাজ্য: অসম, ডাক কোড: ৭৮৩৩৩১।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; যোগাযোগ: তেওঁ একাধিক মোবাইল নম্বৰ (যেনে: ৯৭০৭ ৫২১ ৩৫১, ৮৪৭৩ ৯৬৫ ১০৩) আৰু ইমেইল ঠিকনা (যেনে: rahmanmokhlesur2@gmail.com) ব্যৱহাৰ কৰে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেবছাইট: https://babu9707521351.weebly.com/

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; তেজৰ গোট: এ পজিটিভ।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্য: বাওঁ ভৰিৰ ওপৰৰ অংশত ভৰিৰ ছাপ, উচ্চতা: ৫ ফুট ৪ ইঞ্চি, ওজন: ৫৩ কিলোগ্ৰাম।

শিক্ষাগত অৰ্হতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতক (অসমীয়া মেজৰ)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতকোত্তৰ (অসমীয়া)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ডি.এল.এড.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসম টেট (২০২১) অৰ্হতা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; এম টেট অৰ্হতা

ভাষা দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসমীয়া (কথা কোৱা, পঢ়া-শুনা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বাংলা (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; হিন্দী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ইংৰাজী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; উৰ্দু (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; আৰবী (পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সংস্কৃত (পঠন আৰু লিখা)

অন্যান্য দক্ষতা:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সাঁতোৰ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; গান গোৱা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; লংঘন কৰা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ফটো শ্বুটিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কেলিগ্ৰাফী

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কলা আৰু পোষ্টিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেব ডিজাইনিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ব্যক্তিত্ব বিকাশ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং

কৰ্মস্থলী:

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বৰ্তমান : ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক (U-DISE Code: 18020309501)। ১৮-০৫-২০২২ তাৰিখৰ পৰা ইয়াত কাম কৰি আহিছে।

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পূৰ্বতে: ধুবুৰীৰ বিদ্যাসাগৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী  বিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তা। ০১-০৫-২০২১ৰ পৰা ১৩-০৫-২০২২লৈ তেওঁ ইয়াত কাম কৰিছিল।

শৈক্ষিক অৱদান:

তেওঁ মূলতঃ অসমীয়া বিষয়ৰ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শৈক্ষিক সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। নৱম, দশম, ১১ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা তেওঁৰ ৱেবছাইটত (https://babu9707521351.weebly.com/) উপলব্ধ। &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্রবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot; (অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দুৰ ব্যৱহাৰ) শিৰোনামেৰে তেওঁৰ এটা লেখা আছে, যিটো তেওঁৰ শৈক্ষিক আগ্ৰহৰ নিদৰ্শন।

মুঠতে মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) ধুবুৰী জিলাৰ এজন শিক্ষিত ব্যক্তি যিয়ে পাঠদান আৰু শিক্ষামূলক লেখাৰ লগত জড়িত।

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে আৰু কিছু তথ্য আগবঢ়ালোঁ:

ডিজিটেল উপস্থিতি আৰু অৱদান

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)য়েও ডিজিটেল মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ এটা ব্যক্তিগত ৱেবছাইট (&lt;nowiki&gt;https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/nowiki&gt;) চলায় য'ত তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা আৰু অন্যান্য শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আপলোড কৰে। নৱম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁৰ ৱেবছাইটত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহ বিচাৰি পাব পাৰে। এই পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ কেৱল এজন শিক্ষকেই নহয়, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী।

লেখা আৰু গৱেষণাৰ আগ্ৰহ

শিক্ষকতাৰ উপৰিও মোখলেছু ৰহমান (বাবু) লিখাৰ প্ৰতিও যথেষ্ট আগ্ৰহী। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ৰচনা হৈছে &quot;অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ&quot;। এই লেখাটোত অসমীয়া ভাষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত দিশ আলোচনা কৰা হৈছে, যিটোৱে ভাষাটোৰ শুদ্ধ ব্যৱহাৰ আৰু পাঠদানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ ইংগিত দিয়ে। শিক্ষাবিদ হিচাপে তেওঁৰ নিষ্ঠা আৰু গৱেষণামুখী মনোভাৱৰ এইটোৱেই প্ৰমাণ।

সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ

তেওঁৰ দক্ষতাৰ তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে মোখলেচু ৰহমান (বাবু) কেৱল শৈক্ষিক বা পেছাদাৰী ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধ নহয়। সাঁতোৰ, গায়ন-বায়ন, এংকৰিং, ফটো শ্বুটিং, কেলিগ্ৰাফী, আৰ্ট এণ্ড পোষ্টিং, ৱেব ডিজাইনিং আদি বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাম-কাজৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে। এই বহুমুখী দক্ষতাই ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ এজন সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি যিয়ে বিভিন্ন সৃষ্টিশীল আৰু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত সমানে পাকৈত। ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ দৰে দক্ষতাই আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহক উজ্জ্বল কৰি তোলে।

ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

মোখলেচু ৰহমানে (বাবু) অসম টেট (২০২১) আৰু এম টেট দুয়োটা পৰীক্ষাতে ক্লিয়াৰ কৰি শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ পদবী বা সুযোগৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰতিফলিত কৰিছে। যদিও বৰ্তমান তেওঁ ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছে, তথাপিও তেওঁৰ শৈক্ষিক অৰ্হতা আৰু বহুমুখী দক্ষতাই ভৱিষ্যতে তেওঁক বৃহৎ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। মোখলেচু ৰহমান (বাবু) এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষক আৰু সাহিত্যিক, যিয়ে নিজৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতাক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবাঢ়িছে।


&lt;ref&gt;তথ্য সংগ্ৰহ https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>cgap4wt7d7g51ueshgrguo1dlsolsaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601558</id>
      <parentid>601551</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T02:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24301-72</username>
        <id>49549</id>
      </contributor>
      <comment>data</comment>
      <origin>601558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10969" sha1="ccmi0sgq10y1wn7qatkjghu2ldi820z" xml:space="preserve">
এই আৰ্টিকেলৰ পৰা আপুনি নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাৰ দলসিংহৰ আলগা গাঁৱৰ শিক্ষক মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে জানিব পাৰিব। তেওঁৰ বিষয়ে বিতং তথ্য ইয়াত দিয়া হ’ল: 

ব্যক্তিগত তথ্য: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; নাম: [https://babu9707521351.weebly.com/ মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু)]। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পিতৃ: আবুল কালাম আজাদ। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; মাতৃ: হাজেৰা খাতুন। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ঠিকনাঃ দলসিংহেৰ আলগা (১ম খণ্ড), ডাক: আশাৰীকান্দি, থানা: গৌৰীপুৰ, জিলা: ধুবুৰী, ৰাজ্য: অসম, ডাক কোড: ৭৮৩৩৩১। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; যোগাযোগ: তেওঁ একাধিক মোবাইল নম্বৰ (যেনে: ৯৭০৭ ৫২১ ৩৫১, ৮৪৭৩ ৯৬৫ ১০৩) আৰু ইমেইল ঠিকনা (যেনে: rahmanmokhlesur2@gmail.com) ব্যৱহাৰ কৰে। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেবছাইট: https: //babu9707521351.weebly.com/

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; তেজৰ গোট: এ পজিটিভ। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্য: বাওঁ ভৰিৰ ওপৰৰ অংশত ফোঁহাৰ ছাপ, উচ্চতা: ৫ ফুট ৪ ইঞ্চি, ওজন: ৫৩ কিলোগ্ৰাম। 

শিক্ষাগত অৰ্হতা: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতক (অসমীয়া মেজৰ)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; স্নাতকোত্তৰ (অসমীয়া)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ডি.এল.এড.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসম টেট (২০২১) অৰ্হতা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; এম টেট অৰ্হতা

ভাষা দক্ষতা: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; অসমীয়া (কথা কোৱা, পঢ়া-শুনা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বাংলা (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; হিন্দী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ইংৰাজী (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; উৰ্দু (কথা কোৱা, পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; আৰবী (পঢ়া আৰু লিখা)

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সংস্কৃত (পঠন আৰু লিখা)

অন্যান্য দক্ষতা: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; সাঁতোৰ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; গান গোৱা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; লংঘন কৰা

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ফটো শ্বুটিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কেলিগ্ৰাফী

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; কলা আৰু পোষ্টিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ৱেব ডিজাইনিং

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; ব্যক্তিত্ব বিকাশ

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং

কৰ্মস্থলী: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; বৰ্তমান: ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক (U-DISE Code: 18020309501)। ১৮-০৫-২০২২ তাৰিখৰ পৰা ইয়াত কাম কৰি আহিছে। 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; পূৰ্বতে: ধুবুৰীৰ বিদ্যাসাগৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী বিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তা। ০১-০৫-২০২১ৰ পৰা ১৩-০৫-২০২২লৈ তেওঁ ইয়াত কাম কৰিছিল। 

শৈক্ষিক অৱদান: 

তেওঁ মূলতঃ অসমীয়া বিষয়ৰ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন শৈক্ষিক সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰে। নৱম, দশম, ১১ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা তেওঁৰ ৱেবছাইটত (https: //babu9707521351.weebly.com/) উপলব্ধ। “অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ” (অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দুৰ ব্যৱহাৰ) শিৰোনামেৰে তেওঁৰ এটা লেখা আছে, যিটো তেওঁৰ শৈক্ষিক আগ্ৰহৰ নিদৰ্শন। 

মুঠতে মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) ধুবুৰী জিলাৰ এজন শিক্ষিত ব্যক্তি যিয়ে পাঠদান আৰু শিক্ষামূলক লেখাৰ লগত জড়িত। 

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)ৰ বিষয়ে আৰু কিছু তথ্য আগবঢ়ালোঁ: 

ডিজিটেল উপস্থিতি আৰু অৱদান

মোখলেছু ৰহমান (বাবু)য়েও ডিজিটেল মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ নিজৰ অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ এটা ব্যক্তিগত ৱেবছাইট ([https://babu9707521351.weebly.com/ https: //babu9707521351.weebly.com/]) চলায় য’ত তেওঁ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসমীয়া বিষয়ৰ টোকা আৰু অন্যান্য শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আপলোড কৰে। নৱম, দশম, একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁৰ ৱেবছাইটত গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহ বিচাৰি পাব পাৰে। এই পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ কেৱল এজন শিক্ষকেই নহয়, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুবিধাৰ্থে ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী। 

লেখা আৰু গৱেষণাৰ আগ্ৰহ&lt;ref&gt;https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/ref&gt;

শিক্ষকতাৰ উপৰিও মোখলেছুৰ ৰহমান (বাবু) লিখাৰ প্ৰতিও যথেষ্ট আগ্ৰহী। তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ৰচনা হৈছে “অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু ব্যৱহাৰ।” এই লেখাটোত অসমীয়া ভাষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যাকৰণগত দিশ আলোচনা কৰা হৈছে, যিটোৱে ভাষাটোৰ শুদ্ধ ব্যৱহাৰ আৰু পাঠদানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ ইংগিত দিয়ে। শিক্ষাবিদ হিচাপে তেওঁৰ নিষ্ঠা আৰু গৱেষণামুখী মনোভাৱৰ এইটোৱেই প্ৰমাণ। 

সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰতি আগ্ৰহ

তেওঁৰ দক্ষতাৰ তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে মোখলেচু ৰহমান (বাবু) কেৱল শৈক্ষিক বা পেছাদাৰী ক্ষেত্ৰত সীমাবদ্ধ নহয়। সাঁতোৰ, গায়ন-বায়ন, এংকৰিং, ফটো শ্বুটিং, কেলিগ্ৰাফী, আৰ্ট এণ্ড পোষ্টিং, ৱেব ডিজাইনিং আদি বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাম-কাজৰ প্ৰতিও তেওঁৰ আগ্ৰহ আছে। এই বহুমুখী দক্ষতাই ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ এজন সম্পূৰ্ণ ব্যক্তি যিয়ে বিভিন্ন সৃষ্টিশীল আৰু ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত সমানে পাকৈত। ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু বিনামূলীয়া এণ্ড্ৰইড চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংৰ দৰে দক্ষতাই আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহক উজ্জ্বল কৰি তোলে। 

ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা

মোখলেচু ৰহমানে (বাবু) অসম টেট (২০২১) আৰু এম টেট দুয়োটা পৰীক্ষাতে ক্লিয়াৰ কৰি শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উচ্চ পদবী বা সুযোগৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰতিফলিত কৰিছে। যদিও বৰ্তমান তেওঁ ৬২৩ নং ঘগেৰ আলগা এল পি স্কুলত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছে, তথাপি তেওঁৰ শৈক্ষিক অৰ্হতা আৰু বহুমুখী দক্ষতাই ভৱিষ্যতে তেওঁক বৃহৎ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিব। মোখলেচু ৰহমান (বাবু) এজন নিষ্ঠাবান শিক্ষক আৰু সাহিত্যিক, যিয়ে নিজৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতাক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উন্নতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰি ডিজিটেল শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত আগবাঢ়িছে। 

&lt;ref&gt;source Mokhlesur Rahman https://babu9707521351.weebly.com/&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>ccmi0sgq10y1wn7qatkjghu2ldi820z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২১ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>73148</id>
    <revision>
      <id>601557</id>
      <parentid>293279</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T20:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>34903</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:2020 Summer Olympics text logo.svg]] → [[File:Tokyo 2020 Olympics logo.svg]]</comment>
      <origin>601557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5249" sha1="64kditcp30pb4xrkgu7pbrerskclwp7" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px&quot;&gt;&lt;font color=#6A5ACD&gt;'''''মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = ৮৩ '''''&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{Rule|}}
{{columns-list|3|
==&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px yellow; &quot;&gt;'''টকিঅ' অলিম্পিক ২০২০'''&lt;/span&gt; [[File:Tokyo 2020 Olympics logo.svg|35px]]==
# [[কমলপ্ৰীত কৌৰ]]
# [[ৰবি কুমাৰ দাহিয়া]]
# [[নীৰজ চোপ্ৰা]]
# [[অদিতি অশোক]]
# [[গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক ২০২০ত ভাৰত]]
# [[মনপ্ৰীত সিং (হকী খেলুৱৈ)]]
# [[দিলপ্ৰীত সিং]]
# [[লালৰেমচিয়ামী]]
# [[পি. আৰ. শ্ৰীজেশ]]
# [[ভাৱিনা পেটেল]]
# [[নিশাদ কুমাৰ]]
# [[বিনোদ কুমাৰ]]
# [[সুন্দৰ সিং গুৰ্জাৰ]]
# [[অৱনী লেখাৰা]]
# [[যোগেশ কাথুনিয়া]]
# [[সুমিত আন্তিল]]
# [[‎শৰদ কুমাৰ]]
# [[‎সিংৰাজ আধানা]]

==&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px orange; &quot;&gt;'''বিশ্বৰ প্ৰেক্ষাপট'''&lt;/span&gt; [[File:World Map (political).svg|35px]]==
===ব্যক্তি বিষয়ক===
# [[গেব্ৰিয়েল লিপমেন]]
# [[নৰ্মান প্ৰিচাৰ্ড]]
# [[পিটাৰ ডিংকলেজ]]
# [[জোহান চেবাষ্টিয়ান বাক]]

===অন্যান্য===
# [[গেম অফ থ্ৰোনছ]]

==&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px blue; &quot;&gt;'''ভাৰতীয় পটভূমি'''&lt;/span&gt; [[File:Flag of India (Pantone).png|30px]] == 
===ব্যক্তি বিষয়ক===
# [[ধ্যান চান্দ]]
# [[মহাদেৱ গোবিন্দ ৰাণাডে]]
# [[ৰিংকু ৰাজগুৰু]]
# [[দয়ানন্দ সৰস্বতী]]
# [[শিৱা কেশৱন]]
# [[গগন নাৰং]]
# [[কে. ডি. যাদৱ]]
# [[বিজেন্দৰ সিং]]
# [[সুভদ্ৰা কুমাৰী চৌহান]]
# [[পি চিদাম্বৰম]]
# [[অঞ্জু ববী জৰ্জ]]
# [[এ শ্ৰীকৰ প্ৰসাদ]]
# [[শৈলী সিং]]

===পৌৰাণিক আখ্যান===
# [[যুধিষ্ঠিৰ]]
# [[দুঃশাসন]]
# [[দ্ৰুপদ]]
# [[উৰ্বশী]]
# [[অম্বিকা (মহাভাৰত)]]
# [[অম্বালিকা]]
# [[নকুল]]
# [[সহদেৱ]]

===চলচ্চিত্ৰ===
# [[চিত্ৰলেখা (চলচ্চিত্ৰ)]]
# [[নদিয়া কে পাৰ (১৯৮২ চলচ্চিত্ৰ)]]
# [[তিচৰী কচম]]
# [[আনন্দ (চলচ্চিত্ৰ)]]
# [[অমৰ প্ৰেম]]
# [[দেৱদাস (১৯৫৫ চলচ্চিত্ৰ)]]
# [[আকালেৰ সন্ধানে]]
# [[হাটে বাজাৰে]]
# [[ভূজ: দ্য প্ৰাইড অৱ ইণ্ডিয়া]]
# [[ভুৱন সোম]]
# [[আৰাধনা (১৯৬৯ চলচ্চিত্ৰ)]]
# [[শ্যামচি আই (চলচ্চিত্ৰ)]]
===অন্যান্য===
# [[অলিম্পিকত ভাৰত]]
# [[কোম্পানী আইন ১৯৫৬]]
# [[প্ৰাৰ্থনা সমাজ]]
# [[আৰ্য সমাজ]]
# [[আদিযোগী শিৱ প্ৰতিমূৰ্তি]]
# [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰুষ ফিল্ড হকী দল]]
# [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা ফিল্ড হকী দল]]
# [[পেৰালিম্পিকত ভাৰত]]

==&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px violet; &quot;&gt;'''অসম বিষয়ক'''&lt;/span&gt; [[File:Rhino logo Assam.png|40px]]== 
===ব্যক্তি বিষয়ক===
# [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]
# [[অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁই]]
# [[মনীষা হাজৰিকা]]
# [[অস্মিতা চলিহা]]
# [[বদন বৰুৱা]]

===গ্ৰন্থ বিষয়ক===
# [[কলিতা জাতিৰ ইতিহাস]]
===চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক===
# [[অপুৰ সংসাৰ]]
# [[নীলকণ্ঠ (চলচ্চিত্ৰ)]]

==&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px green; &quot;&gt;'''সানমিহলি'''&lt;/span&gt;==
# [[কামিং আউট]]
# [[ট্ৰিকোটিলোমেনিয়া]]
# [[বাজেট]]
# [[বিত্তীয় বৰ্ষ]]
# [[ডিমেন্‌চিয়া]]
# [[অৱক্ষয় (একাউণ্টিং)]]
# [[তাজ হোটেল]]
# [[আল-ক্বদৰ (ছুৰা)]]
# [[খৈৰাবাৰী গণহত্যা]]
# [[উত্তৰ কামৰূপ হিংসা]]
# [[কৃষ্ণ পক্ষ]]
}}</text>
      <sha1>64kditcp30pb4xrkgu7pbrerskclwp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>খোৱাং (বিধানসভা সমষ্টি)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82457</id>
    <revision>
      <id>601468</id>
      <parentid>601302</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* বিধান সভাৰ সদস্য */</comment>
      <origin>601468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4569" sha1="pksee1z4dvzfvekdmtkug8yy382hfc9" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>pksee1z4dvzfvekdmtkug8yy382hfc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601482</id>
      <parentid>601468</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* লগতে চাওক */</comment>
      <origin>601482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10911" sha1="4nmlez5206bi0pb3sgtdw87cz8nzvh5" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== 2026 ===

{{Election box begin
|title= [[2026 Assam Legislative Assembly election]]: Khowang}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=[[Lurinjyoti Gogoi]]
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=Prabhakar Das
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=NOTA 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===2011===
{{Election box begin|
title=[[2011 Assam Legislative Assembly election]]: Moran}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = 47,143
   |percentage = 57.17
   |change      = +11.35
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = Sunil Rajkonwar
   |votes         = 17,650
   |percentage = 21.39
   |change      = -8.99
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = Swarna Saikia Deori
   |votes         = 14,571
   |percentage = 17.67
   |change      = -2.03
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = Shyamal Bhumij
   |votes         = 2,343
   |percentage = 2.84
   |change      = ''N/A''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = Lakhicharan Swausi
   |votes         = 752
   |percentage = 0.91
   |change      = ''N/A''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = 29,493
   |percentage = 35.78
   |change      = +20.34
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = 82,459
   |percentage = 71.93
   |change      = -3.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===2006===
{{Election box begin|
title=Assam Legislative Assembly election, 2006: Moran}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
  |votes          = 39,622
  |percentage = 45.82
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = Parag Jyoti Baruah
  |votes          = 26,267
  |percentage = 30.38
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = Dayananda Borgohain
  |votes          = 17,037
  |percentage = 19.70
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = Hemanta Urang
  |votes          = 2,025
  |percentage = 2.34
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = Kiran Moyee Gogoi
  |votes          = 932
  |percentage = 1.08
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = Jitul Chandra Gogoi
  |votes          = 589
  |percentage = 0.68
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = 13,355
  |percentage = 15.44
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = 86,472
  |percentage = 75.34
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}


==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>4nmlez5206bi0pb3sgtdw87cz8nzvh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601483</id>
      <parentid>601482</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2006 */</comment>
      <origin>601483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11208" sha1="o276h8cpg2dk6tuh9cqnuoe6ipfzjtl" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== 2026 ===

{{Election box begin
|title= [[2026 Assam Legislative Assembly election]]: Khowang}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=[[Lurinjyoti Gogoi]]
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=Prabhakar Das
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=NOTA 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===2011===
{{Election box begin|
title=[[2011 Assam Legislative Assembly election]]: Moran}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = 47,143
   |percentage = 57.17
   |change      = +11.35
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = Sunil Rajkonwar
   |votes         = 17,650
   |percentage = 21.39
   |change      = -8.99
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = Swarna Saikia Deori
   |votes         = 14,571
   |percentage = 17.67
   |change      = -2.03
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = Shyamal Bhumij
   |votes         = 2,343
   |percentage = 2.84
   |change      = ''N/A''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = Lakhicharan Swausi
   |votes         = 752
   |percentage = 0.91
   |change      = ''N/A''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = 29,493
   |percentage = 35.78
   |change      = +20.34
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = 82,459
   |percentage = 71.93
   |change      = -3.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===2006===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>o276h8cpg2dk6tuh9cqnuoe6ipfzjtl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601484</id>
      <parentid>601483</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2011 */</comment>
      <origin>601484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11556" sha1="rff5z375860foco1yyuywz8172v6460" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== 2026 ===

{{Election box begin
|title= [[2026 Assam Legislative Assembly election]]: Khowang}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=[[Lurinjyoti Gogoi]]
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=Prabhakar Das
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=NOTA 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===2006===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>rff5z375860foco1yyuywz8172v6460</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601485</id>
      <parentid>601484</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2006 */</comment>
      <origin>601485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11564" sha1="lhmejlk9tvadfert55d6nvjmo5x29xw" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== 2026 ===

{{Election box begin
|title= [[2026 Assam Legislative Assembly election]]: Khowang}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=[[Lurinjyoti Gogoi]]
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=Prabhakar Das
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=NOTA 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>lhmejlk9tvadfert55d6nvjmo5x29xw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601486</id>
      <parentid>601485</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2026 */</comment>
      <origin>601486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11572" sha1="2ba2rwf78db6dnrzmx217hsbf2ik8hg" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[2026 Assam Legislative Assembly election]]: Khowang}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=[[Lurinjyoti Gogoi]]
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=Prabhakar Das
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=NOTA 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>2ba2rwf78db6dnrzmx217hsbf2ik8hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601487</id>
      <parentid>601486</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* ২০২৬ */</comment>
      <origin>601487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11691" sha1="p0j0nb9jlc5f3gd3crm5giatu7pzezb" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== Election results ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খোৱাং}}
{{Election box candidate with party link
|candidate= লুৰিণজ্যোতি গগৈ
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=প্ৰভাকৰ দাস
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=ওপৰৰ কোনো নহয় 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>p0j0nb9jlc5f3gd3crm5giatu7pzezb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601488</id>
      <parentid>601487</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* Election results */</comment>
      <origin>601488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11697" sha1="ius2gjyiwjt3emyny9a7lfsrqk5no7d" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খোৱাং}}
{{Election box candidate with party link
|candidate= লুৰিণজ্যোতি গগৈ
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=প্ৰভাকৰ দাস
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=ওপৰৰ কোনো নহয় 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = None of the above
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin|
title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>ius2gjyiwjt3emyny9a7lfsrqk5no7d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601495</id>
      <parentid>601488</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* ২০০৬ */</comment>
      <origin>601495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11697" sha1="abn9em6lzekzpnt5w2p39ufaacz1jzm" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Name
! colspan=&quot;2&quot; |Party
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খোৱাং}}
{{Election box candidate with party link
|candidate= লুৰিণজ্যোতি গগৈ
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=প্ৰভাকৰ দাস
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=ওপৰৰ কোনো নহয় 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = None of the above
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin
|title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>abn9em6lzekzpnt5w2p39ufaacz1jzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601499</id>
      <parentid>601495</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* বিধান সভাৰ সদস্য */</comment>
      <origin>601499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11708" sha1="35cvcwghtscz7vhxyt7n6z9v36vslcm" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!বছৰ
!নাম
! colspan=&quot;2&quot; |দল
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (I)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খোৱাং}}
{{Election box candidate with party link
|candidate= লুৰিণজ্যোতি গগৈ
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=প্ৰভাকৰ দাস
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=ওপৰৰ কোনো নহয় 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = None of the above
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin
|title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>35cvcwghtscz7vhxyt7n6z9v36vslcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601504</id>
      <parentid>601499</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>/* বিধান সভাৰ সদস্য */</comment>
      <origin>601504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11713" sha1="rfcfx15mpxg2jt18l3yqqqq1763wjeb" xml:space="preserve">{{Short description|অসম বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি}}
{{Infobox Indian constituency
| name                   = খোৱাং
| constituency_no        = ৮৯
| type                   = SLA
| map_image              = Moran Assembly constituency map.svg
| state                  = [[অসম]]
| latest_election_year    = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons          = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]]
| district               = [[Dibrugarh district|ডিব্ৰুগড়]]
| established = ১৯৫১
| reservation            = নাই
| incumbent_image        = 
| mla                    = 
| party                  = 
| alliance               = 
| electors               = 
| abolished              = 
}}

{{বিধানসভা সমষ্টি|খোৱাং|৮৯|সাতটা|ডিব্ৰুগড়|নটা|আঠটা|ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া||তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||মাৰ্ঘেৰিটা|জিলা=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা১=ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা২=তিনিচুকীয়া জিলা}} পূৰ্ৱতে এই সমষ্টিৰ নাম '''মৰাণ''' আছিল, ২০২৩ চনত '''খোৱাং''' হিচাপে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়৷&lt;ref&gt;[https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf DELIMITATIONASSAM UPDATED.pdf]&lt;/ref&gt;

==বিধান সভাৰ সদস্য==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!বছৰ
!নাম
! colspan=&quot;2&quot; |দল
|-
|[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]]
|ঘন কান্ত গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]]
| rowspan=&quot;3&quot; |পদ্মা কুমাৰী গোহাঁই
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]]
|তৰুণ চন্দ্ৰ চুতীয়া
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আই)]]
|-
|[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]]
|জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]]
|কিৰণ কুমাৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#DDDDDD&quot; |
|[[নিৰ্দলীয়]]
|-
|[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]]
| rowspan=&quot;2&quot; |জয় চন্দ্ৰ নাগবংশী
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]]
|সৰ্বানন্দ সোণোৱাল
| bgcolor=&quot;#00a650&quot; |
|[[অসম গণ পৰিষদ]]
|-
|২০০৪^
| rowspan=&quot;3&quot; |জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
|[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]]
| bgcolor=&quot;#00BFFF&quot; |
|-
|[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]]
| rowspan=&quot;2&quot; |চক্ৰধৰ গগৈ
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]
|-
|[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| bgcolor=&quot;#f97d09&quot; |
|}
^ উপ-নিৰ্বাচন

== নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ==
=== ২০২৬ ===

{{Election box begin
|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খোৱাং}}
{{Election box candidate with party link
|candidate= লুৰিণজ্যোতি গগৈ
|party=Assam Jatiya Parishad 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=চক্ৰধৰ গগৈ
|party=Bharatiya Janata Party
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}

{{Election box candidate with party link
|candidate=প্ৰভাকৰ দাস
|party=Independent (politician)
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box candidate with party link
|candidate=ওপৰৰ কোনো নহয় 
|party=None of the above 
|votes= 
|percentage= 
|change= 
}}
{{Election box margin of victory 
|votes= 
|percentage= 
|change=
}}
{{Election box turnout 
|votes= 
|percentage=
|change=
}}
{{Election box rejected
|votes=
|percentage= 
}}
{{Election box registered electors 
|reg. electors = 
|change = 
}}
{{Election box gain with party link 
|winner=
|loser= 
|swing= 
}}
{{Election box end}}

===২০১৬===
{{Election box begin|
title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box winning candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = চক্ৰধৰ গগৈ
   |votes         = ৫৪,৫৭১
   |percentage = ৫৪.১৩
   |change      = +৩৬.৪৬
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = পৱন সিং ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৩৮,৩৪০
   |percentage = ৩৮.০৩
   |change      = -১৯.১৪
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = অশোক কুমাৰ উৰাং
   |votes         = ২,৩২২
   |percentage = ২.৩০
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Communist Party of India
   |candidate = হিৰণ্য বৰুৱা
   |votes         = ১,৬৫০
   |percentage = ১.৬৩
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১,৪৬৪
   |percentage = ১.৪৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}} 
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = ৰুবুল বুঢ়াগোহাঁই
   |votes         = ৭৯১
   |percentage = ০.৭৮
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = None of the above
   |candidate = ওপৰৰ কোনো নহয়
   |votes         = ১,৬৭৩
   |percentage = ১.৬৫
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ১৬,২৩১
   |percentage = ১৬.১০
   |change      = -১৯.৬৮
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ১,০০,৮১১
   |percentage = ৮৩.৭১
   |change      = +১১.৭৮
}}
{{Election box gain with party link|
   |winner       = Bharatiya Janata Party
   |loser          = Indian National Congress
   |swing         = +৮.৬৬
}}
{{Election box end}}

===২০১১===
{{Election box begin|
title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Indian National Congress
   |candidate = জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ
   |votes         = ৪৭,১৪৩
   |percentage = ৫৭.১৭
   |change      = +১১.৩৫
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Asom Gana Parishad
   |candidate = সুনীল ৰাজকোঁৱৰ
   |votes         = ১৭,৬৫০
   |percentage = ২১.৩৯
   |change      = -৮.৯৯
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Bharatiya Janata Party
   |candidate = স্বৰ্ণ শইকীয়া দেউৰী
   |votes         = ১৪,৫৭১
   |percentage = ১৭.৬৭
   |change      = -২.০৩
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Independent (politician)
   |candidate = শ্যামল ভূমিজ
   |votes         = ২,৩৪৩
   |percentage = ২.৮৪
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box candidate with party link|
   |party         = Jharkhand Mukti Morcha
   |candidate = লখিচৰণ স্বাৱছি
   |votes         = ৭৫২
   |percentage = ০.৯১
   |change      = ''অপ্ৰযোজ্য''
}}
{{Election box majority|
   |votes         = ২৯,৪৯৩
   |percentage = ৩৫.৭৮
   |change      = +২০.৩৪
}}
{{Election box turnout|
   |votes         = ৮২,৪৫৯
   |percentage = ৭১.৯৩
   |change      = -৩.৪১
}}
{{Election box hold with party link|
   |winner       = Indian National Congress
   |swing         =
}}
{{Election box end}}

===২০০৬===
{{Election box begin
|title=[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মৰাণ}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Indian National Congress
  |candidate  = '''জীৱনতাৰা ঘাটোৱাৰ'''
  |votes          = ৩৯,৬২২
  |percentage = ৪৫.৪২
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Asom Gana Parishad
  |candidate  = পৰাগ জ্যোতি বৰুৱা
  |votes          = ২৬,২৬৭
  |percentage = ৩০.৩৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Bharatiya Janata Party
  |candidate  = দয়ানন্দ বৰগোহাঁই
  |votes          = ১৭,০৩৭
  |percentage = ১৯.৭০
  |change       =
}}
{{Election box candidate with party link|
  |party          = Independent (politician)
  |candidate  = হেমন্ত উৰাং
  |votes          = ২,০২৫
  |percentage = ২.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = এনবিএনপি
  |candidate  = কিৰণময়ী গগৈ
  |votes          = ৯৩২
  |percentage = ১.০৮
  |change       =
}}
{{Election box candidate|
  |party          = অগপ(প্ৰ)
  |candidate  = জিতুল চন্দ্ৰ গগৈ
  |votes          = ৫৮৯
  |percentage = ০.৬৮
  |change       =
}}
{{Election box majority|
  |votes          = ১৩,৩৫৫
  |percentage = ১৫.৪৪
  |change       =
}}
{{Election box turnout|
  |votes          = ৮৬,৪৭১
  |percentage = ৭৫.৩৪
  |change       =
}}
{{Election box hold with party link|
  |winner        = Indian National Congress
  |swing          =
}}
{{Election box end}}

==লগতে চাওক==
* [[ডিব্ৰুগড়]]
* [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]]

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>rfcfx15mpxg2jt18l3yqqqq1763wjeb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আব্দুছ ছাত্তাৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82642</id>
    <revision>
      <id>601571</id>
      <parentid>332036</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:43:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24150-96</username>
        <id>49552</id>
      </contributor>
      <origin>601571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5196" sha1="pdt0l2kux073ep7b6uxdzouyg8xum2m" xml:space="preserve">'''আব্দুছ ছাত্তাৰ thum dhum tereu akbar dhoka kha chuka hu dobara naikhaunga pehechana mujhe thum dhum tereu 😂😂😂'''
==শিক্ষা==
১৯৪৫ চনত তেওঁ দৰ্শন বিষয়ত সন্মানসহ কটন কলেজৰ পৰা বি এ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। তেওঁ দিল্লীৰ জামিয়া মিলিয়া ইছলামিয়াত বুনিয়াদী শিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণো লয়। ১৯৪৯ চনত তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম এ পাছ কৰে।&lt;ref&gt;ভাৰত ৰত্নৰ পৰা পদ্মশ্ৰীলৈ - সমীন কলিতা; পৃষ্ঠা:২০৩&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
শিক্ষক হিচাপে চাকৰি জীৱন আৰম্ভ
কৰা ছাত্তাৰ চাহেবে আফগানিস্তানৰ কাবুলস্থিত ইবনেচিনা'
কলেজতো পঞ্চাছৰ দশকত কেইটামান বছৰ ইংৰাজী বিষয়ৰ অধ্যাপক
হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;আছা&quot; /&gt; অসমলৈ ঘূৰি অহাৰ পাছত অসম
চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগত যোগদান কৰি বিভিন্ন পদত অধিষ্ঠিত হৈ
অৱশেষত স্কুলসমূহৰ উপপৰিদৰ্শক (D.I. of Schools) ৰূপে
যোৰহাটত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু ১৯৮৩ চনত স্কুলসমূহৰ সহকাৰী
পৰিদৰ্শক (Asst. Inspector of Schools) হিচাপে চাকৰিৰ পৰা
অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref name=&quot;আছা&quot; /&gt; বিভিন্ন ধৰণৰ সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক
অনুষ্ঠানৰ লগত জড়িত এই সাহিত্যিকজনাই অসম সাহিত্য সভা
পত্ৰিকা সম্পাদক (১৯৭১-৭২), প্ৰধান সম্পাদক, অসম সাহিত্য
সভা (১৯৭৭), অসম প্ৰকাশন পৰিষদৰ উপসভাপতি ইত্যাদিৰ
দায়িত্ব বহন কৰিছিল। সাহিত্য অকাডেমিৰ উপদেষ্টা
সমিতিৰ সদস্য হিচাপেও দুবাৰকৈ মনোনীত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;আছা&quot;&gt;{{cite book | title=সংমিশ্ৰণত অসমীয়া সংস্কৃতি | publisher=সাহিত্যিকা | author=আব্দুছ ছাত্তাৰ | year=২০১৭ | location=যোৰহাট | pages=বকলা পৃষ্ঠা}}&lt;/ref&gt;
==সাহিত্যিক অৱদান==
তেখেতৰ সাহিত্যিক অৱদানসমূহৰ ভিতৰত 
* সংমিশ্ৰণত অসমীয়া সংস্কৃতি&lt;br&gt;
(অসমীয়া মানুহৰ জীৱনৰ ওপৰত সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ সম্বন্ধীয় তথ্য-পাতিৰ আলোচনা
আৰু বিশেষকৈ অসমীয়া ভাষাৰ শব্দমালাত মূল ফাৰ্চী, আৰবী আৰু পস্তু শব্দাৱলীৰ
প্ৰভাৱ আৰু প্ৰচলন আৰু সেই শব্দসমূহৰ চলন্তি অসমীয়া ৰূপৰ ইতিবৃত্ত)&lt;br&gt;
* প্ৰসংগ-কোষ
* কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ ([[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ বিস্তৃত জীৱনী)
* সাহিত্যিকা
* বিদেশত দুদিনমান
* নতুন সুৰ
* বাহাদুৰ গাঁওবুঢ়া,
* অসমীয়া সাহিত্যত বিবিধ আলোচনা,
* গান্ধীজীৰ জীৱন কথা, 
* দৃষ্টি আৰু সৃষ্টি
ইত্যাদি উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;আছা&quot; /&gt;

==সন্মান==
# অসম চৰকাৰৰ পৰা সাহিত্যিক পেঞ্চন লাভ ।
# ২৬ জানুৱাৰী ১৯৮৭ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ ‘পদ্মশ্ৰী’ সন্মান লাভ
==মৃত্যু==
আব্দুছ ছাত্তাৰৰ ১৯৮৭ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ৬৫ বছৰ বয়সত যোৰহাটত প্ৰয়াণ
ঘটে।

==তথ্য উৎস==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]]</text>
      <sha1>pdt0l2kux073ep7b6uxdzouyg8xum2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Political party/I</title>
    <ns>828</ns>
    <id>105360</id>
    <revision>
      <id>601477</id>
      <parentid>600307</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601477</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="62021" sha1="axyo05e4v3f8t2943u6d2ms5grgf87v" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;ICM Party (United States)&quot;] = &quot;ICM Party (US)&quot;,
	[&quot;ICV-EUiA&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;ICV–EUiA&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;, -- dash differences
	[&quot;Idaho Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Idaho Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;IDS&quot;] = &quot;Istrian Democratic Assembly&quot;,
	[&quot;IJI&quot;] = &quot;Islami Jamhoori Ittehad&quot;,
	[&quot;Illinois Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Illinois Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;INC&quot;] = &quot;Indian National Congress&quot;,
	[&quot;Independence-Alliance Party&quot;] = &quot;Independence—Alliance Party&quot;,
	[&quot;Independence Party (United States)&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of Florida&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of Minnesota&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of New York&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independent (Montana)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Ind&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent&quot;] = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;,
	[&quot;independent&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;INDEPENDENT&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politican)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politician)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politics)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (United States)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent American Party of Nevada&quot;] = &quot;Independent American Party&quot;,
	[&quot;Independent Democrat Union&quot;] = &quot;Independent Democratic Union&quot;,
	[&quot;Independent Democrat&quot;] = &quot;Independent Democratic&quot;,
	[&quot;Independent Democratic Party&quot;] = &quot;Independent Democratic&quot;,
	[&quot;Independent Forward Blok&quot;] = &quot;Independent Forward Bloc&quot;,
	[&quot;Independent Galician Party&quot;] = &quot;Galician Coalition&quot;,
	[&quot;Independent Green Party of Virginia&quot;] = &quot;Independent Greens (Virginia)&quot;,
	[&quot;Independent Greens of Virginia&quot;] = &quot;Independent Greens (Virginia)&quot;,
	[&quot;Independent Group (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo-S'illoters and Sympathizers&quot;] = &quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;,
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathizers&quot;] = &quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;, -- dash differences
	[&quot;Independent Labour Party (UK)&quot;] = &quot;Independent Labour Party&quot;,
	[&quot;Independent Left (Luxembourg)&quot;] = &quot;Party of Independents of the East&quot;,
	[&quot;Independent Liberal Party&quot;] = &quot;Independent Liberal Party (Nicaragua)&quot;,
	[&quot;Independent nationalist&quot;] = &quot;Independent Nationalist&quot;,
	[&quot;Independent Party (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independent Party (United States)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party (US)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party of Utah&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party (Delaware)&quot;] = &quot;Independent Party of Delaware&quot;,
	[&quot;Independent Party (Florida)&quot;] = &quot;Independent Party of Florida&quot;,
	[&quot;Independent Party (Utah)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party&quot;] = &quot;Independent Party (Thailand)&quot;,
	[&quot;Independent Republican (United States)&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Republican Party (US)&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Republican&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Residents&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent Scottish Nationalist&quot;] = &quot;Scottish nationalism&quot;,
	[&quot;Independent Social Alliance Movement&quot;] = &quot;Independent Social Alliance&quot;,
	[&quot;Independent Social Democratic Party of the Valencian Community&quot;] = &quot;Social Democratic Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Labor&quot;] = &quot;Socialist Labor Party of America&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Party (Bolivia, 1944)&quot;] = &quot;Independent Socialist Party (Bolivia)&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Party&quot;] = &quot;Social Democratic Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Independent Spanish Falange&quot;] = &quot;Falange Española Independiente&quot;,
	[&quot;Independent Union of Majorca&quot;] = &quot;Independent Union of Mallorca&quot;,
	[&quot;Independent Union&quot;] = &quot;Independent Union (political party)&quot;,
	[&quot;Independent unionist&quot;] = &quot;Independent Unionist&quot;,
	[&quot;Independent-Republican Party&quot;] = &quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;,
	[&quot;Independent-Republicans of Minnesota&quot;] = &quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;,
	[&quot;Independents (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independents for Equality Movement&quot;] = &quot;Independents 4 Change&quot;,
	[&quot;Independents of Menorca&quot;] = &quot;Menorcan Union&quot;,
	[&quot;Independents&quot;] = &quot;Independent politicians&quot;,
	[&quot;Indhiya Jananayaka Katchi&quot;] = &quot;Indhiya Jananayaga Katchi&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (Socialist)&quot;] = &quot;Indian Congress (Socialist)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (I)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Indira)&quot;,
	[&quot;Indian Congress (J)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Jagjivan)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (Organization)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (O)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;,
    [&quot;Indian National Congress (R)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Requisitionists)&quot;,
    [&quot;Indian National Congress (U)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Urs)&quot;,
	[&quot;Indian Peoples Front&quot;] = &quot;Indian People's Front&quot;,
	[&quot;Indiana Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Indiana Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Indigenous Nationalist Party of Tripura&quot;] = &quot;Indigenous Nationalist Party of Twipra&quot;,
	[&quot;Individual Freedom Party&quot;] = &quot;Libertarian Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Indonesian Democratic Party - Struggle&quot;] = &quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;,
	[&quot;Indonesian Democratic Party – Struggle&quot;] = &quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;, -- dash differences
	[&quot;Industrial Government Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Government Party (US)&quot;,
	[&quot;Industrial Labor Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Labor Party (US)&quot;,
	[&quot;Industrial Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Party (US)&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens - United and Alternative Left&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens–United and Alternative Left&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiatives from Osaka&quot;] = &quot;Nippon Ishin no Kai&quot;,
	[&quot;Internal Macedonian Revolutionary Organization – Democratic Party for Macedonian National Unity&quot;] = &quot;VMRO-DPMNE&quot;,
	[&quot;Internationalist Initiative–Solidarity among Peoples&quot;] = &quot;The Peoples Decide&quot;,
	[&quot;Internet MANA&quot;] = &quot;Internet Party and Mana Movement&quot;,
	[&quot;Internet Party and MANA Movement&quot;] = &quot;Internet Party and Mana Movement&quot;,
	[&quot;Iowa Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Iowa New Party&quot;] = &quot;Other parties&quot;,
	[&quot;Irish Labour&quot;] = &quot;Labour Party (Ireland)&quot;,
	[&quot;Irish Liberal Party&quot;] = &quot;Liberal Party (UK)&quot;,
	[&quot;Irish Repeal&quot;] = &quot;Repeal Association&quot;,
	[&quot;Irish Republican&quot;] = &quot;Republican (Ireland)&quot;,
	[&quot;Irish Unionist Party&quot;] = &quot;Irish Unionist Alliance&quot;,
	[&quot;Irish Unionist&quot;] = &quot;Irish Unionist Alliance&quot;,
	[&quot;Islamic Group of Kurdistan&quot;] = &quot;Kurdistan Islamic Group&quot;,
	[&quot;Island Alternative (Spain)&quot;] = &quot;Island Alternative&quot;,
	[&quot;Italian People's Party (1994-2002)&quot;] = &quot;Italian People's Party (1994)&quot;,
	[&quot;Italian People's Party (1994–2002)&quot;] = &quot;Italian People's Party (1994)&quot;, -- dash differences
	[&quot;Italian Reform Socialist Party&quot;] = &quot;Italian Reformist Socialist Party&quot;,
	[&quot;Italy in Common&quot;] = &quot;Italia in Comune&quot;,
	[&quot;Italy. Common Good&quot;] = &quot;Italia. Bene Comune&quot;,
	[&quot;Ivica Dačić – Prime Minister of Serbia&quot;] = &quot;Ivica Dačić — Prime Minister of Serbia&quot;,
}

local full = {
	[&quot;I Don't Pay Movement&quot;] = {abbrev = &quot;KDP&quot;, color = &quot;darksalmon&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I Have Honor Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9222A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I live for Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;ŽZS&quot;, color = &quot;#2A2E83&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I Noble (Independent)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I the South&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A5C8A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ia Ora te Nuna'a&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBD101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iauko Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6796B2&quot;, shortname = &quot;Iauko&quot;,},
	[&quot;Iberian Natural Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A6430&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iberian Union&quot;] = {abbrev = &quot;UNIB&quot;, color = &quot;#FF9A31&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICCSian Liberal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#23238E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iceland Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic Movement – Living Country&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic National Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3b64a6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF4839&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICM Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICT Energy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9882A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ideal Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Idenpedent Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff8c00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0045AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#0E408A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#0E408A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1A1A68&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity, Tradition, Sovereignty&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Idle Toad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;If You Want It, Chile Changes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ifiye&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f29222&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ikkjutt Jammu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4C430&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ikune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#88868B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ilia Chavchavadze Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFB900&quot;, shortname = &quot;Chavchavadze Society&quot;,},
	[&quot;Ilicitans for Elche&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A913C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Illankai Tamil Arasu Kachchi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imagina Burgos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADBF2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imbokodvo National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Immigration Control Platform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;Immigration Control&quot;,},
	[&quot;Imperial British Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;Imperial British Conservative&quot;,},
	[&quot;Imperial Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;LRP&quot;, color = &quot;#F7B600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imperial Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;Imperial&quot;,},
	[&quot;Imperial Rule Assistance Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;Taisei Yokusankai&quot;,},
	[&quot;Imperium Europa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Impulsa Ciudad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2EB7B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Impulsa Getafe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7EBD28&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IMRO – Bulgarian National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;IMRO–BNM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;In Black and White (Montenegro)&quot;] = {abbrev = &quot;CnB&quot;, color = &quot;#812991&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;In Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E63C2C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inclusive Alliance Platform – Terra Ranka&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF0A0E&quot;, shortname = &quot;PAI–Terra Ranka&quot;,},
	[&quot;Independence—Alliance Party&quot;] = {abbrev = &quot;IAP&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence—Alliance&quot;,},
	[&quot;Independence Movement (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;IM&quot;, color = &quot;#D92025&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence for Scotland Party&quot;] = {abbrev = &quot;ISP&quot;, color = &quot;#2980B9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence from Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party of the Czech Republic&quot;] = {abbrev = &quot;SNČR&quot;, color = &quot;#EE3135&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party - Langsum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0085FF&quot;, shortname = &quot;Langsum&quot;,},
	[&quot;Independence Party - Þversum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3399FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Alaska)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;IPU&quot;, color = &quot;#017BC4&quot;, shortname = &quot;Independence Party&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Florida)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40826D&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Iceland, historical)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0099FF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Iceland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ADEF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Minnesota)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (New York)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Puerto Rico)&quot;] = {abbrev = &quot;PIP&quot;, color = &quot;#009C4D&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (Israeli political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#013068&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (Italian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#14506E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (legislative bloc)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#255FCF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence/Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;IND/DEM&quot;, color = &quot;#F7AF20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (Delaware)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (India)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB7099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (Kuokoa) Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BFBFBF&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent (US)&quot;] = {abbrev = &quot;I&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent (Vietnam)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6666&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Agrarian (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8FBC8F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Agrarian Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DAFF61&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCCFF&quot;, shortname = &quot;Independent Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance (Kent)&quot;] = {abbrev = &quot;IAK&quot;, color = &quot;#7B9B5C&quot;, shortname = &quot;Ind. Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance for Reform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E50A81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative for Italians Abroad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative for Zas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A3D6E4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative–Progressives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#339966&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent American Party&quot;] = {abbrev = &quot;IAP&quot;, color = &quot;#c49334&quot;, shortname = &quot;Independent American&quot;,},
	[&quot;Independent and Citizen Alternative Candidacy of Sabadell&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DEC939&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Aragonese Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4B74D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Autonomists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EBECF0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Bloc (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;NB&quot;, color = &quot;#4089B6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Belemite Party&quot;] = {abbrev = &quot;PIB&quot;, color = &quot;#e76100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Bosnian-Herzegovinian List&quot;] = {abbrev = &quot;NBL&quot;, color = &quot;#00C000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Britwellian Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Britwellian&quot;,},
	[&quot;Independent Candidacy (Castile and León)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC2B54&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AAAAAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Canterbury Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E6E6FA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Carlist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A3B5F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catalan Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF895&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catholic (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#032900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catholic (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7B97B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Centre of the Canaries&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#239CA4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Citizens Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#67FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Citizens of Sanlúcar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7EC55D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Civic Organisation of South Africa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#999999&quot;, shortname = &quot;Independent Civic Organisation&quot;,},
	[&quot;Independent Community &amp; Health Concern&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3C474F&quot;, shortname = &quot;Independent Health Concern&quot;,},
	[&quot;Independent Communist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Conservative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDEEFF&quot;, shortname = &quot;Ind. Conservative&quot;,},
	[&quot;Independent Conservative (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#77B1D4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Coordinator&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#094C12&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent democrat (Hong Kong)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Ind. democrat&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Action&quot;] = {abbrev = &quot;ADI&quot;, color = &quot;#ffeb00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Alternative of Ibi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EEEE6E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBB126&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Conference&quot;] = {abbrev = &quot;IDC&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6699CC&quot;, shortname = &quot;Independent Democratic&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party (Yugoslavia)&quot;] = {abbrev = &quot;SDS&quot;, color = &quot;#FCF342&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Pole&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Serb Party&quot;] = {abbrev = &quot;SDSS&quot;, color = &quot;#2D3C8C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;S DSS&quot;, color = &quot;#545AA7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2295B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union of Chad&quot;] = {abbrev = &quot;UDIT&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDI&quot;, color = &quot;#29398A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6699CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democrats (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#ef8321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecijan Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3E4E72&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecological Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AEI&quot;, color = &quot;#a7c325&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecological Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MEI&quot;, color = &quot;#6EBE43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecology&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;PaleGreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Effectiveness&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5955D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Farmers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#66FF99&quot;, shortname = &quot;Ind. Farmers&quot;,},
	[&quot;Independent Farnham Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Ind. Farnham Res.&quot;,},
	[&quot;Independent Federalist Confederation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Fianna Fáil&quot;] = {abbrev = &quot;IFF&quot;, color = &quot;#7FFF00&quot;, shortname = &quot;Independent Fianna Fáil&quot;,},
	[&quot;Independent Forward Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Genilensan Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0B732&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Greeks&quot;] = {abbrev = &quot;ANEL&quot;, color = &quot;#38A3E7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green Ecologists of the Balearics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#07824A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green Voice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ccffcc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Greens (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E8CCC7&quot;, shortname = &quot;Independent Greens&quot;,},
	[&quot;Independent Greens (Virginia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0BDA51&quot;, shortname = &quot;Independent Greens&quot;,},
	[&quot;Independent Group for Almería&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0043A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group for the Municipal Autonomy of Torrenueva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#759F91&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group for Villarrobledo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005246&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Benalmádena&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB7711&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Cendea de Cizur&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFDA1B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Cercedilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0E8535&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Estella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6E9BBC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Huarte&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F20114&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#128EA9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0141AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Santa Úrsula&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#873597&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Torrejón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCD91D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Zizur Mayor&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group Pro-City Council of El Palmar de Troya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04BC0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Grouping for Reflection&quot;] = {abbrev = &quot;GIR&quot;, color = &quot;#005CAB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Guanacaste Party&quot;] = {abbrev = &quot;PGI&quot;, color = &quot;#2e9eff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Health Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0C4DE&quot;, shortname = &quot;Ind. Health Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Hungarian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;FMDP&quot;, color = &quot;#50C878&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Herrenian Group&quot;] = {abbrev = &quot;AHI&quot;, color = &quot;#29AA4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Initiative (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#212084&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2517AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;II&quot;, color = &quot;#3BEE56&quot;, shortname = &quot;Independent Ireland&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE8E8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDFFDD&quot;, shortname = &quot;Independent Irish&quot;,},
	[&quot;Independent Kidderminster Hospital and Health Concern&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;hotpink&quot;, shortname = &quot;Health Concern&quot;,},
	[&quot;Independent Labor (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00012&quot;, shortname = &quot;Independent Labor&quot;,},
	[&quot;Independent Labour Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE8E8&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour Group&quot;,},
	[&quot;Independent Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour Party&quot;,},
	[&quot;Independent Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFBBBB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Langley Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Ind. Langley Res.&quot;,},
	[&quot;Independent Left (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Independent Left&quot;,},
	[&quot;Independent Left (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;Independent Left&quot;,},
	[&quot;Independent Left of Castellón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#528063&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Left–Initiative for San Sebastián de los Reyes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#18742A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Philippines)&quot;] = {abbrev = &quot;LP (Ind.)&quot;, color = &quot;#f7f2c1&quot;, shortname = &quot;Liberal (ind.)&quot;,},
	[&quot;Independent Nacionalista&quot;] = {abbrev = &quot;NP (Ind.)&quot;, color = &quot;#d2fdd2&quot;, shortname = &quot;Nacionalista (ind.)&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1C0DAB&quot;, shortname = &quot;Independent Liberal&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0D18B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Democrat&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFEEAA&quot;, shortname = &quot;Ind. Lib Dem&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Group of Villaviciosa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40C052&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal-Labour&quot;] = {abbrev = &quot;Ind. Lib-Lab&quot;, color = &quot;#FED8B1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Kosovo)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Nicaragua)&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#FF69B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#029138&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Trinidad and Tobago)&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#006F45&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2061FF&quot;, shortname = &quot;Ind. Liberal Unionist&quot;,},
	[&quot;Independent Liberals (Israel)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Independent&amp;nbsp;Liberals&quot;,},
	[&quot;Independent Lugo Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#028C64&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent members of the House of Lords&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightgrey&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Moralizing Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Motrilenian Democratic Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1BE4FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement for Justice and Dignity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0C236&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement of Absolute Renovation&quot;] = {abbrev = &quot;MIRA&quot;, color = &quot;#0033a0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement of Justice and Dignity&quot;] = {abbrev = &quot;MIJD&quot;, color = &quot;#AEC306&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National&quot;] = {abbrev = &quot;Ind Nat&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;Ind. Nationalist&quot;,},
	[&quot;Independent National (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF99&quot;, shortname = &quot;Independent National&quot;,},
	[&quot;Independent National Electoral Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#85614D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#993366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National Party (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;PNI&quot;, color = &quot;#00008b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#cdffab&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Navarrese Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0002&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Neighborhood Initiative of Alcorcón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Neighbours from Velilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D00AF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#483D8B&quot;, shortname = &quot;Ind. Network&quot;,},
	[&quot;Independent Oxford Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;IOA&quot;, color = &quot;#702CA1&quot;, shortname = &quot;Oxford Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Parliamentary Group&quot;] = {abbrev = &quot;IPG&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Ind. Parliamentary Group&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;PI&quot;, color = &quot;#663267&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8091BC&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Laos)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002654&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff8c00&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#500778&quot;, shortname = &quot;Independent&amp;nbsp;Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party for Estella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0011&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Capital Mérida&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D7A039&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Ciempozuelos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#357E39&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Connecticut&quot;] = {abbrev = &quot;IPC&quot;, color = &quot;#f39311&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Delaware&quot;] = {abbrev = &quot;IPoD&quot;, color = &quot;#98d8e9&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Florida&quot;] = {abbrev = &quot;IPF&quot;, color = &quot;#470a85&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F19D1A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Nigrán&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#54B8F3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Oregon&quot;] = {abbrev = &quot;IPO&quot;, color = &quot;#f39311&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Siero&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0008E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of the Right&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party Ven–T&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Patriots for Change&quot;] = {abbrev = &quot;IPC&quot;, color = &quot;#deaa87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent People's Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Platform of the North&quot;] = {abbrev = &quot;NPS&quot;, color = &quot;#2c9180&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Political Labour League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour League&quot;,},
	[&quot;Independent politician&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;,}, -- Not affiliated with any party
	[&quot;Independent politicians&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;,}, -- Not affiliated with any party
	[&quot;Independent politician (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Politics Netherlands&quot;] = {abbrev = &quot;OPNL&quot;, color = &quot;#CBBB9F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Popular Action&quot;] = {abbrev = &quot;API&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Popular Council of Formentera&quot;] = {abbrev = &quot;AIPF&quot;, color = &quot;#49AE53&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Possibilist (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B87FB8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0B9D6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EEA26E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive Left of the Valencian Country&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E62F4C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressives (Torrevieja)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D2136A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Protestant (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009D70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radical Party&quot;] = {abbrev = &quot;SRS&quot;, color = &quot;#727497&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radical Socialist Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF007F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radicals&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#FFA07A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ratepayers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;Ind. Ratepayers&quot;,},
	[&quot;Independent Reform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regional Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4437A2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB777B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D42D34&quot;, shortname = &quot;Regionalist&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;Ind Rep&quot;, color = &quot;#d1ffb2&quot;, shortname = &quot;Ind. Republican&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A77B9C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC6666&quot;, shortname = &quot;Independent Republican&quot;,},
	[&quot;Independent Republicans&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#002654&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Resident&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Residents Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;Ind. Residents&quot;,},
	[&quot;Independent Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#19A105&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Royalist Party of Estonia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800a80&quot;, shortname = &quot;Royalists&quot;,},
	[&quot;Independent Rural Party (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;LO&quot;, color = &quot;#92D04F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Independent politician (Robredo, 2022)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE18A3&quot;, shortname = &quot;Independent (Robredo)&quot;,},
	[&quot;Independent Segovian Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5F8BB8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Senate Group&quot;] = {abbrev = &quot;OSF&quot;, color = &quot;#B4C7D2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sencelleran People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D12026&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sineueran People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FED200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Smallholders, Agrarian Workers and Civic Party&quot;] = {abbrev = &quot;FKGP&quot;, color = &quot;#36492b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ASI&quot;, color = &quot;#1FA12E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Democrat&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9B3FF&quot;, shortname = &quot;Ind. Social Democrat&quot;,},
	[&quot;Independent Social Democratic Party of Germany&quot;] = {abbrev = &quot;USPD&quot;, color = &quot;#C40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group (Asturias)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#606A77&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group of Avilés&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E108DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006733&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Party of the Rincón de la Victoria Municipality&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#445684&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Labor Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD3700&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Labor&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;ISP&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F8D821&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party of Chad&quot;] = {abbrev = &quot;PSIT&quot;, color = &quot;#FF8080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Union&quot;] = {abbrev = &quot;USI&quot;, color = &quot;#E48085&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialists (France)&quot;] = {abbrev = &quot;SI&quot;, color = &quot;#FF5E4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialists of Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0BB828&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solidarity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EDE16F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solution&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0C0C0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solutions for Roquetas de Mar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#69D136&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sorian Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Student Faction&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#631163&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Supporters for Change&quot;] = {abbrev = &quot;ISC&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Tudelan Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#347AAD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Turkey Party&quot;] = {abbrev = &quot;BTP&quot;, color = &quot;#FF4747&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;IU&quot;, color = &quot;#203961&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union and Progress of Bétera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00652D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union of Carreño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#088241&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union of Mallorca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#292C73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Unionist Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;Ind. Unionist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;Ind U&quot;, color = &quot;#aadfff&quot;, shortname = &quot;Ind. Unionist&quot;,},
	[&quot;Independent Utreran Citizen Formation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFB606&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Voters Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E64E4E&quot;, shortname = &quot;Republican/IVA&quot;,},
	[&quot;Independent Whig&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBCEB1&quot;, shortname = &quot;Ind. Whig&quot;,},
	[&quot;Independent Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;POI&quot;, color = &quot;#941318&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Workers' Party (German Socialists)&quot;] = {abbrev = &quot;UAP&quot;, color = &quot;#CFEFEE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Working Class Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0095B6&quot;, shortname = &quot;Ind. Working Class&quot;,},
	[&quot;Independent Zimbabwe Group&quot;] = {abbrev = &quot;IZG&quot;, color = &quot;#6B3FA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E81B23&quot;, shortname = &quot;Ind.-Republican&quot;,},
	[&quot;Independents&quot;] = {abbrev = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;, link = &quot;Independent politician&quot;,},
	[&quot;Independents (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;NEZ&quot;, color = &quot;#104E8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents 4 Change&quot;] = {abbrev = &quot;I4C&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;Inds. 4 Change&quot;,},
	[&quot;Independents for Canberra&quot;] = {abbrev = &quot;IFC&quot;, color = &quot;#4F1128&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Carballo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FD7D02&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cartaya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A396D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cee&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08AF17&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Croatia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08457E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cuenca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBF104&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#019132&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Ferrol&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0525B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Frome&quot;] = {abbrev = &quot;ifF&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Huelva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#053DDC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for León&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Sa Pobla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#16762F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Teruel&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B14173&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for the National Community&quot;] = {abbrev = &quot;IPCN&quot;, color = &quot;#DF0101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for the Municipal Progress of Osona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BE624B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Vilagarcía&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3BD1FA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents Movement (Cyprus)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#402666&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Aguadulce and El Parador&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A04D47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Asma Lands&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6DC5EF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Asturias&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2ECCFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Formentera Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#004D24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Fuerteventura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AFAF39&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1DB2B9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Getxo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BF0161&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Hope&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ECEEA1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Ibiza and Formentera Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A52BE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Inca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4F71B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of La Selva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#488121&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Marratxí&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002651&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Meaño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#92AF53&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Navarre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB5A5A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Porriño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A4AB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independientes Portuenses&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD403&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indhiya Jananayaga Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;IJK&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;India Janshakti Party&quot;] = {abbrev = &quot;IJP&quot;, color = &quot;orangered&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Bahujan Samajwadi Party&quot;] = {abbrev = &quot;IBSP&quot;, color = &quot;#2EFEF7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Christian Secular Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICSP&quot;, color = &quot;#7002b0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Congress (Socialist) – Sarat Chandra Sinha&quot;] = {abbrev = &quot;INS(SCS)&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Congress (Socialist)&quot;] = {abbrev = &quot;IC(S)&quot;, color = &quot;#00FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDP&quot;, color = &quot;silver&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Democratic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDSP&quot;, color = &quot;#0B3B0B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Federal Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC3399&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Gandhiyan Party&quot;] = {abbrev = &quot;IGP&quot;, color = &quot;#54C0DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Justice Party&quot;] = {abbrev = &quot;IJP&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#FF9999&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;আইএনচি&quot;, color = &quot;#19AAED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Indira)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(I)&quot;, color = &quot;#0EF4E1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Jagjivan)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(J)&quot;, color = &quot;#00CCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(O)&quot;, color = &quot;#a5f1f9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Requisitionists)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(R)&quot;, color = &quot;turquoise&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Urs)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(U)&quot;, color = &quot;#7777FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Democratic Congress&quot;] = {abbrev = &quot;CRC&quot;, color = &quot;Blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Developmental Inclusive Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;INDIA&quot;, color = &quot;#00B7EB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;INLP&quot;, color = &quot;#B7A693&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National League&quot;] = {abbrev = &quot;INL&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Lok Dal&quot;] = {abbrev = &quot;INLD&quot;, color = &quot;#336600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Peace Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#CECEF6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian People's Forward Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;IPFB&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian People's Front&quot;] = {abbrev = &quot;IPF&quot;, color = &quot;#e40017&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Secular Front&quot;] = {abbrev = &quot;ISF&quot;, color = &quot;#0204ef&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Union Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;IUML&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous and Social Alternative Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MAIS&quot;, color = &quot;#ED151F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous Authorities of Colombia&quot;] = {abbrev = &quot;AICO&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous Nationalist Party of Twipra&quot;] = {abbrev = &quot;INPT&quot;, color = &quot;#008100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous People's Front of Tripura&quot;] = {abbrev = &quot;IPFT&quot;, color = &quot;#07892f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous-Aboriginal Party of Australia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#344734&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Christian Party 1945&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0e2f25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Christian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#799BCB&quot;, shortname = &quot;Parkindo&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party of Devotion&quot;] = {abbrev = &quot;PKDI&quot;, color = &quot;#00862C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;PDI-P&quot;, color = &quot;#DB2016&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PDI&quot;, color = &quot;#DB2016&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Vanguard Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPDI&quot;, color = &quot;#D6000E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Islamic Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSII&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Justice and Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PKP&quot;, color = &quot;#E4000E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Marhaen People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Permai&quot;,},
	[&quot;Indonesian Nahdlatul Community Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNU&quot;, color = &quot;#1E6539&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party – Marhaen Masses&quot;] = {abbrev = &quot;PNI-MM&quot;, color = &quot;#F24439&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party Marhaenism&quot;] = {abbrev = &quot;PNIM&quot;, color = &quot;#A50005&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party – Marhaenist Front&quot;] = {abbrev = &quot;PNI-FM&quot;, color = &quot;#FF9B73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNI&quot;, color = &quot;#D20000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Populist Fortress Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNBK&quot;, color = &quot;#85011F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;PARI&quot;, color = &quot;#AE1C28&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian People's Party 1955&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#D2B48C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#E6212A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9B4200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Industrial Government Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD051D&quot;, shortname = &quot;Industrial Government&quot;,},
	[&quot;Industrial Government Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD051D&quot;, shortname = &quot;Industrial Government&quot;,},
	[&quot;Industrial Labor Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#996600&quot;, shortname = &quot;Industrial Labor&quot;,},
	[&quot;Industrial Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#666633&quot;, shortname = &quot;Industrial&quot;,},
	[&quot;Industry and Business Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01B0CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Industry Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#808080&quot;, shortname = &quot;Industry&quot;,},
	[&quot;Industry Will Save Georgia&quot;] = {abbrev = &quot;MGS&quot;, color = &quot;#5E1317&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IniciativaVerds&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A8A82B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inite&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Albacete&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CA1B23&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4E9E41&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for El Hierro&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D90626&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for La Gomera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3D8B3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Tafalla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8DB974&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for the Development of Soria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE6000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for the Ribera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB7747&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative of Communist and Workers' Parties&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D01010&quot;, shortname = &quot;INITIATIVE&quot;,},
	[&quot;Initiative of the Republic of Poland&quot;] = {abbrev = &quot;IRP&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inkatha Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;IFP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inn National Development Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovation and Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PINU&quot;, color = &quot;#EE9E09&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovative Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#09599B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovation Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;YP&quot;, color = &quot;#3671B7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Democratic Party (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fd8204&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PID&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Renewal Party of National Action&quot;] = {abbrev = &quot;PRIAN&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#0F4D92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#4DA663&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutionalist Democratic Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADFF2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Insular Group of Gran Canaria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0066CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration and Development Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#05238F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration Column&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52B20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration with Britain Party&quot;] = {abbrev = &quot;IWBP&quot;, color = &quot;#bfb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration, Representation and New Hope&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E50066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integrist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#804000&quot;, shortname = &quot;Integrist&quot;,},
	[&quot;Integrity Party of Aotearoa New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffffff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integrity Southampton&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#110b0b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intellectual Armenia Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4385E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intelligent Madrid&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FDDA0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internal Macedonian Revolutionary Organization–Democratic Party for Macedonian National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;VMRO–DPMNE&quot;, color = &quot;#BF0202&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Communist League (Portugal)&quot;] = {abbrev = &quot;LCI&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Marxist Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;International Marxist&quot;,},
	[&quot;International Marxist Group (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;GIM&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Revelation Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5BC22F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Socialist Alternative (Austria)&quot;] = {abbrev = &quot;ISA&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Workers' Union – Trotskyists&quot;] = {abbrev = &quot;EDE–T&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Communist Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;PCInt&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Socialist Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BC021C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Solidarity and Self-Management&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C1022C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8C0C21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internet Party (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#662C92&quot;, shortname = &quot;Internet&quot;,},
	[&quot;Internet Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internet Party and Mana Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F0000&quot;, shortname = &quot;Internet Mana&quot;,},
	[&quot;Internet Party of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;IPU&quot;, color = &quot;#90CA38&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intransigent Party&quot;] = {abbrev = &quot;PI&quot;, color = &quot;#D10047&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intransigent Radical Civic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E36552&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inuit Ataqatigiit&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AB2328&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inuit Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF181A&quot;, shortname = &quot;Inuit&quot;,},
	[&quot;Inzar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#337B6D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ir (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E34234&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irabazi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B9F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iran Novin Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Iran Novin&quot;,},
	[&quot;Iran Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iranian Principlists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iranian Reformists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1C39BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraq Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F16620&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Accord Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F47C20&quot;, shortname = &quot;Tawafuq&quot;,},
	[&quot;Iraqi Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Constitutional Monarchy&quot;] = {abbrev = &quot;ICM&quot;, color = &quot;#006400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Islamic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IIP&quot;, color = &quot;#0066CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National Dialogue Front&quot;] = {abbrev = &quot;INDF&quot;, color = &quot;#00009F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National List&quot;] = {abbrev = &quot;INL&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;INM&quot;, color = &quot;#00009F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Turkmen Front&quot;] = {abbrev = &quot;ITF&quot;, color = &quot;#00B8FD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iratzarri&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F93038&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ireland First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#105751&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Anti-Partition League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDFFDD&quot;, shortname = &quot;Anti-Partition&quot;,},
	[&quot;Irish Confederate Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#044302&quot;, shortname = &quot;Irish Confederate&quot;,},
	[&quot;Irish Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Irish Conservative&quot;,},
	[&quot;Irish Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDP&quot;, color = &quot;#23588C&quot;, shortname = &quot;Irish Democratic&quot;,},
	[&quot;Irish Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006633&quot;, shortname = &quot;Irish Freedom&quot;,},
	[&quot;Irish Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;Irish Independence&quot;,},
    [&quot;Irish Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;Irish Labour&quot;,},
	[&quot;Irish Loyal and Patriotic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Metropolitan Conservative Society&quot;] = {abbrev = &quot;IMCS&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Irish Metropolitan Conservative&quot;,},
	[&quot;Irish Militant Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Militant&quot;,},
	[&quot;Irish Monetary Reform Association&quot;] = {abbrev = &quot;IMR&quot;, color = &quot;#777777&quot;, shortname = &quot;Monetary Reform&quot;,},
	[&quot;Irish National Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00FA9A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish National League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Parliamentary Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;Irish Parliamentary&quot;,},
	[&quot;Irish Patriot Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Patriot&quot;,},
	[&quot;Irish Republican Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;IRSP&quot;, color = &quot;#004400&quot;, shortname = &quot;Irish Republican Socialist&quot;,},
	[&quot;Irish Socialist Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Irish Socialist Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;ISRP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Irish Socialist Republican&quot;,},
    [&quot;Irish Unionist Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;U&quot;, color = &quot;#9999FF&quot;, shortname = &quot;Irish Unionist&quot;,},
	[&quot;Irish Worker League&quot;] = {abbrev = &quot;IWL&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Irish Worker League&quot;,},
	[&quot;Irish Workers' League&quot;] = {abbrev = &quot;IWL&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Irish Workers' League&quot;,},
	[&quot;Irish Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;IWP&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Irish Workers' Party&quot;,},
	[&quot;Iron Guard&quot;] = {abbrev = &quot;TpȚ&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irun Herria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BD1C0F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Isamaa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009CE2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ishenim&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#632D4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ishin Seito Shimpu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC3334&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ISLAM (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#226814&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Andolan Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;IAB&quot;, color = &quot;#C7EA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Jamhoori Ittehad&quot;] = {abbrev = &quot;IJI&quot;, color = &quot;#284d00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Jatiya Oikya Front&quot;] = {abbrev = &quot;IJOF&quot;, color = &quot;#54AC00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Oikya Jote&quot;] = {abbrev = &quot;IOJ&quot;, color = &quot;#6AD900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Tehreek Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;ITP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Action Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#41984F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Alliance (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;IA&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Engineers&quot;] = {abbrev = &quot;IAE&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Iranian Medical Society&quot;] = {abbrev = &quot;AIMSI&quot;, color = &quot;#ffe5b2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Teachers of Iran&quot;] = {abbrev = &quot;IATI&quot;, color = &quot;#3d98b3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of University Instructors&quot;] = {abbrev = &quot;IAUI&quot;, color = &quot;#D2691E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Coalition Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Constitutional Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0098F1&quot;, shortname = &quot;Hadas&quot;,},
	[&quot;Islamic Centre Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;#58B524&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Dawa Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Dawah Organisation of Afghanistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Democratic Party (Maldives)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Education Movement&quot;] = {abbrev = &quot;PERTI&quot;, color = &quot;#005825&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Front Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8F674E&quot;, shortname = &quot;Islamic Front&quot;,},
	[&quot;Islamic Group (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Iran Participation Front&quot;] = {abbrev = &quot;IIPF&quot;, color = &quot;#43438b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#90EE90&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Movement of Afghanistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D6D01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Party of Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#337263&quot;, shortname = &quot;Islamic Party&quot;,},
	[&quot;Islamic Renaissance Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MRI&quot;, color = &quot;#000099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Renaissance Party of Tajikistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#224272&quot;, shortname = &quot;Islamic Renaissance&quot;,},
	[&quot;Islamic Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;IRP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Salafi Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7E03&quot;, shortname = &quot;Salafi Alliance&quot;,},
	[&quot;Islamic Salvation Front&quot;] = {abbrev = &quot;FIS&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Society of Athletes&quot;] = {abbrev = &quot;ISA&quot;, color = &quot;Green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Society of Engineers&quot;] = {abbrev = &quot;JAM&quot;, color = &quot;#FDEE00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Supreme Council of Iraq&quot;] = {abbrev = &quot;ISCI&quot;, color = &quot;#03C03C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Tharikah Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPTI&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Victory Force&quot;] = {abbrev = &quot;AKUI&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Virtue Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2929FD&quot;, shortname = &quot;Fadhila&quot;,},
	[&quot;Islamist Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Island Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#132B41&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Island Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islander Party of the Balearic Islands&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#636163&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Isle of Man Green Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0B9444&quot;, shortname = &quot;Green&quot;,},
	[&quot;Islington Tenants and Ratepayers Political Association&quot;] = {abbrev = &quot;IT&amp;R&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;Islington Tenants &amp; Ratepayers&quot;,},
	[&quot;Isola Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087dc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Israel Resilience Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7D7F33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Israeli Labor Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE1C25&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Israeli Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;Liberal&quot;,},
	[&quot;Istehkam-e-Pakistan Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#67BA27&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Istiqlal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f1a4be&quot;, shortname = &quot;Istiqlal&quot;,},
	[&quot;Istrian Democratic Assembly&quot;] = {abbrev = &quot;IDS&quot;, color = &quot;#0CB14B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Istrian Social Democratic Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IT Voice 2012&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F47622&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IT Voice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB1F5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italexit (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#366A9F&quot;, shortname = &quot;Italexit&quot;,},
	[&quot;Italia Viva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D6418C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italia. Bene Comune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF3E3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Animalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAI&quot;, color = &quot;#E60C0C&quot;, shortname = &quot;Animalist Party&quot;,},
	[&quot;Italian Associations in South America&quot;] = {abbrev = &quot;AISA&quot;, color = &quot;#2B346C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Catholic Electoral Union&quot;] = {abbrev = &quot;UECI&quot;, color = &quot;#FFEF65&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Communist Party (2016)&quot;] = {abbrev = &quot;PCI&quot;, color = &quot;#C72F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCI&quot;, color = &quot;#C72F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLDI&quot;, color = &quot;Gold&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Party of Monarchist Unity&quot;] = {abbrev = &quot;PDIUM&quot;, color = &quot;#536CE8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSDI&quot;, color = &quot;#FF8282&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Socialists&quot;] = {abbrev = &quot;SDI&quot;, color = &quot;#ED1B34&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Left&quot;] = {abbrev = &quot;SI&quot;, color = &quot;#EF3E3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Liberal Party (1997)&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#2975C2&quot;, shortname = &quot;Liberal Party&quot;,},
	[&quot;Italian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#2975C2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Nationalist Association&quot;] = {abbrev = &quot;ANI&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian People's Party (1919)&quot;] = {abbrev = &quot;PPI&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian People's Party (1994)&quot;] = {abbrev = &quot;PPI&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Radical Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00542E&quot;, shortname = &quot;Radical Party&quot;,},
	[&quot;Italian Radicals&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Radicals&quot;,},
	[&quot;Italian Reformist Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSRI&quot;, color = &quot;Pink&quot;, shortname = &quot;Reformist Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Italian Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#0039AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#3CB371&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Social Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MSI&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party (2007)&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party of Proletarian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;PSIUP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#ED2855&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italia in Comune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#349655&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy in the Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E58321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy is There&quot;] = {abbrev = &quot;LIC&quot;, color = &quot;#277BA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy of Values&quot;] = {abbrev = &quot;IdV&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittehad-e-Millat Council&quot;] = {abbrev = &quot;IEMC&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittifaq al-Muslimin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittihad Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;Ittihad&quot;,},
	[&quot;Ivan Rybkin Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DA2021&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ivica Dačić — Prime Minister of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A60C19&quot;, shortname = &quot;SPS coalition&quot;,},
	[&quot;Ivorian Popular Front&quot;] = {abbrev = &quot;FPI&quot;, color = &quot;#0066cc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ivorian Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;PIT&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Izaugsme&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3C8734&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Izquierda-Ezkerra&quot;] = {abbrev = &quot;I–E (n)&quot;, color = &quot;#C80F70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>axyo05e4v3f8t2943u6d2ms5grgf87v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601478</id>
      <parentid>601477</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601478</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="62031" sha1="05d21wtijgta47e0h7jkns3eanua88q" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;ICM Party (United States)&quot;] = &quot;ICM Party (US)&quot;,
	[&quot;ICV-EUiA&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;ICV–EUiA&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;, -- dash differences
	[&quot;Idaho Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Idaho Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;IDS&quot;] = &quot;Istrian Democratic Assembly&quot;,
	[&quot;IJI&quot;] = &quot;Islami Jamhoori Ittehad&quot;,
	[&quot;Illinois Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Illinois Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;INC&quot;] = &quot;Indian National Congress&quot;,
	[&quot;Independence-Alliance Party&quot;] = &quot;Independence—Alliance Party&quot;,
	[&quot;Independence Party (United States)&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of Florida&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of Minnesota&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independence Party of New York&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Independent (Montana)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Ind&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;independent&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;INDEPENDENT&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politican)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politician)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (politics)&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent (United States)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent American Party of Nevada&quot;] = &quot;Independent American Party&quot;,
	[&quot;Independent Democrat Union&quot;] = &quot;Independent Democratic Union&quot;,
	[&quot;Independent Democrat&quot;] = &quot;Independent Democratic&quot;,
	[&quot;Independent Democratic Party&quot;] = &quot;Independent Democratic&quot;,
	[&quot;Independent Forward Blok&quot;] = &quot;Independent Forward Bloc&quot;,
	[&quot;Independent Galician Party&quot;] = &quot;Galician Coalition&quot;,
	[&quot;Independent Green Party of Virginia&quot;] = &quot;Independent Greens (Virginia)&quot;,
	[&quot;Independent Greens of Virginia&quot;] = &quot;Independent Greens (Virginia)&quot;,
	[&quot;Independent Group (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo-S'illoters and Sympathizers&quot;] = &quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;,
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathizers&quot;] = &quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;, -- dash differences
	[&quot;Independent Labour Party (UK)&quot;] = &quot;Independent Labour Party&quot;,
	[&quot;Independent Left (Luxembourg)&quot;] = &quot;Party of Independents of the East&quot;,
	[&quot;Independent Liberal Party&quot;] = &quot;Independent Liberal Party (Nicaragua)&quot;,
	[&quot;Independent nationalist&quot;] = &quot;Independent Nationalist&quot;,
	[&quot;Independent Party (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independent Party (United States)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party (US)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party of Utah&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party (Delaware)&quot;] = &quot;Independent Party of Delaware&quot;,
	[&quot;Independent Party (Florida)&quot;] = &quot;Independent Party of Florida&quot;,
	[&quot;Independent Party (Utah)&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Independent Party&quot;] = &quot;Independent Party (Thailand)&quot;,
	[&quot;Independent Republican (United States)&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Republican Party (US)&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Republican&quot;] = &quot;Independent Republican (US)&quot;,
	[&quot;Independent Residents&quot;] = &quot;Independent politician&quot;,
	[&quot;Independent Scottish Nationalist&quot;] = &quot;Scottish nationalism&quot;,
	[&quot;Independent Social Alliance Movement&quot;] = &quot;Independent Social Alliance&quot;,
	[&quot;Independent Social Democratic Party of the Valencian Community&quot;] = &quot;Social Democratic Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Labor&quot;] = &quot;Socialist Labor Party of America&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Party (Bolivia, 1944)&quot;] = &quot;Independent Socialist Party (Bolivia)&quot;,
	[&quot;Independent Socialist Party&quot;] = &quot;Social Democratic Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Independent Spanish Falange&quot;] = &quot;Falange Española Independiente&quot;,
	[&quot;Independent Union of Majorca&quot;] = &quot;Independent Union of Mallorca&quot;,
	[&quot;Independent Union&quot;] = &quot;Independent Union (political party)&quot;,
	[&quot;Independent unionist&quot;] = &quot;Independent Unionist&quot;,
	[&quot;Independent-Republican Party&quot;] = &quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;,
	[&quot;Independent-Republicans of Minnesota&quot;] = &quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;,
	[&quot;Independents (Luxembourg)&quot;] = &quot;National Independent Union&quot;,
	[&quot;Independents for Equality Movement&quot;] = &quot;Independents 4 Change&quot;,
	[&quot;Independents of Menorca&quot;] = &quot;Menorcan Union&quot;,
	[&quot;Independents&quot;] = &quot;Independent politicians&quot;,
	[&quot;Indhiya Jananayaka Katchi&quot;] = &quot;Indhiya Jananayaga Katchi&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (Socialist)&quot;] = &quot;Indian Congress (Socialist)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (I)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Indira)&quot;,
	[&quot;Indian Congress (J)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Jagjivan)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (Organization)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;,
	[&quot;Indian National Congress (O)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;,
    [&quot;Indian National Congress (R)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Requisitionists)&quot;,
    [&quot;Indian National Congress (U)&quot;] = &quot;Indian National Congress (Urs)&quot;,
	[&quot;Indian Peoples Front&quot;] = &quot;Indian People's Front&quot;,
	[&quot;Indiana Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Indiana Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Indigenous Nationalist Party of Tripura&quot;] = &quot;Indigenous Nationalist Party of Twipra&quot;,
	[&quot;Individual Freedom Party&quot;] = &quot;Libertarian Party (Spain)&quot;,
	[&quot;Indonesian Democratic Party - Struggle&quot;] = &quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;,
	[&quot;Indonesian Democratic Party – Struggle&quot;] = &quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;, -- dash differences
	[&quot;Industrial Government Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Government Party (US)&quot;,
	[&quot;Industrial Labor Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Labor Party (US)&quot;,
	[&quot;Industrial Party (United States)&quot;] = &quot;Industrial Party (US)&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens - United and Alternative Left&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens–United and Alternative Left&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiative for Catalonia&quot;] = &quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;,
	[&quot;Initiatives from Osaka&quot;] = &quot;Nippon Ishin no Kai&quot;,
	[&quot;Internal Macedonian Revolutionary Organization – Democratic Party for Macedonian National Unity&quot;] = &quot;VMRO-DPMNE&quot;,
	[&quot;Internationalist Initiative–Solidarity among Peoples&quot;] = &quot;The Peoples Decide&quot;,
	[&quot;Internet MANA&quot;] = &quot;Internet Party and Mana Movement&quot;,
	[&quot;Internet Party and MANA Movement&quot;] = &quot;Internet Party and Mana Movement&quot;,
	[&quot;Iowa Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Iowa New Party&quot;] = &quot;Other parties&quot;,
	[&quot;Irish Labour&quot;] = &quot;Labour Party (Ireland)&quot;,
	[&quot;Irish Liberal Party&quot;] = &quot;Liberal Party (UK)&quot;,
	[&quot;Irish Repeal&quot;] = &quot;Repeal Association&quot;,
	[&quot;Irish Republican&quot;] = &quot;Republican (Ireland)&quot;,
	[&quot;Irish Unionist Party&quot;] = &quot;Irish Unionist Alliance&quot;,
	[&quot;Irish Unionist&quot;] = &quot;Irish Unionist Alliance&quot;,
	[&quot;Islamic Group of Kurdistan&quot;] = &quot;Kurdistan Islamic Group&quot;,
	[&quot;Island Alternative (Spain)&quot;] = &quot;Island Alternative&quot;,
	[&quot;Italian People's Party (1994-2002)&quot;] = &quot;Italian People's Party (1994)&quot;,
	[&quot;Italian People's Party (1994–2002)&quot;] = &quot;Italian People's Party (1994)&quot;, -- dash differences
	[&quot;Italian Reform Socialist Party&quot;] = &quot;Italian Reformist Socialist Party&quot;,
	[&quot;Italy in Common&quot;] = &quot;Italia in Comune&quot;,
	[&quot;Italy. Common Good&quot;] = &quot;Italia. Bene Comune&quot;,
	[&quot;Ivica Dačić – Prime Minister of Serbia&quot;] = &quot;Ivica Dačić — Prime Minister of Serbia&quot;,
}

local full = {
	[&quot;I Don't Pay Movement&quot;] = {abbrev = &quot;KDP&quot;, color = &quot;darksalmon&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I Have Honor Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9222A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I live for Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;ŽZS&quot;, color = &quot;#2A2E83&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I Noble (Independent)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;I the South&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A5C8A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ia Ora te Nuna'a&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBD101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iauko Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6796B2&quot;, shortname = &quot;Iauko&quot;,},
	[&quot;Iberian Natural Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A6430&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iberian Union&quot;] = {abbrev = &quot;UNIB&quot;, color = &quot;#FF9A31&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICCSian Liberal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#23238E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iceland Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic Movement – Living Country&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic National Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3b64a6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Icelandic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF4839&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICM Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ICT Energy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9882A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ideal Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Idenpedent Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff8c00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0045AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#0E408A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity and Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#0E408A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1A1A68&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Identity, Tradition, Sovereignty&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Idle Toad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;If You Want It, Chile Changes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ifiye&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f29222&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ikkjutt Jammu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4C430&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ikune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#88868B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ilia Chavchavadze Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFB900&quot;, shortname = &quot;Chavchavadze Society&quot;,},
	[&quot;Ilicitans for Elche&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A913C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Illankai Tamil Arasu Kachchi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imagina Burgos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADBF2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imbokodvo National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Immigration Control Platform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;Immigration Control&quot;,},
	[&quot;Imperial British Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;Imperial British Conservative&quot;,},
	[&quot;Imperial Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;LRP&quot;, color = &quot;#F7B600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Imperial Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;Imperial&quot;,},
	[&quot;Imperial Rule Assistance Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;Taisei Yokusankai&quot;,},
	[&quot;Imperium Europa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Impulsa Ciudad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2EB7B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Impulsa Getafe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7EBD28&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IMRO – Bulgarian National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;IMRO–BNM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;In Black and White (Montenegro)&quot;] = {abbrev = &quot;CnB&quot;, color = &quot;#812991&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;In Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E63C2C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inclusive Alliance Platform – Terra Ranka&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF0A0E&quot;, shortname = &quot;PAI–Terra Ranka&quot;,},
	[&quot;Independence—Alliance Party&quot;] = {abbrev = &quot;IAP&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence—Alliance&quot;,},
	[&quot;Independence Movement (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;IM&quot;, color = &quot;#D92025&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence for Scotland Party&quot;] = {abbrev = &quot;ISP&quot;, color = &quot;#2980B9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence from Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party of the Czech Republic&quot;] = {abbrev = &quot;SNČR&quot;, color = &quot;#EE3135&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party - Langsum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0085FF&quot;, shortname = &quot;Langsum&quot;,},
	[&quot;Independence Party - Þversum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3399FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Alaska)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;IPU&quot;, color = &quot;#017BC4&quot;, shortname = &quot;Independence Party&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Florida)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40826D&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Iceland, historical)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0099FF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Iceland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ADEF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Minnesota)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (New York)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (Puerto Rico)&quot;] = {abbrev = &quot;PIP&quot;, color = &quot;#009C4D&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC14E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (Israeli political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#013068&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (Italian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#14506E&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence (legislative bloc)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#255FCF&quot;, shortname = &quot;Independence&quot;,},
	[&quot;Independence/Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;IND/DEM&quot;, color = &quot;#F7AF20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (Delaware)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (India)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB7099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent (Kuokoa) Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BFBFBF&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent (US)&quot;] = {abbrev = &quot;I&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent (Vietnam)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6666&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Agrarian (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8FBC8F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Agrarian Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DAFF61&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCCFF&quot;, shortname = &quot;Independent Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance (Kent)&quot;] = {abbrev = &quot;IAK&quot;, color = &quot;#7B9B5C&quot;, shortname = &quot;Ind. Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Alliance for Reform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E50A81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative for Italians Abroad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative for Zas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A3D6E4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Alternative–Progressives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#339966&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent American Party&quot;] = {abbrev = &quot;IAP&quot;, color = &quot;#c49334&quot;, shortname = &quot;Independent American&quot;,},
	[&quot;Independent and Citizen Alternative Candidacy of Sabadell&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DEC939&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Aragonese Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4B74D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Autonomists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EBECF0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Bloc (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;NB&quot;, color = &quot;#4089B6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Belemite Party&quot;] = {abbrev = &quot;PIB&quot;, color = &quot;#e76100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Bosnian-Herzegovinian List&quot;] = {abbrev = &quot;NBL&quot;, color = &quot;#00C000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Britwellian Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Britwellian&quot;,},
	[&quot;Independent Candidacy (Castile and León)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC2B54&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AAAAAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Canterbury Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E6E6FA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Carlist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A3B5F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catalan Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF895&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catholic (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#032900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Catholic (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7B97B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Centre of the Canaries&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#239CA4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Citizens Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#67FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Citizens of Sanlúcar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7EC55D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Civic Organisation of South Africa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#999999&quot;, shortname = &quot;Independent Civic Organisation&quot;,},
	[&quot;Independent Community &amp; Health Concern&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3C474F&quot;, shortname = &quot;Independent Health Concern&quot;,},
	[&quot;Independent Communist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Conservative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDEEFF&quot;, shortname = &quot;Ind. Conservative&quot;,},
	[&quot;Independent Conservative (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#77B1D4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Coordinator&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#094C12&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent democrat (Hong Kong)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Ind. democrat&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Action&quot;] = {abbrev = &quot;ADI&quot;, color = &quot;#ffeb00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Alternative of Ibi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EEEE6E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBB126&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Conference&quot;] = {abbrev = &quot;IDC&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6699CC&quot;, shortname = &quot;Independent Democratic&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party (Yugoslavia)&quot;] = {abbrev = &quot;SDS&quot;, color = &quot;#FCF342&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Pole&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Serb Party&quot;] = {abbrev = &quot;SDSS&quot;, color = &quot;#2D3C8C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Party of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;S DSS&quot;, color = &quot;#545AA7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2295B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union of Chad&quot;] = {abbrev = &quot;UDIT&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDI&quot;, color = &quot;#29398A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democratic&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6699CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democrats (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;ID&quot;, color = &quot;#ef8321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecijan Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3E4E72&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecological Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AEI&quot;, color = &quot;#a7c325&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecological Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MEI&quot;, color = &quot;#6EBE43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ecology&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;PaleGreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Effectiveness&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5955D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Farmers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#66FF99&quot;, shortname = &quot;Ind. Farmers&quot;,},
	[&quot;Independent Farnham Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Ind. Farnham Res.&quot;,},
	[&quot;Independent Federalist Confederation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Fianna Fáil&quot;] = {abbrev = &quot;IFF&quot;, color = &quot;#7FFF00&quot;, shortname = &quot;Independent Fianna Fáil&quot;,},
	[&quot;Independent Forward Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Genilensan Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0B732&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Greeks&quot;] = {abbrev = &quot;ANEL&quot;, color = &quot;#38A3E7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green Ecologists of the Balearics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#07824A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green Voice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Green&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ccffcc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Greens (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E8CCC7&quot;, shortname = &quot;Independent Greens&quot;,},
	[&quot;Independent Greens (Virginia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0BDA51&quot;, shortname = &quot;Independent Greens&quot;,},
	[&quot;Independent Group for Almería&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0043A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group for the Municipal Autonomy of Torrenueva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#759F91&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group for Villarrobledo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005246&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Benalmádena&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB7711&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Cendea de Cizur&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFDA1B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Cercedilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0E8535&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Estella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6E9BBC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Huarte&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F20114&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo–S'illoters and Sympathisers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#128EA9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Porto Cristo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0141AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Santa Úrsula&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#873597&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Torrejón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCD91D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group of Zizur Mayor&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Group Pro-City Council of El Palmar de Troya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04BC0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Grouping for Reflection&quot;] = {abbrev = &quot;GIR&quot;, color = &quot;#005CAB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Guanacaste Party&quot;] = {abbrev = &quot;PGI&quot;, color = &quot;#2e9eff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Health Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0C4DE&quot;, shortname = &quot;Ind. Health Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Hungarian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;FMDP&quot;, color = &quot;#50C878&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Herrenian Group&quot;] = {abbrev = &quot;AHI&quot;, color = &quot;#29AA4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Initiative (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#212084&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2517AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;II&quot;, color = &quot;#3BEE56&quot;, shortname = &quot;Independent Ireland&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE8E8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Irish Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDFFDD&quot;, shortname = &quot;Independent Irish&quot;,},
	[&quot;Independent Kidderminster Hospital and Health Concern&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;hotpink&quot;, shortname = &quot;Health Concern&quot;,},
	[&quot;Independent Labor (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00012&quot;, shortname = &quot;Independent Labor&quot;,},
	[&quot;Independent Labour Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE8E8&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour Group&quot;,},
	[&quot;Independent Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour Party&quot;,},
	[&quot;Independent Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFBBBB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Langley Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Ind. Langley Res.&quot;,},
	[&quot;Independent Left (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Independent Left&quot;,},
	[&quot;Independent Left (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;Independent Left&quot;,},
	[&quot;Independent Left of Castellón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#528063&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Left–Initiative for San Sebastián de los Reyes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#18742A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Philippines)&quot;] = {abbrev = &quot;LP (Ind.)&quot;, color = &quot;#f7f2c1&quot;, shortname = &quot;Liberal (ind.)&quot;,},
	[&quot;Independent Nacionalista&quot;] = {abbrev = &quot;NP (Ind.)&quot;, color = &quot;#d2fdd2&quot;, shortname = &quot;Nacionalista (ind.)&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1C0DAB&quot;, shortname = &quot;Independent Liberal&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0D18B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Democrat&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFEEAA&quot;, shortname = &quot;Ind. Lib Dem&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Group of Villaviciosa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40C052&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal-Labour&quot;] = {abbrev = &quot;Ind. Lib-Lab&quot;, color = &quot;#FED8B1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Kosovo)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Nicaragua)&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#FF69B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#029138&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Party (Trinidad and Tobago)&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#006F45&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Liberal Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2061FF&quot;, shortname = &quot;Ind. Liberal Unionist&quot;,},
	[&quot;Independent Liberals (Israel)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Independent&amp;nbsp;Liberals&quot;,},
	[&quot;Independent Lugo Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#028C64&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent members of the House of Lords&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightgrey&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Moralizing Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Motrilenian Democratic Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1BE4FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement for Justice and Dignity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0C236&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement of Absolute Renovation&quot;] = {abbrev = &quot;MIRA&quot;, color = &quot;#0033a0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Movement of Justice and Dignity&quot;] = {abbrev = &quot;MIJD&quot;, color = &quot;#AEC306&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National&quot;] = {abbrev = &quot;Ind Nat&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;Ind. Nationalist&quot;,},
	[&quot;Independent National (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF99&quot;, shortname = &quot;Independent National&quot;,},
	[&quot;Independent National Electoral Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#85614D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#993366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent National Party (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;PNI&quot;, color = &quot;#00008b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Nationalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#cdffab&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Navarrese Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0002&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Neighborhood Initiative of Alcorcón&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Neighbours from Velilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D00AF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#483D8B&quot;, shortname = &quot;Ind. Network&quot;,},
	[&quot;Independent Oxford Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;IOA&quot;, color = &quot;#702CA1&quot;, shortname = &quot;Oxford Alliance&quot;,},
	[&quot;Independent Parliamentary Group&quot;] = {abbrev = &quot;IPG&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Ind. Parliamentary Group&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;PI&quot;, color = &quot;#663267&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8091BC&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Laos)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002654&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff8c00&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Party (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#500778&quot;, shortname = &quot;Independent&amp;nbsp;Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party for Estella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0011&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Capital Mérida&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D7A039&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Ciempozuelos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#357E39&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Connecticut&quot;] = {abbrev = &quot;IPC&quot;, color = &quot;#f39311&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Delaware&quot;] = {abbrev = &quot;IPoD&quot;, color = &quot;#98d8e9&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Florida&quot;] = {abbrev = &quot;IPF&quot;, color = &quot;#470a85&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F19D1A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Nigrán&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#54B8F3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Oregon&quot;] = {abbrev = &quot;IPO&quot;, color = &quot;#f39311&quot;, shortname = &quot;Independent Party&quot;,},
	[&quot;Independent Party of Siero&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0008E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party of the Right&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Party Ven–T&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Patriots for Change&quot;] = {abbrev = &quot;IPC&quot;, color = &quot;#deaa87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent People's Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Platform of the North&quot;] = {abbrev = &quot;NPS&quot;, color = &quot;#2c9180&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Political Labour League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;Ind. Labour League&quot;,},
	[&quot;Independent politician&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;,}, -- Not affiliated with any party
	[&quot;Independent politicians&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;,}, -- Not affiliated with any party
	[&quot;Independent politician (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;Ind&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Independent&quot;,},
	[&quot;Independent Politics Netherlands&quot;] = {abbrev = &quot;OPNL&quot;, color = &quot;#CBBB9F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Popular Action&quot;] = {abbrev = &quot;API&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Popular Council of Formentera&quot;] = {abbrev = &quot;AIPF&quot;, color = &quot;#49AE53&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Possibilist (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B87FB8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0B9D6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EEA26E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive Left of the Valencian Country&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E62F4C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressive&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Progressives (Torrevieja)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D2136A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Protestant (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009D70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radical Party&quot;] = {abbrev = &quot;SRS&quot;, color = &quot;#727497&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radical Socialist Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF007F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Radicals&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#FFA07A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Ratepayers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;Ind. Ratepayers&quot;,},
	[&quot;Independent Reform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regional Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4437A2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB777B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Regionalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D42D34&quot;, shortname = &quot;Regionalist&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;Ind Rep&quot;, color = &quot;#d1ffb2&quot;, shortname = &quot;Ind. Republican&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A77B9C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Republican (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC6666&quot;, shortname = &quot;Independent Republican&quot;,},
	[&quot;Independent Republicans&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#002654&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Resident&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Residents Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dddddd&quot;, shortname = &quot;Ind. Residents&quot;,},
	[&quot;Independent Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#19A105&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Royalist Party of Estonia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800a80&quot;, shortname = &quot;Royalists&quot;,},
	[&quot;Independent Rural Party (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;LO&quot;, color = &quot;#92D04F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Independent politician (Robredo, 2022)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE18A3&quot;, shortname = &quot;Independent (Robredo)&quot;,},
	[&quot;Independent Segovian Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5F8BB8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Senate Group&quot;] = {abbrev = &quot;OSF&quot;, color = &quot;#B4C7D2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sencelleran People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D12026&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sineueran People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FED200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Smallholders, Agrarian Workers and Civic Party&quot;] = {abbrev = &quot;FKGP&quot;, color = &quot;#36492b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ASI&quot;, color = &quot;#1FA12E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Democrat&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9B3FF&quot;, shortname = &quot;Ind. Social Democrat&quot;,},
	[&quot;Independent Social Democratic Party of Germany&quot;] = {abbrev = &quot;USPD&quot;, color = &quot;#C40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group (Asturias)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#606A77&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group of Avilés&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E108DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006733&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Social Party of the Rincón de la Victoria Municipality&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#445684&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Labor Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD3700&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Labor&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;ISP&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;Independent Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party (Luxembourg)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F8D821&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Party of Chad&quot;] = {abbrev = &quot;PSIT&quot;, color = &quot;#FF8080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist Union&quot;] = {abbrev = &quot;USI&quot;, color = &quot;#E48085&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialists (France)&quot;] = {abbrev = &quot;SI&quot;, color = &quot;#FF5E4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Socialists of Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0BB828&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solidarity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EDE16F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solution&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0C0C0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Solutions for Roquetas de Mar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#69D136&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Sorian Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Student Faction&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#631163&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Supporters for Change&quot;] = {abbrev = &quot;ISC&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Tudelan Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#347AAD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Turkey Party&quot;] = {abbrev = &quot;BTP&quot;, color = &quot;#FF4747&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;IU&quot;, color = &quot;#203961&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union and Progress of Bétera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00652D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union of Carreño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#088241&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Union of Mallorca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#292C73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Unionist Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;Ind. Unionist Party&quot;,},
	[&quot;Independent Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;Ind U&quot;, color = &quot;#aadfff&quot;, shortname = &quot;Ind. Unionist&quot;,},
	[&quot;Independent Utreran Citizen Formation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFB606&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Voters Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E64E4E&quot;, shortname = &quot;Republican/IVA&quot;,},
	[&quot;Independent Whig&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBCEB1&quot;, shortname = &quot;Ind. Whig&quot;,},
	[&quot;Independent Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;POI&quot;, color = &quot;#941318&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Workers' Party (German Socialists)&quot;] = {abbrev = &quot;UAP&quot;, color = &quot;#CFEFEE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent Working Class Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0095B6&quot;, shortname = &quot;Ind. Working Class&quot;,},
	[&quot;Independent Zimbabwe Group&quot;] = {abbrev = &quot;IZG&quot;, color = &quot;#6B3FA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independent-Republicans (Minnesota)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E81B23&quot;, shortname = &quot;Ind.-Republican&quot;,},
	[&quot;Independents&quot;] = {abbrev = &quot;নিৰ্দলীয়&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;, link = &quot;Independent politician&quot;,},
	[&quot;Independents (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;NEZ&quot;, color = &quot;#104E8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents 4 Change&quot;] = {abbrev = &quot;I4C&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;Inds. 4 Change&quot;,},
	[&quot;Independents for Canberra&quot;] = {abbrev = &quot;IFC&quot;, color = &quot;#4F1128&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Carballo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FD7D02&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cartaya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A396D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cee&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08AF17&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Croatia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08457E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Cuenca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBF104&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#019132&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Ferrol&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0525B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Frome&quot;] = {abbrev = &quot;ifF&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Huelva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#053DDC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for León&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Sa Pobla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#16762F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Teruel&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B14173&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for the National Community&quot;] = {abbrev = &quot;IPCN&quot;, color = &quot;#DF0101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for the Municipal Progress of Osona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BE624B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents for Vilagarcía&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3BD1FA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents Movement (Cyprus)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#402666&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Aguadulce and El Parador&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A04D47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Asma Lands&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6DC5EF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Asturias&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2ECCFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Formentera Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#004D24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Fuerteventura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AFAF39&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1DB2B9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Getxo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BF0161&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Hope&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ECEEA1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Ibiza and Formentera Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A52BE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Inca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4F71B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of La Selva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#488121&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Marratxí&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002651&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Meaño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#92AF53&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Navarre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DB5A5A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independents of Porriño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A4AB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Independientes Portuenses&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD403&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indhiya Jananayaga Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;IJK&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;India Janshakti Party&quot;] = {abbrev = &quot;IJP&quot;, color = &quot;orangered&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Bahujan Samajwadi Party&quot;] = {abbrev = &quot;IBSP&quot;, color = &quot;#2EFEF7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Christian Secular Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICSP&quot;, color = &quot;#7002b0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Congress (Socialist) – Sarat Chandra Sinha&quot;] = {abbrev = &quot;INS(SCS)&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Congress (Socialist)&quot;] = {abbrev = &quot;IC(S)&quot;, color = &quot;#00FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDP&quot;, color = &quot;silver&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Democratic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDSP&quot;, color = &quot;#0B3B0B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Federal Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC3399&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Gandhiyan Party&quot;] = {abbrev = &quot;IGP&quot;, color = &quot;#54C0DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Justice Party&quot;] = {abbrev = &quot;IJP&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#FF9999&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;আইএনচি&quot;, color = &quot;#19AAED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Indira)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(I)&quot;, color = &quot;#0EF4E1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Jagjivan)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(J)&quot;, color = &quot;#00CCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Organisation)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(O)&quot;, color = &quot;#a5f1f9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Requisitionists)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(R)&quot;, color = &quot;turquoise&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Congress (Urs)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(U)&quot;, color = &quot;#7777FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Democratic Congress&quot;] = {abbrev = &quot;CRC&quot;, color = &quot;Blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Developmental Inclusive Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;INDIA&quot;, color = &quot;#00B7EB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;INLP&quot;, color = &quot;#B7A693&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National League&quot;] = {abbrev = &quot;INL&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian National Lok Dal&quot;] = {abbrev = &quot;INLD&quot;, color = &quot;#336600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Peace Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#CECEF6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian People's Forward Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;IPFB&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian People's Front&quot;] = {abbrev = &quot;IPF&quot;, color = &quot;#e40017&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Secular Front&quot;] = {abbrev = &quot;ISF&quot;, color = &quot;#0204ef&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indian Union Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;IUML&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous and Social Alternative Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MAIS&quot;, color = &quot;#ED151F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous Authorities of Colombia&quot;] = {abbrev = &quot;AICO&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous Nationalist Party of Twipra&quot;] = {abbrev = &quot;INPT&quot;, color = &quot;#008100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous People's Front of Tripura&quot;] = {abbrev = &quot;IPFT&quot;, color = &quot;#07892f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indigenous-Aboriginal Party of Australia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#344734&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Christian Party 1945&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0e2f25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Christian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#799BCB&quot;, shortname = &quot;Parkindo&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party of Devotion&quot;] = {abbrev = &quot;PKDI&quot;, color = &quot;#00862C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party of Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;PDI-P&quot;, color = &quot;#DB2016&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PDI&quot;, color = &quot;#DB2016&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Democratic Vanguard Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPDI&quot;, color = &quot;#D6000E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Islamic Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSII&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Justice and Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PKP&quot;, color = &quot;#E4000E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Marhaen People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Permai&quot;,},
	[&quot;Indonesian Nahdlatul Community Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNU&quot;, color = &quot;#1E6539&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party – Marhaen Masses&quot;] = {abbrev = &quot;PNI-MM&quot;, color = &quot;#F24439&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party Marhaenism&quot;] = {abbrev = &quot;PNIM&quot;, color = &quot;#A50005&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party – Marhaenist Front&quot;] = {abbrev = &quot;PNI-FM&quot;, color = &quot;#FF9B73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNI&quot;, color = &quot;#D20000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian National Populist Fortress Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNBK&quot;, color = &quot;#85011F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;PARI&quot;, color = &quot;#AE1C28&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian People's Party 1955&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#D2B48C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#E6212A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Indonesian Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9B4200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Industrial Government Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD051D&quot;, shortname = &quot;Industrial Government&quot;,},
	[&quot;Industrial Government Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD051D&quot;, shortname = &quot;Industrial Government&quot;,},
	[&quot;Industrial Labor Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#996600&quot;, shortname = &quot;Industrial Labor&quot;,},
	[&quot;Industrial Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#666633&quot;, shortname = &quot;Industrial&quot;,},
	[&quot;Industry and Business Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01B0CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Industry Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#808080&quot;, shortname = &quot;Industry&quot;,},
	[&quot;Industry Will Save Georgia&quot;] = {abbrev = &quot;MGS&quot;, color = &quot;#5E1317&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IniciativaVerds&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A8A82B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inite&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Albacete&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CA1B23&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Catalonia Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4E9E41&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for El Hierro&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D90626&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for La Gomera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3D8B3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for Tafalla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8DB974&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for the Development of Soria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE6000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative for the Ribera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB7747&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Initiative of Communist and Workers' Parties&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D01010&quot;, shortname = &quot;INITIATIVE&quot;,},
	[&quot;Initiative of the Republic of Poland&quot;] = {abbrev = &quot;IRP&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inkatha Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;IFP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inn National Development Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovation and Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PINU&quot;, color = &quot;#EE9E09&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovative Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#09599B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Innovation Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;YP&quot;, color = &quot;#3671B7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Democratic Party (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fd8204&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PID&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Renewal Party of National Action&quot;] = {abbrev = &quot;PRIAN&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#0F4D92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutional Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#4DA663&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Institutionalist Democratic Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADFF2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Insular Group of Gran Canaria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0066CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration and Development Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#05238F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration Column&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52B20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration with Britain Party&quot;] = {abbrev = &quot;IWBP&quot;, color = &quot;#bfb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integration, Representation and New Hope&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E50066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integrist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#804000&quot;, shortname = &quot;Integrist&quot;,},
	[&quot;Integrity Party of Aotearoa New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffffff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Integrity Southampton&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#110b0b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intellectual Armenia Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4385E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intelligent Madrid&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FDDA0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internal Macedonian Revolutionary Organization–Democratic Party for Macedonian National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;VMRO–DPMNE&quot;, color = &quot;#BF0202&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Communist League (Portugal)&quot;] = {abbrev = &quot;LCI&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Marxist Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;International Marxist&quot;,},
	[&quot;International Marxist Group (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;GIM&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Revelation Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5BC22F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Socialist Alternative (Austria)&quot;] = {abbrev = &quot;ISA&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;International Workers' Union – Trotskyists&quot;] = {abbrev = &quot;EDE–T&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Communist Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;PCInt&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Socialist Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BC021C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Solidarity and Self-Management&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C1022C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internationalist Struggle&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8C0C21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internet Party (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#662C92&quot;, shortname = &quot;Internet&quot;,},
	[&quot;Internet Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Internet Party and Mana Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F0000&quot;, shortname = &quot;Internet Mana&quot;,},
	[&quot;Internet Party of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;IPU&quot;, color = &quot;#90CA38&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intransigent Party&quot;] = {abbrev = &quot;PI&quot;, color = &quot;#D10047&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Intransigent Radical Civic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E36552&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inuit Ataqatigiit&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AB2328&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Inuit Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF181A&quot;, shortname = &quot;Inuit&quot;,},
	[&quot;Inzar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#337B6D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ir (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E34234&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irabazi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B9F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iran Novin Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Iran Novin&quot;,},
	[&quot;Iran Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iranian Principlists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iranian Reformists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1C39BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraq Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F16620&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Accord Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F47C20&quot;, shortname = &quot;Tawafuq&quot;,},
	[&quot;Iraqi Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Constitutional Monarchy&quot;] = {abbrev = &quot;ICM&quot;, color = &quot;#006400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Islamic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IIP&quot;, color = &quot;#0066CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National Dialogue Front&quot;] = {abbrev = &quot;INDF&quot;, color = &quot;#00009F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National List&quot;] = {abbrev = &quot;INL&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi National Movement&quot;] = {abbrev = &quot;INM&quot;, color = &quot;#00009F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iraqi Turkmen Front&quot;] = {abbrev = &quot;ITF&quot;, color = &quot;#00B8FD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Iratzarri&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F93038&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ireland First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#105751&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Anti-Partition League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDFFDD&quot;, shortname = &quot;Anti-Partition&quot;,},
	[&quot;Irish Confederate Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#044302&quot;, shortname = &quot;Irish Confederate&quot;,},
	[&quot;Irish Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Irish Conservative&quot;,},
	[&quot;Irish Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;IDP&quot;, color = &quot;#23588C&quot;, shortname = &quot;Irish Democratic&quot;,},
	[&quot;Irish Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006633&quot;, shortname = &quot;Irish Freedom&quot;,},
	[&quot;Irish Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;Irish Independence&quot;,},
    [&quot;Irish Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;Irish Labour&quot;,},
	[&quot;Irish Loyal and Patriotic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Metropolitan Conservative Society&quot;] = {abbrev = &quot;IMCS&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Irish Metropolitan Conservative&quot;,},
	[&quot;Irish Militant Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Militant&quot;,},
	[&quot;Irish Monetary Reform Association&quot;] = {abbrev = &quot;IMR&quot;, color = &quot;#777777&quot;, shortname = &quot;Monetary Reform&quot;,},
	[&quot;Irish National Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00FA9A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish National League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irish Parliamentary Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;Irish Parliamentary&quot;,},
	[&quot;Irish Patriot Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Patriot&quot;,},
	[&quot;Irish Republican Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;IRSP&quot;, color = &quot;#004400&quot;, shortname = &quot;Irish Republican Socialist&quot;,},
	[&quot;Irish Socialist Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Irish Socialist Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;ISRP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Irish Socialist Republican&quot;,},
    [&quot;Irish Unionist Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;U&quot;, color = &quot;#9999FF&quot;, shortname = &quot;Irish Unionist&quot;,},
	[&quot;Irish Worker League&quot;] = {abbrev = &quot;IWL&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Irish Worker League&quot;,},
	[&quot;Irish Workers' League&quot;] = {abbrev = &quot;IWL&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Irish Workers' League&quot;,},
	[&quot;Irish Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;IWP&quot;, color = &quot;#FF3300&quot;, shortname = &quot;Irish Workers' Party&quot;,},
	[&quot;Iron Guard&quot;] = {abbrev = &quot;TpȚ&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Irun Herria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BD1C0F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Isamaa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009CE2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ishenim&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#632D4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ishin Seito Shimpu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC3334&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ISLAM (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#226814&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Andolan Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;IAB&quot;, color = &quot;#C7EA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Jamhoori Ittehad&quot;] = {abbrev = &quot;IJI&quot;, color = &quot;#284d00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Jatiya Oikya Front&quot;] = {abbrev = &quot;IJOF&quot;, color = &quot;#54AC00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Oikya Jote&quot;] = {abbrev = &quot;IOJ&quot;, color = &quot;#6AD900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islami Tehreek Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;ITP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Action Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#41984F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Alliance (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;IA&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Engineers&quot;] = {abbrev = &quot;IAE&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Iranian Medical Society&quot;] = {abbrev = &quot;AIMSI&quot;, color = &quot;#ffe5b2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of Teachers of Iran&quot;] = {abbrev = &quot;IATI&quot;, color = &quot;#3d98b3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Association of University Instructors&quot;] = {abbrev = &quot;IAUI&quot;, color = &quot;#D2691E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Coalition Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Constitutional Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0098F1&quot;, shortname = &quot;Hadas&quot;,},
	[&quot;Islamic Centre Party&quot;] = {abbrev = &quot;ICP&quot;, color = &quot;#58B524&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Dawa Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Dawah Organisation of Afghanistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Democratic Party (Maldives)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Education Movement&quot;] = {abbrev = &quot;PERTI&quot;, color = &quot;#005825&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Front Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8F674E&quot;, shortname = &quot;Islamic Front&quot;,},
	[&quot;Islamic Group (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Iran Participation Front&quot;] = {abbrev = &quot;IIPF&quot;, color = &quot;#43438b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;ILP&quot;, color = &quot;#90EE90&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Movement of Afghanistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D6D01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Party of Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#337263&quot;, shortname = &quot;Islamic Party&quot;,},
	[&quot;Islamic Renaissance Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MRI&quot;, color = &quot;#000099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Renaissance Party of Tajikistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#224272&quot;, shortname = &quot;Islamic Renaissance&quot;,},
	[&quot;Islamic Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;IRP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Salafi Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7E03&quot;, shortname = &quot;Salafi Alliance&quot;,},
	[&quot;Islamic Salvation Front&quot;] = {abbrev = &quot;FIS&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Society of Athletes&quot;] = {abbrev = &quot;ISA&quot;, color = &quot;Green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Society of Engineers&quot;] = {abbrev = &quot;JAM&quot;, color = &quot;#FDEE00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Supreme Council of Iraq&quot;] = {abbrev = &quot;ISCI&quot;, color = &quot;#03C03C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Tharikah Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPTI&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Victory Force&quot;] = {abbrev = &quot;AKUI&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islamic Virtue Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2929FD&quot;, shortname = &quot;Fadhila&quot;,},
	[&quot;Islamist Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Island Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#132B41&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Island Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Islander Party of the Balearic Islands&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#636163&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Isle of Man Green Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0B9444&quot;, shortname = &quot;Green&quot;,},
	[&quot;Islington Tenants and Ratepayers Political Association&quot;] = {abbrev = &quot;IT&amp;R&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;Islington Tenants &amp; Ratepayers&quot;,},
	[&quot;Isola Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087dc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Israel Resilience Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7D7F33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Israeli Labor Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE1C25&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Israeli Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;Liberal&quot;,},
	[&quot;Istehkam-e-Pakistan Party&quot;] = {abbrev = &quot;IPP&quot;, color = &quot;#67BA27&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Istiqlal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f1a4be&quot;, shortname = &quot;Istiqlal&quot;,},
	[&quot;Istrian Democratic Assembly&quot;] = {abbrev = &quot;IDS&quot;, color = &quot;#0CB14B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Istrian Social Democratic Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IT Voice 2012&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F47622&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;IT Voice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB1F5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italexit (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#366A9F&quot;, shortname = &quot;Italexit&quot;,},
	[&quot;Italia Viva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D6418C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italia. Bene Comune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF3E3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Animalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAI&quot;, color = &quot;#E60C0C&quot;, shortname = &quot;Animalist Party&quot;,},
	[&quot;Italian Associations in South America&quot;] = {abbrev = &quot;AISA&quot;, color = &quot;#2B346C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Catholic Electoral Union&quot;] = {abbrev = &quot;UECI&quot;, color = &quot;#FFEF65&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Communist Party (2016)&quot;] = {abbrev = &quot;PCI&quot;, color = &quot;#C72F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCI&quot;, color = &quot;#C72F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLDI&quot;, color = &quot;Gold&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Party of Monarchist Unity&quot;] = {abbrev = &quot;PDIUM&quot;, color = &quot;#536CE8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSDI&quot;, color = &quot;#FF8282&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Democratic Socialists&quot;] = {abbrev = &quot;SDI&quot;, color = &quot;#ED1B34&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Left&quot;] = {abbrev = &quot;SI&quot;, color = &quot;#EF3E3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Liberal Party (1997)&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#2975C2&quot;, shortname = &quot;Liberal Party&quot;,},
	[&quot;Italian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLI&quot;, color = &quot;#2975C2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Nationalist Association&quot;] = {abbrev = &quot;ANI&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian People's Party (1919)&quot;] = {abbrev = &quot;PPI&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian People's Party (1994)&quot;] = {abbrev = &quot;PPI&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Radical Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00542E&quot;, shortname = &quot;Radical Party&quot;,},
	[&quot;Italian Radicals&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Radicals&quot;,},
	[&quot;Italian Reformist Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSRI&quot;, color = &quot;Pink&quot;, shortname = &quot;Reformist Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Italian Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;RI&quot;, color = &quot;#0039AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRI&quot;, color = &quot;#3CB371&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Social Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MSI&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party (2007)&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party of Proletarian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;PSIUP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italian Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSI&quot;, color = &quot;#ED2855&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italia in Comune&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#349655&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy in the Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E58321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy is There&quot;] = {abbrev = &quot;LIC&quot;, color = &quot;#277BA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Italy of Values&quot;] = {abbrev = &quot;IdV&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittehad-e-Millat Council&quot;] = {abbrev = &quot;IEMC&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittifaq al-Muslimin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ittihad Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;Ittihad&quot;,},
	[&quot;Ivan Rybkin Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DA2021&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ivica Dačić — Prime Minister of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A60C19&quot;, shortname = &quot;SPS coalition&quot;,},
	[&quot;Ivorian Popular Front&quot;] = {abbrev = &quot;FPI&quot;, color = &quot;#0066cc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ivorian Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;PIT&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Izaugsme&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3C8734&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Izquierda-Ezkerra&quot;] = {abbrev = &quot;I–E (n)&quot;, color = &quot;#C80F70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>05d21wtijgta47e0h7jkns3eanua88q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Political party/A</title>
    <ns>828</ns>
    <id>105369</id>
    <revision>
      <id>601476</id>
      <parentid>600382</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601476</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="93318" sha1="bzhtfd16fsn0s7otn9ewvmq1ekp9tuy" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;A test&quot;] = {main = &quot;Business and Professional Group&quot;, abbrev = &quot;AT&quot;, shortname = &quot;atest&quot;},
	[&quot;A Better Britain - Unionist Party&quot;] = &quot;British Unionist Party&quot;,
	[&quot;A Better Britain – Unionist Party&quot;] = &quot;British Unionist Party&quot;,
	[&quot;A Just Russia – For Truth&quot;] = &quot;A Just Russia — For Truth&quot;,
	[&quot;A Public Party&quot;] = &quot;Other parties&quot;,
	[&quot;Abolish the Welsh Assembly&quot;] = &quot;Abolish the Welsh Assembly Party&quot;,
	[&quot;ABV&quot;] = &quot;Alternative for Bulgarian Revival&quot;,
    [&quot;ACT-CIS&quot;] = &quot;ACT-CIS Partylist&quot;,
	[&quot;ACT Party&quot;] = &quot;ACT New Zealand&quot;,
	[&quot;ACT Teachers&quot;] = &quot;ACT Teachers Partylist&quot;,
	[&quot;Action Coalition for Thailand&quot;] = &quot;Action Coalition Party&quot;,
	[&quot;Action Coalition for Thailand Party&quot;] = &quot;Action Coalition Party&quot;,
	[&quot;Action Committee 5/6 Pensions for Everyone&quot;] = &quot;Alternative Democratic Reform Party&quot;,
	[&quot;Action Committee for Democracy and Pensions Justice&quot;] = &quot;Alternative Democratic Reform Party&quot;,
	[&quot;Action Party (Italy, 1848)&quot;] = &quot;Action Party (Italy, 1853)&quot;,
	[&quot;Action (Italy)&quot;] = &quot;Action (Italian political party)&quot;,
	[&quot;Adal (party)&quot;] = &quot;Adal (political party)&quot;,
	[&quot;Adams Party (United States)&quot;] = &quot;Anti-Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Adams-Clay Republican&quot;] = &quot;Anti-Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Adelante Andalucía&quot;] = &quot;Adelante Andalucía (2018)&quot;,
	[&quot;ADPL&quot;] = &quot;Hong Kong Association for Democracy and People's Livelihood&quot;,
	[&quot;Advance NZ&quot;] = &quot;Advance New Zealand&quot;,
	[&quot;African Independence Party of Guinea and Cape Verde&quot;] = &quot;African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde&quot;,
	[&quot;Aggrupation of Parties for Progress&quot;] = &quot;Aggrupation of Parties for Prosperity&quot;,
	[&quot;Agrarian Party (Finland)&quot;] = &quot;Centre Party (Finland)&quot;,
	[&quot;Agrarian Party (Tajikistan)&quot;] = &quot;Agrarian Party of Tajikistan&quot;,
	[&quot;Agrarian Party of Albania&quot;] = &quot;Environmentalist Agrarian Party&quot;,
	[&quot;Agreement for Catalonia Progress&quot;] = &quot;Catalan Agreement of Progress&quot;,
	[&quot;Agreement of Left Nationalists&quot;] = &quot;Left Nationalists&quot;,
	[&quot;Agreement of Nationalist Unity&quot;] = &quot;Canarian Coalition&quot;,
	[&quot;AIADMK&quot;] = &quot;All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam&quot;,
	[&quot;AIADMK(OPS)&quot;] = &quot;All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam (OPS)&quot;,
	[&quot;Akbayan Citizens' Action Party&quot;] = &quot;Akbayan&quot;,
	[&quot;Aq Jol Democratic Party&quot;] = &quot;Aq Jol&quot;,
	[&quot;Ak Zhol Democratic Party&quot;] = &quot;Aq Jol&quot;,
	[&quot;Akhil Bharatiya Lok Tantrik Congress&quot;] = &quot;Akhil Bharatiya Loktantrik Congress&quot;,
	[&quot;Aksyon Demokratiko&quot;] = &quot;Aksyon&quot;,
	[&quot;Alabama Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Alabama Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Alaska Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Alaska Libertarian Party&quot;] = &quot;Libertarian Party (US)&quot;,
	[&quot;Alaska Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Alaskan Independence Party&quot;] = &quot;Independence Party (US)&quot;,
	[&quot;Albanian Fascist Party&quot;] = &quot;Fascist Party of Albania&quot;,
	[&quot;Albanian Liberal Party&quot;] = &quot;Liberal Party of Albania&quot;,
	[&quot;Alignment (political party)&quot;] = &quot;Alignment (Israel)&quot;,
	[&quot;All&quot;] = &quot;Alleanza Bidla&quot;,
	[&quot;All Ceylon Muslim Congress&quot;] = &quot;All Ceylon Makkal Congress&quot;,
	[&quot;All India Majlis-E-Ittehadul Muslimeen&quot;] = &quot;All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen&quot;,
	[&quot;All India Scheduled Caste Federation&quot;]=&quot;All India Scheduled Caste Federation&quot;,
	[&quot;All India Trinamool Congress&quot;] = &quot;Trinamool Congress&quot;,
	[&quot;All-Ukrainian Union \&quot;Fatherland\&quot;&quot;] = &quot;Batkivshchyna&quot;,
	[&quot;All-Ukrainian Union \&quot;Freedom\&quot;&quot;] = &quot;Svoboda (political party)&quot;,
	[&quot;All-Ukrainian Union \&quot;Svoboda\&quot;&quot;] = &quot;Svoboda (political party)&quot;,
	[&quot;Alliance '90/The Greens&quot;] = &quot;Alliance 90/The Greens&quot;,
	[&quot;Alliance (New Zealand)&quot;] = &quot;Alliance (New Zealand political party)&quot;,
	[&quot;Alliance for Free Finland&quot;] = &quot;Independence Party (Finland)&quot;,
	[&quot;Alliance for Human Rights, Animal and Environmental Protection&quot;] = &quot;Alliance for Human Rights, Animal and Nature Protection&quot;,
	[&quot;Alliance for Progress and Renewal&quot;] = &quot;Liberal Conservative Reformers&quot;,
	[&quot;Alliance for the Reliberation of Somalia&quot;] = &quot;Alliance for the Re-liberation of Somalia&quot;,
	[&quot;Alliance of Alenka Bratušek&quot;] = &quot;Party of Alenka Bratušek&quot;,
	[&quot;Alliance of Conservatives and Reformists in Europe&quot;] = &quot;Alliance of European Conservatives and Reformists&quot;,
	[&quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe Group&quot;] = &quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe group&quot;,
	[&quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party&quot;] = &quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe&quot;,
	[&quot;Alliance Party&quot;] = &quot;Alliance Party (Fiji)&quot;,
	[&quot;Alliance Sahra Wagenknecht&quot;] = &quot;Bündnis Sahra Wagenknecht&quot;,
	[&quot;Alternativa (Italy)&quot;] = &quot;Alternativa (Italian political party)&quot;,
	[&quot;Alternative List - Worth it&quot;] = &quot;Communist League of Luxemburg&quot;,
	[&quot;American Independent Party (United States)&quot;] = &quot;American Independent Party&quot;,
	[&quot;American Independent&quot;] = &quot;American Independent Party&quot;,
	[&quot;American Party (United States)&quot;] = &quot;Know Nothing&quot;,
	[&quot;American Party (US)&quot;] = &quot;Know Nothing&quot;,
	[&quot;American Party (South Carolina)&quot;] = &quot;American Party of South Carolina&quot;,
	[&quot;American Party&quot;] = &quot;Know Nothing&quot;,
	[&quot;Amma Makkal Munnetra Kazhagam&quot;] = &quot;Amma Makkal Munnettra Kazhagam&quot;,
	[&quot;Amma Makkal Munnettra Kazagam&quot;] = &quot;Amma Makkal Munnettra Kazhagam&quot;,
	[&quot;Amplitude&quot;] = &quot;Amplitude (political party)&quot;,
	[&quot;Amra Bangalee&quot;] = &quot;Amra Bangali&quot;,
	[&quot;An Independence from Europe&quot;] = &quot;Independence from Europe&quot;,
	[&quot;Anguilla United Front (2020)&quot;] = &quot;Anguilla United Front&quot;,
	[&quot;Animals Count&quot;] = &quot;Animal Welfare Party&quot;,
	[&quot;Anova-Nationalist Brotherhood&quot;] = &quot;Renewal–Nationalist Brotherhood&quot;,
	[&quot;Anova–Nationalist Brotherhood&quot;] = &quot;Renewal–Nationalist Brotherhood&quot;,
	[&quot;ANP&quot;] = &quot;Awami National Party&quot;,
	[&quot;Anticlerical Party of Progress REASON&quot;] = &quot;Reason Party (Poland)&quot;,
    [&quot;Anti-Partition of Ireland League&quot;] = &quot;Irish Anti-Partition League&quot;,
	[&quot;Anti Revolutionary Party&quot;] = &quot;Anti-Revolutionary Party&quot;,
	[&quot;Anti-Administration Party (United States)&quot;] = &quot;Anti-Administration Party (US)&quot;,
	[&quot;Anti-Austerity Alliance-People Before Profit&quot;] = &quot;Anti-Austerity Alliance–People Before Profit&quot;,
	[&quot;Anti-Jacksonian Party (United States)&quot;] = &quot;Anti-Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Anti-Jacksonian Party (US)&quot;] = &quot;Anti-Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Anti-Jacksonian&quot;] = &quot;Anti-Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Anti-Lecompton Democratic Party (United States)&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Anti-Masonic Party (United States)&quot;] = &quot;Anti-Masonic Party&quot;,
	[&quot;Anti-Monopoly Party (United States)&quot;] = &quot;Anti-Monopoly Party (US)&quot;,
	[&quot;Anti-Parnellite&quot;] = &quot;Irish National Federation&quot;,
	[&quot;Aosta Valley&quot;] = &quot;Aosta Valley (political coalition)&quot;,
	[&quot;AP–PDP–PDL–UCD&quot;] = &quot;People's Alliance (Spain)&quot;,
	[&quot;Apna Dal (Soneylal)&quot;] = &quot;Apna Dal (Sonelal)&quot;,
	[&quot;Arab Socialist Union (Syria)&quot;] = &quot;Arab Socialist Union Party (Syria)&quot;,
	[&quot;AraCatalunya&quot;] = &quot;Ara Reus&quot;,
	[&quot;Arise the Republic&quot;] = &quot;Debout la République&quot;,
	[&quot;Arizona Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Arizona Green Party&quot;] = &quot;Green Party (US)&quot;,
	[&quot;Arizona Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Armenian Democratic Liberal Party&quot;] = &quot;Ramgavar&quot;,
	[&quot;Armenian Renaissance (party)&quot;] = &quot;Orinats Yerkir&quot;,
	[&quot;Armenian Revolutionary Federation in Lebanon&quot;] = &quot;Armenian Revolutionary Federation&quot;,
	[&quot;Article 1 – Democratic and Progressive Movement&quot;] = &quot;Article One (political party)&quot;,
	[&quot;Article One (Italy)&quot;] = &quot;Article One (political party)&quot;,
	[&quot;Article One&quot;] = &quot;Article One (political party)&quot;,
	[&quot;Artikel 1&quot;] = &quot;BIJ1&quot;,
	[&quot;Association for Democracy and People's Livelihood&quot;] = &quot;Hong Kong Association for Democracy and People's Livelihood&quot;,
	[&quot;Association of Consumers and Taxpayers&quot;] = &quot;ACT New Zealand&quot;,
	[&quot;Asturian Socialist Federation&quot;] = &quot;Spanish Socialist Workers' Party&quot;,
	[&quot;Australian Country Party (1920)&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Australian Labour Party (Tasmanian Branch)&quot;] = &quot;Australian Labor Party (Tasmanian Branch)&quot;,
	[&quot;Australian Labour Party&quot;] = &quot;Australian Labor Party&quot;,
	[&quot;Authentic Party&quot;] = &quot;Partido Auténtico&quot;,
	[&quot;Avante&quot;] = &quot;Avante (political party)&quot;,
	[&quot;AWS&quot;] = &quot;Solidarity Electoral Action&quot;,
	[&quot;Azanian People's Organization&quot;] = &quot;Azanian People's Organisation&quot;,
	[&quot;Azerbaijan Democratic Party&quot;] = &quot;Azerbaijan Democrat Party&quot;,
	[&quot;Azimio La Umoja&quot;] = &quot;Azimio la Umoja&quot;,
}

local full = {
	[&quot;A test no values&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Better Future For Our Children&quot;] = {abbrev = &quot;ABFFOC&quot;, color = &quot;#5F9EA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Change for Curaçao&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#368035&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Connecticut Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Guadalajara Hay Que Quererla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#47873F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A here ia Porinetia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#17996B&quot;, shortname = &quot;A here&quot;,},
	[&quot;A Just Costa Rica&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#02B2E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Just Russia&quot;] = {abbrev = &quot;SR&quot;, color = &quot;#FFC003&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Just Russia — For Truth&quot;] = {abbrev = &quot;SRZP&quot;, color = &quot;#FFC003&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Just World (Russia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F03D31&quot;, shortname = &quot;A Just World&quot;,},
	[&quot;A la valenciana&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2AAB8C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A New Era&quot;] = {abbrev = &quot;UNT&quot;, color = &quot;#003399&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Partnership for National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;APNU&quot;, color = &quot;#1C9F43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A Worthy Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;UED&quot;, color = &quot;#097565&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A-Combination&quot;] = {abbrev = &quot;AC&quot;, color = &quot;#F1C40F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A16 Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9AE3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aam Aadmi Party&quot;] = {abbrev = &quot;AAP&quot;, color = &quot;#0072B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aama Odisha Party&quot;] = {abbrev = &quot;AOP&quot;, color = &quot;#E1A95F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aapna Punjab Party&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#43DCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aarakashan Virodhi Party&quot;] = {abbrev = &quot;AVP&quot;, color = &quot;#C171A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ABAKO&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9E99C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Abante Pangasinan-Ilokano Party&quot;] = {abbrev = &quot;API&quot;, color = &quot;#D21404&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Abantu Batho Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ABC&quot;, color = &quot;#01FF01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ABBA (Malta)&quot;] = {abbrev = &quot;ABBA&quot;, color = &quot;#4C015E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ABC (Cuba)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Abertzaleen Batasuna&quot;] = {abbrev = &quot;AB&quot;, color = &quot;#800020&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aberdeen Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffbbbb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aberdeen United Trades Council&quot;] = {abbrev = &quot;AUTC&quot;, color = &quot;#DA0F19&quot;, shortname = &quot;Trades Council&quot;,},
	[&quot;Abolish the Scottish Parliament Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D8DFF&quot;, shortname = &quot;Abolish the Scottish Parliament&quot;,},
	[&quot;Abolish the Welsh Assembly Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#810000&quot;, shortname = &quot;Abolish&quot;,},
	[&quot;Abolition of Income Tax and Usury Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Abono&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Abundant Nigeria Renewal Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANRP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Academics In Support of Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Accessibility without Exclusion&quot;] = {abbrev = &quot;PASE&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Accion 21&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0093D5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Acción Chaqueña&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Acción Democrática Nacional&quot;] = {abbrev = &quot;ADN&quot;, color = &quot;#6F2C91&quot;, shortname = &quot;&quot;},
	[&quot;Accord (Nigeria)&quot;] = {abbrev = &quot;A&quot;, color = &quot;#99FF33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aceh Abode Party&quot;] = {abbrev = &quot;PDA&quot;, color = &quot;#48C5FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aceh Party&quot;] = {abbrev = &quot;PA&quot;, color = &quot;#DA2625&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Achdus&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F51C7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Acoma Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Acoma&quot;,},
	[&quot;Acord Ciutadà&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A91C30&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Acord pes Mercadal i Fornells&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EFAF50&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;ACT-CIS Partylist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#97111A&quot;, shortname = &quot;ACT-CIS&quot;,},
	[&quot;Act (Brazil)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#025B97&quot;, shortname = &quot;Agir&quot;,},
	[&quot;ACT Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#10C25B&quot;, shortname = &quot;Greens&quot;,},
	[&quot;ACT New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;ACT&quot;, color = &quot;#FDE401&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Act to Stop the Decline&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action (Italian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0039AA&quot;, shortname = &quot;Action&quot;,},
	[&quot;Action – Italia Viva&quot;] = {abbrev = &quot;A-IV&quot;, color = &quot;#243683&quot;, shortname = &quot;Action – Italia Viva&quot;,},
	[&quot;Action (Serbia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#90C64A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action 18&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E5498&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action 9&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DBE767&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AA&quot;, color = &quot;#3498DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action and Renewal Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MAR&quot;, color = &quot;#F6881F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Coalition Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A3994&quot;, shortname = &quot;Action Coalition&quot;,},
	[&quot;Action Coalition Party (2023)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#591283&quot;, shortname = &quot;Action Coalition&quot;,},
	[&quot;Action Committee for Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E4011C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Congress of Nigeria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0080FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Democratic Party (Nigeria)&quot;] = {abbrev = &quot;ADP&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action for Andorra&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6BDBD7&quot;, shortname = &quot;Acció&quot;,},
	[&quot;Action for Change&quot;] = {abbrev = &quot;AC&quot;, color = &quot;#FFE100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action for Córdoba&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AD1140&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action for Independence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00335A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action for Renewal of Chad&quot;] = {abbrev = &quot;ART&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action for the Republic (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;AxR&quot;, color = &quot;#3E5298&quot;, shortname = &quot;Action for the Republic&quot;,},
	[&quot;Action for the Republic (Catalonia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EC008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Front for Renewal and Development&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Group (Nigeria)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Party (Italy, 1853)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0002B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009246&quot;, shortname = &quot;Action Party&quot;,},
	[&quot;Action Party (Latvia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#266AAB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Party (Morocco)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E90FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Action Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2F4F4F&quot;, shortname = &quot;Action&quot;,},
	[&quot;Action Peoples Party&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#2b2a29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ActionSA&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#05B615&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Active and Social Participation for Cerdanyola&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB1816&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Active Citizenship&quot;] = {abbrev = &quot;CA&quot;, color = &quot;#BB0011&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Active Xàtiva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9C21D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Activism for Democracy Association&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9F8170&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Actúa Torrent&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE8D00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Actúa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007776&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Actual Equality&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2ABE9C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AD+PD&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#20AA63&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Adal (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#26B173&quot;, shortname = &quot;Adal&quot;,},
	[&quot;Adarshwaadi Congress Party&quot;] = {abbrev = &quot;ACP&quot;, color = &quot;#81F7BE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Adelante Andalucía (2018)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4EB270&quot;, shortname = &quot;Adelante Andalucía&quot;,},
	[&quot;Adelante Andalucía (2021)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#24C87E&quot;, shortname = &quot;Adelante Andalucía&quot;,},
	[&quot;Adelante Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#535D9B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Adelante Ourense&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBC000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Adelante Zamboanga Party&quot;] = {abbrev = &quot;AZAP&quot;, color = &quot;#BE0032&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Adhaalath Party&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#00A86A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ADN Morvedre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A6489A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ADÑ&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7E00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Advance (Ecuador)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#017DB6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Advance New Zealand (1995)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AADDCC&quot;, shortname = &quot;Advance NZ&quot;,},
	[&quot;Advance New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1987D1&quot;, shortname = &quot;Advance NZ&quot;,},
	[&quot;Advance SA&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#10294F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Advance San Luis&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#24A1BD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Advance Together&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF008F&quot;, shortname = &quot;Advance&quot;,},
	[&quot;Advance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Advancement Unification Party&quot;] = {abbrev = &quot;AUP&quot;, color = &quot;#0067A5&quot;, shortname = &quot;Advancement Unification&quot;,},
	[&quot;Afar Liberation Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4189DD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afar National Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1614BA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afek Tounes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afghan Millat Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Africa Moral Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#47852C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Africa Muslim Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009f00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Africa Restoration Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ARA&quot;, color = &quot;#E53184&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Action Congress&quot;] = {abbrev = &quot;AAC&quot;, color = &quot;#6F4E37&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Christian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ACDP&quot;, color = &quot;#ba0c2f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Congress for Transformation&quot;] = {abbrev = &quot;ACT&quot;, color = &quot;#E31E26&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Congress of Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D12626&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Content Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5a2d8a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Covenant&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#164518&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Democratic Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Democratic Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ADC&quot;, color = &quot;#00A86B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Democratic Rally (Burkina Faso)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Democratic Rally&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Forum for Reconstruction&quot;] = {abbrev = &quot;FAR&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Heart Congress&quot;] = {abbrev = &quot;AHC&quot;, color = &quot;#E8B235&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Independence Party – Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Independence Party (Burkina Faso)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Independence Party (Touré)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Independent Congress&quot;] = {abbrev = &quot;AIC&quot;, color = &quot;#ffb543&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ANC&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Party for Peace and Social Justice&quot;] = {abbrev = &quot;PAP-JS&quot;, color = &quot;#70e8e9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Party for Radical Transformation and Integration of States&quot;] = {abbrev = &quot;PATRIE&quot;, color = &quot;#0145CA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Party for the Independence of Cape Verde&quot;] = {abbrev = &quot;PAICV&quot;, color = &quot;#FCD116&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde&quot;] = {abbrev = &quot;PAIGC&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Patriots of Senegal for Work, Ethics and Fraternity&quot;] = {abbrev = &quot;PASTEF&quot;, color = &quot;#9E1A16&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African People's Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;BPA&quot;, color = &quot;#F38C22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African People's Convention&quot;] = {abbrev = &quot;APC&quot;, color = &quot;#046D2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;APEMO&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African People's Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EA202C&quot;, shortname = &quot;African People's Socialist&quot;,},
	[&quot;African Regroupment Party – Senegal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5C96C4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Renaissance Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#85251B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Security Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F21313&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Socialist Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD5C5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Solidarity for Democracy and Independence&quot;] = {abbrev = &quot;SADI&quot;, color = &quot;#CC0707&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;African Transformation Movement&quot;] = {abbrev = &quot;ATM&quot;, color = &quot;#00ADEE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afrikan Alliance of Social Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#179123&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afrikaner Eenheidsbeweging&quot;] = {abbrev = &quot;AEB&quot;, color = &quot;#004577&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afrikaner Party&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#007090&quot;, shortname = &quot;Afrikaner&quot;,},
	[&quot;Afrikaner self-determination Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Afro-Shirazi Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AFROVIDES&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#555555&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Against all&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agalev&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1B7710&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agang South Africa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008752&quot;, shortname = &quot;Agang SA&quot;,},
	[&quot;Agano Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Purple&quot;, shortname = &quot;Agano&quot;,},
	[&quot;Agar Jan Party&quot;] = {abbrev = &quot;AGRJP&quot;, color = &quot;#B9C1C0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aggrupation of Parties for Prosperity&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#1325ae&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agir (France)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#43519E&quot;, shortname = &quot;Agir&quot;,},
	[&quot;Agora (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4DBCB4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ASZ&quot;, color = &quot;#EDED00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian and Social Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAS&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Bloc Electoral Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32B2A3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Labor Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Labour Action Party&quot;] = {abbrev = &quot;PALA&quot;, color = &quot;#8f5100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian League (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#74C365&quot;, shortname = &quot;Agrarian&quot;,},
	[&quot;Agrarian League (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#124838&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#548D54&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ADS&quot;, color = &quot;#30A741&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9ACD32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;Agrarian&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party (Yugoslavia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3D863D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Greece&quot;] = {abbrev = &quot;AKE&quot;, color = &quot;#009343&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Moldova&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#16924C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Russia&quot;] = {abbrev = &quot;APR&quot;, color = &quot;#EED23C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Tajikistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FDDC1D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Turkmenistan&quot;] = {abbrev = &quot;TAP&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Party of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;APU&quot;, color = &quot;#80AC4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Patriotic Front&quot;] = {abbrev = &quot;FREPAB&quot;, color = &quot;#F3D09C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},	
	[&quot;Agrarian People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7212&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Union (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;ZC&quot;, color = &quot;#279B6A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agrarian Union \&quot;Aleksandar Stamboliyski\&quot;&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE9901&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agreement (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#230871&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agreement for the Country&quot;] = {abbrev = &quot;IpP&quot;, color = &quot;#0061A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agreement of Independents for Badalona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4CC417&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agreement of the Catalans&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD901&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural and Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;AEK&quot;, color = &quot;#ffb4a1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural League&quot;] = {abbrev = &quot;RLB&quot;, color = &quot;#52AE6F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural Party of Greece&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Agricultural&quot;,},
	[&quot;Agricultural Party (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;ZS&quot;, color = &quot;#00B233&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agricultural People's Front of Peru&quot;] = {abbrev = &quot;FREPAP&quot;, color = &quot;#00009B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agriculturalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8D8C9&quot;, shortname = &quot;Agriculturalist&quot;,},
	[&quot;Agriculture and Development&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agriculture First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5FC099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AGROunia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BBCB15&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aguadulce en Marcha&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A0B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Agudas Israel (Latvia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;Agudas Israel&quot;,},
	[&quot;Agudat Yisrael&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#033669&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahali&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#377149&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahd 54&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2D5A20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahdut HaAvoda&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Almería&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#137776&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Arganda&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A58E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Basauri Orain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#016703&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Canarias&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#11865C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Ciempozuelos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3F9D2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Decide&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#198100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Estella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B21AAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Getafe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F4098&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Guadalajara&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#810081&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Madrid&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A58E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Patria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Repúblicas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCBC43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Santa Cruz&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6A205F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ahora Sí Torremolinos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB9031&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AIADMK-led Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AIADMK+&quot;, color = &quot;#00863F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ailtirí na hAiséirghe&quot;] = {abbrev = &quot;AnaA&quot;, color = &quot;#004400&quot;, shortname = &quot;Ailtirí na hAiséirghe&quot;,},
	[&quot;Aitaira&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ak Jol&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7070&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akali Dal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#72474c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akali Dal – Sant Fateh Singh Group&quot;] = {abbrev = &quot;AD(SFS)&quot;, color = &quot;#FF8000&quot;, shortname = &quot;Akali Dal (SFS)&quot;,},
	[&quot;Akbayan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE0000&quot;, shortname = &quot;Akbayan&quot;,},
	[&quot;Akha National Development Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANDP&quot;, color = &quot;#374BA1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhand Bharat Mahasang Sarvahara Krantikari Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABMSKP&quot;, color = &quot;#DFB43D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhand Bharat Samaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABSP&quot;, color = &quot;#9AFE2E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhand Bharti&quot;] = {abbrev = &quot;AB&quot;, color = &quot;#9AFE2E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharat Hindu Mahasabha&quot;] = {abbrev = &quot;ABHM&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Aman Committee&quot;] = {abbrev = &quot;ABAC&quot;, color = &quot;#D2EFF0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Congress Dal (Ambedkar)&quot;] = {abbrev = &quot;ABCD&quot;, color = &quot;#FFCCCC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Dalit Utthan Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABDUP&quot;, color = &quot;#F2F5A9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Dharmnirpeksh Dal&quot;] = {abbrev = &quot;DND&quot;, color = &quot;#EBD023&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Gorkha League&quot;] = {abbrev = &quot;ABGL&quot;, color = &quot;#7E5692&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Hindu Mahasabha&quot;] = {abbrev = &quot;ABHM&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Jana Sangh&quot;] = {abbrev = &quot;ABJS&quot;, color = &quot;#FF9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Janata Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ABJC&quot;, color = &quot;#08088A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Janata Vikas Party&quot;] = {abbrev = &quot;BJVP&quot;, color = &quot;#A9F5BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Loktantrik Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ABLTC&quot;, color = &quot;#93DE73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Manav Adhikar Dal&quot;] = {abbrev = &quot;ABMAD&quot;, color = &quot;#A264C1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Ram Rajya Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;RRP&quot;, color = &quot;#330033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Rashtriya Azad Hind Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABRAHP&quot;, color = &quot;#FFFF66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Sena&quot;] = {abbrev = &quot;ABS&quot;, color = &quot;#3060D0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Shivsena Rashtrawadi&quot;] = {abbrev = &quot;SHS&quot;, color = &quot;#A9F5A9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Shoshit Samaj Dal&quot;] = {abbrev = &quot;SSD&quot;, color = &quot;#F2F5A9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Sudhar Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABSP&quot;, color = &quot;#8A4B08&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhil Bharatiya Vikas Congress Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABVCP&quot;, color = &quot;#F2F5A9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhila India Jananayaka Makkal Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;AIJMK&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akhl Bharatiya Garib Mazdoor Kisan Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABGMKP&quot;, color = &quot;#ADEFE5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Akila India Jananayaka Makkal Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;AIJMK&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AKMA-PTM&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fbe405&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ako Bicol Political Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffff00&quot;, shortname = &quot;Ako Bicol&quot;,},
	[&quot;Akshumkar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3DBCCB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aksyon&quot;] = {abbrev = &quot;AD&quot;, color = &quot;#9683EC&quot;, shortname = &quot;Aksyon&quot;,},
	[&quot;Aktsent&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008DA2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al Amal (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE0000&quot;, shortname = &quot;Al Amal&quot;,},
	[&quot;Al Asalah&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00568B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al Jama-ah&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1c9069&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al Wefaq&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D4173&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Ahbash&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDB531&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Ahrar Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;al-Ahrar&quot;,},
	[&quot;Al-Arabiya Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#57888D&quot;, shortname = &quot;al-Arabiya&quot;,},
	[&quot;Al-ʽAhd (Morocco)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#915701&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Irada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ACACAC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Islah (Yemen)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0463D1&quot;, shortname = &quot;Al-Islah&quot;,},
	[&quot;Al-Menber Islamic Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E93230&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Muthanna Club&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Muwatin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Nour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;al-Nour&quot;,},
	[&quot;Al-Sadiqoun Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5CA7F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Wasat Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Watan Party (Tunisia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E90FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Al-Wataniya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5CA7F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alajuelense Democratic Action&quot;] = {abbrev = &quot;PADA&quot;, color = &quot;#FF7E1C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alajuelense Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSA&quot;, color = &quot;#D41C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alash National Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Alash&quot;,},
	[&quot;Alanian Union&quot;] = {abbrev = &quot;AU&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alavese Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3159A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alba Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005EB8&quot;, shortname = &quot;Alba&quot;,},
	[&quot;Albanian Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;ASH&quot;, color = &quot;darkblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian Christian Democratic Party of Kosovo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4775BF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;KSH&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian Coalition of Preševo Valley&quot;] = {abbrev = &quot;KSLP&quot;, color = &quot;#0081CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian Democratic Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;PBDSH&quot;, color = &quot;#6192ad&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian List (Montenegro)&quot;] = {abbrev = &quot;LSh&quot;, color = &quot;#E62927&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanian National Front Party&quot;] = {abbrev = &quot;PBK&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Albanians Decisively&quot;] = {abbrev = &quot;AO&quot;, color = &quot;#00aae5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alberta Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#55ba47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alcalá 100%&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D88BE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alcalá Habitable&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#336F27&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alcalá Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F215F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alderney representatives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BABCDB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ale Yarok&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#799A00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aleksa and Dritan – Count Bravely!&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#69BD44&quot;, shortname = &quot;Count Bravely!&quot;,},
	[&quot;Alfarista Radical Front&quot;] = {abbrev = &quot;FRA&quot;, color = &quot;#4169E1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algaida for the Development of Sanlúcar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#94FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algeciras 100x100&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E75200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algeciras Citizen Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algeciras Sí Se Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#761B5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algerian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algerian National Front&quot;] = {abbrev = &quot;FNA&quot;, color = &quot;#406080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algerian Popular Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MPA&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Algerian Rally&quot;] = {abbrev = &quot;RA&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alhora&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E72346&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party for Progress&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#0E9345&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alianza Puertorriqueña&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0DC82&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alignment (Israel)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3DEAFD&quot;, shortname = &quot;Alignment&quot;,},
	[&quot;Alive Land Palencia Independent Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-Armenian National Statehood Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0620FD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Basotho Convention&quot;] = {abbrev = &quot;ABC&quot;, color = &quot;#F5D42D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Blended Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABP&quot;, color = &quot;#040A55&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Ceylon Makkal Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9acd32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Ceylon Tamil Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-Democratic Agricultural Front&quot;] = {abbrev = &quot;PAME&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All for Latvia!&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A0505&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All for Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2C5781&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam&quot;] = {abbrev = &quot;AIADMK&quot;, color = &quot;#009546&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam (OPS)&quot;] = {abbrev = &quot;AIADMK(OPS)&quot;, color = &quot;#4B6F44&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Bahujan Samman Party&quot;] = {abbrev = &quot;AIBSP&quot;, color = &quot;#A9F5D0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Dalit Muslim Minorities Suraksha Mahasangh&quot;] = {abbrev = &quot;DMM&quot;, color = &quot;#14D00D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Forward Bloc (Marxist)&quot;] = {abbrev = &quot;FBL(M)&quot;, color = &quot;#259268&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Forward Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;AIFB&quot;, color = &quot;#ac1313&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Ganatantra Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;AIGP&quot;, color = &quot;#FF33CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Indira Congress (Tiwari)&quot;] = {abbrev = &quot;AIIC(T)&quot;, color = &quot;#00FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Jharkhand Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC9999&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Mahila Empowerment Party&quot;] = {abbrev = &quot;AIMEP&quot;, color = &quot;#FFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen&quot;] = {abbrev = &quot;AIMIM&quot;, color = &quot;#0c6b4b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Minorities Front&quot;] = {abbrev = &quot;AIMF&quot;, color = &quot;#00FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Moovendar Munnani Kazhagam&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Muslim Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India N.R. Congress&quot;] = {abbrev = &quot;AINRC&quot;, color = &quot;#FDA209&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Party for the Protection of Civil Rights&quot;] = {abbrev = &quot;AIPPCR&quot;, color = &quot;mistyrose&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Rajiv Krantikari Congress&quot;] = {abbrev = &quot;AIRKC&quot;, color = &quot;#417A81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Rashtriya Janata Party&quot;] = {abbrev = &quot;AIRJP&quot;, color = &quot;#9A5815&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Samathuva Makkal Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;SMK&quot;, color = &quot;#fe0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All India Scheduled Caste Federation&quot;]={abbrev=&quot;SCF&quot;,color=&quot;#000066&quot;,shortname=&quot;&quot;},
	[&quot;All India United Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;AIUDF&quot;, color = &quot;#348017&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Jammu and Kashmir Muslim Conference&quot;] = {abbrev = &quot;AJKMC&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Jharkhand Students Union&quot;] = {abbrev = &quot;AJSU&quot;, color = &quot;#6827B5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Liberia Coalition Party&quot;] = {abbrev = &quot;ALCOP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Liberian Party&quot;] = {abbrev = &quot;ALP&quot;, color = &quot;#fd0f0d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Malaysian Indian Progressive Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EC2029&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Mon Region Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;AMRDP&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Nigeria Peoples Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANPP&quot;, color = &quot;#0000CD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Pakistan Awami Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006a4e&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Pakistan Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;APML&quot;, color = &quot;#556B2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Party Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C19A6B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Party Hill Leaders Conference&quot;] = {abbrev = &quot;AHL&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All People Front&quot;] = {abbrev = &quot;PM&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Peoples Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9e13c4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All People's Congress (Ghana)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#106338&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All People's Congress&quot;] = {abbrev = &quot;APC&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All People's Party (Namibia)&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#D84F23&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All People's Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;DarkOrange&quot;, shortname = &quot;All People's Party&quot;,},
	[&quot;All Progressives Congress&quot;] = {abbrev = &quot;APC&quot;, color = &quot;#87BEEB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Progressives Grand Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;APGA&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Scotland Pensioners Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BBD9DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All Together (Serbia)&quot;] = {abbrev = &quot;SZ&quot;, color = &quot;brown&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-for-Ireland League&quot;] = {abbrev = &quot;AFI&quot;, color = &quot;#66FF99&quot;, shortname = &quot;All-for-Ireland&quot;,},
	[&quot;All-German Bloc/League of Expellees and Deprived of Rights&quot;] = {abbrev = &quot;GB/BHE&quot;, color = &quot;#C3C318&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-German People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;GVP&quot;, color = &quot;#FF7F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-In Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-India Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;AIML&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-Ukrainian Political Movement \&quot;State Independence of Ukraine\&quot;&quot;] = {abbrev = &quot;DSU&quot;, color = &quot;#ff0080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;All-Ukrainian Union \&quot;Cherkashchany\&quot;&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#019CDE&quot;, shortname = &quot;Cherkashchany&quot;,},
	[&quot;All-Union Communist Party of Bolsheviks (1991)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#881300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Allah-o-Akbar Tehreek&quot;] = {abbrev = &quot;AAT&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alleanza Bidla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alleanza Lombarda Autonomia&quot;] = {abbrev = &quot;ALA&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Allegiance Party (Papua New Guinea)&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#233F92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0AABDB&quot;, shortname = &quot;Alianza&quot;,},
	[&quot;Alliance (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance (Kyrgyz political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#25AAE2&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance (New Zealand political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#33CC66&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance (Portugal)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6AD1E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f47b20&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance (Slovak political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F48B24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance 21/RRP&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0C0C0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance 90&quot;] = {abbrev = &quot;B90&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance 90/Greens of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;S90&quot;, color = &quot;#286019&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance 90/The Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#409A3C&quot;, shortname = &quot;Greens&quot;,},
	[&quot;Alliance C – Christians for Germany&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00529C&quot;, shortname = &quot;Bündnis C&quot;,},
	[&quot;Alliance for a Triumphant Benin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CBE08F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Albanians&quot;] = {abbrev = &quot;ASh&quot;, color = &quot;#6D3D87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Barangay Concerns&quot;] = {abbrev = &quot;ABC&quot;, color = &quot;#010066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Brazil&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Burgos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9F9152&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED6C10&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change (Guyana)&quot;] = {abbrev = &quot;AFC&quot;, color = &quot;#FFCC01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change (Macau)&quot;] = {abbrev = &quot;MUDAR&quot;, color = &quot;#00AB66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change (Mexico)&quot;] = {abbrev = &quot;AxC&quot;, color = &quot;#0957A4&quot;, shortname = &quot;Alliance for Change&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change (Venezuela)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F50087&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change and Progress&quot;] = {abbrev = &quot;AMP&quot;, color = &quot;#10B0E0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Change and Transparency&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A03389&quot;, shortname = &quot;ACT–Wazalendo&quot;,},
	[&quot;Alliance for Commerce and Housing&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFED00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Croatia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5D93D3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;APD&quot;, color = &quot;#284797&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy (Malawi)&quot;] = {abbrev = &quot;AFORD&quot;, color = &quot;#25D9FA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy (Nigeria)&quot;] = {abbrev = &quot;AD&quot;, color = &quot;#186315&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy and Federation – African Democratic Rally&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFEF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy and Freedom (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;ADF&quot;, color = &quot;#002182&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy and Reforms&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democracy in Mali&quot;] = {abbrev = &quot;ADEMA-PASJ&quot;, color = &quot;#EB1D2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democratic Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;navy&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Democratic Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9BF08&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Development and Nature&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D463B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Direct Democracy in Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Equality and European Justice&quot;] = {abbrev = &quot;ABDE&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Europe of the Nations&quot;] = {abbrev = &quot;AEN&quot;, color = &quot;#00DDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Germany&quot;] = {abbrev = &quot;AFD&quot;, color = &quot;#2483BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Green Socialism&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A86B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Human Rights, Animal and Nature Protection&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3d499a&quot;, shortname = &quot;Tierschutzallianz&quot;,},
	[&quot;Alliance for Innovation and Justice&quot;] = {abbrev = &quot;BIG&quot;, color = &quot;#ED803F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Italy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#89CFF0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Justice and Democracy/Movement for Renewal&quot;] = {abbrev = &quot;AJD/MR&quot;, color = &quot;#F8C3A0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Local Living&quot;] = {abbrev = &quot;ALL&quot;, color = &quot;#11B4BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Mexico&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for National Transformation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9954AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for New Nigeria&quot;] = {abbrev = &quot;ANN&quot;, color = &quot;#358C43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Patriotic Reorientation and Construction&quot;] = {abbrev = &quot;APRC&quot;, color = &quot;#0D6F4A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Peace and Democracy (Liberia)&quot;] = {abbrev = &quot;APD&quot;, color = &quot;#E1EC2C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Peace and Freedom&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Progress (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#1155cc&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Progress and Justice/Jëf-Jël&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1155cc&quot;, shortname = &quot;Jëf-Jël&quot;,},
	[&quot;Alliance for Progressives&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#662E91&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Real Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#730026&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Romanian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;AUR&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Ronda&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3E79BF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;SZS&quot;, color = &quot;#007FFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Social and Economic Advancement&quot;] = {abbrev = &quot;ASEA&quot;, color = &quot;#009EE3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Solidarity in Mali&quot;] = {abbrev = &quot;ASMA-CFP&quot;, color = &quot;#D32020&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Tanzania Farmers Party&quot;] = {abbrev = &quot;AFP&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Development of Macau&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Fatherland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08099F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Future (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005094&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Future (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Future of Austria&quot;] = {abbrev = &quot;BZÖ&quot;, color = &quot;#F29400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Future of Kosovo&quot;] = {abbrev = &quot;AAK&quot;, color = &quot;#03112C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Great Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B0F6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Independence of the Czech Republic&quot;] = {abbrev = &quot;AZNČR&quot;, color = &quot;#2e5efe&quot;, shortname = &quot;&quot;},
	[&quot;Alliance for the Progress of Peru&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E5BA8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Re-liberation of Somalia&quot;] = {abbrev = &quot;ARS&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Republic (Mali)&quot;] = {abbrev = &quot;APR&quot;, color = &quot;#7C61EE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Republic (Nicaragua)&quot;] = {abbrev = &quot;APRE&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Republic (Senegal)&quot;] = {abbrev = &quot;APR&quot;, color = &quot;#5C482F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Republic (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C00040&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for the Union of Romanians&quot;] = {abbrev = &quot;AUR&quot;, color = &quot;#FCD20F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Transformation for All&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#47A165&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance for Workers' Liberty&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Germany&quot;] = {abbrev = &quot;BD&quot;, color = &quot;#ff1493&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Builders of Islamic Iran&quot;] = {abbrev = &quot;ABII&quot;, color = &quot;#3835ba&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Chinese and Expatriates&quot;] = {abbrev = &quot;ACE&quot;, color = &quot;#99221A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Citizens for Change&quot;] = {abbrev = &quot;ACC&quot;, color = &quot;#4C2C5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ACT Teachers Partylist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;ACT Teachers&quot;,},
	[&quot;Alliance of Democrats (Lesotho)&quot;] = {abbrev = &quot;AD&quot;, color = &quot;#7F0305&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Democrats (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;SD&quot;, color = &quot;#475196&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Democrats for Integral Development&quot;] = {abbrev = &quot;ADDI&quot;, color = &quot;#11C925&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of European Conservatives and Reformists&quot;] = {abbrev = &quot;AECR&quot;, color = &quot;#0054A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of European National Movements&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000055&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Free Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;SZDSZ&quot;, color = &quot;#1CA8E6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of German Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;ADD&quot;, color = &quot;#1e5ea5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Hungarian Associations&quot;] = {abbrev = &quot;MESZ&quot;, color = &quot;#e31e24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Independent Democrats in Europe&quot;] = {abbrev = &quot;ADIE&quot;, color = &quot;#000066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Independent Social Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;SNSD&quot;, color = &quot;#C40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Independents&quot;] = {abbrev = &quot;LdU&quot;, color = &quot;#019c3e&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Liberals and Democrats (Romania)&quot;] = {abbrev = &quot;ALDE&quot;, color = &quot;#005487&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe group&quot;] = {abbrev = &quot;ALDE&quot;, color = &quot;gold&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Liberals and Democrats for Europe&quot;] = {abbrev = &quot;ALDE&quot;, color = &quot;gold&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Liberties&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6FA293&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Movements for the Emergence of Niger&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01d9f2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of National Forces (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2D3092&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Nationalist Left Forces of the MNR&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB737E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Patriots of Georgia&quot;] = {abbrev = &quot;APG&quot;, color = &quot;#DB9F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Primorje-Gorski Kotar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00c8c8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Progressives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D90000&quot;, shortname = &quot;Progressives&quot;,},
	[&quot;Alliance of Resuming British Sovereignty over Hong Kong and Independence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#07263A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Social Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;Social Democrats&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Centre (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#89CFF0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Christian Democratic Popular Front&quot;] = {abbrev = &quot;AFPCD&quot;, color = &quot;#C1500C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Democratic Centre (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00974A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Forces of Progress (Senegal)&quot;] = {abbrev = &quot;AFP&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD0F0F&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance of the National Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E5D03C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the New Citizen&quot;] = {abbrev = &quot;ANO&quot;, color = &quot;#FFB200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of the Spanish Republican Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance of Vojvodina Hungarians&quot;] = {abbrev = &quot;VMSZ&quot;, color = &quot;#00732B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (Armenia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0021C6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (Cook Islands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F2D030&quot;, shortname = &quot;Alliance Party&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (Fiji)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (Malaysia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (Panama)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E2211C&quot;, shortname = &quot;Alianza&quot;,},
	[&quot;Alliance Party (United States)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#385AA3&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance Party for the Sake of Azerbaijan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00AF68&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party Guernsey&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E60E29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party of Kenya&quot;] = {abbrev = &quot;APK&quot;, color = &quot;#FBCC0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Party of Northern Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;APNI&quot;, color = &quot;#F6CB2F&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Alliance PSD+PC&quot;] = {abbrev = &quot;PSD+PC&quot;, color = &quot;#ED2128&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alliance Royale&quot;] = {abbrev = &quot;AR&quot;, color = &quot;#EEC400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Allied Movement for Change&quot;] = {abbrev = &quot;AM4C&quot;, color = &quot;#00A758&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Allied Peoples Movement&quot;] = {abbrev = &quot;APM&quot;, color = &quot;#00FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ALLinHK&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4681D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Almerian Neighborhood Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#244A91&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Almerian Regionalist Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B59639&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Almerienses–Regionalists for Almería&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#043F63&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aloha ʻĀina Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffd100&quot;, shortname = &quot;Aloha ʻĀina&quot;,},
	[&quot;Alsace d'Abord&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#80461B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alsace-Lorraine Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alsasua Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#73A745&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternatiba (Basque political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE010C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternativa (Italian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE7622&quot;, shortname = &quot;Alternativa&quot;,},
	[&quot;Alternativa (North Macedonian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF7E18&quot;, shortname = &quot;Alternativa&quot;,},
	[&quot;Alternativa de Govern&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008E9C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternativa Sí se puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E00686&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternativas desde Abajo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#33D100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative and Change Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DBB84D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Democratic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff7538&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Democratic Pole&quot;] = {abbrev = &quot;PDA&quot;, color = &quot;#FEF71F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Democratic Reform Party&quot;] = {abbrev = &quot;ADR&quot;, color = &quot;#00AAE5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Ecologists&quot;] = {abbrev = &quot;OE&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Faso&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD198D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Arzúa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A439B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Benalmádena&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40287B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Benidorm&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E9582C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Boadilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#37703E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Bulgarian Revival&quot;] = {abbrev = &quot;ABV&quot;, color = &quot;#6A013A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Castile and León&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#808080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Change&quot;] = {abbrev = &quot;AC&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Changes&quot;] = {abbrev = &quot;APN&quot;, color = &quot;#1A70AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Germany&quot;] = {abbrev = &quot;AfD&quot;, color = &quot;#009DE0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Gran Canaria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A0A0A0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Social Advance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7F7F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Sweden&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A58A8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative for Italy&quot;] = {abbrev = &quot;APLI&quot;, color = &quot;#2A295C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Forces for Renewal and Emergence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#68B0E5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Island&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E57815&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative League for Haitian Progress and Emancipation&quot;] = {abbrev = &quot;LAPEH&quot;, color = &quot;#F3E601&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#960018&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ec018c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Moroneran Assembly&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#55BA51&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ANC&quot;, color = &quot;#D71800&quot;, shortname = &quot;&quot;,}, 
	[&quot;Alternative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E62E00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Alternative Social Movement&quot;] = {abbrev = &quot;ARS&quot;, color = &quot;#E61701&quot;, shortname = &quot;&quot;,}, 
	[&quot;Always Forward (Brazil)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B7EB&quot;, shortname = &quot;PSDB-Cidadania&quot;,},
	[&quot;Amaiur (1979 coalition)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#66669A&quot;, shortname = &quot;Amaiur&quot;,},
	[&quot;Amaiur&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#087178&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amal Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Amal&quot;,},
	[&quot;Amani Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amanat (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3AB4AD&quot;, shortname = &quot;Amanat&quot;,},
	[&quot;Amani National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;brown&quot;, shortname = &quot;Amani&quot;,},
	[&quot;Amarillos por Chile&quot;] = {abbrev = &quot;AxCh&quot;, color = &quot;#FAB700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkar Kranti Dal&quot;] = {abbrev = &quot;AKD&quot;, color = &quot;#B62559&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkar National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ANC&quot;, color = &quot;#FFFFCC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkar People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;APM&quot;, color = &quot;tan&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkar Puratchikara Makkal Katchi&quot;] = {abbrev = &quot;APMK&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkar Samaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASP&quot;, color = &quot;#58D3F7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ambedkarite Party of India&quot;] = {abbrev = &quot;API&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;America First Party (1943)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Yellow&quot;, shortname = &quot;America First&quot;,},
	[&quot;America First Party (2002)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC66FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Constitution Party (Colorado)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A356DE&quot;, shortname = &quot;American Constitution&quot;,},
	[&quot;American Constitution Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;transparent&quot;, shortname = &quot;Constitution&quot;,},
	[&quot;American Delta Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#355E39&quot;, shortname = &quot;American Delta&quot;,},
	[&quot;American Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;American Freedom&quot;,},
	[&quot;American Independent Party&quot;] = {abbrev = &quot;AI&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;American Independent&quot;,},
	[&quot;American Labor Party (1932)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000CC&quot;, shortname = &quot;American Labor&quot;,},
	[&quot;American Labor Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6347&quot;, shortname = &quot;American Labor&quot;,},
	[&quot;American Nazi Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANP&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Party (1924)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B340D1&quot;, shortname = &quot;American&quot;,},
	[&quot;American Party (1969)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC66FF&quot;, shortname = &quot;American&quot;,},
	[&quot;American Party of South Carolina&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;American&quot;,},
	[&quot;American Patriot Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Popular Revolutionary Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;APRA&quot;, color = &quot;#DF0101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Reform Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C80000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Republican&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005B96&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;American Shopping Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#e23292&quot;, shortname = &quot;American Shopping&quot;,},
	[&quot;American Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASP&quot;, color = &quot;#F37120&quot;, shortname = &quot;American Solidarity&quot;,},
	[&quot;American Third Position Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0018A8&quot;, shortname = &quot;American Third Position&quot;,},
	[&quot;Americans Coming Together Party&quot;] = {abbrev = &quot;ACT&quot;, color = &quot;#890200&quot;, shortname = &quot;Americans Coming Together&quot;,},
	[&quot;Americans Elect&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF88&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ames Novo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0C8A43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amhara Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#597E09&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AMIGO Movement&quot;] = {abbrev = &quot;AMIGO&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amma Makkal Munnettra Kazhagam&quot;] = {abbrev = &quot;AMMK&quot;, color = &quot;#034F38&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amplitude (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCE883&quot;, shortname = &quot;Amplitude&quot;,},
	[&quot;Amra Bangali&quot;] = {abbrev = &quot;AMB&quot;, color = &quot;#FF66CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amsterdamska Koalicija&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#62ba49&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Amtsakhara&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE2726&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anaithindia Dravidar Samudaya Munnetra Kazhagam&quot;] = {abbrev = &quot;ADSMK&quot;, color = &quot;peru&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anaithinthiya Thamizhaga Munnetra Kazhagam&quot;] = {abbrev = &quot;ATMK&quot;, color = &quot;gray&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anakpawis&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anarchist Pogo Party of Germany&quot;] = {abbrev = &quot;APPD&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anatolia Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1575BF&quot;, shortname = &quot;AnaParti&quot;,},
	[&quot;Anchalik Gana Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;AGM&quot;, color = &quot;#FD5B78&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ancestor Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ATA&quot;, color = &quot;#373736&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;And-Jëf/African Party for Democracy and Socialism&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;And-Jëf&quot;,},
	[&quot;And-Jëf/Revolutionary Movement for New Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;And-Jëf&quot;,},
	[&quot;Andaluces Levantaos&quot;] = {abbrev = &quot;AL&quot;, color = &quot;#69C188&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalucía por Sí&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#83C141&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusia Assembly&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#088A00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006633&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Convergence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5AB600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Democratic Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0C8902&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Federation of Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#138B59&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00AA29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Front of Liberation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#567E64&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Horticulture Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#314910&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Left (2017)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#86B81C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Liberation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2FB461&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Nation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Nationalist People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B252&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Party&quot;] = {abbrev = &quot;PA&quot;, color = &quot;#005931&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian People's Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007735&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Popular Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E20A19&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Progress Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4DCA8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Regional Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#546B23&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#218A31&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Social Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2F7769&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Solidary Independent Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6B6918&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Spring&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1EA24B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FEED01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusian Workers' Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D03634&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andalusians of Jaén United&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00AC32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andecha Astur&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A53042&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anders Lange's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0047e0&quot;, shortname = &quot;Anders Lange's&quot;,},
	[&quot;Andorra Forward&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2B2D84&quot;, shortname = &quot;Endavant&quot;,},
	[&quot;Andorra for Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7A7A78&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andover Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#bb00bb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andrés Ibáñez Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AAI&quot;, color = &quot;#4E9166&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Andriy Baloha's Team&quot;] = {abbrev = &quot;KAB&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;A New and United Guyana&quot;] = {abbrev = &quot;ANUG&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ang Kapatiran&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#003C74&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ang Katipunan para sa Pag-Angat at Pagyabong ng Bayan Party&quot;] = {abbrev = &quot;AKAY&quot;, color = &quot;#FD0003&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Angkatan Perpaduan Ummah&quot;] = {abbrev = &quot;APU&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Angolan Democratic Forum&quot;] = {abbrev = &quot;FDA&quot;, color = &quot;#7DE8F4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Angolan National Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNDA&quot;, color = &quot;#55FF63&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Angry Victorians Party&quot;] = {abbrev = &quot;AVP&quot;, color = &quot;#BDAF77&quot;, shortname = &quot;Angry Victorians&quot;,},
	[&quot;Anguilla Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ADP&quot;, color = &quot;#ffd700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla for Good Government&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla National Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ANA&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla Patriotic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;APM&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla Progressive Movement&quot;] = {abbrev = &quot;APM&quot;, color = &quot;#96CDEF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;APP&quot;, color = &quot;#FF6600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla Strategic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ANSA&quot;, color = &quot;#FF1111&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla United Front (old)&quot;] = {abbrev = &quot;AUF&quot;, color = &quot;#095392&quot;, shortname = &quot;Anguilla United Front&quot;,},
	[&quot;Anguilla United Front&quot;] = {abbrev = &quot;AUF&quot;, color = &quot;#ffc614&quot;, shortname = &quot;Anguilla United Front&quot;,},
	[&quot;Anguilla United Movement&quot;] = {abbrev = &quot;AUM&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anguilla United Party&quot;] = {abbrev = &quot;AUP&quot;, color = &quot;#39944A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Angus Independents Representatives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;Angus Independents&quot;,},
	[&quot;Anhui clique&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#a52a2a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Justice Auckland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Justice Party of Finland&quot;] = {abbrev = &quot;EOP&quot;, color = &quot;#FCBB01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Justice Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5B2C86&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Justice Party Aotearoa New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;AJPANZ&quot;, color = &quot;#5C558C&quot;, shortname = &quot;Animal Justice&quot;,},
	[&quot;Animal Party Cyprus&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04d404&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Politics EU&quot;] = {abbrev = &quot;APEU&quot;, color = &quot;#77b72a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Protection Party of Canada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#336033&quot;, shortname = &quot;Animal Protection&quot;,},
	[&quot;Animal Protection Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#e9e9e9&quot;, shortname = &quot;Animal Protection&quot;,},
	[&quot;Animal Rights Party&quot;] = {abbrev = &quot;TRP&quot;, color = &quot;lightgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animal Welfare Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE3263&quot;, shortname = &quot;Animal Welfare&quot;,},
	[&quot;Animalist Party Against Mistreatment of Animals&quot;] = {abbrev = &quot;PACMA&quot;, color = &quot;#ADBE18&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animalist Party with the Environment&quot;] = {abbrev = &quot;PACMA&quot;, color = &quot;#22D65D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PA&quot;, color = &quot;#9C0D99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Animals First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anna Democratic Human Rights Movement Party of India&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0C0C0&quot;, shortname = &quot;Anna DHRM&quot;,},
	[&quot;ANO 2011&quot;] = {abbrev = &quot;ANO&quot;, color = &quot;#261060&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Another Democracy is Possible&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F75921&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Another Sant Cugat–Citizen Platform for Sant Cugat&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9DC5C2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Another Way Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MOCA&quot;, color = &quot;#F27321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antarsya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antequera Sí Se Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#77BF59&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti Common Market and Free Trade Party&quot;] = {abbrev = &quot;ACMFT&quot;, color = &quot;#e6e6fa&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti H-Block&quot;] = {abbrev = &quot;AHB&quot;, color = &quot;#008800&quot;, shortname = &quot;Anti H-Block&quot;,},
	[&quot;Anti-Administration Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCFF66&quot;, shortname = &quot;Anti-Administration&quot;,},
	[&quot;Anti-Austerity Alliance–People Before Profit&quot;] = {abbrev = &quot;AAA–PBP&quot;, color = &quot;#E5E500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Austerity Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AAA&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;Anti-Austerity Alliance&quot;,},
	[&quot;Anti-Capitalist Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-capitalists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#62CC62&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Communist Bolivian Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5866B1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Corruption and Justice Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F7EA21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Anti Corruption Dynamic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ACDP&quot;, color = &quot;#ba0c2f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Corruption Foundation&quot;] = {abbrev = &quot;ACF&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Corruption Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00cc00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Corruption Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAC&quot;, color = &quot;#8dade3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Fascist People's Freedom League&quot;] = {abbrev = &quot;AFPFL&quot;, color = &quot;#DB2916&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-fascist Revolutionary Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AE2D2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Federalist League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F6CB2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Imperialist National Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007FFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Jacksonian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE6B0&quot;, shortname = &quot;Anti-Jacksonian&quot;,},
	[&quot;Anti-Jacksonian Party/Hold&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF5D7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Liberal Catholic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ACA&quot;, color = &quot;#34457E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Masonic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF99&quot;, shortname = &quot;Anti-Masonic&quot;,},
	[&quot;Anti-Masonic Party/Hold&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFE6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Ministerialists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Monopoly Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#66F500&quot;, shortname = &quot;Anti-Monopoly&quot;,},
	[&quot;Anti-Nebraska movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E4D96F&quot;, shortname = &quot;Anti-Nebraska&quot;,},
	[&quot;Anti-PowerPoint Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antiprohibitionists on Drugs&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;gold&quot;, shortname = &quot;Antiprohibitionists&quot;,},
	[&quot;Anti-Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;ARP&quot;, color = &quot;#008F90&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD425&quot;, shortname = &quot;Anti-Socialist&quot;,},
	[&quot;Anti-Trident Party&quot;] = {abbrev = &quot;ATP&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Anti-Waste League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antigua and Barbuda Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABLP&quot;, color = &quot;#EE3422&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antigua Trades and Labour Union&quot;] = {abbrev = &quot;ATLU&quot;, color = &quot;#BC353C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Antipersonalist Radical Civic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#641C34&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aontacht Éireann&quot;] = {abbrev = &quot;AÉ&quot;, color = &quot;#22FF00&quot;, shortname = &quot;Aontacht Éireann&quot;,},
	[&quot;Aontú&quot;] = {abbrev = &quot;Aon&quot;, color = &quot;#44532A&quot;, shortname = &quot;Aontú&quot;,},
	[&quot;Aosta Valley (political coalition)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#48D1CC&quot;, shortname = &quot;Aosta Valley&quot;,},
	[&quot;Aotearoa Legalise Cannabis Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#33CC33&quot;, shortname = &quot;Legalise Cannabis&quot;,},
	[&quot;Apna Dal&quot;] = {abbrev = &quot;AD&quot;, color = &quot;#FF33CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Apna Dal (Kamerawadi)&quot;] = {abbrev = &quot;AD(K)&quot;, color = &quot;#FF33CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Apna Dal (Sonelal)&quot;] = {abbrev = &quot;AD(S)&quot;, color = &quot;#27176D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Appointed&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Approval Voting Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;MidnightBlue&quot;, shortname = &quot;Approval Voting&quot;,},
	[&quot;April Fifth Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Apruebo Dignidad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FC415C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aq Jol&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#043381&quot;, shortname = &quot;Aq Jol&quot;,},
	[&quot;Ar-Namys&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0203FE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ara Eivissa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1FC6BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ara Maó&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#39AFB1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ara Més&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#84BC87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ara Pacte Local&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#213B81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ara Reus&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#71152C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Democratic Nasserist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#305E30&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Democratic Party (Israel)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;Mada&quot;,},
	[&quot;Arab Democratic Party (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ARAB Europeans for the Canaries&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8BD4F7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Liberation Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD7F32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Liberation Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab List for Bedouin and Villagers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C61318&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Ba'ath Party – Iraq Region&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#017B48&quot;, shortname = &quot;Ba'ath Party&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Ba'ath Party – Lebanon Region&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#017B48&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Ba'ath Party – Syria Region&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#017B48&quot;, shortname = &quot;Ba'ath Party&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Ba'ath Party – Yemen Region&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#017B48&quot;, shortname = &quot;Ba'ath Party&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Union (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;ASU&quot;, color = &quot;#F0001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Union (Iraq)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Union (Libya)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Socialist Union Party (Syria)&quot;] = {abbrev = &quot;ASU&quot;, color = &quot;#F0001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arab Democratic Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;ADUP&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragón Existe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#037252&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragón Sí Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#690194&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragon United Citizens Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#084108&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Autonomist Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F93235&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2BAE20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Candidacy of Democratic Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#473C38&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Christian Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E90FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Land&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAR&quot;, color = &quot;#FFCC66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aragonese Union (1917)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E67A4A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arakan Front Party&quot;] = {abbrev = &quot;AFP&quot;, color = &quot;#FE0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arakan League for Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;ALD&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arakan National Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANP&quot;, color = &quot;#EB1D27&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aralar (Basque political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BD0000&quot;, shortname = &quot;Aralar&quot;,},
	[&quot;Aran Amassa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5B1408&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aranese Democratic Convergence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E9960D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aranese Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#274737&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arangkada San Joseño&quot;] = {abbrev = &quot;AR&quot;, color = &quot;#FF8000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aranzadi&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E61A74&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Archipelago Tomorrow&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED7F10&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arcos en Común&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AF084C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arganda Sí Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#438D98&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Argentine People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDELPA&quot;, color = &quot;#00708B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Argentine Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSA&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arizona Libertarian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FED105&quot;, shortname = &quot;Libertarian&quot;,},
	[&quot;Arizona Progressive Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#87CEEB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Armed Forces of Equatorial Guinea&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C3B091&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Armed Forces Republic of Indonesia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Military&quot;,},
	[&quot;Armenia Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D2E69&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Armenia is Our Home&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E40510&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Armenian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Armenian National Congress&quot;] = {abbrev = &quot;ANC&quot;, color = &quot;#0033A0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Armenian Revolutionary Federation&quot;] = {abbrev = &quot;ARF&quot;, color = &quot;#AA0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aroha Ngia Tatou&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arona Independent Electoral Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3AA346&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arrow Cross Party&quot;] = {abbrev = &quot;NYKP&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Article 45 Concern Group&quot;] = {abbrev = &quot;A45CG&quot;, color = &quot;#2906CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Article 50 (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffa500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Article One (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D21B30&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Artsakh Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#020041&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arts Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PDA&quot;, color = &quot;#59479C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban Liberal Organization&quot;] = {abbrev = &quot;OLA&quot;, color = &quot;#00BFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban Patriotic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MPA&quot;, color = &quot;#F70084&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban Patriotic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPA&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;AVP&quot;, color = &quot;#65B22E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aruban Sovereignty Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MAS&quot;, color = &quot;#54C2E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Arunachal Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asankhya Samaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASP&quot;, color = &quot;#D0A9F5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asar (political party)&quot;]= {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Asar&quot;,},
	[&quot;Asenso Abrenio&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED4B9E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asenso Manileño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2F358D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ashfield Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;pink&quot;, shortname = &quot;Ashfield Ind.&quot;,},
	[&quot;Ashford Independents&quot;] = {abbrev = &quot;AI&quot;, color = &quot;#BDD005&quot;, shortname = &quot;Ashford Ind.&quot;,},
	[&quot;Ashkali Party for Integration&quot;] = {abbrev = &quot;PAI&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asia Pacific United Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#33FF99&quot;, shortname = &quot;Asia Pacific&quot;,},
	[&quot;Askatasuna&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008229&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asom Sonmilito Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;অসম সন্মিলিত মৰ্চা&quot;, color = &quot;#52EEFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asom Gana Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;অগপ&quot;, color = &quot;#99CCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Aspire (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF5800&quot;, shortname = &quot;Aspire&quot;,},
	[&quot;Assam Jatiya Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;অসম জাতীয় পৰিষদ&quot;, color = &quot;#0048BA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assam United Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;AUDF&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembleia do Povo Unido&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF1C3A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly for Asturias&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A70E25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly for Cantabria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C1272F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly for Tarragona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#793C8F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly for Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E30614&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly of Alcalá&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFBD33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly of Greeks&quot;] = {abbrev = &quot;ES&quot;, color = &quot;#007CC2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly of Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E5CC00&quot;, shortname = &quot;Independents&quot;,},
	[&quot;Assembly of People of Kazakhstan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1A4C96&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly of the People United&quot;] = {abbrev = &quot;APU&quot;, color = &quot;#094779&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assembly to Energize Japan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F36F21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Somogy&quot;] = {abbrev = &quot;SE&quot;, color = &quot;#404040&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for the Defense of Macau Interests&quot;] = {abbrev = &quot;ADIM&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Defence of Revolution Values&quot;] = {abbrev = &quot;ADRV&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Democracy Activism&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Democracy and Social Well-Being of Macau&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFACD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Helping the Community and Engagement with the People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Joint Efforts to Improve the Community&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#64B4B5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Justice and Equality&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#034626&quot;, shortname = &quot;Justice &amp; Equality&quot;,},
	[&quot;Association for Promoting the Economy of Macau&quot;] = {abbrev = &quot;APPEM&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Promotion of Civic Rights&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#13241E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Promotion of Social Services and Education&quot;] = {abbrev = &quot;ARSEM&quot;, color = &quot;#4F3286&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for Yugoslav Democratic Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;UJDI&quot;, color = &quot;#08FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for the Advancement of Civil Rights&quot;] = {abbrev = &quot;AACR&quot;, color = &quot;#0047AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for the Promotion of Democracy, Freedom, Human Rights and Rule of Law of Macau (Macau Ideals)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#822571&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association for the Rebirth of Madagascar&quot;] = {abbrev = &quot;AREMA&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Candidates&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCF318&quot;, shortname = &quot;Kattusseqatigiit&quot;,},
	[&quot;Association of Combatant Clerics&quot;] = {abbrev = &quot;ACC&quot;, color = &quot;#098CDC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Free Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;BFD&quot;, color = &quot;#FFED00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Independent Members&quot;] = {abbrev = &quot;AIM&quot;, color = &quot;#3fc762&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Independent Members of Parliament&quot;] = {abbrev = &quot;AIMP&quot;, color = &quot;#DCDCDC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Islamic Revolution Loyalists&quot;] = {abbrev = &quot;AIRL&quot;, color = &quot;#24b8fe&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Italians of Romania&quot;] = {abbrev = &quot;RO.AS.IT&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Macedonians of Romania&quot;] = {abbrev = &quot;DMR&quot;, color = &quot;#660000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Poles in Lithuania&quot;] = {abbrev = &quot;ZPL&quot;, color = &quot;#F23F43&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Association of Timorese Heroes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Associative Movement Italians Abroad&quot;] = {abbrev = &quot;MAIE&quot;, color = &quot;#333B8E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Associative Movement of Italians Abroad&quot;] = {abbrev = &quot;MAIE&quot;, color = &quot;#333B8E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Assyrian Democratic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;ADM&quot;, color = &quot;#5f21a9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Democratic Convergence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4ABAB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Left Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B60006&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Nationalist Council&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Nationalist Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0CACAD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Renewal Union–Asturianist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#106194&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturian Renewal Union&quot;] = {abbrev = &quot;URAS&quot;, color = &quot;#155BC2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturias Forum&quot;] = {abbrev = &quot;FAC&quot;, color = &quot;#10286B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Asturias Forum (2021)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4AC0FF&quot;, shortname = &quot;Foro&quot;,},
	[&quot;Ata Meken Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D2161D&quot;, shortname = &quot;Ata-Meken&quot;,},
	[&quot;Ata-Jurt Kyrgyzstan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1f247b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ata-Zhurt&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3173C9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Atarrabia Taldea&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFAA01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Atassut&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2E2C7B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Atassut (2019)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2B9996&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Atlantica Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5073B8&quot;, shortname = &quot;Atlantica&quot;,},
	[&quot;Attack (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#344D28&quot;, shortname = &quot;Ataka&quot;,},
	[&quot;Attica Project&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4BB8B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Atulya Bharat Party&quot;] = {abbrev = &quot;ABP&quot;, color = &quot;#FEFEFE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Auckland Future&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00AEEF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;August 24th Movement&quot;] = {abbrev = &quot;M24A&quot;, color = &quot;#E30917&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;AUna Comunitat Valenciana&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE5D2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Auseva Red&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#515151&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australia First Party&quot;] = {abbrev = &quot;AFP&quot;, color = &quot;#5D8AA5&quot;, shortname = &quot;Australia First&quot;,},
	[&quot;Australia Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F007F&quot;, shortname = &quot;Australia&quot;,},
	[&quot;Australian Citizens Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#656600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Conservatives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B9FB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCD00&quot;, shortname = &quot;Democrats&quot;,},
	[&quot;Australian Federation Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#538a2e&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Greens Victoria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#10C25B&quot;, shortname = &quot;Greens&quot;,},
	[&quot;Australian Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00a651&quot;, shortname = &quot;Greens&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Australian Capital Territory Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (New South Wales Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Northern Territory Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (NSW)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor (NSW)&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Queensland Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (South Australian Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Tasmanian Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Victorian Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party (Western Australian Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labor Party&quot;] = {abbrev = &quot;ALP&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labor&quot;,},
	[&quot;Australian Labour Party (Western Australian Branch)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DE3533&quot;, shortname = &quot;Labour&quot;,},
	[&quot;Australian Motoring Enthusiast Party&quot;] = {abbrev = &quot;AMEP&quot;, color = &quot;#0528B6&quot;, shortname = &quot;Motoring Enthusiasts&quot;,},
	[&quot;Australian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FB607F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800020&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Progressive Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffb400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Sex Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFBF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Australian Sports Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASP&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Sports&quot;,},
	[&quot;Australians Against Further Immigration&quot;] = {abbrev = &quot;AAFI&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Austraya Political Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0099AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Austrian Nazism&quot;] = {abbrev = &quot;DNSAP&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Austrian People's Party (2017)&quot;] = {abbrev = &quot;ÖVP&quot;, color = &quot;#63C3D0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Austrian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;ÖVP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Croatian Party of Rights&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Croatian Peasant Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Democratic Christian Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MCDA&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Integral Development&quot;] = {abbrev = &quot;DIA&quot;, color = &quot;#eb3213&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLA&quot;, color = &quot;darkred&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Limonense Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAL&quot;, color = &quot;#66CC33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Party of the Mexican Revolution&quot;] = {abbrev = &quot;PARM&quot;, color = &quot;Olive&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Puntarenense Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAP&quot;, color = &quot;#F1800E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Radical Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLRA&quot;, color = &quot;#2E3092&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Renewal Organization&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8FEFC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Revolutionary Nationalist Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8079CE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Revolutionary Party (Panama)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A859&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Revolutionary Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A4FCF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authentic Socialist Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PSA&quot;, color = &quot;#DD2C1A&quot;, shortname = &quot;Authentic Socialist Party&quot;,},
	[&quot;Authentic Socialist Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkred&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authenticity and Modernity Party&quot;] = {abbrev = &quot;PAM&quot;, color = &quot;#0047AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Authenticity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autodeterminaziorako Bilgunea&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B0C50E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomies for Bolivia&quot;] = {abbrev = &quot;APB&quot;, color = &quot;#004D00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist Monarchist Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E4D27A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist Party of Corrientes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#475f8a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist Republican Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC734C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist Republican Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#581768&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomist–Liberal Pact&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#40e0d0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Agrarian Union&quot;] = {abbrev = &quot;AZS&quot;, color = &quot;#EC5800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04AD0F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Galician Republican Organization&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A70B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Manacor People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8889B0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Nationalities for Change and Empowerment&quot;] = {abbrev = &quot;NACER&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Nationalities for Change and Revolutionary Empowerment&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#026701&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Party of Italy's Pensioners&quot;] = {abbrev = &quot;PAPI&quot;, color = &quot;#0050AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous Socialist Party (Ticino)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B1C62&quot;, shortname = &quot;Autonomous Socialists&quot;,},
	[&quot;Autonomous Socialist Party of South Jura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9E151C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous State Demand Committee (United)&quot;] = {abbrev = &quot;ASDC(U)&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomous State Demand Committee&quot;] = {abbrev = &quot;ASDC&quot;, color = &quot;#ff0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomy Liberty Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E56717&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Autonomy South&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#273BE2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Auyl People's Democratic Patriotic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A5B2D&quot;, shortname = &quot;Auyl&quot;,},
	[&quot;Auzolan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Avant&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#211473&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Avante La Laguna&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B14B7C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Avante (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#088F8F&quot;, shortname = &quot;Avante&quot;,},
	[&quot;Avanza (Guatemala)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF018D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Avanza Libertad&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3A3F92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Avanzamos por ti&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC60A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awakening (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF1F25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Jamhuri Ittehad Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;AJIP&quot;, color = &quot;#5F9EA0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami League&quot;] = {abbrev = &quot;AL&quot;, color = &quot;#006a4e&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Muslim League (Pakistan)&quot;] = {abbrev = &quot;AML&quot;, color = &quot;#9ACD32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#bcf55c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami National Party&quot;] = {abbrev = &quot;ANP&quot;, color = &quot;#c83737&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Party&quot;] = {abbrev = &quot;AWP&quot;, color = &quot;#DA81F5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Raj Party&quot;] = {abbrev = &quot;ARP&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Vikas Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1f7945&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Awami Workers Party&quot;] = {abbrev = &quot;AWP&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ayra&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#413B3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azad Hind Fauz (Rajkiya)&quot;] = {abbrev = &quot;AHF&quot;, color = &quot;#00FFCC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azad Samaj Party (Kanshi Ram)&quot;] = {abbrev = &quot;ASP(KR)&quot;, color = &quot;#003597&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azanian People's Organisation&quot;] = {abbrev = &quot;AZAPO&quot;, color = &quot;#FDB400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azem Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F317B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Communist Party (1993)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Democrat Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBFB07&quot;, shortname = &quot;Democrat&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Democratic Enlightenment Party&quot;] = {abbrev = &quot;ADMP&quot;, color = &quot;#7C8EBC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Hope Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffea00&quot;, shortname = &quot;Hope&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;Liberal&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan National Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;AMİP&quot;, color = &quot;#0B94C2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Azerbaijan Social Prosperity Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASRP&quot;, color = &quot;#0000CD&quot;, shortname = &quot;Social&amp;nbsp;Prosperity&quot;,},
	[&quot;Azerbaijani Popular Front Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5C5858&quot;, shortname = &quot;Popular Front&quot;,},
	[&quot;Azerbaijani Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Social&amp;nbsp;Democratic&quot;,},
	[&quot;Azimio la Umoja&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#011FB1&quot;, shortname = &quot;Azimio&quot;,},
	[&quot;Azir Moris&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>bzhtfd16fsn0s7otn9ewvmq1ekp9tuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Political party/C</title>
    <ns>828</ns>
    <id>105370</id>
    <revision>
      <id>601481</id>
      <parentid>422364</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601481</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="128925" sha1="rcewaqwsfv9i1daxaevsrpw4w40t9cv" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;Caledonian Popular Movement&quot;] = &quot;Caledonian People's Movement&quot;,
	[&quot;California Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;California Progressive Party&quot;] = &quot;Progressive Party (US)&quot;,
	[&quot;California Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Cambiamo&quot;] = &quot;Cambiamo!&quot;,
	[&quot;Cambodian National Rescue Party&quot;] = &quot;Cambodia National Rescue Party&quot;,
	[&quot;Canarian Nationalist Assembly&quot;] = &quot;Nationalist Canarian Assembly&quot;,
	[&quot;Canarian United Left&quot;] = &quot;United Left (Spain)&quot;,
	[&quot;Cap 21&quot;] = &quot;Cap21&quot;,
	[&quot;Carlist Party&quot;] = &quot;Carlist Party (1970)&quot;,
	[&quot;Carlist Party of Euskal Herria&quot;] = &quot;Carlist Party (1970)&quot;,
	[&quot;Cartel (Luxembourg)&quot;] = &quot;Party of Independents of the East&quot;,
	[&quot;Catalan Democratic Party&quot;] = &quot;Catalan European Democratic Party&quot;,
	[&quot;Catalan Federation of the PSOE&quot;] = &quot;Spanish Socialist Workers' Party&quot;,
	[&quot;Catalan Socialist Federation&quot;] = &quot;Spanish Socialist Workers' Party&quot;,
	[&quot;Catalunya en Comú–Podem&quot;] = &quot;Catalunya en Comú&quot;,
	[&quot;Catholic Centre Party (Portugal)&quot;] = &quot;Portuguese Catholic Centre&quot;,
	[&quot;Catholic Democrats (The National Party)&quot;] = &quot;Catholic Democrats (Ireland)&quot;,
	[&quot;Catholic Democrats&quot;] = &quot;Catholic Democrats (Ireland)&quot;,
	[&quot;CCM&quot;] = &quot;Chama Cha Mapinduzi&quot;,
	[&quot;CD&amp;V&quot;] = &quot;Christen-Democratisch en Vlaams&quot;,
	[&quot;CdH&quot;] = &quot;Humanist Democratic Centre&quot;,
	[&quot;CDS - People's Party&quot;] = &quot;CDS – People's Party&quot;,
	[&quot;CDU&quot;] = &quot;Christian Democratic Union of Germany&quot;,
	[&quot;CDU (2023)&quot;] = &quot;Christian Democratic Union of Germany (2023)&quot;,
	[&quot;Centre Democratic Action of Galicia&quot;] = &quot;Citizens of Galicia Democratic Action&quot;,
	[&quot;Centre démocrate humaniste&quot;] = &quot;Humanist Democratic Centre&quot;,
	[&quot;Centre Independent Aragonese Candidacy&quot;] = &quot;Aragonese Party&quot;,
	[&quot;Centre Party (Israel)&quot;] = &quot;Center Party (Israel)&quot;,
	[&quot;Centre Party&quot;] = &quot;Centre Party (Sweden)&quot;,
	[&quot;Centre Union (Greece)&quot;] = &quot;Centre Union&quot;,
	[&quot;Centre Union – New Forces&quot;] = &quot;Centre Union&quot;,
	[&quot;Centre-left coalition&quot;] = &quot;Centre-left coalition (Italy)&quot;,
	[&quot;Centre-right coalition&quot;] = &quot;Centre-right coalition (Italy)&quot;,
	[&quot;Centre-right Coalition&quot;] = &quot;Centre-right coalition (Italy)&quot;,
	[&quot;Centrist Party (United States)&quot;] = &quot;Centrist Party (US)&quot;,
	[&quot;Centrists of Catalonia&quot;] = &quot;Union of the Democratic Centre (Spain)&quot;,
	[&quot;Ceylon Indian Congress&quot;] = &quot;Ceylon Workers' Congress&quot;,
	[&quot;Chama cha Mapinduzi&quot;] = &quot;Chama Cha Mapinduzi&quot;,
	[&quot;Cambio 90 – New Majority&quot;] = &quot;Cambio 90&quot;,
	[&quot;Chart Thai Pattana Party&quot;] = &quot;Chartthaipattana Party&quot;,
	[&quot;Change UK – The Independent Group&quot;] = &quot;The Independent Group for Change&quot;,
	[&quot;Change UK&quot;] = &quot;The Independent Group for Change&quot;,
	[&quot;Chilean Socialist Party (1987-1990)&quot;] = &quot;Chilean Socialist Party&quot;,
	[&quot;Chilean Socialist Party (1987–1990)&quot;] = &quot;Chilean Socialist Party&quot;, -- dash differences
	[&quot;China Democratic National Construction Association&quot;] = &quot;China National Democratic Construction Association&quot;,
	[&quot;Chinese Youth Party&quot;] = &quot;Young China Party&quot;,
	[&quot;Chrisitan Democracy for the Autonomies&quot;] = &quot;Christian Democracy for the Autonomies&quot;,
	[&quot;Christian and Democratic Union - Czechoslovak People's Party&quot;] = &quot;KDU-ČSL&quot;,
	[&quot;Christian and Democratic Union – Czechoslovak People's Party&quot;] = &quot;KDU-ČSL&quot;, -- dash difference
	[&quot;Christian Democracy&quot;] = &quot;Christian Democracy (Italy)&quot;,
	[&quot;Christian Democrat Party of Chile&quot;] = &quot;Christian Democratic Party (Chile)&quot;,
	[&quot;Christian Democratic and Flemish&quot;] = &quot;Christen-Democratisch en Vlaams&quot;,
	[&quot;Christian Democratic Party (France)&quot;] = &quot;VIA, the Way of the People&quot;,
	[&quot;Christian Democratic Team of the Spanish State&quot;] = &quot;Christian Democracy Federation–Christian Democracy Team&quot;,
	[&quot;Christian Democratic Union (Germany)&quot;] = &quot;Christian Democratic Union of Germany&quot;,
	[&quot;Christian Democratic Union (Germany, 2023)&quot;] = &quot;Christian Democratic Union of Germany (2023)&quot;,
	[&quot;Christian Democratic Unity&quot;] = &quot;Christian Democrats (Sweden)&quot;,
	[&quot;Christian Heritage New Zealand&quot;] = &quot;Christian Heritage Party of New Zealand&quot;,
	[&quot;Christian Liberal Party&quot;] = &quot;Christian Liberty Unification Party&quot;,
	[&quot;Christian Liberty Party&quot;] = &quot;Christian Liberty Unification Party&quot;,
	[&quot;Christian Nationalist Party (US)&quot;] = &quot;Constitution Party (US, 1952)&quot;,
	[&quot;Christian People's Party (Latvia)&quot;] = &quot;Popular Front of Latvia&quot;,
	[&quot;Christian Social Party (Belgium, defunct)&quot;] = &quot;Christian Social Party (Belgium, 1945)&quot;,
	[&quot;Christian Social Party (Wallonia)&quot;] = &quot;Humanist Democratic Centre&quot;,
	[&quot;Christian Social Party&quot;] = &quot;Christian Social Party (Germany)&quot;,
	[&quot;Christian Social Union of Bavaria&quot;] = &quot;Christian Social Union in Bavaria&quot;,
	[&quot;Christian Workers' Union (Finland)&quot;] = &quot;Christian Workers' Union of Finland&quot;,
	[&quot;Christian-Democratic National Peasants' Party (Romania)&quot;] = &quot;Christian Democratic National Peasants' Party&quot;,
	[&quot;ChristianUnion&quot;] = &quot;Christian Union (Netherlands)&quot;,
	[&quot;CIBAC&quot;] = &quot;Citizens' Battle Against Corruption&quot;,
	[&quot;CISTA&quot;] = &quot;Cannabis Is Safer Than Alcohol&quot;,
	[&quot;Citizen Europe&quot;] = &quot;Cap21&quot;,
	[&quot;Citizen’s Coalition for Justice Party (Mongolia)&quot;] = &quot;Citizen's Coalition for Justice Party (Mongolia)&quot;,
	[&quot;Citizens Coalition For Change&quot;] = &quot;Citizens Coalition for Change&quot;,
	[&quot;Citizens of Democratic Centre&quot;] = &quot;Democratic Centre Coalition&quot;,
	[&quot;Citizens Party (United States)&quot;] = &quot;Citizens Party (US)&quot;,
	[&quot;Citizens' Liberation Party&quot;] = &quot;Nagrik Unmukti Party&quot;,
	[&quot;Citizens' Movement (France)&quot;] = &quot;Citizen and Republican Movement&quot;,
	[&quot;Citizens' Movement for Change&quot;] = &quot;Mouvement des Citoyens pour le Changement&quot;,
	[&quot;Citizens' Party (Philippines)&quot;] = &quot;Nationalist Citizens' Party&quot;,
	[&quot;Citizenship, Action, Participation for the 21st Century&quot;] = &quot;Cap21&quot;,
	[&quot;Civic Centre Alliance&quot;] = &quot;Centre Civic Alliance&quot;,
	[&quot;Civic-Liberal Alliance&quot;] = &quot;Civic Liberal Alliance&quot;,
	[&quot;Civil Congress of Ukraine&quot;] = &quot;Slavic Party (Ukraine)&quot;,
	[&quot;Civil Contract&quot;] = &quot;Civil Contract (Armenia)&quot;,
	[&quot;Civil Initiative&quot;] = &quot;Civic Initiative&quot;,
	[&quot;Civil Will-Green Party&quot;] = &quot;Civil Will–Green Party&quot;,
	[&quot;Club 2002&quot;] = &quot;Club 2002 – Party for the Unity and the Republic&quot;,
	[&quot;Coalition for Bulgaria&quot;] = &quot;BSP for Bulgaria&quot;,
	[&quot;Coalition for Democratic Unity&quot;] = &quot;Democratic Unity Roundtable&quot;,
	[&quot;Coalition for Europe (2009)&quot;] = &quot;Coalition for Europe&quot;,
	[&quot;Coalition for Europe (2014)&quot;] = &quot;Coalition for Europe&quot;,
	[&quot;Coalition for Republic – Republican Party of Czechoslovakia&quot;] = &quot;Rally for the Republic – Republican Party of Czechoslovakia&quot;,
	[&quot;Coalition for the Europe of the Peoples&quot;] = &quot;Europe of the Peoples&quot;,
	[&quot;Coalition Liberal&quot;] = &quot;National Liberal Party (UK, 1922)&quot;,
	[&quot;Coalition New Zealand&quot;] = &quot;Vision NZ&quot;,
	[&quot;Coalition of the Radical Left&quot;] = &quot;Syriza&quot;,
	[&quot;Coalition Party and Rural People's Association&quot;] = &quot;Estonian Coalition Party&quot;,
	[&quot;Coalition Unionist&quot;] = &quot;Coalition Conservative&quot;,
	[&quot;Collective Action Party — Civic Congress&quot;] = &quot;Common Action Political Party — Civil Congress&quot;,
	[&quot;Collective Action Party – Civic Congress&quot;] = &quot;Common Action Political Party — Civil Congress&quot;,
	[&quot;Colorado Center Party&quot;] = &quot;Center Party (Colorado)&quot;,
	[&quot;Colorado Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Colorado Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Colombia Coalition&quot;] = &quot;Citizens' Compromise&quot;,
	[&quot;Common Peoples' Party&quot;] = &quot;Other parties&quot;,
	[&quot;Commonwealth Land Party (United States)&quot;] = &quot;Commonwealth Land Party (US)&quot;,
	[&quot;Commonwealth Liberal&quot;] = &quot;Commonwealth Liberal Party&quot;,
	[&quot;Communist League Marxist–Leninists (the revolutionaries)&quot;] = &quot;Communist Party (Sweden)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of Aragon&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of Asturias&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of Catalonia&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of Euskadi&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of Galicia&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Movement of the Valencian Country&quot;] = &quot;Communist Movement (Spain)&quot;,
	[&quot;Communist Party (Sweden, 2018)&quot;] = &quot;Party of Labour of Albania&quot;,
	[&quot;Communist Party (United States)&quot;] = &quot;Communist Party (US)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Andalusia&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Aragon&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Armenia (Soviet Union)&quot;] = &quot;Communist Party of the Soviet Union&quot;,
	[&quot;Communist Party of Asturias&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Belgium&quot;] = &quot;Workers' Party of Belgium&quot;,
	[&quot;Communist Party of Britain (Marxist-Leninist)&quot;] = &quot;Communist Party of Britain (Marxist–Leninist)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Cantabria&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Castile and León&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Castilla–La Mancha&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Ceylon&quot;] = &quot;Communist Party of Sri Lanka&quot;,
	[&quot;Communist Party of China&quot;] = &quot;Chinese Communist Party&quot;,
	[&quot;Communist Party of Estonia&quot;] = &quot;Communist Party of the Soviet Union&quot;,
	[&quot;Communist Party of Extremadura&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Finland (1997)&quot;] = &quot;Communist Party of Finland (1994)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Galicia (Revolutionary Marxist)&quot;] = &quot;Workers' Party of Spain–Communist Unity&quot;,
	[&quot;Communist Party of Galicia&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Germany (Opposition)&quot;] = &quot;Communist Party of Germany&quot;,
	[&quot;Communist Party of Great Britain (Marxist-Leninist)&quot;] = &quot;Communist Party of Great Britain (Marxist–Leninist)&quot;,
	[&quot;Communist Party of India (Marxist-Leninist) (Liberation)&quot;] = &quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation&quot;,
	[&quot;Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation&quot;] = &quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation&quot;,
	[&quot;Communist Party of India (Marxist-Leninist) Red Star&quot;] = &quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist) Red Star&quot;,
	[&quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist)&quot;] = &quot;Provisional Central Committee, Communist Party of India (Marxist–Leninist)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Ireland (Marxist-Leninist)&quot;] = &quot;Communist Party of Ireland (Marxist–Leninist)&quot;,
	[&quot;Communist Party of La Rioja&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Madrid&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Nepal (Marxist-Leninist) (1998)&quot;] = &quot;Communist Party of Nepal (Marxist–Leninist) (2002)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Nepal (Marxist-Leninist) (2002)&quot;] = &quot;Communist Party of Nepal (Marxist–Leninist) (2002)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)&quot;] = &quot;Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Balearic Islands&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Basque Country&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Canaries&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Catalan People&quot;] = &quot;Communist Party of the Peoples of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Galician People&quot;] = &quot;Communist Party of the Peoples of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Portuguese Workers / Reorganizative Movement of the Party of the Proletariat&quot;] = &quot;Portuguese Workers' Communist Party&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Region of Murcia&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of the Valencian Country&quot;] = &quot;Communist Party of Spain&quot;,
	[&quot;Communist Party of Turkey (current)&quot;] = &quot;Communist Party of Turkey (modern)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Turkey (today)&quot;] = &quot;Communist Party of Turkey (modern)&quot;,
	[&quot;Communist Party of Yugoslavia&quot;] = &quot;League of Communists of Yugoslavia&quot;,
	[&quot;Communist Workers' Party of Catalonia&quot;] = &quot;Spanish Communist Workers' Party&quot;,
	[&quot;Communists' Unity Board&quot;] = &quot;Workers' Party of Spain–Communist Unity&quot;,
	[&quot;Community of the People&quot;] = &quot;Inuit Ataqatigiit&quot;,
	[&quot;Concert of Parties for Democracy&quot;] = &quot;Concertación&quot;,
	[&quot;Concertación de Partidos por la Democracia&quot;] = &quot;Concertación&quot;,
	[&quot;Confederation for an Independent Poland&quot;] = &quot;Confederation of Independent Poland&quot;,
	[&quot;Connecticut Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Connecticut for Lieberman&quot;] = &quot;Independent (US)&quot;,
	[&quot;Connecticut Republican Party&quot;] = &quot;Republican Party (United States)&quot;,
	[&quot;Connecticut Green Party&quot;] = &quot;Green Party (US)&quot;,
	[&quot;Connecticut Working Families Party&quot;] = &quot;Working Families Party&quot;,
	[&quot;Conservatism&quot;] = &quot;Conservatism sidebar&quot;,
	[&quot;Conservative and National Liberal&quot;] = &quot;National Liberal Party (UK, 1931)&quot;,
	[&quot;Conservative and Unionist&quot;] = &quot;Scottish Conservatives&quot;,
	[&quot;Conservative Party (New York)&quot;] = &quot;Conservative Party (US)&quot;,
	[&quot;Conservative Party (UK)&quot;] = &quot;Conservative and Unionist Party (UK)&quot;,
	[&quot;Conservative Party (United States)&quot;] = &quot;Conservative Party (US)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of Canada (historical)&quot;] = &quot;Conservative Party of Canada (1867–1942)&quot;,
	[&quot;Conservative Party (Virginia, 1867)&quot;] = &quot;Conservative Party (US)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of Cuba&quot;] = &quot;National Conservative Party (Cuba)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of New York State&quot;] = &quot;Conservative Party (US)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of New York&quot;] = &quot;Conservative Party (US)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of New Zealand&quot;] = &quot;New Conservative Party of New Zealand&quot;,
	[&quot;Conservative Party of Norway&quot;] = &quot;Conservative Party (Norway)&quot;,
	[&quot;Conservative Party of Virginia (1965)&quot;] = &quot;Conservative Party (Virginia, 1965)&quot;,
	[&quot;Conservative Party&quot;] = &quot;Conservative and Unionist Party (UK)&quot;,
	[&quot;Conservatives in Northern Ireland&quot;] = &quot;Northern Ireland Conservatives&quot;,
	[&quot;Constituent Unity&quot;] = &quot;New Social Pact&quot;,
	[&quot;Constitution Party (Oregon)&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitution Party (United States)&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitution Party (Utah)&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitution Party of Minnesota&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitution Party of Oregon&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitution Party of Washington&quot;] = &quot;Constitution Party (US)&quot;,
	[&quot;Constitutional Democratic Rally&quot;] = &quot;Democratic Constitutional Rally&quot;,
	[&quot;Constitutional People's Party (Finland)&quot;] = &quot;Constitutional Right Party&quot;,
	[&quot;Constitutional Union Party (United States)&quot;] = &quot;Constitutional Union Party (US)&quot;,
	[&quot;Constructive Ecological Party \&quot;KEDR\&quot;&quot;] = &quot;Russian Ecological Party \&quot;The Greens\&quot;&quot;,
	[&quot;Cook Islands Party Tumu&quot;] = &quot;Party Tumu&quot;,
	[&quot;COPEI&quot;] = &quot;Copei&quot;,
	[&quot;Costa Rican Renovation Party&quot;] = &quot;Costa Rican Renewal Party&quot;,
	[&quot;Country Party of Australia – Tasmania&quot;] = &quot;National Party of Australia – Tasmania&quot;,
	[&quot;Country Party&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country–Liberal Coalition&quot;] = &quot;Country/Liberal Coalition&quot;,
	[&quot;Country&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country/National coalition&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country/Nationalist coalition&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country/QPP coalition&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country/UAP coalition&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Country/United coalition&quot;] = &quot;National Party of Australia&quot;,
	[&quot;Courage Italy&quot;] = &quot;Coraggio Italia&quot;,
	[&quot;CPI(M)&quot;] = &quot;Communist Party of India (Marxist)&quot;,
	[&quot;CREO Movement&quot;] = &quot;Creating Opportunities&quot;,
	[&quot;Crescent Star Party&quot;] = &quot;Crescent Star Party (Indonesia)&quot;,
	[&quot;Croatian Citizen Party&quot;] = &quot;Croatian Civic Party&quot;,
	[&quot;Croatian Labourists - Labour Party&quot;] = &quot;Croatian Labourists – Labour Party&quot;,
	[&quot;Croatian Party of Rights Dr. Ante Starčević&quot;] = &quot;Croatian Party of Rights — Dr. Ante Starčević&quot;,
	[&quot;Croatian People's Party - Liberal Democrats&quot;] = &quot;Croatian People's Party – Liberal Democrats&quot;,
	[&quot;Croatian Sustainable Development&quot;] = &quot;Green Alternative - Sustainable Development of Croatia&quot;,
	[&quot;Crossbench&quot;] = &quot;Crossbencher&quot;,
	[&quot;CSSD&quot;] = &quot;Czech Social Democratic Party&quot;,
	[&quot;CSSD (2021)&quot;] = &quot;Czech Social Democratic Party (2021)&quot;,
	[&quot;Cuban Popular Party-National League&quot;] = &quot;Cuban Popular Party&quot;,
	[&quot;Cumann na nGaedhael&quot;] = &quot;Cumann na nGaedheal&quot;,
	[&quot;CumbriaFirst&quot;] = &quot;Putting Cumbria First&quot;,
	[&quot;Cumbria First&quot;] = &quot;Putting Cumbria First&quot;,
	[&quot;CVP&quot;] = &quot;Christen-Democratisch en Vlaams&quot;,
}

local full = {
	[&quot;Caballas Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C9601C&quot;, shortname = &quot;Caballas&quot;,},
	[&quot;Cabal (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1642fd&quot;, shortname = &quot;Cabal&quot;,},
	[&quot;Cáceres Eres Tú&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A1E5A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cáceres Viva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008B15&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caddaalada iyo Sinnaanta&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#258ae4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caledonia Together&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5DBEE8&quot;, shortname = &quot;Ensemble&quot;,},
	[&quot;Caledonian People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MPC&quot;, color = &quot;#3C5190&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caledonian Union&quot;] = {abbrev = &quot;UC&quot;, color = &quot;#009035&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;California National Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;California National&quot;,},
	[&quot;Caló Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008284&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambia Avilés&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#19905A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambia Logroño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A30052&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cámbialo Municipalistas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AD0B5A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiamo!&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E58321&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiando Burlada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9F82A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiar Huesca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#27933E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiar la Región de Murcia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#80B620&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiemos Murcia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0CD37&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiemos Orihuela&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009A97&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiemos Parla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BF469A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiemos Villalba&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B00868&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambiemos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambio (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fbd504&quot;, shortname = &quot;Change&quot;,},
	[&quot;Cambio 90&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D45500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambio-Aldaketa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A2AA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambodia Indigenous Peoples Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#522315&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambodia National Rescue Party&quot;] = {abbrev = &quot;CNRP&quot;, color = &quot;#0047AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambodian Nationality Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FDEB04&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambodian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#1E90FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambodian Youth Party&quot;] = {abbrev = &quot;CYP&quot;, color = &quot;#0045BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cambridge Socialists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Camden Charter&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;white&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cameroon Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDC&quot;, color = &quot;#2B3781&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cameroon People's Democratic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;RDPC&quot;, color = &quot;#73C2FB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cameroon Renaissance Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MRC&quot;, color = &quot;#9BC8E9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cameroonian National Union&quot;] = {abbrev = &quot;UNC&quot;, color = &quot;#00CD12&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cameroonian Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caminando Juntos&quot;] = {abbrev = &quot;CJ&quot;, color = &quot;#203C90&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Camp of National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;OZN&quot;, color = &quot;#00177C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Campaign for a More Prosperous Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;More Prosperous Britain&quot;,},
	[&quot;Can Lao Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#39944A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canadian Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5F9EA0&quot;, shortname = &quot;Alliance&quot;,},
	[&quot;Canarian Assembly&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C62821&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Centrist Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D601C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Coalition–New Canaries&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BAF73E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;CC&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Green Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#85C026&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Independent Groups&quot;] = {abbrev = &quot;AIC&quot;, color = &quot;#000088&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Nationalist Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AD221B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Nationalist Convergence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#65BFE3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Nationalist Federation&quot;] = {abbrev = &quot;FNC&quot;, color = &quot;#823D8F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#495087&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BA0033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Popular Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009642&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Social Democratic Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF7F02&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canarian Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canaries Decides&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9B0024&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canaries for Progress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3485BD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Candidacy for the Neighbors' Participation in the City Council&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DEC939&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Candidatura de Unidad Popular&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A0866E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Candlelight Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#020878&quot;, shortname = &quot;Candlelight&quot;,},
	[&quot;Cangas Left Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6F956C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cannabis Is Safer Than Alcohol&quot;] = {abbrev = &quot;CISTA&quot;, color = &quot;#D2B48C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cannabis Law Reform&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#556B2F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cannabis Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#428600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cannabis Party–Green Light&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3AAA35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cantabrian Nationalist Council&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#973D3C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cantabrian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08C853&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cantabristas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7D002E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cantonal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8F3F42&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canvey Island Independent Party&quot;] = {abbrev = &quot;CIIP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canvey Residents' Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;CRA&quot;, color = &quot;#aadfff&quot;, shortname = &quot;Canvey Residents&quot;,},
	[&quot;Canviem entre Tots&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5B244B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Canviem Mollet&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#631F5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cap Ecology&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#509A32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cap21&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9db55c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cape Coloured Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cape Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000076&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Capitalist Party of South Africa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#693C97&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Capitalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A104A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caribbean Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#be1918&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Caring for Macau&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1034A6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Carlist Party (1970)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF454F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Carlist Traditionalist Communion&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Carpatho-Russian Labour Party of Small Peasants and Landless&quot;] = {abbrev = &quot;KTPMB&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartagena Sí Se Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#572458&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartagenerist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BE2F33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartago Agrarian Force Party&quot;] = {abbrev = &quot;FAC&quot;, color = &quot;#87CEEB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartago Agrarian Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;PUAC&quot;, color = &quot;#BA55D3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartago Green Party&quot;] = {abbrev = &quot;PVC&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Carthaginense Citizens' Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#820004&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cartista&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002395&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;CASA–CE&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#52a8ff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;CasaPound&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cascadia Bioregional Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#067DC4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cassolists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2EA5A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castelló en Moviment&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#35A299&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castellón Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D9F4E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castilian Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C5496F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castilian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#551D79&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castilian Regionalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0DD07&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castilian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#313494&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Castilianist Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;CastroVerde (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#06BC58&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Casual vacancy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;Vacant&quot;,},
	[&quot;Catalan Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Agreement of Progress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FA8005&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#064A81&quot;, shortname = &quot;Aliança.cat&quot;,},
	[&quot;Catalan Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6D1402&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Civil Support&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A11C26&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Coexistence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0E2D87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan European Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PDeCAT&quot;, color = &quot;#0263AC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D6B800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Nationalist Republican&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FACF9A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Republican Party (1917)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B35359&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EB5604&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Solidarity (1906)&quot;] = {abbrev = &quot;SC&quot;, color = &quot;#FFBC3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Solidarity (1980)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA07A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Solidarity for Independence&quot;] = {abbrev = &quot;SI&quot;, color = &quot;#CA0405&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalan Sovereigntist Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C1001F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalonia Among Neighbors&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#914B1E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalonia in the Senate&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD74D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalonia Yes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E242E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalunya en Comú&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#912C45&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalunya Lliure&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catalunya Sí que es Pot&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C4375B&quot;, shortname = &quot;CatSíqueesPot&quot;,},
	[&quot;Catamarca People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0052CE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catarinense Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRC&quot;, color = &quot;#FA8072&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic-National Conservative Party in Bohemia&quot;] = {abbrev = &quot;KNKSČ&quot;, color = &quot;#004F50&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic Church footer&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Catholic&quot;,},
	[&quot;Catholic Democrats (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8A8AE0&quot;, shortname = &quot;Catholic Democrats&quot;,},
	[&quot;Catholic Electoral Action&quot;] = {abbrev = &quot;WAK&quot;, color = &quot;#295989&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic League&quot;] = {abbrev = &quot;LC&quot;, color = &quot;#2D2D2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic National Party&quot;] = {abbrev = &quot;KNP&quot;, color = &quot;#47B26B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic Party (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Catholic&quot;,},
	[&quot;Catholic Party (Indonesia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;Katolik&quot;,},
	[&quot;Catholic Party (Liverpool)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99FF66&quot;, shortname = &quot;Catholic&quot;,},
	[&quot;Catholic People's Party (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;SKL&quot;, color = &quot;#335B5B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;KVP&quot;, color = &quot;#004F50&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic Union (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1D5D96&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Catholic Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCO&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cavalier&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;white&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cayman Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#345284&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cayman Islands People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC30D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;CDS – People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;CDS–PP&quot;, color = &quot;#0093DD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;CDU/CSU&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#151518&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;CEDA&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#303180&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceann Comhairle&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceire Cion&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;salmon&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Célbakísér Civil Szövetség&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#95C241&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Center for Islamic Iran Academics&quot;] = {abbrev = &quot;CIIA&quot;, color = &quot;#03babe&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Center for the Study of Natural Resources&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#17AA5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Center Party (Israel)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1935D0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Center Party (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D63D2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Center Union-New Forces&quot;] = {abbrev = &quot;EK-ND&quot;, color = &quot;#FF7F50&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centered for Tarragona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00436E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centered Progressives Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C60079&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrados&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9007F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central African Democratic Rally&quot;] = {abbrev = &quot;RDC&quot;, color = &quot;#FFE339&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central African Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDC&quot;, color = &quot;#B1CF70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central African Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4682B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central and Western Democratic Power&quot;] = {abbrev = &quot;CWDP&quot;, color = &quot;#d75453&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central and Western District Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3FA900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central Committee of Tallinn Trade Unions&quot;] = {abbrev = &quot;TAK&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Central Polish Electoral Committee&quot;] = {abbrev = &quot;LCRK&quot;, color = &quot;#F200CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centralist Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B82761&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#16946F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre (Croatian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2D7AB0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Alliance (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087D1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Agreement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dd1d1a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Agreement – Polish Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f72227&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre and Democracy Forum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009E31&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Civic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;POC&quot;, color = &quot;#FFD054&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Democracy and Progress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00CCCC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Democrats (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;Centre&amp;nbsp;Democrats&quot;,},
	[&quot;Centre Democrats (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;CD&quot;, color = &quot;#7F663D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre for Poland&quot;] = {abbrev = &quot;CdP&quot;, color = &quot;#0D3570&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F47F31&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre of Arona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#70B72B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre of Social Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4B0082&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Party '86&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#39944A&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Faroe Islands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A4168&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;Kesk.&quot;, color = &quot;#3AAD2E&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Germany, 1945)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#004C90&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Greenland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;Akulliit&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFB900&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Iceland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002169&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Jersey)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Centre Party&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Latvia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8D2421&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Nauru)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC718&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;CP&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00843D&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Rhodesia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0088ff&quot;, shortname = &quot;Centre Party&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;C&quot;, color = &quot;#124838&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Sweden, 1873)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6BB7EC&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Tasmania)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3E933E&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#12A19A&quot;, shortname = &quot;Centre&quot;,},
	[&quot;Centre Party of Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;Cen&quot;, color = &quot;#0000A5&quot;, shortname = &quot;Centre Party&quot;,},
	[&quot;Centre Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00984B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre through Action for Progress&quot;] = {abbrev = &quot;CAP&quot;, color = &quot;#0EF70E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Union&quot;] = {abbrev = &quot;ΕΚ&quot;, color = &quot;#FCB825&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Union for Terrassa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C7DB08&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#881A2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre-left coalition (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF3E3E&quot;, shortname = &quot;Centre-left&quot;,},
	[&quot;Centre-Left of Albacete&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4644A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centre-left politics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#464646&quot;, shortname = &quot;Centre-left&quot;,},
	[&quot;Centre-right coalition (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A6BE1&quot;, shortname = &quot;Centre-right&quot;,},
	[&quot;Centre-right politics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADC1FD&quot;, shortname = &quot;Centre-right&quot;,},
	[&quot;Centrem&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0B5663&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrism (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;lightblue&quot;, shortname = &quot;Centrismo&quot;,},
	[&quot;Centrist Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;AC&quot;, color = &quot;#473B84&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Convergence–Democratic and Social Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Democratic Party (Rwanda)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0E68C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Democratic Party of the Philippines&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#0067B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#08D152&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3333FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Republican Stable Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MECR&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Union group&quot;] = {abbrev = &quot;UC&quot;, color = &quot;#0073c3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrist Union of Moldova&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#062A78&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrists for Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A6DBEC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrists of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0EB2D5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrists of the Valencian Community&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#39B639&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrolew&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BC235B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Centrum&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5F9F3F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cerna (political organization)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A3E0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceuta Ya!&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F6CC46&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceutan Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AD2916&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceutan Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2F4378&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceylon Communist Party (Maoist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceylon Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ceylon Workers' Congress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadema&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadian Action for Unity and Socialism&quot;] = {abbrev = &quot;ACTUS&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadian Convention for Peace and Development&quot;] = {abbrev = &quot;CTPD&quot;, color = &quot;#FFCA03&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadian Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDT&quot;, color = &quot;#d61d18&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadian Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;PPT&quot;, color = &quot;#2D2A3B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chadian Social Action&quot;] = {abbrev = &quot;AST&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chaldean Syriac Assyrian Popular Council&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;saddlebrown&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama Cha Kazi&quot;] = {abbrev = &quot;CCK&quot;, color = &quot;#3853A4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama Cha Kijamii&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;navy&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama Cha Mapinduzi&quot;] = {abbrev = &quot;CCM&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama Cha Mashinani&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffff00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama cha Ukombozi wa Umma&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chama Cha Uzalendo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#51B757&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chance (Moldova)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF412C&quot;, shortname = &quot;Chance&quot;,},
	[&quot;Chance. Duties. Realization.&quot;] = {abbrev = &quot;ȘOR&quot;, color = &quot;#4CA355&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Change 2011&quot;] = {abbrev = &quot;M11&quot;, color = &quot;#01414D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Change It (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#739C29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Change Party (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BD1F2E&quot;, shortname = &quot;Change&quot;,},
	[&quot;Chart Pattana Kla Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF4919&quot;, shortname = &quot;Chart Pattana Kla&quot;,},
	[&quot;Chart Pattana Party (2007)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F69520&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chart Pattana Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fe980d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Charter Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C0C0C0&quot;, shortname = &quot;Charter&quot;,},
	[&quot;Chartism&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;Chartist&quot;,},
	[&quot;Chartthaipattana Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E20884&quot;, shortname = &quot;Chart Thai Pattana&quot;,},
	[&quot;Chase Community Independents Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#065E5E&quot;, shortname = &quot;Chase Indies&quot;,},
	[&quot;Chat Rung Rueang Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E7B138&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chehabist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#808080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chega (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#222256&quot;, shortname = &quot;CHEGA&quot;,},
	[&quot;Cheung Sha Wan Community Establishment Power&quot;] = {abbrev = &quot;CSWCEP&quot;, color = &quot;#F48326&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chez Nous (Belgian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002D61&quot;, shortname = &quot;Chez Nous&quot;,},
	[&quot;Cheung Sha Wan West Front&quot;] = {abbrev = &quot;CSWWF&quot;, color = &quot;#53bfa7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chile Digno&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE113A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chile Podemos Más&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffd700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chile Vamos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006BB0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chilean Renovating Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chilean Social Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6347&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chilean Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED1624&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ChileFirst&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D1FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chin National League for Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;CNLD&quot;, color = &quot;#01AEF2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chin National Party&quot;] = {abbrev = &quot;CNP&quot;, color = &quot;#006600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chin Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;China Association for Promoting Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;CAPD&quot;, color = &quot;#FFF500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;China Democratic League&quot;] = {abbrev = &quot;CDL&quot;, color = &quot;#cb7e1f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;China Democratic Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;CDSP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Democratic Socialist&quot;,},
	[&quot;China National Democratic Construction Association&quot;] = {abbrev = &quot;CNDCA&quot;, color = &quot;Orangered&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;China Youth Service &amp; Recreation Centre&quot;] = {abbrev = &quot;CYSRC&quot;, color = &quot;#4ED052&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;China Zhi Gong Party&quot;] = {abbrev = &quot;CZGP&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinbak Yeondae&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0a50a1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;CCP&quot;, color = &quot;#DD0000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Chinese Empire Reform Association&quot;] = {abbrev = &quot;CERA&quot;, color = &quot;navy&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese Peasants' and Workers' Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;CPWDP&quot;, color = &quot;#189df0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese Production Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#21358F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;CSDP&quot;, color = &quot;#FFD900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chinese Unification Promotion Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#253686&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ching Fat Living Concern Group&quot;] = {abbrev = &quot;CFLCG&quot;, color = &quot;#10791D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chipani cha Pfuko&quot;] = {abbrev = &quot;CCP&quot;, color = &quot;#9F622B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Choi Hung Estate Social Service Association&quot;] = {abbrev = &quot;CHESSA&quot;, color = &quot;#468CA8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Choice of Russia (electoral bloc)&quot;] = {abbrev = &quot;VR&quot;, color = &quot;#29166F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chondoist Chongu Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christchurch 2021&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AB0616&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christchurch Independents&quot;] = {abbrev = &quot;CI&quot;, color = &quot;#999999&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christen-Democratisch en Vlaams&quot;] = {abbrev = &quot;CD&amp;V&quot;, color = &quot;#FF6200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christene Volkspartij&quot;] = {abbrev = &quot;CVP&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian and Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;KDU&quot;, color = &quot;#FFCB03&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Centre&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00BFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Centrist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8032CC&quot;, shortname = &quot;Christian Centrist&quot;,},
	[&quot;Christian Citizens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Coalition (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#878FB8&quot;, shortname = &quot;Christian Coalition&quot;,},
	[&quot;Christian Conservative Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Conservative Social Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#332F83&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy (Brazil)&quot;] = {abbrev = &quot;DC&quot;, color = &quot;#015F9D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy (Greece)&quot;] = {abbrev = &quot;ChD&quot;, color = &quot;#013220&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy (Italy, 2002)&quot;] = {abbrev = &quot;DC&quot;, color = &quot;#1560BD&quot;, shortname = &quot;Christian Democracy&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;DC&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;ChD&quot;, color = &quot;#5C3FB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Christian Democracy Sicily&quot;] = {abbrev = &quot;DCS&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy Federation–Christian Democracy Team&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E94E1B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democracy for Autonomies&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;Christian Democracy&quot;,},
	[&quot;Christian Democrat Party (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Democrat Party (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Alliance (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;ADC&quot;, color = &quot;#483D8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Alliance (Fiji)&quot;] = {abbrev = &quot;VLV&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Alliance (South Africa)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#300064&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Alliance&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Appeal (2021)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2CC84D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Appeal&quot;] = {abbrev = &quot;CDA&quot;, color = &quot;#007C5E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Centre&quot;] = {abbrev = &quot;CCD&quot;, color = &quot;#A6DBEC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Movement (2021)&quot;] = {abbrev = &quot;KDH&quot;, color = &quot;#173a70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;KDH&quot;, color = &quot;#FFE17D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Movement (Montenegro)&quot;] = {abbrev = &quot;DP&quot;, color = &quot;#0172BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic National Peasants' Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNȚCD&quot;, color = &quot;#004A92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F007F&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Belize)&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#FF7F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#016167&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Brazil)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#FF7700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#0061A7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#CC1B56&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Democratic Republic of the Congo)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (East Timor)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3F5EBE&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (El Salvador)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;#00732E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffd959&quot;, shortname = &quot;Christian&amp;nbsp;Democratic&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Papua New Guinea)&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Paraguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#11a018&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Portugal)&quot;] = {abbrev = &quot;PDC&quot;, color = &quot;darkolivegreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Samoa)&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#FF00FF&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (South Africa)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#662D91&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#068B1C&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Albania&quot;] = {abbrev = &quot;PKDSH&quot;, color = &quot;#0080FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Cuba&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3EB489&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Honduras&quot;] = {abbrev = &quot;CD&quot;, color = &quot;#11992B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Russia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9999FF&quot;, shortname = &quot;Christian Democratic Party&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;DHSS&quot;, color = &quot;#964B00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;CDPU&quot;, color = &quot;#222629&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Party of Uruguay&quot;] = {abbrev = &quot;PDCU&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic People's Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;KDNP&quot;, color = &quot;#938862&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic People's Party of Switzerland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF7D00&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#0047AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffd300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (East Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#237CDB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Ecuador)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008F4C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Latvia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F3AE12&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Lithuania)&quot;] = {abbrev = &quot;KDS&quot;, color = &quot;#5DA782&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#E50066&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union (Ukraine)&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#F39518&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union of Timor&quot;] = {abbrev = &quot;UDC&quot;, color = &quot;#2FAAD6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union of Germany&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#151518&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Union of Germany (2023)&quot;] = {abbrev = &quot;CDU&quot;, color = &quot;#51B8C2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democratic Voice&quot;] = {abbrev = &quot;CDV&quot;, color = &quot;#24B87A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democrats (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#53619B&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Democrats (Denmark, 2022)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#53619B&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Democrats (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;KD&quot;, color = &quot;#2B67C9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Democrats (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;KD&quot;, color = &quot;#005EA1&quot;, shortname = &quot;Christian Democrats&quot;,},
	[&quot;Christian Economic and Social Party&quot;] = {abbrev = &quot;KGSZP&quot;, color = &quot;#006447&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Flemish People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;CVV&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Heritage Party of Canada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800020&quot;, shortname = &quot;Christian Heritage&quot;,},
	[&quot;Christian Heritage Party of New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#878FB8&quot;, shortname = &quot;Christian Heritage&quot;,},
	[&quot;Christian Historical Party&quot;] = {abbrev = &quot;CHP&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Historical Union&quot;] = {abbrev = &quot;CHU&quot;, color = &quot;#006F70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Historical Voters' League&quot;] = {abbrev = &quot;CHK&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Independent Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;PTC&quot;, color = &quot;#009966&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Liberty Unification Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0095DA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Movement for a New Haiti&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00923F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Alliance Party&quot;] = {abbrev = &quot;PANC&quot;, color = &quot;saddlebrown&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;turquoise&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;KNP&quot;, color = &quot;#6091ba&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Union for the Reconstruction of Haiti&quot;] = {abbrev = &quot;UNCRH&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Union Party&quot;] = {abbrev = &quot;KNEP&quot;, color = &quot;#43884A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian National Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007FFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Party (Samoa)&quot;] = {abbrev = &quot;SCP&quot;, color = &quot;#FFFFDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9966CC&quot;, shortname = &quot;Christian&quot;,},
	[&quot;Christian Party of Austria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FAD41B&quot;, shortname = &quot;Christian Party&quot;,},
	[&quot;Christian People's Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF00FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;CVP&quot;, color = &quot;#EEAA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff7900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Estonia)&quot;] = {abbrev = &quot;KRE&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Faroe Islands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6600&quot;, shortname = &quot;Christian People's&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;CVP&quot;, color = &quot;#8DCEE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian People's Party (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#14953B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Peoples Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;CPA&quot;, color = &quot;#813887&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Political Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E8AE0B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Positivist Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B898B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Principles Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8032CC&quot;, shortname = &quot;Christian Principles&quot;,},
	[&quot;Christian Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PSDC&quot;, color = &quot;#7797E0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A58A6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Austria)&quot;] = {abbrev = &quot;CS&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Belgium, 1945)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;Christian Social&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#26348D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Ecuador)&quot;] = {abbrev = &quot;PSC&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (German-speaking Community)&quot;] = {abbrev = &quot;CSP&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Liechtenstein)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#80FFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D2691E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party (Switzerland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0F95A7&quot;, shortname = &quot;Christian Social&quot;,},
	[&quot;Christian Social Party of Obwalden&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BF3235&quot;, shortname = &quot;CSP Obwalden&quot;,},
	[&quot;Christian Social People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;CSV&quot;, color = &quot;#FFC300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social People's Service&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1DB4E1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Rally of Liberty&quot;] = {abbrev = &quot;RSCL&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Social Union in Bavaria&quot;] = {abbrev = &quot;CSU&quot;, color = &quot;#008AC5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF99&quot;, shortname = &quot;Christian Solidarity&quot;,},
	[&quot;Christian Spanish Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AAAAFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union – Reformed Political Party&quot;] = {abbrev = &quot;CU–SGP&quot;, color = &quot;#00a7eb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union (Lithuania)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#445C64&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union (Netherlands)&quot;] = {abbrev = &quot;CU&quot;, color = &quot;#00A7EB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union (Slovakia)&quot;] = {abbrev = &quot;KÚ&quot;, color = &quot;#04B2E8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6ca860&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Union of National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;ChZJN&quot;, color = &quot;#2B3F3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#143d8d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian Workers' Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;Christian Workers&quot;,},
	[&quot;Christian Workers' Union of Finland&quot;] = {abbrev = &quot;SKrTL&quot;, color = &quot;#FF5050&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian-Democratic Movement (Georgia)&quot;] = {abbrev = &quot;KDM&quot;, color = &quot;#881532&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian-Democratic People's Party (Moldova)&quot;] = {abbrev = &quot;PPCD&quot;, color = &quot;#8D8E56&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian-National Peasants' and Farmers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;CNBL&quot;, color = &quot;#7FCEB1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christian-Social People's Party (Liechtenstein)&quot;] = {abbrev = &quot;CSVP&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christians Against Abortion&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christians to the World&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F2EA35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Christlich Soziale Partei (Belgium)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chubut Action Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A1172&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chubut Somos Todos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008E6F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chunta Aragonesista&quot;] = {abbrev = &quot;CHA&quot;, color = &quot;#008A21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Chuquisaca We Are All&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED8603&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Church of the Militant Elvis Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF00FF&quot;, shortname = &quot;Church of the Militant Elvis&quot;,},
	[&quot;Chure Bhawar Rastriya Ekta Party Nepal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F0FFF0&quot;, shortname = &quot;Churebhawar Rastriya Ekta Party&quot;,},
	[&quot;Cidadania&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EC008C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ciervists&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#314F9D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Circle of Liberal Reformers&quot;] = {abbrev = &quot;CLR&quot;, color = &quot;#FE492E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Circle of Rhine Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4287f5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ciskei National Independence Party&quot;] = {abbrev = &quot;CNIP&quot;, color = &quot;#0070BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Action of Ferrol&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9017A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Alternative of Ponteareas&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005747&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Alternative of Rubí&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#97C00E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen and Republican Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MRC&quot;, color = &quot;#DD391F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Association Jesús Lara&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F9CC67&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Convergence Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#37960F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5A23E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Force (Colombia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FA6709&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Force (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;FC&quot;, color = &quot;#E30B5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Forum (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E90FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Forum of Cáceres&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7EBA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Forum of Jerez&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005AD6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Hope (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F89430&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Initiative for Development&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#102547&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Initiative for Paracuellos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#94C11F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Initiative of Puertollano&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE6400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Left&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB98C7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Movement of Soria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EC9F42&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Open Platform of Lalín&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#999999&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Option for Macedonia&quot;] = {abbrev = &quot;GROM&quot;, color = &quot;#21B7CE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Option&quot;] = {abbrev = &quot;OC&quot;, color = &quot;#FED403&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#707070&quot;, shortname = &quot;Citizen&quot;,},
	[&quot;Citizen Platform for Sabadell&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD3037&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Power (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#412560&quot;, shortname = &quot;Citizen Power&quot;,},
	[&quot;Citizen Prosperity&quot;] = {abbrev = &quot;PC&quot;, color = &quot;#FFDC2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Revolution&quot;] = {abbrev = &quot;RC&quot;, color = &quot;#00B0F6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Revolution Movement&quot;] = {abbrev = &quot;RC&quot;, color = &quot;#00AEEF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCE35F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen's Coalition for Justice Party (Mongolia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f26022&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen's Decision&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#82bb29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizen's Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009CDE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens (Chilean political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#db8f16&quot;, shortname = &quot;Citizens&quot;,},
	[&quot;Citizens (Georgia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8BC43F&quot;, shortname = &quot;Citizens&quot;,},
	[&quot;Citizens (Spanish political party)&quot;] = {abbrev = &quot;Cs&quot;, color = &quot;#EB6109&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens &amp; Ratepayers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00529F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens Coalition for Change&quot;] = {abbrev = &quot;CCC&quot;, color = &quot;#FAE64D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Arona&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#77777B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Benidorm&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#855794&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Blank Votes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#969696&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Cádiz&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5E89AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Canarian Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1A3F98&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF2F00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for Ciempozuelos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A277E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for San Fernando&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000B6F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens for their People&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#046305&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens in Rage&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Alcalá de Guadaíra&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#23BEDC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Burgos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CA2D29&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Democratic Centre–Independent Candidacy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F67A32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Galicia Democratic Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#63A6C6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0BB70B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Logroño&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E88005&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Lorca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D086E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Menorca&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FA8100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens of Santa Cruz&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0194E4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens Party (Hong Kong)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Citizens&quot;,},
	[&quot;Citizens Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00FF90&quot;, shortname = &quot;Citizens&quot;,},
	[&quot;Citizens, Inhabitants and People of Marbella&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9D21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Action for Málaga&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A94699&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Action Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;PAC&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Action Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFE902&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Alliance (Cyprus)&quot;] = {abbrev = &quot;SYPOL&quot;, color = &quot;#9AB973&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Assembly for Torrelavega&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2F6623&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Battle Against Corruption&quot;] = {abbrev = &quot;CIBAC&quot;, color = &quot;#FDCD01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;MED&quot;, color = &quot;#506d28&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Compromise&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A0BE00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Convergence of the South-East&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0824AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Democratic Renewal Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6B2484&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Forces&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4C4B51&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Forum Austria&quot;] = {abbrev = &quot;FRITZ&quot;, color = &quot;#E43226&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Initiative (Andorra)&quot;] = {abbrev = &quot;IC&quot;, color = &quot;#390037&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgray&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Movement (Iceland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Movement (Mexico)&quot;] = {abbrev = &quot;MC&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Movement of Cartagena&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#87305B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Party (Finland)&quot;] = {abbrev = &quot;KP&quot;, color = &quot;#2354A8&quot;, shortname = &quot;Citizens' Party&quot;,},
	[&quot;Citizens' Party (Iceland, 1923)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0026FF&quot;, shortname = &quot;Citizens'&quot;,},
	[&quot;Citizens' Party (Iceland, 1987)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Citizens'&quot;,},
	[&quot;Citizens' Party for Revival&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Radio&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff7e22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Rights Association&quot;] = {abbrev = &quot;ADDC&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizens' Union–Independent Progressives of Canaries&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#181C21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Citizenship and Christian Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;PPV/CDC&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;City Fusion Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF9FFF&quot;, shortname = &quot;City Fusion&quot;,},
	[&quot;City Independents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC0CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;City Vision (Auckland political ticket)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B3FFB3&quot;, shortname = &quot;City Vision&quot;,},
	[&quot;CiU Space&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2849C8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Ciutadella de Menorca People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CA6601&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#729E2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic 10&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4BD9FD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Act-up&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Alliance of Serbia&quot;] = {abbrev = &quot;GSS&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic and Social Agreement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005599&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic and Social Front of Catamarca&quot;] = {abbrev = &quot;FCSC&quot;, color = &quot;#009241&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Autonomy Power&quot;] = {abbrev = &quot;CAP&quot;, color = &quot;#6CC6CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Choice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1560BD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Coalition (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;KO&quot;, color = &quot;#F68F2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Coalition ARI&quot;] = {abbrev = &quot;CC-ARI&quot;, color = &quot;#6fb53e&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Commitment&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E889D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Community&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F26524&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Conservative Party (Slovakia)&quot;] = {abbrev = &quot;OKS&quot;, color = &quot;#A00000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;ODA&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Forum&quot;] = {abbrev = &quot;GDF&quot;, color = &quot;#272361&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Party (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;GDS&quot;, color = &quot;#ffdf00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Party (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;ODS&quot;, color = &quot;#034EA2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Party (Hungary)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#96825A&quot;, shortname = &quot;Civic Democratic&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Party (Lithuania)&quot;] = {abbrev = &quot;PDP&quot;, color = &quot;#023366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Democratic Union (Slovakia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#553D73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3183CD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Forum (Central African Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Forum&quot;] = {abbrev = &quot;OF&quot;, color = &quot;#386bA5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;Civic Freedom&quot;,},
	[&quot;Civic Front (Córdoba)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Front for Santiago&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Front of Córdoba&quot;] = {abbrev = &quot;FCC&quot;, color = &quot;#dd3f18&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Initiative of Gora&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#82D1F7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1B3E89&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8BFFE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Liberal Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#067CBF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic List (Slovenia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0067A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Movement&quot;] = {abbrev = &quot;OH&quot;, color = &quot;#423F83&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Network&quot;] = {abbrev = &quot;RC&quot;, color = &quot;#F77325&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Party of Kazakhstan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2f2f2f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Party of Montenegro&quot;] = {abbrev = &quot;GPCG&quot;, color = &quot;#2554C7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F3F98&quot;, shortname = &quot;Civic&quot;,},
	[&quot;Civic Passion–Proletariat Political Institute–Hong Kong Resurgence Order&quot;] = {abbrev = &quot;CP/PPI/HKRO&quot;, color = &quot;#FBDD07&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Passion&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBDD07&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Platform (Russia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#420F77&quot;, shortname = &quot;Civic Platform&quot;,},
	[&quot;Civic Platform (Serbia)&quot;] = {abbrev = &quot;GP&quot;, color = &quot;#002899&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Platform&quot;] = {abbrev = &quot;PO&quot;, color = &quot;#F68F2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Renovation Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCR&quot;, color = &quot;#193D6F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Renewal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRC&quot;, color = &quot;dodgerblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Response&quot;] = {abbrev = &quot;PV&quot;, color = &quot;#AE413A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Solidarity of Alicante&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFF200&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Solidarity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0F88C9&quot;, shortname = &quot;Civic Solidarity&quot;,},
	[&quot;Civic Union (Latvia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9e1b34&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Union (Russia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F73239&quot;, shortname = &quot;Civic Union&quot;,},
	[&quot;Civic Union (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;white&quot;, shortname = &quot;Civic Union&quot;,},
	[&quot;Civic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AB3C20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic United Front&quot;] = {abbrev = &quot;CUF&quot;, color = &quot;#0293E2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civic Unity Party (Azerbaijan)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F29923&quot;, shortname = &quot;Civic Unity&quot;,},
	[&quot;Civics of Italy&quot;] = {abbrev = &quot;CdI&quot;, color = &quot;#5683B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Alliance (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F69A69&quot;, shortname = &quot;Civil Alliance&quot;,},
	[&quot;Civil Contract (Armenia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5169B1&quot;, shortname = &quot;Civil Contract&quot;,},
	[&quot;Civil Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00a754&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Liberties Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0038A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Movement&quot;] = {abbrev = &quot;CM&quot;, color = &quot;#80BB3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C61318&quot;, shortname = &quot;Civil&quot;,},
	[&quot;Civil Party (Taiwan)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Position&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFDD00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Response&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AE413A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Revolution&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Rights Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Rights Party (South Korea)&quot;] = {abbrev = &quot;CRP&quot;, color = &quot;#4CA459&quot;, shortname = &quot;Civil Rights&quot;,},
	[&quot;Civil Rule Party&quot;] = {abbrev = &quot;CRP&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Civil Rule&quot;,},
	[&quot;Civil Society and Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#94969C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Watch&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF007F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civil Will–Green Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#027E40&quot;, shortname = &quot;Civil Will-Green&quot;,},
	[&quot;Civilian Power&quot;] = {abbrev = &quot;GS&quot;, color = &quot;#00A650&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civilista Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civiqus&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#047235&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Civis (Montenegro)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D7D501&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Clann Éireann&quot;] = {abbrev = &quot;CÉ&quot;, color = &quot;#228B22&quot;, shortname = &quot;Clann Éireann&quot;,},
	[&quot;Clann na Poblachta&quot;] = {abbrev = &quot;CnaP&quot;, color = &quot;#DDFFDD&quot;, shortname = &quot;Clann na Poblachta&quot;,},
	[&quot;Clann na Talmhan&quot;] = {abbrev = &quot;CnaT&quot;, color = &quot;#BDB76B&quot;, shortname = &quot;Clann na Talmhan&quot;,},
	[&quot;CLARO (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#314A82&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Class Action Reform Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;CARM&quot;,},
	[&quot;Class War&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Classical Liberal Party (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;KLP&quot;, color = &quot;#FFDF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Clause 28 Children's Protection Christian Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#bc8f8f&quot;, shortname = &quot;Clause 28&quot;,},
	[&quot;Clean Chile, Vote Happy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Clichy Club&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Climat Québec&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0E9D0D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Climate Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#36D0B6&quot;, shortname = &quot;Climate&quot;,},
	[&quot;Clive Palmer's United Australia Party&quot;] = {abbrev = &quot;UAP&quot;, color = &quot;#FFED00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Club 2002 – Party for the Unity and the Republic&quot;] = {abbrev = &quot;Club 2002-PUR&quot;, color = &quot;#73160F&quot;, shortname = &quot;Club 2002&quot;,},
	[&quot;Club of Committed Non-Party Members&quot;] = {abbrev = &quot;KAN&quot;, color = &quot;#10547d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Clydesdale and South Scotland Independent&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Co-operative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3F1D70&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Co-operative Resources Centre&quot;] = {abbrev = &quot;CRC&quot;, color = &quot;#DD6A45&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalició Compromís&quot;] = {abbrev = &quot;Compromís&quot;, color = &quot;#EC8953&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition (Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00557C&quot;, shortname = &quot;Coalition&quot;,},
	[&quot;Coalition Avenir Québec&quot;] = {abbrev = &quot;CAQ&quot;, color = &quot;#1e90ff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Conservative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Council of Islamic Revolution Forces&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#134479&quot;, shortname = &quot;Coalition Council&quot;,},
	[&quot;Coalition for a New Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D82E1E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for a Solidary Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00309A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Advancement, Reform and Empowerment&quot;] = {abbrev = &quot;CARE&quot;, color = &quot;#3CB637&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Cáceres&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BE1C2B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Cayman&quot;] = {abbrev = &quot;C4C&quot;, color = &quot;#0c1c47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Change&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Steelblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Change (Sierra Leone)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFAB3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Democratic Change&quot;] = {abbrev = &quot;CDC&quot;, color = &quot;#183883&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for El Bierzo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#68A0D6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2D0680&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Gran Canaria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0F47AF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Iraqi National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;CINU&quot;, color = &quot;#004179&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for L'Hospitalet&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C32C25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;CpM&quot;, color = &quot;#298642&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Peace and Tolerance&quot;] = {abbrev = &quot;KZMT&quot;, color = &quot;#5D689C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Reform Party&quot;] = {abbrev = &quot;CRP&quot;, color = &quot;#3AEB2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Reforms and Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;CORD&quot;, color = &quot;#F6A438&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for the Balearics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#692647&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for the Good of All&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCB01&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for the Transformation of Liberia&quot;] = {abbrev = &quot;COTOL&quot;, color = &quot;#fc0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Unity and Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition for Unity and Prosperity&quot;] = {abbrev = &quot;CUB&quot;, color = &quot;#512F83&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Labour&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#e0afaf&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00CED1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition National Democratic and Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFDEAD&quot;, shortname = &quot;Coalition National Democratic&quot;,},
	[&quot;Coalition of Democrats (Zimbabwe)&quot;] = {abbrev = &quot;CODE&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of Democratic Forces (Kazakhstan)&quot;] = {abbrev = &quot;DKK&quot;, color = &quot;#9A6DC0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of Ethiopian Federalist Forces&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4398B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of Independents&quot;] = {abbrev = &quot;COI&quot;, color = &quot;#5ce1e6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of Islamic Parties&quot;] = {abbrev = &quot;CIP&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of People's Accord&quot;] = {abbrev = &quot;KNS&quot;, color = &quot;#ffe01c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of Progressive Organizations&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#394184&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition of the Left and the Progress&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD000&quot;, shortname = &quot;Coalition of the Left (SYN)&quot;,},
	[&quot;Coalition of the Left of Movements and Ecology&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD000&quot;, shortname = &quot;Coalition of the Left (SYN)&quot;,},
	[&quot;Coalition of the Pleasant Scent of Servitude&quot;] = {abbrev = &quot;CPSS&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Party (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#99EDBD&quot;, shortname = &quot;Coalition&quot;,},
	[&quot;Coalition PSD/CDS&quot;] = {abbrev = &quot;	PPD/PSD.CDS-PP&quot;, color = &quot;#00AAAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coalition Together&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1F8C87&quot;, shortname = &quot;Together&quot;,},
	[&quot;Coastal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ad8e&quot;, shortname = &quot;Coastal&quot;,},
	[&quot;Cochinchinese Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E3FF2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Code Orange (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF7601&quot;, shortname = &quot;Code Orange&quot;,},
	[&quot;Coexistence (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colère et espoir&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Collectif Des Inkoruptibles&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFBF60&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Collaborating Political Parties&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#20704B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombia First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombia Has a Future&quot;] = {abbrev = &quot;CFT&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombia Justa Libres&quot;] = {abbrev = &quot;CJL&quot;, color = &quot;#C29B61&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DA251D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombian Community and Communal Political Movement&quot;] = {abbrev = &quot;MCCC&quot;, color = &quot;#F5EC49&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Colombian Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1935D0&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Colombian Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;Liberal&quot;,},
	[&quot;Colorado Center Party&quot;] = {abbrev = &quot;CCP&quot;, color = &quot;#501B68&quot;, shortname = &quot;Center&quot;,},
	[&quot;Colorado Party (Paraguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE1D23&quot;, shortname = &quot;Colorado&quot;,},
	[&quot;Colorado Party (Uruguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB0000&quot;, shortname = &quot;Colorado Party&quot;,},
	[&quot;Colored Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF5600&quot;, shortname = &quot;Colored Republican&quot;,},
	[&quot;Combatant Clergy Association&quot;] = {abbrev = &quot;CCA&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Combatants' Party&quot;] = {abbrev = &quot;PdC&quot;, color = &quot;#8B4513&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Come Venezuela&quot;] = {abbrev = &quot;VV&quot;, color = &quot;#00BFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comité d'Action Musulman&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comités Jeanne&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#202F55&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment for Caspe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED750E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Cantabria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#28734C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Europe&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E7995C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#087D42&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Gran Canaria&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8AAD53&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Mexico&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4DA663&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment to Torrevieja&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#266E87&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment with Aragon&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ECD807&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commitment, Renewal and Order&quot;] = {abbrev = &quot;CREO&quot;, color = &quot;#FDAF17&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committed Citizens&quot;] = {abbrev = &quot;CC&quot;, color = &quot;#63277F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committee for a Worker's International (Ireland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC241F&quot;, shortname = &quot;CWI (Ireland)&quot;,},
	[&quot;Committee for Another Policy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committee for the Defence of the Republic&quot;] = {abbrev = &quot;CDR&quot;, color = &quot;#264E4E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committee of Freedom&quot;] = {abbrev = &quot;CdL&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committee of National Unity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B93434&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Committees for the Defense of the Revolution&quot;] = {abbrev = &quot;CDR&quot;, color = &quot;&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Action Political Party — Civil Congress&quot;] = {abbrev = &quot;PAC–CC&quot;, color = &quot;#EF7F1A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Alternative Revolutionary Force&quot;] = {abbrev = &quot;FARC&quot;, color = &quot;#AF1120&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Choice&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED1B30&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Course&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AD3801&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Force&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED5C3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Ground Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005B54&quot;, shortname = &quot;Common Ground&quot;,},
	[&quot;Common Man's Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Common Sense (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1a6862&quot;, shortname = &quot;Common Sense&quot;,},
	[&quot;Common Sense Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;Common Sense&quot;,},
	[&quot;Common Wealth Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff7f50&quot;, shortname = &quot;Common Wealth&quot;,},
	[&quot;Commoner Party of Thailand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commoners' Land&quot;] = {abbrev = &quot;TC–PNC&quot;, color = &quot;#7A76B4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commoners' Party (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commons (Chilean political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#461D3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Commons (Colombian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AF1120&quot;, shortname = &quot;Commons&quot;,},
	[&quot;Commonwealth Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;ComLab&quot;, color = &quot;#b22222&quot;, shortname = &quot;Commonwealth Labour&quot;,},
	[&quot;Commonwealth Land Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4C915F&quot;, shortname = &quot;Commonwealth Land&quot;,},
	[&quot;Commonwealth Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8CB4D2&quot;, shortname = &quot;Commonwealth Liberal&quot;,},
	[&quot;Commonwealth Party (Gibraltar)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE0F25&quot;, shortname = &quot;Commonwealth&quot;,},
	[&quot;Communal Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;TDP&quot;, color = &quot;#0D1AAF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communal Liberation Party&quot;] = {abbrev = &quot;TKP&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communal Liberation Party New Forces&quot;] = {abbrev = &quot;TKP-YG&quot;, color = &quot;#E3000D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Alternative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;maroon&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Archio-Marxist Party of Greece&quot;] = {abbrev = &quot;KAKE&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Collective of Catalonia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B82E35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist League (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dd0048&quot;, shortname = &quot;Communist League&quot;,},
	[&quot;Communist League (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist League (UK, 1988)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;Communist League&quot;,},
	[&quot;Communist League of Great Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist League&quot;,},
	[&quot;Communist League of Luxemburg&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist League of West Germany&quot;] = {abbrev = &quot;KBW&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Marxist Party (John)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Marxist Party&quot;] = {abbrev = &quot;CMP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Movement (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BF4249&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Movement of Turkey&quot;] = {abbrev = &quot;TKH&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Organization of Spain (Red Flag)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PC&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (bolsheviks) of Lithuania and Belorussia&quot;] = {abbrev = &quot;LBSSR&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Bolsheviks) of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DD0000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F00000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Reconstructed)&quot;] = {abbrev = &quot;PC(R)&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Serbia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C6363C&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Sweden)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D91A12&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party (Turkey, 2014)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#c00&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;CPUSA&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party in Denmark&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Albania (1991)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E61919&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Aragon (1980)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C5000F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Argentina (Extraordinary Congress)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E0040B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Argentina&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E22928&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Artsakh&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF1111&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Australia&quot;] = {abbrev = &quot;CPA&quot;, color = &quot;#CD2027&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Australia (1971)&quot;] = {abbrev = &quot;CPA&quot;, color = &quot;#CD2027&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Australia (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;CPA&quot;, color = &quot;#CD2027&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Austria&quot;] = {abbrev = &quot;KPÖ&quot;, color = &quot;#AA0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bangladesh (Marxist–Leninist) (Barua)&quot;] = {abbrev = &quot;CPB (M-L)&quot;, color = &quot;#FB6F76&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;CPB&quot;, color = &quot;#E91621&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Belarus&quot;] = {abbrev = &quot;CPB&quot;, color = &quot;#D30400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Belgium (1989)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Benin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bohemia and Moravia&quot;] = {abbrev = &quot;KSČM&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bolivia (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C9021A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bolivia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Brazil&quot;] = {abbrev = &quot;PCdoB&quot;, color = &quot;#820000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Britain (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EE1F23&quot;, shortname = &quot;Communist (ML)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F93822&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Bulgaria&quot;] = {abbrev = &quot;CPB&quot;, color = &quot;#B20406&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Byelorussia&quot;] = {abbrev = &quot;CPB&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Canada (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5191A&quot;, shortname = &quot;Marxist–Leninist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Canada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF6347&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Chile&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Cuba&quot;] = {abbrev = &quot;PCC&quot;, color = &quot;#CE2029&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Czechoslovakia&quot;] = {abbrev = &quot;KSČ&quot;, color = &quot;#DC241F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Denmark&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;Communists&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Denmark/Marxist–Leninists&quot;] = {abbrev = &quot;DKP/ML&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ecuador&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#da251d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of England (Marxist-Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#660000&quot;, shortname = &quot;Marxist-Leninist (England)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Finland (1994)&quot;] = {abbrev = &quot;SKP&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;Communist Party of Finland&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Finland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DA2301&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Georgia (Soviet Union)&quot;] = {abbrev = &quot;SKP&quot;, color = &quot;#CD0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Georgia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Germany (1990)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Germany&quot;] = {abbrev = &quot;KPD&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Germany/Marxists–Leninists&quot;] = {abbrev = &quot;KPD/ML&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Great Britain (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Communist GB (ML)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Great Britain (Provisional Central Committee)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist (PCC)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Great Britain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Greece (Interior)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;KKE Interior&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Greece (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;KKE-M-L&quot;, color = &quot;#960018&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Greece&quot;] = {abbrev = &quot;KKE&quot;, color = &quot;#e30301&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Honduras&quot;] = {abbrev = &quot;PCH&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Iceland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Iceland (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist (M-L)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Maoist)&quot;] = {abbrev = &quot;CPI (Maoist)&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Marxist-Leninist) (Kanu Sanyal)&quot;] = {abbrev = &quot;CPI(M-L)&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Marxist-Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;CPI(ML)&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation&quot;] = {abbrev = &quot;CPI(ML)L&quot;, color = &quot;#C41301&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Marxist–Leninist) Red Star&quot;] = {abbrev = &quot;CPI(ML) Red Star&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India (Marxist)&quot;] = {abbrev = &quot;CPI(M)&quot;, color = &quot;#cc0d0d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of India&quot;] = {abbrev = &quot;চিপিআই&quot;, color = &quot;#cb0922&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Indonesia&quot;] = {abbrev = &quot;PKI&quot;, color = &quot;#ED3237&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ireland (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#660000&quot;, shortname = &quot;Marxist–Leninist (Ireland)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E3170D&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Italy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C72F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kampuchea&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E61919&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kazakhstan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D40000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kenya&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Korea&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kurdistan – Iraq&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#dd0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kurdistan (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;KKP&quot;, color = &quot;#DA221C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Kyrgyzstan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B22222&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Latvia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Lithuania&quot;] = {abbrev = &quot;LKP&quot;, color = &quot;#D1020A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Luxembourg&quot;] = {abbrev = &quot;KPL&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Macedonia (1992)&quot;] = {abbrev = &quot;KPM&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Malta&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Mexico (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE3A22&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Moldavia&quot;] = {abbrev = &quot;PCM&quot;, color = &quot;#DF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of National Liberation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D00620&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Maoist) (1994)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;CPN (Maoist)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Maoist Centre)&quot;] = {abbrev = &quot;CPN (MC)&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Marxist–Leninist) (2002)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;indianred&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Marxist) (1991–2005)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;crimson&quot;, shortname = &quot;CPN (Marxist)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;UML&quot;, color = &quot;#DC241F&quot;, shortname = &quot;CPN (UML)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Unified Socialist)&quot;] = {abbrev = &quot;CPN (US)&quot;, color = &quot;#f4230c&quot;, shortname = &quot;Unified Socialist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Unified)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ff007f&quot;, shortname = &quot;CPN (Unified)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (United Marxist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;crimson&quot;, shortname = &quot;CPN (United Marxist)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (United) (1991–2005)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (United)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;palevioletred&quot;, shortname = &quot;CPN (United)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nepal (Unity Centre)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist party of Nepal (Unity National Campaign)&quot;] = {abbrev = &quot;CPN (UNC)&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Unity Campaign&quot;,},
	[&quot;Communist Party of New Zealand&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Nicaragua&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Northern Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist (NI)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Norway&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#FF3028&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Peru – Red Fatherland&quot;] = {abbrev = &quot;PCP-PR&quot;, color = &quot;#B0070E&quot;, shortname = &quot;Red Fatherland&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Poland&quot;] = {abbrev = &quot;KPP&quot;, color = &quot;#E20001&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Portugal (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;PCP(ML)&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Réunion&quot;] = {abbrev = &quot;PCR&quot;, color = &quot;#DD0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Revolutionary Marxists&quot;] = {abbrev = &quot;CPRM&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Scotland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist (Scotland)&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Slovakia – 91&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Slovakia (1939)&quot;] = {abbrev = &quot;KSS&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Slovakia&quot;] = {abbrev = &quot;KSS&quot;, color = &quot;#e70101&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of South Ossetia&quot;] = {abbrev = &quot;HIKP&quot;, color = &quot;#CA0808&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Spain (Marxist–Leninist)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF0020&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Spain (Marxist–Leninist) (historical)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD5C5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Spain&quot;] = {abbrev = &quot;PCE&quot;, color = &quot;#971324&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sri Lanka&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sweden (1921-1967)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#b00000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sweden (1924)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;Höglund Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sweden (1967)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sweden (1995)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;Communist - APK&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Sweden (Kilbommare)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#b00000&quot;, shortname = &quot;Kilbommare Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Switzerland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Tajikistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D91D1D&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Basque Homelands&quot;] = {abbrev = &quot;PCTV/EHAK&quot;, color = &quot;#800118&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Donetsk People's Republic&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CF0A13&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Netherlands&quot;] = {abbrev = &quot;CPN&quot;, color = &quot;#BB5555&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Peoples of Spain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D1141A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Philippines&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Russian Federation&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC1111&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Russian Soviet Federative Socialist Republic&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Soviet Union&quot;] = {abbrev = &quot;CPSU&quot;, color = &quot;#D40000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of the Workers of Spain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD0711&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Turkey (modern)&quot;] = {abbrev = &quot;TKP&quot;, color = &quot;#A63931&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ukraine (renewed)&quot;] = {abbrev = &quot;KPU(o)&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ukraine (Soviet Union)&quot;] = {abbrev = &quot;CPU&quot;, color = &quot;#CD0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Ukraine&quot;] = {abbrev = &quot;KPU&quot;, color = &quot;#B70100&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Uruguay&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#123E89&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Uzbekistan (1994)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Venezuela&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Vietnam&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EA0504&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party of Workers and Peasants&quot;] = {abbrev = &quot;KPRS&quot;, color = &quot;#f31206&quot;, shortname = &quot;Communist Party&quot;,},
	[&quot;Communist Party Opposition (Switzerland)&quot;] = {abbrev = &quot;KPO&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Party USA&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D50000&quot;, shortname = &quot;Communist&quot;,},
	[&quot;Communist People's Party of Kazakhstan&quot;] = {abbrev = &quot;QKHP&quot;, color = &quot;#D5271E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Refoundation Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRC&quot;, color = &quot;#A1292F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Unification of Spain&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EF2808&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Vanguard of the Revolutionary Workers' Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#aa0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Workers League (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B1343A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Workers' Party – For Peace and Socialism&quot;] = {abbrev = &quot;KTP&quot;, color = &quot;#FF4D00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Workers Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;KAP&quot;, color = &quot;#de0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist Workers Party of Turkey&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CB2027&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communistes&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BB0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communists and Allies&quot;] = {abbrev = &quot;COM&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communists of Catalonia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC082D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communists of Russia&quot;] = {abbrev = &quot;CPCR&quot;, color = &quot;#D71A21&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communities &amp; Residents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0066CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Communities United Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Orange&quot;, shortname = &quot;Communities United&quot;,},
	[&quot;Community Action Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#33FF33&quot;, shortname = &quot;Community Action&quot;,},
	[&quot;Community Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1E4399&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Campaign (Hart)&quot;] = {abbrev = &quot;CCH&quot;, color = &quot;#8d19ff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Democrats of Ireland&quot;] = {abbrev = &quot;CDI&quot;, color = &quot;#9FE2BF&quot;, shortname = &quot;Community Democrats&quot;,},
	[&quot;Community for Social Justice People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;KTI&quot;, color = &quot;#1C39BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#808080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Integration Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0869AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community March&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#BDDC06&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Municipalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PMC&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community of the Lipovan Russians in Romania&quot;] = {abbrev = &quot;ORL&quot;, color = &quot;#DA7C3E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Performance First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellowgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Community Representatives&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF719D&quot;, shortname = &quot;Community Representative&quot;,},
	[&quot;Community Sha Tin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00B2BD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comorian Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;UDC&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comorian Union for Progress&quot;] = {abbrev = &quot;UCP&quot;, color = &quot;#77BC11&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Compatriots of South Africa&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#98E03A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Compostela Aberta&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#69C8EC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Compromís amb Formentera&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0AC5B3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Compromís pel País Valencià&quot;] = {abbrev = &quot;Compromís PV&quot;, color = &quot;#F2635B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Compromisu por Asturies&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7CB900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comú de Lleida&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B001F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comunes (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#412560&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Comuns Sumar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A61A4A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concentration of People's Forces&quot;] = {abbrev = &quot;CFP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conceptual Party \&quot;Unity\&quot;&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#11007D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concern for the Nation Functional Party&quot;] = {abbrev = &quot;PKPB&quot;, color = &quot;#014133&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concern Group for Tseung Kwan O People's Livelihood&quot;] = {abbrev = &quot;CGPLTKO&quot;, color = &quot;#E3572B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concerned Citizens Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A356DE&quot;, shortname = &quot;Concerned Citizens&quot;,},
	[&quot;Concerned Citizens' Movement&quot;] = {abbrev = &quot;CCM&quot;, color = &quot;#3DADF2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concert of Parties for Democracy &amp; Juntos Podemos Más&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concertación&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concertación (Paraguay)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#003399&quot;, shortname = &quot;Concertación&quot;,},
	[&quot;Conceyu Abiertu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#214AFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conceyu&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D9DB4C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concord (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0C6D76&quot;, shortname = &quot;Concord&quot;,},
	[&quot;Concordance (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4E81BD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concordancia (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#bfd0da&quot;, shortname = &quot;Concordancia&quot;,},
	[&quot;Concordia Association of Manchukuo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFC500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Concretely&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0053A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Condado–Paradanta Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008675&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation Liberty and Independence&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#122746&quot;, shortname = &quot;Confederation&quot;,},
	[&quot;Confederation of Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#104F7C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation of Feminist Organizations&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#530F66&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation of Independent Poland&quot;] = {abbrev = &quot;KPN&quot;, color = &quot;#333300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation of the Greens (1987)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#36A119&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation of the Greens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#74B32A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confederation of the Polish Crown&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D4AA00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Confelicity&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#15988E&quot;, shortname = &quot;Confelicity&quot;,},
	[&quot;Congolese Movement for Democracy and Integral Development&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#374CCB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congolese Party of Labour&quot;] = {abbrev = &quot;PCT&quot;, color = &quot;#DC241F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress (A)&quot;] = {abbrev = &quot;INC (A)&quot;, color = &quot;#30D5C8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress (J)&quot;] = {abbrev = &quot;INC(J)&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress (Secular)&quot;] = {abbrev = &quot;Cong(S)&quot;, color = &quot;#FF7F7F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress for Democracy and Progress&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#E5321C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress for Democratic Change&quot;] = {abbrev = &quot;CDC&quot;, color = &quot;#183883&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress for Progressive Change&quot;] = {abbrev = &quot;CPC&quot;, color = &quot;lightskyblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress for the Republic (Niger)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#11580C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress for the Republic&quot;] = {abbrev = &quot;CPR&quot;, color = &quot;#77B32A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;CNP&quot;, color = &quot;#0099CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;COD&quot;, color = &quot;#0040FC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of Russian Communities&quot;] = {abbrev = &quot;KRO&quot;, color = &quot;#FCCA19&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of the New Right&quot;] = {abbrev = &quot;KNP&quot;, color = &quot;#1B3458&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of the People (South African political party)&quot;] = {abbrev = &quot;COPE&quot;, color = &quot;#FFCA08&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of the People (Trinidad and Tobago)&quot;] = {abbrev = &quot;COP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress of Ukrainian Nationalists&quot;] = {abbrev = &quot;KUN&quot;, color = &quot;#B30027&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress Party (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#069255&quot;, shortname = &quot;Congress&quot;,},
	[&quot;Congress Party Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FCC800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Congress Party for the Independence of Madagascar&quot;] = {abbrev = &quot;AKFM&quot;, color = &quot;#B20000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Connect Andalusia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FECB00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conscience of Fatherland&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8860B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservatism sidebar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9999CC&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative (Norwegian political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2E316F&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative (South Korea)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E61E2B&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Action Unit&quot;] = {abbrev = &quot;Con AU&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Conservative AU&quot;,},
	[&quot;Conservative Alliance-Matanitu Vanua&quot;] = {abbrev = &quot;CAMV&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Alliance of Zimbabwe&quot;] = {abbrev = &quot;CAZ&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative and Liberal Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0281aa&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative and Unionist Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;Con&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Ascension Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0053CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative bloc (Hong Kong)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0D3B68&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Christian Party – BPF&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B31B20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative-Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCD&quot;, color = &quot;#66CCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Democratic Party (Greece)&quot;] = {abbrev = &quot;KSD&quot;, color = &quot;#9F99E5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Democratic Party of Switzerland&quot;] = {abbrev = &quot;BDP&quot;, color = &quot;#FBD918&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Democrats of Slovakia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6F0470&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006EB7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Ministerialist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkblue&quot;, shortname = &quot;Ministerialist&quot;,},
	[&quot;Conservative Movement/Alt-Info&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4E0A0E&quot;, shortname = &quot;Alt-Info&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Bolivia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0F52BA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Brazil)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00913D&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Bulgaria)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008b&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Chile)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1935D0&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Czech Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4b0082&quot;, shortname = &quot;KONS&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Ecuador)&quot;] = {abbrev = &quot;PC&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B31E46&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Guatemala)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;navy&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Hong Kong)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A4C90&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Iceland)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#87add7&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Mexico)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00AEEF&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Nicaragua)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Norway)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#87add7&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Panama)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#095498&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Prussia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0781E5&quot;, shortname = &quot;Conservatives&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Romania, 1880–1918)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0047AB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Romania)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01357E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Serbia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#60AFFF&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (South Africa)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1286CB&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Uganda)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Venezuela)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ED2939&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Virginia, 1965)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party (Virginia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF8C00&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Albania&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Canada&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;Conservative&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Canada (1867–1942)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9999FF&quot;, shortname = &quot;Conservative (historical)&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Japan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0b80db&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Norway (2020)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0065F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Party of Russia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1093EC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party (Argentina)&quot;] = {abbrev = &quot;PCP&quot;, color = &quot;#000081&quot;, shortname = &quot;Conservative People's Party&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party (Denmark)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6B9249&quot;, shortname = &quot;Conservatives&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party (Germany)&quot;] = {abbrev = &quot;KVP&quot;, color = &quot;#455B95&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party (Poland)&quot;] = {abbrev = &quot;SKL&quot;, color = &quot;#4B61D1&quot;, shortname = &quot;Conservative People's Party&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party of Estonia&quot;] = {abbrev = &quot;EKRE&quot;, color = &quot;#0063AF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRC&quot;, color = &quot;#3333FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Resident&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ADEF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Trade Unionist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;white&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservative Union (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#27A6E2&quot;, shortname = &quot;Silvelist&quot;,},
	[&quot;Conservative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#318CE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservatives and Reformists (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0054A5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Conservatives of Catalonia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A52BE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitution Democracy Republic Party&quot;] = {abbrev = &quot;CDRP&quot;, color = &quot;#BB443E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitution Party (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A72BB&quot;, shortname = &quot;Constitution Party&quot;,},
	[&quot;Constitution Party (Estonia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E56509&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitution Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;C&quot;, color = &quot;#A356DE&quot;, shortname = &quot;Constitution&quot;,},
	[&quot;Constitution Party (US, 1952)&quot;] = {abbrev = &quot;C&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Constitution&quot;,},
	[&quot;Constitutional Action Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9ab27d&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional and Democratic Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9999FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional and Democratic Popular Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D0353B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Bloc (Bulgaria)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0092CB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Bloc (Lebanon)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;orange&quot;, shortname = &quot;Constitutional Bloc&quot;,},
	[&quot;Constitutional Democratic Party (Italy)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ed&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Democratic Party (Japan)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3773BE&quot;, shortname = &quot;Rikken Minseitō&quot;,},
	[&quot;Constitutional Democratic Party of Japan&quot;] = {abbrev = &quot;CDP&quot;, color = &quot;#00469C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;Cadet&quot;,},
	[&quot;Constitutional Front (Thailand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;DarkGoldenrod&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Nationalist Party UNIR&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2E4371&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Party (Costa Rica)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Constitutional&quot;,},
	[&quot;Constitutional Party (Malta)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Party (Peru)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0072BB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Party (Spain)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#58B474&quot;, shortname = &quot;Constitutional&quot;,},
	[&quot;Constitutional Party (Vietnam)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D99FE8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Reform Association of Hong Kong&quot;] = {abbrev = &quot;CRA&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Right Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Union (Morocco)&quot;] = {abbrev = &quot;UC&quot;, color = &quot;#F29400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Union of Cuba&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#537AB0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Union Party (Iraq)&quot;] = {abbrev = &quot;CUP&quot;, color = &quot;#A52A2A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutional Union Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;CU&quot;, color = &quot;#F59100&quot;, shortname = &quot;Constitutional Union&quot;,},
	[&quot;Constitutionalist (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8C92AC&quot;, shortname = &quot;Constitutionalist&quot;,},
	[&quot;Constitutionalist Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PLC&quot;, color = &quot;#FF2400&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutionalist Party of Iran&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000099&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutionalist Party of São Paulo&quot;] = {abbrev = &quot;PCSP&quot;, color = &quot;#CC0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Constitutionalist&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;white&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;ConstitutionUSA Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A356DE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},		-- TODO: is duplicate?
	[&quot;Consultative Council for Indonesian Citizenship&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#800080&quot;, shortname = &quot;Baperki&quot;,},
	[&quot;Contigo (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E2007A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Contigo Más&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF617D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Contigo Navarra&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9A568F&quot;, shortname = &quot;Contigo/Zurekin&quot;,},
	[&quot;Contigo Somos Democracia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#85BE3D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention for a Progressive Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;CAP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention for the Renewal of the Comoros&quot;] = {abbrev = &quot;CRC&quot;, color = &quot;#18489C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;CML&quot;, color = &quot;#00CCCC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention of Christian Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#556627&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention of Democratic Forces&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention of Democrats and Patriots&quot;] = {abbrev = &quot;CPD&quot;, color = &quot;#FDAA1C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention of Republican Institutions&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E75480&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convention People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;CPP&quot;, color = &quot;#C80815&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence (Guatemala)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3481B9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence (Mexico)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F18130&quot;, shortname = &quot;Convergence&quot;,},
	[&quot;Convergence and Union&quot;] = {abbrev = &quot;CiU&quot;, color = &quot;#18307B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for Development&quot;] = {abbrev = &quot;CODEM&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for Extremadura&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0A892E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for Social Democracy (Equatorial Guinea)&quot;] = {abbrev = &quot;CPDS&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for the Development of Mali&quot;] = {abbrev = &quot;CODEM&quot;, color = &quot;#3BB9FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for the Isles&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#02AECA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence for Vigo&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE1126&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence of Democrats of Navarre&quot;] = {abbrev = &quot;CDN&quot;, color = &quot;#9D3E4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence of Independents of Galicia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0062E3&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence of Manacor&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E2C767&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergence of Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F04E98&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Convergents&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#172A88&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Converxencia XXI&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FDB812&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cook Islands First Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFDDFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cook Islands National Party&quot;] = {abbrev = &quot;CINP&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cook Islands Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#005a00&quot;, shortname = &quot;Cook Islands&quot;,},
	[&quot;Cook Islands United Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000fe&quot;, shortname = &quot;Cook Islands United&quot;,},
	[&quot;Cooperation and Brotherhood&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cooperation Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#311179&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cooperative NATCCO Network Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cooperative Power Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#038F48&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Copei&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#009900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coraggio Italia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E5007D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Córas na Poblachta&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cordeliers club&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#374d5f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Córdoba Neighbourhood Encounter&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E76003&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cordobese Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#067237&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Corrective Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#91ff94&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cork Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#D20000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cornellà en Comú–Crida per Cornellà&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#783E8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cornellà Left Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#581960&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cornish Nationalist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Corsaris Democràtics&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E7D072&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Corsica Libera&quot;] = {abbrev = &quot;CL&quot;, color = &quot;#CC5500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Corunnan Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#166CBF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Corunnan Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#804B32&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa del Sol Sí Puede&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#269283&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa Rica Fair&quot;] = {abbrev = &quot;CRJ&quot;, color = &quot;#00A5DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa Rican Concord Party&quot;] = {abbrev = &quot;PCC&quot;, color = &quot;#4366F1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa Rican People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa Rican Peoples' Front&quot;] = {abbrev = &quot;FPC&quot;, color = &quot;#800000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Costa Rican Renewal Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRC&quot;, color = &quot;#013ca6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Council Muslim League&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ffff&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Council of Serbian Unity&quot;] = {abbrev = &quot;SSJ&quot;, color = &quot;#36454F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Country Alliance (Dominican Republic)&quot;] = {abbrev = &quot;ALPAÍS&quot;, color = &quot;#35BB8C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Country and Progressive National Party&quot;] = {abbrev = &quot;CPNP&quot;, color = &quot;#008B8B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Country and Rural Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Country Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f8981d&quot;, shortname = &quot;Country Liberal&quot;,},
	[&quot;Country of Living&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FC283F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Country-Liberal Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Coalition&quot;,},
	[&quot;Country/Liberal Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Coalition&quot;,},
	[&quot;Country Party (New Zealand)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B9F58B&quot;, shortname = &quot;Country Party&quot;,},
	[&quot;Country Party (NSW)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country Party (South Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country Party (Victoria)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country Party (Western Australia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country Party of Australia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country Party of Australia (1920)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#006644&quot;, shortname = &quot;Country&quot;,},
	[&quot;Country with Managers&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EAFF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Countryside Party (UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;olive&quot;, shortname = &quot;Countryside&quot;,},
	[&quot;Courage Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC66FF&quot;, shortname = &quot;Courage&quot;,},
	[&quot;Course of Freedom&quot;] = {abbrev = &quot;PE&quot;, color = &quot;#9F1897&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Covenant Party (Northern Mariana Islands)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCFFCC&quot;, shortname = &quot;Covenant&quot;,},
	[&quot;Covenant Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Coventry Citizens&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#87CEEB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cowry Forces for an Emerging Benin&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#56963F&quot;, shortname = &quot;FCBE&quot;,},
	[&quot;CPC&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Crawford Republican&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5FD35F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creando Melilla&quot;] = {abbrev = &quot;CREAME&quot;, color = &quot;#3182C1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creating Opportunities&quot;] = {abbrev = &quot;CREO&quot;, color = &quot;#1B5DA6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creative Korea Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B30000&quot;, shortname = &quot;Creative Korea&quot;,},
	[&quot;Cree&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FEB800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creemos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#d02d69&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creemos Colombia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#e40078&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Creo en Huelva&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#18B3B7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Crescent Star Party (Indonesia)&quot;] = {abbrev = &quot;PBB&quot;, color = &quot;#005825&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Crida per Palma&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F3CB2D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cristiannan Uni Reforzando Potencial di Aruba&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;purple&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croat People's Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croat-Serb Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatia is Growing&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#e00f20&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Bunjevac-Šokac Party&quot;] = {abbrev = &quot;HBŠS&quot;, color = &quot;#AD3201&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Christian Democratic Union of Bosnia and Herzegovina&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Christian Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;cornflowerblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Civic Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;HGI&quot;, color = &quot;#f08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Civic Party&quot;] = {abbrev = &quot;HGS&quot;, color = &quot;#1F75FE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Coalition (2010)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E61717&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#002366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Demochristian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#1974D2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Democratic Alliance of Slavonia and Baranja&quot;] = {abbrev = &quot;HDSSB&quot;, color = &quot;#990000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Democratic Peasant Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Democratic Union 1990&quot;] = {abbrev = &quot;HDZ 1990&quot;, color = &quot;#A3DCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Democratic Union of Bosnia and Herzegovina&quot;] = {abbrev = &quot;HDZ BiH&quot;, color = &quot;#0064AA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Democratic Union&quot;] = {abbrev = &quot;HDZ&quot;, color = &quot;#005BAA&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Growth&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5299E1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Independent Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5CA8EC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Labourists – Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;Labour&quot;,},
	[&quot;Croatian Labourists&quot;] = {abbrev = &quot;HL&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Liberation Movement&quot;] = {abbrev = &quot;HOP&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian National Shift&quot;] = {abbrev = &quot;HNP&quot;, color = &quot;#EB332D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Party of Pensioners&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#004B88&quot;, shortname = &quot;HSU&quot;,},
	[&quot;Croatian Party of Rights 1861&quot;] = {abbrev = &quot;HSP 1861&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Party of Rights of Bosnia and Herzegovina&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Party of Rights&quot;] = {abbrev = &quot;HSP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Party of Rights — Dr. Ante Starčević&quot;] = {abbrev = &quot;HSP AS&quot;, color = &quot;#6082B6&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Peasant Party of Bosnia and Herzegovina&quot;] = {abbrev = &quot;HSS BiH&quot;, color = &quot;#3D863D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Peasant Party&quot;] = {abbrev = &quot;HSS&quot;, color = &quot;#02B14B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian People's Party – Liberal Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;HNS-LD&quot;, color = &quot;#FF931E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;HNS&quot;, color = &quot;#F4A460&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Popular Party (1919)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Pure Party of Rights&quot;] = {abbrev = &quot;HČSP&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Republican Party&quot;] = {abbrev = &quot;HRS&quot;, color = &quot;#004E9C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Republican Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Right Bloc&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Romani Union \&quot;Kali Sara\&quot;&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Kali Sara&quot;,},
	[&quot;Croatian Social Democrats&quot;] = {abbrev = &quot;HSD&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Social Liberal Party&quot;] = {abbrev = &quot;HSLS&quot;, color = &quot;#F9EB10&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Syrmian Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;HSI&quot;, color = &quot;#AA8251&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian True Revival&quot;] = {abbrev = &quot;HIP&quot;, color = &quot;darkblue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croatian Workers Party&quot;] = {abbrev = &quot;HRS&quot;, color = &quot;Blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Croats Together&quot;] = {abbrev = &quot;HZ&quot;, color = &quot;#A3DCFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Crofters Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ddff55&quot;, shortname = &quot;Crofters&quot;,},
	[&quot;Cross-Community Labour Alternative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#cd5c5c&quot;, shortname = &quot;Labour Alternative&quot;,},
	[&quot;Crossbencher&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;grey&quot;, shortname = &quot;Crossbench&quot;,},
	[&quot;Crusade of Romanianism&quot;] = {abbrev = &quot;CR&quot;, color = &quot;#390E0C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Crystal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#88309E&quot;, shortname = &quot;Kristall.&quot;,},
	[&quot;Cuban National Party&quot;] = {abbrev = &quot;PNC&quot;, color = &quot;#0080FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cuban Popular Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C71585&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cuenca Nos Une&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#13A69E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Culleredo Neighborhood Tide&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00ACEE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cultural Association of the GDR&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#011993&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cultural Union of Ruthenians of Romania&quot;] = {abbrev = &quot;KTRR&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cumann na nGaedheal&quot;] = {abbrev = &quot;CnaG&quot;, color = &quot;#87CEFA&quot;, shortname = &quot;Cumann na nGaedheal&quot;,},
	[&quot;Cumann Poblachta na hÉireann&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cumbernauld Independent Councillors Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;CICA&quot;, color = &quot;#DDDDDD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Curaçao a New Dutch Municipality&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FE8A23&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Curaçao is the Best&quot;] = {abbrev = &quot;KEM&quot;, color = &quot;#e6e600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Current of Love&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C49A6C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cymru Rydd&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E32636&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cymru Sovereign&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fbff3c&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Cynon Valley Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fac43a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech Christian Social Party in the Kingdom of Bohemia&quot;] = {abbrev = &quot;ČKSSKČ&quot;, color = &quot;#d6c3a5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech National Social Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSNS&quot;, color = &quot;#FAC469&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech National Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSNS 2005&quot;, color = &quot;#C80000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech Pirate Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Pirates&quot;,},
	[&quot;Czech Realist Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSP&quot;, color = &quot;#6495ED&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSSD&quot;, color = &quot;#EC5800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czech Social Democratic Party (2021)&quot;] = {abbrev = &quot;ČSSD (2021)&quot;, color = &quot;#EF331A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak Agrarian and Conservative Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSAK&quot;, color = &quot;#004953&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak National Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;ČsND&quot;, color = &quot;#2B347F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak National Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSNS&quot;, color = &quot;#FAC469&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČSL&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak Social Democracy&quot;] = {abbrev = &quot;ČSSD&quot;, color = &quot;#EC5800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Czechoslovak Traders' Party&quot;] = {abbrev = &quot;ČŽOS&quot;, color = &quot;#F27A7A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>rcewaqwsfv9i1daxaevsrpw4w40t9cv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অনাদি পাতন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107540</id>
    <revision>
      <id>601552</id>
      <parentid>508143</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajbeer gogoi</username>
        <id>49542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>601552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3159" sha1="a1aa68fpsv39bu7chzmnztr7mgqqdt9" xml:space="preserve">'''অনাদি পাতন''' পদবন্ধে ৰচিত শংকৰদেৱ সৃষ্ট এখনি সাহিত্য৷ এই পুথিখন ৰচোঁতাই [[ভাগৱত]]ৰ তৃতীয় স্কন্ধৰ আলমত ৰচনা কৰিছে৷ পুথিখন ভাগৱতৰ কাহিনীৰ লগতে বামন পুৰাণৰ কথাৰো উল্লেখ আছে৷ লেখকে নিজেই “বামন পুৰাণৰ কিছু মিশ্ৰ দিলোঁ তাত’’ বুলি স্বীকাৰ কৰি গৈছে৷ অনাদি পাতন' পুথিখন এখন বৃহৎ শাস্ত্ৰ আৰু ইয়াত প্ৰায় ৩০০-ৰো অধিক পদ আছে।শংকৰদেৱৰ 'অনাদি পাতন' কেৱল পুৰাণৰ আধাৰত লিখা কাব্য নহয়, ই আচলতে মানৱ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ এক গভীৰ বৈজ্ঞানিক মানচিত্ৰ। তেওঁ বুজাই দিছিল যে যিটো ব্ৰহ্মাণ্ডৰ বিশালতা আমি বাহিৰত দেখি বিস্ময় মানোঁ, সেই একেই বিশালতা আমাৰ মেৰুদণ্ড আৰু হৃদয়ৰ মাজত ক্ষুদ্রাকাৰে (Holographic form) নিহিত হৈ আছে। ৫০০ বছৰ আগতেই তেওঁ এই গ্ৰন্থত আধুনিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ আটাইতক জটিল ধাৰণাবোৰ কাব্যিক ৰূপত লিখি থৈ গৈছিল। অনাদি' মানে যাৰ কোনো আৰম্ভণি নাই (Eternal) আৰু 'পাতন' মানে হ’ল শক্তিৰ অৱতৰণ বা স্থূল জগতলৈ ৰূপান্তৰ (Evolution)। গুৰুজনাই বৰ্ণনা কৰিছে যে কেনেকৈ এটা সূক্ষ্ম ধাৰণা (Consciousness) ক্ৰমান্বয়ে স্থূল পদাৰ্থলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
বিৱৰ্তনৰ স্তৰ: চেতনা ▶️বুদ্ধি ▶️অহংকাৰ▶️  ইন্দ্ৰিয় ▶️ পঞ্চভূত (আকাশ, বায়ু, অগ্নি, জল, পৃথিৱী)।
এয়া হ’ল আইনষ্টাইনৰ E = mc^2 ৰ এক তাত্ত্বিক প্ৰকাশ। কেনেকৈ শক্তি ঘনীভূত হৈ এটা সময়ত পদাৰ্থৰ ৰূপ লয়, তাকেই 'অনাদি পাতন'ত ২৪ তত্ত্বৰ জৰিয়তে বুজোৱা হৈছে।

==তথ্য সূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]]
[[শ্ৰেণী:শংকৰদেৱৰ সাহিত্য]]</text>
      <sha1>a1aa68fpsv39bu7chzmnztr7mgqqdt9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601555</id>
      <parentid>601552</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T16:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1247" sha1="4ihh5xg9hkrn49xiz6v991o22mxzn7i" xml:space="preserve">'''অনাদি পাতন''' পদবন্ধে ৰচিত শংকৰদেৱ সৃষ্ট এখনি সাহিত্য৷ এই পুথিখন ৰচোঁতাই [[ভাগৱত]]ৰ তৃতীয় স্কন্ধৰ আলমত ৰচনা কৰিছে৷ পুথিখন ভাগৱতৰ কাহিনীৰ লগতে বামন পুৰাণৰ কথাৰো উল্লেখ আছে৷ লেখকে নিজেই “বামন পুৰাণৰ কিছু মিশ্ৰ দিলোঁ তাত’’ বুলি স্বীকাৰ কৰি গৈছে৷&lt;ref name=&quot;অন&quot;&gt;{{cite web|url=https://as.m.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:শঙ্কৰদেৱ.pdf/১৩০|title=শংকৰদেৱ|accessdate=17 September 2024}}&lt;/ref&gt; অনাদি পাতন' পুথিখন এখন বৃহৎ শাস্ত্ৰ আৰু ইয়াত প্ৰায় ৩০০-ৰো অধিক পদ আছে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}}

==তথ্য সূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]]
[[শ্ৰেণী:শংকৰদেৱৰ সাহিত্য]]</text>
      <sha1>4ihh5xg9hkrn49xiz6v991o22mxzn7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108256</id>
    <revision>
      <id>601559</id>
      <parentid>545776</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T03:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* কৰ্মজীৱন */</comment>
      <origin>601559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12216" sha1="d4qhzzm0agduu3l59stw8g7ed8bpjdx" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য
| image = 
| birth_date = ১৩ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩৭ চন।
| birth_place = ডিব্ৰুগড়, অসম।
| birth_name = 
| death_date =
| spouse = 
| nationality = ভাৰতীয়।
| occupation = গায়ক, সুৰকাৰ।
| alma_mater = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]
| death date = ২৩ ছেপ্তেম্বৰ  ১৯৯১ চন। 
}}
'''জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য''' ({{lang_en|Jyotish Bhattacharya}}) আছিল এগৰাকী অসমৰ দৰদী কণ্ঠৰ গায়ক তথা [[অনাতাঁৰ]] শিল্পী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল ১৯৩৭ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত। [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ এক সংগীতৰ পৰিবেশ থকা পৰিয়ালত। দেউতাকৰ নাম আছিল গুনেশ ভট্টাচাৰ্য্য আৰু মাতৃৰ নাম আছিল কামাখ্যা দেৱী। মাক কামাখ্যা দেৱীয়ে ঘৰতে গুণগুণাইছিল ভজন আৰু গজল। সৰুতে মাকৰ মুখত গীত শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য সংগীতৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তদুপৰি ককায়েক সুৰেশ ভট্টাচাৰ্য্যক গুৰুৱে ঘৰতে দিয়া [[তবলা]], [[বেহেলা]] আদিৰ শিক্ষাও দেখি শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই সেইবিলাক কলা আয়ত্ত্ব কৰিছিল। পাছত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ প্ৰসিদ্ধ সংগীতজ্ঞ প্ৰয়াত কনক চন্দ্ৰ দাসৰ ভাতৃ প্ৰয়াত ৰমেশ দাসৰ ওচৰত সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। অতি কম বয়স সাত-আঠ বছৰৰ পৰাই তেওঁ গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা গুৰু আছিল কলিকতাৰ গোপাল বেনাৰ্জী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই অতি সৰুকালৰেপৰাই সাত-আঠ বছৰ বয়সৰ পৰাই গীত গাবলৈ লৈছিল। তেওঁ গোৱা গীতবোৰৰ বেছিভাগ নিজেই সুৰ দিছিল। গীতৰ সুৰ বিলাক গজলৰ দৰে। 

==কৰ্মজীৱন==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই প্ৰথম আনুষ্ঠানিকভাৱে গীত গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল [[শিৱসাগৰ]]ৰ সেউজীয়া সমাজৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত সদৌ [[অসম ]]ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতিযোগিতাখনত। স্থানীয়, ৰাজ্যিক ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি শ্ৰেষ্ঠ সন্মান লাভ কৰিছিল। ১৯৫৭ চনত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা সৰ্বভাৰতীয় আন্তঃবিশ্বদ্যালয় সন্মিলনত ডিব্ৰুগড় হনুমান বক্স সূৰুজমল কানৈ কলেজৰ হৈ যোগদান কৰি গজল গাই ভুয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। সেই সময়ত সেই অনুষ্ঠানত সেই সময়ৰ বিখ্যাত সংগীত শিল্পী মহেন্দ্ৰ কাপুৰ আৰু সন্তোৰবাদক শিৱ কুমাৰ শৰ্মা উপস্থিত আছিল। মহেন্দ্ৰ কাপুৰে জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ কণ্ঠত মুগ্ধ হৈ প্ৰশংসা কৰিছিল।&lt;ref&gt;
https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ৰ কণ্ঠ আছিল একক। অসমৰ প্ৰসিদ্ধ গায়কসকলৰ কণ্ঠৰ লগত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যৰ কণ্ঠৰ মিল নাই। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই শুদ্ধ কণ্ঠস্বৰৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিছিল। আধুনিক গীতৰ লগতে গজল আৰু ভজন আদিও গাইছিল। [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[কানৈ কলেজ]]ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে তেওঁ শিক্ষা গুৰু হিচাপে লগ পাইছিল বিখ্যাত গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]]ক। তফজ্জুল আলীৰ বহু গীত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গাইছিল। ১৯৬৪ চনত তেওঁ আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ 'সুৰৰ শৰাই' অনুষ্ঠানত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গীত পৰিৱেশন কৰি [[অনাতাঁৰ]] [[শিল্পী]] ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰত তেওঁ গোৱা গীত দুটা আছিল ক্ৰমে পদ্ম বৰকটকীৰ 'মোৰ কবিতাৰ কঁপনি তোলে কাৰ কণ্ঠৰ সুৰে...'আৰু আনটো আছিল প্ৰশান্ত বৰুৱাৰ 'পৰশমণিৰ পৰশ বিচাৰি ভুল যে কৰিছিল ত‌ই...। '[[ অনাতাঁৰ]] শিল্পী হোৱাৰ পাছত তেওঁ ৰাইজৰ মাজত তেওঁ বেছি জনপ্ৰিয় হ'বলৈ ধৰে।&lt;ref&gt;https://www.telegraphindia.com/north-east/a-melodious-tribute/cid/550673&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গীত গোৱাৰ উপৰিও [[হাৰমনিয়াম]], [[তবলা]],ভায়'লিন আদি বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰত নিপুনতা দেখুৱাইছিল। তেওঁ ১৫০ ৰো অধিক গীত গাইছিল &lt;ref&gt;https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt; ১৯৭০ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ জৰ্জ স্কুলৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰি এৰি আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত ১৯৭৪ চনত সুগম সঙ্গীতৰ অনুষ্ঠানত প্ৰথম শিল্পী আছিল জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য। হেমন্ত গোস্বামীৰ'এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...'আৰু হীৰেন গোহাঁইৰ ' জানিছিলোঁ তুমি আহিলা...'এই গীত দুটা সুৰ দি গাইছিল। ১৯৮২ চনত তেওঁ আকাশবাণী [[ডিব্ৰুগড়]] কেন্দ্ৰত সঙ্গীত বিভাগৰ প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ৬০ ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে [[ভূপেন হাজৰিকা]]ই ডিব্ৰুগড় ভ্ৰমণ কালত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গীত শুনি তেওঁক অসমৰ 'তালাত মেহমুদ ' তথা 'জুনিয়ৰ তালাত মেহমুদ বুলি কৈছিল। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গানৰ বৈশিষ্ট্যৰ ফালে চাই তেওঁক 'অসমৰ গজল সম্ৰাট ' বুলি কোৱা হয়।

==মৃত্যু==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰি থকা অৱস্থাতে ১৯৯১ চনৰ ২৩ চেপ্তেম্বৰ তাৰিখে মৃত্যুক সাৱটি লয়।

==জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই কণ্ঠদান কৰা গীত সমূহ==
 
# মই এটি দিনৰ জোনাকী বহি আছোঁ শুকান ঘাঁহত...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]], সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#চম্পাৱতী তোমাৰ ঘাটত চপালো মোৰ নাও...( গীতিকাৰ তফজ্জুল আলী)
# যোৱাৰ পৰত সৰা শেৱালি বুটলি কি হ'ব কোৱা...(গীতিকাৰ চবীন মেধি)
#সময় সোঁতত উটি যোৱা ম‌ই যেন এটি ফুল...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#খেয়ালী মোৰ মনৰ আকাশ, ক্ষণে ক্ষণে বৰণ সলাই... (গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]], সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#নামটি তোমাৰ সূৰুযমুখী কোমল কুঁহি ফুল...
#ম‌ই শৰতৰ বাতৰি আনিছো...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস, সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#হেৰুৱা দিনৰ সোণালী সপোন...(গীতিকাৰ হীৰেন গোহাঁই)
#কোনে আজি পলাশ ফুলালে বনে বনে...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#মচি দিয়া যদি শেষ পৰিচয়...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস,সুৰ হীৰেন গোহাঁই)
# এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#জানিছিলো তুমি আহিবা...(গীতিকাৰ হীৰেন গোহাঁই)
#আকাশে বতাহে ইমান সুৰৰ গুঞ্জন...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]])
# সময় গ'লে মম জ্বলে...(গীতিকাৰ মহানন্দ গগৈ, সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)

==তথ্যৰ উৎস==


[[শ্ৰেণী:অসমৰ শিল্পী]][[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]]</text>
      <sha1>d4qhzzm0agduu3l59stw8g7ed8bpjdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601560</id>
      <parentid>601559</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T03:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই কণ্ঠদান কৰা গীত সমূহ */</comment>
      <origin>601560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12220" sha1="e42hgmpfi67c0soo4f6djxsil1yuqie" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য
| image = 
| birth_date = ১৩ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩৭ চন।
| birth_place = ডিব্ৰুগড়, অসম।
| birth_name = 
| death_date =
| spouse = 
| nationality = ভাৰতীয়।
| occupation = গায়ক, সুৰকাৰ।
| alma_mater = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]
| death date = ২৩ ছেপ্তেম্বৰ  ১৯৯১ চন। 
}}
'''জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য''' ({{lang_en|Jyotish Bhattacharya}}) আছিল এগৰাকী অসমৰ দৰদী কণ্ঠৰ গায়ক তথা [[অনাতাঁৰ]] শিল্পী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল ১৯৩৭ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত। [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ এক সংগীতৰ পৰিবেশ থকা পৰিয়ালত। দেউতাকৰ নাম আছিল গুনেশ ভট্টাচাৰ্য্য আৰু মাতৃৰ নাম আছিল কামাখ্যা দেৱী। মাক কামাখ্যা দেৱীয়ে ঘৰতে গুণগুণাইছিল ভজন আৰু গজল। সৰুতে মাকৰ মুখত গীত শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য সংগীতৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তদুপৰি ককায়েক সুৰেশ ভট্টাচাৰ্য্যক গুৰুৱে ঘৰতে দিয়া [[তবলা]], [[বেহেলা]] আদিৰ শিক্ষাও দেখি শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই সেইবিলাক কলা আয়ত্ত্ব কৰিছিল। পাছত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ প্ৰসিদ্ধ সংগীতজ্ঞ প্ৰয়াত কনক চন্দ্ৰ দাসৰ ভাতৃ প্ৰয়াত ৰমেশ দাসৰ ওচৰত সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। অতি কম বয়স সাত-আঠ বছৰৰ পৰাই তেওঁ গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা গুৰু আছিল কলিকতাৰ গোপাল বেনাৰ্জী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই অতি সৰুকালৰেপৰাই সাত-আঠ বছৰ বয়সৰ পৰাই গীত গাবলৈ লৈছিল। তেওঁ গোৱা গীতবোৰৰ বেছিভাগ নিজেই সুৰ দিছিল। গীতৰ সুৰ বিলাক গজলৰ দৰে। 

==কৰ্মজীৱন==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই প্ৰথম আনুষ্ঠানিকভাৱে গীত গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল [[শিৱসাগৰ]]ৰ সেউজীয়া সমাজৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত সদৌ [[অসম ]]ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতিযোগিতাখনত। স্থানীয়, ৰাজ্যিক ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি শ্ৰেষ্ঠ সন্মান লাভ কৰিছিল। ১৯৫৭ চনত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা সৰ্বভাৰতীয় আন্তঃবিশ্বদ্যালয় সন্মিলনত ডিব্ৰুগড় হনুমান বক্স সূৰুজমল কানৈ কলেজৰ হৈ যোগদান কৰি গজল গাই ভুয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। সেই সময়ত সেই অনুষ্ঠানত সেই সময়ৰ বিখ্যাত সংগীত শিল্পী মহেন্দ্ৰ কাপুৰ আৰু সন্তোৰবাদক শিৱ কুমাৰ শৰ্মা উপস্থিত আছিল। মহেন্দ্ৰ কাপুৰে জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ কণ্ঠত মুগ্ধ হৈ প্ৰশংসা কৰিছিল।&lt;ref&gt;
https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ৰ কণ্ঠ আছিল একক। অসমৰ প্ৰসিদ্ধ গায়কসকলৰ কণ্ঠৰ লগত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যৰ কণ্ঠৰ মিল নাই। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই শুদ্ধ কণ্ঠস্বৰৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিছিল। আধুনিক গীতৰ লগতে গজল আৰু ভজন আদিও গাইছিল। [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[কানৈ কলেজ]]ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে তেওঁ শিক্ষা গুৰু হিচাপে লগ পাইছিল বিখ্যাত গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]]ক। তফজ্জুল আলীৰ বহু গীত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গাইছিল। ১৯৬৪ চনত তেওঁ আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ 'সুৰৰ শৰাই' অনুষ্ঠানত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গীত পৰিৱেশন কৰি [[অনাতাঁৰ]] [[শিল্পী]] ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰত তেওঁ গোৱা গীত দুটা আছিল ক্ৰমে পদ্ম বৰকটকীৰ 'মোৰ কবিতাৰ কঁপনি তোলে কাৰ কণ্ঠৰ সুৰে...'আৰু আনটো আছিল প্ৰশান্ত বৰুৱাৰ 'পৰশমণিৰ পৰশ বিচাৰি ভুল যে কৰিছিল ত‌ই...। '[[ অনাতাঁৰ]] শিল্পী হোৱাৰ পাছত তেওঁ ৰাইজৰ মাজত তেওঁ বেছি জনপ্ৰিয় হ'বলৈ ধৰে।&lt;ref&gt;https://www.telegraphindia.com/north-east/a-melodious-tribute/cid/550673&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গীত গোৱাৰ উপৰিও [[হাৰমনিয়াম]], [[তবলা]],ভায়'লিন আদি বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰত নিপুনতা দেখুৱাইছিল। তেওঁ ১৫০ ৰো অধিক গীত গাইছিল &lt;ref&gt;https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt; ১৯৭০ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ জৰ্জ স্কুলৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰি এৰি আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত ১৯৭৪ চনত সুগম সঙ্গীতৰ অনুষ্ঠানত প্ৰথম শিল্পী আছিল জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য। হেমন্ত গোস্বামীৰ'এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...'আৰু হীৰেন গোহাঁইৰ ' জানিছিলোঁ তুমি আহিলা...'এই গীত দুটা সুৰ দি গাইছিল। ১৯৮২ চনত তেওঁ আকাশবাণী [[ডিব্ৰুগড়]] কেন্দ্ৰত সঙ্গীত বিভাগৰ প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ৬০ ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে [[ভূপেন হাজৰিকা]]ই ডিব্ৰুগড় ভ্ৰমণ কালত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গীত শুনি তেওঁক অসমৰ 'তালাত মেহমুদ ' তথা 'জুনিয়ৰ তালাত মেহমুদ বুলি কৈছিল। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গানৰ বৈশিষ্ট্যৰ ফালে চাই তেওঁক 'অসমৰ গজল সম্ৰাট ' বুলি কোৱা হয়।

==মৃত্যু==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰি থকা অৱস্থাতে ১৯৯১ চনৰ ২৩ চেপ্তেম্বৰ তাৰিখে মৃত্যুক সাৱটি লয়।

==জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই কণ্ঠদান কৰা গীত সমূহ==
 
# মই এটি দিনৰ জোনাকী বহি আছোঁ শুকান ঘাঁহত...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]], সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#চম্পাৱতী তোমাৰ ঘাটত চপালো মোৰ নাও...( গীতিকাৰ তফজ্জুল আলী)
# যোৱাৰ পৰত সৰা শেৱালি বুটলি কি হ'ব কোৱা...(গীতিকাৰ চবীন মেধি)
#সময় সোঁতত উটি যোৱা ম‌ই যেন এটি ফুল...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#খেয়ালী মোৰ মনৰ আকাশ, ক্ষণে ক্ষণে বৰণ সলাই... (গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]], সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#নামটি তোমাৰ সূৰুযমুখী কোমল কুঁহি ফুল...
#ম‌ই শৰতৰ বাতৰি আনিছো...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস, সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#হেৰুৱা দিনৰ সোণালী সপোন...(গীতিকাৰ হীৰেন গোহাঁই)
#কোনে আজি পলাশ ফুলালে বনে বনে...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#মচি দিয়া যদি শেষ পৰিচয়...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস,সুৰ হীৰেন গোহাঁই)
# এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#জানিছিলো তুমি আহিবা...(গীতিকাৰ [[হীৰেন গোহাঁই]])
#আকাশে বতাহে ইমান সুৰৰ গুঞ্জন...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]])
# সময় গ'লে মম জ্বলে...(গীতিকাৰ মহানন্দ গগৈ, সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)

==তথ্যৰ উৎস==


[[শ্ৰেণী:অসমৰ শিল্পী]][[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]]</text>
      <sha1>e42hgmpfi67c0soo4f6djxsil1yuqie</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601561</id>
      <parentid>601560</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T03:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* কৰ্মজীৱন */</comment>
      <origin>601561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12223" sha1="jxnq6o0pmedzgwbbxhp28nsx0hsgcfn" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য
| image = 
| birth_date = ১৩ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩৭ চন।
| birth_place = ডিব্ৰুগড়, অসম।
| birth_name = 
| death_date =
| spouse = 
| nationality = ভাৰতীয়।
| occupation = গায়ক, সুৰকাৰ।
| alma_mater = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]
| death date = ২৩ ছেপ্তেম্বৰ  ১৯৯১ চন। 
}}
'''জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য''' ({{lang_en|Jyotish Bhattacharya}}) আছিল এগৰাকী অসমৰ দৰদী কণ্ঠৰ গায়ক তথা [[অনাতাঁৰ]] শিল্পী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল ১৯৩৭ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত। [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ এক সংগীতৰ পৰিবেশ থকা পৰিয়ালত। দেউতাকৰ নাম আছিল গুনেশ ভট্টাচাৰ্য্য আৰু মাতৃৰ নাম আছিল কামাখ্যা দেৱী। মাক কামাখ্যা দেৱীয়ে ঘৰতে গুণগুণাইছিল ভজন আৰু গজল। সৰুতে মাকৰ মুখত গীত শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য সংগীতৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তদুপৰি ককায়েক সুৰেশ ভট্টাচাৰ্য্যক গুৰুৱে ঘৰতে দিয়া [[তবলা]], [[বেহেলা]] আদিৰ শিক্ষাও দেখি শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই সেইবিলাক কলা আয়ত্ত্ব কৰিছিল। পাছত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ প্ৰসিদ্ধ সংগীতজ্ঞ প্ৰয়াত কনক চন্দ্ৰ দাসৰ ভাতৃ প্ৰয়াত ৰমেশ দাসৰ ওচৰত সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। অতি কম বয়স সাত-আঠ বছৰৰ পৰাই তেওঁ গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা গুৰু আছিল কলিকতাৰ গোপাল বেনাৰ্জী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই অতি সৰুকালৰেপৰাই সাত-আঠ বছৰ বয়সৰ পৰাই গীত গাবলৈ লৈছিল। তেওঁ গোৱা গীতবোৰৰ বেছিভাগ নিজেই সুৰ দিছিল। গীতৰ সুৰ বিলাক গজলৰ দৰে। 

==কৰ্মজীৱন==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই প্ৰথম আনুষ্ঠানিকভাৱে গীত গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল [[শিৱসাগৰ]]ৰ সেউজীয়া সমাজৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত সদৌ [[অসম ]]ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতিযোগিতাখনত। স্থানীয়, ৰাজ্যিক ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি শ্ৰেষ্ঠ সন্মান লাভ কৰিছিল। ১৯৫৭ চনত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা সৰ্বভাৰতীয় আন্তঃবিশ্বদ্যালয় সন্মিলনত ডিব্ৰুগড় হনুমান বক্স সূৰুজমল কানৈ কলেজৰ হৈ যোগদান কৰি গজল গাই ভুয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। সেই সময়ত সেই অনুষ্ঠানত সেই সময়ৰ বিখ্যাত সংগীত শিল্পী মহেন্দ্ৰ কাপুৰ আৰু সন্তোৰবাদক শিৱ কুমাৰ শৰ্মা উপস্থিত আছিল। মহেন্দ্ৰ কাপুৰে জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ কণ্ঠত মুগ্ধ হৈ প্ৰশংসা কৰিছিল।&lt;ref&gt;
https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ৰ কণ্ঠ আছিল একক। অসমৰ প্ৰসিদ্ধ গায়কসকলৰ কণ্ঠৰ লগত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যৰ কণ্ঠৰ মিল নাই। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই শুদ্ধ কণ্ঠস্বৰৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিছিল। আধুনিক গীতৰ লগতে গজল আৰু ভজন আদিও গাইছিল। [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[কানৈ কলেজ]]ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে তেওঁ শিক্ষা গুৰু হিচাপে লগ পাইছিল বিখ্যাত গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]]ক। তফজ্জুল আলীৰ বহু গীত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গাইছিল। ১৯৬৪ চনত তেওঁ আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ 'সুৰৰ শৰাই' অনুষ্ঠানত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গীত পৰিৱেশন কৰি [[অনাতাঁৰ]] [[শিল্পী]] ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰত তেওঁ গোৱা গীত দুটা আছিল ক্ৰমে পদ্ম বৰকটকীৰ 'মোৰ কবিতাৰ কঁপনি তোলে কাৰ কণ্ঠৰ সুৰে...'আৰু আনটো আছিল প্ৰশান্ত বৰুৱাৰ 'পৰশমণিৰ পৰশ বিচাৰি ভুল যে কৰিছিল ত‌ই...। '[[ অনাতাঁৰ]] শিল্পী হোৱাৰ পাছত তেওঁ ৰাইজৰ মাজত তেওঁ বেছি জনপ্ৰিয় হ'বলৈ ধৰে।&lt;ref name =&quot;Jyotish&quot;&gt;https://www.telegraphindia.com/north-east/a-melodious-tribute/cid/550673&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গীত গোৱাৰ উপৰিও [[হাৰমনিয়াম]], [[তবলা]],ভায়'লিন আদি বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰত নিপুনতা দেখুৱাইছিল। তেওঁ ১৫০ ৰো অধিক গীত গাইছিল &lt;ref name =&quot;Jyotish&quot;\&gt; ১৯৭০ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ জৰ্জ স্কুলৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰি এৰি আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত ১৯৭৪ চনত সুগম সঙ্গীতৰ অনুষ্ঠানত প্ৰথম শিল্পী আছিল জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য। হেমন্ত গোস্বামীৰ'এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...'আৰু হীৰেন গোহাঁইৰ ' জানিছিলোঁ তুমি আহিলা...'এই গীত দুটা সুৰ দি গাইছিল। ১৯৮২ চনত তেওঁ আকাশবাণী [[ডিব্ৰুগড়]] কেন্দ্ৰত সঙ্গীত বিভাগৰ প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ৬০ ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে [[ভূপেন হাজৰিকা]]ই ডিব্ৰুগড় ভ্ৰমণ কালত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গীত শুনি তেওঁক অসমৰ 'তালাত মেহমুদ ' তথা 'জুনিয়ৰ তালাত মেহমুদ বুলি কৈছিল। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গানৰ বৈশিষ্ট্যৰ ফালে চাই তেওঁক 'অসমৰ গজল সম্ৰাট ' বুলি কোৱা হয়।

==মৃত্যু==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰি থকা অৱস্থাতে ১৯৯১ চনৰ ২৩ চেপ্তেম্বৰ তাৰিখে মৃত্যুক সাৱটি লয়।

==জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই কণ্ঠদান কৰা গীত সমূহ==
 
# মই এটি দিনৰ জোনাকী বহি আছোঁ শুকান ঘাঁহত...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]], সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#চম্পাৱতী তোমাৰ ঘাটত চপালো মোৰ নাও...( গীতিকাৰ তফজ্জুল আলী)
# যোৱাৰ পৰত সৰা শেৱালি বুটলি কি হ'ব কোৱা...(গীতিকাৰ চবীন মেধি)
#সময় সোঁতত উটি যোৱা ম‌ই যেন এটি ফুল...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#খেয়ালী মোৰ মনৰ আকাশ, ক্ষণে ক্ষণে বৰণ সলাই... (গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]], সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#নামটি তোমাৰ সূৰুযমুখী কোমল কুঁহি ফুল...
#ম‌ই শৰতৰ বাতৰি আনিছো...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস, সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#হেৰুৱা দিনৰ সোণালী সপোন...(গীতিকাৰ হীৰেন গোহাঁই)
#কোনে আজি পলাশ ফুলালে বনে বনে...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#মচি দিয়া যদি শেষ পৰিচয়...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস,সুৰ হীৰেন গোহাঁই)
# এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#জানিছিলো তুমি আহিবা...(গীতিকাৰ [[হীৰেন গোহাঁই]])
#আকাশে বতাহে ইমান সুৰৰ গুঞ্জন...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]])
# সময় গ'লে মম জ্বলে...(গীতিকাৰ মহানন্দ গগৈ, সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)

==তথ্যৰ উৎস==


[[শ্ৰেণী:অসমৰ শিল্পী]][[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]]</text>
      <sha1>jxnq6o0pmedzgwbbxhp28nsx0hsgcfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601562</id>
      <parentid>601561</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T03:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* কৰ্মজীৱন */</comment>
      <origin>601562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12223" sha1="h7tfdez3enzynzr72mbrqumvdzw53ey" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য
| image = 
| birth_date = ১৩ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩৭ চন।
| birth_place = ডিব্ৰুগড়, অসম।
| birth_name = 
| death_date =
| spouse = 
| nationality = ভাৰতীয়।
| occupation = গায়ক, সুৰকাৰ।
| alma_mater = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]
| death date = ২৩ ছেপ্তেম্বৰ  ১৯৯১ চন। 
}}
'''জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য''' ({{lang_en|Jyotish Bhattacharya}}) আছিল এগৰাকী অসমৰ দৰদী কণ্ঠৰ গায়ক তথা [[অনাতাঁৰ]] শিল্পী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল ১৯৩৭ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত। [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ এক সংগীতৰ পৰিবেশ থকা পৰিয়ালত। দেউতাকৰ নাম আছিল গুনেশ ভট্টাচাৰ্য্য আৰু মাতৃৰ নাম আছিল কামাখ্যা দেৱী। মাক কামাখ্যা দেৱীয়ে ঘৰতে গুণগুণাইছিল ভজন আৰু গজল। সৰুতে মাকৰ মুখত গীত শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্য সংগীতৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। তদুপৰি ককায়েক সুৰেশ ভট্টাচাৰ্য্যক গুৰুৱে ঘৰতে দিয়া [[তবলা]], [[বেহেলা]] আদিৰ শিক্ষাও দেখি শুনি জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই সেইবিলাক কলা আয়ত্ত্ব কৰিছিল। পাছত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ প্ৰসিদ্ধ সংগীতজ্ঞ প্ৰয়াত কনক চন্দ্ৰ দাসৰ ভাতৃ প্ৰয়াত ৰমেশ দাসৰ ওচৰত সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। অতি কম বয়স সাত-আঠ বছৰৰ পৰাই তেওঁ গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা গুৰু আছিল কলিকতাৰ গোপাল বেনাৰ্জী। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যই অতি সৰুকালৰেপৰাই সাত-আঠ বছৰ বয়সৰ পৰাই গীত গাবলৈ লৈছিল। তেওঁ গোৱা গীতবোৰৰ বেছিভাগ নিজেই সুৰ দিছিল। গীতৰ সুৰ বিলাক গজলৰ দৰে। 

==কৰ্মজীৱন==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই প্ৰথম আনুষ্ঠানিকভাৱে গীত গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল [[শিৱসাগৰ]]ৰ সেউজীয়া সমাজৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত সদৌ [[অসম ]]ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতিযোগিতাখনত। স্থানীয়, ৰাজ্যিক ভিত্তিত অনুষ্ঠিত কৰা সঙ্গীতৰ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি শ্ৰেষ্ঠ সন্মান লাভ কৰিছিল। ১৯৫৭ চনত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা সৰ্বভাৰতীয় আন্তঃবিশ্বদ্যালয় সন্মিলনত ডিব্ৰুগড় হনুমান বক্স সূৰুজমল কানৈ কলেজৰ হৈ যোগদান কৰি গজল গাই ভুয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। সেই সময়ত সেই অনুষ্ঠানত সেই সময়ৰ বিখ্যাত সংগীত শিল্পী মহেন্দ্ৰ কাপুৰ আৰু সন্তোৰবাদক শিৱ কুমাৰ শৰ্মা উপস্থিত আছিল। মহেন্দ্ৰ কাপুৰে জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ কণ্ঠত মুগ্ধ হৈ প্ৰশংসা কৰিছিল।&lt;ref&gt;
https://g.co/kgs/gX8ixVi&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ৰ কণ্ঠ আছিল একক। অসমৰ প্ৰসিদ্ধ গায়কসকলৰ কণ্ঠৰ লগত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য্যৰ কণ্ঠৰ মিল নাই। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই শুদ্ধ কণ্ঠস্বৰৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিছিল। আধুনিক গীতৰ লগতে গজল আৰু ভজন আদিও গাইছিল। [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[কানৈ কলেজ]]ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে তেওঁ শিক্ষা গুৰু হিচাপে লগ পাইছিল বিখ্যাত গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]]ক। তফজ্জুল আলীৰ বহু গীত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গাইছিল। ১৯৬৪ চনত তেওঁ আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ 'সুৰৰ শৰাই' অনুষ্ঠানত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গীত পৰিৱেশন কৰি [[অনাতাঁৰ]] [[শিল্পী]] ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰত তেওঁ গোৱা গীত দুটা আছিল ক্ৰমে পদ্ম বৰকটকীৰ 'মোৰ কবিতাৰ কঁপনি তোলে কাৰ কণ্ঠৰ সুৰে...'আৰু আনটো আছিল প্ৰশান্ত বৰুৱাৰ 'পৰশমণিৰ পৰশ বিচাৰি ভুল যে কৰিছিল ত‌ই...। '[[ অনাতাঁৰ]] শিল্পী হোৱাৰ পাছত তেওঁ ৰাইজৰ মাজত তেওঁ বেছি জনপ্ৰিয় হ'বলৈ ধৰে।&lt;ref name =&quot;Jyotish&quot;&gt;https://www.telegraphindia.com/north-east/a-melodious-tribute/cid/550673&lt;/ref&gt;জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌ই নিজেই সুৰ দি গীত গোৱাৰ উপৰিও [[হাৰমনিয়াম]], [[তবলা]],ভায়'লিন আদি বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰত নিপুনতা দেখুৱাইছিল। তেওঁ ১৫০ ৰো অধিক গীত গাইছিল &lt;ref name =&quot;Jyotish&quot;/&gt; ১৯৭০ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ জৰ্জ স্কুলৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰি এৰি আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰে। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত ১৯৭৪ চনত সুগম সঙ্গীতৰ অনুষ্ঠানত প্ৰথম শিল্পী আছিল জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য। হেমন্ত গোস্বামীৰ'এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...'আৰু হীৰেন গোহাঁইৰ ' জানিছিলোঁ তুমি আহিলা...'এই গীত দুটা সুৰ দি গাইছিল। ১৯৮২ চনত তেওঁ আকাশবাণী [[ডিব্ৰুগড়]] কেন্দ্ৰত সঙ্গীত বিভাগৰ প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ৬০ ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে [[ভূপেন হাজৰিকা]]ই ডিব্ৰুগড় ভ্ৰমণ কালত জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গীত শুনি তেওঁক অসমৰ 'তালাত মেহমুদ ' তথা 'জুনিয়ৰ তালাত মেহমুদ বুলি কৈছিল। জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যৰ গানৰ বৈশিষ্ট্যৰ ফালে চাই তেওঁক 'অসমৰ গজল সম্ৰাট ' বুলি কোৱা হয়।

==মৃত্যু==
জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় কেন্দ্ৰত চাকৰি কৰি থকা অৱস্থাতে ১৯৯১ চনৰ ২৩ চেপ্তেম্বৰ তাৰিখে মৃত্যুক সাৱটি লয়।

==জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্যই কণ্ঠদান কৰা গীত সমূহ==
 
# মই এটি দিনৰ জোনাকী বহি আছোঁ শুকান ঘাঁহত...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]], সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#চম্পাৱতী তোমাৰ ঘাটত চপালো মোৰ নাও...( গীতিকাৰ তফজ্জুল আলী)
# যোৱাৰ পৰত সৰা শেৱালি বুটলি কি হ'ব কোৱা...(গীতিকাৰ চবীন মেধি)
#সময় সোঁতত উটি যোৱা ম‌ই যেন এটি ফুল...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#খেয়ালী মোৰ মনৰ আকাশ, ক্ষণে ক্ষণে বৰণ সলাই... (গীতিকাৰ [[তফজ্জুল আলী]], সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#নামটি তোমাৰ সূৰুযমুখী কোমল কুঁহি ফুল...
#ম‌ই শৰতৰ বাতৰি আনিছো...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস, সুৰকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)
#হেৰুৱা দিনৰ সোণালী সপোন...(গীতিকাৰ হীৰেন গোহাঁই)
#কোনে আজি পলাশ ফুলালে বনে বনে...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#মচি দিয়া যদি শেষ পৰিচয়...(গীতিকাৰ অনুৰাধা দাস,সুৰ হীৰেন গোহাঁই)
# এতিয়া বহু নিশা সাৰে আছোঁ মাথোঁ মই...(গীতিকাৰ হেমন্ত গোস্বামী)
#জানিছিলো তুমি আহিবা...(গীতিকাৰ [[হীৰেন গোহাঁই]])
#আকাশে বতাহে ইমান সুৰৰ গুঞ্জন...(গীতিকাৰ [[নৱকান্ত বৰুৱা]])
# সময় গ'লে মম জ্বলে...(গীতিকাৰ মহানন্দ গগৈ, সুৰকাৰ জ্যোতিষ ভট্টাচাৰ্য‌)

==তথ্যৰ উৎস==


[[শ্ৰেণী:অসমৰ শিল্পী]][[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]]</text>
      <sha1>h7tfdez3enzynzr72mbrqumvdzw53ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য:Kandarpajit Kallol/পৰীক্ষাগাৰ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>121841</id>
    <revision>
      <id>601527</id>
      <parentid>601372</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰতিযোগিতা */</comment>
      <origin>601527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6670" sha1="icbqq9uuxmeidkcxsikl7hx6akuj5nj" xml:space="preserve">&lt;inputbox&gt;
type = create
buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক
width = 30
break = yes
&lt;/inputbox&gt;

==প্ৰতিযোগিতা==
*[https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] (১ এপ্ৰিলৰ পৰা ২৫ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[https://bn.wikiquote.org/wiki/উইকিউক্তি:উক্তি_প্রতিযোগিতা_২০২৬ উক্তি প্ৰতিযোগিতা ২০২৬] (বাংলা) &lt;br/&gt;(১ এপ্ৰিলৰ পৰা ৩০ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] (১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬)

===হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা===
*[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]],&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—৩১ মাৰ্চ)'' ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026 মেটা-ৱিকি])
*[[:bn:উইকিপিডিয়া:অমর একুশে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা ২০২৬|অমব় একুশে নিবন্ধ প্ৰতিযোগিতা ২০২৬]]&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬)''
*[[:en:Wikipedia:Wiki_Loves_Ramadan_2026|Wiki Loves Ramadan 2026]]&lt;br/&gt;''(১৬ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ মাৰ্চ ২০২৬)''

==সাঁচসমূহ==
==={{}}===
{{div col|2}}
# {{পোখালি} }
# {{wikify} }
# {{under construction} }
# {{unreferenced} } 
# {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } 
# {{Citation needed} }
# {{More citations needed|date=February 2026} }
# {{Delete|} }
# {{rough translation} }
# {{notability} }
# {{cleanup} }
# {{merge} } 
# {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} }
# {{New user article} }
# {{confuse| } }
# {{বিস্তাৰ} }
# {{Moresources} }
{{div col end}}

===তাৰিখ===
* জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}}
; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷
* জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} 
; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ 
* জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]])
* মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]])

===সাক্ষৰ===
# &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.)

===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;ৰং&lt;/font&gt;===
{{Div col|3}}
*অসমীয়া 
*''অসমীয়া''
*'''অসমীয়া'''
*'''''অসমীয়া'''''
*'''&lt;sup&gt;অসমীয়া&lt;/sup&gt;
*&lt;sub&gt;অসমীয়া&lt;/sub&gt;
*&lt;s&gt;অসমীয়া&lt;/s&gt;
*&lt;code&gt;অসমীয়া&lt;/code&gt;
*&lt;u&gt;অসমীয়া&lt;/u&gt;
*&lt;big&gt;অসমীয়া&lt;/big&gt;
*'''&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;yellow&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;maroon&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;silver&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
{{Div col end}}

==অন্যান্য==
*[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=published&amp;from=en&amp;to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক]
*[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]
*[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা]
*[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ]
----
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)''
*[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)''
*[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool]
*[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল]
----
==অনুবাদ কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধ==
#[[অসমীয়া হাবি বেং]] ([[:w:en:Hylarana leptoglossa|Hylarana leptoglossa]])
#[[জীয়ানেজীয়া পখিলা]] ([[:w:en:Lamproptera meges|Lamproptera meges]])
#[[ককিলা মাছ]] ([[:w:en:Freshwater garfish|freshwater garfish]])
#[[বটীয়া মাছ]] ([[:w:en:Loach|Loach]])
#[[ভাঙন মাছ]] ([[:w:en:Labeo bata|Bata labeo]])
#[[চন্দা মাছ]] ([[:w:en:Chanda nama|Elongate glassy perchlet]])
#[[মোৱা মাছ]] ([[:w:en:Amblypharyngodon mola|Mola / Indian carplet]])
#[[কুঁচিয়া]] ([[:w:bn:কুইচা|কুইচা]])
#[[বামী মাছ]] ([[:w:en:Mastacembelus armatus|Spiny eel]])
#[[লাওডোগা সাপ]] ([[:w:en:Cryptelytrops albolabris|''Cryptelytrops albolabris'']])
#[[কেটেলাপহু ]] ([[:w:en:Malayan porcupine|Himalayan Crestless Porcupine]])
#[[সোণালী মেকুৰী]] ([[:w:en:Asian Golden Cat|Asian Golden Cat]])
#[[ইটিভি নেটৱৰ্ক]] ([[:w:ETV Network|ETV Network]])
#[[ডেইলি হাণ্ট]] ([[:w:Dailyhunt|Dailyhunt]])
#[[হিন্দুস্থান সমাচাৰ]] ([[:w:Hindusthan Samachar|Hindusthan Samachar]])</text>
      <sha1>icbqq9uuxmeidkcxsikl7hx6akuj5nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601540</id>
      <parentid>601527</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6421" sha1="7mn13jtvx4695odosvjjshokb5k5stk" xml:space="preserve">&lt;inputbox&gt;
type = create
buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক
width = 30
break = yes
&lt;/inputbox&gt;

==প্ৰতিযোগিতা==
*[https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] (১ এপ্ৰিলৰ পৰা ২৫ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[https://bn.wikiquote.org/wiki/উইকিউক্তি:উক্তি_প্রতিযোগিতা_২০২৬ উক্তি প্ৰতিযোগিতা ২০২৬] (বাংলা) &lt;br/&gt;(১ এপ্ৰিলৰ পৰা ৩০ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] (১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬)

===হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা===
*[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]],&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—৩১ মাৰ্চ)'' ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026 মেটা-ৱিকি])
*[[:bn:উইকিপিডিয়া:অমর একুশে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা ২০২৬|অমব় একুশে নিবন্ধ প্ৰতিযোগিতা ২০২৬]]&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬)''
*[[:en:Wikipedia:Wiki_Loves_Ramadan_2026|Wiki Loves Ramadan 2026]]&lt;br/&gt;''(১৬ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ মাৰ্চ ২০২৬)''

==সাঁচসমূহ==
==={{}}===
{{div col|2}}
# {{পোখালি} }
# {{wikify} }
# {{under construction} }
# {{unreferenced} } 
# {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } 
# {{Citation needed} }
# {{More citations needed|date=February 2026} }
# {{Delete|} }
# {{rough translation} }
# {{notability} }
# {{cleanup} }
# {{merge} } 
# {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} }
# {{New user article} }
# {{confuse| } }
# {{বিস্তাৰ} }
# {{Moresources} }
{{div col end}}

===তাৰিখ===
* জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}}
; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷
* জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} 
; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ 
* জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]])
* মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]])

===সাক্ষৰ===
# &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.)

===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;ৰং&lt;/font&gt;===
{{Div col|3}}
*অসমীয়া 
*''অসমীয়া''
*'''অসমীয়া'''
*'''''অসমীয়া'''''
*'''&lt;sup&gt;অসমীয়া&lt;/sup&gt;
*&lt;sub&gt;অসমীয়া&lt;/sub&gt;
*&lt;s&gt;অসমীয়া&lt;/s&gt;
*&lt;code&gt;অসমীয়া&lt;/code&gt;
*&lt;u&gt;অসমীয়া&lt;/u&gt;
*&lt;big&gt;অসমীয়া&lt;/big&gt;
*'''&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;yellow&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;maroon&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;silver&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
{{Div col end}}

==অন্যান্য==
*[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=published&amp;from=en&amp;to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক]
*[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]
*[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা]
*[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ]
----
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)''
*[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)''
*[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool]
*[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল]
----
==অনুবাদ কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধ==
#[[অসমীয়া হাবি বেং]] ([[:w:en:Hylarana leptoglossa|Hylarana leptoglossa]])
#[[জীয়ানেজীয়া পখিলা]] ([[:w:en:Lamproptera meges|Lamproptera meges]])
#[[ককিলা মাছ]] ([[:w:en:Freshwater garfish|freshwater garfish]])
#[[বটীয়া মাছ]] ([[:w:en:Loach|Loach]])
#[[ভাঙন মাছ]] ([[:w:en:Labeo bata|Bata labeo]])
#[[চন্দা মাছ]] ([[:w:en:Chanda nama|Elongate glassy perchlet]])
#[[মোৱা মাছ]] ([[:w:en:Amblypharyngodon mola|Mola / Indian carplet]])
#[[কুঁচিয়া]] ([[:w:bn:কুইচা|কুইচা]])
#[[বামী মাছ]] ([[:w:en:Mastacembelus armatus|Spiny eel]])
#[[লাওডোগা সাপ]] ([[:w:en:Cryptelytrops albolabris|''Cryptelytrops albolabris'']])
#[[কেটেলাপহু ]] ([[:w:en:Malayan porcupine|Himalayan Crestless Porcupine]])
#[[সোণালী মেকুৰী]] ([[:w:en:Asian Golden Cat|Asian Golden Cat]])</text>
      <sha1>7mn13jtvx4695odosvjjshokb5k5stk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601541</id>
      <parentid>601540</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5338" sha1="ncc4xj6wgp58een1qeayac19al4r9he" xml:space="preserve">&lt;inputbox&gt;
type = create
buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক
width = 30
break = yes
&lt;/inputbox&gt;

==প্ৰতিযোগিতা==
*[https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] (১ এপ্ৰিলৰ পৰা ২৫ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[https://bn.wikiquote.org/wiki/উইকিউক্তি:উক্তি_প্রতিযোগিতা_২০২৬ উক্তি প্ৰতিযোগিতা ২০২৬] (বাংলা) &lt;br/&gt;(১ এপ্ৰিলৰ পৰা ৩০ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] (১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬)

===হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা===
*[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]],&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—৩১ মাৰ্চ)'' ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026 মেটা-ৱিকি])
*[[:bn:উইকিপিডিয়া:অমর একুশে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা ২০২৬|অমব় একুশে নিবন্ধ প্ৰতিযোগিতা ২০২৬]]&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬)''
*[[:en:Wikipedia:Wiki_Loves_Ramadan_2026|Wiki Loves Ramadan 2026]]&lt;br/&gt;''(১৬ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ মাৰ্চ ২০২৬)''

==সাঁচসমূহ==
==={{}}===
{{div col|2}}
# {{পোখালি} }
# {{wikify} }
# {{under construction} }
# {{unreferenced} } 
# {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } 
# {{Citation needed} }
# {{More citations needed|date=February 2026} }
# {{Delete|} }
# {{rough translation} }
# {{notability} }
# {{cleanup} }
# {{merge} } 
# {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} }
# {{New user article} }
# {{confuse| } }
# {{বিস্তাৰ} }
# {{Moresources} }
{{div col end}}

===তাৰিখ===
* জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}}
; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷
* জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} 
; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ 
* জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]])
* মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]])

===সাক্ষৰ===
# &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.)

===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;ৰং&lt;/font&gt;===
{{Div col|3}}
*অসমীয়া 
*''অসমীয়া''
*'''অসমীয়া'''
*'''''অসমীয়া'''''
*'''&lt;sup&gt;অসমীয়া&lt;/sup&gt;
*&lt;sub&gt;অসমীয়া&lt;/sub&gt;
*&lt;s&gt;অসমীয়া&lt;/s&gt;
*&lt;code&gt;অসমীয়া&lt;/code&gt;
*&lt;u&gt;অসমীয়া&lt;/u&gt;
*&lt;big&gt;অসমীয়া&lt;/big&gt;
*'''&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;yellow&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;maroon&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;silver&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
{{Div col end}}

==অন্যান্য==
*[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=published&amp;from=en&amp;to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক]
*[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]
*[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা]
*[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ]
----
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)''
*[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)''
*[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool]
*[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল]
----</text>
      <sha1>ncc4xj6wgp58een1qeayac19al4r9he</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601554</id>
      <parentid>601541</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T16:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰতিযোগিতা */</comment>
      <origin>601554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4898" sha1="7rplyt91t5z54vmhabevxa0vvqnn92x" xml:space="preserve">&lt;inputbox&gt;
type = create
buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক
width = 30
break = yes
&lt;/inputbox&gt;

==প্ৰতিযোগিতা==
*[https://as.wikiquote.org/wiki/ৱিকিউদ্ধৃতি:চন্দন_চিৰিং_ফুকন_সোঁৱৰণী_উদ্ধৃতি_সংযোগ_মেলা_২০২৬ চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা ২০২৬] (১ এপ্ৰিলৰ পৰা ২৫ এপ্ৰিল ২০২৬)
*[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] (১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬)

===হৈ যোৱা প্ৰতিযোগিতা===
*[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]],&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—৩১ মাৰ্চ)'' ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026 মেটা-ৱিকি])
*[[:bn:উইকিপিডিয়া:অমর একুশে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা ২০২৬|অমব় একুশে নিবন্ধ প্ৰতিযোগিতা ২০২৬]]&lt;br/&gt;''(১ ফেব্ৰুৱাৰী—২৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬)''

==সাঁচসমূহ==
==={{}}===
{{div col|2}}
# {{পোখালি} }
# {{wikify} }
# {{under construction} }
# {{unreferenced} } 
# {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } 
# {{Citation needed} }
# {{More citations needed|date=February 2026} }
# {{Delete|} }
# {{rough translation} }
# {{notability} }
# {{cleanup} }
# {{merge} } 
# {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} }
# {{New user article} }
# {{confuse| } }
# {{বিস্তাৰ} }
# {{Moresources} }
{{div col end}}

===তাৰিখ===
* জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}}
; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷
* জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} 
; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ 
* জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]])
* মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]])

===সাক্ষৰ===
# &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.)

===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;ৰং&lt;/font&gt;===
{{Div col|3}}
*অসমীয়া 
*''অসমীয়া''
*'''অসমীয়া'''
*'''''অসমীয়া'''''
*'''&lt;sup&gt;অসমীয়া&lt;/sup&gt;
*&lt;sub&gt;অসমীয়া&lt;/sub&gt;
*&lt;s&gt;অসমীয়া&lt;/s&gt;
*&lt;code&gt;অসমীয়া&lt;/code&gt;
*&lt;u&gt;অসমীয়া&lt;/u&gt;
*&lt;big&gt;অসমীয়া&lt;/big&gt;
*'''&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;yellow&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;maroon&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
*'''&lt;font color=&quot;silver&quot;&gt;অসমীয়া&lt;/font&gt;
{{Div col end}}

==অন্যান্য==
*[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=published&amp;from=en&amp;to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক]
*[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]
*[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা]
*[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ]
----
*[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)''
*[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)''
*[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool]
*[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল]
----</text>
      <sha1>7rplyt91t5z54vmhabevxa0vvqnn92x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Election box hold with party link</title>
    <ns>10</ns>
    <id>123482</id>
    <revision>
      <id>601473</id>
      <parentid>523796</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="679" sha1="mbg70s68owwv59ea7fgit17dronnlhd" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;&lt;noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot; &lt;/noinclude&gt;

|-
| style=&quot;color:inherit;background-color: {{#if:{{{winner|}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|color}}}}&quot; |
| colspan=&quot;2&quot;   | {{#if:{{{winner|}}}|[[{{#ifeq:{{{winner}}}|Independent|Independent politician|{{{winner}}}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|shortname}}]] '''hold'''}}
!scope=row style=&quot;font-weight:normal; color:inherit; text-align:right;&quot; | [[Swing (politics)|Swing]]
| style=&quot;text-align:right;&quot; | {{{swing}}}
||
|-
&lt;noinclude&gt;
{{end}}
{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mbg70s68owwv59ea7fgit17dronnlhd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601474</id>
      <parentid>601473</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="c8mhjvgvo1enhqkndwrgmo0wg8wetyu" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;&lt;noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot; &lt;/noinclude&gt;

|-
| style=&quot;color:inherit;background-color: {{#if:{{{winner|}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|color}}}}&quot; |
| colspan=&quot;2&quot;   | {{#if:{{{winner|}}}|[[{{#ifeq:{{{winner}}}|Independent|Independent politician|{{{winner}}}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|shortname}}]]ৰ '''বিজয় সাব্যস্ত'''}}
!scope=row style=&quot;font-weight:normal; color:inherit; text-align:right;&quot; | [[Swing (politics)|Swing]]
| style=&quot;text-align:right;&quot; | {{{swing}}}
||
|-
&lt;noinclude&gt;
{{end}}
{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c8mhjvgvo1enhqkndwrgmo0wg8wetyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601475</id>
      <parentid>601474</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="pel5mv5qwtt5vrgypgnt2yfuqbfxtsb" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;&lt;noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot; &lt;/noinclude&gt;

|-
| style=&quot;color:inherit;background-color: {{#if:{{{winner|}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|color}}}}&quot; |
| colspan=&quot;2&quot;   | {{#if:{{{winner|}}}|[[{{#ifeq:{{{winner}}}|Independent|Independent politician|{{{winner}}}}}|{{#invoke:Political party|fetch|{{{winner}}}|shortname}}]]ৰ '''বিজয় সাব্যস্ত'''}}
!scope=row style=&quot;font-weight:normal; color:inherit; text-align:right;&quot; | ছুইং
| style=&quot;text-align:right;&quot; | {{{swing}}}
||
|-
&lt;noinclude&gt;
{{end}}
{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pel5mv5qwtt5vrgypgnt2yfuqbfxtsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>টান্দুৰ নান</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127277</id>
    <revision>
      <id>601538</id>
      <parentid>601465</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>/* গেলেৰী */ অধিক ফটো</comment>
      <origin>601538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13464" sha1="f5ul4n8tq9x6jx229q4lzqwfrldjn9i" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name = টান্দূৰ নান
| image = Taj Lepeshki.jpg
| image_size =
| image_alt =
| caption = 
| alternate_name = 
| type = টান্দূৰ ৰুটি
| course = 
| country = {{Flatlist|
* মধ্য এছিয়া
** কাজাখস্তান
** কিৰজিজস্তান
** [[তাজিকিস্তান]]
** তুৰ্কমিনিস্তান
** [[উজবেকিস্তান]]
** জিনজিয়াঙ
}}
| region = 
| national_cuisine = 
| creator = 
| year = 
| mintime = 
| maxtime = 
| served = 
| main_ingredient = 
| minor_ingredient = 
| variations = 
| serving_size = 
| calories = 
| calories_ref =
| protein = 
| fat = 
| carbohydrate = 
| glycemic_index = 
| similar_dish = 
| cookbook =
| other = 
}}
'''টান্দুৰ নান'''({{lang-en|:Tandyr nan }}) হৈছে [[মধ্য এছিয়া]]ৰ এবিধ জনপ্ৰিয় ৰুটি।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Pasqualone |first=Antonella |date=2018-03-01 |title=Traditional flat breads spread from the Fertile Crescent: Production process and history of baking systems |journal=Journal of Ethnic Foods |volume=5 |issue=1 |pages=10–19 |doi=10.1016/j.jef.2018.02.002 |issn=2352-6181|doi-access=free |hdl=11586/217814 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |title=Recipe: Tandyr nan – British-Kazakh Society |access-date=2019-01-13 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305082818/http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |url-status=dead |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305082818/http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; এই বোৰ এটি উলম্ব মাটিৰ চৌকাত তৈয়াৰ কৰা হয়। এই মাটিৰ চৌকা বিধক টান্দূৰ বা তন্দূৰ বুলিও জনা যায় । এই নান বোৰ গোলকাৰ আকৃতিৰ আৰু ইয়াক ইষ্টৰ সহযোগত সাধাৰণ উত্তাপতে ফুলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। তাপ পালে  ইয়াৰ পৃষ্ঠভাগ সোণালী আৰু খচখচীয়া হৈ উঠে। ৰুটিবোৰ বিশেষ আকৃতিৰ সাজত দি আকাৰ দিয়া হয় আৰু ইয়াক আকৰ্ষণীয় আৰু সোৱাদ কৰিবলৈ তাৰ ওপৰত তিল, কালজিৰা বা পাতলকৈ কটা পিঁয়াজ আদি যোগ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Hansen |first=Eric |date=15 July 2015 |title=The Fabled Flatbreads of Uzbekistan |url=https://www.aramcoworld.com/articles/2015/the-fabled-flatbreads-of-uzbekistan |access-date=8 December 2023 |website=[[Aramco World]]}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰস্তুত প্ৰণালী==
সাধাৰণতে নান তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ডাঙৰ টান্দূৰ ঘৰৰ বাহিৰত স্থাপন কৰা থাকে। ইয়াত নানৰ উপৰিও মাংস আদি ৰান্ধিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা। ভাৰতীয় টান্দূৰ বিপৰীতে, মধ্য এছিয়াত টান্দুৰক উলম্ব বা অনুভূমিক অৱস্থানত সাজি লোৱা হয় যদিও উলম্ব টান্দূৰত হে সদায় নান বা ৰুটি বেক কৰা হয়। ইয়াত ৰুটিখন টান্দুৰৰ ভিতৰৰ বেৰত এৰি নপৰাকৈ লগাই আবদ্ধ কৰি ৰখা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; পৰম্পৰাগতভাৱে টেঙা পিঠাগুৰিৰ ষ্টাৰ্টাৰৰপৰা বা [[ব্ৰুয়াৰ ঈষ্ট]]ৰ পৰা খমিৰ উৎপন্ন কৰিব পাৰি।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;এই নান বা ৰুটিৰ কেইবাটাও ভিন্নতা আছে, যেনে উইঘুৰ ''গোছ নান'' আৰু তুৰ্কমেন ''আটলি নান''আদি। নান বনুৱা লোকসকলক ''ননভয়'' (nonvoy) বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=You Can Have Your Bread and Stamp It Too |url=https://www.atlasobscura.com/foods/chekich-bread-stamp |access-date=2023-12-08 |website=Atlas Obscura |language=en}}&lt;/ref&gt;

==নক্সা==
নান তৈয়াৰ কৰোঁতে সাধাৰণতে এটা গোলাকাৰ সাজত বিন্দুৰ নক্সা দি সজাই তোলা হয়। এই ডিজাইনটো উজবেকিস্তানত ''চেকিচ'' বা তুৰ্কমেনিস্তান বা জিনজিয়াঙৰ উইঘুৰসকলে ''দুৰ্টলিক'' বুলি জনাজাত ডাকটিকটৰ সহায়ত তৈয়াৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; প্ৰতিটো বেকাৰীৰ নানক এটা সুকীয়া ডিজাইন দিয়াৰ উপৰি চেকিচে সৃষ্টি কৰা ফুটাবোৰ মাথোঁ নানৰ শোভা বৰ্দ্ধনৰ বাবে নহয়— ই নানটোৰ ভিতৰৰ সমতলত থকা মাখনৰপৰা বাষ্প সঠিকভাৱে ওলোৱাতো সহায় কৰে। চেকিচৰ উপৰি ''বসমা'' নামেৰে জ্ঞাত আন এটা সঁজুলিও নান বনাবলৈ ব্যাপকভাবে ব্যৱহাৰ হয়, যাৰ সহায়ত নানৰ ওপৰত ৰশ্মিৰ দৰে (radial) কাঁটনি বা বিন্দুৰ নক্সা সজাই দিয়া হয়। ''বসমা'' সাধাৰণতে বাইচকেলৰ শলাকা পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা দেখা যায়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; কিছুমান নান বনোৱা লোকে নানৰ পৃষ্ঠত কেইবাবাৰো চেকিচ ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; উৎসৱমুখৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে নানত অধিক অলংকৰণ বা ৰঙা, হালধীয়া আদি ৰং যোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। বাগদান বা বিবাহ অনুষ্ঠানত খোৱা নানবোৰ আকৌ সাধাৰণতে গোলাপী আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে সজোৱা হয়, যাৰ প্ৰতীকি অৰ্থ শুভ আৰু সুখ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য==
উজবেকিস্তান সংস্কৃতিত নানৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব অতি বেছি আৰু জীৱনৰ পৰ্যায়সমূহ চিহ্নিত কৰা বহু অনুষ্ঠানত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নৱজাত শিশুৰ দীৰ্ঘ জীৱনৰ প্ৰাৰ্থনা কৰি শিশুটিৰ মূৰৰ তলত নান ৰাখি থোৱা হয়, আৰু খোজ কাঢ়িবলৈ শিকা শিশুসকলৰ জীৱন-যাত্ৰাত ভগৱানৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিবলৈ দুয়োটা ভৰিৰ মাজত নান ৰাখি থোৱা হয়। নান বিবাহ অনুষ্ঠানত এক অপৰিহাৰ্য খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিয়াৰদিনা দৰা-কইনাই পৃথকে পৃথকে একোটাকৈ নানত কামোৰ দিয়ে, আৰু পাছদিনা ৰাতিপুৱা স্বামী-স্ত্ৰী হিচাপে সেই নান শেষ কৰে পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত। পুত্ৰই সামৰিক সেৱালৈ বা বিদেশত কাম কৰিবলৈ বা পঢ়িবলৈ যোৱাৰ সময়তো একেধৰণৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰা হয়: পুত্ৰই দুটা নান কামুৰি থব আৰু তেওঁ ঘূৰি নহালৈকে সেই নান শুকুৱাই ঘৰৰ চিলিঙত ওলোমাই থোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

নানক এটা অত্যন্ত পৱিত্ৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্য বস্তু হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াক মাটিত ৰাখিব নালাগে বা দা’ৰে কটা নিষিদ্ধ- প্ৰায় হাতেৰে ভাঙি খোৱা হয়। যদি নান ভুলতে মাটিত পৰি যায়, তেন্তে তাক চুবুৰিত থকা কোনো দেৱাল বা গছত আৰি দিয়া হয় যাতে ইয়াক চৰাই-চিৰিকটিয়ে খাব পাৰে আৰু উচ্চস্বৰত ‘আয়ছ আল্লাহ’ (ঈশ্বৰৰ ৰুটি) বুলি বাক্যাংশটো মাতিবলৈ দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==নাম==
*কাজাখ, কিৰ্গিজ: নান (ৰুটি), টাণ্ডিৰ নান (тандыр нан)
*তাজিক: নন (нон)
*তুৰ্কমেন: টামডিৰ চোৰেক
*উইঘুৰ: নান (бэн), টোনুৰ নান (тонүр нан)
*উজবেক: নন, টাণ্ডিৰ নন
*চীনা: náng (馕; 饢)
*ৰাছিয়ান: lepyoshka (лепёшка), tandyrnaya lepyoshka (тандырная лепёшка)
==জাত==
===ওবি নন===
ওবি নন বা লেপিঅ'স্কা (лепёшка, &quot;ফ্লেটব্ৰেড&quot;), আফগান, তাজিক আৰু উজবেক খাদ্যৰ এক প্ৰকাৰৰ চেপেটা বা ফ্লেটব্ৰেড। ইয়াৰ আকৃতি কাহীঁৰ দৰে আৰু নানতকৈ ডাঠ। টেণ্ডিৰ নামৰ মাটিৰ অভেনত ওবি নন বেক কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;orexca1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.orexca.com/cuisine_non.shtml|title=Obi-Non (Lepyoshka)|publisher=orexca.com/|access-date=20 February 2010|archive-date=27 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727115321/https://orexca.com/cuisine_non.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;unc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uzbekcuisine.com/breads.html|title=Uzbek National Cuisine|last=Mehnat|access-date=20 February 2010}}&lt;/ref&gt;

===টোহাক্স===
টোহাক্স (тоқаш/toqkash, токоч, توغاচ, Тоғач, Samarqand noni/Самарқанд нони), যাক toqach বা toghach বুলিও কোৱা হয়, চীনৰ জিনজিয়াং উইঘুৰ স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://xinjiangrestaurant.com/xinjiang-uyghur-food/ |title=Xinjiang Restaurant |access-date=2019-01-09 |archive-date=2018-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903010857/http://xinjiangrestaurant.com/xinjiang-uyghur-food/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;ৰ ভিতৰত, লগতে মধ্যাঞ্চলৰ বহু অঞ্চলত(কাজাখাস্তান, কিৰ্গিস্তান, উজবেকিস্তান) খোৱা এক প্ৰকাৰৰ টেণ্ডিৰ ৰুটি ।&lt;ref&gt;В.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Похлебкин, ''Национальные кухни наших народов'', Москва, Центрполиграф, 2004, {{ISBN|5-9524-2783-9}}, {{ISBN|978-5-9524-2783-9}} ([[William Pokhlyobkin]], ''National Cuisines of our Peoples'', Moscow, Centrpoligraf, 2004).&lt;/ref&gt;


==গেলেৰী==
&lt;gallery&gt;
Uyghur chon nan.JPG|চোন-নান
Pitir nan.JPG|পিটিৰ-নান
Pitir nan2.jpg|পিটিৰ-নান২
Tokach nan.JPG|টোহাক্স-নান
Патир-нон-01.jpg|তাচকেন্ত ষ্টাইলৰ ৰুটি
Naan in Samarkand.jpg|সমৰকণ্ড ষ্টাইলৰ ৰুটি
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:মধ্য এছিয়াৰ ৰুটি]]</text>
      <sha1>f5ul4n8tq9x6jx229q4lzqwfrldjn9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601539</id>
      <parentid>601538</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <origin>601539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13461" sha1="1zunp1xiimwyvtvqyujbd6hnxu55v86" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name = টন্দুৰ নান
| image = Taj Lepeshki.jpg
| image_size =
| image_alt =
| caption = 
| alternate_name = 
| type = টান্দূৰ ৰুটি
| course = 
| country = {{Flatlist|
* মধ্য এছিয়া
** কাজাখস্তান
** কিৰজিজস্তান
** [[তাজিকিস্তান]]
** তুৰ্কমিনিস্তান
** [[উজবেকিস্তান]]
** জিনজিয়াঙ
}}
| region = 
| national_cuisine = 
| creator = 
| year = 
| mintime = 
| maxtime = 
| served = 
| main_ingredient = 
| minor_ingredient = 
| variations = 
| serving_size = 
| calories = 
| calories_ref =
| protein = 
| fat = 
| carbohydrate = 
| glycemic_index = 
| similar_dish = 
| cookbook =
| other = 
}}
'''টান্দুৰ নান'''({{lang-en|:Tandyr nan }}) হৈছে [[মধ্য এছিয়া]]ৰ এবিধ জনপ্ৰিয় ৰুটি।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Pasqualone |first=Antonella |date=2018-03-01 |title=Traditional flat breads spread from the Fertile Crescent: Production process and history of baking systems |journal=Journal of Ethnic Foods |volume=5 |issue=1 |pages=10–19 |doi=10.1016/j.jef.2018.02.002 |issn=2352-6181|doi-access=free |hdl=11586/217814 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |title=Recipe: Tandyr nan – British-Kazakh Society |access-date=2019-01-13 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305082818/http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |url-status=dead |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305082818/http://bksoc-shop.org.uk/blogs/news/18863979-recipe-tandyr-nan |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; এই বোৰ এটি উলম্ব মাটিৰ চৌকাত তৈয়াৰ কৰা হয়। এই মাটিৰ চৌকা বিধক টান্দূৰ বা তন্দূৰ বুলিও জনা যায় । এই নান বোৰ গোলকাৰ আকৃতিৰ আৰু ইয়াক ইষ্টৰ সহযোগত সাধাৰণ উত্তাপতে ফুলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। তাপ পালে  ইয়াৰ পৃষ্ঠভাগ সোণালী আৰু খচখচীয়া হৈ উঠে। ৰুটিবোৰ বিশেষ আকৃতিৰ সাজত দি আকাৰ দিয়া হয় আৰু ইয়াক আকৰ্ষণীয় আৰু সোৱাদ কৰিবলৈ তাৰ ওপৰত তিল, কালজিৰা বা পাতলকৈ কটা পিঁয়াজ আদি যোগ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Hansen |first=Eric |date=15 July 2015 |title=The Fabled Flatbreads of Uzbekistan |url=https://www.aramcoworld.com/articles/2015/the-fabled-flatbreads-of-uzbekistan |access-date=8 December 2023 |website=[[Aramco World]]}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰস্তুত প্ৰণালী==
সাধাৰণতে নান তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ডাঙৰ টান্দূৰ ঘৰৰ বাহিৰত স্থাপন কৰা থাকে। ইয়াত নানৰ উপৰিও মাংস আদি ৰান্ধিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা। ভাৰতীয় টান্দূৰ বিপৰীতে, মধ্য এছিয়াত টান্দুৰক উলম্ব বা অনুভূমিক অৱস্থানত সাজি লোৱা হয় যদিও উলম্ব টান্দূৰত হে সদায় নান বা ৰুটি বেক কৰা হয়। ইয়াত ৰুটিখন টান্দুৰৰ ভিতৰৰ বেৰত এৰি নপৰাকৈ লগাই আবদ্ধ কৰি ৰখা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; পৰম্পৰাগতভাৱে টেঙা পিঠাগুৰিৰ ষ্টাৰ্টাৰৰপৰা বা [[ব্ৰুয়াৰ ঈষ্ট]]ৰ পৰা খমিৰ উৎপন্ন কৰিব পাৰি।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;এই নান বা ৰুটিৰ কেইবাটাও ভিন্নতা আছে, যেনে উইঘুৰ ''গোছ নান'' আৰু তুৰ্কমেন ''আটলি নান''আদি। নান বনুৱা লোকসকলক ''ননভয়'' (nonvoy) বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=You Can Have Your Bread and Stamp It Too |url=https://www.atlasobscura.com/foods/chekich-bread-stamp |access-date=2023-12-08 |website=Atlas Obscura |language=en}}&lt;/ref&gt;

==নক্সা==
নান তৈয়াৰ কৰোঁতে সাধাৰণতে এটা গোলাকাৰ সাজত বিন্দুৰ নক্সা দি সজাই তোলা হয়। এই ডিজাইনটো উজবেকিস্তানত ''চেকিচ'' বা তুৰ্কমেনিস্তান বা জিনজিয়াঙৰ উইঘুৰসকলে ''দুৰ্টলিক'' বুলি জনাজাত ডাকটিকটৰ সহায়ত তৈয়াৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; প্ৰতিটো বেকাৰীৰ নানক এটা সুকীয়া ডিজাইন দিয়াৰ উপৰি চেকিচে সৃষ্টি কৰা ফুটাবোৰ মাথোঁ নানৰ শোভা বৰ্দ্ধনৰ বাবে নহয়— ই নানটোৰ ভিতৰৰ সমতলত থকা মাখনৰপৰা বাষ্প সঠিকভাৱে ওলোৱাতো সহায় কৰে। চেকিচৰ উপৰি ''বসমা'' নামেৰে জ্ঞাত আন এটা সঁজুলিও নান বনাবলৈ ব্যাপকভাবে ব্যৱহাৰ হয়, যাৰ সহায়ত নানৰ ওপৰত ৰশ্মিৰ দৰে (radial) কাঁটনি বা বিন্দুৰ নক্সা সজাই দিয়া হয়। ''বসমা'' সাধাৰণতে বাইচকেলৰ শলাকা পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা দেখা যায়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; কিছুমান নান বনোৱা লোকে নানৰ পৃষ্ঠত কেইবাবাৰো চেকিচ ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; উৎসৱমুখৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে নানত অধিক অলংকৰণ বা ৰঙা, হালধীয়া আদি ৰং যোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। বাগদান বা বিবাহ অনুষ্ঠানত খোৱা নানবোৰ আকৌ সাধাৰণতে গোলাপী আৰু হালধীয়া ৰঙেৰে সজোৱা হয়, যাৰ প্ৰতীকি অৰ্থ শুভ আৰু সুখ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য==
উজবেকিস্তান সংস্কৃতিত নানৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব অতি বেছি আৰু জীৱনৰ পৰ্যায়সমূহ চিহ্নিত কৰা বহু অনুষ্ঠানত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নৱজাত শিশুৰ দীৰ্ঘ জীৱনৰ প্ৰাৰ্থনা কৰি শিশুটিৰ মূৰৰ তলত নান ৰাখি থোৱা হয়, আৰু খোজ কাঢ়িবলৈ শিকা শিশুসকলৰ জীৱন-যাত্ৰাত ভগৱানৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিবলৈ দুয়োটা ভৰিৰ মাজত নান ৰাখি থোৱা হয়। নান বিবাহ অনুষ্ঠানত এক অপৰিহাৰ্য খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিয়াৰদিনা দৰা-কইনাই পৃথকে পৃথকে একোটাকৈ নানত কামোৰ দিয়ে, আৰু পাছদিনা ৰাতিপুৱা স্বামী-স্ত্ৰী হিচাপে সেই নান শেষ কৰে পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত। পুত্ৰই সামৰিক সেৱালৈ বা বিদেশত কাম কৰিবলৈ বা পঢ়িবলৈ যোৱাৰ সময়তো একেধৰণৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰা হয়: পুত্ৰই দুটা নান কামুৰি থব আৰু তেওঁ ঘূৰি নহালৈকে সেই নান শুকুৱাই ঘৰৰ চিলিঙত ওলোমাই থোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

নানক এটা অত্যন্ত পৱিত্ৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্য বস্তু হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াক মাটিত ৰাখিব নালাগে বা দা’ৰে কটা নিষিদ্ধ- প্ৰায় হাতেৰে ভাঙি খোৱা হয়। যদি নান ভুলতে মাটিত পৰি যায়, তেন্তে তাক চুবুৰিত থকা কোনো দেৱাল বা গছত আৰি দিয়া হয় যাতে ইয়াক চৰাই-চিৰিকটিয়ে খাব পাৰে আৰু উচ্চস্বৰত ‘আয়ছ আল্লাহ’ (ঈশ্বৰৰ ৰুটি) বুলি বাক্যাংশটো মাতিবলৈ দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==নাম==
*কাজাখ, কিৰ্গিজ: নান (ৰুটি), টাণ্ডিৰ নান (тандыр нан)
*তাজিক: নন (нон)
*তুৰ্কমেন: টামডিৰ চোৰেক
*উইঘুৰ: নান (бэн), টোনুৰ নান (тонүр нан)
*উজবেক: নন, টাণ্ডিৰ নন
*চীনা: náng (馕; 饢)
*ৰাছিয়ান: lepyoshka (лепёшка), tandyrnaya lepyoshka (тандырная лепёшка)
==জাত==
===ওবি নন===
ওবি নন বা লেপিঅ'স্কা (лепёшка, &quot;ফ্লেটব্ৰেড&quot;), আফগান, তাজিক আৰু উজবেক খাদ্যৰ এক প্ৰকাৰৰ চেপেটা বা ফ্লেটব্ৰেড। ইয়াৰ আকৃতি কাহীঁৰ দৰে আৰু নানতকৈ ডাঠ। টেণ্ডিৰ নামৰ মাটিৰ অভেনত ওবি নন বেক কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;orexca1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.orexca.com/cuisine_non.shtml|title=Obi-Non (Lepyoshka)|publisher=orexca.com/|access-date=20 February 2010|archive-date=27 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727115321/https://orexca.com/cuisine_non.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;unc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uzbekcuisine.com/breads.html|title=Uzbek National Cuisine|last=Mehnat|access-date=20 February 2010}}&lt;/ref&gt;

===টোহাক্স===
টোহাক্স (тоқаш/toqkash, токоч, توغاচ, Тоғач, Samarqand noni/Самарқанд нони), যাক toqach বা toghach বুলিও কোৱা হয়, চীনৰ জিনজিয়াং উইঘুৰ স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://xinjiangrestaurant.com/xinjiang-uyghur-food/ |title=Xinjiang Restaurant |access-date=2019-01-09 |archive-date=2018-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180903010857/http://xinjiangrestaurant.com/xinjiang-uyghur-food/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;ৰ ভিতৰত, লগতে মধ্যাঞ্চলৰ বহু অঞ্চলত(কাজাখাস্তান, কিৰ্গিস্তান, উজবেকিস্তান) খোৱা এক প্ৰকাৰৰ টেণ্ডিৰ ৰুটি ।&lt;ref&gt;В.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Похлебкин, ''Национальные кухни наших народов'', Москва, Центрполиграф, 2004, {{ISBN|5-9524-2783-9}}, {{ISBN|978-5-9524-2783-9}} ([[William Pokhlyobkin]], ''National Cuisines of our Peoples'', Moscow, Centrpoligraf, 2004).&lt;/ref&gt;


==গেলেৰী==
&lt;gallery&gt;
Uyghur chon nan.JPG|চোন-নান
Pitir nan.JPG|পিটিৰ-নান
Pitir nan2.jpg|পিটিৰ-নান২
Tokach nan.JPG|টোহাক্স-নান
Патир-нон-01.jpg|তাচকেন্ত ষ্টাইলৰ ৰুটি
Naan in Samarkand.jpg|সমৰকণ্ড ষ্টাইলৰ ৰুটি
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:মধ্য এছিয়াৰ ৰুটি]]</text>
      <sha1>1zunp1xiimwyvtvqyujbd6hnxu55v86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ফতেহ সিং ৰাথোৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127612</id>
    <revision>
      <id>601575</id>
      <parentid>554939</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jyoti Chiring</username>
        <id>34123</id>
      </contributor>
      <origin>601575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17553" sha1="8m0ki7vvzcryixu6l783dt87r3avkcj" xml:space="preserve">
{{Infobox scientist|name=ফতেহ সিং ৰাথোৰ|image=Fateh Singh Rathore (2008).jpg|image_size=|caption=২০০৮ চনত ফতেহ সিং ৰাথোৰ|birth_date={{Birth date|1938|8|10|df=y}}|birth_place=চোৰাদিয়া গাঁও, [[যোধপুৰ জিলা]], [[ৰাজস্থান]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। |death_date={{Death date and age|2011|3|1|1938|8|10|df=y}}|death_place=সাৱাই মাধোপুৰ, ৰাজস্থান, [[ভাৰত]]। |citizenship=|nationality=|field=[[বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ]]|work_institutions=ৰাজস্থান বন বিভাগ, টাইগাৰ ৱাচ|alma_mater=[[ৰাজস্থান বিশ্ববিদ্যালয়|ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়]] ১৯৬০, [[ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠান]] ১৯৬৯|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=বাঘ সংৰক্ষণ|prizes=[[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী পুঁজি]]ৰ আজীৱন কৃতিত্বৰ বঁটা|footnotes=|signature=|spouse=খেম কানৱাৰ}}
{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব }}'''ফতেহ সিং ৰাথোৰ''' ({{lang-en|Fateh Singh Rathore}};১০ আগষ্ট ১৯৩৮ - ১ মাৰ্চ ০১১) এগৰাকী ভাৰতীয় [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ|বাঘ]] সংৰক্ষণবিদ। ফতেহ সিঙে ১৯৬০ চনত ভাৰতীয় বন সেৱাত যোগদান কৰিছিল আৰু প্ৰথম [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]] দলৰ অংশ আছিল। ডাঙৰ মেকুৰীৰ বিষয়ে তেওঁৰ কিংবদন্তি জ্ঞানৰ বাবে তেওঁক ''বাঘ গুৰু'' হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{Citation|url=https://www.nytimes.com/2011/03/09/world/asia/09rathore.html?_r=1|date=9 March 2011}}&lt;/ref&gt; তেওঁ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত পঞ্চাছ বছৰৰো অধিক কাল কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{Citation|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025093157/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archivedate=25 October 2011|date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৩–৭৫ চনত ৰন্থাম্ভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰৰপৰা গাঁওসমূহ স্থানান্তৰিত কৰাৰ বাবে ৰাথোৰ বিখ্যাত হৈছিল। মূলতঃ মিষ্টাৰ ৰাথোৰৰ বাবেই &quot;ৰন্তম্ভূৰ হৈ পৰিল এনে এখন ঠাই যিয়ে বাঘক বিশ্বৰ মানুহৰ চেতনালৈ লৈ আহিল।&quot;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
ফতেহ সিং ৰাথোৰৰ জন্ম ৰাজস্থানৰ যোধপুৰ জিলাৰ চোৰাদিয়া গাঁৱত। ৬ জন ল’ৰা আৰু ৫জনী ছোৱালীৰ পৰিয়ালত তেওঁ আছিল ডাঙৰ পুত্ৰ। তেওঁৰ ককাক লক্ষ্মণ সিং ৰাথোৰ সেনাবাহিনীত মেজৰ আছিল আৰু ৰাথোৰৰ পিতৃ সগত সিং আছিল লক্ষ্মণ সিংহৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। তেওঁৰ পিতৃ সগত সিং এজন আৰক্ষী বিষয়া আছিল আৰু যোধপুৰৰ ওচৰৰ তেওঁলোকৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৰ মাটি-সম্পত্তি পৰিচালনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;&gt;{{citation
|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/8360331/Fateh-Singh-Rathore.html
|title=Fateh Singh Rathore
|author=Obituaries
|work=The Telegraph
|publisher=Telegraph Media Group Limited 
|date=3 March 2011
|place=Kent, UK
|accessdate=14 August 2011
}}&lt;/ref&gt; ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁৰ মাতৃৰ মৃত্যু হয়। 

ৰাথোৰৰ খুড়াক, এজন সেনাবাহিনী সৈনিক আৰু আনজনে উকালতি কৰি তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁক ডেৰাডুনৰ বৰ্ডিং স্কুল কৰ্ণেল ব্ৰাউন কেম্ব্ৰিজ স্কুললৈ পঠিওৱা হৈছিল আৰু পিছলৈ কলেজীয়া ছাত্ৰ হৈ থাকোঁতে এজন খুড়াকৰ লগত আছিল। খুড়াকে তেওঁক উকীল হোৱাটো বিচাৰিলেও পঢ়া-শুনাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ নাছিল। ৰাথোৰে ১৯৬০ চনত ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ষ্ট’ৰ কেৰাণী হিচাপে কাম কৰি কয়লা বিক্ৰী কৰাৰ পাছত ৰাজস্থানৰ বন বিভাগৰ উপ-মন্ত্ৰী হোৱা এজন খুড়াকে‍ তেওঁক পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

==সংৰক্ষণৰ কাম==
খুড়াকৰ পৰামৰ্শ মতে ৰাথোৰে ৰাজস্থান বন সেৱাত যোগদান কৰে। তেওঁৰ প্ৰথম কামবোৰৰ ভিতৰত এটা আছিল ১৯৬১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ৰাণী এলিজাবেথ দ্বিতীয়]]  আৰু [[এডিনবাৰ্গৰ ড্যুক]]ৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত এই অঞ্চলত বাঘ চিকাৰৰ দিহা কৰা। তেওঁ সেই সময়ৰ কথা মনত পেলাই কৈছিল যে, তেওঁ যিটো বাঘ প্ৰথম দেখা পাইছিল সেইটো আছিল ড্যুকৰ এটা গুলীত ঢলি পৰা বাঘ, &quot;সেই সময়ত মই বাঘটোৰ প্ৰেমত পৰা নাছিলোঁ। গতিকে গুলিবিদ্ধ হোৱা বাবে আমি সফল হোৱাত অতি সুখী হৈছিলো।&quot; 

পিছলৈ তেওঁ বনানঞ্চলত সেৱা আগবঢ়াই সন্তোষ পাইছিল, আৰু সংৰক্ষণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। [[ছাৰিক্সা]]বনানঞ্চলত তেতিয়া বাঘ থকাৰ সময়ত তেওঁক গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ১৯৬৩ চনৰপৰা ১৯৭০ চনৰ ভিতৰত [[মাউণ্ট আবু গেম ৰিজাৰ্ভ]]ত কাম কৰিছিল। ১৯৭১ চনত ৰাথোৰক ৰণথাম্ভূৰত গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;/&gt; যদিওবা আৰ এন পি বনানঞ্চলৰ অৱনতি ঘটিছিল, তথাপি জয়পুৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ গেম ৰিজাৰ্ভ হোৱাৰ বাবে অৰণ্য হিচাপে নামত বৰ্তি আছিল। ১৯৬৯ চনত ৰাথোৰক ভাৰতৰ বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠানলৈ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠিওৱা হয়,আৰু তেওঁ আছিল তাত প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত প্ৰথমটো গোটৰ বন বিষয়া । প্ৰশিক্ষণৰ কালছোৱাত ৰাথোৰৰ ক্ষেত্ৰভিত্তিক কামৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহ দেখি তেওঁৰ গুৰু এছ আৰ চৌধুৰীয়ে, তেওঁৰ মাজত এজন ভাল বন বিষয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনাক ভাল দৰেই চিনি পাইছিল।

===&quot;প্ৰকল্প বাঘ&quot;===
প্ৰজেক্ট টাইগাৰ (PT) ১৯৭৩ চনত ইন্দীৰা গান্ধীৰৰ উদ্যোগত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। চিকাৰৰ বাবে বনৰীয়া বাঘৰ সংখ্যা ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পাই থকা বিষয়টো লৈ তেখেত গভীৰ চিন্তিত আছিল। সেই সময়ৰ পৰা চিকাৰ নিষিদ্ধ কৰা হয়, আৰু প্ৰজেক্ট টাইগাৰৰ অধীনত ৯টা সংৰক্ষিত অঞ্চল নিৰ্বাচন কৰা হয়। ৰন্থমভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান তাৰে এটা আছিল। ৰাথোৰক তাত সহকাৰী ক্ষেত্ৰ পৰিচালক হিচাপে পঠোৱা হৈছিল, আৰু ঊৰ্ধ্বতন বিষয়াই তেওঁক তাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিছিল।

সেই সময়ত অঞ্চলটো দেখাত বৰ্তমান অৱস্থাতকৈ বহুত বেলেগ আছিল। যত এতিয়া পদম তালাও আছে তাত আগতে ঘেঁহুৰ পথাৰ আছিল – তাত কৃত্ৰিমভাৱে সৃষ্টি কৰা হ্ৰদ এটা আছিল, যিটোৰ পৰা গাঁৱৰ মানুহে খেতিৰ বাবে পানী আহৰণ কৰিছিল।ৰাথোৰে ৰাজ বাগ আৰু মালিক তালাওৰ সৈতে পদম তালাও বিলখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। গোটেই অঞ্চলটোত ১৬খন গাঁওৰ মানুহবোৰ অ’ত ত’ত সিচঁৰিতহৈ বিয়পি আছিল, আৰু গাঁওবোৰৰ মাজত কোনো বাট-পথ নাছিল। গাঁৱৰ মানুহে অত্যন্ত দৰিদ্ৰতা আৰু বঞ্চনাৰ মাজেদি জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল, কোনো স্বাস্থ্যসেৱা বা শিক্ষাৰ সুবিধা নাছিল। গছ-গছনিবোৰ সকলো ঘৰচীয়া গৰু-ম’হে খাই পেলাইছিল। চাৰিওফালে বনৰীয়া জন্তু আছিল যদিও বেছিভাগেই ৰাতি ওলাইছিল আৰু খুব কমেইহে দেখা গৈছিল।

ৰাথোৰে এলেকাটোত ৰাস্তা বনাবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, নিয়মীয়াকৈ টহল দিলে, আৰু তেওঁ বুজি পালে যে বাঘবোৰে ভালদৰে বাচি থাকিবলৈ হ’লে গাঁওবোৰ তাতৰ পৰা আঁতৰাব লাগিব। মানুহক নিজৰ ঘৰ-ভেটি এৰি যাবলৈ বুজাবলৈ বহুত বুদ্ধি আৰু ধৈৰ্যৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, আৰু বহুসময়ত ৰাথোৰে গাঁওবাসীৰ সৈতে একেলগে কান্দিব লগা হৈছিল।কোনোমতে তেওঁ এজন যুৱ স্কুলশিক্ষকক আন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে বুজাবলৈ সক্ষম হৈছিল, আৰু তাক তেওঁৰ পত্নীৰ “ৰাখী ভাই” হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গাঁওবাসীক যথেষ্ট পৰিমাণৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়া হৈছিল, আৰু শেষত তেওঁলোকক নতুনকৈ স্থাপন কৰা “কৈলাশপুৰী” নামৰ গাঁওলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল, য’ত এটা স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ, এখন বিদ্যালয় আছিল, আৰু উদ্যানৰ বাহিৰত উন্নত কৃষিভূমি আছিল।

গাঁওবোৰ সেই ঠাইৰ পৰা স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পিছত, (১৯৭৩–৭৫)চনত উদ্যানখনৰ গছ-গছনি নিজাববীয়াকৈ পুনৰুত্পাদন হ’বলৈ ধৰিলে। অলপ দিনৰ পিছতে ৰাথোৰে বাঘৰ পদচিহ্ন দেখিবলৈ পালে, কিন্তু সেইবোৰ তেতিয়াও নিশাচৰ। গাঁৱৰ মানুহে এটা খোঁড়া ম’হ এৰি থৈ গৈছিল আৰু সেই অঞ্চলত বাঘ আৰু পোৱালিৰ পদচিহ্ন দেখি তেওঁ গম পালে যে বাঘজনীয়ে অতি সোনকালে জন্তুটোক মাৰি পেলাব। এদিন ম'হটো মাৰি পেলোৱা গম পাই ৰাথোৰ গছ এজোপালৈ উঠি তাতেই অপেক্ষা কৰি ৰৈ থাকিল। অলপ পিছতে বাঘিনীজনীয়ে পোৱালিবোৰৰ সৈতে সেই ঠাইত আবিৰ্ভাৱ হৈ খাদ্য খুৱাবলৈ ধৰিলে। গছজোপাৰ ওপৰত ৰাথোৰৰ উপস্থিতিত সচেতন হৈ তাই দুবাৰমান গর্জন কৰিলে। এই দৃশ্য দেখি তেওঁ ইমানেই উত্তেজিত হৈ পৰিল যে ফটো উঠাওঁতে হাত দুখন কঁপি উঠিল। পিছলৈ তেওঁ ডাঙৰ জীয়েক ‘পদ্মিনী’ৰ নামেৰে এই বাঘজনীৰ নামাকৰণ কৰে। এই বাঘিনীজনীক অধ্যয়ন কৰাৰ বহু সুযোগ পাইছিল আৰু তেওঁৰ উপস্থিতি তাই সৌজন্যতাৰে সহ্য কৰিছিল।

১৯৮১ চনৰ আগষ্ট মাহত গাঁৱৰ এটা দলে ৰাথোৰক প্ৰায় মাৰিয়েই পেলাইছিল। গাঁওবাসীৰ মাজৰ কিছুলোক উদ্যান এলেকাৰ পৰা স্থানান্তৰ কৰাৰ বাবে ক্ষোভিত হৈ আছিল, কাৰণ তেওঁলোকে আগতে আন মানুহৰ গৰু-ম’হ তাত চৰাবলৈ দিয়াৰ বাবে সেইসকলৰ পৰা মাচুল সংগ্ৰহ কৰিছিল। তেওঁক প্ৰহাৰ কৰি শৰীৰৰ কেইবাডালো হাড়ভাঙি আৰু মূৰত আঘাত কৰি মৃত বুলি এৰি থৈ গৈছিল।এনে অৱস্থাত তেওঁক সুস্থ হ’বলৈ কেইবামাহো সময় লাগিছিল। পিছত তেওঁক ইয়াৰ বাবে বীৰত্বৰ বঁটা দিয়া হয়। সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ ৰন্থমভূৰলৈ উভতি গৈ গাঁৱৰ মানুহৰ সৈতে মুখামুখি হ’ল। ইয়াৰ পিছত বাঘবোৰক বচাবলৈ চেষ্টা কৰাত ৰাথোৰক একোৱেই বাধা দিব পৰা নাছিল।


==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>8m0ki7vvzcryixu6l783dt87r3avkcj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601593</id>
      <parentid>601575</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jyoti Chiring</username>
        <id>34123</id>
      </contributor>
      <origin>601593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25282" sha1="5ea3zwe6lojwsyb96t620ir8zv70u1d" xml:space="preserve">
{{Infobox scientist|name=ফতেহ সিং ৰাথোৰ|image=Fateh Singh Rathore (2008).jpg|image_size=|caption=২০০৮ চনত ফতেহ সিং ৰাথোৰ|birth_date={{Birth date|1938|8|10|df=y}}|birth_place=চোৰাদিয়া গাঁও, [[যোধপুৰ জিলা]], [[ৰাজস্থান]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। |death_date={{Death date and age|2011|3|1|1938|8|10|df=y}}|death_place=সাৱাই মাধোপুৰ, ৰাজস্থান, [[ভাৰত]]। |citizenship=|nationality=|field=[[বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ]]|work_institutions=ৰাজস্থান বন বিভাগ, টাইগাৰ ৱাচ|alma_mater=[[ৰাজস্থান বিশ্ববিদ্যালয়|ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়]] ১৯৬০, [[ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠান]] ১৯৬৯|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=বাঘ সংৰক্ষণ|prizes=[[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী পুঁজি]]ৰ আজীৱন কৃতিত্বৰ বঁটা|footnotes=|signature=|spouse=খেম কানৱাৰ}}
{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব }}'''ফতেহ সিং ৰাথোৰ''' ({{lang-en|Fateh Singh Rathore}};১০ আগষ্ট ১৯৩৮ - ১ মাৰ্চ ০১১) এগৰাকী ভাৰতীয় [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ|বাঘ]] সংৰক্ষণবিদ। ফতেহ সিঙে ১৯৬০ চনত ভাৰতীয় বন সেৱাত যোগদান কৰিছিল আৰু প্ৰথম [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]] দলৰ অংশ আছিল। ডাঙৰ মেকুৰীৰ বিষয়ে তেওঁৰ কিংবদন্তি জ্ঞানৰ বাবে তেওঁক ''বাঘ গুৰু'' হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{Citation|url=https://www.nytimes.com/2011/03/09/world/asia/09rathore.html?_r=1|date=9 March 2011}}&lt;/ref&gt; তেওঁ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত পঞ্চাছ বছৰৰো অধিক কাল কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{Citation|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025093157/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archivedate=25 October 2011|date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৩–৭৫ চনত ৰন্থাম্ভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰৰপৰা গাঁওসমূহ স্থানান্তৰিত কৰাৰ বাবে ৰাথোৰ বিখ্যাত হৈছিল। মূলতঃ মিষ্টাৰ ৰাথোৰৰ বাবেই &quot;ৰন্তম্ভূৰ হৈ পৰিল এনে এখন ঠাই যিয়ে বাঘক বিশ্বৰ মানুহৰ চেতনালৈ লৈ আহিল।&quot;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
ফতেহ সিং ৰাথোৰৰ জন্ম ৰাজস্থানৰ যোধপুৰ জিলাৰ চোৰাদিয়া গাঁৱত। ৬ জন ল’ৰা আৰু ৫জনী ছোৱালীৰ পৰিয়ালত তেওঁ আছিল ডাঙৰ পুত্ৰ। তেওঁৰ ককাক লক্ষ্মণ সিং ৰাথোৰ সেনাবাহিনীত মেজৰ আছিল আৰু ৰাথোৰৰ পিতৃ সগত সিং আছিল লক্ষ্মণ সিংহৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। তেওঁৰ পিতৃ সগত সিং এজন আৰক্ষী বিষয়া আছিল আৰু যোধপুৰৰ ওচৰৰ তেওঁলোকৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৰ মাটি-সম্পত্তি পৰিচালনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;&gt;{{citation
|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/8360331/Fateh-Singh-Rathore.html
|title=Fateh Singh Rathore
|author=Obituaries
|work=The Telegraph
|publisher=Telegraph Media Group Limited 
|date=3 March 2011
|place=Kent, UK
|accessdate=14 August 2011
}}&lt;/ref&gt; ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁৰ মাতৃৰ মৃত্যু হয়। 

ৰাথোৰৰ খুড়াক, এজন সেনাবাহিনী সৈনিক আৰু আনজনে উকালতি কৰি তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁক ডেৰাডুনৰ বৰ্ডিং স্কুল কৰ্ণেল ব্ৰাউন কেম্ব্ৰিজ স্কুললৈ পঠিওৱা হৈছিল আৰু পিছলৈ কলেজীয়া ছাত্ৰ হৈ থাকোঁতে এজন খুড়াকৰ লগত আছিল। খুড়াকে তেওঁক উকীল হোৱাটো বিচাৰিলেও পঢ়া-শুনাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ নাছিল। ৰাথোৰে ১৯৬০ চনত ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ষ্ট’ৰ কেৰাণী হিচাপে কাম কৰি কয়লা বিক্ৰী কৰাৰ পাছত ৰাজস্থানৰ বন বিভাগৰ উপ-মন্ত্ৰী হোৱা এজন খুড়াকে‍ তেওঁক পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

==সংৰক্ষণৰ কাম==
খুড়াকৰ পৰামৰ্শ মতে ৰাথোৰে ৰাজস্থান বন সেৱাত যোগদান কৰে। তেওঁৰ প্ৰথম কামবোৰৰ ভিতৰত এটা আছিল ১৯৬১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ৰাণী এলিজাবেথ দ্বিতীয়]]  আৰু [[এডিনবাৰ্গৰ ড্যুক]]ৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত এই অঞ্চলত বাঘ চিকাৰৰ দিহা কৰা। তেওঁ সেই সময়ৰ কথা মনত পেলাই কৈছিল যে, তেওঁ যিটো বাঘ প্ৰথম দেখা পাইছিল সেইটো আছিল ড্যুকৰ এটা গুলীত ঢলি পৰা বাঘ, &quot;সেই সময়ত মই বাঘটোৰ প্ৰেমত পৰা নাছিলোঁ। গতিকে গুলিবিদ্ধ হোৱা বাবে আমি সফল হোৱাত অতি সুখী হৈছিলো।&quot; 

পিছলৈ তেওঁ বনানঞ্চলত সেৱা আগবঢ়াই সন্তোষ পাইছিল, আৰু সংৰক্ষণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। [[ছাৰিক্সা]]বনানঞ্চলত তেতিয়া বাঘ থকাৰ সময়ত তেওঁক গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ১৯৬৩ চনৰপৰা ১৯৭০ চনৰ ভিতৰত [[মাউণ্ট আবু গেম ৰিজাৰ্ভ]]ত কাম কৰিছিল। ১৯৭১ চনত ৰাথোৰক ৰণথাম্ভূৰত গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;/&gt; যদিওবা আৰ এন পি বনানঞ্চলৰ অৱনতি ঘটিছিল, তথাপি জয়পুৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ গেম ৰিজাৰ্ভ হোৱাৰ বাবে অৰণ্য হিচাপে নামত বৰ্তি আছিল। ১৯৬৯ চনত ৰাথোৰক ভাৰতৰ বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠানলৈ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠিওৱা হয়,আৰু তেওঁ আছিল তাত প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত প্ৰথমটো গোটৰ বন বিষয়া । প্ৰশিক্ষণৰ কালছোৱাত ৰাথোৰৰ ক্ষেত্ৰভিত্তিক কামৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহ দেখি তেওঁৰ গুৰু এছ আৰ চৌধুৰীয়ে, তেওঁৰ মাজত এজন ভাল বন বিষয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনাক ভাল দৰেই চিনি পাইছিল।

===&quot;প্ৰকল্প বাঘ&quot;===
প্ৰজেক্ট টাইগাৰ (PT) ১৯৭৩ চনত ইন্দীৰা গান্ধীৰৰ উদ্যোগত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। চিকাৰৰ বাবে বনৰীয়া বাঘৰ সংখ্যা ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পাই থকা বিষয়টো লৈ তেখেত গভীৰ চিন্তিত আছিল। সেই সময়ৰ পৰা চিকাৰ নিষিদ্ধ কৰা হয়, আৰু প্ৰজেক্ট টাইগাৰৰ অধীনত ৯টা সংৰক্ষিত অঞ্চল নিৰ্বাচন কৰা হয়। ৰন্থমভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান তাৰে এটা আছিল। ৰাথোৰক তাত সহকাৰী ক্ষেত্ৰ পৰিচালক হিচাপে পঠোৱা হৈছিল, আৰু ঊৰ্ধ্বতন বিষয়াই তেওঁক তাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিছিল।

সেই সময়ত অঞ্চলটো দেখাত বৰ্তমান অৱস্থাতকৈ বহুত বেলেগ আছিল। যত এতিয়া পদম তালাও আছে তাত আগতে ঘেঁহুৰ পথাৰ আছিল – তাত কৃত্ৰিমভাৱে সৃষ্টি কৰা হ্ৰদ এটা আছিল, যিটোৰ পৰা গাঁৱৰ মানুহে খেতিৰ বাবে পানী আহৰণ কৰিছিল।ৰাথোৰে ৰাজ বাগ আৰু মালিক তালাওৰ সৈতে পদম তালাও বিলখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। গোটেই অঞ্চলটোত ১৬খন গাঁওৰ মানুহবোৰ অ’ত ত’ত সিচঁৰিতহৈ বিয়পি আছিল, আৰু গাঁওবোৰৰ মাজত কোনো বাট-পথ নাছিল। গাঁৱৰ মানুহে অত্যন্ত দৰিদ্ৰতা আৰু বঞ্চনাৰ মাজেদি জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল, কোনো স্বাস্থ্যসেৱা বা শিক্ষাৰ সুবিধা নাছিল। গছ-গছনিবোৰ সকলো ঘৰচীয়া গৰু-ম’হে খাই পেলাইছিল। চাৰিওফালে বনৰীয়া জন্তু আছিল যদিও বেছিভাগেই ৰাতি ওলাইছিল আৰু খুব কমেইহে দেখা গৈছিল।

ৰাথোৰে এলেকাটোত ৰাস্তা বনাবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, নিয়মীয়াকৈ টহল দিলে, আৰু তেওঁ বুজি পালে যে বাঘবোৰে ভালদৰে বাচি থাকিবলৈ হ’লে গাঁওবোৰ তাতৰ পৰা আঁতৰাব লাগিব। মানুহক নিজৰ ঘৰ-ভেটি এৰি যাবলৈ বুজাবলৈ বহুত বুদ্ধি আৰু ধৈৰ্যৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, আৰু বহুসময়ত ৰাথোৰে গাঁওবাসীৰ সৈতে একেলগে কান্দিব লগা হৈছিল।কোনোমতে তেওঁ এজন যুৱ স্কুলশিক্ষকক আন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে বুজাবলৈ সক্ষম হৈছিল, আৰু তাক তেওঁৰ পত্নীৰ “ৰাখী ভাই” হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গাঁওবাসীক যথেষ্ট পৰিমাণৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়া হৈছিল, আৰু শেষত তেওঁলোকক নতুনকৈ স্থাপন কৰা “কৈলাশপুৰী” নামৰ গাঁওলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল, য’ত এটা স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ, এখন বিদ্যালয় আছিল, আৰু উদ্যানৰ বাহিৰত উন্নত কৃষিভূমি আছিল।

গাঁওবোৰ সেই ঠাইৰ পৰা স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পিছত, (১৯৭৩–৭৫)চনত উদ্যানখনৰ গছ-গছনি নিজাববীয়াকৈ পুনৰুত্পাদন হ’বলৈ ধৰিলে। অলপ দিনৰ পিছতে ৰাথোৰে বাঘৰ পদচিহ্ন দেখিবলৈ পালে, কিন্তু সেইবোৰ তেতিয়াও নিশাচৰ। গাঁৱৰ মানুহে এটা খোঁড়া ম’হ এৰি থৈ গৈছিল আৰু সেই অঞ্চলত বাঘ আৰু পোৱালিৰ পদচিহ্ন দেখি তেওঁ গম পালে যে বাঘজনীয়ে অতি সোনকালে জন্তুটোক মাৰি পেলাব। এদিন ম'হটো মাৰি পেলোৱা গম পাই ৰাথোৰ গছ এজোপালৈ উঠি তাতেই অপেক্ষা কৰি ৰৈ থাকিল। অলপ পিছতে বাঘিনীজনীয়ে পোৱালিবোৰৰ সৈতে সেই ঠাইত আবিৰ্ভাৱ হৈ খাদ্য খুৱাবলৈ ধৰিলে। গছজোপাৰ ওপৰত ৰাথোৰৰ উপস্থিতিত সচেতন হৈ তাই দুবাৰমান গর্জন কৰিলে। এই দৃশ্য দেখি তেওঁ ইমানেই উত্তেজিত হৈ পৰিল যে ফটো উঠাওঁতে হাত দুখন কঁপি উঠিল। পিছলৈ তেওঁ ডাঙৰ জীয়েক ‘পদ্মিনী’ৰ নামেৰে এই বাঘজনীৰ নামাকৰণ কৰে। এই বাঘিনীজনীক অধ্যয়ন কৰাৰ বহু সুযোগ পাইছিল আৰু তেওঁৰ উপস্থিতি তাই সৌজন্যতাৰে সহ্য কৰিছিল।

১৯৮১ চনৰ আগষ্ট মাহত গাঁৱৰ এটা দলে ৰাথোৰক প্ৰায় মাৰিয়েই পেলাইছিল। গাঁওবাসীৰ মাজৰ কিছুলোক উদ্যান এলেকাৰ পৰা স্থানান্তৰ কৰাৰ বাবে ক্ষোভিত হৈ আছিল, কাৰণ তেওঁলোকে আগতে আন মানুহৰ গৰু-ম’হ তাত চৰাবলৈ দিয়াৰ বাবে সেইসকলৰ পৰা মাচুল সংগ্ৰহ কৰিছিল। তেওঁক প্ৰহাৰ কৰি শৰীৰৰ কেইবাডালো হাড়ভাঙি আৰু মূৰত আঘাত কৰি মৃত বুলি এৰি থৈ গৈছিল।এনে অৱস্থাত তেওঁক সুস্থ হ’বলৈ কেইবামাহো সময় লাগিছিল। পিছত তেওঁক ইয়াৰ বাবে বীৰত্বৰ বঁটা দিয়া হয়। সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ ৰন্থমভূৰলৈ উভতি গৈ গাঁৱৰ মানুহৰ সৈতে মুখামুখি হ’ল। ইয়াৰ পিছত বাঘবোৰক বচাবলৈ চেষ্টা কৰাত ৰাথোৰক একোৱেই বাধা দিব পৰা নাছিল।

===টাইগাৰ ৱাচ===
নব্বৈৰ দশকত এদল বন্ধু একত্ৰিত হৈ টাইগাৰ ৱাচ (TW) নামৰ এটা এটা স্বেচ্ছাসেৱী সংস্থা গঠন কৰে, য’ত ৰাথোৰক উপ-সভাপতি হিচাপে  নিযুক্তি দিয়া হয়। প্ৰথমতে ৰাজস্থানৰ বন বিভাগে টাইগাৰ ৱাচক উদ্যানখনত গৱেষণা কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। ২০০৩ চনত ধৰ্মেন্দ্ৰ খণ্ডল (DK) নামৰ এজন যুৱ বন্যপ্ৰাণী জীৱবিজ্ঞানীক টাইগাৰ ৱাচে গৱেষণা কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত কৰে। ২০০৪ চনত ডি কেয়ে এটা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰি বন বিভাগৰ দাবীৰ বিৰোধিতা কৰিছিল যে লোকপিয়লত উদ্যানখনত ৪৫টা বাঘ দেখা গৈছে। ডি কেৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি মাত্ৰ ২৬টা বাঘহে আছিল। তেওঁ কেমেৰাৰ ফান্দেৰে তোলা ফটোৰে নিজৰ দাবীৰ প্ৰমাণ দিছিল, যিটো পদচিহ্ণ (পাগমাৰ্ক)ৰ প্লাষ্টাৰ কাষ্ট লোৱাৰ পুৰণি পদ্ধতিতকৈ বাঘৰ জনসংখ্যা অনুমানৰ অধিক ফুলপ্ৰুফ পদ্ধতি। বন বিভাগে এই কথা অস্বীকাৰ কৰাই নহয়, টাইগাৰ ৱাচক এতিয়াৰ পৰা উদ্যানখনৰ ভিতৰত কোনো ধৰণৰ গৱেষণা কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। টাইগাৰ ৱাচে চোৰাং চিকাৰ বিৰোধী প্ৰকল্প এটা স্থাপন কৰিছিল, আৰু আৰক্ষীৰ সহায়ত কেইবাজনো চোৰাংচিকাৰীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ জব্দ কৰাত সফল হৈছিল, কেইবাবাৰো চোৰাংচিকাৰীৰ অভিযানৰ আগতেই গম পাইছিল। চোৰাং চিকাৰীৰ স্বীকাৰোক্তি ভিডিঅ'ত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল আৰু &quot;কাৰ্বিং দ্য ক্ৰাইছিছ&quot; নামৰ এখন ডিভিডি প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। তথাপিও বন বিভাগৰ অস্বীকাৰ আৰু ক্ষোভ টাইগাৰ ৱাচৰ প্ৰতি অব্যাহত থাকিল।

চোৰাংচিকাৰীসকল মূলতঃ যাযাবৰী চিকাৰী-সংগ্ৰাহকৰ মোগ্যা জনগোষ্ঠীৰ বুলি উপলব্ধি কৰি টি ডব্লিউৱে তেওঁলোকৰ বাবে পুনৰ্বাসন কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিছে, য’ত মহিলাসকলক হস্তশিল্প উৎপাদনত জড়িত কৰা হৈছে, আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানক কাপোৰ পিন্ধা, খুৱাই-বুৱাই শিক্ষিত কৰিব পৰাকৈ এখন হোষ্টেল স্থাপন কৰা হৈছে, যাতে ভৱিষ্যতে তেওঁলোকক কিছু মৰ্যাদা আৰু উন্নত সম্ভাৱনা প্ৰদান কৰিব পাৰে। এই ব্যৱস্থা কেবল তেতিয়ালৈহে সম্ভৱ, যেতিয়ালৈকে পুৰুষসকলে চোৰাংচিকাৰ সম্পূৰ্ণভাৱে এৰি দিব। এই সমগ্ৰ ব্যৱস্থাটো শুভাকাংক্ষী লোকসকলৰ অনুদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা বাবে ধন সংগ্ৰহ সদায় এটা সমস্যাৰ বিষয় হৈ থিয় দিছে, তথাপিও এই প্ৰচেষ্টা অব্যাহত আছে।

টি ডব্লিউৰ এটা ভগ্নী সংগঠন আছে প্ৰাকৃতিক ছ’চাইটি, যিটো ৰাথোৰৰ পুত্ৰ গোভাৰধানে স্থাপন কৰিছে। এই সংস্থাটোৱে জনগোষ্ঠী সংৰক্ষণৰ দিশত কৰা প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ বাবে এখন চিকিৎসালয় (ৰন্তমভৌৰ সেৱিকা) আৰু ফাতেহ পাব্লিক স্কুল স্থাপন কৰিছে।

তেওঁ [[দ্য জেফ কৰ্উইন এক্সপিৰিয়েন্স]]ৰ এটা খণ্ডত অভিনয় কৰিছিল।

ৰাথোৰে সদায় জনসাধাৰণৰ সৈতে মিলি বাঘ সংৰক্ষণ কৰাৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিছিল, আৰু এখন বৃহৎ জনসংখ্যাৰ দেশত এই মানুহ-কেন্দ্ৰিক পদ্ধতিয়েই কাৰ্যকৰী বুলি তেওঁ ভাবিছিল। ৰাথোৰৰ হাওঁফাওঁৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ২০১১ চনৰ ১ মাৰ্চত ছাৱাই মাধোপুৰৰ ঘৰত ৭২ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;/&gt; ৰাথোৰে পত্নী খেন; তেওঁৰ পুত্ৰ গোভাৰধান; দুগৰাকী কন্যা ‘পদ্মিনী’ আৰু জয়া; চাৰিজন ভাতৃ; চাৰিগৰাকী ভগ্নী; আৰু চাৰিজন নাতিক এৰি থৈ যায়।

বাঘ সংৰক্ষণৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ ১৯৯৩ চনত এইদৰে প্ৰকাশ পাইছিল—“বন আৰু ইয়াৰ সকলো জীৱ ঈশ্বৰৰ সৃষ্টি,” তেওঁ গাঁওৰ জুইৰ ওচৰত আলোচনা কৰোঁতে কৈছিল, “দৈত্যবধ কৰা দেবী দুৰ্গাই নিজেও বাঘত আৰোহন কৰা নাছিলনে? কোনো মানুহৰ এই দিৱ্য সৃষ্টি বিঘ্নিত কৰাৰ অধিকাৰ নাই। অৰণ্যখন নিজে নিজে পুনৰ গজিবলৈ এৰি দিব লাগিব।”&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{citation
|url=https://www.nytimes.com/2011/03/09/world/asia/09rathore.html?_r=1
|title=Fateh Singh Rathore, the 'Tiger Guru,' Dies at 73
|author=Dennis Hevesi
|work=New York Times
|date=9 March 2011
|place=New York City
|accessdate=14 August 2011
}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==</text>
      <sha1>5ea3zwe6lojwsyb96t620ir8zv70u1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601599</id>
      <parentid>601593</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jyoti Chiring</username>
        <id>34123</id>
      </contributor>
      <origin>601599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27244" sha1="l5gabpniezvh3b1evok3d2cu6o7daiz" xml:space="preserve">
{{Infobox scientist|name=ফতেহ সিং ৰাথোৰ|image=Fateh Singh Rathore (2008).jpg|image_size=|caption=২০০৮ চনত ফতেহ সিং ৰাথোৰ|birth_date={{Birth date|1938|8|10|df=y}}|birth_place=চোৰাদিয়া গাঁও, [[যোধপুৰ জিলা]], [[ৰাজস্থান]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। |death_date={{Death date and age|2011|3|1|1938|8|10|df=y}}|death_place=সাৱাই মাধোপুৰ, ৰাজস্থান, [[ভাৰত]]। |citizenship=|nationality=|field=[[বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ]]|work_institutions=ৰাজস্থান বন বিভাগ, টাইগাৰ ৱাচ|alma_mater=[[ৰাজস্থান বিশ্ববিদ্যালয়|ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়]] ১৯৬০, [[ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠান]] ১৯৬৯|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=বাঘ সংৰক্ষণ|prizes=[[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী পুঁজি]]ৰ আজীৱন কৃতিত্বৰ বঁটা|footnotes=|signature=|spouse=খেম কানৱাৰ}}

'''ফতেহ সিং ৰাথোৰ''' ({{lang-en|Fateh Singh Rathore}};১০ আগষ্ট ১৯৩৮ - ১ মাৰ্চ ০১১) এগৰাকী ভাৰতীয় [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ|বাঘ]] সংৰক্ষণবিদ। ফতেহ সিঙে ১৯৬০ চনত ভাৰতীয় বন সেৱাত যোগদান কৰিছিল আৰু প্ৰথম [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]] দলৰ অংশ আছিল। বাঘ সম্পৰ্কে তেওঁৰ অসাধাৰণ জ্ঞানৰ বাবে তেওঁক ''বাঘ গুৰু''  হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt; তেওঁ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত পঞ্চাছ বছৰৰো অধিক কাল কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{Citation|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025093157/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-02/india/28646198_1_fateh-singh-rathore-project-tiger-ngo-tiger-watch|archivedate=25 October 2011|date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৩–৭৫ চনত [[ৰন্থাম্ভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ ভিতৰৰপৰা গাঁওসমূহ স্থানান্তৰিত কৰাৰ বাবে ৰাথোৰ বিখ্যাত হৈছিল। মূলতঃ মিষ্টাৰ ৰাথোৰৰ বাবেই &quot;ৰন্তম্ভূৰ হৈ পৰিল এনে এখন ঠাই যিয়ে বাঘক বিশ্বৰ মানুহৰ চেতনালৈ লৈ আহিল।&quot;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
ফতেহ সিং ৰাথোৰৰ জন্ম ৰাজস্থানৰ যোধপুৰ জিলাৰ চোৰাদিয়া গাঁৱত। ৬ জন ল’ৰা আৰু ৫জনী ছোৱালীৰ পৰিয়ালত তেওঁ আছিল ডাঙৰ পুত্ৰ। তেওঁৰ ককাক লক্ষ্মণ সিং ৰাথোৰ সেনাবাহিনীত মেজৰ আছিল আৰু ৰাথোৰৰ পিতৃ সগত সিং আছিল লক্ষ্মণ সিংহৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। তেওঁৰ পিতৃ সগত সিং এজন আৰক্ষী বিষয়া আছিল আৰু যোধপুৰৰ ওচৰৰ তেওঁলোকৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৰ মাটি-সম্পত্তি পৰিচালনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;&gt;{{citation
|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/8360331/Fateh-Singh-Rathore.html
|title=Fateh Singh Rathore
|author=Obituaries
|work=The Telegraph
|publisher=Telegraph Media Group Limited 
|date=3 March 2011
|place=Kent, UK
|accessdate=14 August 2011
}}&lt;/ref&gt; ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁৰ মাতৃৰ মৃত্যু হয়। 

ৰাথোৰৰ খুড়াক, এজন সেনাবাহিনী সৈনিক আৰু আনজনে উকালতি কৰি তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁক ডেৰাডুনৰ বৰ্ডিং স্কুল কৰ্ণেল ব্ৰাউন কেম্ব্ৰিজ স্কুললৈ পঠিওৱা হৈছিল আৰু পিছলৈ কলেজীয়া ছাত্ৰ হৈ থাকোঁতে এজন খুড়াকৰ লগত আছিল। খুড়াকে তেওঁক উকীল হোৱাটো বিচাৰিলেও পঢ়া-শুনাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ নাছিল। ৰাথোৰে ১৯৬০ চনত ৰাজপুতনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ষ্ট’ৰ কেৰাণী হিচাপে কাম কৰি কয়লা বিক্ৰী কৰাৰ পাছত ৰাজস্থানৰ বন বিভাগৰ উপ-মন্ত্ৰী হোৱা এজন খুড়াকে‍ তেওঁক পাৰ্ক ৰেঞ্জাৰৰ চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;/&gt;

==সংৰক্ষণৰ কাম==
খুড়াকৰ পৰামৰ্শ মতে ৰাথোৰে ৰাজস্থান বন সেৱাত যোগদান কৰে। তেওঁৰ প্ৰথম কামবোৰৰ ভিতৰত এটা আছিল ১৯৬১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[ৰাণী এলিজাবেথ দ্বিতীয়]]  আৰু [[এডিনবাৰ্গৰ ড্যুক]]ৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত এই অঞ্চলত বাঘ চিকাৰৰ দিহা কৰা। তেওঁ সেই সময়ৰ কথা মনত পেলাই কৈছিল যে, তেওঁ যিটো বাঘ প্ৰথম দেখা পাইছিল সেইটো আছিল ড্যুকৰ এটা গুলীত ঢলি পৰা বাঘ, &quot;সেই সময়ত মই বাঘটোৰ প্ৰেমত পৰা নাছিলোঁ। গতিকে গুলিবিদ্ধ হোৱা বাবে আমি সফল হোৱাত অতি সুখী হৈছিলো।&quot; 

পিছলৈ তেওঁ বনানঞ্চলত সেৱা আগবঢ়াই সন্তোষ পাইছিল, আৰু সংৰক্ষণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। [[ছাৰিক্সা]]বনানঞ্চলত তেতিয়া বাঘ থকাৰ সময়ত তেওঁক গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ১৯৬৩ চনৰপৰা ১৯৭০ চনৰ ভিতৰত [[মাউণ্ট আবু গেম ৰিজাৰ্ভ]]ত কাম কৰিছিল। ১৯৭১ চনত ৰাথোৰক ৰণথাম্ভূৰত গেম ৱাৰ্ডেন হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;/&gt; যদিওবা আৰ এন পি বনানঞ্চলৰ অৱনতি ঘটিছিল, তথাপি জয়পুৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ গেম ৰিজাৰ্ভ হোৱাৰ বাবে অৰণ্য হিচাপে নামত বৰ্তি আছিল। ১৯৬৯ চনত ৰাথোৰক ভাৰতৰ বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠানলৈ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠিওৱা হয়,আৰু তেওঁ আছিল তাত প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত প্ৰথমটো গোটৰ বন বিষয়া । প্ৰশিক্ষণৰ কালছোৱাত ৰাথোৰৰ ক্ষেত্ৰভিত্তিক কামৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহ দেখি তেওঁৰ গুৰু এছ আৰ চৌধুৰীয়ে, তেওঁৰ মাজত এজন ভাল বন বিষয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনাক ভাল দৰেই চিনি পাইছিল।

===&quot;প্ৰকল্প বাঘ&quot;===
প্ৰজেক্ট টাইগাৰ (PT) ১৯৭৩ চনত ইন্দীৰা গান্ধীৰৰ উদ্যোগত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। চিকাৰৰ বাবে বনৰীয়া বাঘৰ সংখ্যা ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পাই থকা বিষয়টো লৈ তেখেত গভীৰ চিন্তিত আছিল। সেই সময়ৰ পৰা চিকাৰ নিষিদ্ধ কৰা হয়, আৰু প্ৰজেক্ট টাইগাৰৰ অধীনত ৯টা সংৰক্ষিত অঞ্চল নিৰ্বাচন কৰা হয়। ৰন্থমভূৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান তাৰে এটা আছিল। ৰাথোৰক তাত সহকাৰী ক্ষেত্ৰ পৰিচালক হিচাপে পঠোৱা হৈছিল, আৰু ঊৰ্ধ্বতন বিষয়াই তেওঁক তাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা দিছিল।

সেই সময়ত অঞ্চলটো দেখাত বৰ্তমান অৱস্থাতকৈ বহুত বেলেগ আছিল। যত এতিয়া পদম তালাও আছে তাত আগতে ঘেঁহুৰ পথাৰ আছিল – তাত কৃত্ৰিমভাৱে সৃষ্টি কৰা হ্ৰদ এটা আছিল, যিটোৰ পৰা গাঁৱৰ মানুহে খেতিৰ বাবে পানী আহৰণ কৰিছিল।ৰাথোৰে ৰাজ বাগ আৰু মালিক তালাওৰ সৈতে পদম তালাও বিলখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। গোটেই অঞ্চলটোত ১৬খন গাঁওৰ মানুহবোৰ অ’ত ত’ত সিচঁৰিতহৈ বিয়পি আছিল, আৰু গাঁওবোৰৰ মাজত কোনো বাট-পথ নাছিল। গাঁৱৰ মানুহে অত্যন্ত দৰিদ্ৰতা আৰু বঞ্চনাৰ মাজেদি জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল, কোনো স্বাস্থ্যসেৱা বা শিক্ষাৰ সুবিধা নাছিল। গছ-গছনিবোৰ সকলো ঘৰচীয়া গৰু-ম’হে খাই পেলাইছিল। চাৰিওফালে বনৰীয়া জন্তু আছিল যদিও বেছিভাগেই ৰাতি ওলাইছিল আৰু খুব কমেইহে দেখা গৈছিল।

ৰাথোৰে এলেকাটোত ৰাস্তা বনাবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, নিয়মীয়াকৈ টহল দিলে, আৰু তেওঁ বুজি পালে যে বাঘবোৰে ভালদৰে বাচি থাকিবলৈ হ’লে গাঁওবোৰ তাতৰ পৰা আঁতৰাব লাগিব। মানুহক নিজৰ ঘৰ-ভেটি এৰি যাবলৈ বুজাবলৈ বহুত বুদ্ধি আৰু ধৈৰ্যৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, আৰু বহুসময়ত ৰাথোৰে গাঁওবাসীৰ সৈতে একেলগে কান্দিব লগা হৈছিল।কোনোমতে তেওঁ এজন যুৱ স্কুলশিক্ষকক আন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে বুজাবলৈ সক্ষম হৈছিল, আৰু তাক তেওঁৰ পত্নীৰ “ৰাখী ভাই” হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। গাঁওবাসীক যথেষ্ট পৰিমাণৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়া হৈছিল, আৰু শেষত তেওঁলোকক নতুনকৈ স্থাপন কৰা “কৈলাশপুৰী” নামৰ গাঁওলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল, য’ত এটা স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ, এখন বিদ্যালয় আছিল, আৰু উদ্যানৰ বাহিৰত উন্নত কৃষিভূমি আছিল।

গাঁওবোৰ সেই ঠাইৰ পৰা স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পিছত, (১৯৭৩–৭৫)চনত উদ্যানখনৰ গছ-গছনি নিজাববীয়াকৈ পুনৰুত্পাদন হ’বলৈ ধৰিলে। অলপ দিনৰ পিছতে ৰাথোৰে বাঘৰ পদচিহ্ন দেখিবলৈ পালে, কিন্তু সেইবোৰ তেতিয়াও নিশাচৰ। গাঁৱৰ মানুহে এটা খোঁড়া ম’হ এৰি থৈ গৈছিল আৰু সেই অঞ্চলত বাঘ আৰু পোৱালিৰ পদচিহ্ন দেখি তেওঁ গম পালে যে বাঘজনীয়ে অতি সোনকালে জন্তুটোক মাৰি পেলাব। এদিন ম'হটো মাৰি পেলোৱা গম পাই ৰাথোৰ গছ এজোপালৈ উঠি তাতেই অপেক্ষা কৰি ৰৈ থাকিল। অলপ পিছতে বাঘিনীজনীয়ে পোৱালিবোৰৰ সৈতে সেই ঠাইত আবিৰ্ভাৱ হৈ খাদ্য খুৱাবলৈ ধৰিলে। গছজোপাৰ ওপৰত ৰাথোৰৰ উপস্থিতিত সচেতন হৈ তাই দুবাৰমান গর্জন কৰিলে। এই দৃশ্য দেখি তেওঁ ইমানেই উত্তেজিত হৈ পৰিল যে ফটো উঠাওঁতে হাত দুখন কঁপি উঠিল। পিছলৈ তেওঁ ডাঙৰ জীয়েক ‘পদ্মিনী’ৰ নামেৰে এই বাঘজনীৰ নামাকৰণ কৰে। এই বাঘিনীজনীক অধ্যয়ন কৰাৰ বহু সুযোগ পাইছিল আৰু তেওঁৰ উপস্থিতি তাই সৌজন্যতাৰে সহ্য কৰিছিল।

১৯৮১ চনৰ আগষ্ট মাহত গাঁৱৰ এটা দলে ৰাথোৰক প্ৰায় মাৰিয়েই পেলাইছিল। গাঁওবাসীৰ মাজৰ কিছুলোক উদ্যান এলেকাৰ পৰা স্থানান্তৰ কৰাৰ বাবে ক্ষোভিত হৈ আছিল, কাৰণ তেওঁলোকে আগতে আন মানুহৰ গৰু-ম’হ তাত চৰাবলৈ দিয়াৰ বাবে সেইসকলৰ পৰা মাচুল সংগ্ৰহ কৰিছিল। তেওঁক প্ৰহাৰ কৰি শৰীৰৰ কেইবাডালো হাড়ভাঙি আৰু মূৰত আঘাত কৰি মৃত বুলি এৰি থৈ গৈছিল।এনে অৱস্থাত তেওঁক সুস্থ হ’বলৈ কেইবামাহো সময় লাগিছিল। পিছত তেওঁক ইয়াৰ বাবে বীৰত্বৰ বঁটা দিয়া হয়। সম্পূৰ্ণ সুস্থ হৈ উঠাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ ৰন্থমভূৰলৈ উভতি গৈ গাঁৱৰ মানুহৰ সৈতে মুখামুখি হ’ল। ইয়াৰ পিছত বাঘবোৰক বচাবলৈ চেষ্টা কৰাত ৰাথোৰক একোৱেই বাধা দিব পৰা নাছিল।

===টাইগাৰ ৱাচ===
নব্বৈৰ দশকত এদল বন্ধু একত্ৰিত হৈ টাইগাৰ ৱাচ (TW) নামৰ এটা এটা স্বেচ্ছাসেৱী সংস্থা গঠন কৰে, য’ত ৰাথোৰক উপ-সভাপতি হিচাপে  নিযুক্তি দিয়া হয়। প্ৰথমতে ৰাজস্থানৰ বন বিভাগে টাইগাৰ ৱাচক উদ্যানখনত গৱেষণা কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। ২০০৩ চনত ধৰ্মেন্দ্ৰ খণ্ডল (DK) নামৰ এজন যুৱ বন্যপ্ৰাণী জীৱবিজ্ঞানীক টাইগাৰ ৱাচে গৱেষণা কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত কৰে। ২০০৪ চনত ডি কেয়ে এটা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰি বন বিভাগৰ দাবীৰ বিৰোধিতা কৰিছিল যে লোকপিয়লত উদ্যানখনত ৪৫টা বাঘ দেখা গৈছে। ডি কেৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি মাত্ৰ ২৬টা বাঘহে আছিল। তেওঁ কেমেৰাৰ ফান্দেৰে তোলা ফটোৰে নিজৰ দাবীৰ প্ৰমাণ দিছিল, যিটো পদচিহ্ণ (পাগমাৰ্ক)ৰ প্লাষ্টাৰ কাষ্ট লোৱাৰ পুৰণি পদ্ধতিতকৈ বাঘৰ জনসংখ্যা অনুমানৰ অধিক ফুলপ্ৰুফ পদ্ধতি। বন বিভাগে এই কথা অস্বীকাৰ কৰাই নহয়, টাইগাৰ ৱাচক এতিয়াৰ পৰা উদ্যানখনৰ ভিতৰত কোনো ধৰণৰ গৱেষণা কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। টাইগাৰ ৱাচে চোৰাং চিকাৰ বিৰোধী প্ৰকল্প এটা স্থাপন কৰিছিল, আৰু আৰক্ষীৰ সহায়ত কেইবাজনো চোৰাংচিকাৰীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ জব্দ কৰাত সফল হৈছিল, কেইবাবাৰো চোৰাংচিকাৰীৰ অভিযানৰ আগতেই গম পাইছিল। চোৰাং চিকাৰীৰ স্বীকাৰোক্তি ভিডিঅ'ত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল আৰু &quot;কাৰ্বিং দ্য ক্ৰাইছিছ&quot; নামৰ এখন ডিভিডি প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। তথাপিও বন বিভাগৰ অস্বীকাৰ আৰু ক্ষোভ টাইগাৰ ৱাচৰ প্ৰতি অব্যাহত থাকিল।

চোৰাংচিকাৰীসকল মূলতঃ যাযাবৰী চিকাৰী-সংগ্ৰাহকৰ মোগ্যা জনগোষ্ঠীৰ বুলি উপলব্ধি কৰি টি ডব্লিউৱে তেওঁলোকৰ বাবে পুনৰ্বাসন কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিছে, য’ত মহিলাসকলক হস্তশিল্প উৎপাদনত জড়িত কৰা হৈছে, আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানক কাপোৰ পিন্ধা, খুৱাই-বুৱাই শিক্ষিত কৰিব পৰাকৈ এখন হোষ্টেল স্থাপন কৰা হৈছে, যাতে ভৱিষ্যতে তেওঁলোকক কিছু মৰ্যাদা আৰু উন্নত সম্ভাৱনা প্ৰদান কৰিব পাৰে। এই ব্যৱস্থা কেবল তেতিয়ালৈহে সম্ভৱ, যেতিয়ালৈকে পুৰুষসকলে চোৰাংচিকাৰ সম্পূৰ্ণভাৱে এৰি দিব। এই সমগ্ৰ ব্যৱস্থাটো শুভাকাংক্ষী লোকসকলৰ অনুদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা বাবে ধন সংগ্ৰহ সদায় এটা সমস্যাৰ বিষয় হৈ থিয় দিছে, তথাপিও এই প্ৰচেষ্টা অব্যাহত আছে।

টি ডব্লিউৰ এটা ভগ্নী সংগঠন আছে প্ৰাকৃতিক ছ’চাইটি, যিটো ৰাথোৰৰ পুত্ৰ গোভাৰধানে স্থাপন কৰিছে। এই সংস্থাটোৱে জনগোষ্ঠী সংৰক্ষণৰ দিশত কৰা প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ বাবে এখন চিকিৎসালয় (ৰন্তমভৌৰ সেৱিকা) আৰু ফাতেহ পাব্লিক স্কুল স্থাপন কৰিছে।

তেওঁ [[দ্য জেফ কৰ্উইন এক্সপিৰিয়েন্স]]ৰ এটা খণ্ডত অভিনয় কৰিছিল।

ৰাথোৰে সদায় জনসাধাৰণৰ সৈতে মিলি বাঘ সংৰক্ষণ কৰাৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিছিল, আৰু এখন বৃহৎ জনসংখ্যাৰ দেশত এই মানুহ-কেন্দ্ৰিক পদ্ধতিয়েই কাৰ্যকৰী বুলি তেওঁ ভাবিছিল। ৰাথোৰৰ হাওঁফাওঁৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ২০১১ চনৰ ১ মাৰ্চত ছাৱাই মাধোপুৰৰ ঘৰত ৭২ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;/&gt; ৰাথোৰে পত্নী খেন; তেওঁৰ পুত্ৰ গোভাৰধান; দুগৰাকী কন্যা ‘পদ্মিনী’ আৰু জয়া; চাৰিজন ভাতৃ; চাৰিগৰাকী ভগ্নী; আৰু চাৰিজন নাতিক এৰি থৈ যায়।

বাঘ সংৰক্ষণৰ প্ৰতি তেওঁৰ অঙ্গীকাৰ ১৯৯৩ চনত এইদৰে প্ৰকাশ পাইছিল—“বন আৰু ইয়াৰ সকলো জীৱ ঈশ্বৰৰ সৃষ্টি,” তেওঁ গাঁওৰ জুইৰ ওচৰত আলোচনা কৰোঁতে কৈছিল, “দৈত্যবধ কৰা দেবী দুৰ্গাই নিজেও বাঘত আৰোহন কৰা নাছিলনে? কোনো মানুহৰ এই দিৱ্য সৃষ্টি বিঘ্নিত কৰাৰ অধিকাৰ নাই। অৰণ্যখন নিজে নিজে পুনৰ গজিবলৈ এৰি দিব লাগিব।”&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{citation
|url=https://www.nytimes.com/2011/03/09/world/asia/09rathore.html?_r=1
|title=Fateh Singh Rathore, the 'Tiger Guru,' Dies at 73
|author=Dennis Hevesi
|work=New York Times
|date=9 March 2011
|place=New York City
|accessdate=14 August 2011
}}&lt;/ref&gt;

==সন্মান আৰু বঁটা==
বাঘ সংৰক্ষণৰ কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ৰাথোৰে কেইবাটাও বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰে।
*১৯৮২ চনত সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ সংৰক্ষণৰ লক্ষ্যক আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ সেৱা আগবঢ়োৱাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে আই ইউ চি এন কমিচন অন নেচনেল পাৰ্কছ এণ্ড প্ৰটেক্টেড এৰিয়াছৰ দ্বাৰা [[ফ্ৰেড এম পেকাৰ্ড বঁটা]]। এডিনবাৰ্গৰ ড্যুকে দিয়া।
*১৯৮৩ - সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত সাহসীতাৰ বাবে ''আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শৌৰ্য্য বঁটা''।
*বাঘ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত আজীৱন সাফল্যৰ বাবে [[এছ’ বঁটা] ভাৰতৰ প্ৰাক্তন [[প্ৰধানমন্ত্ৰী আই.কে.গুজৰাল]]ৰ দ্বাৰা।
*১৯৯৯ চনত ৰন্থাম্ভৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সন্মানীয় বন্যপ্ৰাণী ৱাৰ্ডেন।
*২০১১ - [[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী পুঁজি]]ৰ আজীৱন কৃতিত্ব বঁটা।
==প্ৰকাশন==
ৰন্থামভূৰৰ বন্য বাঘৰ বিষয়ে এফ এছ আৰৰ ছবি আৰু প্ৰবন্ধ কেইবাখনো কিতাপ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে য'ত আছে:

 ==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ]]
[[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণবিদ]]</text>
      <sha1>l5gabpniezvh3b1evok3d2cu6o7daiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শিৱসাগৰ (বিধানসভা সমষ্টি)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127647</id>
    <revision>
      <id>601524</id>
      <parentid>555192</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5503" sha1="n2nrrd04nvb9zptbipsc30nxkc9t6eq" xml:space="preserve">
'''শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টি''' [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ ক্ৰমাংক অনুসৰি ৯৬ হৈছে শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ ক্ৰমাংক। শিৱসাগৰ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ পাঁচটা বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্যতম। ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্গত দহখন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ আন নখন বিধানসভা সমষ্টি হ'ল, [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]], [[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]], [[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]], [[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়নি]] মাজুলী জিলাৰ মাজুলী আৰু [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ সোণাৰি, মাহমৰা, ডিমৌ আৰু নাজিৰা। &lt;ref name=&quot;ceo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf|title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ceomap&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf|title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== বিধায়কসকল ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |নিৰ্বাচন
! নাম
! দল
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫২]]
! থানুৰাম গগৈ
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]]
! rowspan=&quot;2&quot; |গিৰিন্দ্ৰ নাথ গগৈ
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[প্ৰমোদ গগৈ|'''প্ৰমোদ গগৈ''']]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৭২
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]]
! [[দেৱানন্দ কোঁৱৰ]]
! [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Independent}}&quot; |
|[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]]
! প্ৰদীপ গগৈ
! '''নিৰ্দলীয়'''
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯১
! rowspan=&quot;2&quot; |'''[[প্ৰমোদ গগৈ]]'''
! rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯৬
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|২০০১
! rowspan=&quot;4&quot; |প্ৰণৱ গগৈ
! rowspan=&quot;4&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Raijor Dal}}&quot; |
|[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]]
! [[অখিল গগৈ]]
! [[ৰাইজৰ দল]]
|}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]]
[[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>n2nrrd04nvb9zptbipsc30nxkc9t6eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601525</id>
      <parentid>601524</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5606" sha1="ldj8uj20hwezdakav919wl3cntr9yx9" xml:space="preserve">
'''শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টি''' [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ ক্ৰমাংক অনুসৰি ৯৬ হৈছে শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ ক্ৰমাংক। শিৱসাগৰ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ পাঁচটা বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্যতম। ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্গত দহখন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ আন নখন বিধানসভা সমষ্টি হ'ল, [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]], [[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]], [[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]], [[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়নি]], [[মাজুলী জিলা]]ৰ [[মাজুলী (বিধানসভা সমষ্টি)|মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ মাহমৰা, ডিমৌ, চৰাইদেউ জিলাৰ সোণাৰি আৰু নাজিৰা। &lt;ref name=&quot;ceo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf|title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ceomap&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf|title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== বিধায়কসকল ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |নিৰ্বাচন
! নাম
! দল
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫২]]
! থানুৰাম গগৈ
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]]
! rowspan=&quot;2&quot; |গিৰিন্দ্ৰ নাথ গগৈ
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[প্ৰমোদ গগৈ|'''প্ৰমোদ গগৈ''']]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৭২
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]]
! [[দেৱানন্দ কোঁৱৰ]]
! [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Independent}}&quot; |
|[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]]
! প্ৰদীপ গগৈ
! '''নিৰ্দলীয়'''
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯১
! rowspan=&quot;2&quot; |'''[[প্ৰমোদ গগৈ]]'''
! rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯৬
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|২০০১
! rowspan=&quot;4&quot; |প্ৰণৱ গগৈ
! rowspan=&quot;4&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Raijor Dal}}&quot; |
|[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]]
! [[অখিল গগৈ]]
! [[ৰাইজৰ দল]]
|}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]]
[[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>ldj8uj20hwezdakav919wl3cntr9yx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601526</id>
      <parentid>601525</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5610" sha1="q85e7aogv6wtutu9yz5c997fbixnmkk" xml:space="preserve">
'''শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টি''' [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ ক্ৰমাংক অনুসৰি ৯৬ হৈছে শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ ক্ৰমাংক। শিৱসাগৰ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ পাঁচটা বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্যতম। ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্গত দহখন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ আন নখন বিধানসভা সমষ্টি হ'ল, [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]], [[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]], [[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]], [[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়নি]], [[মাজুলী জিলা]]ৰ [[মাজুলী (বিধানসভা সমষ্টি)|মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ নাজিৰা, ডিমৌ, [[চৰাইদেউ জিলা]]ৰ সোণাৰি আৰু মাহমৰা। &lt;ref name=&quot;ceo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf|title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ceomap&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf|title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== বিধায়কসকল ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |নিৰ্বাচন
! নাম
! দল
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫২]]
! থানুৰাম গগৈ
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]]
! rowspan=&quot;2&quot; |গিৰিন্দ্ৰ নাথ গগৈ
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[প্ৰমোদ গগৈ|'''প্ৰমোদ গগৈ''']]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৭২
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]]
! [[দেৱানন্দ কোঁৱৰ]]
! [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Independent}}&quot; |
|[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]]
! প্ৰদীপ গগৈ
! '''নিৰ্দলীয়'''
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯১
! rowspan=&quot;2&quot; |'''[[প্ৰমোদ গগৈ]]'''
! rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯৬
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|২০০১
! rowspan=&quot;4&quot; |প্ৰণৱ গগৈ
! rowspan=&quot;4&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Raijor Dal}}&quot; |
|[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]]
! [[অখিল গগৈ]]
! [[ৰাইজৰ দল]]
|}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]]
[[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>q85e7aogv6wtutu9yz5c997fbixnmkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601528</id>
      <parentid>601526</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6274" sha1="i4mf29gc4xdz7i9oia50b2m1w1w68d4" xml:space="preserve">{{Infobox Indian constituency
| name = শিৱসাগৰ
| constituency_no = ৯৬
| type = SLA
| map_image = Sibsagar Assembly constituency map 2023.svg
| state = [[অসম]]
| latest_election_year = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]]
| loksabha_cons = [[Jorhat Lok Sabha constituency|যোৰহাট]]
| district = [[Sivasagar district|শিৱসাগৰ]]
| established = ১৯৫১
| reservation = নাই
| incumbent_image = Akhil Gogoi by Vikramjit Kakati.jpg
| mla = [[অখিল গগৈ]]
| party = {{Party index link|Raijor Dal}}
| alliance = 
| electors = 
}}

'''শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টি''' [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ ক্ৰমাংক অনুসৰি ৯৬ হৈছে শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ ক্ৰমাংক। শিৱসাগৰ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ পাঁচটা বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্যতম। ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্গত দহখন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ আন নখন বিধানসভা সমষ্টি হ'ল, [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]], [[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]], [[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]], [[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়নি]], [[মাজুলী জিলা]]ৰ [[মাজুলী (বিধানসভা সমষ্টি)|মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ নাজিৰা, ডিমৌ, [[চৰাইদেউ জিলা]]ৰ সোণাৰি আৰু মাহমৰা। &lt;ref name=&quot;ceo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf|title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ceomap&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf|title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies|work=www.ceoassam.nic.in|accessdate=13 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== বিধায়কসকল ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |নিৰ্বাচন
! নাম
! দল
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫২]]
! থানুৰাম গগৈ
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]]
! rowspan=&quot;2&quot; |গিৰিন্দ্ৰ নাথ গগৈ
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[প্ৰমোদ গগৈ|'''প্ৰমোদ গগৈ''']]
! rowspan=&quot;3&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৭২
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]]
! [[দেৱানন্দ কোঁৱৰ]]
! [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Independent}}&quot; |
|[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]]
! প্ৰদীপ গগৈ
! '''নিৰ্দলীয়'''
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯১
! rowspan=&quot;2&quot; |'''[[প্ৰমোদ গগৈ]]'''
! rowspan=&quot;2&quot; |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|১৯৯৬
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|২০০১
! rowspan=&quot;4&quot; |প্ৰণৱ গগৈ
! rowspan=&quot;4&quot; |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]]
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Raijor Dal}}&quot; |
|[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]]
! [[অখিল গগৈ]]
! [[ৰাইজৰ দল]]
|}

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]]
[[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]]</text>
      <sha1>i4mf29gc4xdz7i9oia50b2m1w1w68d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>নাং মাই</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128074</id>
    <revision>
      <id>601494</id>
      <parentid>556842</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8721" sha1="baq5nnwb635t7cuen33peivaduxdtyw" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>baq5nnwb635t7cuen33peivaduxdtyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601500</id>
      <parentid>601494</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15928" sha1="rbzwk2uj3jqx8js8fb2wpp0yw9bzy7o" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==সম্পৰ্ক==
=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' (Takhian) গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' (Bhutakam Sikkhabha) অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং' (Chao Mae Takhian Tong) অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ (Wat Sung) ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ (City Pillar) নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>rbzwk2uj3jqx8js8fb2wpp0yw9bzy7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601501</id>
      <parentid>601500</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16063" sha1="5eunhwab5fdqypqefesoq1sou553gj8" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' (Takhian) গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' (Bhutakam Sikkhabha) অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং' (Chao Mae Takhian Tong) অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ (Wat Sung) ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ (City Pillar) নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>5eunhwab5fdqypqefesoq1sou553gj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601503</id>
      <parentid>601501</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16032" sha1="ac4q48b50ll7ta0yks8ihpff9p2uciw" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং' (Chao Mae Takhian Tong) অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ (Wat Sung) ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ (City Pillar) নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>ac4q48b50ll7ta0yks8ihpff9p2uciw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601505</id>
      <parentid>601503</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15984" sha1="3jgu17110itedma7lcj0grtbswr2a8e" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং'  অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>3jgu17110itedma7lcj0grtbswr2a8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601508</id>
      <parentid>601505</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16714" sha1="leh13754omru72jvg6zj3pi2w86kpdo" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং'  অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

=== চলচ্চিত্ৰ ===
নাং মাই বা গছৰ আত্মাৰ ধাৰণাটো থাই চিনেমা জগতত এক জনপ্ৰিয় বিষয়। এই লোকবিশ্বাসৰ ওপৰত আধাৰিত কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ হ’ল:

* '''ফ্ৰাই তাখিয়ান''' (১৯৪০)
* '''তাখিয়ান খু''' (১৯৯০)
* '''তাখিয়ান''' (২০০৩)
* '''নিম্ফ''' (২০০৯)
* '''তাখিয়ান: দ্য হন্টেড ট্ৰী''' (২০১০)

==আৰু চাওক==
*[[নং টানি]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>leh13754omru72jvg6zj3pi2w86kpdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601509</id>
      <parentid>601508</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16704" sha1="ix7c83rdjjk5f76qtydeb7g9cddim5p" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} 
[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব।

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়।

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;
==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুটপাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব।

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফলমূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰিও খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেইয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น?? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen?? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মাইয়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পবিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে।

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পবিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পবিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং'  অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈবেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰ পৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কর্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে।

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰ পৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰে পৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

=== চলচ্চিত্ৰ ===
নাং মাই বা গছৰ আত্মাৰ ধাৰণাটো থাই চিনেমা জগতত এক জনপ্ৰিয় বিষয়। এই লোকবিশ্বাসৰ ওপৰত আধাৰিত কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ হ’ল:

* ''ফ্ৰাই তাখিয়ান'' (১৯৪০)
* ''তাখিয়ান খু'' (১৯৯০)
* ''তাখিয়ান'' (২০০৩)
* ''নিম্ফ'' (২০০৯)
* ''তাখিয়ান: দ্য হন্টেড ট্ৰী'' (২০১০)

==আৰু চাওক==
*[[নং টানি]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>ix7c83rdjjk5f76qtydeb7g9cddim5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601510</id>
      <parentid>601509</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16648" sha1="4fme4sokoqvparw4zxyc5zor4o3zq68" xml:space="preserve">[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰাসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব। 

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়। 

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;

==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুট-পাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পাছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব। 

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফল-মূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰি খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মায়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পৱিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে। 

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰদ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পৱিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পৱিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। 

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং' অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈৱেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰপৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কৰ্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেঁকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে। 

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰপৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰেপৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

=== চলচ্চিত্ৰ ===
নাং মাই বা গছৰ আত্মাৰ ধাৰণাটো থাই চিনেমা জগতত এক জনপ্ৰিয় বিষয়। এই লোকবিশ্বাসৰ ওপৰত আধাৰিত কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ হ’ল:

* ''ফ্ৰাই তাখিয়ান'' (১৯৪০)
* ''তাখিয়ান খু'' (১৯৯০)
* ''তাখিয়ান'' (২০০৩)
* ''নিম্ফ'' (২০০৯)
* ''তাখিয়ান: দ্য হণ্টেড ট্ৰী'' (২০১০)

==আৰু চাওক==
*[[নং টানি]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>4fme4sokoqvparw4zxyc5zor4o3zq68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601512</id>
      <parentid>601510</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <comment>/* চলচ্চিত্ৰ */</comment>
      <origin>601512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16646" sha1="k53tosaefboyxb4pxv6agke2gc075aj" xml:space="preserve">[[File:XRF-Tani-.jpg|thumb]]
'''নাং মাই''' {{en| Nang mai}} হৈছে থাই লোককথাৰ এবিধ ভূত যিয়ে এটা ডাঙৰ গছত বাস কৰে। ই গছত ৰাজপ্ৰাসাদ সাজিছে, কিন্তু কোনেও দেখা নাপায়, আৰু সেই গছজোপা যদি কোনোবাই কাটি পেলায়, তেন্তে গছ কটা মানুহজন অভিশপ্ত হ’ব, বেমাৰ হ’ব, আনকি পাগলও হ’ব। 

==বিৱৰণ==
থাই লোককথাত নাং মাই, প্লিটযুক্ত চোলা পিন্ধি কান্ধৰ দৈৰ্ঘ্যৰ চুলিৰে নিজকে ঢাকি ৰখা এগৰাকী যুৱতী বুলি কোৱা হয়। নাং মাই মতাও হ'ব পাৰে, আৰু ইহঁতক ৰুক্ষদেৱ বুলি কোৱা হ'ব, যিসকলে বেছিভাগেই বেন গছ বা ডাঙৰ গছত বাস কৰিব, কিন্তু নাং মাই বেছিভাগেই সৰু আকাৰৰ গছত বাস কৰিব। গাঁৱৰ কোনোবাই নাং মাইক গছত বাস কৰা দেখিলে গছজোপা বান্ধিবলৈ ৩ ৰঙৰ কাপোৰ এখন লৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=วิทยุรายการ &quot;รู้ รัก ภาษาไทย&quot;(พ.ศ. 2554) นางไม้. |trans-title=Office of the Royal Society: Nangmai |publisher=Office of the Royal Society |url=http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89-%E0%B9%92-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%95%E0%B9%95%E0%B9%94 |date=2 March 2011 |lang=th}}&lt;/ref&gt;

[[থাইলেণ্ড]]ত মানুহে বিশ্বাস কৰে যে এজন ভাল নাং মাই আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মালিকক সতৰ্ক কৰি দিব, যিয়ে তেওঁলোকৰ ভালদৰে যত্ন লয়, আগন্তুক যিকোনো বিপদৰ বিষয়ে আৰু এজন দুষ্ট নাং মাই আছে যিয়ে পুৰুষক তেওঁলোকৰ স্বামী বনাবলৈ বা কেৱল হত্যা কৰিবলৈ প্ৰলোভিত কৰিব। নাং টানি আৰু নাং তা-খিয়ানকো নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কিন্তু যিজন ব্যক্তিয়ে নিজকে হত্যা কৰি সেই গছজোপাৰ লগত তেওঁলোকৰ আত্মা আবদ্ধ হৈ থাকে তাৰ আত্মাক নাং মাই বুলি গণ্য কৰা নহয়। 

ডাঙৰ গছত বাস কৰা নাং মাই বা নাং মাইৰ নাং টা-খিয়ান সংস্কৰণক আটাইতকৈ শত্ৰুতাপূৰ্ণ নাং মাই বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে গছ যিমানেই ডাঙৰ হয় সিমানেই পুৰণি আৰু ভূতুনী। কিছুমান মানুহে এইটোও কয় যে গছজোপাৰ যিমানেই বেছি ৰস উৎপন্ন হয় সিমানেই ইয়াত বাস কৰা নাং মাইবোৰক খেদি ফুৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Wally &amp; Duke |title=Meet the Tree Spirits of Thai Folklore |url=https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/meet-the-tree-spirits-of-thai-folklore |work=The Not So Innocents Abroad |date=23 August 2017}}&lt;/ref&gt;

==কিংবদন্তি==
কিংবদন্তি অনুসৰি নাখোন ছি থাম্মাৰাটৰ ৰজাৰ এগৰাকী কন্যাক লুট-পাত আৰু মুক্তিপণ দাবী কৰিবলৈ অপহৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু যাত্ৰাৰ সময়ত ৰজাৰ জীয়েকক নিহত হৈ ডাঙৰ আম গছৰ ফুটাত তাইৰ মৃতদেহ লুকুৱাই থোৱা হ’ল। তাইৰ ভূতৰ আত্মাই তাইৰ মৃত্যুৰ পাছত তাইৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল; তাৰ পিছত মানুহে তাইক সন্মান আৰু পূজা কৰিছিল। ওচৰৰ গাঁৱৰ পৰিয়ালটোৱে তেওঁলোকৰ পুত্ৰক আনুষ্ঠানবোৰলৈ আনি তাইৰ লগত চিনাকি কৰাই দিব যাতে তাই তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব পাৰে। যেতিয়া পুত্ৰই বিয়াৰ বয়সত উপনীত হ’ব, তেতিয়া তেওঁলোকে মানুহজনক আত্মাৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান এটা কৰিবলৈ দিছিল। নাং মাইৰ লগত বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা পুৰুষে আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাব পাৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান যদি ল’ৰা হয় তেন্তে ল’ৰাজনে নাং মাইৰ সৈতে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিব লাগিব। 

কিন্তু যদি সন্তানে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নকৰে তেন্তে বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন নোহোৱালৈকে পৰিয়ালটোৱে প্ৰতিকূল পৰিঘটনাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। পৰিয়ালটোৱে বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে উপহাৰ, ধন, বলি, যেনে গাহৰিৰ মূৰ, মদ, হাঁহ, কুকুৰা, ফল-মূল আদিৰ ট্ৰে এখন প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰিব লাগিব। মঙলবাৰ আৰু শনিবাৰেহে বিয়া অনুষ্ঠিত কৰিব লাগে। দৰাজনে থাইলেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত বিয়াৰ অনুষ্ঠানৰ দৰে ভদ্ৰভাৱে সাজ-পোছাক পিন্ধিব লাগিব, কিন্তু তেওঁ ডেগাৰো লৈ যাব। ইয়াৰ উপৰি খান মাক শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হ’ব, যিটো মনোৰঞ্জনমূলকভাৱে অনুষ্ঠিত হ’ব। ভূতৰ প্ৰতি কামনা কৰা এগৰাকী নাৰীৰ লোককথাও আছে আৰু সেয়া সঁচা হয়। ফলত তাই পুৰুষৰ বেশ ধৰি ভূতটোক বিয়া কৰাই ভূতৰ প্ৰতি দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিব লাগিব।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=เปิดตำนาน&quot;นางไม้&quot; มีจริง!! มักคอยช่วยเหลือผู้ที่นับถือ!! บางแห่ง...ชายหนุ่มต้องแต่งงานกับนางไม้!! แต่ถ้าไม่ทำ..จะเกิดอะไรขึ้น? |url=https://www.tnews.co.th/variety/310542 |trans-title=Revealing the legend of 'Nymphs', it's real!! They often help those who respect them!! In some places...young men must marry nymphs!! But if they don't...what will happen? |lang=th |date=11 April 2017 |work=Thai News Online |author1=PaiLin |author2=Admin Park}}&lt;/ref&gt;

==মানুহৰ লগত নাং মাইৰ সম্পৰ্ক==
[[File:Spirit-tree IMG 2518.jpg|thumb|নাং মাইৰ মন্দিৰ]]

=== বিশ্বাস ===
থাই লোকবিশ্বাস অনুসৰি, নাং মাইৰ মানুহৰ মনত গছ কটাৰ প্ৰতি ভয় ভাৱ ওপজাব পৰা শক্তি থাকে। যিসকল লোকে গছ কাটে, তেওঁলোকক নাং মায়ে বেমাৰত পেলোৱা বা বলিয়া কৰাৰ দৰে অভিশাপ দিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নাং মাইৰ পৱিত্ৰতা আৰু শক্তি গছজোপাৰ প্ৰকাৰ আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। উদাহৰণস্বৰূপ, 'তাখিয়ান' গছৰ কাঠ অতি উচ্চ মানদণ্ডৰ আৰু ইয়াৰ কাণ্ড অতি বিশাল, সেয়েহে ইয়াক পহৰা দি থকা আত্মাটোকো অতি শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয় যাতে কোনেও সহজে গছজোপা কাটিবলৈ সাহস নকৰে। যদি কোনোবাই হাবিৰ ডাঙৰ গছ কাটিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁলোকে প্ৰথমে ক্ষমা বিচাৰি এক বিশেষ অনুষ্ঠান পালন কৰিব লাগে। 

আনকি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নীতি-নিয়মতো গছত বাস কৰা এই শক্তিশালী আত্মাবোৰৰ প্ৰতি এক আপোচমূলক দৃষ্টিভংগী দেখা পোৱা যায়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ 'ভূতগাম শিক্ষাপদ' অনুসৰি, বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ বাবে সজীৱ আৰু কেঁচা গছ বা ঘাঁহ কটা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰদ্বাৰা গছৰ মাজত বাস কৰা আত্মাবোৰৰ অপৰিসীম শক্তিক স্বীকাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ ผีปะทะรัฐ-การวิเคราะห์ภาพยนตร์เรื่อง-ตะเคียน-เพื่อแสดงนัยแห่งการต่อต้านความอยุติธรรม |trans-title=Ghost vs. State – Analysis of the Film – Takhian – to Show the Meaning of Resistance Against Injustice |lang=th |url=https://www.researchgate.net/profile/Tanawut_Panyanant2/publication/329389886 |first=Tanawut |last=Panyanant |date=December 2018 |via=[[ResearchGate]]}}&lt;/ref&gt;

=== নাং মাইৰ থান ===
বৰ্তমান সময়ত থাই লোকসকলে ডাঙৰ গছবোৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰিবলৈ পৰম্পৰাগত থাই পোছাক, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু প্ৰসাধন সামগ্ৰী অৰ্পণ কৰে। তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে বিশাল গছবোৰত পৱিত্ৰ আত্মাৰ বাস থাকে। তদুপৰি, গছত বাস কৰা নাং মাই বা 'ৰুক্খদেৱতা'সকল অতি পৱিত্ৰ আৰু তেওঁলোকক পূজা কৰিলে ভক্তৰ জীৱনৰ উন্নতি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। 

থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় নাং মাই থানবোৰৰ ভিতৰত 'চাও মে তাখিয়ান তং' অন্যতম, যিটো 'ৱাট চাং'ৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াত এটা বিশাল খুঁটা আছে যাক এগৰাকী মহিলা আত্মা বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ইয়াত আগবঢ়োৱা সকলো নৈৱেদ্যই মহিলাৰ ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী। কিংবদন্তি অনুসৰি, যেতিয়া বেংককক ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, তেতিয়া দেশৰ আটাইতকৈ ধুনীয়া খুঁটাবোৰ চহৰৰ মূল স্তম্ভ নিৰ্বাচনৰ বাবে বেংককলৈ আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। চাৰাবুৰী প্ৰদেশৰপৰা এডাল বিশাল 'তাখিয়ান থং' গছৰ খুঁটা পা সাক নদীৰে উটুৱাই বেংককলৈ পঠোৱা হৈছিল। এই খুঁটাডাল প্ৰথম পছন্দ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল যদিও কৰ্তৃপক্ষই ইয়াৰ আগটো কিছু বেঁকা হোৱা বুলি আপত্তি দৰ্শায় আৰু ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰে। 

ফলস্বৰূপে, সেই গছজোপাত বাস কৰা আত্মাটি অতি দুখী হৈ পৰে। লোককথা অনুসৰি, আত্মাটি কান্দি কান্দি বেংককৰপৰা নদীৰ সোঁতৰ বিপৰীতে উজাই আহি 'চাও হাই' জিলা কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত গাঁৱৰ ৰাইজে নদীৰ পাৰত এগৰাকী মহিলাৰ কান্দোনৰ শব্দ শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকে নদীৰ মাজত এটা তাখিয়ান খুঁটা ওপঙি থকা দেখিছিল যিটো লাহে লাহে পানীত ডুব গৈছিল। ইয়াৰ পিছৰেপৰা মানুহে প্ৰায়ে তাত মহিলাৰ কান্দোন শুনিবলৈ পোৱা হ'ল আৰু সেইবাবেই ওচৰৰ গাঁওখনৰ নাম 'বান চাও হাই' (কান্দোনৰ খুঁটা থকা গাঁও) ৰখা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ศาลแม่นางตะเคียน เสาร้องไห้ |trans-title=Shrine of Lady Takian, Crying Pillar |lang=th |url=https://thailandtourismdirectory.go.th/th/attraction/101931 |access-date=5 December 2023 |publisher=Thailand Tourism Directory}}&lt;/ref&gt;

== চলচ্চিত্ৰ ==
নাং মাই বা গছৰ আত্মাৰ ধাৰণাটো থাই চিনেমা জগতত এক জনপ্ৰিয় বিষয়। এই লোকবিশ্বাসৰ ওপৰত আধাৰিত কেইখনমান উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ হ’ল:

* ''ফ্ৰাই তাখিয়ান'' (১৯৪০)
* ''তাখিয়ান খু'' (১৯৯০)
* ''তাখিয়ান'' (২০০৩)
* ''নিম্ফ'' (২০০৯)
* ''তাখিয়ান: দ্য হণ্টেড ট্ৰী'' (২০১০)

==আৰু চাওক==
*[[নং টানি]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ড]]
[[শ্ৰেণী:লোককথা]]</text>
      <sha1>k53tosaefboyxb4pxv6agke2gc075aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>একলব্য শৰ্মা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128088</id>
    <revision>
      <id>601576</id>
      <parentid>567364</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10607" sha1="m06vg5retf5k7z1952goepkr4y7y3u5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ফেলো, [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত]] (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>m06vg5retf5k7z1952goepkr4y7y3u5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601577</id>
      <parentid>601576</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10687" sha1="2gsggq5tknk6yfbboncp22q3bq401ap" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ফেলো, [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত]] (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]</text>
      <sha1>2gsggq5tknk6yfbboncp22q3bq401ap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601578</id>
      <parentid>601577</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:বিজ্ঞানী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10735" sha1="rkmb7uw1nq6d1hp7pxvewfz0ojjyun9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ফেলো, [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত]] (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>rkmb7uw1nq6d1hp7pxvewfz0ojjyun9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601579</id>
      <parentid>601578</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:পৰিবেশ বিজ্ঞানী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10802" sha1="69v8kgacme0b5bqsnxsb7p9j2ze10tt" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ফেলো, [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত]] (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]
[[শ্ৰেণী:পৰিবেশ বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>69v8kgacme0b5bqsnxsb7p9j2ze10tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601582</id>
      <parentid>601579</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:পৰিবেশ বিজ্ঞানী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10735" sha1="rkmb7uw1nq6d1hp7pxvewfz0ojjyun9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ফেলো, [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত]] (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>rkmb7uw1nq6d1hp7pxvewfz0ojjyun9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601583</id>
      <parentid>601582</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* ফেল'শ্বিপ */</comment>
      <origin>601583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10727" sha1="k8vccu6nrlwyexyisvf651nsis2dcls" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, [[জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান]]; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, [[অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট]] (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>k8vccu6nrlwyexyisvf651nsis2dcls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601584</id>
      <parentid>601583</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা */</comment>
      <origin>601584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10719" sha1="34jdppmt4eues9o53pw9etmpa7bb8gu" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>34jdppmt4eues9o53pw9etmpa7bb8gu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601585</id>
      <parentid>601584</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* বঁটা আৰু সন্মান */</comment>
      <origin>601585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10715" sha1="ite5sj6hguwc5b616rxo0d6hqzxc7yp" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) হিমালয় অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>ite5sj6hguwc5b616rxo0d6hqzxc7yp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601586</id>
      <parentid>601585</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10719" sha1="5z0bkrljqsfpt21kmrtk7e38033zp1s" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>5z0bkrljqsfpt21kmrtk7e38033zp1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601587</id>
      <parentid>601586</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* বঁটা আৰু সন্মান */</comment>
      <origin>601587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10725" sha1="2ngrxwt5wgo7e9vrg5lav4nz3qpye4n" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
#[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
#যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
#সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
#ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
#সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>2ngrxwt5wgo7e9vrg5lav4nz3qpye4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601588</id>
      <parentid>601587</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা */</comment>
      <origin>601588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10731" sha1="eirqpjybif7nd2avc7tjoutypr08eov" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

#বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
#কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
#ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
#ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
#সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
#উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
#[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
#যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
#সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
#ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
#সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>eirqpjybif7nd2avc7tjoutypr08eov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601589</id>
      <parentid>601588</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* ফেল'শ্বিপ */</comment>
      <origin>601589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10733" sha1="842u315005g3grl2g6dtseinn6uwk9o" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

#বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
#কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
#ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
#ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
#সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
#উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
#[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
#যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
#সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
#ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
#সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
#ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>842u315005g3grl2g6dtseinn6uwk9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601590</id>
      <parentid>601589</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* তথ্যসূত্ৰ */</comment>
      <origin>601590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10939" sha1="eyh2g8vp8sdlqnrzmbvmtp6is02dd39" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix   = ডঃ
| birth_date         = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place        =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality        = ভাৰতীয়
| occupation         = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education          = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for          = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards             = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত  এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰ দ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড০ শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

#বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
#কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE);
#ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা;
#ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক;
#সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউটলুক;
#উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
#[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪);&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
#যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ;
#সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা;
#ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা;
#সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
#ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA);
#ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en Google Scholar profile]
* [https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma ATREE profile]

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>eyh2g8vp8sdlqnrzmbvmtp6is02dd39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601591</id>
      <parentid>601590</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:57:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10874" sha1="6iem2ezt0wiys0aj2e1xa5nw8dzagjd" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = একলব্য শৰ্মা
| honorific_prefix = ড°
| birth_date = {{Birth date and age|1958|05|11|df=y}}
| birth_place =[[দাৰ্জিলিং]], [[পশ্চিম বংগ]], ভাৰত
| nationality = ভাৰতীয়
| occupation = পৰিৱেশ বিজ্ঞানী, পৰিৱেশ বিজ্ঞানী
| education = বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.চি., এম.এছ.চি., পি.এইচ.ডি.)
| known_for = হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, পৰ্বতৰ বহনক্ষমতাৰ ওপৰত গৱেষণা
| awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪)
}}
'''একলব্য শৰ্মা''' ({{lang-en|Eklabya Sharma}}; জন্ম: ১১ মে' ১৯৫৮) [[হিমালয়]] অঞ্চলৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গৱেষণা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত এজন ভাৰতীয় পৰিৱেশ বিজ্ঞানী। পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ বাবে ২০২৪ চনত তেওঁ ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot;&gt;{{cite web |title=Padma Awards 2024 |url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2024/2024110.pdf |website=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
শৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিং জিলাত। তেওঁ বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৭৭ চনত বিএচ.চি. আৰু ১৯৭৯ চনত উদ্ভিদ বিজ্ঞানত এমএচ.চি‍ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু ১৯৮৫ চনত পৰিৱেশ বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;
== কেৰিয়াৰ ==
শৰ্মাৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণাত পূব হিমালয়ত অ-লেগুমিনাছ হিমালয়ান এলডাৰ প্ৰজাতিৰদ্বাৰা নাইট্ৰজেন স্থিৰকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। তেওঁ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ব্যাপকভাৱে কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2008-12-06 |title=New race to explore the Himalayas |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7765395.stm |access-date=2025-06-25 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Awards 2024: PM Modi sends heartfelt congratulations to recipients in special message – Check full list of Padma Bhushan, Padma Shri, Padma Vibhushan awardees here |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-padma-awards-2024-pm-modi-sends-heartfelt-congratulations-to-recipients-in-special-message-check-full-list-of-padma-bhushan-padma-shri-padma-vibhushan-awardees-here-3375696/ |access-date=2025-06-25 |website=The Financial Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তৰ্জাতিক সংহত পৰ্বত উন্নয়ন কেন্দ্ৰ (আইচিআইএমঅ’ডি)ৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য'ত তেওঁ হিন্দু কুশ হিমালয় মূল্যায়ন আৰম্ভ কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু য'ত একাধিক দেশৰ ৩০০ৰো অধিক বিশেষজ্ঞ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Padma Shri for Kurseong man Dr Eklabya Sharma |url=https://www.thestatesman.com/bengal/padma-shri-for-kurseong-man-dr-eklabya-sharma-1503263950.html |work=The Statesman |date=26 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

শৰ্মাই বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক আৰু নীতি মঞ্চতো অৰিহণা যোগাইছে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাঠামো চুক্তি (UNFCCC)কে ধৰি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী পেনেল (আইপিচিচি), আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ সন্ধি (CBD)।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dr. Eklabya Sharma |url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma |website=ATREE |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি বিজ্ঞানী আছিল। ড° শৰ্মাৰ ২১০ টাতকৈও অধিক ৰচনা গ্ৰন্থ, গ্ৰন্থৰ অধ্যায় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনীত সিঁচৰতি হৈ‍ আছে।&lt;ref name=&quot;ক&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma/ | title=Eklabya Sharma - Strategic Advisor and Distinguished Fellow | accessdate=29 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== পৰামৰ্শদাতা আৰু পেছাদাৰী ভূমিকা ==
শৰ্মাই কেইবাটাও পৰামৰ্শদাতা ভূমিকা পালন কৰি আহিছে:

#বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ অধ্যক্ষ, জি. বি পন্ত ৰাষ্ট্ৰীয় হিমালয়ান পৰিৱেশ প্ৰতিষ্ঠান; 
#কৌশলগত উপদেষ্টা, অশোক ট্ৰাষ্ট ফৰ ৰিচাৰ্চ ইন ইক'লজি এণ্ড এনভাইৰনমেণ্ট (ATREE); 
#ট্ৰাষ্টী, দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট, আমেৰিকা; 
#ছুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাউণ্টেন ছ’চাইটিৰ সঞ্চালক; 
#সদস্য, পৰিচালনা সমিতি, ইউএনইপিৰ গ্ল’বেল মাউণ্টেন ৱেষ্ট মেনেজমেণ্ট আউতলুক; 
#উপদেষ্টা, মুখ্যমন্ত্ৰী কাৰ্যালয়, ছিকিম চৰকাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Times |first1=Siliguri |title=Dr Eklabya Sharma to receive Padma Shri |url=https://siliguritimes.com/dr-eklabya-sharma-from-darjeeling-district-to-be-honored-with-padma-shri-award/ |website=Siliguri Times |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
#[[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৪); &lt;ref name=&quot;padma2024&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Padma Awards 2024 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999790 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India |date=25 January 2024 |access-date=25 June 2025}}&lt;/ref&gt;
#যুৱ বিজ্ঞানী পদক, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA); 
#ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ বিশিষ্ঠ বৈজ্ঞানিক পুৰস্কাৰ; 
#সন্মানীয় উল্লেখ কাগজ বঁটা, মাটি আৰু পানী সংৰক্ষণ সমিতি, আমেৰিকা; 
#ছিকিম চৰকাৰ আৰু ছিকিম বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা উৎকৃষ্টতা বঁটা; 
#সামাজিক মৰ্যাদা বঁটা, ছিকিম চৰকাৰ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ecologist, craftsman and singer from North Bengal and Sikkim to receive Padma Shri in 2024 |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/ecologist-craftsman-and-singer-from-north-bengal-and-sikkim-to-receive-padma-shri-in-2024/cid/1996386 |work=The Telegraph |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== ফেল'শ্বিপ ==
#ফেলো, ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী (INSA); 
#ফেলো, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত (NASI)।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Boroloker biti lo singer, Chhau dancer among 11 Padma recipients from Bengal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/boroloker-biti-lo-singer-chhau-dancer-among-11-padma-recipients-from-bengal/articleshow/107196327.cms |work=The Times of India |date=25 January 2024 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;

== নিৰ্বাচিত কামসমূহ ==
শৰ্মাই হিমালয়ৰ পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু বহনক্ষম পৰ্বত উন্নয়নৰ ওপৰত বিস্তৃত কাম কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google Scholar – Dr. Eklabya Sharma |url=https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOTANICAL RICHNESS IN WILD EDIBLE PLANTS OF SIKKIM HIMALAYA |url=https://www.researchgate.net/figure/BOTANICAL-RICHNESS-IN-WILD-EDIBLE-PLANTS-OF-SIKKIM-HIMALAYA-AND-A-COMPARISON-WITH-INDIA_tbl1_225233302 |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [https://scholar.google.com/citations?user=AJMt7TQAAAAJ&amp;hl=en Google Scholar profile]
* [https://www.atree.org/profile/eklabya-sharma ATREE profile]

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>6iem2ezt0wiys0aj2e1xa5nw8dzagjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বিধু বিনোদ চোপ্ৰা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128357</id>
    <revision>
      <id>601492</id>
      <parentid>601464</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:পৰিচালক]]; added [[Category:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26046" sha1="nqa7lmo6dqjiumut54ljweyr337cjb5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image              = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption            = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place        = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation         = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works      = 
| spouse             = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children           = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives          = {{ubl
  | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
  | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
  | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
  | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website            = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature          = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{ Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra ; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু দহটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম নাটক [[পৰিন্দা]] (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী]] (১৯৯৪), একচন নাটক [[মিছন কাশ্মীৰ]] (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক নাটক [[১২থ ফেইল]] (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত [[মুন্না ভাইৰ চলচ্চিত্ৰ ধাৰাবাহিক ৩ ইডিয়টছ]] (২০০৯), [[পি কে]] (২০১৪), আৰু [[সঞ্জু]] (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত।

==প্ৰাথমিক জীৱন==
ভাৰতৰ জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰা জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয় ।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছাৱৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt;  ১৯৯০ চনত [[কাশ্মীৰ সংঘাত]]ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে কাশ্মীৰ এৰি গুছি গৈছিল । একে কাহিনীৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ আন এখন ছবি [[শিকাৰা]] মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পুনেৰ [[ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডিয়া]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি [[মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল]] (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ প্ৰকাশ পায়, যাৰ নাম আছিল [[এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচছ]] (১৯৭৬) যিখন ১৯৭৯ চনত [[শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ চুটি ছবিৰ একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়।১৯৮০ চনত [[টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত এই চুটি তথ্যচিত্ৰ খনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''ছাজায়ে মাউট'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল।

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।তেতিয়াৰ পৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে, আৰু বৰ্তমান ই এটা ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালনাৰ উদ্যোগ [[খামোছ]]ৰ বাবে চোপ্ৰাই ভাৰতৰ কিছুমান উন্নত অভিনয় প্ৰতিভাক লৈ অভিনেতা-অভিনেত্ৰী একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াত শ্বাবানা আজমী, আমোল পালেকাৰ, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত পৰিৱেশিত এখন উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰ খামোছ এই ধাৰাটোৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ভাৰতীয় ছবিৰ ময্যদা ৰক্ষা কৰি আছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম নাটক [[পৰিন্দা]] (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক চিনেমা হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী ]](১৯৯৪) ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কয়ইৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে।

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: [[মুন্না ভাই এম বি বি এছ]], [[লাগে ৰাহো মুন্না ভাই]], [[৩ ইডিয়টছ]], [[পি কে]], আৰু [[সঞ্জু]]। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰাইও সহযোগীভাৱে লিখিছিল, প্ৰত্যেকেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লাগে ৰাহো মুন্না ভাইয়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, ৩ ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিনীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল।

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এই বোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমান্টিক নাটক ''শিকাৰা'', আৰু ''খামোছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক [[১২থ ফেইল]]ৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯)ৰ সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যিগৰাকীয়ে নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিকা হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. ''[[Scroll.in]]''.&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, এজন পুত্ৰ অগ্নি আৰু আনগৰাকী কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাবেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা।
*১৯৭৮ চনত  ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত।
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা।
*১৯৮৬ চনত ''খামোছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিনীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্বাৱধায়ক সম্পাদক।
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ।
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৯ চনত ৩ ইডিয়টছ-লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী।
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক।	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।- ইংৰাজী ছবি।
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও।
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৯ চনত ''এক লাডকি কো দেখা তোহ আইছা লগা'' -প্ৰযোজক।
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী।
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)।
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ।
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হাই জিন্দাগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং&quot;।

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''৩ ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''৩ ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিনীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য় সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:শ্ৰীনগৰৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰযোজক]]</text>
      <sha1>nqa7lmo6dqjiumut54ljweyr337cjb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601493</id>
      <parentid>601492</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:শ্ৰীনগৰৰ ব্যক্তি]]; added [[Category:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26043" sha1="iy1uuqxkyq9m2gf6eynvmdbbnn1jojx" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image              = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption            = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place        = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation         = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works      = 
| spouse             = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children           = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives          = {{ubl
  | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
  | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
  | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
  | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website            = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature          = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{ Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra ; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু দহটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম নাটক [[পৰিন্দা]] (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী]] (১৯৯৪), একচন নাটক [[মিছন কাশ্মীৰ]] (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক নাটক [[১২থ ফেইল]] (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত [[মুন্না ভাইৰ চলচ্চিত্ৰ ধাৰাবাহিক ৩ ইডিয়টছ]] (২০০৯), [[পি কে]] (২০১৪), আৰু [[সঞ্জু]] (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত।

==প্ৰাথমিক জীৱন==
ভাৰতৰ জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰা জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয় ।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছাৱৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt;  ১৯৯০ চনত [[কাশ্মীৰ সংঘাত]]ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে কাশ্মীৰ এৰি গুছি গৈছিল । একে কাহিনীৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ আন এখন ছবি [[শিকাৰা]] মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পুনেৰ [[ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডিয়া]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি [[মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল]] (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ প্ৰকাশ পায়, যাৰ নাম আছিল [[এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচছ]] (১৯৭৬) যিখন ১৯৭৯ চনত [[শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ চুটি ছবিৰ একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়।১৯৮০ চনত [[টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত এই চুটি তথ্যচিত্ৰ খনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''ছাজায়ে মাউট'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল।

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।তেতিয়াৰ পৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে, আৰু বৰ্তমান ই এটা ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালনাৰ উদ্যোগ [[খামোছ]]ৰ বাবে চোপ্ৰাই ভাৰতৰ কিছুমান উন্নত অভিনয় প্ৰতিভাক লৈ অভিনেতা-অভিনেত্ৰী একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াত শ্বাবানা আজমী, আমোল পালেকাৰ, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত পৰিৱেশিত এখন উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰ খামোছ এই ধাৰাটোৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ভাৰতীয় ছবিৰ ময্যদা ৰক্ষা কৰি আছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম নাটক [[পৰিন্দা]] (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক চিনেমা হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী ]](১৯৯৪) ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কয়ইৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে।

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: [[মুন্না ভাই এম বি বি এছ]], [[লাগে ৰাহো মুন্না ভাই]], [[৩ ইডিয়টছ]], [[পি কে]], আৰু [[সঞ্জু]]। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰাইও সহযোগীভাৱে লিখিছিল, প্ৰত্যেকেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লাগে ৰাহো মুন্না ভাইয়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, ৩ ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিনীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল।

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এই বোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমান্টিক নাটক ''শিকাৰা'', আৰু ''খামোছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক [[১২থ ফেইল]]ৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯)ৰ সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যিগৰাকীয়ে নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিকা হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. ''[[Scroll.in]]''.&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, এজন পুত্ৰ অগ্নি আৰু আনগৰাকী কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাবেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা।
*১৯৭৮ চনত  ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত।
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা।
*১৯৮৬ চনত ''খামোছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিনীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্বাৱধায়ক সম্পাদক।
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ।
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৯ চনত ৩ ইডিয়টছ-লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী।
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক।	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।- ইংৰাজী ছবি।
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও।
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৯ চনত ''এক লাডকি কো দেখা তোহ আইছা লগা'' -প্ৰযোজক।
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী।
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)।
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ।
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হাই জিন্দাগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং&quot;।

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''৩ ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''৩ ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিনীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য় সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰযোজক]]</text>
      <sha1>iy1uuqxkyq9m2gf6eynvmdbbnn1jojx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601502</id>
      <parentid>601493</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>ৰঙা লিংক</comment>
      <origin>601502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26067" sha1="jvshb3196ojty7acs3mm8ekf1mcdndv" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image              = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption            = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place        = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation         = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works      = 
| spouse             = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children           = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives          = {{ubl
  | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
  | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
  | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
  | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website            = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature          = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{ Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra ; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু দহটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম নাটক ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী]] (১৯৯৪), একচন নাটক ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক নাটক ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাইৰ চলচ্চিত্ৰ ধাৰাবাহিক ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত।

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয় ।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছাৱৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt;  ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে কাশ্মীৰ এৰি গুছি গৈছিল । একে কাহিনীৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ আন এখন ছবি ''শিকাৰা'' মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পুনেৰ [[ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডিয়া]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ প্ৰকাশ পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচছ'' (১৯৭৬) যিখন ১৯৭৯ চনত [[শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ চুটি ছবিৰ একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়।১৯৮০ চনত [[টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত এই চুটি তথ্যচিত্ৰ খনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''ছাজায়ে মাউট'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল।

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।তেতিয়াৰ পৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে, আৰু বৰ্তমান ই এটা ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালনাৰ উদ্যোগ খামোছৰ বাবে চোপ্ৰাই ভাৰতৰ কিছুমান উন্নত অভিনয় প্ৰতিভাক লৈ অভিনেতা-অভিনেত্ৰী একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াত শ্বাবানা আজমী, আমোল পালেকাৰ, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত পৰিৱেশিত এখন উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰ খামোছ এই ধাৰাটোৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ভাৰতীয় ছবিৰ ময্যদা ৰক্ষা কৰি আছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম নাটক পৰিন্দা (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক চিনেমা হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি অ১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী (১৯৯৪) ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কয়ইৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে।

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰাহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে, আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰাইও সহযোগীভাৱে লিখিছিল, প্ৰত্যেকেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লাগে ৰাহো মুন্না ভাইয়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, ৩ ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিনীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল।

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমান্টিক নাটক ''শিকাৰা'', আৰু ''খামোছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯)ৰ সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যিগৰাকীয়ে নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিকা হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, এজন পুত্ৰ অগ্নি আৰু আনগৰাকী কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাবেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা।
*১৯৭৮ চনত  ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত।
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা।
*১৯৮৬ চনত ''খামোছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিনীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্বাৱধায়ক সম্পাদক।
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ।
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৯ চনত ৩ ইডিয়টছ-লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী।
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক।	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।- ইংৰাজী ছবি।
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও।
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৯ চনত ''এক লাডকি কো দেখা তোহ আইছা লগা'' -প্ৰযোজক।
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী।
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)।
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ।
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হাই জিন্দাগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং&quot;।

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''৩ ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''৩ ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিনীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য় সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰযোজক]]</text>
      <sha1>jvshb3196ojty7acs3mm8ekf1mcdndv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601507</id>
      <parentid>601502</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:12:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰাথমিক জীৱন */</comment>
      <origin>601507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26066" sha1="4d7dbmj136blqf7k5jhadq4neqf9ebd" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image              = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption            = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place        = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation         = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works      = 
| spouse             = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children           = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives          = {{ubl
  | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
  | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
  | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
  | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website            = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature          = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{ Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra ; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু দহটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম নাটক ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক [[১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী]] (১৯৯৪), একচন নাটক ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক নাটক ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাইৰ চলচ্চিত্ৰ ধাৰাবাহিক ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁ পৰিচিত।

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয় ।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt;  তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছাৱৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt;  ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে কাশ্মীৰ এৰি গুছি গৈছিল । একে কাহিনীৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ আন এখন ছবি ''শিকাৰা'' মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ প্ৰকাশ পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচছ'' (১৯৭৬) যিখন ১৯৭৯ চনত [[শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰ চুটি ছবিৰ একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়।১৯৮০ চনত [[টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত এই চুটি তথ্যচিত্ৰ খনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''ছাজায়ে মাউট'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল।

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।তেতিয়াৰ পৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে, আৰু বৰ্তমান ই এটা ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালনাৰ উদ্যোগ খামোছৰ বাবে চোপ্ৰাই ভাৰতৰ কিছুমান উন্নত অভিনয় প্ৰতিভাক লৈ অভিনেতা-অভিনেত্ৰী একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াত শ্বাবানা আজমী, আমোল পালেকাৰ, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত পৰিৱেশিত এখন উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰ খামোছ এই ধাৰাটোৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ভাৰতীয় ছবিৰ ময্যদা ৰক্ষা কৰি আছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম নাটক পৰিন্দা (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক চিনেমা হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি অ১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী (১৯৯৪) ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমান্টিক নাটক আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কয়ইৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে।

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰাহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে, আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰাইও সহযোগীভাৱে লিখিছিল, প্ৰত্যেকেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লাগে ৰাহো মুন্না ভাইয়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, ৩ ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিনীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল।

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমান্টিক নাটক ''শিকাৰা'', আৰু ''খামোছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯)ৰ সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যিগৰাকীয়ে নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিকা হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, এজন পুত্ৰ অগ্নি আৰু আনগৰাকী কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাবেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা।
*১৯৭৮ চনত  ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত।
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা।
*১৯৮৬ চনত ''খামোছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিনীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্বাৱধায়ক সম্পাদক।
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ।
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।	
*২০০৯ চনত ৩ ইডিয়টছ-লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী।
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক।	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক।- ইংৰাজী ছবি।
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও।
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক।	
*২০১৯ চনত ''এক লাডকি কো দেখা তোহ আইছা লগা'' -প্ৰযোজক।
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী।
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)।
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ।
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হাই জিন্দাগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং&quot;।

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''৩ ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''৩ ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''৩ ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিনীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এণ এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য় সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰযোজক]]</text>
      <sha1>4d7dbmj136blqf7k5jhadq4neqf9ebd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601530</id>
      <parentid>601507</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:47:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। বানান , বাক্য গাঁঠনি</comment>
      <origin>601530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25922" sha1="2ykl291bb6bs4nhoi4qrzvr9xb8j8je" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works = 
| spouse = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives = {{ubl
 | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
 | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
 | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
 | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু দহটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বহু প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪), একচন ড্ৰামা ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাই'' চলচ্চিত্ৰৰ চিৰিজ ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁক জনা যায়। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ এগৰাকী পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছৱাৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে [[কাশ্মীৰ]] এৰি গুছি গৈছিল। চোপ্ৰাই তেওঁ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''শিকাৰা'' চিনেমাখন মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; তেওঁ পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল। 

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাৰ ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ'' (১৯৭৬)। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰৰ চুটি ছবিৰ [[অস্কাৰ বঁটা| একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়। ১৯৮০ চনত ''টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত'' এই চুটি তথ্যচিত্ৰখনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''চজায়ে মৌথ'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]], ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল। 

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেতিয়াৰপৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু বৰ্তমান ই এটা [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ। 

চোপ্ৰাই ''খামৌছ'' চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল, য’ত [[শ্বাবানা আজমী]], [[আমোল পালেকাৰ]], [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু [[পংকজ কাপুৰ]] আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত দৃশ্যগ্ৰহণ হোৱা এই উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক মাইলৰ খুঁটী ৰূপে পৰিগণিত হৈছে। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪) [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কৈৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰায়ো সহযোগী ৰূপে লিখিছিল, প্ৰত্যেক খনেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লগে ৰাহো মুন্না ভায়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যাৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, থ্ৰী ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিণীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল। 

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''শিকাৰা'', আৰু ''খামৌছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে। 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱৰ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯) সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যি নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিক হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, পুত্ৰ অগ্নি আৰু কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাপেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা। 
*১৯৭৮ চনত ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত। 
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা। 
*১৯৮৬ চনত ''খামোচ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিণীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্ত্বাৱধায়ক সম্পাদক। 
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ। 
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৯ চনত  ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' -লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী। 
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। - ইংৰাজী ছবি। 
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও। 
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৯ চনত ''এক লড়কী কৌ দেখা ত’ এছা লগা'' -প্ৰযোজক। 
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী। 
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)। 
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ। 
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হ্যে জিন্দেগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং।&quot; 

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিণীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰযোজক]]</text>
      <sha1>2ykl291bb6bs4nhoi4qrzvr9xb8j8je</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601531</id>
      <parentid>601530</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:প্ৰযোজক]]; added [[Category:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25966" sha1="fy5w8tv9qdb3zeo9gx92xdnv80nzssp" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works = 
| spouse = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives = {{ubl
 | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
 | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
 | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
 | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু দহটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বহু প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪), একচন ড্ৰামা ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাই'' চলচ্চিত্ৰৰ চিৰিজ ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁক জনা যায়। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ এগৰাকী পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছৱাৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে [[কাশ্মীৰ]] এৰি গুছি গৈছিল। চোপ্ৰাই তেওঁ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''শিকাৰা'' চিনেমাখন মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; তেওঁ পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল। 

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাৰ ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ'' (১৯৭৬)। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰৰ চুটি ছবিৰ [[অস্কাৰ বঁটা| একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়। ১৯৮০ চনত ''টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত'' এই চুটি তথ্যচিত্ৰখনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''চজায়ে মৌথ'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]], ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল। 

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেতিয়াৰপৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু বৰ্তমান ই এটা [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ। 

চোপ্ৰাই ''খামৌছ'' চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল, য’ত [[শ্বাবানা আজমী]], [[আমোল পালেকাৰ]], [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু [[পংকজ কাপুৰ]] আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত দৃশ্যগ্ৰহণ হোৱা এই উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক মাইলৰ খুঁটী ৰূপে পৰিগণিত হৈছে। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪) [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কৈৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰায়ো সহযোগী ৰূপে লিখিছিল, প্ৰত্যেক খনেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লগে ৰাহো মুন্না ভায়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যাৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, থ্ৰী ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিণীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল। 

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''শিকাৰা'', আৰু ''খামৌছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে। 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱৰ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯) সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যি নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিক হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, পুত্ৰ অগ্নি আৰু কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাপেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা। 
*১৯৭৮ চনত ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত। 
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা। 
*১৯৮৬ চনত ''খামোচ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিণীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্ত্বাৱধায়ক সম্পাদক। 
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ। 
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৯ চনত  ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' -লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী। 
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। - ইংৰাজী ছবি। 
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও। 
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৯ চনত ''এক লড়কী কৌ দেখা ত’ এছা লগা'' -প্ৰযোজক। 
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী। 
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)। 
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ। 
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হ্যে জিন্দেগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং।&quot; 

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিণীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]]</text>
      <sha1>fy5w8tv9qdb3zeo9gx92xdnv80nzssp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601532</id>
      <parentid>601531</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26095" sha1="q9xdt5fuu3fzmhhm7mwd43pyjcfp28z" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works = 
| spouse = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives = {{ubl
 | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
 | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
 | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
 | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু দহটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বহু প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪), একচন ড্ৰামা ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাই'' চলচ্চিত্ৰৰ চিৰিজ ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁক জনা যায়। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ এগৰাকী পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছৱাৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে [[কাশ্মীৰ]] এৰি গুছি গৈছিল। চোপ্ৰাই তেওঁ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''শিকাৰা'' চিনেমাখন মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; তেওঁ পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল। 

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাৰ ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ'' (১৯৭৬)। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰৰ চুটি ছবিৰ [[অস্কাৰ বঁটা| একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়। ১৯৮০ চনত ''টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত'' এই চুটি তথ্যচিত্ৰখনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''চজায়ে মৌথ'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]], ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল। 

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী [[বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেতিয়াৰপৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু বৰ্তমান ই এটা [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ। 

চোপ্ৰাই ''খামৌছ'' চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল, য’ত [[শ্বাবানা আজমী]], [[আমোল পালেকাৰ]], [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু [[পংকজ কাপুৰ]] আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত দৃশ্যগ্ৰহণ হোৱা এই উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক মাইলৰ খুঁটী ৰূপে পৰিগণিত হৈছে। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪) [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কৈৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰায়ো সহযোগী ৰূপে লিখিছিল, প্ৰত্যেক খনেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লগে ৰাহো মুন্না ভায়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যাৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, থ্ৰী ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিণীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল। 

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''শিকাৰা'', আৰু ''খামৌছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে। 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱৰ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯) সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যি নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিক হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, পুত্ৰ অগ্নি আৰু কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাপেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা। 
*১৯৭৮ চনত ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত। 
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা। 
*১৯৮৬ চনত ''খামোচ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিণীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্ত্বাৱধায়ক সম্পাদক। 
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ। 
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৯ চনত  ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' -লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী। 
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। - ইংৰাজী ছবি। 
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও। 
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৯ চনত ''এক লড়কী কৌ দেখা ত’ এছা লগা'' -প্ৰযোজক। 
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী। 
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)। 
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ। 
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হ্যে জিন্দেগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং।&quot; 

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিণীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]]</text>
      <sha1>q9xdt5fuu3fzmhhm7mwd43pyjcfp28z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601533</id>
      <parentid>601532</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>/* কৰ্ম জীৱন */</comment>
      <origin>601533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26082" sha1="5jk1wuxs92pu790ilxxijj316jkgtmg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (princely state)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান{{endash}}সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]), ভাৰত
| occupation = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works = 
| spouse = {{ubl
|{{marriage|[[ৰেণু ছালুজা]]|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|১৯৯০}}
}}
| children = ৩, [[জুনি চোপ্ৰা]] আৰু [[অগ্নি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে
| relatives = {{ubl
 | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
 | [[কৰ্ণ চন্দ্ৰা]] (শাহু)
 | [[বিক্ৰম চন্দ্ৰা (novelist)|বিক্ৰম চন্দ্ৰা]] (ভিনিয়েক)
 | [[তনুজা চন্দ্ৰা]] (খুলশালী)}}
| website = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু দহটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বহু প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪), একচন ড্ৰামা ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাই'' চলচ্চিত্ৰৰ চিৰিজ ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁক জনা যায়। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ এগৰাকী পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছৱাৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে [[কাশ্মীৰ]] এৰি গুছি গৈছিল। চোপ্ৰাই তেওঁ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''শিকাৰা'' চিনেমাখন মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; তেওঁ পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল। 

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাৰ ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ'' (১৯৭৬)। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰৰ চুটি ছবিৰ [[অস্কাৰ বঁটা| একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়। ১৯৮০ চনত ''টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত'' এই চুটি তথ্যচিত্ৰখনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''চজায়ে মৌথ'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]], ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল। 

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেতিয়াৰপৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু বৰ্তমান ই এটা [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ। 

চোপ্ৰাই ''খামৌছ'' চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল, য’ত [[শ্বাবানা আজমী]], আমোল পালেকাৰ, [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত দৃশ্যগ্ৰহণ হোৱা এই উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক মাইলৰ খুঁটী ৰূপে পৰিগণিত হৈছে। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪) [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কৈৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰায়ো সহযোগী ৰূপে লিখিছিল, প্ৰত্যেক খনেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লগে ৰাহো মুন্না ভায়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যাৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, থ্ৰী ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিণীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল। 

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''শিকাৰা'', আৰু ''খামৌছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱৰ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯) সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যি নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিক হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, পুত্ৰ অগ্নি আৰু কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাপেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা। 
*১৯৭৮ চনত ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত। 
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা। 
*১৯৮৬ চনত ''খামোচ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিণীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্ত্বাৱধায়ক সম্পাদক। 
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ। 
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৯ চনত  ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' -লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী। 
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। - ইংৰাজী ছবি। 
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও। 
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৯ চনত ''এক লড়কী কৌ দেখা ত’ এছা লগা'' -প্ৰযোজক। 
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী। 
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)। 
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ। 
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হ্যে জিন্দেগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং।&quot; 

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিণীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]]</text>
      <sha1>5jk1wuxs92pu790ilxxijj316jkgtmg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601535</id>
      <parentid>601533</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <origin>601535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25879" sha1="e9e2vhy7sxk61rgaenrhxsr389l3a31" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = বিধু বিনোদ চোপ্ৰা
| image = Vidhu Vinod Chopra 2023 (cropped).jpg
| caption = ২০২৩ চনত চোপ্ৰা
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1952|09|05}}
| birth_place = শ্ৰীনগৰ, [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ প্ৰিন্সলী ৰাজ্য]] (বৰ্তমান সময়ত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ |জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (union territory)]]), [[ভাৰত]]
| occupation = {{hlist|চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ|সম্পাদক}}
| notable_works = 
| spouse = {{ubl
|{{marriage|ৰেণু ছালুজা|1976|1983|reason=divorced}}
|{{marriage|শ্ববনম সুখদেৱ|1985|1989|reason=divorced}}
|{{marriage|[[অনুপমা চোপ্ৰা|অনুপমা চোপ্ৰা]]|1990}}
}}
| children = ৩
| relatives = {{ubl
 | [[ৰামানন্দ সাগৰ]] (সতীয়া ভাতৃ)
 | কৰ্ণ চন্দ্ৰা (শাহু)
 | বিক্ৰম চন্দ্ৰা (ভিনিয়েক)
 | তনুজা চন্দ্ৰা (খুলশালী)}}
| website = {{URL|vinodchoprafilms.com}}
| signature = 
}}
'''বিধু বিনোদ চোপ্ৰা''' ({{Lang-en|: Vidhu Vinod Chopra; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫২}}) এজন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু সম্পাদক। চোপ্ৰাই পাঁচটা [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] আৰু দহটা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বহু প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯), দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪), একচন ড্ৰামা ''মিছন কাশ্মীৰ'' (২০০০) আৰু জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ ''টুৱেলভথ্‌ ফেইল'' (২০২৩) আদি ছবি পৰিচালনাৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত। বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছৰ বেনাৰত ''মুন্না ভাই'' চলচ্চিত্ৰৰ চিৰিজ ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' (২০০৯), ''পি কে'' (২০১৪), আৰু ''সঞ্জু'' (২০১৮) প্ৰযোজনা কৰাৰ বাবেও তেওঁক জনা যায়। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
[[ভাৰত|ভাৰতৰ]] জম্মু-কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰৰ এটা পাঞ্জাবী হিন্দু পৰিয়ালত চোপ্ৰাৰ জন্ম হয় আৰু তাতেই তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=6 February 2013 |title=Vidhu Vinod Chopra recalls troubled time in Kashmir – NDTV Movies |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |access-date=30 June 2018 |website=ndtv.com |archive-date=24 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724121125/http://movies.ndtv.com/bollywood/vidhu-vinod-chopra-recalls-troubled-time-in-kashmir-327139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ডি.এন.চোপ্ৰা আৰু প্ৰবীণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[ৰামানন্দ সাগৰ]] তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=In Bollywood, everyone's related! |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/In-Bollywood-everyones-related/articleshow/4654411.cms |access-date=3 February 2016 |work=The Times of India|date=14 June 2009 }}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ভাতৃ বীৰ কে চোপ্ৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ এগৰাকী পণ্ডিত আছিল আৰু প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Obituary: Vir K. Chopra {{!}} Ranbir Singh - Mainstream Weekly |url=https://mainstreamweekly.net/article11240.html |access-date=2025-01-12 |website=mainstreamweekly.net}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ মূলতঃ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ পেছৱাৰৰ বাসিন্দা আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra: I was arrogant, volatile and violent, living with Anu has changed me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Vidhu-Vinod-Chopra-I-was-arrogant-volatile-and-violent-living-with-Anu-has-changed-me/articleshow/46850792.cms |access-date=2020-08-30 |website=The Times of India |date=9 April 2015 |language=en}}&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত ''কাশ্মীৰ সংঘাত''ৰ সময়ত তেওঁৰ মাতৃ শান্তি দেৱী মহালক্ষ্মীয়ে [[কাশ্মীৰ]] এৰি গুছি গৈছিল। চোপ্ৰাই তেওঁ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''শিকাৰা'' চিনেমাখন মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |via=Indo-Asian News Service |date=January 7, 2020 |title=Vidhu Vinod Chopra on Shikara: It is about those who have been refugees in India for over three decades |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/vidhu-vinod-chopra-on-shikara-it-is-about-those-who-have-been-refugees-in-india-for-over-three-decades-1634727-2020-01-07 |magazine=India Today}}&lt;/ref&gt; তেওঁ পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল। 

==কৰ্ম জীৱন==
চোপ্ৰাই ছাত্ৰ অৱস্থাত নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমখন চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল'' (১৯৭৬)-এ শ্ৰেষ্ঠ চুটি পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছাত্ৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গুৰু দত্ত সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Murder at Monkey Hill |url=http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003205215/http://www.rudraa.com/main/Master_b%26w.htm |archive-date=3 October 2009 |access-date=8 October 2009 |work=Rudraa |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাৰ ভাৰতৰ নিঃস্ব শিশুসকলৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা এখন চুটি তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, যাৰ নাম আছিল ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ'' (১৯৭৬)। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনত শ্ৰেষ্ঠ তথ্যচিত্ৰৰ চুটি ছবিৰ [[অস্কাৰ বঁটা| একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হয়। ১৯৮০ চনত ''টাম্পেৰে চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত'' এই চুটি তথ্যচিত্ৰখনে গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tampere International Short Film Festival (1980) |url=https://www.imdb.com/event/ev0000641/1980/1/ |access-date=30 June 2018 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি ''চজায়ে মৌথ'' আছিল তেওঁৰ পূৰ্বৰ চুটি ছবি ''মাৰ্ডাৰ এট মাংকি হিল''ৰ অভিযোজন। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]], ৰাধা ছালুজা আৰু দিলীপ ধাৱনে। বনৰাজ ভাটিয়াই ছবিখনৰ সংগীত ৰচনা কৰিছিল। 

১৯৮৫ চনত তেওঁ নিজাকৈ প্ৰডাকচন কোম্পানী বিনোদ চোপ্ৰা ফিল্মছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেতিয়াৰপৰা কোম্পানীটোৱে বলীউডৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু বৰ্তমান ই এটা [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] অন্যতম বৃহৎ আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ। 

চোপ্ৰাই ''খামৌছ'' চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল, য’ত [[শ্বাবানা আজমী]], আমোল পালেকাৰ, [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু পংকজ কাপুৰ আদিয়ে বিশিষ্ট চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাশ্মীৰত দৃশ্যগ্ৰহণ হোৱা এই উদ্ভাৱনীমূলক মেটা থ্ৰিলাৰখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে।

তেওঁৰ পৰৱৰ্তী পৰিচালিত ক্ৰাইম ড্ৰামা ''পৰিন্দা'' (১৯৮৯) হিন্দী চিনেমাৰ এক মাইলৰ খুঁটী ৰূপে পৰিগণিত হৈছে। ই অপৰাধ নাটকৰ কক্ষপথ আৰু হিন্দী ছবিত ব্যৱহৃত ছবিৰ শব্দভাণ্ডাৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা আৰু অসংখ্য বঁটা লাভ কৰে। 

চোপ্ৰাৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী'' (১৯৯৪) [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ অৱনতিৰ সময়ত পৰিৱেশিত এখন দেশপ্ৰেমমূলক ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা আছিল। ইয়াত অনিল কাপুৰ আৰু মনীষা কৈৰালাই মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কিংবদন্তি আৰ ডি বৰ্মনে সংগীত ৰচনা কৰা এইখন আছিল তেখেতৰ শেষ ছবি য’ত বৰ্মনে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰাৰ লগতে ছবিখনে ৪০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত মুঠ ৯টা বঁটা লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰাজকুমাৰ হিৰানীৰ সৈতে মিলি ৫খন ছবি নিৰ্মাণ কৰে: মুন্না ভাই এম বি বি এছ, লগে ৰহো মুন্না ভাই, থ্ৰী ইডিয়টছ, পি কে আৰু সঞ্জু। প্ৰথম ৩খন, যিবোৰ চোপ্ৰায়ো সহযোগী ৰূপে লিখিছিল, প্ৰত্যেক খনেই শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে, আৰু লগে ৰাহো মুন্না ভায়ে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ও লাভ কৰে। এই সকলোবোৰ ব্যাৱসায়িকভাৱেও অতি সফল হৈছিল, থ্ৰী ইডিয়টছ আৰু পি কে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল,লগতে পূব এছিয়াৰ বজাৰতো প্ৰৱেশ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=3 Idiots – Lifetime Box Office Collection, Budget, Reviews, Cast, etc |url=https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |access-date=2019-07-24 |website=BOTY |date=4 July 2018 |language=en-US |archivedate=2019-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724121748/https://bestoftheyear.in/movie/3-idiots/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;তেওঁ পৰিণীতা, ফেৰাৰী কি সাৱাৰী, ৱাজিৰ আদিও লিখিছিল আৰু প্ৰযোজনা কৰিছিল। 

কিন্তু ২০০০ চনৰ পিছত চোপ্ৰাৰ পৰিচালিত পৰৱৰ্তী ছবি ইমান সফল নহ’ল; এইবোৰ ক্ৰমে, ২০০৭ চনত তেওঁৰ ছবি ''একলব্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড'', ২০১৫ চনত তেওঁৰ নিজা ছবি পৰিন্দাৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ ''ব্ৰকেন হৰ্চেছ'',২০২০ চনত কাশ্মীৰী হিন্দুৰ পলায়নৰ ওপৰত মুক্তি পোৱা ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''শিকাৰা'', আৰু ''খামৌছ'' আদি।&lt;ref name=&quot;RT Broken Horses&quot;&gt;{{cite web |title=Broken Horses |url=https://www.rottentomatoes.com/m/broken_horses/ |access-date=30 June 2018 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Broken Horses Is An Epic Disaster – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=1206 |access-date=2018-06-29 |website=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত চোপ্ৰাই ২০২৩ চনত মুক্তি পোৱা বায়’পিক টুৱেলভথ ফেইলৰ জৰিয়তে পুনৰ সফলতালৈ ঘূৰি আহে। উৎকৃষ্ট সমালোচনা আৰু মুখে-মুখে কৰা প্ৰশংসাৰ বাবে ছবিখনে শেষত আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰে য’ত ২০ কোটিৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ৭০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=12th Fail Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/12th-fail/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama |date=27 October 2023 |access-date=8 February 2024 }}&lt;/ref&gt;এই ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ছবি, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনাকে ধৰি ৫টা [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰে।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
বিধু বিনোদ চোপ্ৰাৰ তিনিবাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছেিল, তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী আছিল বিখ্যাত সম্পাদক ৰেণু ছালুজা (মৃত্যু ১৯৭৬–১৯৮৩), তাৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিভাগৰ তথ্যচিত্ৰৰ সুপৰিচিত পৰিচালক এছ সুখদেৱ (১৯৩৩–১৯৭৯)ৰ কন্যা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্ববনম সুখদেৱৰ (মৃত্যু ১৯৮৫–১৯৮৯) সৈতে। শ্ববনমৰ সৈতে তেওঁৰ সাংসাৰিক জীৱনৰ ঈশা চোপ্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যা আছে, যি নৃত্য প্ৰশিক্ষক আৰু নৃত্য পৰিচালিক হিচাপে কাম কৰি আছে।&lt;ref&gt;[https://scroll.in/reel/988189/watch-a-documentary-revisits-s-sukhdevs-life-and-career Watch: A documentary revisits S. Sukhdev's life and career]. Scroll.in&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ বিবাহ সম্পন্ন হয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক অনুপমা চোপ্ৰাৰ সৈতে ১৯৯০ চনৰ ১ জুনত।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Sleeping with the Enemy |url=http://www.openthemagazine.com/article/art-culture/sleeping-with-the-enemy |access-date=2019-07-23 |website=OPEN Magazine |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে, পুত্ৰ অগ্নি আৰু কন্যা জুনি চোপ্ৰা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Zuni Chopra, the quirky millennial author, at her candid best |url=https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |archive-date=2018-10-19 |access-date=2019-07-23 |website=in.com |language=en |archivedate=2018-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019115122/https://www.in.com/news/other/zuni-chopra-the-quirky-millennial-author-at-her-candid-best-228117.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==ফিল্মগ্ৰাফী==
বছৰৰ চলচ্চিত্ৰ ক্ৰেডিট-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক হিচাপেঃ

*১৯৭৬ চনত ''মাৰদাৰ এট মাংকি হিল''-পৰিচালক,লেখক-ডিপ্লমা ছবি; লগতে অভিনেতা। 
*১৯৭৮ চনত ''এন এনকাউন্তাৰ উইথ ফেচেছ''-পৰিচালক,-তথ্যচিত্ৰ, অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত। 
*১৯৮১ চনত ''সাজায়ে মাউত''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৩ চনত ''জানে ভি দো ইয়াৰো''- প্ৰডাকচন কণ্ট্ৰ'লাৰও অভিনেতা। 
*১৯৮৬ চনত ''খামোচ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৮৯ চনত ''পৰিন্দা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৪ চনত ''১৯৪২: এ লাভ ষ্ট’ৰী''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*১৯৯৮ চনত ''কৰিব''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০০ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৩ চনত ''মুন্না ভাই MBBS''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০০৫ চনত ''পৰিণীতা'' -লেখক,প্ৰযোজক,তত্ত্বাৱধায়ক সম্পাদক। 
*২০০৬ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই'' লেখক,প্ৰযোজক, সহযোগী লেখক; গীতিকাৰ। 
*২০০৭ চনত ''একলব্য: ৰয়েল গাৰ্ড'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। 	
*২০০৯ চনত  ''থ্ৰী ইডিয়টছ'' -লেখক,প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্য সহযোগী। 
*২০১২ চনত ''ফেৰাৰী কি সাৱাৰী''-লেখক,প্ৰযোজক। 	
*২০১৪ চনত ''পি কে'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৫ চনত ''ব্ৰকেন হৰচেছ''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক। - ইংৰাজী ছবি। 
*২০১৬ চনত ''ৱাজিৰ''-লেখক,প্ৰযোজক, সম্পাদকও। 
*২০১৮ চনত ''সঞ্জু'' -প্ৰযোজক। 	
*২০১৯ চনত ''এক লড়কী কৌ দেখা ত’ এছা লগা'' -প্ৰযোজক। 
*২০২০ চনত ''শিকাৰা''-পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সহ-লেখক: ৰাহুল পণ্ডিত আৰু অভিজাত যোশী। 
*২০২৩ চনত ''টুৱেলভ্থ ফেইল'' -পৰিচালক, লেখক, প্ৰযোজক, সম্পাদকও; গায়ক, &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; আৰু &quot;ৰিষ্টাৰ্ট&quot; (ৰেপ 'এন' ফ'ক)। 
*২০২৪ চনত ''জিৰ সে ৰি ইস্তাট্''-প্ৰযোজক -তথ্যচিত্ৰ। 
==টেলিভিছন==
*১৯৮৪ চনত ''য়েহ জো হ্যে জিন্দেগী (ডি ডি নেচনেল)'' অভিনয়ত- নিজেই- খণ্ড ৩২: &quot;ডায়েটিং।&quot; 

==গ্ৰন্থতালিকা==

২০২১চনত-''অলিখিত: জীৱন আৰু চিনেমাৰ ওপৰত কথোপকথন''- লেখক-[[অভিজাত যোশী]]। &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Vidhu Vinod Chopra's New Book 'Unscripted' 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/vidhu-vinod-chopra-talks-about-his-bollywood-journey-in-new-book/articleshow/80228864.cms |access-date=12 January 2021 |website=Times Of India|date=12 January 2021 }}&lt;/ref&gt;

==বঁটা আৰু মনোনয়ন==
===আই আই এফ এ বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰাহো মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০১: মনোনয়ন, ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে আই আই এফ এ বঁটা
*২০১০: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
===ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে ৰিডাৰ্ছ চয়ছ এৱাৰ্ড
===FICCI বঁটা===
*২০০৯: বিজয়ী, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''ৰ বাবে বছৰৰ সৰ্বাধিক সফল ছবি
===পৰ্দা বঁটা===
*২০০৬ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্নাভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি
*২০০৬: ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে মনোনীত, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ ছবি, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
*২০০৯: বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য, ''থ্ৰী ইডিয়টছ''
===জি চিনে বঁটা===
*২০০৭ চনত ''লগে ৰহৌ মুন্না ভাই''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য
*২০০৫: ''পৰিণীতা''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ
*২০০৫ চনত ''মিছন কাশ্মীৰ''ৰ বাবে বিজয়ী, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক
===টাম্পেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ===
*১৯৮০: বিজয়ী, গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স ফৰ ''এন এনকাউণ্টাৰ উইথ ফেচেছ''

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist}}
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]]
[[শ্ৰেণী:লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]]
[[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]]</text>
      <sha1>e9e2vhy7sxk61rgaenrhxsr389l3a31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বিজয় বাৰ্মা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128419</id>
    <revision>
      <id>601523</id>
      <parentid>559170</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19441" sha1="nirljbs167u7z64m8gi1imulkkb2y91" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person
| name               = বিজয় বাৰ্মা
| image              = Vijay Varma snapped attending Vogue Forces of Fashion India (cropped).jpg
| caption            = ২০২৩ চনত বাৰ্মা
| birth_date         = {{Birth date and age |df=y|1986|03|29}}
| birth_place        = [[হায়দৰাবাদ]], [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], ভাৰত
| alma_mater       = [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]
| occupation        = অভিনেতা
| years active      = ২০০৮–বৰ্তমানলৈকে
}}

'''বিজয় বাৰ্মা''' ({{lang-en|Vijay Varma}}) এজন ভাৰতীয় অভিনেতা৷ তেওঁ প্ৰধানকৈ [[বলিউড|হিন্দী ছবি]] আৰু হিন্দী ৱেব চিৰিজত কাম কৰে। তেওঁ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ তাৰ পিছত অপৰাধ ড্ৰামা ''পিংক (২০১৬)''ত অভিনয় কৰি তেওঁ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ ''মিডলক্লাছ আব্বাই (২০১৭)'', ''গাল্লী বয় (২০১৯)'' আৰু ''বাঘী-৩'' (২০২০)ত সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ''মিডলক্লাছ আব্বাই''ৰ জৰিয়তে তেওঁ ''শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]''ৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। 

ইয়াৰ পিছত বাৰ্মাই কেইবাটাও ষ্ট্ৰীমিং প্ৰজেক্টত অভিনয় কৰে, যাৰ ভিতৰত ''মিৰ্জাপুৰ (২০২০–বৰ্তমান)'', ''ডাৰ্লিংছ (২০২২)'', ''দহাড় (২০২৩)'', ''কালকুট (২০২৩)'', ''জানে জান (২০২৩)'', আৰু [[ইণ্ডিয়ান এয়াৰলাইনছ ফ্লাইট ৮১৪|আইচি ৮১৪: দ্য কান্দাহাৰ হাইজেক (২০২৪)]]। ''দহাড়''ত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ড্ৰামা চিৰিজ (সমালোচক)ৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ অ’টিটি বঁটা লাভ কৰে।

==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা==
[[ভাৰত]]ৰ [[হাইদৰাবাদ|হায়দৰাবাদ]]ত বসতি স্থাপন কৰা এটা [[মাৰৱাৰ|মাৰোৱাৰী]] ব্যৱসায়ী পৰিয়ালত ১৯৮৬ চনৰ ২৯ মাৰ্চত বাৰ্মাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pillaai|first=Jitesh|date=8 November 2023|title=Exclusive: &quot;I am very easy to be with. I like and enjoy doing simple things,&quot; says Vijay Varma|url=https://www.filmfare.com/interviews/exclusive-i-am-very-easy-to-be-with-i-like-and-enjoy-doing-simple-things-says-vijay-varma-62403.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240802205140/https://www.filmfare.com/interviews/exclusive-i-am-very-easy-to-be-with-i-like-and-enjoy-doing-simple-things-says-vijay-varma-62403.html|archive-date=2 August 2024|website=[[Filmfare]]|quote=I belong to a Marwari family (...)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Vyavahare|first=Renuka|date=22 February 2024|title=Exclusive: I hope some actors get papped outside an acting class too someday, says Vijay Varma|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vijay-varmas-arduous-journey-in-the-film-industry/articleshow/107900608.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225010634/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vijay-varmas-arduous-journey-in-the-film-industry/articleshow/107900608.cms|archive-date=25 February 2024|website=[[The Times of India]]|quote=I belong to a Marwari family, born and raised in Hyderabad and we are into business.}}&lt;/ref&gt;তেওঁ ছেইণ্ট থেৰেছা হাইস্কুলত পঢ়িছিল আৰু পিছলৈ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান|এফ টি আই আই]]ত অধ্যয়ন কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;dnaindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|title=Vijay Varma -Actor Biography|access-date=9 September 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818173501/http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

==কৰ্মজীৱন==
বাৰ্মাই নিজৰ গৃহ চহৰ হায়দৰাবাদত ভ্ৰাম্যমাণ জগতত অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ লাভৰ আকাংক্ষাৰে তেওঁ পুনেস্থিত ভাৰতীয় ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট (এফ টি আই আই)ত দুবছৰ পঢ়িছিল। স্নাতক হোৱাৰ পিছত বাৰ্মাই চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনত কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|title=Vijay Varma - Actor Biography|access-date=9 September 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818173501/http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ২০০৮–২০১৫: আৰম্ভণিৰ কাম আৰু চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ ===
বাৰ্মাৰ প্ৰথম পৰ্দাৰ উপস্থিতি আছিল চুটি ছবি ''শ্ব'ৰ'' (২০০৮)ৰ জৰিয়তে, যিখনে নিউয়ৰ্কৰ এম আই এ চি মহোৎসৱৰ শ্ৰেষ্ঠ চুটি ছবিকে ধৰি বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk | title=Find out THIS actor who ran away from home, took odd roles, and then rose to fame after 'Mirzapur' | website=The Times of India | date=16 August 2024 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/find-out-this-actor-who-ran-away-from-home-shot-odd-roles-and-then-rose-to-fame-after-mirzapur/articleshow/112556085.cms | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; ২০১০ চনত ৱাইআৰএফ টেলি-ধাৰাবাহিক ''ৰিষ্টা ডট কম''ত অভিনয় কৰি তেওঁ টেলিভিছনত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web | title=Rishta.com Full Episode 1 | website=YouTube | date=6 March 2024 | url=https://www.youtube.com/watch?v=8DJG9F8iEis&amp;feature=youtu.be | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে ঐতিহাসিক ড্ৰামা ''চিট্টাগং'' (২০১২)ৰ জৰিয়তে, য'ত তেওঁ বিপ্লৱী সুবোধ &quot;ঝুংকু&quot; ৰয়ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Chittagong/movie-review/16768238.cms|title=Chittagong film review|work=[[The Times of India]]|access-date=26 November 2012}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''ৰংগ্ৰেজ (২০১৩)'' আৰু ''গেং অৱ গোষ্টছ (২০১৪)'' আদি ছবিত সহায়ক ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web | last=Dedhia | first=Sonil | title=Review: Gang Of Ghosts is definitely NOT a must-watch | website=Rediff | date=2014-03-21 | url=https://www.rediff.com/movies/report/review-gang-of-ghosts-is-definitely-not-a-must-watch/20140321.htm | access-date=2025-06-01}}&lt;/ref&gt;

=== ২০১৬–২০১৮: পিংকৰ সৈতে ব্ৰেকথ্ৰু আৰু সহায়ক ভূমিকা ===
অনিৰুদ্ধ ৰায় চৌধুৰীৰ সামাজিক থ্ৰিলাৰ ''পিংক (২০১৬)''ৰ জৰিয়তে বাৰ্মাই প্ৰথমটো গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বীকৃতি লাভ কৰে। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰূপায়িত অংকিত মালহোত্ৰাৰ চিত্ৰণ সমালোচকসকলে বহুলভাৱে লক্ষ্য কৰিছিল আৰু ছবিখনৰ সমালোচক আৰু বাণিজ্যিক সফলতাত অৰিহণা যোগাইছিল৷&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/pink-movie-review-amitabh-bachchan-taapsee-pannu-star-rating-3032180/ |title=Pink movie review: A solid film that deserves to be championed |date=16 September 2016 |website=The Indian Express |access-date=10 September 2024}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিঅ'-নোৱাৰ থ্ৰিলাৰ ''মনছুন শ্বুটআউট (২০১৭)''ত এজন সংঘাতপূৰ্ণ পুলিচৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৩ চনৰ কাঁন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল যদিও ২০১৭ চনতহে ভাৰতৰ থিয়েটাৰত মুক্তি দিয়া হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/monsoon-shootout-cannes-review-525250/ |title=Monsoon Shootout: Cannes Review |date=18 May 2013 |website=The Hollywood Reporter |access-date=10 September 2024}}&lt;/ref&gt; সেই বছৰতে বাৰ্মাই তেলেগু চিনেমাত ''মিডলক্লাছ আব্বাই'' (MCA) ছবিত [[নানী (অভিনেতা)|নানী]]ৰ বিপৰীতে শিৱ শক্তি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবিয়ে ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰা বুলি প্ৰমাণিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mca-movie-review-too-much-happens-too-soon-in-this-nani-and-sai-pallavi-starrer/story-20s4PnCDAFNa0jxpsV1G6I.html |title=MCA movie review: Too much happens too soon in this Nani and Sai Pallavi starrer |date=21 December 2017 |website=Hindustan Times |access-date=10 September 2024}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''ৰাগ দেশ (২০১৭)''&lt;ref&gt;{{cite web | last=Desai | first=Rahul | title=Raag Desh Movie Review: An Overwritten Book Of History | website=Film Companion | date=28 July 2017 | url=https://www.filmcompanion.in/reviews/raag-desh-movie-review | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; আৰু ''মাণ্টো (২০১৮)'' ছবিতো অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web | last=Hungama | first=Bollywood | title=Manto | website=Bollywood Hungama | date=15 August 1947 | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/manto/cast/ | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt;

=== ২০১৯–বৰ্তমান: বহল প্ৰশংসা আৰু প্ৰাধান্যৰ উত্থান ===
[[জয়া আখতাৰ]]ৰ মিউজিকেল ছবি ''গাল্লী বয় (২০১৯)''ৰ জৰিয়তে বাৰ্মাৰ কেৰিয়াৰে অধিক গতি লাভ কৰে। বন্ধু আৰু নৈতিকভাৱে অস্পষ্ট ব্যক্তিত্বৰ জটিল চৰিত্ৰ ম'ইন আৰিফৰ চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয়ে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.filmcompanion.in/reviews/bollywood-review/gully-boy-movie-review-a-softer-than-expected-but-hugely-entertaining-and-beautifully-made-street-rapper-story/ |title=Gully Boy Movie Review: A softer-than-expected but hugely entertaining and beautifully made street-rapper story |date=14 February 2019 |website=Film Companion |access-date=10 September 2024}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''ছুপাৰ ৩০ (২০১৯)''তো বিশেষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web | title=I knew I wanted to be a part of Super 30: Vijay Varma | website=The Indian Express | date=4 June 2019 | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vijay-varma-cameo-super-30-5764642/ | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt;

''২০২০ চনত বাৰ্মাই ছবি আৰু ষ্ট্ৰীমিং প্লেটফৰ্মত নিজৰ উপস্থিতি সম্প্ৰসাৰণ কৰে। নেটফ্লিক্সৰ হ'ৰ'ৰ এন্থালজী গোষ্ট ষ্ট'ৰীজ''&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323|title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable|website=NDTV.com|access-date=2020-01-02|archive-date=6 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323|url-status=live}}&lt;/ref&gt;ৰ জোয়া আখতাৰৰ কাহিনীটোত তেওঁ অংশ লৈছিল৷  ইয়াৰ পিছত তেওঁ একচন ছবি ''বাঘী ৩''ত সহযোগী ভূমিকা পালন কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/baaghi-3-2/critic-review/baaghi-3-2-movie-review/ |title=Baaghi 3 Movie Review |website=[[Bollywood Hungama]] |date=6 March 2020 |access-date=6 March 2020 |archive-date=23 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023123749/https://www.bollywoodhungama.com/movie/baaghi-3-2/critic-review/baaghi-3-2-movie-review/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; তেওঁ জিফাইভৰ ছবি বামফাড় আৰু য়াৰাত এণ্টাগনিষ্টৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল৷&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bamfaad-movie-review-rating-6356312/|title=Bamfaad movie review: Aditya Rawal delivers a restrained, convincing performance|date=10 April 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gupta |first=Shubhra |date=30 July 2020 |title=Yaara review: Tigmanshu Dhulia directorial works only sporadically |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/yaara-review-tigmanshu-dhulia-6530682/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210081910/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/yaara-review-tigmanshu-dhulia-6530682/ |archive-date=10 December 2023 |access-date=10 December 2023 |website=[[The Indian Express]]}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ ষ্ট্ৰীমিং কেৰিয়াৰৰ এক উল্লেখযোগ্য টাৰ্ণিং পইণ্ট আছিল জনপ্ৰিয় এমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ত মুক্তি লভা ক্ৰাইম ছিৰিজ মিৰ্জাপুৰ৷ যাৰ দ্বিতীয় ছিজনত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল৷&lt;ref&gt;{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk | title=Vijay Varma thanks fans for their crazy love for 'Mirzapur' in his unique style | website=The Times of India | date=10 July 2024 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/vijay-verma-thanks-fans-for-their-crazy-love-for-mirzapur-in-his-unique-style/articleshow/111632468.cms | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; এই সময়ছোৱাত তেওঁ ''বিবিচি ৱান''ৰ ''এ চুইটেবল বয়''ৰ অভিযোজনতো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তা ৰছিদৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{cite web | last=Desk | first=HT Entertainment | title=Vijay Varma has theory as to why Suitable Boy 'didn't make much noise' in India | website=Hindustan Times | date=28 April 2021 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/vijay-varma-has-theory-as-to-why-suitable-boy-didn-t-make-much-noise-in-india-101619590012279.html | access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; আৰু [[নেটফ্লিক্স]]ৰ অপৰাধ নাটক 'ছি'ত ছাছ্যা নামৰ ড্ৰাগ-ব্যৱসায়ীৰ চৰিত্ৰত পুনৰাবৃত্তিমূলক ভূমিকা পালন কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Netflix's She review: Imtiaz Ali's streaming debut could have been an intelligent thriller if not for its inherent male gaze |url=https://www.firstpost.com/entertainment/netflixs-she-review-imtiaz-alis-streaming-debut-could-have-been-an-intelligent-thriller-if-not-for-its-inherent-male-gaze-8178081.html |website=Firstpost |date=23 March 2020}}&lt;/ref&gt;
== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name}}
* {{Instagram}}
==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist|30em}}
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]]
[[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>nirljbs167u7z64m8gi1imulkkb2y91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কলিংগ (অঞ্চল)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128647</id>
    <revision>
      <id>601480</id>
      <parentid>560817</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>যদুমণি</username>
        <id>32127</id>
      </contributor>
      <comment>অনুবাদ কৰি থকা হৈছে</comment>
      <origin>601480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15699" sha1="me113yv8zns0w98t56br4ls0d36ah0n" xml:space="preserve">{{About|অঞ্চল|অন্যান্য ব্যৱহাৰ|কলিংগ যুদ্ধ{{!}}কলিংগ}}
{{Infobox settlement
| name               = কলিংগ
| official_name      = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| other_name         = 
| settlement_type    = অঞ্চল
| image_skyline      = Mahajanapadas (c. 500 BCE).png
| image_caption      = Kalinga among Vedic states
| image_flag         = 
| flag_alt           = 
| nickname           = 
| image_map          = 
| map_caption        = 
| image_map1         = 
| map_caption1       = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[India]]
| subdivision_type1  = State
| subdivision_name1  = {{Plainlist|
* [[Odisha]] {{small|(central and southern)}}
* [[Andhra Pradesh]] {{small|(northern)}}
}}
| established_title  = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date   = c. 1100 BCE
| founder            = [[Kalinga (Mahabharata)|King Kalinga of Mahabharata]]
| named_for          = 
| government_type    = 
| governing_body     = 
| unit_pref          = 
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 
| area_rank          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
| population_rank    = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Spoken
| demographics1_info1 = [[Odia language|Odia]], [[Telugu language|Telugu]] (only in parts of Northern AP)
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| blank1_name_sec1   = Ancient and Medieval Capitals
| blank1_info_sec1   = [[Tosali]], [[Sisupalgarh]], [[Dantapuram]], [[Pithapuram|Prishtapura]], [[Mukhalingam|Kalinganagara]], [[Cuttack]], [[Jajpur]]
}}
'''কলিংগ''' [[ভাৰত]]ৰ এক ঐতিহাসিক অঞ্চল। ইয়াক সাধাৰণতে গংগা আৰু গোদাৱৰী নদীৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয় যদিও ইয়াৰ সীমা শাসকসকলৰ ভূখণ্ডৰ লগত উঠা-নমা কৰি আহিছে। কলিংগাৰ মূল ভূখণ্ডই এতিয়া সমগ্ৰ ওড়িশা আৰু উত্তৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছে। ইয়াৰ বহল পৰিসৰত কলিংগ অঞ্চলে বৰ্তমানৰ ছত্তীশগড়ৰ কিছু অংশও সামৰি লৈছিল, যি পশ্চিমে অমৰকান্তকলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;rcm&quot;&gt;{{cite book |url=https://archive.org/details/outlineofhistory00rcma |title=Outline of the History of Kalinga |first=R.C. |last=Majumdar |pages=1, 19 |publisher=[[Asian Educational Services]] |date=1996|isbn=9788120611948 |access-date=1 May 2021}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত ই গংগা নদীৰ পাৰলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Ganguly |first=DK |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.148266/page/n21/mode/1up?q=north-east&amp;view=theater |title=Historical Geography and dynastic History of Orissa |publisher=Punthi Pustak |year=1975 |edition=1st |location=Kolkata |pages=6–7 |language=English}}&lt;/ref&gt;

কিংবদন্তি [[মহাভাৰত]]ত কলিংগসকলক এটা প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত [[কলিংগ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চলটো মৌৰ্যৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক কেইবাটাও আঞ্চলিক বংশই শাসন কৰিছিল যাৰ শাসকসকলে কলিংগাধিপতি (&quot;কলিংগৰ প্ৰভু&quot;) উপাধি বহন কৰিছিল; এই বংশসমূহৰ ভিতৰত আছিল মহামঘাবাহন, বশিষ্ঠ, মথাৰা, পিতৰ্ভক্ত, শৈলোদ্ভৱ, ভৌমকৰ, সোমবংশী, আৰু পূব গংগ। কলিং অঞ্চলত শাসন কৰিবলৈ মধ্যযুগীয় যুগৰ শাসকসকল আছিল সূৰ্য্যবংশ গজাপতি, ভোই বংশ,&lt;ref&gt;{{cite book|first=L.S.S. |last=O'Malley|title=Bengal District Gazetteer : Puri|url=https://books.google.com/books?id=pwD0-YV2LCYC&amp;pg=PA30|year=2007|access-date=2 February 2021|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7268-138-8|pages=30}}&lt;/ref&gt; পৰলাখেমুণ্ডি গংগা &lt;ref&gt;{{citation |url=https://www.jstor.org/stable/44145916 |publisher=Indian History Congress |date=2005–2006|jstor = 44145916|access-date=31 December 2020|title = Formation of Orissa Province and Role of Oriyas in Berhampur|last1 = Padhy|first1 = S. C.|journal = Proceedings of the Indian History Congress|volume = 66|pages = 1030–1040}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GAJAPATI&quot;&gt;{{citation |title=Odisha District Gazetteers Gajapati |publisher=GAD, Govt of Odisha |url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Gajapati_Gazetteer.pdf |page=51 |date=2002 }}&lt;/ref&gt; আৰু গঞ্জাম আৰু বিজাগপতমৰ জমিদাৰীসকল।&lt;ref&gt;{{citation |url=https://archive.org/details/dli.csl.7900 |title=Standing Information Regarding the Official Administration of the Madras Presidency in each Department |publisher=Madras University |last1=Maclean |first1=C.D. |date=1877 }}&lt;/ref&gt;

==পৰিসৰ==
কলিংগ অঞ্চলক সাধাৰণতে [[গংগা]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰু [[গোদাবৰী নদী]]ৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। কিন্তু ইয়াৰ সঠিক সীমা ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ত উঠা-নমা কৰি আহিছে।{{sfn|R. C. Majumdar|1996|p=1}} ৰাজনীতি বিজ্ঞানী সুদামা মিশ্ৰৰ মতে, কলিং জনপদ প্ৰথমে পুৰী আৰু গঞ্জাম জিলাই সামৰি লোৱা অঞ্চলটোক সামৰি লৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Sudama Misra |title=Janapada state in ancient India |publisher=Bhāratīya Vidyā Prakāśana |year=1973 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=se1oyofmPLMC }}&lt;/ref&gt; গংগা নদীলৈকে অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰিবলৈ ডি কে গাংগুলীয়ে প্লিনি আৰু মহাভাৰতৰ বিৱৰণীৰ পৰা উল্লেখ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

তেওঁ লিখিছে &quot; প্লিনিয়ে স্পষ্টভাৱে অপ্ৰয়োজনীয় ডুপ্লিকেচন কৰিছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ চিনাক্তকৰণ আৰু ইয়াৰ অৱস্থান বৰ্ণনাৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে কঠিন হৈ পৰিছে যিটো ভুল আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ যেন লাগে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; প্লিনিয়ে এটাতকৈ অধিক কলিংগ বসতিৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে তেওঁৰ ধাৰণাটোৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল যাৰ পৰা ভাৰতীয় লেখকসকলো সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত নহয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; কিন্তু প্লিনিৰ ওপৰৰ বিৱৰণীটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ইয়াৰ পৰা দেখা যায় যে কলিংগ উত্তৰ-পূব দিশত গংগালৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;গংগাৰ পৰা আগলৈ কলিংগৰ ভূখণ্ড যে বিস্তৃত আছিল, সেই কথা বাণপৰ্বমৰ ত্ৰিত্যত্ৰ খণ্ডৰ তলৰ অংশসমূহে সমৰ্থন কৰা যেন লাগে।&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰ চি মজুমদাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলে কলিংগৰ কথা উল্লেখ কৰিছে যে মহানদীৰ পৰা গোদাবৰীলৈকে আছিল। অৱশ্যে ওপৰত কোৱাৰ দৰে প্লিনিয়ে গংগাৰ উত্তৰ সীমা হিচাপে গংগাৰ সৰল উল্লেখ আৰু মহাভাৰতে কোৱাৰ দৰে মহানদীৰ উত্তৰত অৱস্থিত আৰু এটা সময়ত ওড়িশা আৰু ঝাৰখণ্ডৰ সীমাৰেখাৰে আবদ্ধ হৈ ওড়িশাৰ ভদ্ৰক জিলাৰ বংগ উপসাগৰত পৰি কলিংগাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা বৈতাৰাণী নদীখনে এই দাবী বাতিল কৰে।

প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্যত কলিংগ অঞ্চলটো অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সৈতে সীমান্তৰ ওচৰত ওড়িশাৰ গঞ্জাম জিলাত অৱস্থিত মহেন্দ্ৰগিৰি পৰ্বতৰ সৈতে জড়িত।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Dineschandra Sircar (1971). [https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&amp;pg=PA167 Studies in the Geography of Ancient and Medieval India. Motilal Banarsidass.] [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-0690-0|978-81-208-0690-0.]]&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস ==

=== প্ৰাচীনতা ===
এই অঞ্চলৰ নামটো কলিংগ নামৰ এটা জনগোষ্ঠীৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। কিংবদন্তি মহাভাৰত গ্ৰন্থ অনুসৰি কলিংগ আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰৰ জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বপুৰুষ ভাতৃ আছিল। এই চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ ভিতৰত আছিল অংগ, ভাংগা, পুন্দ্ৰা আৰু চুহমা।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

কলিংগসকলে ওড়িশাৰ বৈতাৰাণী নদীৰ পৰা বিশাখাপট্টনম জিলাৰ বাৰাহনন্দিলৈকে বিস্তৃত ভূখণ্ড দখল কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল দন্তকুৰা বা দন্তপুৰা চহৰ (বৰ্তমান শ্ৰীকাকুলাম জিলাৰ চিকাকোলেৰ ওচৰৰ দন্তবক্তৰ দুৰ্গ, লাংগুলীয়া বা লাংগুলিনি নদীৰ দ্বাৰা ধুই পেলোৱা)।&lt;ref&gt;[[:en:K._A._Nilakanta_Sastri|K. A. Nilakanta Sastri]], ed. (1988) [1967]. ''[https://books.google.com/books?id=YoAwor58utYC Age of the Nandas and Mauryas]'' (2nd ed.). [[:en:Delhi|Delhi]]: [[:en:Motilal_Banarsidass|Motilal Banarsidass]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/81-208-0465-1|&lt;bdi&gt;81-208-0465-1&lt;/bdi&gt;.]]&lt;/ref&gt;

ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থৰ সময়ত কলিংগ ৰাজ্য ইতিমধ্যে আছিল, য'ত ইয়াৰ ৰজা কৰণডুক গান্ধাৰ নগনাজিত আৰু বিদৰ্ভৰ ভীমৰ সমসাময়িক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[[:en:Hem_Chandra_Raychaudhuri|Raychaudhuri, Hemchandra]] (1953). Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of Gupta Dynasty. [[:en:University_of_Calcutta|University of Calcutta]]&lt;/ref&gt;

মহাগোবিন্দ সুত্তান্তৰ মতে কলিংগৰ ৰজা সত্তভু বিদেহৰ ৰেণুৰ সমসাময়িক আৰু কাছিৰ ধাতৰাষ্ঠ বা ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সমসাময়িক আছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

কলিংগৰ কথা পাণিনি আৰু বৌধায়ন দুয়োজনে উল্লেখ কৰিছিল, পিছৰজনে ইয়াক ভাৰতৰ অংশ বুলি গণ্য কৰিছিল।

=== প্ৰাচীন কলিংগ : কলিংগ ৰাজ্য (প্ৰায় ১১০০ – ২৬১ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ===

==== কলিংগ বংশ (I) (প্ৰায় ১১০০ – ৭০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ====
মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ (মহাভাৰত)]]

মহাভাৰত আৰু কিছুমান পুৰাণৰ মতে, ৰাজকুমাৰ 'কলিংগ'ই উত্তৰ ছিৰকাৰসকলকে ধৰি উপকূলীয় ওড়িশাৰ বৰ্তমানৰ অঞ্চলত কলিংগ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।মহাভাৰতত এজন 'শ্ৰুতযুধ'ক কলিংগ ৰাজ্যৰ ৰজা বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে, যিজনে কৌৰৱ শিবিৰত যোগদান কৰিছিল।বৌদ্ধ গ্ৰন্থত মহাগোবিন্দ সুত্তান্ত, কলিংগ আৰু ইয়াৰ শাসক 'সত্তভু'ৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ৰজা কলিংগ (কলিংগ ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* ৰজা অড্ৰা (অড্ৰা ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* শ্ৰুতাযুধা
* শ্ৰুতাযুষ
* মণিমত
* চিত্ৰংগদ
* সুবাহু
* বিৰাসেনা
* সুদত্ত
* নালিকিৰা
* যৱনৰাজ
* দন্তবখ বা দন্তৱখ্ৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় নৱম শতিকা)
* অৱকিন্নয়ো কাৰাকাণ্ডু (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকাৰ শেষৰ পৰা ৮ম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে)
* বসুপাল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকা)

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰত]]</text>
      <sha1>me113yv8zns0w98t56br4ls0d36ah0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601553</id>
      <parentid>601480</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T16:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>যদুমণি</username>
        <id>32127</id>
      </contributor>
      <origin>601553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18686" sha1="a6dns5ycg7x9x5j8h7bdl957d0xb7x0" xml:space="preserve">{{About|অঞ্চল|অন্যান্য ব্যৱহাৰ|কলিংগ যুদ্ধ{{!}}কলিংগ}}
{{Infobox settlement
| name               = কলিংগ
| official_name      = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| other_name         = 
| settlement_type    = অঞ্চল
| image_skyline      = Mahajanapadas (c. 500 BCE).png
| image_caption      = Kalinga among Vedic states
| image_flag         = 
| flag_alt           = 
| nickname           = 
| image_map          = 
| map_caption        = 
| image_map1         = 
| map_caption1       = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[India]]
| subdivision_type1  = State
| subdivision_name1  = {{Plainlist|
* [[Odisha]] {{small|(central and southern)}}
* [[Andhra Pradesh]] {{small|(northern)}}
}}
| established_title  = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date   = c. 1100 BCE
| founder            = [[Kalinga (Mahabharata)|King Kalinga of Mahabharata]]
| named_for          = 
| government_type    = 
| governing_body     = 
| unit_pref          = 
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 
| area_rank          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
| population_rank    = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Spoken
| demographics1_info1 = [[Odia language|Odia]], [[Telugu language|Telugu]] (only in parts of Northern AP)
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| blank1_name_sec1   = Ancient and Medieval Capitals
| blank1_info_sec1   = [[Tosali]], [[Sisupalgarh]], [[Dantapuram]], [[Pithapuram|Prishtapura]], [[Mukhalingam|Kalinganagara]], [[Cuttack]], [[Jajpur]]
}}
'''কলিংগ''' [[ভাৰত]]ৰ এক ঐতিহাসিক অঞ্চল। ইয়াক সাধাৰণতে গংগা আৰু গোদাৱৰী নদীৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয় যদিও ইয়াৰ সীমা শাসকসকলৰ ভূখণ্ডৰ লগত উঠা-নমা কৰি আহিছে। কলিংগাৰ মূল ভূখণ্ডই এতিয়া সমগ্ৰ ওড়িশা আৰু উত্তৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছে। ইয়াৰ বহল পৰিসৰত কলিংগ অঞ্চলে বৰ্তমানৰ ছত্তীশগড়ৰ কিছু অংশও সামৰি লৈছিল, যি পশ্চিমে অমৰকান্তকলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;rcm&quot;&gt;{{cite book |url=https://archive.org/details/outlineofhistory00rcma |title=Outline of the History of Kalinga |first=R.C. |last=Majumdar |pages=1, 19 |publisher=[[Asian Educational Services]] |date=1996|isbn=9788120611948 |access-date=1 May 2021}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত ই গংগা নদীৰ পাৰলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Ganguly |first=DK |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.148266/page/n21/mode/1up?q=north-east&amp;view=theater |title=Historical Geography and dynastic History of Orissa |publisher=Punthi Pustak |year=1975 |edition=1st |location=Kolkata |pages=6–7 |language=English}}&lt;/ref&gt;

কিংবদন্তি [[মহাভাৰত]]ত কলিংগসকলক এটা প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত [[কলিংগ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চলটো মৌৰ্যৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক কেইবাটাও আঞ্চলিক বংশই শাসন কৰিছিল যাৰ শাসকসকলে কলিংগাধিপতি (&quot;কলিংগৰ প্ৰভু&quot;) উপাধি বহন কৰিছিল; এই বংশসমূহৰ ভিতৰত আছিল মহামঘাবাহন, বশিষ্ঠ, মথাৰা, পিতৰ্ভক্ত, শৈলোদ্ভৱ, ভৌমকৰ, সোমবংশী, আৰু পূব গংগ। কলিং অঞ্চলত শাসন কৰিবলৈ মধ্যযুগীয় যুগৰ শাসকসকল আছিল সূৰ্য্যবংশ গজাপতি, ভোই বংশ,&lt;ref&gt;{{cite book|first=L.S.S. |last=O'Malley|title=Bengal District Gazetteer : Puri|url=https://books.google.com/books?id=pwD0-YV2LCYC&amp;pg=PA30|year=2007|access-date=2 February 2021|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7268-138-8|pages=30}}&lt;/ref&gt; পৰলাখেমুণ্ডি গংগা &lt;ref&gt;{{citation |url=https://www.jstor.org/stable/44145916 |publisher=Indian History Congress |date=2005–2006|jstor = 44145916|access-date=31 December 2020|title = Formation of Orissa Province and Role of Oriyas in Berhampur|last1 = Padhy|first1 = S. C.|journal = Proceedings of the Indian History Congress|volume = 66|pages = 1030–1040}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GAJAPATI&quot;&gt;{{citation |title=Odisha District Gazetteers Gajapati |publisher=GAD, Govt of Odisha |url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Gajapati_Gazetteer.pdf |page=51 |date=2002 }}&lt;/ref&gt; আৰু গঞ্জাম আৰু বিজাগপতমৰ জমিদাৰীসকল।&lt;ref&gt;{{citation |url=https://archive.org/details/dli.csl.7900 |title=Standing Information Regarding the Official Administration of the Madras Presidency in each Department |publisher=Madras University |last1=Maclean |first1=C.D. |date=1877 }}&lt;/ref&gt;

==পৰিসৰ==
কলিংগ অঞ্চলক সাধাৰণতে [[গংগা]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰু [[গোদাবৰী নদী]]ৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। কিন্তু ইয়াৰ সঠিক সীমা ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ত উঠা-নমা কৰি আহিছে।{{sfn|R. C. Majumdar|1996|p=1}} ৰাজনীতি বিজ্ঞানী সুদামা মিশ্ৰৰ মতে, কলিং জনপদ প্ৰথমে পুৰী আৰু গঞ্জাম জিলাই সামৰি লোৱা অঞ্চলটোক সামৰি লৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Sudama Misra |title=Janapada state in ancient India |publisher=Bhāratīya Vidyā Prakāśana |year=1973 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=se1oyofmPLMC }}&lt;/ref&gt; গংগা নদীলৈকে অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰিবলৈ ডি কে গাংগুলীয়ে প্লিনি আৰু মহাভাৰতৰ বিৱৰণীৰ পৰা উল্লেখ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

তেওঁ লিখিছে &quot; প্লিনিয়ে স্পষ্টভাৱে অপ্ৰয়োজনীয় ডুপ্লিকেচন কৰিছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ চিনাক্তকৰণ আৰু ইয়াৰ অৱস্থান বৰ্ণনাৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে কঠিন হৈ পৰিছে যিটো ভুল আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ যেন লাগে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; প্লিনিয়ে এটাতকৈ অধিক কলিংগ বসতিৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে তেওঁৰ ধাৰণাটোৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল যাৰ পৰা ভাৰতীয় লেখকসকলো সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত নহয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; কিন্তু প্লিনিৰ ওপৰৰ বিৱৰণীটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ইয়াৰ পৰা দেখা যায় যে কলিংগ উত্তৰ-পূব দিশত গংগালৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;গংগাৰ পৰা আগলৈ কলিংগৰ ভূখণ্ড যে বিস্তৃত আছিল, সেই কথা বাণপৰ্বমৰ ত্ৰিত্যত্ৰ খণ্ডৰ তলৰ অংশসমূহে সমৰ্থন কৰা যেন লাগে।&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰ চি মজুমদাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলে কলিংগৰ কথা উল্লেখ কৰিছে যে মহানদীৰ পৰা গোদাবৰীলৈকে আছিল। অৱশ্যে ওপৰত কোৱাৰ দৰে প্লিনিয়ে গংগাৰ উত্তৰ সীমা হিচাপে গংগাৰ সৰল উল্লেখ আৰু মহাভাৰতে কোৱাৰ দৰে মহানদীৰ উত্তৰত অৱস্থিত আৰু এটা সময়ত ওড়িশা আৰু ঝাৰখণ্ডৰ সীমাৰেখাৰে আবদ্ধ হৈ ওড়িশাৰ ভদ্ৰক জিলাৰ বংগ উপসাগৰত পৰি কলিংগাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা বৈতাৰাণী নদীখনে এই দাবী বাতিল কৰে।

প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্যত কলিংগ অঞ্চলটো অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সৈতে সীমান্তৰ ওচৰত ওড়িশাৰ গঞ্জাম জিলাত অৱস্থিত মহেন্দ্ৰগিৰি পৰ্বতৰ সৈতে জড়িত।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Dineschandra Sircar (1971). [https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&amp;pg=PA167 Studies in the Geography of Ancient and Medieval India. Motilal Banarsidass.] [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-0690-0|978-81-208-0690-0.]]&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস ==

=== প্ৰাচীনতা ===
এই অঞ্চলৰ নামটো কলিংগ নামৰ এটা জনগোষ্ঠীৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। কিংবদন্তি মহাভাৰত গ্ৰন্থ অনুসৰি কলিংগ আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰৰ জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বপুৰুষ ভাতৃ আছিল। এই চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ ভিতৰত আছিল অংগ, ভাংগা, পুন্দ্ৰা আৰু চুহমা।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

কলিংগসকলে ওড়িশাৰ বৈতাৰাণী নদীৰ পৰা বিশাখাপট্টনম জিলাৰ বাৰাহনন্দিলৈকে বিস্তৃত ভূখণ্ড দখল কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল দন্তকুৰা বা দন্তপুৰা চহৰ (বৰ্তমান শ্ৰীকাকুলাম জিলাৰ চিকাকোলেৰ ওচৰৰ দন্তবক্তৰ দুৰ্গ, লাংগুলীয়া বা লাংগুলিনি নদীৰ দ্বাৰা ধুই পেলোৱা)।&lt;ref&gt;[[:en:K._A._Nilakanta_Sastri|K. A. Nilakanta Sastri]], ed. (1988) [1967]. ''[https://books.google.com/books?id=YoAwor58utYC Age of the Nandas and Mauryas]'' (2nd ed.). [[:en:Delhi|Delhi]]: [[:en:Motilal_Banarsidass|Motilal Banarsidass]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/81-208-0465-1|&lt;bdi&gt;81-208-0465-1&lt;/bdi&gt;.]]&lt;/ref&gt;

ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থৰ সময়ত কলিংগ ৰাজ্য ইতিমধ্যে আছিল, য'ত ইয়াৰ ৰজা কৰণডুক গান্ধাৰ নগনাজিত আৰু বিদৰ্ভৰ ভীমৰ সমসাময়িক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[[:en:Hem_Chandra_Raychaudhuri|Raychaudhuri, Hemchandra]] (1953). Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of Gupta Dynasty. [[:en:University_of_Calcutta|University of Calcutta]]&lt;/ref&gt;

মহাগোবিন্দ সুত্তান্তৰ মতে কলিংগৰ ৰজা সত্তভু বিদেহৰ ৰেণুৰ সমসাময়িক আৰু কাছিৰ ধাতৰাষ্ঠ বা ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সমসাময়িক আছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

কলিংগৰ কথা পাণিনি আৰু বৌধায়ন দুয়োজনে উল্লেখ কৰিছিল, পিছৰজনে ইয়াক ভাৰতৰ অংশ বুলি গণ্য কৰিছিল।

=== প্ৰাচীন কলিংগ : কলিংগ ৰাজ্য (প্ৰায় ১১০০ – ২৬১ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ===

==== কলিংগ বংশ (প্ৰথম) (প্ৰায় ১১০০ – ৭০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ====
মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ (মহাভাৰত)]]
[[চিত্ৰ:Late Vedic Culture (1100-500 BCE).png|thumb|পূব ভাৰতৰ উপকূলত অৱস্থিত কলিংগ, [[বৈদিক যুগ]]ত গ. ১১০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব]]
[[মহাভাৰত]] আৰু কিছুমান পুৰাণৰ মতে, ৰাজকুমাৰ 'কলিংগ'ই উত্তৰ ছিৰকাৰসকলকে ধৰি উপকূলীয় ওড়িশাৰ বৰ্তমানৰ অঞ্চলত কলিংগ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।মহাভাৰতত এজন 'শ্ৰুতযুধ'ক কলিংগ ৰাজ্যৰ ৰজা বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে, যিজনে কৌৰৱ শিবিৰত যোগদান কৰিছিল।বৌদ্ধ গ্ৰন্থত মহাগোবিন্দ সুত্তান্ত, কলিংগ আৰু ইয়াৰ শাসক 'সত্তভু'ৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ৰজা কলিংগ ([[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* ৰজা অড্ৰা ([[:en:Odra_kingdom|অড্ৰা ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* [[:en:Srutayudha|শ্ৰুতাযুধা]]
* শ্ৰুতাযুষ
* মণিমত
* চিত্ৰংগদ
* সুবাহু
* বিৰাসেনা
* সুদত্ত
* নালিকিৰা
* যৱনৰাজ
* দন্তবখ বা দন্তৱখ্ৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় নৱম শতিকা)
* [[:en:Avakinnayo_Karakandu|অৱকিন্নয়ো কাৰাকাণ্ডু]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকাৰ শেষৰ পৰা ৮ম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে)
* বসুপাল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকা)

=== কলিংগ বংশ (দ্বিতীয়) (প্ৰায় ৭০০ – ৩৫০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ===
দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ কথা চুল্লাকলিংগ জাতক আৰু কলিংগবোধি জাতকত উল্লেখ আছে। প্ৰথম কলিংগ বংশৰ শেষ শাসকে আচমকা আৰু বিদৰ্ভৰ ৰজাক সামন্তীয় ৰাজ্য হিচাপে লৈ দণ্ড ৰাজ্যৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি কোৱা হয়।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* দণ্ডাকি
* মহাকলিংগ
* চুল্লাকলিংগ
* দ্বিতীয় কলিংগ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৭ম – ৬ষ্ঠ শতিকা)

'''দাথাবংস মতে অন্যান্য বা পাছৰ কলিংগ শাসকসকল হ’ল –'''

এই বিষয়ে সম্ভৱতঃ আন এটা বংশ বা দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শেষৰ ফালে শাসক আছিল, যাৰ উল্লেখ [[:en:Dāṭhavaṃsa|দাথাবংশত]] পোৱা গৈছে।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ব্ৰহ্মদত্ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ – ৫ম শতিকা)
* সত্তভু
* কাছিৰাজা
* সুনন্দা
* গুহাশিৱ

=== কলিংগৰ সূৰ্য্যবংশ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০ – ২৬১) ===
'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ব্ৰহ্মদিত্যা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় চতুৰ্থ শতিকা)

তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ ‘সুৰুদাসৰুণা-আদিতীয়া’ক নিৰ্বাসিত কৰা হয় আৰু [[:en:History_of_the_Maldives|মালদ্বীপৰ ইতিহাস]] অনুসৰি তেওঁ প্ৰথম [[:en:List_of_Maldivian_monarchs#Solar_dynasty_(Aditta_Vansa)|ধীৱ মাৰি]] ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰি আদীত্ত বংশৰ (অদিত্ত বংশ) ভেটি স্থাপন কৰে।

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰত]]</text>
      <sha1>a6dns5ycg7x9x5j8h7bdl957d0xb7x0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601556</id>
      <parentid>601553</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T16:48:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>যদুমণি</username>
        <id>32127</id>
      </contributor>
      <comment>অনুবাদ কৰি থকা হৈছে ।</comment>
      <origin>601556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22566" sha1="pn0sr0ybrdtz3iaf3yw8zfi3f40bko7" xml:space="preserve">{{About|অঞ্চল|অন্যান্য ব্যৱহাৰ|কলিংগ যুদ্ধ{{!}}কলিংগ}}
{{Infobox settlement
| name               = কলিংগ
| official_name      = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| other_name         = 
| settlement_type    = অঞ্চল
| image_skyline      = Mahajanapadas (c. 500 BCE).png
| image_caption      = Kalinga among Vedic states
| image_flag         = 
| flag_alt           = 
| nickname           = 
| image_map          = 
| map_caption        = 
| image_map1         = 
| map_caption1       = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[India]]
| subdivision_type1  = State
| subdivision_name1  = {{Plainlist|
* [[Odisha]] {{small|(central and southern)}}
* [[Andhra Pradesh]] {{small|(northern)}}
}}
| established_title  = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date   = c. 1100 BCE
| founder            = [[Kalinga (Mahabharata)|King Kalinga of Mahabharata]]
| named_for          = 
| government_type    = 
| governing_body     = 
| unit_pref          = 
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 
| area_rank          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
| population_rank    = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Spoken
| demographics1_info1 = [[Odia language|Odia]], [[Telugu language|Telugu]] (only in parts of Northern AP)
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| blank1_name_sec1   = Ancient and Medieval Capitals
| blank1_info_sec1   = [[Tosali]], [[Sisupalgarh]], [[Dantapuram]], [[Pithapuram|Prishtapura]], [[Mukhalingam|Kalinganagara]], [[Cuttack]], [[Jajpur]]
}}
'''কলিংগ''' [[ভাৰত]]ৰ এক ঐতিহাসিক অঞ্চল। ইয়াক সাধাৰণতে গংগা আৰু গোদাৱৰী নদীৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয় যদিও ইয়াৰ সীমা শাসকসকলৰ ভূখণ্ডৰ লগত উঠা-নমা কৰি আহিছে। কলিংগাৰ মূল ভূখণ্ডই এতিয়া সমগ্ৰ ওড়িশা আৰু উত্তৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছে। ইয়াৰ বহল পৰিসৰত কলিংগ অঞ্চলে বৰ্তমানৰ ছত্তীশগড়ৰ কিছু অংশও সামৰি লৈছিল, যি পশ্চিমে অমৰকান্তকলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;rcm&quot;&gt;{{cite book |url=https://archive.org/details/outlineofhistory00rcma |title=Outline of the History of Kalinga |first=R.C. |last=Majumdar |pages=1, 19 |publisher=[[Asian Educational Services]] |date=1996|isbn=9788120611948 |access-date=1 May 2021}}&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত ই গংগা নদীৰ পাৰলৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Ganguly |first=DK |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.148266/page/n21/mode/1up?q=north-east&amp;view=theater |title=Historical Geography and dynastic History of Orissa |publisher=Punthi Pustak |year=1975 |edition=1st |location=Kolkata |pages=6–7 |language=English}}&lt;/ref&gt;

কিংবদন্তি [[মহাভাৰত]]ত কলিংগসকলক এটা প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত [[কলিংগ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চলটো মৌৰ্যৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক কেইবাটাও আঞ্চলিক বংশই শাসন কৰিছিল যাৰ শাসকসকলে কলিংগাধিপতি (&quot;কলিংগৰ প্ৰভু&quot;) উপাধি বহন কৰিছিল; এই বংশসমূহৰ ভিতৰত আছিল মহামঘাবাহন, বশিষ্ঠ, মথাৰা, পিতৰ্ভক্ত, শৈলোদ্ভৱ, ভৌমকৰ, সোমবংশী, আৰু পূব গংগ। কলিং অঞ্চলত শাসন কৰিবলৈ মধ্যযুগীয় যুগৰ শাসকসকল আছিল সূৰ্য্যবংশ গজাপতি, ভোই বংশ,&lt;ref&gt;{{cite book|first=L.S.S. |last=O'Malley|title=Bengal District Gazetteer : Puri|url=https://books.google.com/books?id=pwD0-YV2LCYC&amp;pg=PA30|year=2007|access-date=2 February 2021|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7268-138-8|pages=30}}&lt;/ref&gt; পৰলাখেমুণ্ডি গংগা &lt;ref&gt;{{citation |url=https://www.jstor.org/stable/44145916 |publisher=Indian History Congress |date=2005–2006|jstor = 44145916|access-date=31 December 2020|title = Formation of Orissa Province and Role of Oriyas in Berhampur|last1 = Padhy|first1 = S. C.|journal = Proceedings of the Indian History Congress|volume = 66|pages = 1030–1040}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GAJAPATI&quot;&gt;{{citation |title=Odisha District Gazetteers Gajapati |publisher=GAD, Govt of Odisha |url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Gajapati_Gazetteer.pdf |page=51 |date=2002 }}&lt;/ref&gt; আৰু গঞ্জাম আৰু বিজাগপতমৰ জমিদাৰীসকল।&lt;ref&gt;{{citation |url=https://archive.org/details/dli.csl.7900 |title=Standing Information Regarding the Official Administration of the Madras Presidency in each Department |publisher=Madras University |last1=Maclean |first1=C.D. |date=1877 }}&lt;/ref&gt;

==পৰিসৰ==
কলিংগ অঞ্চলক সাধাৰণতে [[গংগা]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰু [[গোদাবৰী নদী]]ৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। কিন্তু ইয়াৰ সঠিক সীমা ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ত উঠা-নমা কৰি আহিছে।{{sfn|R. C. Majumdar|1996|p=1}} ৰাজনীতি বিজ্ঞানী সুদামা মিশ্ৰৰ মতে, কলিং জনপদ প্ৰথমে পুৰী আৰু গঞ্জাম জিলাই সামৰি লোৱা অঞ্চলটোক সামৰি লৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Sudama Misra |title=Janapada state in ancient India |publisher=Bhāratīya Vidyā Prakāśana |year=1973 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=se1oyofmPLMC }}&lt;/ref&gt; গংগা নদীলৈকে অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰিবলৈ ডি কে গাংগুলীয়ে প্লিনি আৰু মহাভাৰতৰ বিৱৰণীৰ পৰা উল্লেখ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

তেওঁ লিখিছে &quot; প্লিনিয়ে স্পষ্টভাৱে অপ্ৰয়োজনীয় ডুপ্লিকেচন কৰিছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ চিনাক্তকৰণ আৰু ইয়াৰ অৱস্থান বৰ্ণনাৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে কঠিন হৈ পৰিছে যিটো ভুল আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ যেন লাগে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; প্লিনিয়ে এটাতকৈ অধিক কলিংগ বসতিৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে তেওঁৰ ধাৰণাটোৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল যাৰ পৰা ভাৰতীয় লেখকসকলো সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত নহয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; কিন্তু প্লিনিৰ ওপৰৰ বিৱৰণীটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ইয়াৰ পৰা দেখা যায় যে কলিংগ উত্তৰ-পূব দিশত গংগালৈকে বিস্তৃত আছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;গংগাৰ পৰা আগলৈ কলিংগৰ ভূখণ্ড যে বিস্তৃত আছিল, সেই কথা বাণপৰ্বমৰ ত্ৰিত্যত্ৰ খণ্ডৰ তলৰ অংশসমূহে সমৰ্থন কৰা যেন লাগে।&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; আৰ চি মজুমদাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলে কলিংগৰ কথা উল্লেখ কৰিছে যে মহানদীৰ পৰা গোদাবৰীলৈকে আছিল। অৱশ্যে ওপৰত কোৱাৰ দৰে প্লিনিয়ে গংগাৰ উত্তৰ সীমা হিচাপে গংগাৰ সৰল উল্লেখ আৰু মহাভাৰতে কোৱাৰ দৰে মহানদীৰ উত্তৰত অৱস্থিত আৰু এটা সময়ত ওড়িশা আৰু ঝাৰখণ্ডৰ সীমাৰেখাৰে আবদ্ধ হৈ ওড়িশাৰ ভদ্ৰক জিলাৰ বংগ উপসাগৰত পৰি কলিংগাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা বৈতাৰাণী নদীখনে এই দাবী বাতিল কৰে।

প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্যত কলিংগ অঞ্চলটো অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সৈতে সীমান্তৰ ওচৰত ওড়িশাৰ গঞ্জাম জিলাত অৱস্থিত মহেন্দ্ৰগিৰি পৰ্বতৰ সৈতে জড়িত।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Dineschandra Sircar (1971). [https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&amp;pg=PA167 Studies in the Geography of Ancient and Medieval India. Motilal Banarsidass.] [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-0690-0|978-81-208-0690-0.]]&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস ==

=== প্ৰাচীনতা ===
এই অঞ্চলৰ নামটো কলিংগ নামৰ এটা জনগোষ্ঠীৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। কিংবদন্তি মহাভাৰত গ্ৰন্থ অনুসৰি কলিংগ আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰৰ জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বপুৰুষ ভাতৃ আছিল। এই চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ ভিতৰত আছিল অংগ, ভাংগা, পুন্দ্ৰা আৰু চুহমা।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

কলিংগসকলে ওড়িশাৰ বৈতাৰাণী নদীৰ পৰা বিশাখাপট্টনম জিলাৰ বাৰাহনন্দিলৈকে বিস্তৃত ভূখণ্ড দখল কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল দন্তকুৰা বা দন্তপুৰা চহৰ (বৰ্তমান শ্ৰীকাকুলাম জিলাৰ চিকাকোলেৰ ওচৰৰ দন্তবক্তৰ দুৰ্গ, লাংগুলীয়া বা লাংগুলিনি নদীৰ দ্বাৰা ধুই পেলোৱা)।&lt;ref&gt;[[:en:K._A._Nilakanta_Sastri|K. A. Nilakanta Sastri]], ed. (1988) [1967]. ''[https://books.google.com/books?id=YoAwor58utYC Age of the Nandas and Mauryas]'' (2nd ed.). [[:en:Delhi|Delhi]]: [[:en:Motilal_Banarsidass|Motilal Banarsidass]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/81-208-0465-1|&lt;bdi&gt;81-208-0465-1&lt;/bdi&gt;.]]&lt;/ref&gt;

ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থৰ সময়ত কলিংগ ৰাজ্য ইতিমধ্যে আছিল, য'ত ইয়াৰ ৰজা কৰণডুক গান্ধাৰ নগনাজিত আৰু বিদৰ্ভৰ ভীমৰ সমসাময়িক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[[:en:Hem_Chandra_Raychaudhuri|Raychaudhuri, Hemchandra]] (1953). Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of Gupta Dynasty. [[:en:University_of_Calcutta|University of Calcutta]]&lt;/ref&gt;

মহাগোবিন্দ সুত্তান্তৰ মতে কলিংগৰ ৰজা সত্তভু বিদেহৰ ৰেণুৰ সমসাময়িক আৰু কাছিৰ ধাতৰাষ্ঠ বা ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সমসাময়িক আছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

কলিংগৰ কথা পাণিনি আৰু বৌধায়ন দুয়োজনে উল্লেখ কৰিছিল, পিছৰজনে ইয়াক ভাৰতৰ অংশ বুলি গণ্য কৰিছিল।

=== প্ৰাচীন কলিংগ : কলিংগ ৰাজ্য (প্ৰায় ১১০০ – ২৬১ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ===

==== কলিংগ বংশ (প্ৰথম) (প্ৰায় ১১০০ – ৭০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ====
মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ (মহাভাৰত)]]
[[চিত্ৰ:Late Vedic Culture (1100-500 BCE).png|thumb|পূব ভাৰতৰ উপকূলত অৱস্থিত কলিংগ, [[বৈদিক যুগ]]ত গ. ১১০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব]]
[[মহাভাৰত]] আৰু কিছুমান পুৰাণৰ মতে, ৰাজকুমাৰ 'কলিংগ'ই উত্তৰ ছিৰকাৰসকলকে ধৰি উপকূলীয় ওড়িশাৰ বৰ্তমানৰ অঞ্চলত কলিংগ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।মহাভাৰতত এজন 'শ্ৰুতযুধ'ক কলিংগ ৰাজ্যৰ ৰজা বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে, যিজনে কৌৰৱ শিবিৰত যোগদান কৰিছিল।বৌদ্ধ গ্ৰন্থত মহাগোবিন্দ সুত্তান্ত, কলিংগ আৰু ইয়াৰ শাসক 'সত্তভু'ৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ৰজা কলিংগ ([[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* ৰজা অড্ৰা ([[:en:Odra_kingdom|অড্ৰা ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)
* [[:en:Srutayudha|শ্ৰুতাযুধা]]
* শ্ৰুতাযুষ
* মণিমত
* চিত্ৰংগদ
* সুবাহু
* বিৰাসেনা
* সুদত্ত
* নালিকিৰা
* যৱনৰাজ
* দন্তবখ বা দন্তৱখ্ৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় নৱম শতিকা)
* [[:en:Avakinnayo_Karakandu|অৱকিন্নয়ো কাৰাকাণ্ডু]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকাৰ শেষৰ পৰা ৮ম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে)
* বসুপাল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকা)

=== কলিংগ বংশ (দ্বিতীয়) (প্ৰায় ৭০০ – ৩৫০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ===
দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ কথা চুল্লাকলিংগ জাতক আৰু কলিংগবোধি জাতকত উল্লেখ আছে। প্ৰথম কলিংগ বংশৰ শেষ শাসকে আচমকা আৰু বিদৰ্ভৰ ৰজাক সামন্তীয় ৰাজ্য হিচাপে লৈ দণ্ড ৰাজ্যৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি কোৱা হয়।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* দণ্ডাকি
* মহাকলিংগ
* চুল্লাকলিংগ
* দ্বিতীয় কলিংগ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৭ম – ৬ষ্ঠ শতিকা)

'''দাথাবংস মতে অন্যান্য বা পাছৰ কলিংগ শাসকসকল হ’ল –'''

এই বিষয়ে সম্ভৱতঃ আন এটা বংশ বা দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শেষৰ ফালে শাসক আছিল, যাৰ উল্লেখ [[:en:Dāṭhavaṃsa|দাথাবংশত]] পোৱা গৈছে।

'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ব্ৰহ্মদত্ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ – ৫ম শতিকা)
* সত্তভু
* কাছিৰাজা
* সুনন্দা
* গুহাশিৱ

=== কলিংগৰ সূৰ্য্যবংশ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০ – ২৬১) ===
'''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –'''

* ব্ৰহ্মদিত্যা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় চতুৰ্থ শতিকা)

তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ ‘সুৰুদাসৰুণা-আদিতীয়া’ক নিৰ্বাসিত কৰা হয় আৰু [[:en:History_of_the_Maldives|মালদ্বীপৰ ইতিহাস]] অনুসৰি তেওঁ প্ৰথম [[:en:List_of_Maldivian_monarchs#Solar_dynasty_(Aditta_Vansa)|ধীৱ মাৰি]] ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰি আদীত্ত বংশৰ (অদিত্ত বংশ) ভেটি স্থাপন কৰে।

=== প্রাক-শাস্ত্রীয় কলিংগ ===

==== নন্দ সাম্ৰাজ্যৰ দ্বাৰা সংযুক্ত (প্ৰায় ৩৪৫ – ৩২২ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ====
ইয়াৰ উপৰিও চাওক: [[:en:Nanda_Empire|নন্দ বংশ]]

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৪৫ৰ পৰা ৩৪০ চনৰ ভিতৰত নন্দ শাসক মহাপদ্ম নন্দই কলিংগক চমুকৈ সংলগ্ন কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল।

নন্দ সাম্ৰাজ্য পশ্চিমে বৰ্তমানৰ [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]]ৰ পৰা পূবে [[ওড়িশা]] (কলিংগ)লৈকে বিস্তৃত হোৱা যেন লাগে। কলিংগ অঞ্চলৰ নন্দৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ সমৰ্থন পিছৰ ৰজা [[:en:Kharavela|খৰাভেলা]]ৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় দ্বিতীয় বা প্ৰথম শতিকা)&lt;ref&gt;Irfan Habib; Vivekanand Jha (2004). [https://books.google.co.in/books?id=nUvGQgAACAAJ&amp;redir_esc=y Mauryan India]. A People's History of India. Aligarh Historians Society / [[:en:Tulika_Books|Tulika Books]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-85229-92-8|978-81-85229-92-8]]. p.13&lt;/ref&gt;

[[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ই যেতিয়া [[:en:Nanda–Mauryan_War|নন্দৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ]] কৰিছিল, তেতিয়া খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২২ চনত কলিংগসকলে [[মগধ]] সাম্ৰাজ্যৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈছিল।

=== কলিংগৰ হাতীগুম্ফা শিলালিপি ===
ইয়াৰ উপৰিও চাওক: [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]]

[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]]ৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে নন্দৰাজ নামৰ এজন ৰজাই আগতে তাত এটা জলপথ খনন কৰিছিল। নন্দৰাজে নন্দ বংশৰ এজন ৰজাক বুজাইছে বুলি ধৰি ল'লে দেখা যায় যে কলিংগ অঞ্চলটো কোনো এটা সময়ত নন্দসকলে নিজৰ সংলগ্ন কৰি লৈছিল। নন্দৰ পতনৰ পিছত ই পুনৰ স্বাধীন হোৱা যেন লাগে। মেগাষ্টেনিছৰ ইণ্ডিকা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকা)ত ইয়াক &quot;কেলিংগে&quot; বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে:

প্ৰিনা আৰু কেইনাছ (গংগাৰ উপনৈ) দুয়োখন নদী যাতায়ত কৰিব পৰা নদী। গংগাৰ কাষত বাস কৰা জনগোষ্ঠীসমূহ হ’ল সাগৰৰ ওচৰত থকা       কালিংগে আৰু মাণ্ডেইৰ ওপৰত মাল্লীও, যাৰ ভিতৰত মাল্লু পৰ্বত আছে, সেই সকলো অঞ্চলৰ সীমা গংগা।

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰত]]</text>
      <sha1>pn0sr0ybrdtz3iaf3yw8zfi3f40bko7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>হৰিচৰণ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129149</id>
    <revision>
      <id>601543</id>
      <parentid>564874</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>ৰঙা লিংক</comment>
      <origin>601543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9882" sha1="o33i24uo747wp9lq4z6dwl8v7fh4fme" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = হৰিচৰণ
| image = Haricharan Stage.JPG
| caption = এটা অনুষ্ঠানত হৰিচৰণ
| birth_name = হৰিচৰণ শেশাদ্ৰী
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1980|03|20}}
| birth_place = [[মাদ্ৰাজ]] (বৰ্তমান [[চেন্নাই]]), [[তামিলনাডু]], [[ভাৰত]]
| occupation = গায়ক
| genre = বিভিন্ন
| years_active = ২০০৫–বৰ্তমান
}}

'''হৰিচৰণ শেশাদ্ৰী''' (জন্ম ২০ মাৰ্চ ১৯৮০) যাক '''হৰিচৰণ''' নামেৰে জনা যায়; এগৰাকী ভাৰতীয় কৰ্ণাটকী কণ্ঠশিল্পী, প্লেবেক গায়ক আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ প্ৰধানকৈ [[তামিল]], [[মালয়ালম]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ভাষাৰ সংগীত আৰু চলচ্চিত্ৰত কণ্ঠদান কৰে। তেওঁ চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ এলবাম মিলাই ২০০০ৰো অধিক গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। 

হৰিচৰণে প্ৰথমে ২৪ বছৰ বয়সত তামিল চলচ্চিত্ৰ ''কাঢল''ৰ বাবে জছুৱাৰ শ্ৰীধৰৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰে। এইখিনিত তেওঁ তিনিটা গীত গাইছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ &quot;'''উনাক্কেনা ইৰুপেন'''&quot; নামৰ গীতটো ২০০৫ চনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ৰ নিৰ্বাচন তালিকাত স্থান লাভ কৰে আৰু ব্যাপক জনপ্ৰিয় হয়।&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2006/06/03/stories/2006060300280100.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071209125227/http://www.hindu.com/mp/2006/06/03/stories/2006060300280100.htm |url-status=dead |archive-date=9 December 2007 |title=Metro Plus Madurai / Music : Successful note |work=The Hindu |date=3 June 2006 |access-date=29 November 2011 |location=Chennai, India |archivedate=9 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071209125227/http://www.hindu.com/mp/2006/06/03/stories/2006060300280100.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

যদিও প্ৰথম গীতেই কিছুমান পৰিচিতি আনে, হৰিচৰণ বুৰঞ্জীয়াকৈ জনপ্ৰিয় হৈ উঠে ২০১০ চনৰ তামিল চলচ্চিত্ৰ ''পাইয়া''ৰ বাবে যুৱন শংকৰ ৰাজাই সুৰ দিয়া &quot;'''থুলী থুলি'''&quot; গীতটো পৰিৱেশন কৰাৰ পাছত। 

== পটভূমি ==
হৰিচৰণ [[চেন্নাই]], ভাৰতস্থিত এটা [[তামিল]] সংগীত-পৰিয়ালৰ সন্তান। তেওঁৰ ককাদেউতা পি. এছ. গণপতি ১৯৬০ চনত “আলাপনা” নামৰ অধীনত মাইকবিহীন কৰ্ণাটকী সংগীতৰ অনুষ্ঠান আয়োজন কৰাৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁৰ আইতা শ্ৰীমতী আল্মেলু গণপতি গণিতত ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাপ্ৰাপ্ত, আৰু ৩৫ বছৰৰো অধিক সময় ধৰি একাডেমিক ক্ষেত্ৰত কাৰ্যৰত। 

তেওঁৰ দেউতা জি. শেশাদ্ৰী [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]-ৰ শিল্পী আৰু এগৰাকী বেংকৰ কৰ্মচাৰী। মাতৃ লতা চেন্নাইৰ পি. এছ. চিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুলৰ এগৰাকী লাইব্ৰেৰিয়ান। 

হৰিচৰণে সাত বছৰ বয়সতেই কৰ্ণাটিক সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল শ্ৰীমতী চেতু মহাদেৱনৰ ওচৰত, লগতে বিশিষ্ট সংগীতজ্ঞ কে. ভি. নাৰায়ণস্বামী, টী. এম. প্ৰভাৱথী আৰু পি. এছ. নাৰায়ণস্বামীৰ নিচিনা শিক্ষাবিদ তেওঁৰ শিক্ষক হিচাপে আছিল। 

তেওঁ ১৭ বছৰ বয়সত জোছুৱাৰ শ্ৰীধৰৰ সংগীতত ''কাঢল'' ছবিৰ বাবে প্ৰথম তামিল চলচ্চিত্ৰ গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছে, আৰু সেই ছবিখনত তিনিটা গীত গাইছিল। তেওঁৰ “উনাক্কেনা ইৰুপেন” গীতটো ২০০৫ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত মনোনীত হৈছিল আৰু বহুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

তাৰ পিছত তেওঁৰদ্বাৰা তামিল, কন্নড়, তেলুগু আৰু মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু এলবামৰ বাবে বহুজন জনপ্ৰিয় সংগীত পৰিচালকৰ বাবে বহু হিট গীত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Happy-and-happening-Haricharan/articleshow/5926835.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614052738/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-14/news-interviews/28300705_1_song-singer-yuvan |url-status=live |archive-date=14 June 2012 |title=Happy and happening: Haricharan |work=The Times of India |date=14 May 2010 |access-date=29 November 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Haricharans-really-excited/articleshow/7093499.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614052751/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-14/news-interviews/28230322_1_boss-engira-baskaran-new-band-haricharan |url-status=live |archive-date=14 June 2012 |title=Haricharan's really excited |work=The Times of India |date=14 December 2010 |access-date=29 November 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Haris-secret-wish/articleshow/7787150.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614052803/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191717_1_veteran-singer-singer-haricharan-programme |url-status=live |archive-date=14 June 2012 |title=Hari's secret wish! |work=The Times of India |date=26 March 2011 |access-date=29 November 2011}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ সাম্প্ৰতিক হিট গীত “থুলী থুলী”ৰ বাবে তেওঁ বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। হৰিচৰণ যুৱন শংকৰ ৰাজাৰ সংগীতত আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ অন্যতম। 

২০১২ চনত, তেওঁ [[ৰজনীকান্ত]]ৰ সৈতে একেলগে “''মাট্ট্ৰাম অন্দ্ৰুথান মাৰাধধু''” গীতটো গাইছিল, যিটো [[এ. আৰ. ৰহমান]]ৰ সংগীতত তৈয়াৰ কৰা ''কোচাডাইয়ান'' ছবিৰ সংগীত (২০১৪ চনত মুক্তি)।

== বঁটা ==
=== জিকিছিল ===

==== ফিল্মফেয়াৰ এৱাৰ্ডছ চাউথ ====
* '''২০১৫''' – শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ প্লেবেক গায়কৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (মালয়ালম) – ''বেংলোৰ ডেজ''
* '''২০২৪''' – শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ প্লেবেক গায়কৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (তামিল) – ''পনিয়িন চেলভান: II''

==== IIFA উৎসৱ ====
* '''২০১৬''' – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তেলুগু – ''বাহুবলী''
* '''২০১৬''' – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তামিল – ''বাহুবলী''
* '''২০১৭''' – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক (পুৰুষ) – তেলুগু – ''কৃষ্ণগদী বীৰা প্ৰেমগধ''

==== এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা ====
* '''২০১৫''' – শ্ৰেষ্ঠ প্লেবেক গায়ক – ''বেংলোৰ ডেজ''

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* {{IMDb name|3080853}}

{{authority control}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>o33i24uo747wp9lq4z6dwl8v7fh4fme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৰাজাৰাণী মন্দিৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129220</id>
    <revision>
      <id>601513</id>
      <parentid>569829</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17194" sha1="hexmxlf512o92cqfdfrtt2o7scbvbkm" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist
| colwidth = 20em
| refs =
}}
[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>hexmxlf512o92cqfdfrtt2o7scbvbkm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601514</id>
      <parentid>601513</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17424" sha1="bvtf5ql5yjce50og53d0fukkd0h639a" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>bvtf5ql5yjce50og53d0fukkd0h639a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601515</id>
      <parentid>601514</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18040" sha1="950i9rs0467fz1ff3z8q7mpcw93o3fr" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস '''কৈলাশে কেলেংকাৰী'''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>950i9rs0467fz1ff3z8q7mpcw93o3fr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601516</id>
      <parentid>601515</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18038" sha1="qi2w96kjfg0rf05ah9liognr00tr5mi" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস ''কৈলাশে কেলেংকাৰী''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>qi2w96kjfg0rf05ah9liognr00tr5mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601517</id>
      <parentid>601516</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21945" sha1="plchl93q2wo83bibmfocmxqf0mkv5fb" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

== ধৰ্মীয় গুৰুত্ব ==
[[File:Rajarani Temple 03.jpg|upright 0.7|thumb|গৰ্ভগৃহৰ বেৰত থকা [[বৰুণ (দেৱতা)|বৰুণ]] দেৱৰ এটা মূৰ্তি]]

ইতিহাসবিদ এম. এম. গাংগুলীয়ে মন্দিৰৰ 'খুৰাপৃষ্ঠ' (ওপৰৰ বেদী) পৰীক্ষা কৰিছিল, যিটো পদুম ফুলৰ পাহিৰ দৰে খোদিত। তেওঁৰ মতে এই মন্দিৰটো সম্ভৱত [[বিষ্ণু]]ৰ বাবে উৎসৰ্গিত আছিল। ভুৱনেশ্বৰৰ বেছিভাগ শিৱ আৰু পাৰ্বতী মন্দিৰৰ নাম &quot;ঈশ্বৰ&quot; শব্দৰে শেষ হয়, যেনে— পৰশুৰামেশ্বৰ, ব্ৰহ্মেশ্বৰ আৰু মিত্ৰেশ্বৰ। কিন্তু ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ নামটো ব্যতিক্ৰমী আৰু ইয়াৰ গৰ্ভগৃহৰ ভিতৰত কোনো দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি নাই।

অৱশ্যে মন্দিৰটোৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্যই ইয়াৰ [[শৈৱ ধৰ্ম|শৈৱ]] মূলৰ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল— 'জটামুকুট' ধাৰী শৈৱ দ্বাৰপাল প্ৰচণ্ড আৰু চণ্ডৰ উপস্থিতি, আৰু লাওখোলাৰ মালা তথা সাপৰ খোদাই। কে. চি. পাণিৰাহীৰ মতে, 'একাম্ৰ পুৰাণ'ৰ আধাৰত এই মন্দিৰটোক মূলতঃ 'ইন্দ্ৰেশ্বৰ' বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই সিদ্ধেশ্বৰ মন্দিৰৰ পূব দিশত অৱস্থিত আছিল।&lt;ref name=Parida/&gt;

জগমোহনৰ লিন্টেলত শৈৱ ধৰ্মৰ পাশুপত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক লকুলীশৰ মূৰ্তি খোদিত কৰা হৈছে, য’ত তেওঁ শিষ্যসকলৰ সৈতে যোগমুদ্ৰাত বহি আছে। মূল মন্দিৰৰ সম্মুখভাগত তিনিটা পেনেল আছে য’ত শিৱই তেওঁৰ পত্নী পাৰ্বতী আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ বজাই থকা পৰিচাৰকসকলৰ সৈতে নৃত্য কৰি থকা দেখা গৈছে। পশ্চিম দিশত শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহৰ এক দৃশ্যও খোদিত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Anand |first=Swami P.  |author2=Swami Parmeshwaranand  |title=Encyclopaedia of the Śaivism|year=2004 |publisher=Sarup &amp; Sons |location=New Delhi |isbn=81-7625-427-4|url=https://books.google.com/books?id=N4xIBNmhpXcC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA244|pages=244–245}}&lt;/ref&gt; প্ৰৱেশদ্বাৰত নাগ আৰু নাগিনীৰ মূৰ্তি থকাৰ বাবে স্থানীয় লোকৰ মাজত বিশ্বাস আছিল যে এই মন্দিৰটো এজন ৰজা (Raja) আৰু এগৰাকী ৰাণীৰ (Rani) সৈতে জড়িত, যাৰ বাবে ইয়াৰ নাম 'ৰাজাৰাণী' হ’ল; অৱশ্যে ইতিহাসবিদসকলে এই লোকবিশ্বাস গ্ৰহণ নকৰে।&lt;ref name=Parida/&gt;

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস ''কৈলাশে কেলেংকাৰী''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>plchl93q2wo83bibmfocmxqf0mkv5fb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601518</id>
      <parentid>601517</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <comment>/* ধৰ্মীয় গুৰুত্ব */</comment>
      <origin>601518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21881" sha1="7vntq1jk4652amzhbc1hqhcmkfh9vlr" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = 11th century CE
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

== ধৰ্মীয় গুৰুত্ব ==
[[File:Rajarani Temple 03.jpg|upright 0.7|thumb|গৰ্ভগৃহৰ বেৰত থকা [[বৰুণ]] দেৱৰ এটা মূৰ্তি]]

ইতিহাসবিদ এম. এম. গাংগুলীয়ে মন্দিৰৰ 'খুৰাপৃষ্ঠ' (ওপৰৰ বেদী) পৰীক্ষা কৰিছিল, যিটো পদুম ফুলৰ পাহিৰ দৰে খোদিত। তেওঁৰ মতে এই মন্দিৰটো সম্ভৱত [[বিষ্ণু]]ৰ বাবে উৎসৰ্গিত আছিল। ভুৱনেশ্বৰৰ বেছিভাগ [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]] মন্দিৰৰ নাম &quot;ঈশ্বৰ&quot; শব্দৰে শেষ হয়, যেনে— পৰশুৰামেশ্বৰ, ব্ৰহ্মেশ্বৰ আৰু মিত্ৰেশ্বৰ। কিন্তু ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ নামটো ব্যতিক্ৰমী আৰু ইয়াৰ গৰ্ভগৃহৰ ভিতৰত কোনো দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি নাই।

অৱশ্যে মন্দিৰটোৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্যই ইয়াৰ শৈৱ মূলৰ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল— 'জটামুকুট' ধাৰী শৈৱ দ্বাৰপাল প্ৰচণ্ড আৰু চণ্ডৰ উপস্থিতি, আৰু লাওখোলাৰ মালা তথা সাপৰ খোদাই। কে. চি. পাণিৰাহীৰ মতে, 'একাম্ৰ পুৰাণ'ৰ আধাৰত এই মন্দিৰটোক মূলতঃ 'ইন্দ্ৰেশ্বৰ' বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই সিদ্ধেশ্বৰ মন্দিৰৰ পূব দিশত অৱস্থিত আছিল।&lt;ref name=Parida/&gt;

জগমোহনৰ লিন্টেলত শৈৱ ধৰ্মৰ পাশুপত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক লকুলীশৰ মূৰ্তি খোদিত কৰা হৈছে, য’ত তেওঁ শিষ্যসকলৰ সৈতে যোগমুদ্ৰাত বহি আছে। মূল মন্দিৰৰ সম্মুখভাগত তিনিটা পেনেল আছে য’ত শিৱই তেওঁৰ পত্নী পাৰ্বতী আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ বজাই থকা পৰিচাৰকসকলৰ সৈতে নৃত্য কৰি থকা দেখা গৈছে। পশ্চিম দিশত শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহৰ এক দৃশ্যও খোদিত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Anand |first=Swami P.  |author2=Swami Parmeshwaranand  |title=Encyclopaedia of the Śaivism|year=2004 |publisher=Sarup &amp; Sons |location=New Delhi |isbn=81-7625-427-4|url=https://books.google.com/books?id=N4xIBNmhpXcC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA244|pages=244–245}}&lt;/ref&gt; প্ৰৱেশদ্বাৰত নাগ আৰু নাগিনীৰ মূৰ্তি থকাৰ বাবে স্থানীয় লোকৰ মাজত বিশ্বাস আছিল যে এই মন্দিৰটো এজন ৰজা আৰু এগৰাকী ৰাণীৰ সৈতে জড়িত, যাৰ বাবে ইয়াৰ নাম 'ৰাজাৰাণী' হ’ল; অৱশ্যে ইতিহাসবিদসকলে এই লোকবিশ্বাস গ্ৰহণ নকৰে।&lt;ref name=Parida/&gt;

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস ''কৈলাশে কেলেংকাৰী''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>7vntq1jk4652amzhbc1hqhcmkfh9vlr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601519</id>
      <parentid>601518</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21904" sha1="dnro31u68x5d8jc6do13m4wk6jcnfwl" xml:space="preserve">{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = একাদশ শতিকা 
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰাজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰাজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

== ধৰ্মীয় গুৰুত্ব ==
[[File:Rajarani Temple 03.jpg|upright 0.7|thumb|গৰ্ভগৃহৰ বেৰত থকা [[বৰুণ]] দেৱৰ এটা মূৰ্তি]]

ইতিহাসবিদ এম. এম. গাংগুলীয়ে মন্দিৰৰ 'খুৰাপৃষ্ঠ' (ওপৰৰ বেদী) পৰীক্ষা কৰিছিল, যিটো পদুম ফুলৰ পাহিৰ দৰে খোদিত। তেওঁৰ মতে এই মন্দিৰটো সম্ভৱত [[বিষ্ণু]]ৰ বাবে উৎসৰ্গিত আছিল। ভুৱনেশ্বৰৰ বেছিভাগ [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]] মন্দিৰৰ নাম &quot;ঈশ্বৰ&quot; শব্দৰে শেষ হয়, যেনে— পৰশুৰামেশ্বৰ, ব্ৰহ্মেশ্বৰ আৰু মিত্ৰেশ্বৰ। কিন্তু ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ নামটো ব্যতিক্ৰমী আৰু ইয়াৰ গৰ্ভগৃহৰ ভিতৰত কোনো দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি নাই।

অৱশ্যে মন্দিৰটোৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্যই ইয়াৰ শৈৱ মূলৰ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল— 'জটামুকুট' ধাৰী শৈৱ দ্বাৰপাল প্ৰচণ্ড আৰু চণ্ডৰ উপস্থিতি, আৰু লাওখোলাৰ মালা তথা সাপৰ খোদাই। কে. চি. পাণিৰাহীৰ মতে, 'একাম্ৰ পুৰাণ'ৰ আধাৰত এই মন্দিৰটোক মূলতঃ 'ইন্দ্ৰেশ্বৰ' বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই সিদ্ধেশ্বৰ মন্দিৰৰ পূব দিশত অৱস্থিত আছিল।&lt;ref name=Parida/&gt;

জগমোহনৰ লিন্টেলত শৈৱ ধৰ্মৰ পাশুপত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক লকুলীশৰ মূৰ্তি খোদিত কৰা হৈছে, য’ত তেওঁ শিষ্যসকলৰ সৈতে যোগমুদ্ৰাত বহি আছে। মূল মন্দিৰৰ সম্মুখভাগত তিনিটা পেনেল আছে য’ত শিৱই তেওঁৰ পত্নী পাৰ্বতী আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ বজাই থকা পৰিচাৰকসকলৰ সৈতে নৃত্য কৰি থকা দেখা গৈছে। পশ্চিম দিশত শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহৰ এক দৃশ্যও খোদিত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Anand |first=Swami P.  |author2=Swami Parmeshwaranand  |title=Encyclopaedia of the Śaivism|year=2004 |publisher=Sarup &amp; Sons |location=New Delhi |isbn=81-7625-427-4|url=https://books.google.com/books?id=N4xIBNmhpXcC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA244|pages=244–245}}&lt;/ref&gt; প্ৰৱেশদ্বাৰত নাগ আৰু নাগিনীৰ মূৰ্তি থকাৰ বাবে স্থানীয় লোকৰ মাজত বিশ্বাস আছিল যে এই মন্দিৰটো এজন ৰজা আৰু এগৰাকী ৰাণীৰ সৈতে জড়িত, যাৰ বাবে ইয়াৰ নাম 'ৰাজাৰাণী' হ’ল; অৱশ্যে ইতিহাসবিদসকলে এই লোকবিশ্বাস গ্ৰহণ নকৰে।&lt;ref name=Parida/&gt;

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস ''কৈলাশে কেলেংকাৰী''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>dnro31u68x5d8jc6do13m4wk6jcnfwl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601520</id>
      <parentid>601519</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21850" sha1="sefurkr5a5e8xz9ed4rofnho0et9gu9" xml:space="preserve">{{Infobox Mandir
| name               = ৰাজাৰাণী মন্দিৰ
| image              = Rajarani Temple 2.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| map_type           = Odisha#India
| map_caption        = Location in Odisha
| coordinates        = {{coord|20|14|36.4|N|85|50|36.68|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names        = 
| proper_name        = 
| country            = [[ভাৰত]]
| state              = [[ওড়িশা]]
| district           = 
| location           = [[ভুৱনেশ্বৰ]]
| elevation_m        = 
| deity              = [[শিৱ]]
| festivals= 
| architecture       = কলিংগ পঞ্চৰাথ শৈলী&lt;br /&gt;(কলিংগ স্থাপত্য)
| temple_quantity    = 
| monument_quantity  = 
| inscriptions       = 
| year_completed     = একাদশ শতিকা 
| creator            = 
| website            = 
}}
'''ৰাজাৰাণী মন্দিৰ''' {{en| Rajarani Temple}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] (পূৰ্বতে উৰিষ্যা)ৰ ৰাজধানী চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। ভগৱান [[শিৱ]]ৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান বুলি বিশ্বাস কৰা এই মন্দিৰটোক ৰাজা ৰাণী বুলি কোৱা হয় কাৰণ ইয়াক হালধীয়া আৰু ৰঙা বালিচৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ৰং দুটাক স্থানীয়ভাৱে ‘ৰাজা ৰাণী’ বুলি কোৱা হয়।

==বিৱৰণ==
এই মন্দিৰটো প্ৰথমে ইন্দ্ৰেশ্বৰ নামেৰে জনাজাত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মন্দিৰত মহিলা আৰু পুৰুষ আৰু দম্পতীৰ কামুক খোদিত শিল্পকৰ্মৰ বাবে ইয়াক স্থানীয়ভাৱে &quot;প্ৰেম মন্দিৰ&quot; বুলি জনা যায়। ৰাজাৰাণী মন্দিৰটো পঞ্চাৰথ শৈলীত দুটা গঠনেৰে উঠা মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে: বিমান (অভয়াৰণ্য) নামৰ এটা কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰ যাৰ চালৰ ওপৰত ১৮ মিটাৰ (৫৯ ফুট) উচ্চতালৈকে এটা বাদা (বক্ৰৰেখাযুক্ত শিখৰ) আৰু পিৰামিডৰ দৰে চালযুক্ত জগমোহন নামৰ এটা দৰ্শনগৃহ।
মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজৰাণী&quot; বুলি কোৱা হয়। অভয়াৰণ্যৰ ভিতৰত কোনো প্ৰতিমূৰ্তি নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ কোনো বিশেষ পন্থাৰ সৈতে জড়িত নহয়, কিন্তু নিচৰ ভিত্তিত ইয়াক ব্যাপকভাৱে শৈৱ মন্দিৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
ভাস্কৰ্য্য আৰু স্থাপত্য শৈলীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই মন্দিৰৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ বুলি ধৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt; ব্ৰাউনে এই মন্দিৰটোক অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰৰ কাষত ৰাখি খ্ৰীষ্টীয় একাদশ-দ্বাদশ শতিকাৰ আশে-পাশে বুলি কয়। ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এছ কে সৰস্বতীয়ে ওড়িশা মন্দিৰৰ আন এক জৰীপ কৰিলেও একেধৰণৰ তাৰিখ পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 8&lt;/ref&gt;
উড়িয়া মন্দিৰৰ সম্পূৰ্ণ বিশ্লেষণ কৰা পানীগ্ৰহীয়ে [[লিংগৰাজ মন্দিৰ]] আৰু [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 10&lt;/ref&gt;  ফাৰ্গুচনৰ মতে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম ১১০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 15&lt;/ref&gt;  জৰ্জ মিচেলৰ মতে এই মন্দিৰটো লিংগৰাজ মন্দিৰৰ সৈতে একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA114|page=114|last=Michell|first=George|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226532301|year=1977}}&lt;/ref&gt; 
[[পুৰী]]ৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰৰ সৈতে প্ৰায় একে সময়ৰ পৰাই ৰাজৰাণী মন্দিৰ। মধ্য ভাৰতৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ উৎপত্তি এই মন্দিৰৰ পৰাই হৈছিল। এই শ্ৰেণীৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত খাজুৰাহো মন্দিৰ আৰু কদৱৰ টোতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ অন্যতম।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 26&lt;/ref&gt; পণ্ডিতসকলৰ মতে মন্দিৰৰ শৈলীৰ ভিত্তিত সেই সময়ত মধ্য ভাৰতৰ পৰা ওড়িশালৈ প্ৰব্ৰজন কৰা সোমবংশী ৰজা-ৰাণীসকলে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।&lt;ref name=Parida&gt;{{cite book|title=Early Temples of Orissa|last=Parida|first=A.N.|publisher=Commonwealth Publishers|location=New Delhi|isbn=81-7169-519-1|ref=Parida|year=1999|edition=1st|pages=97–101}}&lt;/ref&gt;
ৰাজাৰাণী মন্দিৰ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয় আৰু ই টিকটযুক্ত স্মৃতিসৌধ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web|title=Rajarani Temple, Bhubaneswar|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_orissa_rajarani.asp|access-date=2013-03-17|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smith|Smith]] 1994, p. 123&lt;/ref&gt;
==স্থাপত্য==
[[File:Rajarani temple plan.jpg|upright 0.7|thumb|মন্দিৰৰ যমজ শিখৰৰ বাবে মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা
ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ মন্দিৰ পৰিকল্পনা, স্কেল ৫০ ফুটৰ পৰা ১ ইঞ্চি]]
ওডিয়া মন্দিৰৰ দুটা অংশ আছে যথা- গৰ্ভগৃহ (দেউল) আৰু আনটো হৈছে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে গৰ্ভগৃহটো চোৱা ঠাই (যাক জগমোহন বুলি কোৱা হয়)।
প্ৰাথমিক দেউল মন্দিৰবোৰত ভুৱনেশ্বৰৰ কিছুমান পুৰণি মন্দিৰত দেখা পোৱাৰ দৰে জগমোহন নাছিল আনহাতে পিছৰ মন্দিৰবোৰত দুটা অতিৰিক্ত গঠন আছিল যথা নটা-মণ্ডপ (উৎসৱৰ হল) আৰু ভোগ-মণ্ডপ (প্ৰসাদৰ হল)।
বিমানখনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ, আৰু দেৱালবোৰ ৰিলিফেৰে সজাই তোলা হৈছে (যাক ৰাথা বা পগা বুলি কোৱা হয়)।&lt;ref&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, pp. 21-22&lt;/ref&gt; মন্দিৰৰ বাদা (টাৱাৰ)ৰ ওপৰত আমলাকা (মষ্টাকা বুলিও কোৱা হয়), ৰিমত শিখৰ থকা শিলৰ ডিস্ক ৰখা হয়। উচ্চ মঞ্চত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ৰাজাৰাণী মন্দিৰ। মন্দিৰটো পাতল ৰঙা আৰু হালধীয়া বালিচহীয়া শিলৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাক স্থানীয়ভাৱে &quot;ৰাজাৰানী&quot; বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=Parida/&gt;

===বিমান===
১৮ মিটাৰ (৫৫ ফুট) ওখ বক্ৰৰেখাযুক্ত অধিগাঁথনি (ৰেখা শিখৰা)ৰ পৰিকল্পনাত ই পঞ্চৰথ। বিমান (টাৱাৰ)টোৰ চাৰিওফালে দুটা মুকুট পিন্ধা উপাদান থকা ক্ষুদ্ৰ টাৱাৰৰ থুপ আছে আৰু ভুৱনেশ্বৰৰ আন মন্দিৰৰ দৰে নহয় কিন্তু [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ|খাজুৰাহো মন্দিৰ]]ৰ টাৱাৰৰ দৰে ঘূৰণীয়া দেখা যায়। মন্দিৰটো তিনিটা মল্ডিং থকা প্লিন্থৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে। সাধাৰণতে আন মন্দিৰত পোৱা তিনিটা বিভাগৰ পৰিৱৰ্তে বাদা পাঁচটা বিভাগেৰে গঠিত। বিমানখন বেছমেণ্টৰ পৰা ১৭.৯৮ মিটাৰ (৫৯.০ ফুট) উচ্চতালৈ উঠিছে।&lt;ref name=Parida/&gt;

===জগমোহন===
[[File:Rajarani Temple.jpg|upright 0.7|thumb|জগমোহনৰ সন্মুখৰ অংশত দুৱাৰৰ মুখত নাগিন আৰু পহৰাদাৰী দেৱতাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে, পটভূমিত বিমান।]]
জগমোহন (বাৰাণ্ডা)ই যদিও পিৰামিডৰ দৰে গঠন প্ৰদৰ্শন কৰে, তথাপিও নিজাববীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ গঠনৰ মৰ্যাদা গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ১৯০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাঙি ধ্বংসস্তূপত পৰিণত হোৱা মেৰামতিৰ চিন আছে। জগমোহনখনৰ ভিতৰৰ পৰা ১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ)x১৭.৮৩ ফুট (৫.৪৩ মিটাৰ) আৰু বাহিৰৰ পৰা ৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ)x৩৬ ফুট (১১ মিটাৰ) উচ্চতা।&lt;ref name=&quot;size&quot;&gt;[[#Ghosh|Ghosh]] 1950, p. 74&lt;/ref&gt; স্তৰযুক্ত (পিধা) জগমোহন আৰু ভিতৰৰ অংশ সম্পূৰ্ণ আৰু সাধাৰণ। পূৰ্বৰ মন্দিৰত থকা আয়তাকাৰৰ তুলনাত জগমোহনৰ পৰিকল্পনা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;/&gt;

===ভাস্কৰ্য্য===
[[File:Bhuvanesvar1004.jpg|thumb|right|গণেশৰ বাবে উৎসৰ্গিত এখন ঠাই]]
ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ গভীৰতা আছে যিটো [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহত অভাৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;&gt;{{cite book|title=World Heritage Monuments|url=https://books.google.com/books?id=54XBlIF9LFgC&amp;q=rajarani+temple+javeed&amp;pg=PA192|first1=ʻAlī |last1=Jāvīd|first2=Tabassum |last2=Javeed|pages=192–194|publisher=Algora Publishing|year=2008|isbn=9780875864846}}&lt;/ref&gt; সামান্য ওলাই থকা প্ৰৱেশদ্বাৰটোৰ বাওঁফালে নগাসকলে আবদ্ধ কৰি ৰখা ডাঠ ঘূৰণীয়া খুঁটা। আঠ দিশৰ ৰক্ষকসকলে মন্দিৰৰ গুৰিৰ পৰা আঠ দিশলৈ প্ৰক্ষেপ কৰে, দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰি বাৰাণ্ডা আৰু দেউলৰ চাৰিওফালে ঘূৰি তোৰণ (প্ৰৱেশদ্বাৰ)ত শেষ হয়।&lt;ref name=&quot;Ali&quot;/&gt;
আন বিখ্যাত ভাস্কৰ্য্যসমূহ হ’ল নাগ-নাগিনী স্তম্ভ, প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত শৈৱ দ্বাৰপাল আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰৰ খুঁটাত থকা লাকুলিছা, যাৰ ওপৰত নৱগ্ৰহৰ স্থাপত্য।

== ধৰ্মীয় গুৰুত্ব ==
[[File:Rajarani Temple 03.jpg|upright 0.7|thumb|গৰ্ভগৃহৰ বেৰত থকা [[বৰুণ]] দেৱৰ এটা মূৰ্তি]]

ইতিহাসবিদ এম. এম. গাংগুলীয়ে মন্দিৰৰ 'খুৰাপৃষ্ঠ' (ওপৰৰ বেদী) পৰীক্ষা কৰিছিল, যিটো পদুম ফুলৰ পাহিৰ দৰে খোদিত। তেওঁৰ মতে এই মন্দিৰটো সম্ভৱত [[বিষ্ণু]]ৰ বাবে উৎসৰ্গিত আছিল। ভুৱনেশ্বৰৰ বেছিভাগ [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]] মন্দিৰৰ নাম &quot;ঈশ্বৰ&quot; শব্দৰে শেষ হয়, যেনে— পৰশুৰামেশ্বৰ, ব্ৰহ্মেশ্বৰ আৰু মিত্ৰেশ্বৰ। কিন্তু ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ নামটো ব্যতিক্ৰমী আৰু ইয়াৰ গৰ্ভগৃহৰ ভিতৰত কোনো দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি নাই।

অৱশ্যে মন্দিৰটোৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্যই ইয়াৰ শৈৱ মূলৰ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল— 'জটামুকুট' ধাৰী শৈৱ দ্বাৰপাল প্ৰচণ্ড আৰু চণ্ডৰ উপস্থিতি, আৰু লাওখোলাৰ মালা তথা সাপৰ খোদাই। কে. চি. পাণিৰাহীৰ মতে, 'একাম্ৰ পুৰাণ'ৰ আধাৰত এই মন্দিৰটোক মূলতঃ 'ইন্দ্ৰেশ্বৰ' বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ই সিদ্ধেশ্বৰ মন্দিৰৰ পূব দিশত অৱস্থিত আছিল।&lt;ref name=Parida/&gt;

জগমোহনৰ লিন্টেলত শৈৱ ধৰ্মৰ পাশুপত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক লকুলীশৰ মূৰ্তি খোদিত কৰা হৈছে, য’ত তেওঁ শিষ্যসকলৰ সৈতে যোগমুদ্ৰাত বহি আছে। মূল মন্দিৰৰ সম্মুখভাগত তিনিটা পেনেল আছে য’ত শিৱই তেওঁৰ পত্নী পাৰ্বতী আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ বজাই থকা পৰিচাৰকসকলৰ সৈতে নৃত্য কৰি থকা দেখা গৈছে। পশ্চিম দিশত শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ বিবাহৰ এক দৃশ্যও খোদিত আছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Anand |first=Swami P.  |author2=Swami Parmeshwaranand  |title=Encyclopaedia of the Śaivism|year=2004 |publisher=Sarup &amp; Sons |location=New Delhi |isbn=81-7625-427-4|url=https://books.google.com/books?id=N4xIBNmhpXcC&amp;q=rajarani+temple&amp;pg=PA244|pages=244–245}}&lt;/ref&gt; প্ৰৱেশদ্বাৰত নাগ আৰু নাগিনীৰ মূৰ্তি থকাৰ বাবে স্থানীয় লোকৰ মাজত বিশ্বাস আছিল যে এই মন্দিৰটো এজন ৰজা আৰু এগৰাকী ৰাণীৰ সৈতে জড়িত, যাৰ বাবে ইয়াৰ নাম 'ৰাজাৰাণী' হ’ল; অৱশ্যে ইতিহাসবিদসকলে এই লোকবিশ্বাস গ্ৰহণ নকৰে।&lt;ref name=Parida/&gt;

==অনুষ্ঠান==
ওড়িশা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগে প্ৰতি বছৰে ১৮ৰ পৰা ২০ জানুৱাৰীলৈকে মন্দিৰত ৰাজৰাণী সংগীত উৎসৱৰ আয়োজন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Season of melas|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Daily News|location=Sri Lanka|date=23 December 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203517/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2219713151.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
এই মন্দিৰটোৱে শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তিনিওটা শৈলী – হিন্দুস্তানী, কৰ্ণাটিক, আৰু [[ওডিছি]] –ক সমান গুৰুত্ব দিয়া হয়। তিনিদিনীয়া এই উৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সংগীতজ্ঞসকলে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhubaneswar hosts Rajarani music festival|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=22 January 2010|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203332/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1945273531.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ভুৱনেশ্বৰ মিউজিক চাৰ্কল (বিএমচি)ৰ সহযোগত এই মহোৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orissa takes classical music back into the temples|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|newspaper=Hindustan Times|location=Bhubaneswar|date=5 March 2007|access-date=2 June 2015|url-access=|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924202659/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1227847641.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত ==

* সত্যজিৎ ৰায়ৰ জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক 'ফেলুদা'ৰ ৰহস্য উপন্যাস ''কৈলাশে কেলেংকাৰী''ত ৰাজাৰাণী মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই উপন্যাসখনৰ কাহিনীত ভুৱনেশ্বৰৰ এই ঐতিহাসিক মন্দিৰটোৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

==বাহ্যিক সংযোগ== 
{{Commons category|Rajarani Temple}}
https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604145253/https://www.lingaraj-temple.com/rajarani-temple/ |date=4 June 2019 }}

[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>sefurkr5a5e8xz9ed4rofnho0et9gu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বেদাংগ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132662</id>
    <revision>
      <id>601545</id>
      <parentid>600325</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22909" sha1="3060irjv60n3trp0cllt0z85isxgywz" xml:space="preserve">{{wikify}}

= বেদাঙ্গ =
ভাৰতীয় সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ উৎপত্তিস্থল হৈছে বেদ। ধৰ্ম, দৰ্শন, জ্ঞান-বিজ্ঞান লৈ ৱ আদি সকলো বিষয় বেদৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে বুলি ধৰা হয়। অপৰা বিদ্যা যেনে গণিত আদিৰ লগতে বেদৰ অঙ্গভূত ছয়টা বেদাঙ্গো আছে। বেদক সঠিকভাৱে বুজিবলৈ সহায় কৰা সহায়ক বিদ্যাসমূহকেই বেদাঙ্গ বুলি কোৱা হয়। এই বেদাঙ্গসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথম হৈছে শিক্ষা, যি বেদৰ সঠিক উচ্চাৰণ আৰু স্বৰ-ব্যঞ্জনৰ জ্ঞান প্ৰদান কৰে। যজ্ঞ-সম্পৰ্কীয় কাৰ্যৰ বাবে कल्प (কল্প) প্ৰয়োজনীয়। শব্দৰ গঠন আৰু ৰূপৰ জ্ঞান লাভৰ বাবে ব্যাকৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পদৰ নিৰ্বাচন আৰু অৰ্থ ব্যাখ্যাৰ বাবে নিৰুক্তৰ প্ৰয়োজন হয়। ছন্দৰ জ্ঞানৰ বাবে ছন্দ বেদাঙ্গ সহায়ক হয়। আনহাতে, যজ্ঞ আদিৰ সময় নিৰ্ণয় কৰিবলৈ নক্ষত্ৰ, তিথি, মাস আদিৰ সঠিক জ্ঞান লাভৰ উদ্দেশ্যে জ্যোতিষ বেদাঙ্গৰ আৱশ্যকতা থাকে। এইদৰে, বেদৰ যথাযথ অধ্যয়ন আৰু অনুশীলনৰ বাবে বেদাঙ্গসমূহ অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বেদৰ অংগসমূহকেই বেদাঙ্গ বুলি কোৱা হয়। ‘অংগ’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে সেই উপাদানসমূহ, যিবোৰে কোনো বস্তুৰ স্বৰূপ বুজিবলৈ সহায় কৰে। এই কথাটো এই শ্লোকত প্ৰকাশ পাইছে-“अङ्गयन्ते ज्ञायन्ते अनेन इति अङ्गानि” অৰ্থাৎ যিবোৰৰদ্বাৰা (বেদ) জনা যায়, সেইবোৰেই অংগ। ভাষা আৰু ভাব — এই দুয়োটা দৃষ্টিৰে বেদ গভীৰ আৰু গম্ভীৰ। সেয়েহে বেদৰ যথাযথ জ্ঞান লাভ কৰিবলৈ যিবোৰ শাস্ত্ৰ উপযোগী,সেইবোৰক “বেদাঙ্গ” নামেৰে অভিহিত কৰা হয়। শিক্ষা, কল্প, ব্যাকৰণ, নিৰুক্ত, জ্যোতিষ আৰু ছন্দ — এই ছয়খন শাস্ত্ৰ বেদ অধ্যয়নৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। সেইকাৰণে এইবোৰক বেদাঙ্গ বুলি কোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;বৈদিক সাহিত্যৰ ইতিহাস – ড° কৰ্ণ সিংহ; সাহিত্য ভাণ্ডাৰ, শিক্ষা সাহিত্য প্ৰকাশন, সুভাষ বজাৰ, মেৰঠ। &lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;সংস্কৃত ৱাংময়ৰ বৃহৎ ইতিহাস (বেদাঙ্গ খণ্ড) – পদ্মভূষণ আচাৰ্য শ্ৰী বলদেৱ উপাধ্যায়; উত্তৰ প্ৰদেশ সংস্কৃত প্ৰতিষ্ঠান, লক্ষ্ণৌ।&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;সংস্কৃত ৱাংময়ৰ বৃহৎ ইতিহাস (বেদ খণ্ড) – পদ্মভূষণ আচাৰ্য শ্ৰী বলদেৱ উপাধ্যায়; উত্তৰ প্ৰদেশ সংস্কৃত প্ৰতিষ্ঠান, লক্ষ্ণৌ।&lt;/ref&gt;

== শিক্ষা ==
বেদাঙ্গৰ ভিতৰত শিক্ষাৰ স্থান অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। মানৱ দেহৰ অংগৰ সৈতে তুলনা কৰি শিক্ষা বেদাঙ্গক বেদৰূপী পুৰুষৰ “নাসিকা” বুলি কোৱা হৈছে—“शिक्षा घ्राणं तु वेदस्य” (পাণিনীয় শিক্ষা)। ঋগ্বেদ ভাষ্যকাৰ আচাৰ্য সায়ণে ‘ঋগ্বেদ ভাষ্যভূমিকা’ত শিক্ষা শব্দৰ অৰ্থ স্পষ্ট কৰি কৈ“परः संनिकर्षः संहिता”— অৰ্থাৎ পদসমূহৰ সন্নিকট সংযোগক সংহিতা কোৱা হয়। ছে—“स्वरवर्णाद्युच्चारणप्रकारो यत्र शिक्ष्यते उपदिश्यते सा शिक्षा”অৰ্থাৎ যি বিদ্যায় স্বৰ, বৰ্ণ আদি উচ্চাৰণৰ নিয়ম শিকায়, তাকেই শিক্ষা বোলা হয়। तैत्तिरीयोपनिषद्-ৰ শিক্ষাৱল্লীত শিক্ষা বেদাঙ্গৰ বিষয়সমূহ স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে—“वर्णः, स्वरः, मात्रा, बलम्, साम, सन्तानः” (১/১)। ইয়াৰদ্বাৰা বুজা যায় যে শিক্ষা বেদাঙ্গে উচ্চাৰণ-সম্পৰ্কীয় এই ছয়টা বিষয়ৰ জ্ঞান প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== শিক্ষা বেদাঙ্গৰ উদ্দেশ্য ===

* বেদৰ অৰ্থবোধ
* শুদ্ধ উচ্চাৰণ,
* যজ্ঞ-আদি কাৰ্যত যথাযথ প্ৰয়োগ। 

এই ক্ষেত্ৰত শিক্ষা বেদাঙ্গৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ বেদৰ সৰ্বপ্ৰথম আৰু সৰুতম একক হৈছে বৰ্ণ। শুদ্ধ বৰ্ণোচ্চাৰণ অবিহনে বেদৰ অৰ্থ বিকৃত হ’ব পাৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== শিক্ষা বেদাঙ্গৰ ছয়টা বিষয়ৰ সংক্ষিপ্ত পৰিচয় ===

# বৰ্ণ:স্বৰ আৰু ব্যঞ্জন— এই দুইপ্ৰকাৰৰ বৰ্ণ আছে। স্বৰাঘাত অনুসাৰে বৰ্ণৰ ভেদ হয়। বৰ্ণৰ অধ্যয়নত স্থান, কাল, অন্তঃপ্ৰয়াস (আভ্যন্তৰ প্ৰয়াস) আৰু বাহ্য প্ৰয়াস আদি বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। 
# স্বৰ:উচ্চাৰণৰ স্বৰাঘাতক স্বৰ বোলা হয়। স্বৰ তিনিধৰণৰ—উদাত্ত,স্বৰিত,অনুদাত্ত। স্বৰভেদে অৰ্থভেদ ঘটে। 
# মাত্ৰা:উচ্চাৰণত লাগা সময়ক মাত্ৰা কোৱা হয়। ই তিনি প্ৰকাৰ—দীঘ,প্লুত,হ্ৰস্ব। স্বৰত ই প্ৰযোজ্য; ব্যঞ্জনৰ আধা মাত্ৰা গণ্য হয়। 
# বল:উচ্চাৰণ সময়ত যি প্ৰয়াস লাগে তাক বল কোৱা হয়। উচ্চাৰণ স্থানসমূহ— কণ্ঠ, তালু, মূৰ্ধা, দন্ত, ওষ্ঠ, নাসিকা, জিহ্বামূল আদি। প্ৰয়াস দুবিধ—বাহ্য,আভ্যন্তৰ। 
# সাম:দোষমুক্ত, স্পষ্ট আৰু সুশৃঙ্খল উচ্চাৰণক সাম বোলা হয়। সু-উচ্চাৰণৰ গুণসমূহ— মাধুৰ্য, স্পষ্টতা, ধৈৰ্য, সঠিক ছন্দ আদি। 
# সন্ততি (সন্ধি/সংহিতা):সন্ধিৰ নিয়ম অনুসৰি ধ্বনিৰ সংযোগে উচ্চাৰণ কৰাক সন্ততি বোলা হয়। বেদৰ মূল পাঠ হৈছে সংহিতা পাঠ। “परः संनिकर्षः संहिता”— অৰ্থাৎ পদসমূহৰ সন্নিকট সংযোগক সংহিতা কোৱা হয়। সংহিতা পাঠৰ জ্ঞান অবিহনে পদচ্ছেদ বা সন্ধি-বিচ্ছেদ সঠিকভাৱে কৰিব নোৱাৰি আৰু অৰ্থবোধো সম্ভৱ নহয়। 

এইদৰে শিক্ষা বেদাঙ্গে বেদৰ শুদ্ধ উচ্চাৰণ, স্বৰ-ব্যৱস্থা আৰু সংহিতা-নিয়ম আদি বিষয়ত সুস্পষ্ট জ্ঞান প্ৰদান কৰে। বেদ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষা বেদাঙ্গৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;ছ

== কল্প ==
বেদাঙ্গ সাহিত্যত কল্পৰ দ্বিতীয় স্থান আছে। বেদৰূপী পুৰুষৰ হাতক কল্প বুলি কোৱা হৈছে—“हस्तौ कल्पौ” (পাণিনীয় শিক্ষা)। যি শাস্ত্ৰই বেদত বিধান কৰা কৰ্মসমূহক যথাক্ৰমে (বিধি অনুসৰি) সুশৃঙ্খলভাৱে বিন্যস্ত কৰে, তাকেই কল্পশাস্ত্ৰ বোলা হয়। অৰ্থাৎ বেদবিহিত যজ্ঞ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় কৰ্মৰ নিয়ম-পদ্ধতি নিৰ্ধাৰণ কৰা শাস্ত্ৰ হ’ল কল্পশাস্ত্ৰ। বেদৰ প্ৰতিটো শাখাৰ বাবে যজ্ঞবিধানসমূহ সংক্ষিপ্ত আৰু ব্যৱহাৰোপযোগী ৰূপত উপস্থাপন কৰিবলৈ কল্পসূত্ৰসমূহ ৰচনা কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==== কল্পসূত্ৰৰ বিভাগ ====

# শ্ৰৌতসূত্ৰ:এই সূত্ৰসমূহত ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থত উল্লিখিত বৃহৎ যজ্ঞসমূহৰ বিধান দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ অগ্নিত সম্পাদিত শ্ৰৌতযজ্ঞৰ নিয়ম ইয়াত বৰ্ণনা কৰা হয়। 
# গৃহ্যসূত্ৰ:গৃহস্থাশ্ৰমত সম্পাদিত গাৰ্হস্থ্য যজ্ঞ আৰু সংস্কাৰসমূহ (যেনে উপনয়ন, বিবাহ আদি)ৰ বিধান গৃহ্যসূত্ৰত উল্লেখ আছে। 
# ধৰ্মসূত্ৰ:ধৰ্মসূত্ৰত সামাজিক আৰু নৈতিক জীৱনৰ নিয়মাবলী, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, বৰ্ণাশ্ৰম ধৰ্ম, দণ্ডনীতি আদি বিষয় আলোচনা কৰা হৈছে। 
# শুল্বসূত্ৰ:শুল্বসূত্ৰত যজ্ঞবেদী নিৰ্মাণৰ নিয়ম আৰু জ্যামিতিক পৰিমাপৰ বিধান দিয়া হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰাচীন ভাৰতীয় গণিত-জ্ঞানৰো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন পোৱা যায়। 

ইয়াৰ উপৰি শ্ৰাদ্ধকল্পসূত্ৰ, পিতৃকল্পসূত্ৰ আৰু প্ৰায়শ্চিত্তসূত্ৰ নামেও কিছুমান উপসূত্ৰ পোৱা যায়। যজ্ঞ-আদি বাহ্য ধৰ্মীয় বিধানসমূহ অতি সংক্ষিপ্ত সূত্ৰৰূপে উপস্থাপন কৰাৰ বাবে কল্পশাস্ত্ৰৰ স্থান বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। সূত্ৰশৈলীৰ কাৰণে ইয়াক সহজে স্মৰণ কৰিব পৰা যায় আৰু ইয়াৰ সহায়ত যজ্ঞ-বিধানসমূহ সঠিকভাৱে সম্পাদন কৰিব পৰা যায়। সেয়ে বেদৰ ব্যাৱহাৰিক আৰু আচাৰ-সম্পৰ্কীয় দিশ বুজিবলৈ কল্প বেদাঙ্গ অতি প্ৰয়োজনীয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== ব্যাকৰণ ==
বেদাঙ্গসমূহৰ ভিতৰত ব্যাকৰণৰ তৃতীয় স্থান আছে। ইয়াক বেদৰূপী পুৰুষৰ “মুখ” বুলি কোৱা হয়—“मुखं व्याकरणं स्मृतम्” (পাণিনীয় শিক্ষা)। মহাভাষ্যকাৰ पतंजलि-য়ে বেদৰ ছয়টা অংগৰ ভিতৰত ব্যাকৰণক প্ৰধান বুলি উল্লেখ কৰিছে। ব্যাকৰণৰদ্বাৰা বেদ আৰু লোক-ব্যৱহাৰত ব্যৱহৃত শব্দসমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু উৎপত্তি নিৰ্ণয় কৰা হয়। “ব্যাক্ৰিয়ন্তে, উৎপাদ্যন্তে শব্দাঃ অনেন” — অৰ্থাৎ যি শাস্ত্ৰৰদ্বাৰা শব্দৰ বিশ্লেষণ হয়, তাকেই ব্যাকৰণ বোলা হয়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== নিৰুক্ত ==
“निरुक्तं श्रोत्रमुच्यते” (পাণিনীয় শিক্ষা)-এই উক্তি অনুসাৰে নিৰুক্তক বেদৰূপী পুৰুষৰ “কৰ্ণ” বুলি কোৱা হয়। নিৰুক্ত বেদাঙ্গত বৈদিক শব্দসমূহৰ ব্যাখ্যা প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== জ্যোতিষ ==
“ज्योतिषामयनं चक्षुः” (পাণিনীয় শিক্ষা) অৰ্থাৎ জ্যোতিষ বেদাঙ্গক বেদৰূপী পুৰুষৰ “চক্ষু” বুলি কোৱা হৈছে। বৈদিক যজ্ঞসমূহত তিথি, নক্ষত্ৰ, পক্ষ, মাস, ঋতু আৰু বছৰ (সংৱৎসৰ) আদি সময়-নিৰ্ণয় অতি সূক্ষ্মভাৱে নিৰ্ধাৰিত। কোন যজ্ঞ কোন তিথি বা নক্ষত্ৰত সম্পাদন কৰিব লাগে, তাৰ সঠিক গণনাৰ বাবে জ্যোতিষ বেদাঙ্গৰ বিশেষ প্ৰয়োজন। কালৰ যিকোনো অংশ বুজিবলৈ জ্যোতিষ জ্ঞান আৱশ্যক। “यो ज्योतिषं वेद स वेद यज्ञम्” — অৰ্থাৎ যিজনে জ্যোতিষ জানে, তেওঁ যজ্ঞো সঠিকভাৱে জানে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ছন্দ ==
“छन्दः पादौ तु वेदस्य” (পাণিনীয় শিক্ষা)অৰ্থাৎ ছন্দ বেদৰূপী পুৰুষৰ “পদ” (ভৰি) বুলি কোৱা হয়। ছন্দেই বেদক গতি প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== বেদাংগসমূহৰ মৌলিকতা আৰু প্ৰবচন-প্ৰথা ==
বেদাংগসমূহৰ আধাৰভূত সামগ্ৰীসমূহৰ প্ৰথম আৰু মুখ্য উৎস হৈছে वेदसंहिता। ইয়াত শ্ৰৌত-মাৰ্গৰ নাম, বৈদিক শব্দৰ নিৰুক্ত (ব্যুৎপত্তি), ভাষাৰ গঠন, ব্যাকৰণৰ মূল ধাৰণা, বিভিন্ন নক্ষত্ৰ আৰু ছন্দৰ নাম আদি উপলব্ধ। অৰ্থাৎ বেদাংগসমূহৰ বীজৰূপ উপাদান সংহিতাসমূহতেই নিহিত। দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস হৈছে ब्राह्मण ग्रंथ। ইয়াত শ্ৰৌত-মাৰ্গ-সংলগ্ন বিধি-বিধান, যজ্ঞীয় অনুষ্ঠানৰ সূক্ষ্ম বিৱৰণ আৰু শব্দৰ বিস্তৃত নিৰুক্ত পোৱা যায়। কোন্‌ ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিলে কোন্‌ কামনা পূৰ্ণ হয়, তাৰ উল্লেখো ব্ৰাহ্মণ সাহিত্যত আছে। বিশেষকৈ गोपथ ब्राह्मण-ৰ পূৰ্বভাগত ধাতু, প্ৰাতিপদিক, নাম, আখ্যাত, লিঙ্গ, বচন, বিভক্তি, প্ৰত্যয়, স্বৰ, উপসৰ্গ, নিপাত, বিকাৰ, বিকাৰী, মাত্ৰা, অক্ষৰ, পদ, সংযোগ, প্ৰয়ত্ন, শিক্ষা, বৰ্ণ, কৃদন্ত, অব্যয় আদি ব্যাকৰণ-সম্পৰ্কীয় পাৰিভাষিক শব্দ পোৱা যায়। ইয়াৰপৰা স্পষ্ট যে ব্যাকৰণ-শাস্ত্ৰৰ মৌলিক তত্ত্বসমূহ ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থসমূহত সুবিন্যস্ত ৰূপত বিদ্যমান আছিল। ইয়াৰ উপৰি तैत्तिरीयोपनिषद्-ত বেদাংগ বিষয়ক উল্লেখ আছে আৰু छान्दोग्योपनिषद्-ত ব্যাকৰণ-সম্পৰ্কীয় পাৰিভাষিক শব্দৰ উল্লেখ দেখা যায়। ইতিহাস-পুৰাণ পৰম্পৰাতো বেদাংগসমূহৰ উল্লেখ আছে। महाभारत আৰু बृहन्नारदीय पुराण-ত বেদাংগ বিষয়ক তথ্য পোৱা যায়।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

পিছলৈ বেদাংগ-সম্পৰ্কীয় সমগ্ৰ সামগ্ৰী একত্ৰিত আৰু সুসংবদ্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে সূত্ৰ-শৈলীত বিস্তৃত সাহিত্যৰ সৃষ্টি কৰা হয়, যাক सूत्र साहित्य বুলি কোৱা হয়। এইদৰে বেদাংগসমূহৰ মৌলিকতা সংহিতাত নিহিত আৰু ইয়াৰ প্ৰবচন-প্ৰথা ব্ৰাহ্মণ, উপনিষদ, পুৰাণ আৰু সূত্ৰ-সাহিত্যৰ মাজেৰে বিকাশ লাভ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== সামৰণি ==
বেদ ভাৰতীয় জ্ঞান-বিজ্ঞান, ধৰ্ম, সংস্কৃতি, সাহিত্য, দৰ্শন আৰু নৈতিক শিক্ষাৰ মূল উৎস। ই বিশ্বৰ সৰ্বাধিক প্ৰাচীন সাহিত্য হিচাপে গণ্য। ভাৰতীয় সামাজিক গঠনৰ আধাৰশিলা বেদৰ ওপৰতেই প্ৰতিষ্ঠিত। বিশ্বৰ জনসাধাৰণে বেদ-সাহিত্যৰ উপকাৰ লাভ কৰিব পাৰে বুলি বেদৰ অংগসমূহ—অৰ্থাৎ বেদাংগসমূহ—ৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰা হৈছে। কিয়নো বেদাংগসমূহেই বেদক বুজিবলৈ আৰু ইয়াৰ কৰ্ম-কাণ্ড সঠিকভাৱে সম্পাদন কৰিবলৈ সহায় কৰে।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

বেদাংগসমূহ বেদৰ সহায়ক অংগস্বৰূপ। ইহঁতৰ জ্ঞান অবিহনে বেদৰ শুদ্ধ উচ্চাৰণ, সঠিক অৰ্থবোধ আৰু যজ্ঞৰ বিধিপূৰ্বক অনুষ্ঠান সম্ভৱ নহয়। সেয়ে বেদজ্ঞসকলৰ বাবে বেদাংগ অধ্যয়ন অত্যাৱশ্যক।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;</text>
      <sha1>3060irjv60n3trp0cllt0z85isxgywz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬</title>
    <ns>4</ns>
    <id>135147</id>
    <revision>
      <id>601496</id>
      <parentid>601442</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16002" sha1="agk9jvxlv54cy4vp82u9qho100k5eij" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

===প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা ===
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]]
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]]{{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]]
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>agk9jvxlv54cy4vp82u9qho100k5eij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601497</id>
      <parentid>601496</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16003" sha1="fp4luunzzor4elhhrrjyeg5jirnfeqz" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

===প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা ===
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]]
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]]
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>fp4luunzzor4elhhrrjyeg5jirnfeqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601522</id>
      <parentid>601497</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16030" sha1="pm3xro2aog2v1zl7svsvofjbimbxmfw" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

===প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা ===
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]] {{Tick}}
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{Tick}}
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>pm3xro2aog2v1zl7svsvofjbimbxmfw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601595</id>
      <parentid>601522</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16034" sha1="786trgatw3ett2o4wiego676as6uyvl" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

=='''প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা''' ==
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]] {{Tick}}
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{Tick}}
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>786trgatw3ett2o4wiego676as6uyvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601596</id>
      <parentid>601595</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16082" sha1="ibemcm00l1ifppxi4ugc72d1r7eons0" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

=='''প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা''' ==
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]] {{Tick}}
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{Tick}}
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
#[[একলব্য শৰ্মা]]{{Tick}}
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>ibemcm00l1ifppxi4ugc72d1r7eons0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601597</id>
      <parentid>601596</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16125" sha1="2b2w51x99320hzba2ym8a1hlr7pvv69" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

===প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা ===
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]] {{Tick}}
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{Tick}}
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
#[[একলব্য শৰ্মা]]{{Tick}}
#[[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>2b2w51x99320hzba2ym8a1hlr7pvv69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601598</id>
      <parentid>601597</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>601598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16168" sha1="lphu14peamp8bi4q0o8wn9dl89xw73g" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{WAM
|header=  ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬  [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]]
|subheader =
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। &lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰৱন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।&lt;/u&gt; ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। 

'''সময়সীমা''': &lt;mark&gt;''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''&lt;/mark&gt;


|body =

== পটভূমি ==
'''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]],  [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধসমূহৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।'''

== লক্ষ্যসমূহ ==
*'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মান উন্নত কৰা।'''
* আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা।
* ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰৱন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা।
* ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।)
* তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰৱন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা।
* যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰৱন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা।
* শ্ৰেণীবিহীন প্ৰৱন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা।
* ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা।

==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা==
* সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব।
* সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত &lt;nowiki&gt;{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}&lt;/nowiki&gt; সাঁচ লগাই প্ৰৱন্ধটো সাঁচি ল'ব।
* এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব।
* এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব।

==পুৰস্কাৰ==
# প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব।
# আটাইতকৈ বেছি প্ৰৱন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব।

==সহায়==
* দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব।  

== অংশগ্ৰহণ ==
=== অংশগ্ৰহণ কৰক ===
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}}
=== প্ৰবন্ধ জমা কৰক ===
(নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰৱন্ধ যোগ কৰক)
&lt;div style=&quot;text-align:center; &quot;&gt;
[[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] &lt;!--Blue : Primary call to action --&gt;
&lt;/div&gt;

{{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}}

==আয়োজক==
* [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]
* [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]

===সমন্বয়ক===
* [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]

===প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা ===
&lt;small&gt;''(প্ৰবন্ধৰ সোঁফালে থকা {{Tick}} চিহ্নই জমা হোৱা সূচাইছে। ইয়াৰ উপৰিও অনুবাদ/সম্পাদনা কৰাৰ পূৰ্বে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ|জমা হোৱা প্ৰবন্ধসমূহ]] চাই ল'ব।)''&lt;/small&gt;

#[[অক্ষয় খান্না]] {{Tick}}
#[[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{Tick}}
#[[অটল সেতু]] {{Tick}}
#[[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] {{Tick}}
#[[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{Tick}}
#[[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{Tick}}
#[[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{Tick}}
#[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{Tick}}
#[[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{Tick}}
#[[আমেৰ দুৰ্গ]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{Tick}}
#[[আশা ভাট]] {{Tick}}
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{Tick}}
#[[উণ্ডৱল্লী গুহা]] {{Tick}}
#[[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] {{Tick}}
#[[এহতেশাম]]
#[[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]]
#[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[কলিংগ (অঞ্চল)]]
#[[কালি নদী]]
#[[কিম জি-ৱন]] {{Tick}}
#[[কুম্বৰজুৱা]] {{Tick}}
#[[কৃষ্ণা নদী]]
#[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]]
#[[ক’লা নহৰু]] {{Tick}}
#[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]]
#[[গংগাৰ অৱতৰণ]]
#[[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]]
#[[চম্বল নদী]] {{Tick}}
#[[চি কে জানু]] {{Tick}}
#[[চীনা নুডলছ]]
#[[চুলাৱেছি]]
#[[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{Tick}}
#[[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]
#[[ছং কাং]] {{Tick}}
#[[ছাং থং]]
#[[ছাবিনা ইয়াছমিন]]
#[[ছিগিৰিয়া]] {{Tick}}
#[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]]
#[[জল মহল]] {{Tick}}
#[[জহিৰ ৰায়হান]]
#[[জাপানী কাপোৰ]]
#[[টান্দুৰ নান]] {{Tick}}
#[[ডংজি উৎসৱ]]
#[[ডিস্কিট মঠ]]
#[[তিৰুমালা]] {{Tick}}
#[[তেহেলকা]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Tick}}
#[[দীঘা–সোনপুৰ দলং]]
#[[দ্ৰাস]]
#[[নাং মাই]] {{Tick}}
#[[নাককাটি পাহাৰ]]
#[[নিতিন নবীন]] {{Tick}}
#[[নীতা লুল্লা]]
#[[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]]
#[[পঞ্চৰথ]]
#[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]]
#[[পাঞ্চাল]] {{Tick}}
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{Tick}}
#[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
#[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]]
#[[বক্সা দুৰ্গ]]
#[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]]
#[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[বিজয় বাৰ্মা]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[বিনয় পাঠক]] {{Tick}}
#[[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{Tick}}
#[[বিশাল জেঠৱা]] {{Tick}}
#[[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]]
#[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]]
#[[মক্তাব]]
#[[মনসামঙ্গল কাব্য]]
#[[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]]
#[[মুনকেক]]
#[[মুল্কৰাজ আনন্দ]]
#[[মেগান ইয়ং]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]] {{Tick}}
#[[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]]
#[[যোগিতা বিহানী]] {{Tick}}
#[[ৰজনীশ]]
#[[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{Tick}}
#[[ৰণবীৰ সিং]]
#[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]]
#[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]
#[[ৰাজপাল সিং যাদৱ]]
#[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]]
#[[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]]
#[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]]
#[[ৰায়গড় দুৰ্গ]]
#[[ৰেডিঅ' নেপাল]]
#[[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] {{Tick}}
#[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]]
#[[ৰোহিনী পেথিয়াগোডা]]
#[[লম্বক]]
#[[ললিতগিৰি]] {{Tick}}
#[[লীলা চিতনিছ]]
#[[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]]
#[[শিশুপালগড়]]
#[[শ্বীবা চাদ্ধা]]
#[[শ্বৰীব হাছমী]]
#[[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] {{Tick}}
#[[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] {{Tick}}
#[[সাক্ষী আগৰৱাল]] {{Tick}}
#[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]
#[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]]
#[[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{Tick}}
#[[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{Tick}}
#[[সুভাষ দত্ত]]
#[[সুৰু উপত্যকা]]
#[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]
#[[স্নেহা উল্লাল]] {{Tick}}
#[[হৰিচৰণ]]
#[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]]
#[[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{Tick}}
#[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{Tick}}
#[[একলব্য শৰ্মা]]{{Tick}}
#[[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]
#[[বাল্মিক থাপাৰ]]
&lt;br/&gt;
* [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ত সৃষ্টি কৰা সকলো প্ৰবন্ধ]]

|footer=
প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।
}}

{{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}}

[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]</text>
      <sha1>lphu14peamp8bi4q0o8wn9dl89xw73g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136690</id>
    <revision>
      <id>601511</id>
      <parentid>601463</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2606" sha1="7q2y7wy9yeknrr90oqez1t7rv90ouma" xml:space="preserve">====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা ]]====
# [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]]
# [[কিম জি-ৱন]]
# [[ছং কাং]]
# [[চেন ঝেয়ুয়ান]]
# [[অক্ষয় খান্না]]
# [[চি কে জানু]]
# [[কুম্বৰজুৱা]]
# [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]]
# [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]]
# [[জল মহল]]
# [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
# [[নাং মাই]]

====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]====
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]]
#[[আদিত্য তিৱাৰী]]
#[[তিৰুমালা]]
#[[ক’লা নহৰু]]
#[[পাঞ্চাল]]
#[[অটল সেতু]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]]
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]]
#[[নিতিন নবীন]]

====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]====
# [[আশা ভাট]]
# [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]
# [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]
# [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]
# [[স্নেহা উল্লাল]]
# [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]
# [[সাক্ষী আগৰৱাল]]
# [[যোগিতা বিহানী]]
# [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]
# [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]

====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ ]]====
# [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]
# [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]]
# [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]]

====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]] ====
# [[ ছিগিৰিয়া ]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]]

===[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]===
# [[ললিতগিৰি]]
# [[চম্বল নদী]]
# [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]]
# [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]]
# [[বিনয় পাঠক]]
# [[বিশাল জেঠৱা]]

===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]===
#[[টান্দুৰ নান]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]</text>
      <sha1>7q2y7wy9yeknrr90oqez1t7rv90ouma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601521</id>
      <parentid>601511</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Duhita Ragini Kalita</username>
        <id>46712</id>
      </contributor>
      <origin>601521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2656" sha1="nl3p0q9kfebr9x7jnnt81wbr7w4rmpg" xml:space="preserve">====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা ]]====
# [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]]
# [[কিম জি-ৱন]]
# [[ছং কাং]]
# [[চেন ঝেয়ুয়ান]]
# [[অক্ষয় খান্না]]
# [[চি কে জানু]]
# [[কুম্বৰজুৱা]]
# [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]]
# [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]]
# [[জল মহল]]
# [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
# [[নাং মাই]]
# [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]]

====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]====
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]]
#[[আদিত্য তিৱাৰী]]
#[[তিৰুমালা]]
#[[ক’লা নহৰু]]
#[[পাঞ্চাল]]
#[[অটল সেতু]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]]
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]]
#[[নিতিন নবীন]]

====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]====
# [[আশা ভাট]]
# [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]
# [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]
# [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]
# [[স্নেহা উল্লাল]]
# [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]
# [[সাক্ষী আগৰৱাল]]
# [[যোগিতা বিহানী]]
# [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]
# [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]

====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ ]]====
# [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]
# [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]]
# [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]]

====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]] ====
# [[ ছিগিৰিয়া ]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]]

===[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]===
# [[ললিতগিৰি]]
# [[চম্বল নদী]]
# [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]]
# [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]]
# [[বিনয় পাঠক]]
# [[বিশাল জেঠৱা]]

===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]===
#[[টান্দুৰ নান]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]</text>
      <sha1>nl3p0q9kfebr9x7jnnt81wbr7w4rmpg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601592</id>
      <parentid>601521</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T07:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* নৰুনা বৰুৱা */</comment>
      <origin>601592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="68hqominagb75nopcvcg7qxd0cygts0" xml:space="preserve">====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা ]]====
# [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]]
# [[কিম জি-ৱন]]
# [[ছং কাং]]
# [[চেন ঝেয়ুয়ান]]
# [[অক্ষয় খান্না]]
# [[চি কে জানু]]
# [[কুম্বৰজুৱা]]
# [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]]
# [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]]
# [[জল মহল]]
# [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
# [[নাং মাই]]
# [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]]

====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]====
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]]
#[[আদিত্য তিৱাৰী]]
#[[তিৰুমালা]]
#[[ক’লা নহৰু]]
#[[পাঞ্চাল]]
#[[অটল সেতু]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]]
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]]
#[[নিতিন নবীন]]
#[[একলব্য শৰ্মা]]

====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]====
# [[আশা ভাট]]
# [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]
# [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]
# [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]
# [[স্নেহা উল্লাল]]
# [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]
# [[সাক্ষী আগৰৱাল]]
# [[যোগিতা বিহানী]]
# [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]
# [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]

====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ ]]====
# [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]
# [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]]
# [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]]

====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]] ====
# [[ ছিগিৰিয়া ]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]]

===[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]===
# [[ললিতগিৰি]]
# [[চম্বল নদী]]
# [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]]
# [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]]
# [[বিনয় পাঠক]]
# [[বিশাল জেঠৱা]]

===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]===
#[[টান্দুৰ নান]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]</text>
      <sha1>68hqominagb75nopcvcg7qxd0cygts0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601600</id>
      <parentid>601592</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jyoti Chiring</username>
        <id>34123</id>
      </contributor>
      <comment>/* Jyoti Chiring */</comment>
      <origin>601600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2740" sha1="1qlv2sqow72i0vr4y2o4u3fe387wzw7" xml:space="preserve">====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা ]]====
# [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]]
# [[কিম জি-ৱন]]
# [[ছং কাং]]
# [[চেন ঝেয়ুয়ান]]
# [[অক্ষয় খান্না]]
# [[চি কে জানু]]
# [[কুম্বৰজুৱা]]
# [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]]
# [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]]
# [[জল মহল]]
# [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]]
# [[নাং মাই]]
# [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]]

====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]====
#[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]]
#[[আদিত্য তিৱাৰী]]
#[[তিৰুমালা]]
#[[ক’লা নহৰু]]
#[[পাঞ্চাল]]
#[[অটল সেতু]]
#[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]]
#[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]]
#[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]]
#[[যমুনা শৰণ সিং]]
#[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]]
#[[নিতিন নবীন]]
#[[একলব্য শৰ্মা]]

====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]====
# [[আশা ভাট]]
# [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]
# [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]
# [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]
# [[স্নেহা উল্লাল]]
# [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]
# [[সাক্ষী আগৰৱাল]]
# [[যোগিতা বিহানী]]
# [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]
# [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]

====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ ]]====
# [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]
# [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]]
# [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]]

====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]] ====
# [[ ছিগিৰিয়া ]]
#[[দক্ষিণ এছিয়া]]

===[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]===
# [[ললিতগিৰি]]
# [[চম্বল নদী]]
# [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]]
# [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]]
# [[বিনয় পাঠক]]
# [[বিশাল জেঠৱা]]

===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]===
#[[টান্দুৰ নান]]
#[[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]]
#[[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]
[[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]</text>
      <sha1>1qlv2sqow72i0vr4y2o4u3fe387wzw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Political party/J</title>
    <ns>828</ns>
    <id>136711</id>
    <revision>
      <id>601469</id>
      <timestamp>2026-04-19T12:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: -- Constant data used by [[Module:Political party]]  local alternate = { 	[&quot;Jackson Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;, 	[&quot;Jackson Republican&quot;] = &quot;Democratic-Republican Party&quot;, 	[&quot;Jacksonian Democrat&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;, 	[&quot;Jacksonian Democratic&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;, 	[&quot;Jacksonian Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;, 	[&quot;Jacksonian Party (US)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;, 	[&quot;Jacksonian Republican&quot;] = &quot;Democrat...</comment>
      <origin>601469</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="21610" sha1="g9y23x1ry1fyh22c3idznf0jpv0jzid" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;Jackson Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jackson Republican&quot;] = &quot;Democratic-Republican Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Democrat&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Jacksonian Democratic&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Jacksonian Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Party (US)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Republican&quot;] = &quot;Democratic-Republican Party&quot;,
	[&quot;Jai jawan jai kisan party&quot;] = &quot;Jai Jawan Jai Kishan Party&quot;,
	[&quot;Jai Prakash Janata Dal&quot;] = &quot;Jai Prakash Janta Dal&quot;,
	[&quot;JAMA (Iranian Party)&quot;] = &quot;JAMA (political party)&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Apni Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Apni Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Awami National Conference&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Awami National Conference&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir National Panthers Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir National Panthers Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Conference&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Conference&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Front&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Front (Secular)&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Workers Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Workers Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Awami League&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Awami League&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front (Secular)&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir National Conference&quot;] = &quot;Jammu &amp; Kashmir National Conference&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Movement&quot;] = &quot;Jammu &amp; Kashmir People's Movement&quot;,
	[&quot;Jan Adhikar Party Loktantrik&quot;] = &quot;Jan Adhikar Party (Loktantrik)&quot;,
	[&quot;Jana Congress&quot;] = &quot;Orissa Jana Congress&quot;,
	[&quot;Jana Sangh&quot;] = &quot;Akhil Bharatiya Jana Sangh&quot;,
	[&quot;Jana Sena Party&quot;] = &quot;Janasena Party&quot;,
	[&quot;Jana Setha Peramuna&quot;] = &quot;Janasetha Peramuna&quot;,
	[&quot;Jan Sangh&quot;] = &quot;Akhil Bharatiya Jana Sangh&quot;,
	[&quot;Janata Dal (S)&quot;] = &quot;Janata Dal (Secular)&quot;,
	[&quot;Janata Dal (U)&quot;] = &quot;Janata Dal (United)&quot;,
	[&quot;Jannayak Janata Party&quot;] = &quot;Jannayak Janta Party&quot;,
	[&quot;January 21 Patriotic Society Party&quot;] = &quot;Patriotic Society Party&quot;,
	[&quot;Janusz Korwin-Mikke Platform&quot;] = &quot;Real Politics Union&quot;,
	[&quot;Japan Communist Party&quot;] = &quot;Japanese Communist Party&quot;,
	[&quot;Japan Cooperative Party (1946–47)&quot;] = &quot;Japan Cooperative Party (1945–46)&quot;,
	[&quot;Japan Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (Japan, 1954)&quot;,
	[&quot;Japan Democratic Party (1954)&quot;] = &quot;Democratic Party (Japan, 1954)&quot;,
	[&quot;Japan Future Party&quot;] = &quot;Tomorrow Party of Japan&quot;,
	[&quot;Japan Innovation Party&quot;] = &quot;Nippon Ishin no Kai&quot;,
	[&quot;Jarosław Gowin's Agreement&quot;] = &quot;Agreement (political party)&quot;,
	[&quot;Jatiya Party&quot;] = &quot;Jatiya Party (Ershad)&quot;,
	[&quot;Jharkhand Vikas Morcha&quot;] = &quot;Jharkhand Vikas Morcha (Prajatantrik)&quot;,
	[&quot;Jean Gremling's Independent Socialist List&quot;] = &quot;Independent Socialist Party (Luxembourg)&quot;,
	[&quot;Jewish Electoral Group&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jewish List&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jewish Party (Austria)&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jobbik – Conservatives&quot;] = &quot;Jobbik (2020)&quot;,
	[&quot;Junker Party&quot;] = &quot;Moderate Party&quot;,
	[&quot;Junts per Catalunya&quot;] = &quot;Together for Catalonia (2017)&quot;,
	[&quot;Jury Team (UK)&quot;] = &quot;Jury Team&quot;,
	[&quot;Justice (Estonia)&quot;] = &quot;Estonian Left Party&quot;,
	[&quot;Justice Alliance (Hong Kong)&quot;] = &quot;Justice Alliance&quot;,
	[&quot;Justice Party (United States)&quot;] = &quot;Justice Party (US)&quot;,
}

local full = {
	[&quot;JA21&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#263573&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jablko&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EA3337&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jacksonian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDEEFF&quot;, shortname = &quot;Jacksonian&quot;,},
	[&quot;Jacobin Club&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E4433E&quot;, shortname = &quot;Jacobin&quot;,},
	[&quot;Jacqui Lambie Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffcb08&quot;, shortname = &quot;Lambie Network&quot;,},
	[&quot;Jaén Deserves More&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3A6A40&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén en Común&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B901DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén va a Crecer&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4D8C3B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén, Sentido y Común&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3765&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jago Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F984E5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Bharat Samanta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JBSP&quot;, color = &quot;#ffc000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Jawan Jai Kishan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JWJK&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Prakash Janta Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JPJD&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Samaikyandhra Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JAMA (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;JAMA&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;JI&quot;, color = &quot;#078edf&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami&quot;] = {abbrev = &quot;JI&quot;, color = &quot;#0095cb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami Kashmir&quot;] = {abbrev = &quot;JIJK&quot;, color = &quot;#009F3C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Abolitionist Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JAM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;JLP&quot;, color = &quot;#00A94C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#822E8E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamhoori Wattan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JWP&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ahle Hadith&quot;] = {abbrev = &quot;MJAH&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Islam Nazryati&quot;] = {abbrev = &quot;JUINP&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Islam Pakistan (S)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI (S)&quot;, color = &quot;#696969&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Pakistan (Noorani)&quot;] = {abbrev = &quot;JUP (N)&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;JUP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam (F)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI (F)&quot;, color = &quot;#003800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam (S)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI-S&quot;, color = &quot;#696969&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;JUI&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat-e Islami&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#02923E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir National Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKNC&quot;, color = &quot;#fe0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JKPM&quot;, color = &quot;#295428&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Apni Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKAP&quot;, color = &quot;#072a61&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Awami League&quot;] = {abbrev = &quot;JKAL&quot;, color=&quot;#bb7dab&quot;,shortname=&quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Awami National Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKANC&quot;, color = &quot;#026B04&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir National Panthers Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKNPP&quot;, color = &quot;#060950&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKPC&quot;, color = &quot;#005085&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;JKPDF&quot;, color = &quot;#831310&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKPDP&quot;, color = &quot;#058532&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Worker's Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKWP&quot;, color = &quot;#1FB360&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu Kashmir Peoples Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKPP&quot;, color = &quot;#193813&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu Praja Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#43db3f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamote Qaumi Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#306EFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Adhikar Party (Loktantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JAP(L)&quot;, color = &quot;#009F3C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Chetna Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#F7819F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Ekta Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;JEM&quot;, color = &quot;#C8FE2E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Kranti Dal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04B4AE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Samanta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSMP&quot;, color = &quot;#99D609&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Jan Suraaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#FFCD19&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Surajya Shakti&quot;] = {abbrev = &quot;JSS&quot;, color = &quot;#EC0090&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jana Andolan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JAP&quot;, color = &quot;#FFD300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadesh Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#0e4e81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janasena Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#e8232a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janasetha Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadhipathya Kerala Congress&quot;] = {abbrev = &quot;JKC&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadhipathya Rashtriya Sabha&quot;] = {abbrev = &quot;JRS&quot;, color = &quot;Green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janamat Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#ff0080&quot;, shortname = &quot;Janamat&quot;,},
	[&quot;Janamorcha Nepal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;tomato&quot;, shortname = &quot;Janamorcha&quot;,},
	[&quot;Janamukti Party Nepal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal (Secular)&quot;] = {abbrev = &quot;JD(S)&quot;, color = &quot;#02865A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal (United)&quot;] = {abbrev = &quot;JD(U)&quot;, color = &quot;#003366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JD&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Parivar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Party (Secular)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(S)&quot;, color = &quot;#06038D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Party&quot;] = {abbrev = &quot;জনতা পাৰ্টি&quot;, color = &quot;#1F75FE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Unnayan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JUP&quot;, color = &quot;#8AB800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janatha Vimukthi Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;JVP&quot;, color = &quot;#ED1847&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janathipathiya Samrakshana Samithy&quot;] = {abbrev = &quot;JSS&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jannayak Janta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JJP&quot;, color = &quot;#71b218&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janotar Dol&quot;] = {abbrev = &quot;JD&quot;, color = &quot;#1B472E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jansatta Dal (Loktantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JD (L)&quot;, color = &quot;Yellow&quot;, shortname = &quot;Jansatta Dal (L)&quot;,},
	[&quot;Janshakti Janata Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JJD&quot;, color = &quot;#F9CC0F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janshoshit Samaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B9DA4&quot;, shortname = &quot;Janshoshit Samaj&quot;,},
	[&quot;Janta Congress Chhattisgarh&quot;] = {abbrev = &quot;JCC&quot;, color = &quot;#FFC0DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janta Sena Rajasthan&quot;] = {abbrev = &quot;JSR&quot;, color = &quot;Orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janvadi Party (Socialist)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(S)&quot;, color = &quot;#1024E4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Cooperative Party (1945–46)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8451CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Farmers Party (1947–1949)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#43D961&quot;, shortname = &quot;Farmers&quot;,},
	[&quot;Japan First Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Japan First&quot;,},
	[&quot;Japan Innovation Party (2014–2016)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8CE43&quot;, shortname = &quot;Innovation&quot;,},
	[&quot;Japan Labour-Farmer Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F94E01&quot;, shortname = &quot;Rōnōtō&quot;,},
	[&quot;Japan Liberal Party (2026)&quot;] = {abbrev = &quot;JLP&quot;, color = &quot;#F31700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Masses Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F94F05&quot;, shortname = &quot;Taishūtō&quot;,},
	[&quot;Japan New Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#037766&quot;, shortname = &quot;New Party&quot;,},
	[&quot;Japan Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F7D00A&quot;, shortname = &quot;Progressive&quot;,},
	[&quot;Japan Renewal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007CDA&quot;, shortname = &quot;Shinseito&quot;,},
	[&quot;Japan Restoration Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B9CF41&quot;, shortname = &quot;Restoration&quot;,},
	[&quot;Japan Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#084195&quot;, shortname = &quot;Socialist&quot;,},
	[&quot;Japanese Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#DB001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japanese Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Japanese&quot;,},
	[&quot;Jathika Hela Urumaya&quot;] = {abbrev = &quot;NHP&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jathika Nidahas Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;NFF&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Ganotantrik Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Ershad)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(E)&quot;, color = &quot;#F6F600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Manju)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCC00&quot;, shortname = &quot;Jatiya Party (M)&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Zafar)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCC00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal (Siraj)&quot;] = {abbrev = &quot;JSD (S)&quot;, color = &quot;#94065C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal (Rab)&quot;] = {abbrev = &quot;JSD (Rab)&quot;, color = &quot;#D35DA5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JSD&quot;, color = &quot;#ED1C24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiyatabadi Ganatantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiyo Samajtantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JSD&quot;, color = &quot;#BB1278&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jàmm ak Njariñ&quot;] = {abbrev = &quot;JaN&quot;, color = &quot;#005F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jebamani Janata&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezan Progressive Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0001FC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezan Rural Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#36368C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezanos en Acción&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#154F92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey 2020&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A8E8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;JDA&quot;, color = &quot;#8D302D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Liberal Conservatives&quot;] = {abbrev = &quot;JLC&quot;, color = &quot;#3741F0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JETZT (party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADADAD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jeune Bretagne&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Economic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ŽHS&quot;, color = &quot;#00B7EB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish National Party&quot;] = {abbrev = &quot;JNP&quot;, color = &quot;#5566CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Party (Czechoslovakia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DAA520&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Party (Romania)&quot;] = {abbrev = &quot;PER&quot;, color = &quot;#0038B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jezus Leeft&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5175B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Anushilan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JHAP&quot;, color = &quot;#438D80&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Disom Party&quot;] = {abbrev = &quot;JDP&quot;, color = &quot;#CC6633&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;JLKM&quot;, color = &quot;#E3F899&quot;, shortname = &quot;&quot;},
	[&quot;Jharkhand Mukti Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;JMM&quot;, color = &quot;#337316&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Party (Naren)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#BDBDF2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Vikas Morcha (Prajatantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JVM(P)&quot;, color = &quot;#EDFB06&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jil Jadid&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3879B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jim Anderton's Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9E9E9E&quot;, shortname = &quot;Progressive&quot;,},
	[&quot;Jinin Kai&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jiusan Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Indianred&quot;, shortname = &quot;Jiusan&quot;,},
	[&quot;Jobbik (2020)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#047B60&quot;, shortname = &quot;Jobbik&quot;,},
	[&quot;Jobbik&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joe Lhota&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;John Frum Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;John Frum&quot;,},
	[&quot;John Hampden New Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#801818&quot;, shortname = &quot;New Freedom&quot;,},
	[&quot;John Marek Independent Party&quot;] = {abbrev = &quot;JMIP&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;John Perrot&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC241f&quot;, shortname = &quot;Perrotist&quot;,},
	[&quot;Join Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#890E47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Join Australia Movement Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E7901F&quot;, shortname = &quot;Join Australia&quot;,},
	[&quot;Joint Economic Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A6FCF9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint Economic Front Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#aacc99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01B2AC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint List (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Joint List&quot;,},
	[&quot;Joint Responsibility Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Arab Socialist Ba'ath Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Civil Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f46530&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CB0124&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Democratic People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B11015&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Democratic Popular Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF0024&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;José Antonio Circles&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jubilee Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5051c&quot;, shortname = &quot;Jubilee&quot;,},
	[&quot;Jubilee Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E52C1A&quot;, shortname = &quot;Jubilee&quot;,},
	[&quot;Judged by Your Work Party&quot;] = {abbrev = &quot;AVI&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JUI-F&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#595959&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jujuy First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#283B73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jujuy People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#17117D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jumhooree Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;June List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;June Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AAF0D1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Ganamos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9A6859&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Hacemos Historia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5261E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Haremos Historia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5261E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Podemos Más&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos por el Cambio&quot;] = {abbrev = &quot;JxC&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts pel Sí&quot;] = {abbrev = &quot;JxSí&quot;, color = &quot;#5AB6A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts per Alaró&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#71B4DF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts per Lô&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E87C4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A61AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jury Team&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#708090&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Just and Prosperous People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRIMA&quot;, color = &quot;#20458B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice, Law, Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;ƏHD&quot;, color = &quot;#29617A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice (Artsakh)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A2F4D&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A6FB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Construction Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#238CCE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Front&quot;] = {abbrev = &quot;FJD&quot;, color = &quot;#6F3412&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Party (Morocco)&quot;] = {abbrev = &quot;PJD&quot;, color = &quot;#022E5F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fda000&quot;, shortname = &quot;AK Party&quot;,},
	[&quot;Justice and Equality Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JEM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Peace Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5C779&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Reconciliation Party&quot;] = {abbrev = &quot;SPP&quot;, color = &quot;#16321B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Respect in Europe for All Party&quot;] = {abbrev = &quot;DREPT&quot;, color = &quot;#1BBFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Truth Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;DA&quot;, color = &quot;#FAA304&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Welfare Party&quot;] = {abbrev = &quot;UCID&quot;, color = &quot;#355E3B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Coalition (Mongolia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;Justice Coalition&quot;,},
	[&quot;Justice Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice First&quot;] = {abbrev = &quot;PJ&quot;, color = &quot;#FED141&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice for All Party (United States)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;Justice for All&quot;,},
	[&quot;Justice Forum&quot;] = {abbrev = &quot;JEEMA&quot;, color = &quot;#2D3094&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (2001 UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFEFD5&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Azerbaijan)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C20403&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (India)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA07A&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Indonesia)&quot;] = {abbrev = &quot;PK&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Kosovo)&quot;] = {abbrev = &quot;PD&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Mongolia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0080FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (South Korea)&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#D360BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Turkey, 2015)&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#D360BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Ukraine)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE0700&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party of Denmark&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F3F97&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASDP&quot;, color = &quot;#DA251C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Society (Iran)&quot;] = {abbrev = &quot;JC&quot;, color = &quot;#ee1c25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;Justice Unity&quot;,},
	[&quot;Justicialist Liberation Front&quot;] = {abbrev = &quot;FREJULI&quot;, color = &quot;#318CE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justicialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PJ&quot;, color = &quot;#318CE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juvento&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD5C5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juwa Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#14B232&quot;, shortname = &quot;Juwa&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>g9y23x1ry1fyh22c3idznf0jpv0jzid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601479</id>
      <parentid>601469</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601479</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="21625" sha1="3u95z7nx37r4ams0y55xvthkm4s949t" xml:space="preserve">-- Constant data used by [[Module:Political party]]

local alternate = {
	[&quot;Jackson Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jackson Republican&quot;] = &quot;Democratic-Republican Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Democrat&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Jacksonian Democratic&quot;] = &quot;Democratic Party (United States)&quot;,
	[&quot;Jacksonian Party (United States)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Party (US)&quot;] = &quot;Jacksonian Party&quot;,
	[&quot;Jacksonian Republican&quot;] = &quot;Democratic-Republican Party&quot;,
	[&quot;Jai jawan jai kisan party&quot;] = &quot;Jai Jawan Jai Kishan Party&quot;,
	[&quot;Jai Prakash Janata Dal&quot;] = &quot;Jai Prakash Janta Dal&quot;,
	[&quot;JAMA (Iranian Party)&quot;] = &quot;JAMA (political party)&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Apni Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Apni Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Awami National Conference&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Awami National Conference&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir National Panthers Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir National Panthers Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Conference&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Conference&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Front&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Front (Secular)&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Workers Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Workers Party&quot;,
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir Awami League&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Awami League&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front (Secular)&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Party&quot;] = &quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir National Conference&quot;] = &quot;Jammu &amp; Kashmir National Conference&quot;,
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Movement&quot;] = &quot;Jammu &amp; Kashmir People's Movement&quot;,
	[&quot;Jan Adhikar Party Loktantrik&quot;] = &quot;Jan Adhikar Party (Loktantrik)&quot;,
	[&quot;Jana Congress&quot;] = &quot;Orissa Jana Congress&quot;,
	[&quot;Jana Sangh&quot;] = &quot;Akhil Bharatiya Jana Sangh&quot;,
	[&quot;Jana Sena Party&quot;] = &quot;Janasena Party&quot;,
	[&quot;Jana Setha Peramuna&quot;] = &quot;Janasetha Peramuna&quot;,
	[&quot;Jan Sangh&quot;] = &quot;Akhil Bharatiya Jana Sangh&quot;,
	[&quot;Janata Dal (S)&quot;] = &quot;Janata Dal (Secular)&quot;,
	[&quot;Janata Dal (U)&quot;] = &quot;Janata Dal (United)&quot;,
	[&quot;Jannayak Janata Party&quot;] = &quot;Jannayak Janta Party&quot;,
	[&quot;January 21 Patriotic Society Party&quot;] = &quot;Patriotic Society Party&quot;,
	[&quot;Janusz Korwin-Mikke Platform&quot;] = &quot;Real Politics Union&quot;,
	[&quot;Japan Communist Party&quot;] = &quot;Japanese Communist Party&quot;,
	[&quot;Japan Cooperative Party (1946–47)&quot;] = &quot;Japan Cooperative Party (1945–46)&quot;,
	[&quot;Japan Democratic Party&quot;] = &quot;Democratic Party (Japan, 1954)&quot;,
	[&quot;Japan Democratic Party (1954)&quot;] = &quot;Democratic Party (Japan, 1954)&quot;,
	[&quot;Japan Future Party&quot;] = &quot;Tomorrow Party of Japan&quot;,
	[&quot;Japan Innovation Party&quot;] = &quot;Nippon Ishin no Kai&quot;,
	[&quot;Jarosław Gowin's Agreement&quot;] = &quot;Agreement (political party)&quot;,
	[&quot;Jatiya Party&quot;] = &quot;Jatiya Party (Ershad)&quot;,
	[&quot;Jharkhand Vikas Morcha&quot;] = &quot;Jharkhand Vikas Morcha (Prajatantrik)&quot;,
	[&quot;Jean Gremling's Independent Socialist List&quot;] = &quot;Independent Socialist Party (Luxembourg)&quot;,
	[&quot;Jewish Electoral Group&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jewish List&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jewish Party (Austria)&quot;] = &quot;Jewish National Party&quot;,
	[&quot;Jobbik – Conservatives&quot;] = &quot;Jobbik (2020)&quot;,
	[&quot;Junker Party&quot;] = &quot;Moderate Party&quot;,
	[&quot;Junts per Catalunya&quot;] = &quot;Together for Catalonia (2017)&quot;,
	[&quot;Jury Team (UK)&quot;] = &quot;Jury Team&quot;,
	[&quot;Justice (Estonia)&quot;] = &quot;Estonian Left Party&quot;,
	[&quot;Justice Alliance (Hong Kong)&quot;] = &quot;Justice Alliance&quot;,
	[&quot;Justice Party (United States)&quot;] = &quot;Justice Party (US)&quot;,
}

local full = {
	[&quot;JA21&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#263573&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jablko&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#EA3337&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jacksonian Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDEEFF&quot;, shortname = &quot;Jacksonian&quot;,},
	[&quot;Jacobin Club&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E4433E&quot;, shortname = &quot;Jacobin&quot;,},
	[&quot;Jacqui Lambie Network&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ffcb08&quot;, shortname = &quot;Lambie Network&quot;,},
	[&quot;Jaén Deserves More&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3A6A40&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén en Común&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B901DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén va a Crecer&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4D8C3B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jaén, Sentido y Común&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3765&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jago Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F984E5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Bharat Samanta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JBSP&quot;, color = &quot;#ffc000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Jawan Jai Kishan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JWJK&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Prakash Janta Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JPJD&quot;, color = &quot;blue&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jai Samaikyandhra Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JAMA (political party)&quot;] = {abbrev = &quot;JAMA&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;JI&quot;, color = &quot;#078edf&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami&quot;] = {abbrev = &quot;JI&quot;, color = &quot;#0095cb&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaat-e-Islami Kashmir&quot;] = {abbrev = &quot;JIJK&quot;, color = &quot;#009F3C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Abolitionist Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JAM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Labour Party&quot;] = {abbrev = &quot;JLP&quot;, color = &quot;#00A94C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamaica Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#822E8E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamhoori Wattan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JWP&quot;, color = &quot;#F08080&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ahle Hadith&quot;] = {abbrev = &quot;MJAH&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Islam Nazryati&quot;] = {abbrev = &quot;JUINP&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Islam Pakistan (S)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI (S)&quot;, color = &quot;#696969&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Pakistan (Noorani)&quot;] = {abbrev = &quot;JUP (N)&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulama-e-Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;JUP&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam (F)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI (F)&quot;, color = &quot;#003800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam (S)&quot;] = {abbrev = &quot;JUI-S&quot;, color = &quot;#696969&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam Bangladesh&quot;] = {abbrev = &quot;JUI&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Islam&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat Ulema-e-Pakistan&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#008000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamiat-e Islami&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#02923E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir National Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKNC&quot;, color = &quot;#fe0000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu &amp; Kashmir People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JKPM&quot;, color = &quot;#295428&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Apni Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKAP&quot;, color = &quot;#072a61&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Awami League&quot;] = {abbrev = &quot;JKAL&quot;, color=&quot;#bb7dab&quot;,shortname=&quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Awami National Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKANC&quot;, color = &quot;#026B04&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir National Panthers Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKNPP&quot;, color = &quot;#060950&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Conference&quot;] = {abbrev = &quot;JKPC&quot;, color = &quot;#005085&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir People's Democratic Front&quot;] = {abbrev = &quot;JKPDF&quot;, color = &quot;#831310&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Peoples Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKPDP&quot;, color = &quot;#058532&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu and Kashmir Worker's Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKWP&quot;, color = &quot;#1FB360&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu Kashmir Peoples Party&quot;] = {abbrev = &quot;JKPP&quot;, color = &quot;#193813&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jammu Praja Parishad&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#43db3f&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jamote Qaumi Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#306EFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Adhikar Party (Loktantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JAP(L)&quot;, color = &quot;#009F3C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Chetna Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#F7819F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Ekta Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;JEM&quot;, color = &quot;#C8FE2E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Kranti Dal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#04B4AE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Samanta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSMP&quot;, color = &quot;#99D609&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Jan Suraaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#FFCD19&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jan Surajya Shakti&quot;] = {abbrev = &quot;JSS&quot;, color = &quot;#EC0090&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jana Andolan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JAP&quot;, color = &quot;#FFD300&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadesh Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#0e4e81&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janasena Party&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#e8232a&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janasetha Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;JSP&quot;, color = &quot;#FF4500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadhipathya Kerala Congress&quot;] = {abbrev = &quot;JKC&quot;, color = &quot;Red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janadhipathya Rashtriya Sabha&quot;] = {abbrev = &quot;JRS&quot;, color = &quot;Green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janamat Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#ff0080&quot;, shortname = &quot;Janamat&quot;,},
	[&quot;Janamorcha Nepal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;tomato&quot;, shortname = &quot;Janamorcha&quot;,},
	[&quot;Janamukti Party Nepal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;yellow&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal (Secular)&quot;] = {abbrev = &quot;JD(S)&quot;, color = &quot;#02865A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal (United)&quot;] = {abbrev = &quot;JD(U)&quot;, color = &quot;#003366&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JD&quot;, color = &quot;#2E8B57&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Parivar&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Party (Secular)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(S)&quot;, color = &quot;#06038D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Party&quot;] = {abbrev = &quot;জনতা পাৰ্টি&quot;, color = &quot;#1F75FE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janata Unnayan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JUP&quot;, color = &quot;#8AB800&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janatha Vimukthi Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;JVP&quot;, color = &quot;#ED1847&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janathipathiya Samrakshana Samithy&quot;] = {abbrev = &quot;JSS&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jannayak Janta Party&quot;] = {abbrev = &quot;JJP&quot;, color = &quot;#71b218&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janotar Dol&quot;] = {abbrev = &quot;JD&quot;, color = &quot;#1B472E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jansatta Dal (Loktantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JD (L)&quot;, color = &quot;Yellow&quot;, shortname = &quot;Jansatta Dal (L)&quot;,},
	[&quot;Janshakti Janata Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JJD&quot;, color = &quot;#F9CC0F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janshoshit Samaj Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8B9DA4&quot;, shortname = &quot;Janshoshit Samaj&quot;,},
	[&quot;Janta Congress Chhattisgarh&quot;] = {abbrev = &quot;JCC&quot;, color = &quot;#FFC0DB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janta Sena Rajasthan&quot;] = {abbrev = &quot;JSR&quot;, color = &quot;Orange&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Janvadi Party (Socialist)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(S)&quot;, color = &quot;#1024E4&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Cooperative Party (1945–46)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#8451CF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Farmers Party (1947–1949)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#43D961&quot;, shortname = &quot;Farmers&quot;,},
	[&quot;Japan First Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Japan First&quot;,},
	[&quot;Japan Innovation Party (2014–2016)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B8CE43&quot;, shortname = &quot;Innovation&quot;,},
	[&quot;Japan Labour-Farmer Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F94E01&quot;, shortname = &quot;Rōnōtō&quot;,},
	[&quot;Japan Liberal Party (2026)&quot;] = {abbrev = &quot;JLP&quot;, color = &quot;#F31700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japan Masses Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F94F05&quot;, shortname = &quot;Taishūtō&quot;,},
	[&quot;Japan New Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#037766&quot;, shortname = &quot;New Party&quot;,},
	[&quot;Japan Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F7D00A&quot;, shortname = &quot;Progressive&quot;,},
	[&quot;Japan Renewal Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#007CDA&quot;, shortname = &quot;Shinseito&quot;,},
	[&quot;Japan Restoration Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B9CF41&quot;, shortname = &quot;Restoration&quot;,},
	[&quot;Japan Socialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#084195&quot;, shortname = &quot;Socialist&quot;,},
	[&quot;Japanese Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#DB001C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Japanese Group&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0000FF&quot;, shortname = &quot;Japanese&quot;,},
	[&quot;Jathika Hela Urumaya&quot;] = {abbrev = &quot;NHP&quot;, color = &quot;#FFA500&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jathika Nidahas Peramuna&quot;] = {abbrev = &quot;NFF&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Ganotantrik Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Ershad)&quot;] = {abbrev = &quot;JP(E)&quot;, color = &quot;#F6F600&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Manju)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCC00&quot;, shortname = &quot;Jatiya Party (M)&quot;,},
	[&quot;Jatiya Party (Zafar)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CCCC00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal (Siraj)&quot;] = {abbrev = &quot;JSD (S)&quot;, color = &quot;#94065C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal (Rab)&quot;] = {abbrev = &quot;JSD (Rab)&quot;, color = &quot;#D35DA5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiya Samajtantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JSD&quot;, color = &quot;#ED1C24&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiyatabadi Ganatantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0087DC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jatiyo Samajtantrik Dal&quot;] = {abbrev = &quot;JSD&quot;, color = &quot;#BB1278&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jàmm ak Njariñ&quot;] = {abbrev = &quot;JaN&quot;, color = &quot;#005F35&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jebamani Janata&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC9933&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezan Progressive Initiative&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0001FC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezan Rural Union&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#36368C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jerezanos en Acción&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#154F92&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey 2020&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00A8E8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Democratic Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;JDA&quot;, color = &quot;#8D302D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jersey Liberal Conservatives&quot;] = {abbrev = &quot;JLC&quot;, color = &quot;#3741F0&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JETZT (party)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADADAD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jeune Bretagne&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFCC33&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Economic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ŽHS&quot;, color = &quot;#00B7EB&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish National Party&quot;] = {abbrev = &quot;JNP&quot;, color = &quot;#5566CC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Party (Czechoslovakia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DAA520&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jewish Party (Romania)&quot;] = {abbrev = &quot;PER&quot;, color = &quot;#0038B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jezus Leeft&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5175B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Anushilan Party&quot;] = {abbrev = &quot;JHAP&quot;, color = &quot;#438D80&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Disom Party&quot;] = {abbrev = &quot;JDP&quot;, color = &quot;#CC6633&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
    [&quot;Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;JLKM&quot;, color = &quot;#E3F899&quot;, shortname = &quot;&quot;},
	[&quot;Jharkhand Mukti Morcha&quot;] = {abbrev = &quot;জেএমএম&quot;, color = &quot;#337316&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Party (Naren)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CC0033&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;JPP&quot;, color = &quot;#BDBDF2&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jharkhand Vikas Morcha (Prajatantrik)&quot;] = {abbrev = &quot;JVM(P)&quot;, color = &quot;#EDFB06&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jil Jadid&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#3879B8&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jim Anderton's Progressive Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9E9E9E&quot;, shortname = &quot;Progressive&quot;,},
	[&quot;Jinin Kai&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00FF00&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jiusan Society&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;Indianred&quot;, shortname = &quot;Jiusan&quot;,},
	[&quot;Jobbik (2020)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#047B60&quot;, shortname = &quot;Jobbik&quot;,},
	[&quot;Jobbik&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joe Lhota&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF3333&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;John Frum Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000080&quot;, shortname = &quot;John Frum&quot;,},
	[&quot;John Hampden New Freedom Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#801818&quot;, shortname = &quot;New Freedom&quot;,},
	[&quot;John Marek Independent Party&quot;] = {abbrev = &quot;JMIP&quot;, color = &quot;#FFFFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;John Perrot&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DC241f&quot;, shortname = &quot;Perrotist&quot;,},
	[&quot;Join Action&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#890E47&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Join Australia Movement Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E7901F&quot;, shortname = &quot;Join Australia&quot;,},
	[&quot;Joint Economic Front&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#A6FCF9&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint Economic Front Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#aacc99&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#01B2AC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Joint List (Bosnia and Herzegovina)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF0000&quot;, shortname = &quot;Joint List&quot;,},
	[&quot;Joint Responsibility Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;darkgreen&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Arab Socialist Ba'ath Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Civil Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#f46530&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Communist Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CB0124&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Democratic People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B11015&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jordanian Democratic Popular Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DF0024&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;José Antonio Circles&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#00008B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jubilee Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5051c&quot;, shortname = &quot;Jubilee&quot;,},
	[&quot;Jubilee Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E52C1A&quot;, shortname = &quot;Jubilee&quot;,},
	[&quot;Judged by Your Work Party&quot;] = {abbrev = &quot;AVI&quot;, color = &quot;green&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;JUI-F&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#595959&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jujuy First&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#283B73&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jujuy People's Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#17117D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jumhooree Party&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#DC143C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;June List&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FF9900&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;June Movement&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#AAF0D1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Ganamos&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#9A6859&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Hacemos Historia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5261E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Haremos Historia&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#B5261E&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos Podemos Más&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juntos por el Cambio&quot;] = {abbrev = &quot;JxC&quot;, color = &quot;#FFD700&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts pel Sí&quot;] = {abbrev = &quot;JxSí&quot;, color = &quot;#5AB6A1&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts per Alaró&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#71B4DF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts per Lô&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#E87C4D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Junts&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#5A61AD&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Jury Team&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#708090&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Just and Prosperous People's Party&quot;] = {abbrev = &quot;PRIMA&quot;, color = &quot;#20458B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice, Law, Democracy Party&quot;] = {abbrev = &quot;ƏHD&quot;, color = &quot;#29617A&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice (Artsakh)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#2A2F4D&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#4A6FB5&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Construction Party&quot;] = {abbrev = &quot;JCP&quot;, color = &quot;#238CCE&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Front&quot;] = {abbrev = &quot;FJD&quot;, color = &quot;#6F3412&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Party (Morocco)&quot;] = {abbrev = &quot;PJD&quot;, color = &quot;#022E5F&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Development Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#fda000&quot;, shortname = &quot;AK Party&quot;,},
	[&quot;Justice and Equality Movement&quot;] = {abbrev = &quot;JEM&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Peace Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#F5C779&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Reconciliation Party&quot;] = {abbrev = &quot;SPP&quot;, color = &quot;#16321B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Respect in Europe for All Party&quot;] = {abbrev = &quot;DREPT&quot;, color = &quot;#1BBFFF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Truth Alliance&quot;] = {abbrev = &quot;DA&quot;, color = &quot;#FAA304&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice and Welfare Party&quot;] = {abbrev = &quot;UCID&quot;, color = &quot;#355E3B&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Coalition (Mongolia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;Justice Coalition&quot;,},
	[&quot;Justice Coalition&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FBEC5D&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice First&quot;] = {abbrev = &quot;PJ&quot;, color = &quot;#FED141&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice for All Party (United States)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#DDDDBB&quot;, shortname = &quot;Justice for All&quot;,},
	[&quot;Justice Forum&quot;] = {abbrev = &quot;JEEMA&quot;, color = &quot;#2D3094&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (2001 UK)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFEFD5&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Azerbaijan)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#C20403&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Egypt)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;black&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (India)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#FFA07A&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Indonesia)&quot;] = {abbrev = &quot;PK&quot;, color = &quot;#000000&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Kosovo)&quot;] = {abbrev = &quot;PD&quot;, color = &quot;red&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Mongolia)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#0080FF&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (South Korea)&quot;] = {abbrev = &quot;JP&quot;, color = &quot;#FFCC00&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Turkey)&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#D360BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Turkey, 2015)&quot;] = {abbrev = &quot;AP&quot;, color = &quot;#D360BC&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Party (Ukraine)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CE0700&quot;, shortname = &quot;Justice Party&quot;,},
	[&quot;Justice Party (US)&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#ADD8E6&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Party of Denmark&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#7F3F97&quot;, shortname = &quot;Justice&quot;,},
	[&quot;Justice Social Democratic Party&quot;] = {abbrev = &quot;ASDP&quot;, color = &quot;#DA251C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Society (Iran)&quot;] = {abbrev = &quot;JC&quot;, color = &quot;#ee1c25&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justice Unity Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#32CD32&quot;, shortname = &quot;Justice Unity&quot;,},
	[&quot;Justicialist Liberation Front&quot;] = {abbrev = &quot;FREJULI&quot;, color = &quot;#318CE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Justicialist Party&quot;] = {abbrev = &quot;PJ&quot;, color = &quot;#318CE7&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juvento&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#CD5C5C&quot;, shortname = &quot;&quot;,},
	[&quot;Juwa Party&quot;] = {abbrev = &quot;&quot;, color = &quot;#14B232&quot;, shortname = &quot;Juwa&quot;,},
}

return {
	full = full,
	alternate = alternate,
}</text>
      <sha1>3u95z7nx37r4ams0y55xvthkm4s949t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Election box margin of victory</title>
    <ns>10</ns>
    <id>136712</id>
    <revision>
      <id>601470</id>
      <timestamp>2026-04-19T12:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: &lt;!-- Election candidates and results template      See Template_talk:Election box for details of how to use this template      --&gt;  |- ! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | Margin of victory | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}} | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage}}} | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{#invoke:String|replace|source={{{change}}}|-|−}} |...</comment>
      <origin>601470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="q2obwjv6gc4qm79ypbbey60omghhfve" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;

|-
! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | Margin of victory
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{#invoke:String|replace|source={{{change}}}|-|−}}
|-&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Category:Election and referendum infobox templates|Margin of victory]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2obwjv6gc4qm79ypbbey60omghhfve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601489</id>
      <parentid>601470</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="eh33zbna3rzt4bb1ua73u8p5p2twjn6" xml:space="preserve">&lt;!-- Election candidates and results template
     See Template_talk:Election box for details of how to use this template
     --&gt;

|-
! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | বিজয়ৰ পাৰ্থক্য
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{#invoke:String|replace|source={{{change}}}|-|−}}
|-&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Category:Election and referendum infobox templates|Margin of victory]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eh33zbna3rzt4bb1ua73u8p5p2twjn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Election box rejected</title>
    <ns>10</ns>
    <id>136713</id>
    <revision>
      <id>601471</id>
      <timestamp>2026-04-19T12:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: |- ! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | Rejected ballots | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}} | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} | style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{change&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} |-&lt;noinclude&gt;  {{documentation}} [[Category:Subtemplates of Template Election box|rejected]] &lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>601471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="449" sha1="flydfsucclyjqu80xtdyffe9ifs31ow" xml:space="preserve">|-
! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | Rejected ballots
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{change&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
|-&lt;noinclude&gt;

{{documentation}}
[[Category:Subtemplates of Template Election box|rejected]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flydfsucclyjqu80xtdyffe9ifs31ow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601491</id>
      <parentid>601471</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="474" sha1="s584s7kphadrvgvfgeplh36ngy22fm4" xml:space="preserve">|-
! scope=row colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | বাতিল হোৱা বেলট
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{votes}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{percentage&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
| style=&quot;text-align: right; margin-right: 0.5em&quot; | {{{change&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
|-&lt;noinclude&gt;

{{documentation}}
[[Category:Subtemplates of Template Election box|rejected]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s584s7kphadrvgvfgeplh36ngy22fm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Election box registered electors</title>
    <ns>10</ns>
    <id>136714</id>
    <revision>
      <id>601472</id>
      <timestamp>2026-04-19T12:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: &lt;!-- Election registered electors (for elections to the UK parliament) template           --&gt;  |- ! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; scope=row | [[Voter registration|Registered electors]] | style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{ifnumber|{{{reg. electors}}}|{{formatnum:{{replace|{{{reg. electors}}}|,|}}}}|{{{reg. electors}}}}} | style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{{ref|}}} | style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{#invoke...</comment>
      <origin>601472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="606" sha1="al4atuqaewymx1qtxiczsowz82zlyco" xml:space="preserve">&lt;!-- Election registered electors (for elections to the UK parliament) template
          --&gt;

|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; scope=row | [[Voter registration|Registered electors]]
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{ifnumber|{{{reg. electors}}}|{{formatnum:{{replace|{{{reg. electors}}}|,|}}}}|{{{reg. electors}}}}}
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{{ref|}}}
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{#invoke:String|replace|source={{{change|}}}|-|−}}
|-&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Category:Election and referendum infobox templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>al4atuqaewymx1qtxiczsowz82zlyco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601490</id>
      <parentid>601472</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <origin>601490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="9ldh93amq0thj0ryohqbxcqwwnq0ic3" xml:space="preserve">&lt;!-- Election registered electors (for elections to the UK parliament) template
          --&gt;

|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; scope=row | পঞ্জীকৃত ভোটাৰ
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{ifnumber|{{{reg. electors}}}|{{formatnum:{{replace|{{{reg. electors}}}|,|}}}}|{{{reg. electors}}}}}
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{{ref|}}}
| style=&quot;text-align:right; margin-right:0.5em&quot; | {{#invoke:String|replace|source={{{change|}}}|-|−}}
|-&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Category:Election and referendum infobox templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9ldh93amq0thj0ryohqbxcqwwnq0ic3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আই)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136715</id>
    <redirect title="ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)" />
    <revision>
      <id>601506</id>
      <timestamp>2026-04-19T14:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>601506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="apr1cijukf7eu7jagqys05mjhzfzoy7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (আৰ)]]</text>
      <sha1>apr1cijukf7eu7jagqys05mjhzfzoy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাঁচ:Party index link</title>
    <ns>10</ns>
    <id>136716</id>
    <revision>
      <id>601529</id>
      <timestamp>2026-04-19T14:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দিব্য দত্ত</username>
        <id>9244</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: {{#invoke:Party name with color|box|outline={{#if:{{{border|}}}|{{{border}}}|}}|shortname={{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|}}}}&lt;!-- --&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=[[Category:Pages using party index link with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]|preview=Page using [[Template:Party index link]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;| 1 | 2 | border }}&lt;noinclude&gt; {{Documentation}} &lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>601529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="406" sha1="blhmc7r4g7wrsk3hf27d0g9inpallr2" xml:space="preserve">{{#invoke:Party name with color|box|outline={{#if:{{{border|}}}|{{{border}}}|}}|shortname={{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|}}}}&lt;!--
--&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=[[Category:Pages using party index link with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]|preview=Page using [[Template:Party index link]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;| 1 | 2 | border }}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blhmc7r4g7wrsk3hf27d0g9inpallr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমীয়া হাবি বেং</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136717</id>
    <revision>
      <id>601546</id>
      <timestamp>2026-04-19T15:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: {{Speciesbox | name = অসমীয়া হাবি বেং | image = Hylarana leptoglossa, Samdrup Jongkhar, Bhutan.jpg | image_caption = ভূটানৰ ছামড্ৰুপ জংখাৰ জিলাত দেখা পোৱা ''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা'' | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group. |year=2023 |title=...</comment>
      <origin>601546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3389" sha1="akjeqfj14tqlselhhderknawflcvjqx" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| name = অসমীয়া হাবি বেং
| image = Hylarana leptoglossa, Samdrup Jongkhar, Bhutan.jpg
| image_caption = ভূটানৰ ছামড্ৰুপ জংখাৰ জিলাত দেখা পোৱা ''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group. |year=2023 |title=''Hylarana leptoglossa'' |volume=2023 |article-number=e.T58642A166104857 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T58642A166104857.en |access-date=3 March 2025}}&lt;/ref&gt;
| genus = Hylarana
| species = leptoglossa
| authority =([[Edward Drinker Cope|Cope]], 1868) 
| synonyms=
*''Hylorana granulosa ''&lt;small&gt;Anderson, 1871   &lt;/small&gt;
*''Hylorana leptoglossa ''&lt;small&gt;Cope, 1868  &lt;/small&gt;
*''Rana leptoglossa ''&lt;small&gt;(Cope, 1868)   &lt;/small&gt;
}}

'''''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''''' ([[ইংৰাজী]]: long-tongued frog) যাক সাধাৰণতে '''অসমীয়া হাবি বেং'''  বুলি জনা যায়, ''হাইলানা'' গণৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ভেকুলীৰ [[প্ৰজাতি]]। এইবিধ ভেকুলী [[বাংলাদেশ]], উত্তৰ-পূব [[ভাৰত]], [[ম্যানমাৰ]] আৰু পশ্চিম [[থাইলেণ্ড]]ৰ থলুৱা প্ৰজাতি। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক ''ক’পছ ফ্ৰগ'', ''ফেইলব্ৰাউন স্মল ফ্ৰগ'' আদি নামেৰেও জনা যায়।&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Hylarana+leptoglossa |title=''Hylarana leptoglossa'' (Cope, 1868) |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=24 November 2013}}&lt;/ref&gt; শেহতীয়াকৈ [[ভূটান]]তো ইয়াৰ উপস্থিতিৰ তথ্য পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Wangyal | first1 = J. T. | title = New records of reptiles and amphibians from Bhutan | doi = 10.11609/JoTT.o3539.4774-83 | journal = Journal of Threatened Taxa | volume = 5 | issue = 13 | pages = 4774–4783| year = 2013 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;

অসমীয়া হাবি বেং সাধাৰণতে চিৰসেউজ অৰণ্যৰ জান-জুইৰিৰ কাষত বাস কৰে। এইবোৰ সাধাৰণতে মধ্যমীয়া উচ্চতাত পোৱা যায়— ভাৰতত ৫০০ মিটাৰৰ তলত আৰু থাইলেণ্ডত ৬০০-৭০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ভিতৰত। বনাঞ্চল ধ্বংস, বনজুই আৰু কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণে এই প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref name=IUCN/&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

[[শ্ৰেণী:অসমৰ প্ৰাণী]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উভচৰ প্ৰাণী]]</text>
      <sha1>akjeqfj14tqlselhhderknawflcvjqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601547</id>
      <parentid>601546</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3261" sha1="712haqspr29h3ts6wlx21a04tbvotqp" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| name = অসমীয়া হাবি বেং
| image = Hylarana leptoglossa, Samdrup Jongkhar, Bhutan.jpg
| image_caption = ভূটানৰ ছামড্ৰুপ জংখাৰ জিলাত দেখা পোৱা ''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group. |year=2023 |title=''Hylarana leptoglossa'' |volume=2023 |article-number=e.T58642A166104857 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T58642A166104857.en |access-date=3 March 2025}}&lt;/ref&gt;
| genus = Hylarana
| species = leptoglossa
| authority =([[Edward Drinker Cope|Cope]], 1868) 
| synonyms=
*''Hylorana granulosa ''&lt;small&gt;Anderson, 1871   &lt;/small&gt;
*''Hylorana leptoglossa ''&lt;small&gt;Cope, 1868  &lt;/small&gt;
*''Rana leptoglossa ''&lt;small&gt;(Cope, 1868)   &lt;/small&gt;
}}

'''''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''''' ([[ইংৰাজী]]: long-tongued frog) যাক সাধাৰণতে '''অসমীয়া হাবি বেং'''  বুলি জনা যায়, ''হাইলানা'' গণৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ভেকুলীৰ [[প্ৰজাতি]]। এইবিধ ভেকুলী [[বাংলাদেশ]], উত্তৰ-পূব [[ভাৰত]], [[ম্যানমাৰ]] আৰু পশ্চিম [[থাইলেণ্ড]]ৰ থলুৱা প্ৰজাতি। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক ''ক’পছ ফ্ৰগ'', ''ফেইলব্ৰাউন স্মল ফ্ৰগ'' আদি নামেৰেও জনা যায়।&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Hylarana+leptoglossa |title=''Hylarana leptoglossa'' (Cope, 1868) |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=24 November 2013}}&lt;/ref&gt; শেহতীয়াকৈ [[ভূটান]]তো ইয়াৰ উপস্থিতিৰ তথ্য পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Wangyal | first1 = J. T. | title = New records of reptiles and amphibians from Bhutan | doi = 10.11609/JoTT.o3539.4774-83 | journal = Journal of Threatened Taxa | volume = 5 | issue = 13 | pages = 4774–4783| year = 2013 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;

অসমীয়া হাবি বেং সাধাৰণতে চিৰসেউজ অৰণ্যৰ জান-জুইৰিৰ কাষত বাস কৰে। এইবোৰ সাধাৰণতে মধ্যমীয়া উচ্চতাত পোৱা যায়— ভাৰতত ৫০০ মিটাৰৰ তলত আৰু থাইলেণ্ডত ৬০০-৭০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ভিতৰত। বনাঞ্চল ধ্বংস, বনজুই আৰু কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণে এই প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref name=IUCN/&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}</text>
      <sha1>712haqspr29h3ts6wlx21a04tbvotqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601548</id>
      <parentid>601547</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>601548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3299" sha1="ndpt90p7pbm727lttvjz740nqjrddvu" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| name = অসমীয়া হাবি বেং
| image = Hylarana leptoglossa, Samdrup Jongkhar, Bhutan.jpg
| image_caption = ভূটানৰ ছামড্ৰুপ জংখাৰ জিলাত দেখা পোৱা ''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group. |year=2023 |title=''Hylarana leptoglossa'' |volume=2023 |article-number=e.T58642A166104857 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T58642A166104857.en |access-date=3 March 2025}}&lt;/ref&gt;
| genus = হাইলানা
| species = লেপ্ট’গ্ল’ছা
| authority =([[Edward Drinker Cope|Cope]], 1868) 
| synonyms=
*''Hylorana granulosa ''&lt;small&gt;Anderson, 1871   &lt;/small&gt;
*''Hylorana leptoglossa ''&lt;small&gt;Cope, 1868  &lt;/small&gt;
*''Rana leptoglossa ''&lt;small&gt;(Cope, 1868)   &lt;/small&gt;
}}

'''''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''''' ([[ইংৰাজী]]: long-tongued frog) যাক সাধাৰণতে '''অসমীয়া হাবি বেং'''  বুলি জনা যায়, ''হাইলানা'' গণৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ভেকুলীৰ [[প্ৰজাতি]]। এইবিধ ভেকুলী [[বাংলাদেশ]], উত্তৰ-পূব [[ভাৰত]], [[ম্যানমাৰ]] আৰু পশ্চিম [[থাইলেণ্ড]]ৰ থলুৱা প্ৰজাতি। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক ''ক’পছ ফ্ৰগ'', ''ফেইলব্ৰাউন স্মল ফ্ৰগ'' আদি নামেৰেও জনা যায়।&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Hylarana+leptoglossa |title=''Hylarana leptoglossa'' (Cope, 1868) |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=24 November 2013}}&lt;/ref&gt; শেহতীয়াকৈ [[ভূটান]]তো ইয়াৰ উপস্থিতিৰ তথ্য পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Wangyal | first1 = J. T. | title = New records of reptiles and amphibians from Bhutan | doi = 10.11609/JoTT.o3539.4774-83 | journal = Journal of Threatened Taxa | volume = 5 | issue = 13 | pages = 4774–4783| year = 2013 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;

অসমীয়া হাবি বেং সাধাৰণতে চিৰসেউজ অৰণ্যৰ জান-জুইৰিৰ কাষত বাস কৰে। এইবোৰ সাধাৰণতে মধ্যমীয়া উচ্চতাত পোৱা যায়— ভাৰতত ৫০০ মিটাৰৰ তলত আৰু থাইলেণ্ডত ৬০০-৭০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ভিতৰত। বনাঞ্চল ধ্বংস, বনজুই আৰু কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণে এই প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref name=IUCN/&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ndpt90p7pbm727lttvjz740nqjrddvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601550</id>
      <parentid>601548</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:প্ৰাণীজগত]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>601550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="if4uer6d9xp3mxbknwe4538yjm9zwhf" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| name = অসমীয়া হাবি বেং
| image = Hylarana leptoglossa, Samdrup Jongkhar, Bhutan.jpg
| image_caption = ভূটানৰ ছামড্ৰুপ জংখাৰ জিলাত দেখা পোৱা ''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group. |year=2023 |title=''Hylarana leptoglossa'' |volume=2023 |article-number=e.T58642A166104857 |doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T58642A166104857.en |access-date=3 March 2025}}&lt;/ref&gt;
| genus = হাইলানা
| species = লেপ্ট’গ্ল’ছা
| authority =([[Edward Drinker Cope|Cope]], 1868) 
| synonyms=
*''Hylorana granulosa ''&lt;small&gt;Anderson, 1871   &lt;/small&gt;
*''Hylorana leptoglossa ''&lt;small&gt;Cope, 1868  &lt;/small&gt;
*''Rana leptoglossa ''&lt;small&gt;(Cope, 1868)   &lt;/small&gt;
}}

'''''হাইলাৰানা লেপ্ট’গ্ল’ছা''''' ([[ইংৰাজী]]: long-tongued frog) যাক সাধাৰণতে '''অসমীয়া হাবি বেং'''  বুলি জনা যায়, ''হাইলানা'' গণৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ ভেকুলীৰ [[প্ৰজাতি]]। এইবিধ ভেকুলী [[বাংলাদেশ]], উত্তৰ-পূব [[ভাৰত]], [[ম্যানমাৰ]] আৰু পশ্চিম [[থাইলেণ্ড]]ৰ থলুৱা প্ৰজাতি। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক ''ক’পছ ফ্ৰগ'', ''ফেইলব্ৰাউন স্মল ফ্ৰগ'' আদি নামেৰেও জনা যায়।&lt;ref name=frost&gt;{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/?action=names&amp;taxon=Hylarana+leptoglossa |title=''Hylarana leptoglossa'' (Cope, 1868) |author=Frost, Darrel R. |year=2013 |work=Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference |publisher=American Museum of Natural History |access-date=24 November 2013}}&lt;/ref&gt; শেহতীয়াকৈ [[ভূটান]]তো ইয়াৰ উপস্থিতিৰ তথ্য পোৱা গৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1 = Wangyal | first1 = J. T. | title = New records of reptiles and amphibians from Bhutan | doi = 10.11609/JoTT.o3539.4774-83 | journal = Journal of Threatened Taxa | volume = 5 | issue = 13 | pages = 4774–4783| year = 2013 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;

অসমীয়া হাবি বেং সাধাৰণতে চিৰসেউজ অৰণ্যৰ জান-জুইৰিৰ কাষত বাস কৰে। এইবোৰ সাধাৰণতে মধ্যমীয়া উচ্চতাত পোৱা যায়— ভাৰতত ৫০০ মিটাৰৰ তলত আৰু থাইলেণ্ডত ৬০০-৭০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ভিতৰত। বনাঞ্চল ধ্বংস, বনজুই আৰু কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণে এই প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref name=IUCN/&gt;

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:প্ৰাণীজগত]]</text>
      <sha1>if4uer6d9xp3mxbknwe4538yjm9zwhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মিতভাষ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136718</id>
    <revision>
      <id>601563</id>
      <timestamp>2026-04-20T06:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1721" sha1="cz6m7absk6r4yhfuc2enl675qxsjjeh" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
ম
সংক্ষিপ্অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। 
বিষয়-বস্তু: মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
শৈলী: গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক।</text>
      <sha1>cz6m7absk6r4yhfuc2enl675qxsjjeh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601564</id>
      <parentid>601563</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <origin>601564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1675" sha1="qktd4u4gvcy9k8ini96fdezthubaljj" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
শৈলী: গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক।</text>
      <sha1>qktd4u4gvcy9k8ini96fdezthubaljj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601565</id>
      <parentid>601564</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <origin>601565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1680" sha1="06tlyrzt71y2osa828c1400fbewgdvg" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক।</text>
      <sha1>06tlyrzt71y2osa828c1400fbewgdvg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601566</id>
      <parentid>601565</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <origin>601566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1750" sha1="cb8rt98rxxctl4ld5j463plmmj7cpvj" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক।
===উদ্ধৃতিসমূহ===
#
===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>cb8rt98rxxctl4ld5j463plmmj7cpvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601567</id>
      <parentid>601566</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7707" sha1="4v968yjch9hha43sat9559n8cpynkgl" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
#তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
#মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
#সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
#জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
#এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
#এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
#বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
#ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
#চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)

===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>4v968yjch9hha43sat9559n8cpynkgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601568</id>
      <parentid>601567</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>/* উদ্ধৃতিসমূহ */</comment>
      <origin>601568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7716" sha1="kl5jvwfpsujjqpsjluy2ttw6ir8dxu0" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)

===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>kl5jvwfpsujjqpsjluy2ttw6ir8dxu0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601569</id>
      <parentid>601568</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>(edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]])</comment>
      <origin>601569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7994" sha1="ie69qv64s98kozu7kukialzkmf3a4sn" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। 
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ, গুৱাহাটী | author=নগেন শইকীয়া | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | isbn=978-93-81287-16-3}}&lt;/ref&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)

===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>ie69qv64s98kozu7kukialzkmf3a4sn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601570</id>
      <parentid>601569</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>(edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]])</comment>
      <origin>601570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8258" sha1="n1m1htvuttlsdluhyxpakwulob4j2ei" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ, গুৱাহাটী | author=নগেন শইকীয়া | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | isbn=978-93-81287-16-3}}&lt;/ref&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)

===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>n1m1htvuttlsdluhyxpakwulob4j2ei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601572</id>
      <parentid>601570</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>601572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10610" sha1="jj0hm9h0kho53i3f7geexuujn9gpy2c" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ, গুৱাহাটী | author=নগেন শইকীয়া | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | isbn=978-93-81287-16-3}}&lt;/ref&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)
===মিতভাষ সম্পৰ্কে মন্তব্য = = =
* 'মিতভাষ' কি - এই প্ৰশ্নটো মোৰো, যদিও নামটো ময়ে দিছোঁ। মোৰ এই লেখাখিনিক পৰিচয় কৰাই দিবলৈ ইয়াতকৈ বেলেগ এটা শব্দ বিচাৰি পোৱা নাই। নিঃসীম শূন্যতাৰ পটভূমিত নিজৰ জীৱনক অনুভৱ কৰোঁতে মনৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা ৰাগ-অনুৰাগৰ ই বোধকৰোঁ অসহায় শব্দৰ প্ৰকাশ হৈ ধৰা দিছে। মিতভাষ সেয়ে কবিতা নহয়, কথা-কবিতা নহয়, গল্পৰ স্কেচ্ছ নহয় বা দাৰ্শনিক চিন্তাৰ প্ৰকাশো নহয়। অৱশ্যই তাৰ মাজত ইবিলাকৰ কিবা বীজ থাকিলেও থাকিব পাৰে। --নগেন শইকীয়া, লেখকৰ নিজা অভিমত। 
* কবি নীলমণি ফুকন- &quot;ই নতুন বস্তু। কোনোটোহঁত কবিতাৰ ওচৰা-উচৰি। কোনোটোহঁত নিভাঁজ কবিতাই। কিছুমান টুকুৰা জিল্মিলাই থকা বাখৰৰ দৰে।&quot; 
* কবি নৱকান্ত বৰুৱা- &quot;মিতভাষ তোমাৰ অমিত অভিজ্ঞতাৰ নিৰ্যাস .......ই এটা নতুন ধাৰা।” 
* প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰসিংহ ৰাৱ - ‘‘আপোনাৰ কবিতাকেইটা বৰ মৰ্মস্পৰ্শী।” 
* Prof. M. G. K. Menon- &quot;I found it highly sensitive and asking very basic questions of a deep philosophical nature.&quot; 
* নগেন শইকীয়া- &quot;লিখিবৰ সময়ত মই কলমটো হৃদয়ত জুবুৰিয়াই লওঁ। সেইবাবেইতো মোৰ কলমৰ আগেদি টোপ টোপকৈ চকুপানী সৰে।”
===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>jj0hm9h0kho53i3f7geexuujn9gpy2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601573</id>
      <parentid>601572</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <comment>/* ==মিতভাষ সম্পৰ্কে মন্তব্য = = */  (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]])</comment>
      <origin>601573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11047" sha1="blqksjvyd7d3l105gilwrjx5iblhq59" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° নগেন শইকীয়াই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত ড° শইকীয়াৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ, গুৱাহাটী | author=নগেন শইকীয়া | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | isbn=978-93-81287-16-3}}&lt;/ref&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)
===মিতভাষ সম্পৰ্কে মন্তব্য = = =
* 'মিতভাষ' কি - এই প্ৰশ্নটো মোৰো, যদিও নামটো ময়ে দিছোঁ। মোৰ এই লেখাখিনিক পৰিচয় কৰাই দিবলৈ ইয়াতকৈ বেলেগ এটা শব্দ বিচাৰি পোৱা নাই। নিঃসীম শূন্যতাৰ পটভূমিত নিজৰ জীৱনক অনুভৱ কৰোঁতে মনৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা ৰাগ-অনুৰাগৰ ই বোধকৰোঁ অসহায় শব্দৰ প্ৰকাশ হৈ ধৰা দিছে। মিতভাষ সেয়ে কবিতা নহয়, কথা-কবিতা নহয়, গল্পৰ স্কেচ্ছ নহয় বা দাৰ্শনিক চিন্তাৰ প্ৰকাশো নহয়। অৱশ্যই তাৰ মাজত ইবিলাকৰ কিবা বীজ থাকিলেও থাকিব পাৰে। --নগেন শইকীয়া, লেখকৰ নিজা অভিমত। &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ | author=নগেন শইকীয়া | authorlink=অমিতভাষ | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | pages=৩০২-৩০৪}}&lt;/ref&gt;
* কবি নীলমণি ফুকন- &quot;ই নতুন বস্তু। কোনোটোহঁত কবিতাৰ ওচৰা-উচৰি। কোনোটোহঁত নিভাঁজ কবিতাই। কিছুমান টুকুৰা জিল্মিলাই থকা বাখৰৰ দৰে।&quot; &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* কবি নৱকান্ত বৰুৱা- &quot;মিতভাষ তোমাৰ অমিত অভিজ্ঞতাৰ নিৰ্যাস .......ই এটা নতুন ধাৰা।” 
* প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰসিংহ ৰাৱ - ‘‘আপোনাৰ কবিতাকেইটা বৰ মৰ্মস্পৰ্শী।” &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* Prof. M. G. K. Menon- &quot;I found it highly sensitive and asking very basic questions of a deep philosophical nature.&quot; &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* নগেন শইকীয়া- &quot;লিখিবৰ সময়ত মই কলমটো হৃদয়ত জুবুৰিয়াই লওঁ। সেইবাবেইতো মোৰ কলমৰ আগেদি টোপ টোপকৈ চকুপানী সৰে।”&lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>blqksjvyd7d3l105gilwrjx5iblhq59</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601574</id>
      <parentid>601573</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T06:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>দীপকজ্যোতি মহন্ত</username>
        <id>23203</id>
      </contributor>
      <origin>601574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11078" sha1="2j8uxiaai0h1uveq9g6qdp4snbp7bpx" xml:space="preserve">'''মিতভাষ'''' হ’ল ড° [[নগেন শইকীয়া]]ই অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰৱৰ্তন কৰা এক নতুন আৰু অনন্য সৃষ্টিশীল লিখনশৈলী। এয়া কবিতা বা গদ্যৰ কোনো প্ৰথাসিদ্ধ ধাৰাত নপৰে, বৰঞ্চ চুটি আৰু মিতব্যয়ী শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ মাজেৰে মানৱ মনোজগত, অনুভৱ আৰু জীৱনৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এক সংযত প্ৰকাশভংগী। ১৯৯৫ চনত প্ৰকাশিত [[নগেন শইকীয়া]]ৰ মিতভাষে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। 
অতি কম শব্দত গভীৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। 
দৃশ্য বা প্ৰতীকমূলক চিত্ৰকল্পৰ (Imagery) জৰিয়তে ভাৱানুভূতি ফুটাই তোলা হয়। ইয়াত মানুহৰ মনস্তত্ত্ব, অস্তিত্বৰ সংকট, স্বপ্নভংগ আৰু জীৱনৰ শূন্যতাৰ দৰে গম্ভীৰ বিষয়সমূহ ইয়াৰ মূল উপজীৱ্য। 
মিতভাষ গদ্য আৰু কবিতাৰ মাজৰ এক স্বকীয় ৰূপ, যি কথা-কবিতাৰপৰাও পৃথক। 
===উদ্ধৃতিসমূহ===
# তেওঁ কোন মই নাজানো
তেওঁ কোন আছিল মই নাজানো। ক'ত দেখিছিলোঁ সেই কথাও পাহৰিলোঁ। কিন্তু তেওঁৰ মুখখনৰ ছবি মই কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছোঁ। তাৰ মাজত ফুটি উঠিছিল তেওঁৰ হৃদয়ৰ প্ৰতিচ্ছবি। কোমল। আহিনৰ দৰে কোমল শান্ত ৰূপ - সৰিপৰা শেৱালিৰ দুখেৰে সেমেকি থকা ৰূপ। মই বহুবাৰ যত্ন কৰিছোঁ এই ছবিখন আঁকি থ'বৰ কাৰণে। পৰা নাই। কাৰণ, তাৰ কোনো প্ৰতিৰূপ নাই। এনেকৈয়ে কিজানি সকলো মানুহে এখন আঁকিব নোৱৰা ছবি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১০)
# মই নাজানো কোনে কই থৈ গ'ল
মই নাজানো কোনে ৰুই থৈ গ'ল মোৰ বুকুৰ মাজত বিষাদ-বৃক্ষৰ এই পুলিটো। বতাহ লাগিলেই তাৰ বুকুৰ বিননি বিয়পি যায় আৰু বতাহ নাহিলে নিজৰ ভিতৰতে সি উচুপি থাকে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৩১)
# সপোনৰ মাজত শুই থাকে
সপোনৰ মাজত শুই থাকে সপোন। ৰাতি ফুলা ফুলৰ দৰে এটা এটাকৈ তাৰ পাহি মেল খায় আৰু নতুন সপোন ৰচনা কৰে। সম্ভাৱনা আৰু অসম্ভাৱনাৰ মাজত ওলমি থাকে তাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ পৃ. ৪৭)
# জোনাক সোমাবলৈ
জোনাক সোমাবলৈ মই ঘৰৰ বেৰবোৰ খুলি থৈছিলোঁ। সোমাই আহিল আন্ধাৰ ৰাতি তৰাদাঁহী সাপ। মোৰ মজিয়াত সি এতিয়া কুণ্ডলী পকাই জোনাক পৰা ঠাইতে শুই আছে। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ৮১)
# এটা অসম্পূৰ্ণ
এটা অসম্পূৰ্ণ, অপূৰ্ণ স্বপ্নৰ মাজত মোৰ মুহূৰ্তৰ জীৱন - ঘূৰাই নাপাওঁ মোৰ হেৰোৱা সময় - মোৰ সুখ, মোৰ দুখ। প্ৰতিদিনে সাৰ পাই অনুভৱ কৰোঁ সময়ৰ অব্যৰ্থ আঘাত - গাত সীৰলু পাতিছে - শৰীৰ অৱশ - মন ক্ষত-বিক্ষত। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৭৫)
# এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে
এতিয়া শুকান পাতৰ দৰে গাৰ ছাল - শুকাই যোৱা মাংসৰ দৰে চকুৰ মণি - মৃতকৰ মুখত লাগি থকা হাঁহিৰ দৰে প্ৰাণ। তাৰ মাজত এতিয়া উত্তেজনাৰ দুহাত নাই - বুৰবুৰণি নাই। শব্দৰ শৰীৰৰ ৰং, বৰণ, প্ৰেম, ভয় – একো নাই। কেৱল প্ৰৱাহিত নদীৰ পানীত নাৰিকল পাতৰ ছাঁত আছে চতুৰ্দশীৰ ছবিৰ জোনটো। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৪৫)
# বুকুৰ সকলো সেউজীয়া
বুকুৰ সকলো সেউজীয়া এতিয়া অন্তৰ্হিত- কেৱল জীয়াই আছে সিজুৰ কাঁইট। ধুমুহাই চিৰাচিৰ কৰা কলপাতৰ দৰে পৰি আছে মোৰ অতীত - শীতত শুকাই যোৱা জলাশয়ৰ দৰে অভ্যন্তৰ। এতিয়া ইয়াত কেৱল হেমন্তৰ হাহাকাৰ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১৩১)
# ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা
ফুলৰ জুনুকাত ওলমি থকা সুৰৰ টোপাল পোহৰত শুকাই গ'ল। এতিয়া কেৱল পাপৰিবোৰৰ বিষাদ ওপঙি আছে। তাতে গা ধুই আছে সৰু চৰাই এটাই। এয়াই তাৰ শেষ গা-ধোৱা। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot; /&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ, পৃ. ১২১)
# চাকিটো জ্বলি আছে
চাকিটো জ্বলি আছে - মোৰ গাত তাৰ সোণালী পোহৰ। কিন্তু মোৰ ভিতৰত কি চেঁচা আন্ধাৰৰ স্পৰ্শ! মই এই শীতলতা গুচাবলৈ একুৰা জুই ধৰিব খোজোঁ। কিন্তু অভ্যন্তৰৰ সকলো আচ-বাব শীতত 'শিল' হৈ পৰিছে আৰু তিতি আছে। মই কেবল বাট চাই আছোঁ জ্বলি থকা চাকিটোৰ উত্তাপ বুকুৰ ভিতৰলৈ কেতিয়া সোমাব - সেই ক্ষণটোলৈ। মই বাট চাই আছোঁ। &lt;ref name=&quot;মিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ, গুৱাহাটী | author=নগেন শইকীয়া | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | isbn=978-93-81287-16-3}}&lt;/ref&gt;
(মিতভাষ সমগ্ৰ,পৃ. ২৭১)
===মিতভাষ সম্পৰ্কে মন্তব্য = = =
* 'মিতভাষ' কি - এই প্ৰশ্নটো মোৰো, যদিও নামটো ময়ে দিছোঁ। মোৰ এই লেখাখিনিক পৰিচয় কৰাই দিবলৈ ইয়াতকৈ বেলেগ এটা শব্দ বিচাৰি পোৱা নাই। নিঃসীম শূন্যতাৰ পটভূমিত নিজৰ জীৱনক অনুভৱ কৰোঁতে মনৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা ৰাগ-অনুৰাগৰ ই বোধকৰোঁ অসহায় শব্দৰ প্ৰকাশ হৈ ধৰা দিছে। মিতভাষ সেয়ে কবিতা নহয়, কথা-কবিতা নহয়, গল্পৰ স্কেচ্ছ নহয় বা দাৰ্শনিক চিন্তাৰ প্ৰকাশো নহয়। অৱশ্যই তাৰ মাজত ইবিলাকৰ কিবা বীজ থাকিলেও থাকিব পাৰে। --নগেন শইকীয়া, লেখকৰ নিজা অভিমত। &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot;&gt;{{cite book | title=মিতভাষ সমগ্ৰ | publisher=পেপিৰাছ | author=নগেন শইকীয়া | authorlink=অমিতভাষ | year=২০১৪ | location=গুৱাহাটী | pages=৩০২-৩০৪}}&lt;/ref&gt;
* কবি [[নীলমণি ফুকন]]- &quot;ই নতুন বস্তু। কোনোটোহঁত কবিতাৰ ওচৰা-উচৰি। কোনোটোহঁত নিভাঁজ কবিতাই। কিছুমান টুকুৰা জিল্মিলাই থকা বাখৰৰ দৰে।&quot; &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* কবি [[নৱকান্ত বৰুৱা]]- &quot;মিতভাষ তোমাৰ অমিত অভিজ্ঞতাৰ নিৰ্যাস .......ই এটা নতুন ধাৰা।” 
* প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰসিংহ ৰাৱ]] - ‘‘আপোনাৰ কবিতাকেইটা বৰ মৰ্মস্পৰ্শী।” &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* Prof. M. G. K. Menon- &quot;I found it highly sensitive and asking very basic questions of a deep philosophical nature.&quot; &lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
* [[নগেন শইকীয়া]]- &quot;লিখিবৰ সময়ত মই কলমটো হৃদয়ত জুবুৰিয়াই লওঁ। সেইবাবেইতো মোৰ কলমৰ আগেদি টোপ টোপকৈ চকুপানী সৰে।”&lt;ref name=&quot;অমিতভাষ&quot; /&gt;
===তথ্যউৎস===</text>
      <sha1>2j8uxiaai0h1uveq9g6qdp4snbp7bpx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>